This content was uploaded by our users and we assume good faith they have the permission to share this book. If you own the copyright to this book and it is wrongfully on our website, we offer a simple DMCA procedure to remove your content from our site. Start by pressing the button below!
<- >ﭘﺎچpāčīdan
pā-čīle pā-čīle pāčīn pāčīn pāḫare/pāḫere /pāḫre pāḫīre pāḫīre-zan pād pād pād pād pād-zahr pād-zahr pā-dār pā-dār pā-dār pā-dār pādāš(-e)
pādāš dādan (+Akk.; …rā) pādāš dādan (+Akk.; …rā) pādāš dādan (+Akk.; …rā) pādāš jāftan
Deutsch Gauner (m.) sachte gehen; schleichen* spritzen; sprengen; besprengen Schneereifen (m.) [Schneeschuh] Schuh (m.) Damenkleid (n.) Unterrock (m.) die Bank (vor der Haustüre) Grund (m.); Grundfesten (unterste Steinschicht) Maurer (m.) Dauerhaftigkeit (f.) Schützer (m.) Wache (f.) Wächter (m.); Wache (f.) Bezoarstein (m.) Gegengift (n.) beharrlich; standhaft dauernd; beständig fest feuriges Roß Belohnung (f.) (für)
Entschädigung (f.); Vergütung (f.) (für) Vergeltung (f.)
Bemerkung
686 Quellenangaben Tarb 178 BQ I 204/21a BQ I 204/21a Rūmī (FR I 110/14) BQ I 204/23a Litt 104 Litt 141, Tarb 454 BQ I 204/24a, FR I 110/18 BQ I 204/27a BQ I 204/29a BQ I 204/2b GK 102 BQ I 204/2b BQ I 204/2b Kaihān 1311:III 44/1, Morier 1905:173/6 Firdausī, Morier 1905:74/6, Farh 23 FR I 109/9 BQ I 204/9b FR I 109/9 BQ I 204/9b, FR I 109/9 BQ I 204/12b, Tārīḫ-i Ṭabarī 7/6, Daqīqī (LF 116/2), Firdausī (Šāhnāma 18/14), Kāšifī (Mavāhib 2/11), Armaġān XIX 120/20, Īrānī 1312:17/19, Šarq 673/12, 678/22, Īrān 5839/2c, Smiles 30/19, Sp R 361 Anvarī (Qaṣāʾid 3/5)
als Belohnung geben (was; wem)
BQ I 204/12b, Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 19/8), Morier 1905:3/5, GK 59, 159 Tārīḫ-i Ṭabarī 7/6
büßen
Goethe 1317:12/25
vergelten (was; wem)
Psalm 18/24
bestraft werden
Anvarī (Qaṣāʾid 75/30)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
165
ﭘﺎداﺵﺖ
pādāšt
Belohnung (f.)
166 167
ﭘﺎداﺵﺖ ﭘﺎداﺵﻦ
pādāšt pādāšan
Vergeltung (f.) Belohnung (f.)
168 169 170 171 172 173
ﭘﺎداﺵﻦ ﭘﺎداﺵﻦ ﭘﺎداﻓﺮاﻩ ﭘﺎداﻓﺮاﻩ ﭘﺎدام ﭘﺎدام
pādāšn pādāšan pādāfrāh pādāfarāh pādām pādām
174 175 176 177
ﭘﺎدﺱﺖ ﭘﺎدش ﭘﺎدﺵﺎ ﭘﺎدﺵﺎ
pādast pādaš pād(e)šā pād(e)šā
Vergeltung (f.) Vergeltung (f.) Strafe (f.) Vergeltung (f.) Lockvogel (m.) Schlinge (f.) (zum Vogelfang); Fallstrick (m.) Kauf (m.) auf Borg Vergeltung (f.) Gott (m.) Herrscher (m.); König (m.)
178 179 180 181 182 183 184
ﭘﺎدﺵﺎ ﭘﺎدﺵﺎ ﭘﺎدﺵﺎ ﻧﺸﺎن ﭘﺎدﺵﺎزادﻩ ﭘﺎدﺵﺎزادﻩ ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﭘﺎدﺵﺎﻩ
pād(e)šā pād(e)šā pād(e)šā-nešān pād(e)šā-zāde pād(e)šā-zāde pād(e)šāh pād(e)šāh
Prinz (m.) Sieger (m.); Herr (m.) herrschergleich Königssohn (m.) Königstochter (f.) Herr (m.) Herrscher (m.); König (m.)
185 186
ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﭼﻴﻦ
pād(e)šāh pād(e)šāh-e čīn
187 188
ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﺧﺘﻦ
pād(e)šāh-e hejwānāt⁺ pād(e)šāh-e ḫotan
189
ﭘﺎدﺵﺎﻩ درویﺸﺎن
pād(e)šāh-e darwīš-ān
190 191
ﭘﺎدﺵﺎﻩ دﺵﻤﻦ ﭘﺎدﺵﺎﻩ زادﻩ
Prinz (m.) Herrscher (m.) von China; (bildlich:) die Sonne der König der Tiere der Herrscher Chotans; (bildlich:) die Sonne König (m.) der Derwische (Beiname des Fürsten Iskandarḫān von Māvarā an-Nahr 1561-1583) herrscherfeindlich Königssohn (m.)
pād(e)šāh-došman pād(e)šāh-zāde
Bemerkung
Quellenangaben BQ I 204/16b, Farruḫī (FR I 111/16), Šaibānī 1314:I 18/22, 41/6 GK 159 BQ I 204/18b, Šāʿir (BQ I 204/20b), Lāmiʿī-i Gurgānī (FR I 111/15) GK 159 GK 159 Daqīqī (LF 116/2) GK 40, 41 BQ I 204/21b, FR I 109/3, Nizārī (FR I 109/9) BQ I 204/21b BQ I 205/2a GK 159 Firdausī Anvarī (Qaṣāʾid 3/15), Saʿdī (Ṭayyibāt 367/5), Firdausī, GK 41, 159 Firdausī Firdausī Anvarī (Qaṣāʾid 59/2V) Niẓāmī (Ehrm 60/1) Firdausī Firdausī BQ I 205/4a, FR II 318/20, Tārīḫ-i Ṭabarī 3/12, Anvarī (Qaṣāʾid 178/24), Saʿdī (Bustān 4), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 4/6), Mīnuvī 1307:X/14, Īrān 4369/1a, Morier 1905:26/4 Firdausī BQ I 205/19a Šaibānī 1314:I 361/11 BQ I 205/20a EdI II 576a Haïm 1931 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 63/2), Nāṣir-Xusrau
687
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
192 193 194
ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﮐﺸﻰ ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﻧﺸﻴﻦ ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﻧﻴﻤﺮوز
195 196 197
ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﻧﻴﻤﺮوز ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﻧﻴﻤﺮوز ﭘﺎدﺵﺎﻩ ﻧﻴﻤﺮوز
ﭘﺎدﺵﺎهﺎن از ﺵﺎﻩ اﺱﻤﺎﻋﻴﻞ و ﺵﺎﻩ ﻋﺒّﺎس 199 ﭘﺎدﺵﺎهﺎﻧﻪ 200 ﭘﺎدﺵﺎهﻰ 201 ﭘﺎدﺵﺎهﻰ 202 ﭘﺎدﺵﺎهﻰ 198
Deutsch
pād(e)šāh-košī pād(e)šāh-nešīn pād(e)šāh-e nīm-rūz
Königsmord (m.) Herrschersitz (m.); Residenz (f.) Adam (weil er bis Mittag im Paradies war) pād(e)šāh-e nīm-rūz Herrscher (m.) Sistans pād(e)šāh-e nīm-rūz Herrscher des Mittags: die Sonne Mohammed (weil [er] am jüngsten pād(e)šāh-e nīm-rūz Tag zu Mittag Fürsprache einlegen wird) pādšāh-ān az šāh esmāʾīl⁺ die Herrscher wie z.B. Schah Ismael o šāh abbās⁺ und Schah Abbas pād(e)šāhāne königlich pād(e)šāhī fürstliche Hofhaltung pād(e)šāhī Herrschaft (f.) Königswürde (m.); Königtum (n.); pād(e)šāhī Herrschertum (n.) pād(e)šāhī Oberherrschaft (f.); Regierung (f.)
203
ﭘﺎدﺵﺎهﻰ
204 205
ﭘﺎدﺵﺎهﻰ دو ﺱﻴﺴﻴﻞ (ﭘﺎدﺵﺎهﻰ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
pād(e)šāhī-je do sīsīl⁺⁺⁺ pād(e)šāhī kardan (bar)
Königreich beider Sizilien herrschen; regieren (über)
206 207 208 209 210 211
ﭘﺎدﺵﺎهﻰ ﻣﻮروﺛﻰ ﭘﺎدﺵﺎهﻴﺖ ﭘﺎدﺵﺎى ﭘﺎدﺵﺎﺋﻰ ﭘﺎدﺵﺎﺋﻰ ﭘﺎدﺵﻪ
pād(e)šāhī-je mourūs⁺ī pādšāhī-t pad(e)šāj pād(e)šāʾī pād(e)šāʾī pād(e)šah
Erbkönigtum (n.) deine Herrschaft Herrscher (m.) Herrschaft (f.) Königsmacht (f.) Herrscher (m.); König (m.); Kaiser (m.)
212 213 214 215
ﭘﺎدﺵﻪ ﻧﺸﺎن ﭘﺎدﺵﻬﻮار ﭘﺎدﻓﺮاﻩ ﭘﺎدﻓﺮاﻩ
pād(e)šah-nešān pād(e)šah-wār pādafrāh pādafrāh
herrschergleich; herrscherartig wie ein König Strafe (f.) Vergeltung (f.)
Bemerkung
688 Quellenangaben (Safarnāma 67/6) Šarq 574/14, 694/6 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 107/11) BQ I 205/22a BQ I 205/22a BQ I 205/22a BQ I 205/22a Kasravī 1307:I III/2f Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 25/17) Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1856:803/2) Tārīḫ-i Ṭabarī 4/3 Anvarī (Qaṣāʾid 178/19), Saʿdī (Ṭayyibāt 45/7), 1. Könige 1/34 Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1856:803/2), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 137), Šaibānī 1314:I 10/3, Nr 77/6 Šaibānī 1314:III 708/4 KL I 121/8, Tārīḫ-i Ṭabarī 474/1f., Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 24/6), Šaibānī 1314:I 31/27, Kasravī 1307:I/III 12, Īrān 4369/1a, Matthäus 2/22 Šaibānī 1314:III 711/6f. Saʿdī (Aphorismen 6/13) LF 95/24 Qurʾān (GK 46) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 195) Anvarī (Qaṣāʾid 75/13, 57), Ḥāfiẓ (Dīvān 139/3), Ḫwāǧū (Erdmann 1848:208/11), Saʿdī (Badāyiʿ 147/7, Gulistān 39/13), Firdausī (Šāhnāma 18/9) Anvarī (Qaṣāʾid 59/2), Saʿdī (Qaṣāʾid 26/11) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 218) LF 116/1 GK 40
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
216 217 218 219 220
ﭘﺎدﻓﺮﻩ ﭘﺎدﮐﺎﻧﻪ ﭘﺎدﮐﺎﻧﻪ ﭘﺎدﮔﺎن ﭘﺎدﻧﮓ
pādafrah pād(e)kāne pād(e)kāne pādgān pādang
221
ﭘﺎدﻧﮕﻪ
pādange
222 223 224
ﭘﺎدو ﭘﺎدو ﭘﺎدو
225 226 227 228
ﭘﺎدوﺱﭙﺎن ﭘﺎدوﺱﭙﺎن ﭘﺎدوى ﭘﺎدﻩ
229 230 231
ﭘﺎدﻩ ﭘﺎدﻩ ﭘﺎدﻩ
232 233 234 235 236 237 238
ﭘﺎدﻩ ﺑﺎن ﭘﺎدﻩ ﺑﺎن ﭘﺎدیﺎب ﭘﺎدیﺎو ﭘﺎدیﺎوﻧﺪ ﭘﺎذیﺎب ﭘﺎدیﺮ/ﭘﺎذیﺮ
239 240
ﭘﺎر ﭘﺎر
241 242 243 244 245 246
ﭘﺎر ﭘﺎر ﭘﺎر ﮐﺮدن ﭘﺎراب ﭘﺎراﺧﺪ ﭘﺎرازیﺖ
Deutsch
pādou pādou pādou
Vergeltung (f.) Fenster (n.) hohes Dach Besatzung (f.) Reisschlegel (m.) (zum Enthülsen des Reises) Reisschlegel (m.) (zum Enthülsen des Reises) Gehilfe (m.); Gehilfin (f.) Kellnerjunge (m.) Laufjunge (m.); Laufbursche (m.)
pādūspān : ū<*ō pādūspān : ū<*ō pādawī pāde
(männlicher Name) Provinzstatthalter (m.) Hilfsdienst (m.); Gehilfenamt (n.) Herde (f.) (von Eseln oder Rindern)
pāde pāde pāde
pār pār
Herde (f.), Schar (f.) Stock (m.); Spazierstock (m.) Weide (f.); Weideplatz (m.) (für Pferde, Rinder, Kamele) Hirte (m.) Hüter (m.); Wächter (m.) Gebetswaschung (f.) (parsisch) Gebetswaschung (f.) (parsisch) kräftig Gebetswaschung (f.) (parsisch) Stütze (f.); Mauerstütze (f.); Stützpfahl (m.) Flug (m.) im vorigen Jahr
pār pār pār kardan (+Akk.) pārāb pārāḫod⁺⁺⁺ pārāzīt⁺⁺⁺
Leder (n.) voriges Jahr zerreißen (ON:) Farab Dampfer (m.); Dampfschiff (n.) Schmarotzer (m.)
pāde-bān pāde-bān pādijāb pādijāw pādijā-wand pāzijāb pādīr/pāzīr
Bemerkung
Quellenangaben GK 159 BQ I 205/28a BQ I 205/28a Farh 23, Īrān 6034/3a BQ I 205/1b BQ I 205/4b Hugo 146/5Fn. Hidāyat (Iṣfahān 10/7) Kaihān 1311:II 329, Hidāyat (Iṣfahān 10/7), Morier 1905:194/13 EdI I 923a GK 159, Īrān 5800/2a* Morier 1905:146/15 BQ I 205/6b, Farālāvī (FR I 111/7), Horn 1863:61 Gulhavī 1303:7/1 BQ I 205/6b BQ I 205/6b BQ I 205/9b BQ I 205/9b BQ I 205/11b, Sp Riv 322 BQ I 205/13b GK 195 GK 194 BQ I 205/15b
(s. auch ﭘﺎرﻩpāre) (s. auch ﭘﺎرﻩpāre) (s. auch ﭘﺎرﻩpāre) (s. auch ﭘﺎرﻩpāre)
(frz. Lehnwort)
BQ I 205/20b, Rūmī (FR I 111/21) BQ I 205/20b, Anvarī (Qaṣāʾid 75/31), Farruḫī (Dīvān 78/7), Firdausī BQ I 205/20b GK 164 ʿImādī (FR I 111/24) Litt 69 Yaġmāʾī (Isḥāq 1351ff.:I 67/3)
689
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
247 248 249 250 251 252 253 254
ﭘﺎراﺵﻮت ﭘﺎراف ﭘﺎراﻓﻴﻦ ﭘﺎراﮔﻮﺋﻪ ﭘﺎرام ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﭘﺎراﻣﺘﺮیﮏ ﭘﺎراﻧﺸﻴﻢ
255 256 257 258
ﭘﺎراو ﭘﺎراو ﭘﺎرت ﭘﺎرت
259 260 261 262 263 264 265 266
ﭘﺎرﺕﻨﮋﻧﺰ ﭘﺎرﺕﻰ ﭘﺎرﺕﻰ ﭘﺎرﺕﻰ ﭘﺎرﭼﻪ ﭘﺎرﭼﻪ ﭘﺎرﭼﻪ ﭘﺎرﭼﻪ
267 268 269 270
ﭘﺎرﭼۀ اﺑﺮیﺸﻤﻰ ﭘﺎرﭼﻪ اى ﭘﺎرﭼﻪ ﺑﺎﻓﻰ ﭘﺎرﭼﻪ ﭘﺎرﭼﻪ ﮐﺮدن
271 272 273 274 275 276 277 278
ﭘﺎرﭼۀ ﭘﺎﻝﺘﻮﺋﻰ ﭘﺎرﭼۀ ﭘﺸﻤﻰ ﭘﺎرﭼۀ ﭘﻨﺒﻪ ﭘﻨﺒۀ/ﭘﺎرﭼۀ ﭘﻨﺒﻬﺎى ﭘﺎرﭼﻪ ﺝﺎت ﭘﺎرﭼۀ ﭼﻮب ﭘﺎرﭼۀ دﻧﺒﻪ ﭘﺎرﭼۀ رویﻪ
279
ﭘﺎرﭼۀ ریﺴﻤﺎﻧﻰ
690
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
(frz. Lehnwort)
Īrān 5753/3c Isḥāq 1351ff.:I 30/25 Īrān 5824/1c, 5845/3d Īrān 4653/1a, 4680/1a Kasravī 1309:6/11 Rāhnamā-i dānišgāh III 12/1 Rāhnamā-i dānišgāh III 11/3 Rāhnamā-i dānišgāh V 88
pārāw pārāw pārt pārt
Fallschirm (m.) Unterschriftszeichen (n.); Paraphe (f.) Paraffin (n.) (LN:) Paraguay (ON: Dorf in Aserbeidschan) Parameter (m.) parametrisch Grundgewebe (n.); Füllgewebe (n.) (der Pflanze) (Name eines Bezirkes von Kaswin) altes Weib; Greisin (f.) Parther Parthien
pārtenoženez⁺⁺⁺ pārtī⁺⁺⁺ pārtī pārtī pārče pārče pārče pārče
eingeschlechtige Fortpflanzung Partei Parther (m.) parthisch Leinwand (f.) Sprungtuch (n.) Stoff (m.) Tuch (n.)
pārče-je abrīšomī pārčeʾī pārče-bāfī pārče-pārče kardan (+Akk.) pārče-je pāltōʾī pārče-je pašmī pārče-je pambe pārče-je pambeʾī pārče-ǧāt⁺ pārče-je čūb pārče-je dombe pārče-je rūje
Seidenstoff (m.) tuchen [aus Tuch] Tuchweberei (f.) zerstücken; zerstückeln
pārāšūt⁺⁺⁺ pārāf⁺⁺⁺ pārāfīn⁺⁺⁺ pārāgwaʾe⁺⁺⁺ pārām pārāmetr⁺⁺⁺ pārāmetrīk⁺⁺⁺ pārānšīm⁺⁺⁺
pārče-je rīsmānī
Mantelstoff (m.); Manteltuch (n.) Wollstoff (m.) Baumwollstoff (m.) Baumwollstoff (m.) Stoffe Holzstückchen (n.) ein Stück Schafschwanz Kleiderstoff (m.) (Gegensatz zum Futter) Kammgarnstoff (m.)*
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
(frz. Lehnwort) (engl. Lehnwort)
pārče
BQ I 205/24b BQ I 205/24b Īrānī 1312:7/19, 41/20 Pīrniyā 1313:II 1452/5, Rāhnamā-i dānišgāh V 177 Rāhnamā-i dānišgāh V 88 Kašf-i talbīs 34/26 Apostelgeschichte 2/9 Pīrniyā 1313:III 2257/21 Īrān 5918/1f Īrān 4654/1c Hidāyat (Iṣfahān 17/18) FR I 88/16, Pāzārgād 1315:369/23, Kašf-i talbīs 86/11, Īrān 5746/1f, 5839/2a Nr 65/1 Litt 104 Īrān 6010/3f, 6033/1f Morier 1905:179/12 Īrān 6045/4a Gš 13/12, Īrān 5781/2a, 6045/4a Gš 13/2 Nr 64/20, Gš 13/2 Isḥāq 1355:I 122/21 Fleischer 1875:101 Morier 1905:20/1 Īrān 6045/4a Pāzārgād 1315:500/1
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
280 281 282 283 284 285 286 287
ﭘﺎرﭼۀ زﻧﺎﻧﻪ ﭘﺎرﭼۀ ﺻﻮرت ﭘﺎﮎ ﮐﻦ ﭘﺎرﭼۀ ﮐﺘﺎن ﭘﺎرﭼۀ ﮔﻮﻧﻰ ﭘﺎرﭼۀ ﻝﺒﺎﺱﻰ ﭘﺎرﭼۀ ﻣﺮداﻧﻪ ﭘﺎرﭼۀ ﻧﺨﻰ ﭘﺎرﭼۀ ﻧﺨﻰ
288 289 290 291
ﭘﺎرﭼۀ ﻧﻤﺪ ﭘﺎرﭼﻪ هﺎى ﭘﺸﻢ ﺧﺎﻝﺺ ﭘﺎردم ﭘﺎرس
292 293
ﭘﺎرس ﭘﺎرس
294 295 296 297 298 299 300
ﭘﺎرس ﭘﺎرس ﮐﺮدن ﭘﺎرس ﻧﻤﻮدن ﭘﺎرس یﻴﻞ ﭘﺎرﺱﺎ ﭘﺎرﺱﺎ ﭘﺎرﺱﺎ
301 302
ﭘﺎرﺱﺎ ﭘﺎرﺱﺎل
303 304 305 306 307 308 309
Deutsch
pārče-je zanāne pārče-je sūrat⁺-pāk-kon pārče-je katān pārče-je gūnī pārče-je lebās⁺⁺⁺ī pārče-je mardāne pārče-je naḫī pārče-je naḫī
Damenkleiderstoff (m.) Taschentuch (n.); Schweißtuch (n.) Leinenstoff (m.) Jutestoff (m.); Sackleinwand (f.) Kleiderstoff (m.) Herrenkleiderstoff (m.) Kattun (m.) Leinen (n.); Leinwand (f.); Linnen (n.) pārče-je namad ein Stück Filz pārče-hā-je pašm-e ḫāles⁺ rein wollene Stoffe pār-dom Schwanzriemen (m.) pārs (LN:) Fars
pārs pārs pārs pārs kardan pārs namūdan pārs⁺⁺-jīl⁺⁺ pārsā pārsā pārsā
Gebell (n.); Bellen (n.) Jagdleopard (m.); Unze (m.) [Luchs]; Pardel (m.) Persien bellen; kläffen bellen; kläffen Jahr (n.) des Leoparden brav; rein; unbescholten enthaltsam fromm
pārsā pār-sāl
keusch im vorigen Jahr
ﭘﺎرﺱﺎل ﭘﺎرﺱﺎن داﻏﻰ ﭘﺎرﺱﺎﺋﻰ
pār-sāl pārsān-dāq⁺⁺ī pārsāʾī
voriges Jahr (Name eines Gebiets) Frömmigkeit (f.)
ﭘﺎرﺱﺎﺋﻰ ﭘﺎرﺱﺎﺋﻰ ﭘﺎرﺱﺎﺋﻰ داﺵﺘﻦ ﭘﺎرﺱﺎﺋﻰ ﮐﺮدن
pārsāʾī pārsāʾī pārsāʾī dāštan pārsāʾī kardan
Keuschheit (f.); Tugendhaftigkeit (f.) Reinheit (f.) fromm sein Enthaltsamkeit üben; enthaltsam sein
Bemerkung
Quellenangaben Beck 1915:235 Pāzārgād 1315:268/20 Gš 13/14 Sāln P 1315:217/20 Īrān 6060/3f Beck 1915:235 Haïm 1931 Īrān 6045/4a FR I 29/11 Imr 65 Morier 1905:11/1, Phl 415/10 BA I 6/22c, Tārīḫ-i Ṭabarī 3/20, Saʿdī (Bustān 125, Qaṣāʾid 26/28V, Gulistān 5/23), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 128/14), Īrān 4654/4f, 6406/3a BQ I 206/1a Tārīḫ-i Ṭabarī 502/9, Šarq 16/10 Phl 407/16 Morier 1905:159/11 Wahrmund 1898:II 58 Firdausī BQ I 206/6a Saʿdī (Gulistān 23/22, 46/4), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 91/14), I,rānī 1312:38/13 LF 6/17 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/5, 20/20), Īrānšahr IV 383/13, Hugo 41/21a Brugsch 1862:I 305 Kaihān 1311:I 47/20 Saʿdī (Badāyiʿ 185/7, Ṭayyibāt 367/7, Gulistān 48/13), Hugo 39/6b Hugo 72/32b Firdausī Hugo 39/6b Mahistī
691
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
310
ﭘﺎرﺱﻨﮓ
311 312 313 314 315
ﭘﺎرﺱﻪ ﭘﺎرﺱﻪ ﭘﺎرﺱﻰ ﭘﺎرﺱﻰ ﭘﺎرﺱﻰ
pārse pārse pārsī pārsī pārsī
Zugabe (f.) (zum Gewicht, um es voll zu machen); Ballast (m.) (ON:) Persepolis Betteln (n.); Bettelei (f.) Farser (m.) Parse (m.)* Perser (m.)
316
ﭘﺎرﺱﻰ
pārsī
persisch
317 318
ﭘﺎرﺱﻰ ﺑﺎﺱﺘﺎن ﭘﺎرﺱﻰ زﺑﺎن
pārsī-je bāstān pārsī-zabān
altpersisch persisch sprechend
319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334
ﭘﺎرﺱﻰ ﻗﺪیﻢ ﭘﺎرﺱﻰ ﮔﺮداﻧﺪن (ﭘﺎرﺱﻰ ﮔﻮ)ى ﭘﺎرﺱﻰ ﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎرﮎ ﭘﺎرﮎ ﭘﺎرﮔﻰ ﭘﺎرﮔﻰ ﭘﺎرﮔﻴﻦ ﭘﺎرﮔﻴﻦ ﭘﺎرﮔﻴﻦ ﭘﺎرﮔﻴﻦ ﭘﺎرﻝﻤﺎن ﭘﺎرﻝﻤﺎﻧﻰ ﭘﺎرﻧﺞ ﭘﺎرﻧﺞ
pārsī-je qadīm⁺ pārsī gardāndan (+Akk.) pārsī-gū(j) pārsī-nāme pārk⁺⁺⁺ pārk⁺⁺⁺ pārgī pāregī pārgīn pārgīn pārgīn pārgīn pārlmān⁺⁺⁺ pārlmān⁺⁺⁺ī pāranǧ pāranǧ
335 336 337
ﭘﺎرﻧﺞ ﭘﺎرﻧﺠﻦ ﭘﺎرو
altpersisch ins Persische übersetzen persisch sprechend Buch des Parsen Park (m.) Parkplatz (m.) Hurerei (f.); käufliche Liebe Riß (m.) (in der Kleidung) Abwasser (n.); Schmutzwasser (n.) Senkgrube (f.) stinkendes Wasser Zisterne (f.) Abgeordnetenhaus (n.) parlamentarisch; ParlamentsBotenlohn (m.) Dichterlohn (m.); Sängerlohn (m.) (für die Teilnahme an Veranstaltungen) Lohn (m.) Fußschmuck (m.); Fußspange (f.) (hölzerne) Schneeschaufel (f.)
pār-sang
pāranǧ pāranǧan pārū
Bemerkung
692 Quellenangaben BQ I 206/8a Hzf 1/3 BQ I 206/11a LF 13/20 Īrānšahr I 373/15, III 74/15, Rosen 1890:94 LF 113/2, Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 3/16, 9/19) LF 99/22, Abul-ʿAbbās (MF I 64/4, 23), Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 9/3, 83/14), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 2/11, 128/15), Īrānī 1312:50/13, Qazvīnī 1909:V/12, XXII/13), Gulhavī 1303:8/25, Īrānšahr I 162/2, 373/14, Nr 12/15 Rāhnamā-i dānišgāh V 120/16 Nr 1/9, 2/29, Īrānī 1312:7/24, Rasūlī 1343:II/13 Pīrniyā 1313:I 46/2 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/10 MF I 64/3, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 138/22) Īrānšahr IV 719/7
(frz. Lehnwort)
Īrān 5800/2f BQ I 206/12a Hugo 35/12a Anvarī (Qaṣāʾid 178/7) BQ I 206/14a BQ I 206/16a Firdausī Īrān 4639/1c, 4677/1b Phl 70/15, Īrān 4654/2d, 5982/1f, 6033/2f FR I 108/17 BQ I 206/18a Niẓāmī (FR I 108/20) BQ I 206/21a, FR I 109/19 BQ I 206/23a, FR I 108/3
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
338 339 340 341 342 343 344 345 346 347
ﭘﺎرو ﭘﺎرو ﭘﺎرو زدن (ﭘﺎرو)ى ﭘﺎروب ﭘﺎروب ﭘﺎروى دوﺱﺮ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ
348 349 350 351 352 353
ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ
pāre pāre pāre pāre⁺⁺⁺ pāre pāre
354
ﭘﺎرﻩ
pāre
355 356 357 358
ﭘﺎر۽ ﺁﺕﺶ ﭘﺎر۽ ﺁﺝﺮ ﭘﺎر۽ ﺁرد ﭘﺎر۽ از
359 360 361 362 363 364 365 366
ﭘﺎر۽ از ﻧﺎن ﺑﺮیﺪن ﭘﺎرﻩ اش ﮐﺮدن ﭘﺎرﻩ اى از ﻝﻐﺎت ﭘﺎرﻩ اى اﺱﻨﺎد ﭘﺎرﻩ اى … و ﻗﺴﻤﺘﻰ ﭘﺎر۽/ﭘﺎرﻩ اى ﭘﺎر۽/ﭘﺎرﻩ اى ﭘﺎر۽/ﭘﺎرﻩ اى
367 368
ﭘﺎرﻩ ﭘﺎر ﭘﺎرﻩ ﭘﺎر ﺵﺪن
pārū pārū pārū zadan pārū(j) pārūb pārūb pārūj-e do-sar pāre pāre pāre
pāre-ʾī āteš pāre-ʾī āǧor pāre-ʾī ārd pāre-ʾī az pāre-ʾī az nān borīdan pāre-ʾaš kardan pāre-ʾī az loqāt⁺ pāre-ʾī asnād⁺ pāre-ʾī … o qesmat⁺-ī pāre-ʾī pāre-ʾī pāre-ʾī pāre-pār pāre-pār šodan
Deutsch Greis (m.); Greisin (f.) Ruder (n.) rudern Ruder (n.) (hölzerne) Schneeschaufel (f.) Greis (m.); Greisin (f.) Doppelruder (n.); Paddel (n.) (eine Art) Halwa (n.) Bruchstück (n.) eiserne Keule
Bemerkung
Quellenangaben BQ I 206/23a
Pāzārgād 1315:343/6, Īrānšahr II 21/22f. Varāvīnī (Marzbānnāma 120/24Fn.) BQ I 206/25a, FR I 108/2 BQ I 206/25a Haïm 1931:II 217b BQ I 206/29a Fużūlī (FR I 112/3) BQ I 206/27a, Masʿūd Saʿd Salmān (FR I 112/2) Fliegen (n.); Flug (m.) BQ I 206/27a Geschenk (n.) BQ I 206/29a Lappen (m.); Fetzen (m.) Ḥāfiẓ (Dīvān 414/3), Firdausī, Matthäus 9/16 Para (Geldstück) (griech. Lehnwort) BQ I 206/27a Quecksilber (n.) (ind. Lehnwort) BQ I 206/27a LF 102/7, Tārīḫ-i Ṭabarī 11/1, Rašīd Yāsimī Stück (n.) (Īrānī 1312:1/4), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 62/12, 103/7) Stück (n.) (als Zählwort ohne BindeMinūčihrī 6/15, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma laut vor Sg.) 44/11, 139/8) Funke (m.) Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/3f.) Ziegelstück (n.) Haïm 1934:I 8a Mehlsuppe (f.) BQ I 206/7b Naubaḫt 1343:5/7, Armaġān XIX 212/1, Īrān einige von (+Pl.) 5850/3f ein Stück Brot abschneiden Īrān 4654/2e ihn zerreißen Hugo 21/24b einige der Wörter Bahāʾuʾd-Dīn (Valadnāma I 96/3) einige Urkunden Phl 410/2 ein Teil … und ein Teil; teils … teils Wb 10/16 ein wenig LF 14/14, Saʿdī (Ḫabīāt 2/49) einige (+Sg.) Morier 1905:139/2 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 8/21), Īrān 5789/1a, einige; manche (+Pl.) Morier 1905:9/5, 15/14, 30/9, Ku 12/13, Kašfi talbīs 3/13 zerstückt zerstückt werden Firdausī
693
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
369 370 371 372 373 374
ﭘﺎرﻩ ﭘﺎر ﮐﺮدن ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﺱﺎﺧﺘﻦ ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﺵﺪن
375
ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن
376 377 378 379 380 381 382
ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﮔﺮدیﺪن ﭘﺎرﻩ ﭘﺎرﻩ ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺎر۽ ﭼﻴﺰهﺎ ﭘﺎر۽ دیﮕﺮ ﭘﺎر۽ زرد
383 384
ﭘﺎرﻩ ﺵﺪن ﭘﺎرﻩ ﺵﺪن
385 386 387 388 389
Deutsch
zerstücken stückweise zerfetzt zerrissen; ganz zerrissen; zerstückelt zerreißen in Stücke gehauen werden; zerstückelt werden pāre-pāre kardan (+Akk.) in Stücke hauen; zerstückeln
Bemerkung
694 Quellenangaben
pāre-pār kardan (+Akk.) pāre-pāre pāre-pāre pāre-pāre pāre-pāre sāḫtan (+Akk.) pāre-pāre šodan
Firdausī MZ 19 Īrān 6072/3f LF 13/6, Firdausī, Morier 1905:105/9 Morier 1905:18/12 Firdausī, Daniel 2/5
pāre-pāre kardan (+Akk.) pāre-pāre kardan (+Akk.) pāre-pāre gardīdan pāre-pāre gaštan pāre-ʾī čīz-hā pāre-ʾī dīgar pāre-ʾī zard
Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1855:804/17), 1. Samuel 15/33, Kašf-i talbīs 30/24 1. Chronik 20/3 Hugo 21/24b Abū Šuʿaib (FA 49/17a) Amīr Ḫusrau (BA I 19/30c) Īrānšahr I 365/2 Morier 1905:348/2 BQ I 206/10b
pāre šodan pāre šodan
zerlegen, zerteilen zerreißen in Stücke gehen; zerbrechen zerstückelt werden einige Dinge ein anderer Teil; andere gelber Fleck (Abzeichen der Juden, an den Schulterteil des Kleides genäht) bersten; zerspringen reißen; zerreißen; entzweigehen
ﭘﺎرﻩ ﺵﺪن ﭘﺎرﻩ ﮐﺎر ﭘﺎر۽ ﮐﺎﻏﺬ (ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن )از (ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن )از
pāre šodan pāre-kār pāre-ʾī kāqaz pāre kardan (+Akk.; az) pāre kardan (+Akk.; az)
zerrissen werden schelmisches Liebchen ein Fetzen Papier entreißen (wem) was zerreißen
390
(ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن )از
pāre kardan (+Akk.; az)
zerstückeln
391
(ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن )از
pāre kardan (+Akk.; az)
zerteilen; zerlegen
392 393
ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدﻩ ﭘﺎرﻩ ﮐﻨﺎن
pāre-karde pāre-konān
zerrissen zerreißend
Smiles 148/14, Apostelgeschichte 1/18 Iraǧ (Īrānī 1312:4/2), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 104/2), Ramażānī 1315:38/6, Phl 64/9, Smiles 144/19, 1. Samuel 15/27 Pāzārgād 1315:372/10 BQ I 206/13b Morier 1905:260/4 1. Samuel 15/28 Ẕul-Faqār (Dīvān 445/10), Rūmī (FR I 111/26), Saʿdī (Marāī 4/9a), ʿĀrif (Īrānī 1312:14/1), Firdausī (Gedichte 14/9, Zulaiḫā 90), Kasravī 1309:3/10, Šarq 687/17, Īrān 5753/4g, KZ 30/17f., 1. Mose 37/34, Matthäus 14/19, Morier 1905:61/13, Smiles 13/1 ʿImād (FA 682/28b), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 25/7), Smiles 161/14 1. Mose 15/10, Apostelgeschichte 2/46, Smiles 161/14 Niẓāmī (Ritter 1927:36) Firdausī (Šāhnāma 284)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404
ﭘﺎرﻩ ﮔﺮداﻧﻴﺪن ﭘﺎر۽ ﻧﺎﻧﻰ ﭘﺎر۽ ﻧﻘﺮﻩ ﭘﺎر۽ … ﭘﺎر۽ ﭘﺎر۽ … و ﭘﺎر۽ ﭘﺎریﺎب ﭘﺎریﺎو ﭘﺎریﺪن ﭘﺎریﺪن ﭘﺎریﺲ ﭘﺎریﺴﻰ
405 406 407 408 409 410 411 412
ﭘﺎریﻦ ﭘﺎریﻦ ﭘﺎریﻨﻪ ﭘﺎز ﭘﺎز ﭘﺎزاج ﭘﺎزاچ ﭘﺎزاچ
413
Deutsch
Bemerkung
pāre gardānīdan (+Akk.) pāre-ʾī nānī pāre-ʾī noqre⁺ pāre-ʾī … pāre-ʾī pāre-ʾī … o pāre-ʾī pārjāb pārjāw pārīdan pārīdan pārīs⁺⁺⁺ pārīs⁺⁺⁺ī
zerreißen ein Stück eines Brotes Silberstück (n.); Silberling (m.) teils … teils; die einen … die anderen teils … teils künstlich bewässertes Feld (= ﻓﺎریﺎبfārjāb) künstlich bewässertes Feld fliegen fortfliegen Paris Pariser (m.)
pārīn pārīn pārīne pāz pāz pāzāǧ pāzāč pāzāč
vergangenes Jahr vorjährig uralt* aufrichtig zart; hold; anmutig Hebamme (f.); Geburtshelferin (f.) Amme (f.); Säugamme (f.) Hebamme (f.); Geburtshelferin (f.)
ﭘﺎزارﮔﺎد
pāzārgād⁺⁺⁺
(ON:) Pasargadae
414 415 416
ﭘﺎزﺕﺎرى ﭘﺎزن ﭘﺎزﻧﺪ
pāztārī pāzan pāzand
Teil (m.); Einzelheit (f.) Gemse (f.) Awestaerläuterung (f.)
417 418 419 420
ﭘﺎزﻧﺪ ﭘﺎزور ﭘﺎزﻩ ﭘﺎزهﺮ
pāzand pāzūr pāze pā-zahr
421 422
ﭘﺎزهﺮ ﭘﺎزیﺮ
pā-zahr pāzīr
423 424
ﭘﺎژ ﭘﺎژ ﻧﺎﻣﻪ
Feuerstahl (m.) (Name eines Zauberers) Fuß (m.); Hammelfuß (m.) Bezoarstein (m.) (Gallenstein der Bezoarziege capra aegapus) Gegengift (n.) Stütze (f.); Mauerstütze (f.); Stützpfahl (m.) (ON: Dorf im Gebiete von Tus) (nach einigen:) Gefährte (m.)
pāž pāž-nāme
Quellenangaben Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 33/10) Īrānšahr I 131/15 Matthäus 26/15 Hātif 1/4, 4/13, Morier 1905:292/10 Fleischer 1875:212 BQ I 206/14b BQ I 206/16b BQ I 205/20b, 206/18b, Rūmī (FR I 111/20) Rūmī (FR I 111/20) Īrān 4636/4a Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 2/2, 21/23), Hugo 10/22a, 53/3a GK 22, 164 GK 164 Īrānī 1312:10/1 BQ I 206/19b BQ I 206/19b FR II 224/19, FK I 148a Manṣūr-i Šīrāzī (FR I 108/15) BQ I 206/21b, FR I 108/12, Sūzanī (FR I 108/14) Isḥāq 1351ff.:I 70/20, Kitāb 21/21, Rāhnamā-i dānišgāh V 197/16 BQ I 206/23b Sykes 1316:I 13/22 BQ I 207/4a, FR I 108/21, LF 27/6, 29/15, Farruḫī (LF 29/16), Labībī (LF 29/18), Īrānī 1312:46/1, Naubaḫt 1343:303/4a FR I 108/21 Firdausī BQ I 207/11a Gm, Eds I 740a BQ I 207/12a, FR I 110/1, Farh 23 BQ I 207/18a BQ I 206/20b BQ I 207/2a, FR I 110/9
695
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442
ﭘﺎژ ﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎژخ (ﭘﺎژخ ﮐﺮدن )ز ﭘﺎژش ﭘﺎژن ﭘﺎژﻧﺪ ﭘﺎژﻧﺪ ﭘﺎژﻧﺪ ﭘﺎژﻧﮓ ﭘﺎژﻧﮓ ﭘﺎس ﭘﺎس ﭘﺎس ﭘﺎس ﭘﺎس ﺧﺎﻃﺮ اورا ﭘﺎس دادن ﭘﺎس داﺵﺘﻦ ﭘﺎس داﺵﺘﻦ
pāž-nāme pāžaḫ pāžaḫ kardan (ze) pāžeš pāžan pāžand pāžand pāžand pāžang pāžang pās pās pās pās pās-e ḫāter⁺-e ū-rā pās dādan pās dāštan (+Akk.) pās dāštan (+Akk.)
Beiname (m.) Klage (f.); Wehklage (f.)* klagen; wehklagen (über) Jäten (n.); Ausjäten (n.) Bergziege (f.)*; Gemse (f.) Awestaerläuterung (m.) Awestaübersetzung (m.) Feuerschlagstahl (m.) Fenster (n.) Schuh (m.) Beklemmung (f.); Angst (f.) Bewachung (f.) Wachdienst (m.) Wache (f.); Wachen (n.); Wacht (f.) aus Rücksicht auf sein Gemüt Wache halten behüten; bewahren Wache halten; wachen
443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460
ﭘﺎس ﺱﺤﺮاى ﭘﺎس ﺻﺒﺢ ﭘﺎس ﻣﺮاﺱﻢ ﭘﺎﺱﺎﺧﺖ ﭘﺎﺱﺎد ﭘﺎﺱﺎد ﭘﺎﺱﺎر ﭘﺎﺱﺎرﮔﺎد ﭘﺎﺱﺎژ ﭘﺎﺱﺎژ ﭘﺎﺱﺒﺎن ﭘﺎﺱﺒﺎن ﭘﺎﺱﺒﺎن ﭘﺎﺱﺒﺎن (ﭘﺎﺱﺒﺎن )ﺑﺮ ﭘﺎﺱﺒﺎن ﻃﺎرم ﻧﻬﻢ ﭘﺎﺱﺒﺎن ﻓﻠﮏ ﭘﺎﺱﺒﺎﻧﻰ
pās-e sahar⁺ī pās-e sobh⁺ pās-e marāsem⁺ pāsāḫt pāsād pāsād pāsār pāsārgād⁺⁺⁺ pāsāž⁺⁺⁺ pāsāž⁺⁺⁺ pās-bān pās-bān pās-bān pās-bān pās-bān (bar) pās-bān-e tārom-e nohom pās-bān-e falak⁺ pās-bānī
Morgenwache (f.) Morgenwache (f.) Halten der Bräuche bereit Vorsicht (f.) Wächter (m.); Hüter (m.) Stoß (m.); Fußtritt (m.) Pasargadae Durchgang (m.); Durchfluß (m.) (frz. Lehnwort) Durchge[h]haus (n.) mit Kaufläden (frz. Lehnwort) in der Nacht wachend Nachtwächter (m.) Polizeiwachtmeister (m.) Polizist (m.); Schutzmann (m.) Aufseher (m.) (über) der Saturn der Saturn Hut (f.); Bewachung (f.); Wache (f.);
(= ﭘﺎزنpāzan)
696 Quellenangaben BQ I 207/2a, FR I 110/9 BQ I 206/25b ʿImād-i Rūzanī (FR I 112/20) BQ I 206/27b BQ I 207/1a BQ I 2/10b, 207/4a, FR I 29/18 Saif (FR I 45/2) FR I 29/23 Faḫrī (FR I 110/16) BQ I 207/9a, FR I 110/14 BQ I 207/20a Firdausī BQ I 207/20a, Īrān 5828/2d, Hinz 1937:689 FR II 319/14, GK 18, 86, Hinz 1937:689 Saʿdī (Gulistān 56/1, 63/16) ŠL II 364/3a Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/96, 5/78) BA II 505/33a, BQ I 207/24b, FR I 112/23, ʿAṣṣār (Fleischer 1861:391) 2. Mose 14/23 1. Samuel 11/11 Muqaddam 1313:3/6 GK 81, 159 BQ I 207/27a BA I 2/30c BQ I 207/29a Pīrniyā 1313:I 65/10 Īrān 4639/1f, 6044/1f Farh 39/12 Niẓāmī (Ritter 1927:53) GK 86, 188 Hinz 1937:686 Īrān 6021/2e, Hinz 1937:689 Ḫwāǧū (Erdmann 1848:208/7) BQ I 207/7b BQ I 207/8b Firdausī, 1. Mose 30/31, Nr 90/21, Kasravī
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
461 462 463
ﭘﺎﺱﺒﺎﻧﻰ ﭘﺎﺱﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن ﭘﺎﺱﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن
464 465 466 467 468 469 470 471 472
(ﭘﺎﺱﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن )از ﭘﺎﺱﺒﮏ ﭘﺎﺱﭙﺎر ﭘﺎﺱﭙﺎر ﭘﺎﺱﭙﺎر ﭘﺎﺱﺘﺎر ﭘﺎﺱﺘﺎرى زدن ﭘﺎﺱﺦ (ﭘﺎﺱﺦ )ﺑﻪ
473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486
(ﭘﺎﺱﺦ )ﺑﻪ (ﭘﺎﺱﺦ دادن )ﺑﻪ (ﭘﺎﺱﺦ دادن )ﺑﻪ ﭘﺎﺱﺦ ﺱﺮاى ﭘﺎﺱﺦ ﮔﺬار ﭘﺎﺱﺦ ﮔﻔﺘﻦ ﭘﺎﺱﺦ ﻧﻴﻮش ﭘﺎﺱﺨﺶ ﭘﺎﺱﺨﮕﺮى ﭘﺎﺱﺪار ﭘﺎﺱﺪار ﭘﺎﺱﺪارى ﭘﺎﺱﺪارى ﭘﺎﺱﺮﻩ
487 488
ﭘﺎﺱﮏ ﭘﺎﺱﮕﺎﻩ
Deutsch
Schutz (m.) pās-bānī Wachdienst (m.) pās-bānī kardan (+Akk.) bewachen pās-bānī kardan (+Akk.) wachen; Wache halten pās-bānī kardan (az) pā-sabok pāspār pāspār pāspār pāstār pāstār-ī zadan pāsoḫ-e pāsoḫ (be)
bewachen (wen) leichtfüßig; flüchtig; schnell (Name eines Kinderspieles) Fußtritt (m.); Stoß (m.) tretend Fußtritt (m.) einen Fußtritt versetzen Antwort (f.) an Antwort (f.) (auf)
pāsoḫ (be) pāsoḫ dādan (be) pāsoḫ dādan (be) pāsoḫ-sarāj pāsoḫ-gozār pāsoḫ goftan (+Akk.) pāsoḫ-nijūš : ū<*ō pāsoḫ-aš pāsoḫgarī pās-dār pās-dār pās-dārī pās-dārī pāsare
Erfüllung (f.) antworten (wem) zur Antwort geben Antwortgeber (m.) Antwortbringer (m.) beantworten zuzuhören verstehend die Antwort für ihn Beantwortung (f.) Wachhabender (m.) Wächter (m.); Hüter (m.) Hut (f.), Obhut (f.) Polizei (f.) Steuergrund (m.) (Ackerboden, den der Grundherr dem Bauern überläßt, damit er von dem Ertrage die staatlichen Abgaben bestreite) Gähnen (n.) Posten (m.); Wachposten (m.); Wache (f.)
pāsok pās-gāh
Bemerkung
Quellenangaben 1307:I 8/3 Phl 7/26 Schiller 182/20, Hidāyat (Iṣfahān 8/8) Hidāyat (Sāya u raušan 10/13), Armaġān XIX 5/8, Psalm 102/8, Kasravī 1307:I 8/3, 13/15 Anīrān 25/15 Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/19) Muʾayyaduʾl-Fużalā (BQ I 207/1b) BQ I 207/1b BQ I 207/1b FR I 113/1 Šāʿir (FR I 113/1f.) Firdausī (Gedichte 15/22) BQ I 207/10b, Bū Šakūr, Firdausī, NāṣirḪusrau (Saʿādatnāma 54), Hātif (Dīvān 1/7, 4/16), Īrānī 1312:15/13, Īrān 6406/3b, 6033/3e, GK 29, 67, 81, 1. Mose 41/16, Sp Riv 30, Phl 15/17 Firdausī Īrān 5895/1g Rūdakī, Morier 1905:180/23 Firdausī Firdausī Armaġān XIX 684/6 Firdausī Firdausī (Jensen 1931:217) Firdausī Hinz 1937:689 Firdausī Morier 1905:34/4, 18 Īrān 5896/2b BQ I 207/12b
BQ I 207/15b Tarbiat 1317, Hinz 1937:689
697
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
489 490 491
ﭘﺎﺱﮕﺎﻩ ﭘﺎﺱﻨﮓ ﭘﺎﺱﻨﮓ
492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512
ﭘﺎﺱﻨﮕﺎن ﭘﺎﺱﻮار ﭘﺎﺱﻮز ﭘﺎﺱﻮزم ﺵﺪن ﭘﺎﺱﻪ ﭘﺎﺱﻪ ﭘﺎﺱﻴﺎر دو ﭘﺎﺱﻴﺎر یﮏ ﭘﺎﺱﻴﺪن ﭘﺎﺱﻴﻔﻴﮏ ﭘﺎﺱﻴﻮ ﭘﺎس… داﺵﺘﻦ ﭘﺎش ﭘﺎﺵﺎ ﭘﺎﭼﺎن/ﭘﺎﺵﺎن ﭘﺎﭼﺎن/ﭘﺎﺵﺎن ﭘﺎﺵﺎﻧﻴﺪن ﭘﺎﺵﮏ ﭘﺎﺵﻨﺎ ﭘﺎﺵﻨﺎ ﭘﺎﺵﻨﺎ
513 514 515 516 517 518 519 520
ﭘﺎﺵﻨﺎﻣﻪ ﭘﺎﺵﻨﺎﻣﻪ ﭘﺎﺵﻨﮓ ﭘﺎﺵﻨﮓ ﭘﺎﺵﻨﮓ ﭘﺎﺵﻨﮓ ﭘﺎﺵﻨﮕﻪ ﭘﺎﺵﻨﮕﻪ
pāš-nāme pāš-nāme pāšang pāšang pāšang pāšang pāšange pāšange
521
ﭘﺎﺵﻨﮕﻪ
pāšange
522
ﭘﺎﺵﻨﻪ
pās-gāh pāsang pāsang pāsangān pā-sawār/pā-sowār pā-sūz(-e) : ū<*ō pā-sūz-am šodan pāse pāse pās-jār-e do pās-jār-e jek <- >ﭘﺎﺱpāsīdan
pasīfīk⁺⁺⁺ pāsīw⁺⁺⁺ pās-e… dāštan pāš pāšā⁺⁺ pāčān/pāšān pāčān/pāšān <- >ﭘﺎﺵﺎﻧpāšānīdan
pāšak pāšnā pāšnā pāšnā
pāšne
698
Deutsch
Bemerkung
Wächterplatz (m.); Auslug (m.) Ballast (m.) Zugabe (f.) (zum Gewicht, um es voll zu machen) (ON: Ort bei Qom, gegen Isfahan zu) flinker Fußgänger sehnsüchtig; sich sehnend (nach) sich nach mir sehnen Kummer (m.); Gram (m.) Streben (n.); Neigung (f.); Hang (m.) Polizeioberstleutnant (m.) Polizeioberst wachen; Wache halten pazifisch leidend; passiv überwachen (was) zerstreut Pascha (m.) Spritzen (n.); Sprengen (n.) spritzend; sprengend sprengen; spritzen Gähnen Absatz (m.) (des Schuhs) Ferse (f.) Samengurke (f.); Samenmelone (f.); Samenkürbis (m.) (nach einigen:) Gefährte (m.) Beiname (m.) aufgehängte Weintraube kleine Weintraube Samengurke (f.) Samenmelone (f.); Samenkürbis (m.) kleine Weintraube Samengurke (f.); Samenmelone (f.); Samenkürbis (m.) Traube (f.) (die am Weinstock vertrocknet ist) Ferse (f.); Absatz (m.)
Firdausī [= ﭘﺎرﺱﻨﮓpār-sang] [= ﭘﺎرﺱﻨﮓpār-sang] BQ I 206/8a, 207/17b
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (< ﭘﺎﺵﺎﻩpā-šāh)
Quellenangaben
Rosen 1898:112 BQ I 207/19b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 7/21) Morier 1905:71/1 BQ I 207/20b BQ I 207/20b Hinz 1937:686 Hinz 1937:686 BQ I 207/23b Īrān 6009/3e Īrān 5707/3f Jensen 1931:223 BQ I 207/25b Morier 1905:155/10 BQ I 204/1a BQ I 204/1a BQ I 204/21a BQ I 207/28b Firdausī BQ I 207/29b, Firdausī BQ I 207/29b
(= ﭘﺎﭼﻨﺎﻣﻪpāč-nāme) BQ I 208/3a, FR I 110/9 (= ﭘﺎﭼﻨﺎﻣﻪpāč-nāme) BQ I 208/3a, FR I 110/9 LF 61/13, ʿAsǧadī (LF 61/14) BQ I 208/4a, FR I 113/7 Manǧīk (FR I 113/9) BQ I 208/4a BQ I 208/7a BQ I 208/7a BQ I 208/7a BQ I 207/29b, LF 83/9, Firdausī, Muvaffaq
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
523 524 525
ﭘﺎﺵﻨﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺎﺵﻨۀ ﭘﺎ ﭘﺎﺵﻨﻪ ﺕﺨﺖ
526 527 528 529 530 531 532 533
ﭘﺎﺵﻨۀ ﺧﻮد را ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮدن ()ﺑﺮ ﭘﺎﺵﻨﻪ ﺧﻴﺰ ﭘﺎﺵﻨﻪ دار ﭘﺎﺵﻨۀ ﮐﻔﺶ ﭘﺎﺵﻴﺐ ﭘﺎﺵﻴﺐ ﭘﺎﺵﻴﺐ (ﭘﺎﺵﻴﺪن )ﺑﺮ
534
(ﭘﺎﺵﻴﺪن )روى
535
(ﭘﺎﺵﻴﺪن )روى
536
(ﭘﺎﺵﻴﺪن )روى
537
(ﭘﺎﺵﻴﺪن )روى
538 539 540 541 542 543 544 545
ﭘﺎﺵﻴﺪﻧﻰ ﭘﺎﺵﻴﺪﻩ ﭘﺎﻃﺎق ﭘﺎﻏﺮ ﭘﺎﻏﺮﻩ ﭘﺎﻏﺮﻩ ﭘﺎﻏﺸﺎداران ﭘﺎﻏﻨﺪ
546
ﭘﺎﻏﻨﺪﻩ
pāšne-boland pāšne-je pā pāšne-taḫt pāšne-je ḫod-rā boland kardan (bar) pāšne-ḫīz pāšne-dār pāšne-je kafš pā-šīb pā-šīb pā-šīb <- >ﭘﺎشpāšīdan
(bar) + Akk. <- >ﭘﺎشpāšīdan
(rūj-e) (+Akk.) <- >ﭘﺎشpāšīdan
(rūj-e) (+Akk.)
<- >ﭘﺎشpāšīdan
(rūj-e) (+Akk.) <- >ﭘﺎشpāšīdan
(rūj-e) (+Akk.) pāšīdanī pāšīde pātāq pāqar pāqore pāqore pāqešā-dār-ān pāqond pāqonde/pāqande
Deutsch
Bemerkung
(Kitābuʾl-abnīya 84/6), 1. Mose 3/15, Hugo 37/4b Morier 1905:110/9 FR I 113/6 Morier 1905:261/3f.
mit hohen Absätzen Ferse (f.) Mollaschuh (m.) (mit niederem Absatz, leicht auszuziehen) treten (gegen)
Psalm 41/9
die Fersen hebend; eilend mit Absatz versehen Schuhabsatz (m.) Fußspange (f.); Fußring (m.) Leiter (f.) Stufe (f.); Treppenstufe (f.) sprengen; spritzen (auf)
Firdausī Morier 1905:233/9 Morier 1905:57/16 FR I 108/5, Muṭahhar (FR I 108/7) BQ I 208/10a BQ I 208/10a BA I 6/25c, FA 6/9a, FR I 26/18, 86/11, 2. Mose 24/6 Armaġān XIX 202/25
aufstreuen
LF 48/14, Saʿdī (Gulistān 30/7f.), Farruḫī (LF 48/15), Firdausī, Qāʾānī (Hammer-Purgstall 1855:600/2, 602/5), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 13/1), Pāzārgād 1315:519/1, Armaġān ḪIX 204/13, Matthäus 13/3, Smiles 47/10 Firdausī
ausstreuen; streuen (auf)
gießen
Masʿūd Saʿd Salmān (Armaġān XIX 147/19), Armaġān XVIII 235/5, 2. Mose 32/20, Morier 1905:V/5
streuen; verstreuen Ausstreuen (n.) zerstreut (Gebietsname:) die Zagrosketten Säule (f.) (die das Dach stützt) Elefantiasis (f.) Geschwulst (n.); Beule (f.) Flossenfüßler [Pl.]; Wale Ballen (m.) gekrempelter Baumwolle* Ballen (m.) gekrempelter Baum-
Quellenangaben
(zu ﭘﺎﺵﻴﺪنpāšīdan)
Matthäus 25/26, Smiles 32/27 Kaihān 1311:I 3/25, 48/17 BQ I 208/11a BQ I 208/12a BQ I 208/11a Rāhnamā-i dānišgāh V 84 BQ I 208/17a BQ I 208/19a
699
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
547 548 549 550
ﭘﺎﻏﻨﺪﻩ ﭘﺎﻏﻮش (ﭘﺎﻏﻮش زدن )در ﭘﺎﻓﺰار
551
ﭘﺎﻓﺸﺎرى
552
(ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
553
(ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﮐﺮدن )در ﺑﺮاﺑﺮ
554 555 556 557 558 559
(ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﮐﺮدن )در (ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﮐﺮدن )در (ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﻧﻤﻮدن )در (ﭘﺎﻓﺸﺎرى ﻧﻤﻮدن )در (ﭘﺎﮎ )از (ﭘﺎﮎ )از
560 561
(ﭘﺎﮎ )از (ﭘﺎﮎ )از
562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576
ﭘﺎﮎ اﻧﺪیﺶ ﭘﺎﮎ اﻧﺪیﺸﻰ ﭘﺎﮎ ﺑﺎز ﭘﺎﮎ ﺑﺎز ﭘﺎﮎ ﺑﺎز ﭘﺎﮎ ﺑﺎز ﭘﺎﮎ ﺑﺮ داﺵﺘﻦ زیﺮ اﺑﺮو ﭘﺎﮎ ﺑﻮم ﭘﺎﮎ ﺕﻦ ﭘﺎﮎ ﺝﻔﺖ ﭘﺎﮎ ﺝﻴﺐ ّﭘﺎﮎ ﺣﻮاس ﭘﺎﮎ ﺧﻮ ﭘﺎﮎ داد (ﭘﺎﮎ داﺵﺘﻦ )از
Deutsch
Bemerkung
700 Quellenangaben
pāqonde/pāqande pāqūš : ū<*ō pāqūš zadan (dar) pā-fazār
wolle* gekrempelte Baumwolle Untertauchen (n.) den Kopf untertauchen (in) Schuh (m.)
pā-fešārī
Standhaftigkeit (f.); Ausharren (n.)
pā-fešārī kardan (be-rāje) pā-fešārī kardan (dar barā-bar-e) pā-fešārī kardan (dar) pā-fešārī kardan (dar) pā-fešārī namūdan (dar) pā-fešārī namūdan (dar) pāk (az) pāk (az)
beharren (auf)
LF 32/20, Bū Šuʿaib (LF 32/21) BQ I 208/22a Rūdakī* (FR I 114/1) BQ I 208/24a, FR I 107/14, Amīr Ḫusrau (FR I 107/18) Smiles 154/23, Kasravī 1307:I 7/19, Īrān 6033/1b Smiles 154/26, Hugo 18/1b
Widerstand leisten (wem)
Īrān 5972/2f
pāk (az) pāk (az)
beharren (auf) festhalten (an) beharren (auf/bei) standhalten; Widerstand leisten durchaus ganz; gänzlich; völlig; vollkommen; vollends keimfrei, aseptisch rein (von)
pāk-andīš pāk-andīšī pāk-bāz pāk-bāz pāk-bāz pāk-bāz pāk bar-dāštan zīr-e abrū pāk-būm pāk-tan pāk-ǧoft pāk-ǧīb pāk-hawās[s]⁺ pāk-ḫū : ū<*ō pāk-dād pāk dāštan (+Akk.; az)
reindenkend reines Denken alles verspielend ehrlich spielend ergeben, untertänig treu ergeben die Augenbrauen schmäler machen rein veranlagt reinleibig; unberührt; ehrbar Reinem gesellt; rein reinherzig reinsinnig reingeartet gerecht; allgerecht reinhalten (was; von)
Īrān 5972/2c Īrān 5972/2c Īrān 5948/1c Kāva I/11:6/20b Rūdakī (LF 16/7) Asadī 81/5, Rūdakī (LF 28/23), Firdausī (Zulaiḫā 50), Morier 1905:3/15 Farh 23 Saʿdī (Bustān 100, 102), Firdausī (Šāhnāma 17/21), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/5) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:4/23) Īrānī 1312:15/11 BQ I 208/6b BQ I 208/6b Browne 1316:15/11 Haïm 1931 Morier 1905:3/15 Firdausī Firdausī, Minūčihrī 19/20, 50/28 Firdausī (Šāhnāma 17/29) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 124/5) Minūčihrī 55/28 Firdausī Firdausī, Barzūnāma 17(?) ʿAṭṭār (Pandnāma 83), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 23/17)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
577
ﭘﺎﮎ داﻣﻦ
pāk-dāman
unbescholten; lauter; tugendhaft; rein; keusch; züchtig
578
ﭘﺎﮎ دل
pāk-del
reinherzig
579
ﭘﺎﮎ دیﻦ
pāk-dīn⁺
580 581
ﭘﺎﮎ راى ﭘﺎﮎ زاد
pāk-rāj⁺ pāk-zād
reingläubig; rechtgläubig; glaubensrein reingesinnt reingeboren; edel
582 583 584
ﭘﺎﮎ زادﻩ (ﭘﺎﮎ ﺱﺎﺧﺘﻦ )از ﭘﺎﮎ ﺱﺮﺵﺖ
pāk-zāde pāk sāḫtan (+Akk.; az) pāk-serešt
reingeboren; edel reinigen (was; von) rein geschaffen
585 586 587 588
ﭘﺎﮎ ﺱﻴﺮ ﭘﺎﮎ ﺱﻴﺮت (ﭘﺎﮎ ﺵﺪن )از ﭘﺎﮎ ﺻﻮرت
pāk-sejr⁺ pāk-sīrat⁺ pāk šodan (az) pāk-sūrat⁺
reinlebend reinlebend; tugendhaft gereinigt werden (von) reingesichtig
589 590 591 592 593 594
ﭘﺎﮎ ﻃﻴﻨﺖ ﭘﺎﮎ ﻃﻴﻨﺖ ﭘﺎﮎ ﻓﻄﺮت ﭘﺎﮎ ﻓﻄﺮﺕﻰ (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )از (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )از
pāk-tīnat⁺ pāk-tīnat⁺ pāk-fetrat⁺ pāk-fetrat⁺ī pāk kardan (+Akk.; az) pāk kardan (+Akk.; az)
gutartig rein(geboren) reinherzig; lauter Reinherzigkeit (f.); Lauterkeit (f.) entfernen (von) reinigen; säubern (was; von)
595 596 597 598 599 600 601 602
(ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )از (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن )ز ﭘﺎﮎ ﮐﺮدﻩ ﭘﺎﮎ ﮐﻨﻨﺪﻩ
pāk kardan (+Akk.; az) pāk kardan (+Akk.; bā) pāk kardan (+Akk.; bā) pāk kardan (+Akk.; bā) pāk kardan (+Akk.; bā) pāk kardan (+Akk.; ze) pāk-karde pāk-konande
wegwischen (von) abführend wirken; abführen abtrocknen (was; mit) abwischen wegwischen (was; mit) tilgen (was; aus) gereinigt reinigend
Bemerkung
Quellenangaben Ahl-i Šīrāzī (Erdmann 1861:778/4), Ǧāmī (Rückert 1848:II 30/14), Firdausī, Īrān 6012/3f, Kašf-i talbīs 15/9 Firdausī (Šāhnāma 232), Psalm 73/1, Matthäus 5/8 ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 35/33), Firdausī, Īrānī 1312:47/2 Firdausī (Zulaiḫā 86), Sp R 269 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:2/1), Ġanīzāda (Īrānšahr I 251/11), Firdausī (Zulaiḫā 10), Minūčihrī 51/6 Firdausī BQ I 209/17b Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/34), Īrānšahr III 75/11 Anvarī (Qaṣāʾid 75/27) Smiles 7/22 Ġazālī (Streitschrift 2+/16f.), Psalm 12/6 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 68/2f.), Šaibānī 1314:III 13/13 Smiles 155/29, 166/6, Fleischer 1875:76 Schiller 90/60 Naubaḫt 1343:12/4 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 72/18) FR I 110/1, LF 56/10, Anvarī (Qaṣāʾid 1/35), Minūčihrī 55/25, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 12/1, 18/14, 77/9), Īrānšahr I 103/14, Pāzārgād 1315:371/13, Matthäus 3/12, Kašf-i talbīs 33/10f. Hugo 50/3f.b, 81/22a Īrān 4654/2e FR I 25/6, Ḥāfiẓ (Dīvān 124/2) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 4/3) Asadī (Garšāsbnāma 304) FR II 320/6, Nr 117/17 Armaġān XIX 208/19
701
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
603 604 605
ﭘﺎﮎ ﮐﻨﻨﺪ۽ ﭘﺎﮎ ﮐﻴﺶ (ﭘﺎﮎ ﮔﺮداﻧﻴﺪن )از
606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618
ﭘﺎﮎ ﮔﺮدیﺪن ﭘﺎﮎ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺎﮎ ﮔﻬﺮ ﭘﺎﮎ ﻣﻌﻨﻰ ﭘﺎﮎ ﻣﻐﺰ ﭘﺎﮎ ﻣﻨﺶ ﭘﺎﮎ ﻣﻨﺸﻰ ﭘﺎﮎ ﻣﻬﺮ ﭘﺎﮎ ﻧﺎم ﭘﺎﮎ ﻧﺎﻣﻰ ﭘﺎﮎ ﻧﻔﺲ (ﭘﺎﮎ ﻧﻤﻮدن )از (ﭘﺎﮎ ﻧﻤﻮدن )از
619 620 621 622
(ﭘﺎﮎ و ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﮔﺸﺘﻦ )از ﭘﺎﮎ وﺝﺪان ﭘﺎﮐﺎت ﭘﺎﮐﺎر
623 624 625
ﭘﺎﮐﺎر ﭘﺎﮐﺎر ﭘﺎﮐﺎن ﺧﻂّ اوّل
pākār pākār pāk-ān-e ḫatt⁺-e awwal(+)
626 627 628 629
ﭘﺎﮐﺒﺎزى ﭘﺎﮐﺒﺎزى ﮐﺮدن ﭘﺎﮐﺖ ﭘﺎﮐﺖ
pāk-bāzī pāk-bāzī kardan pāket⁺⁺⁺ pāket⁺⁺⁺
630
ﭘﺎﮐﺪاﻣﻨﻰ
pāk-dāmanī
631
ﭘﺎﮐﺪاﻣﻨﻰ
pāk-dāmanī
632
ﭘﺎﮐﺪﺱﺖ
pāk-dast
pāk-konande(-je) pāk-kīš pāk gardānīdan (+Akk.; az) pāk gardīdan pāk gereftan (+Akk.) pāk-gohar pāk-maʾnā⁺ pāk-maqz pāk-maneš pāk-manešī pāk-mehr pāk-nām pāk-nāmī pāk-nafas⁺ pāk namūdan (+Akk.; az) pāk namūdan (+Akk.; az) pāk o pākīze gaštan (az) pāk-weǧdān⁺ pākāt⁺⁺⁺ pākār
Deutsch
Bemerkung
reinigend (von) reingläubig; rechtgläubig reinigen; säubern (was; von) weggewischt werden abschöpfen reinblütig; reinrassig reingesinnt reingesinnt lauter Lauterkeit (f.) rein liebend reinen Rufs; unbescholten reingeehrt*, Unbescholtenheit (f.) reinatmig; Reines redend abwischen; abtrocknen reinigen; säubern (was; von) gereinigt und gesäubert werden (von) gewissenhaft Briefe; Schreiben (Pl. zu ﭘﺎﮐﺖpāket) Auskehrer (m.); Abortreiniger (m.); Abtrittfeger (m.) Diener (m.) Untersteuereinheber (m.) die Reinen der ersten Linie (die Engel, die den Thron Gottes tragen); Cherubime reine Gesinnung; keusche Liebe reingesinnt sein; keusch lieben Brief (m.) (im Umschlag) (frz. Lehnwort) Briefumschlag (m.) (frz. Lehnwort) Keuschheit (f.); Reinheit (f.); Lauterkeit (f.) Unbescholtenheit (f.); Tugendhaftigkeit (f.) reinhändig; unbestechlich
702 Quellenangaben FR I 110/2 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:4/12), Sp R 148 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 10/14), Morier 1905:237/5 Īrānī 1312:67/3 Rūdakī Anvarī (Qaṣāʾid 75/27) Ḥāfiẓ (Dīvān 586/2) Firdausī Īrānī 1312:15/5 Firdausī Firdausī (Šāhnāma 18/20) Firdausī Saʿdī (Gulistān 64/15) Šarq 637/21 Frank 1926:187/7, Īrān 5987/1d, Matthäus 23/25 Morier 1905:241/3 Armaġān XIX 186/5 Īrān 4698/3f, 6073/4c, Litten 1919:10/8 BQ I 208/29a, FR I 109/11 BQ I 208/29a, FR I 109/11 BQ I 208/29a, FR I 109/11 BQ I 208/4b
Īrān 5748/4f, Litt 92, Farh 24 Īrān 6039/3f, Hinz 1937:689, Litt 92, Rosen 1898:197 Phl 418/15, Smiles 6/29, 48/24 Smiles 19/16, 133/26 Firdausī, Psalm 24/4
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
633
ﭘﺎﮐﺪﺱﺘﻰ
pāk-dastī
634 635 636 637
ﭘﺎﮐﺪﻝﻰ ﭘﺎﮐﺪیﻨﻰ ﭘﺎﮐﻨﺎر ﭘﺎﮐﻨﺪ
pāk-delī pāk-dīn⁺ī pā-kenār pākand
Reinhändigkeit (f.); Unbestechlichkeit (f.) Herzensreinheit (f.) Glaubensreinheit (f.) Randstein (m.) Korund (m.) [Mineral]
638
ﭘﺎﮐﻨﮋاد
pāk-nežād
reinrassig
639 640 641
ﭘﺎﮐﻨﮋادى ﭘﺎﮐﻮب ﭘﺎﮐﻮب اﺱﺐ ﮐﺮدن
Blutsreinheit (f.) tretend von Roßhufen zertreten lassen
642 643 644 645 646
ﭘﺎﮐﻮﺕﺎﻩ ﭘﺎﮐﻪ ﭘﺎﮐﻰ ﭘﺎﮐﻰ ﭘﺎﮐﻰ
pāk-nežādī pā-kūb pā-kūb-e asb kardan (+Akk.) pā-kūtāh pāke⁺⁺⁺ pākī pākī pākī
647 648
ﭘﺎﮐﻰ ﭘﺎﮐﻴﺰﮔﻰ
pākī pākīzegī
Schermesser (n.); Rasiermesser (n.) Reinheit (f.)
649 650 651 652 653
ﭘﺎﮐﻴﺰﮔﻰ ﭘﺎﮐﻴﺰﮔﻰ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ
pākīzegī pākīzegī pākīze pākīze pākīze
Reinigung (f.) Reinlichkeit (f.) Jungfrau (f.) rein; gediegen rein; sauber
654 655 656 657 658 659 660 661
ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﺕﺨﻢ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﺕﻦ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﺝﺎن ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﺝﻮى ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ دل ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ دیﻦ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ راى
pākīze pākīze-toḫm pākīze-tan pākīze-ǧān pākīze-ǧūj : ū<*ō pākīze-del pākīze-dīn⁺ pākīze-rāj⁺
vollkommen reingeboren; reiner Abkunft reinleibig; unberührt; ehrbar seelenrein rein von Wesensart reinherzig; herzensrein rechtgläubig; reingläubig rechtdenkend; rein gesinnt
kurzbeinig Paket (n.) Allewerden (n.) Heiligkeit (f.) Reinheit (f.); Lauterkeit (f.)
Bemerkung
Quellenangaben 1. Mose 20/5
(lies wohl یﺎﮐﻨﺪ jākand)
Smiles 27/22, Schiller 177/14 Firdausī Hugo 84/14a BQ I 208/9b Bīžan 1316:III/2, Īrānšahr III 74/15, Iṭṭilāʿāt 4422/2a Rūdakī Īrānšahr IV 721/20
(frz. Lehnwort)
Haïm 1931 Farh 24/8 BQ I 208/13b Firdausī Firdausī, Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 7/3), Armaġān XIX 206/20, Šarq 575/2 BQ I 208/13b Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 64/2), Mīnuvī 1307:IX/15, Iṭṭilāʿāt 4423/2b, Smiles 9/10 Morier 1905:142/14 Īrān 5824/1b, 6040/2e, Smiles 168/23 Firdausī Nr 73/2 Firdausī, Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 9/2), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 559, Safarnāma 29/14, 35/12), Mīnuvī 1307:III/11, Nr 101/4, Smiles 29/26, Īrān 4654/2f Firdausī Firdausī Firdausī (Zulaiḫā 332) Firdausī Fleischer 1875:76 Firdausī, Minūčihrī 55/28 Firdausī (Zulaiḫā 12) Firdausī (Zulaiḫā 124, 248)
703
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681
ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ روى ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﺱﻴﺮت (ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﮔﺸﺘﻦ )از ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﮔﻮى ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﻣﻐﺰ ﭘﺎﮔﺮ ﭘﺎﮔﺮد ﭘﺎﮔﺮد ﺵﺪن ﭘﺎﻻ ﭘﺎﻻ ﭘﺎﻻ ﭘﺎﻻﭘﺎل ﭘﺎﻻﭘﺎل ﭘﺎﻻﺕﻴﻦ ﭘﺎﻻﺕﻴﻨﺎت ﭘﺎﻻد ﭘﺎﻻد ﭘﺎﻻدن ﭘﺎﻻدﻩ ﭘﺎﻻدﻩ
682 683 684 685 686 687 688 689 690
ﭘﺎﻻر ﭘﺎﻻر ﭘﺎﻻش ﭘﺎﻻن ﭘﺎﻻن دوز ﭘﺎﻻن ﺵﺪﻩ ﭘﺎﻻﻧﻪ ﭘﺎﻻوان ﭘﺎﻻهﻨﮓ
691
ﭘﺎﻻهﻨﮓ
pālāhang
692
ﭘﺎﻻهﻨﮓ
pālāhang
693 694 695
ﭘﺎﻻى ﭘﺎﻻیﺶ (ﭘﺎﻻﺋﻴﺪن )از/ﭘﺎﻻیﻴﺪن
pākīze-rūj pākīze-sīrat⁺ pākīze gaštan (az) pākīze-gūj : ū<*ō pākīze-maqz pāgar pā-gard pā-gard šodan pālā pālā pālā pālāpāl pālāpāl pālātīn⁺⁺⁺ pālātīnāt⁺⁺⁺ pālād pālād <- >ﭘﺎﻻpālādan
pālāde pālāde pālār pālār pālāš pālān pālān-dūz pālān šode pālāne pālāwān pālāhang
pālāj pālāješ <- >ﭘﺎﻻpālājīdan/pālāʾīdan
Deutsch reingesichtig rein lebend gesäubert werden (von) reinredend rein denkend; rein gesinnt Beinmacher (m.) umherwandernd umherzugehen beginnen (parsisch:) Klageruf (m.) Handpferd (n.); Prunkpferd (n.) hängend flüchtig hart Pfalzgraf (m.)* Pfalz (f.) Handpferd (n.); Prunkpferd (n.) Packpferd (n.) klären; läutern; durchseihen Handpferd (n.); Prunkpferd (n.) übelredend; verleumderisch; Verleumder (m.) großer Baum; große Säule Säule (f.) (die das Dach trägt) Kotigwerden (n.) Packsattel (m.) Sattler (m.) bepackt; beladen (Esel) Balkon (m.) Seiher (m.); Durchschlag (m.) (sufisch:) Abhängigmachendes (n.)*
Bemerkung
(<ﭘﺎﻻﺁهﻨﮓ pālā-āhang) Halfterschlinge (f.) (um das Pferd zu (< ﭘﺎﻻﺁهﻨﮓ führen, am Zügel angebracht) pālā-āhang) (<ﭘﺎﻻﺁهﻨﮓ Milchstraße (f.) pālā-āhang) Handpferd (n.); Prunkpferd (n.) Läuterung (f.); Durchseihen (n.) seihen; durchseihen
704 Quellenangaben Saʿdī (Gulistān 65/2, Marāī 4/8a) Shaibānī 1314:III 13/13 Morier 1905:241/3 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/84), Firdausī Firdausī (Zulaiḫā 375) FR I 113/18 Morier 1905:65/2 BQ I 208/15b BQ I 208/15b BQ I 208/15b LF 79/9, Daqīqī (LF 79/10) BQ I 208/20b Īrān 6010/1e Šaibānī 1314:III 706/12 BQ I 208/22b BQ I 208/22b BQ I 208/25b BQ I 208/27b BQ I 208/27b BQ I 208/29b Šams-i Faḫrī (ŠL I 135b) BQ I 209/1a BQ I 205/27b, Firdausī, Morier 1905:94/7 BA I 102a Buch der Richter 19/10 BQ I 209/3a BQ I 209/4a, 6a BQ I 209/8a BQ I 209/8a BQ I 209/8a BQ I 209/19a BQ I 208/25b, Firdausī BQ I 209/22a
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
696
(ﭘﺎﻻﺋﻴﺪن )از/ﭘﺎﻻیﻴﺪن
697
(ﭘﺎﻻﺋﻴﺪن )از/ﭘﺎﻻیﻴﺪن
698
(ﭘﺎﻻﺋﻴﺪن )از/ﭘﺎﻻیﻴﺪن
699
(ﭘﺎﻻﺋﻴﺪن )ﺑﻪ/ﭘﺎﻻیﻴﺪن
700 701 702
ﭘﺎﻝﺘﻮ ﭘﺎﻝﺘﻮهﺎى ﺑﺎراﻧﻰ ﭘﺎﻝﺘﻮى
(+Akk; az) <- >ﭘﺎﻻpālājīdan/pālāʾīdan
(+Akk; az) <- >ﭘﺎﻻpālājīdan/pālāʾīdan
(+Akk; az) <- >ﭘﺎﻻpālājīdan/pālāʾīdan
(+Akk; az) <- >ﭘﺎﻻpālājīdan/pālāʾīdan
(be) pāltō⁺⁺⁺ pāltō⁺⁺⁺-hā-je bārānī pāltō⁺⁺⁺j
703 704 705 706 707 708
ﭘﺎﻝﺘﻮى ﭘﺴﺮاﻧﻪ ﭘﺎﻝﺘﻮى ﭘﻮﺱﺘﻰ ﭘﺎﻝﺘﻮﺋﻰ ﭘﺎﻝﺪم ﭘﺎﻝﺶ ﭘﺎﻝﻎ
pāltō⁺⁺⁺-je pesarāne pāltō⁺⁺⁺j-e pūstī pāltō⁺⁺⁺ʾī pāl-dom pāleš pāloq
709 710 711
ﭘﺎﻝﻐﺰ ﭘﺎﻝﮑﺎﻧﻪ ﭘﺎﻝﮑﺎﻧﻪ
pā-laqz pālkāne pālkāne
712 713
ﭘﺎﻝﮑﺎﻧﻪ ﭘﺎﻝﮑﺎﻧﻪ
pālkāne pālkāne
714 715 716 717 718 719
ﭘﺎﻝﮑﻰ ﭘﺎﻝﻨﮓ ﭘﺎﻝﻨﮓ ﭘﺎﻝﻨﮕﺎن ﭘﺎﻝﻮ ﭘﺎﻝﻮ
pālkī pālang pālang pālangān pālū pālū
720 721 722
ﭘﺎﻝﻮاﺱﻪ ﭘﺎﻝﻮاﺱﻪ ﭘﺎﻝﻮاﻧﻪ
pālwāse pālwāse pālwāne
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
sich vermehren; zunehmen
BQ I 209/22a
sickern; heraussickern (aus)
LF 8/1
vermehren
BQ I 209/22a
erpressen (durch)
Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 514)
Überzieher (m.) Regenmäntel Überrock (m.); Überzieher (m.); Mantel (m.) Knabenüberzieher (m.) Pelzmantel (m.) MantelSchwanzriemen (m.) Zunahme (f.) Trinkhorn (n.); Trinkgefäß (n.); Holzbecher (m.) Fehltritt (m.) Beginn (m.) der Getreideernte Gitterfenster (n.); eisern vergittertes Fenster hohes Dach Zugabe (f.) (zum Gewicht, um es voll zu machen); Ballast (m.)* Reisesänfte (f.) Guckloch (n.) Lederschuh (m.) (ON: Dorf in Kurdistan) (Ort im Gebiet von Diarbekr) Warze (f.)
Litt 105 Sāln P 1315:219/5 Phl 412/27
Kummer (m.); Gram (m.) Unruhe (f.) (kleiner schwarzer Vogel, der sich [wohl eher Mauervom Boden nicht erheben kann, stän- segler]
Īrān 6037/4e Īrān 4654/2a Īrān 6045/4a BQ I 209/24a BQ I 209/26a BQ I 209/28a BQ I 205/1b BQ I 209/3b Rūdakī (LF 101/18) BQ I 209/3b BQ I 209/3b BQ I 38/9c BQ I 209/6b BQ I 209/6b Hrzf 1932:49 Īrānšahr I 74/1 BQ I 209/8b, LF 111/25, Šākir-i Buḫārī (LF 112/1) BQ I 209/10b BQ I 209/10b BQ I 209/11b
705
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
723
ﭘﺎﻝﻮاﻧﻪ
724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739
ﭘﺎﻝﻮایﻪ ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮدن ﭘﺎﻝﻮد۽ ﻗﻨﺪ ﭘﺎﻝﻮدﻩ ﮐﺮدن ﭘﺎﻝﻮزﻩ ﭘﺎﻝﻮس/ﭘﺎﻝﻮش ﭘﺎﻝﻮﻧﻪ ﭘﺎﻝﻮﻧﻪ ﭘﺎﻝﻮیﻨﻪ ﭘﺎﻝﻬﻨﮓ
740 741 742
ﭘﺎﻝﻬﻨﮓ ﭘﺎﻝﻬﻨﮓ ﭘﺎﻝﻬﻨﮓ
743 744 745 746 747 748 749
ﭘﺎﻝﻴﺪن ﭘﺎﻝﻴﺪن ﭘﺎﻝﻴﺪن ﭘﺎﻝﻴﺪن ﭘﺎﻝﻴﺪﻩ ﭘﺎﻝﻴﺪﻩ ﭘﺎﻝﻴﺪﻩ
pālīdan (+Akk.) pālīdan (+Akk.) pālīdan (+Akk.) pālīdan (+Akk.) pālīde pālīde pālīde
750 751 752
ﭘﺎﻝﻴﺪﻩ ﭘﺎﻝﻴﺰ ﭘﺎﻝﻴﺰ
pālīde pālīz : ī<*ē pālīz : ī<*ē
pālwāne pālwāje <- >ﭘﺎﻻpālūdan
(+Akk.) <- >ﭘﺎﻻpālūdan
(+Akk.) <- >ﭘﻼpālūdan
<- >ﭘﺎﻻpālūdan
(+Akk.) <- >ﭘﺎﻻpālūdan
(+Akk.) <- >ﭘﻼpālūdan
<- >ﭘﻼpālūdan
pālūde-je qand pālūde kardan pālūze pālūs/pālūš : ū<*ō pālūne pālūne pālūjne pālhang
pālhang pālhang pālhang
Deutsch dig fliegt, wohl:) Schwalbe (f.) Seiher (m.); Durchschlag (m.) Schwalbe (f.) ausgießen; entleeren auspressen rein werden; klar werden; sich klären reinigen; läutern seihen; durchseihen sich ergießen sich vermehren; zunehmen Zuckerwasser (n.)* auspressen Warze (f.) gefälschter Kampfer (ON: eine Stadt) Seiher (m.); Durchschlag (m.) (eine Stadt) (Strick oder Riemen am Zügel des Handpferdes zum Führen, auch als Fessel verwendbar:) Halfterstrick (m.); Halfterriemen (m.) Halfter (m.) hölzernes Joch (für den Gefangenen) hölzernes Joch (für den Hund, 4 Hölzer) durchseihen sehen sich ergießen suchen; erforschen durchgeseiht erforscht Inbegriff (m.); Feinstes (n.); Bestes (n.) vermehrt Feld (n.); Acker (m.) Garten (m.)
706
Bemerkung
Quellenangaben
[wohl eher Mauersegler]
BQ I 209/11b
(lies ﺑﺎﻝﻮزﻩbālūze)
BQ I 209/15b Firdausī Firdausī (Šāhnāma 295) BQ I 209/18b Firdausī BQ I 209/18b, Fleischer 1875:71 Firdausī BQ I 209/18b Ǧāmī (Rückert 1848:36/12) Šams-i Faḫrī (Lexicon 7/12) GK 187 BQ I 209/26b Firdausī BQ I 209/28b Firdausī BQ I 209/29b, Phl 411/2
Firdausī Morier 1905:29/3 BQ I 209/29b
(zu ﭘﺎﻝﻴﺪنpālīdan) (zu ﭘﺎﻝﻴﺪنpālīdan) (zu ﭘﺎﻝﻴﺪنpālīdan) (zu ﭘﺎﻝﻴﺪنpālīdan)
BQ I 210/4a BQ I 210/4a Firdausī BQ I 210/4a BQ I 210/6a BQ I 210/6a BQ I 210/6a BQ I 210/6a BQ I 210/9a BQ I 210/9a, LF 74/24, Firdausī, GK 56, Sp R 263, Nr 64/3
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
753 754 755 756 757 758 759 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 770 771 772 773 774
ﭘﺎﻝﻴﺰ ﭘﺎﻝﻴﺰ ﭘﺎﻝﻴﺰﺑﺎن ﭘﺎﻝﻴﺰﺑﺎن ﭘﺎﻝﻴﺰﺑﺎن ﭘﺎﻝﻴﺰﺑﺎن ﭘﺎﻝﻴﺰﺑﺎﻧﻰ ﭘﺎﻝﻴﺰوان ﭘﺎﻝﻴﺰوان ﭘﺎﻝﻴﺰوان ﭘﺎﻝﺌﺰﺋﻴﮏ ﭘﺎﻝﻴﮏ ﭘﺎﻝﻴﮏ ﭘﺎﻝﻴﮏ ﭘﺎﻝﺌﻦ ﺕﻠﮋى ﭘﺎﻝﺌﻮژﺋﻮﮔﺮاﻓﻰ ﭘﺎم ﭘﺎم ﭘﺎم ﻓﻴﻠﻴّﻪ ﭘﺎﻣﺎل ﭘﺎﻣﺎل ﺵﺪﻩ ﭘﺎﻣﺎل ﮐﺮدن
775 776 777 778
ﭘﺎﻣﺮدى ﭘﺎﻣﺲ ﭘﺎﻣﻨﺎر ﭘﺎﻣﻨﺎر
779 780 781 782
ﭘﺎﻣﻴﺮ ﭘﺎﻣﻴﺮ ﭘﺎن ﭘﺎن اﺱﻼﻣﻴّﺖ
783 784 785 786
ﭘﺎن اﺱﻼﻣﻴﺴﺖ ﭘﺎن اﺱﻼﻣﻴﺴﺖ ﭘﺎن ژرﻣﺎﻧﻴﺴﺖ ﭘﺎن ﮔﺰیﺪن
pālīz : ī<*ē pālīz : ī<*ē pālīz-bān : ī<*ē pālīz-bān : ī<*ē pālīz-bān : ī<*ē pālīz-bān : ī<*ē pālīz-bānī pālīz-wān : ī<*ē pālīz-wān : ī<*ē pālīz-wān : ī<*ē pāleʾozoʾīk⁺⁺⁺ pālīk pālīk pālīk pāleʾontoložī⁺⁺⁺ pāleʾōžeʾōgrāfī⁺⁺⁺ pām pām pāmfīlijje⁺⁺⁺ pā-māl pā-māl šode pā-māl kardan (+Akk.) pā-mardī pāmas pā-menār⁺ pā-menār⁺ pāmīr pāmīr pān pān⁺⁺⁺-eslāmijjat⁺ pān⁺⁺⁺-eslāmīst⁺⁺⁺ pān⁺⁺⁺-eslāmīst⁺⁺⁺ pān⁺⁺⁺-žermānīst⁺⁺⁺ pān gazīdan
Deutsch Gurkenbeet (n.) Melonenbeet (n.) (Name einer Tonart)* Bauer (m.) Feldhüter (m.); Flurwächter (m.) Gärtner (m.) Gärtnerei (m.) (Name einer Tonart) Feldhüter (m.) Gärtner (m.) paläozoisch Fußbinde (f.); Wickelgamasche (f.) Schuh (m.); Lederschuh (m.) Verband (m.)* Versteinerungskunde (f.) Versteinerungserdkunde (f.) Farbe (f.) Schuld (f.); Geldschuld (f.) Pamphylien fußzerstampft zertreten; mit Füßen zertreten mit Füßen treten; zertreten; niedertreten Macht (f.); Stärke (f.) zurückgehalten; festgehalten (Name einer Moschee in Kerman) (Name eines Stadtviertels von Teheran) (Flußname: Quellfluß des Amu) (Gebietsname:) Pamir (m.) Betel (m.); Betelblatt (n.) Allmohammedanertum (n.); Panislamismus (m.) allislamisch Panislamist (m.) alldeutsch Betel kauen
Bemerkung
(frz. Lehnwort)
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
Quellenangaben BQ I 210/9a BQ I 210/9a BQ I 210/12a BQ I 210/12a BQ I 210/12a BQ I 210/12a, Firdausī Firdausī BQ I 210/14a BQ I 210/14a BQ I 210/14a Kaihān 1311:I 24/16 BQ I 210/17a BQ I 210/17a BQ I 210/17a Kaihān 1311:I 4/6 Kaihān 1311:I 7/7 BQ I 210/19a, FA 50/31a BQ I 210/19a Pīrniyā 1313:I 692/14 Firdausī Kašf-i talbīs 30/6 Kašf-i talbīs 41/3, Fl 105 Niẓāmī (Šarafnāma 33) BQ I 210/21a EdI II 1107b EdI IV 778a EdI IV 1194a Šarq 120/9 Achundow 358 Haïm Browne 1316:18/20 Rāhnamā-i dānišgāh V 185 Ẓuhūrī (BA I 87a)
707
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
787 788 789 790 791 792
ﭘﺎﻧﺎﻣﺎ ﭘﺎﻧﺖ ﮐﻮت ﭘﺎﻧﺘﻼریﺎ ّ ﭘﺎﻧﭽﺎﺕﺎﻧﺘﺮا ﭘﺎﻧﺪول ﭘﺎﻧﺰدﻩ
pānāmā⁺⁺⁺ pāntkūt⁺⁺⁺ pāntellārijā⁺⁺⁺ pānčātāntrā pāndūl pānzdah
(ON:) Panama Pfingsten (n.) Pantellaria (Insel) Pantschatantra (n.) Pendel (n.); Perpendikel (n.) fünfzehn
793 794
ﭘﺎﻧﺰدﻩ ﺱﺎﻝﮕﻰ ﭘﺎﻧﺰدﻩ ﺱﺎﻝﻪ
pānzdah-sālegī pānzdah-sāle
Alter (n.) von 15 Jahren fünfzehnjährig
795 796 797 798
ﭘﺎﻧﺰدﻩ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮى ﭘﺎﻧﺰدﻩ ﻣﺎهﮕﻰ ﭘﺎﻧﺰدﻩ ﻣﺎهﻪ ﭘﺎﻧﺰدهﻢ
pānzdah-kīlōmetr⁺⁺⁺ī(-je) pānzdah-māhegī pānzdah-māhe pānzdahom
Entfernung (f.) von 15 km (von) Alter (n.) von 15 Monaten fünfzehnmonatig fünfzehnter
799 800 801 802 803 804
ﭘﺎﻧﺰدهﻤﻴﻦ ﭘﺎﻧﺴﻴﻠﻮاﻧﻰ ﭘﺎﻧﺴﻴﻮن ﭘﺎﻧﺴﻴﻮن ﭘﺎﻧﺴﻴﻮن دﺧﺘﺮان ﭘﺎﻧﺼﺪ
pānzdahomīn pānsīlvānī⁺⁺⁺ pānsijōn⁺⁺⁺ pānsijōn⁺⁺⁺ pānsijōn⁺⁺⁺-e doḫtar-ān pānsad
fünfzehnter Pennsilvanien Gasthof (m.) Rastplatz (m.) Mädchenpensionat (n.) fünfhundert
805 806 807 808 809 810 811 812
ﭘﺎﻧﺼﺪ ریﺎﻝﻰ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺱﺎﻝﻪ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﻣﺘﺮى ﭘﺎﻧﺼﺪ ﻣﻴﻠﻰ ﭘﺎﻧﺼﺪم ﭘﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎﻧﻮﻧﻴﺎ ﭘﺎﻧﻪ
pānsad-rijālī pānsad-sāle pānsad-metr⁺⁺⁺ī(-je) pānsad-mīl⁺⁺⁺ī pānsadom pānand pānūnijā⁺⁺⁺ pāne
813
ﭘﺎﻧﻪ
zu 500 Rialen fünfhundertjährig Entfernung (f.) von 500 m (von) Entfernung (f.) von 500 Meilen fünfhundertster gefragt; um das Befinden gefragt Pannonien (lat. Lehnwort) Keil (m.) (dünnes Holz, unter die Tür gesteckt, damit sie nicht aufgehe); Türpflock (m.) Keil (m.) des Schusters (zwischen
pāne
Bemerkung (frz. Lehnwort) (ind. Lehnwort)
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
708 Quellenangaben Kaihān 1311:I 12/6, Īrān 5896/4c Litt 144 Iṭṭilāʿāt 4418/3f, 442[1]/3f Nr 586/15 Rāhnamā-i dānišgāh III 18/21 Tārīḫ-i Ṭabarī 3/4, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/25), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 14/10), Īrān 5781/3e, 1. Mose 5/10, Nr 1/5, GK 22, 72 Smiles 48/24, Morier 1905:70/10 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 15/12), Īrānī 1312:38/5 Īrān 5987/1d Īrān 5843/1d Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 139), 2. Mose 15, Morier 1905:101/1, Phl 417/1, Dgl 7/10 Nafīsī 1316:I/11, II/5 Īrānšahr I 117/2 Sykes 1316:I 7/7 Iṭṭilāʿāt 3807/6c Iṭṭilāʿāt 4421/2e Tārīḫ-i Ṭabarī 4/17, 7/15, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 9/11), Firdausī, QulīXān (Sifāratnāma 141/8), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 48/20, 100/9), Ku 11/4, 1. Mose 5/30 Īrān 6559/1e 1. Mose 5/32 Iṭṭilāʿāt 4262/8a Īrān 6010/2f Beck 1914:111 BQ I 210/26a Šaibānī 1314:I 41/30 BQ I 210/28a, GK 78 BQ I 210/28a
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
814 815 816
ﭘﺎﻧﻪ (ﭘﺎﻧﻬﺎدن )ﺑﻪ ﭘﺎﻧﻬﺎدﻧﻰ
817
ﭘﺎﻧﻴﺪ
818 819 820 821 822 823 824 825 826
ﭘﺎﻧﻴﺪ ﭘﺎﻧﻴﺪ ﭘﺎﻧﻴﺪ ﭘﺎو ﭘﺎو ﭘﺎوﭘﺎوى ﭘﺎوﭘﺎوى ﮐﺮدن ﭘﺎوﭼﮏ ﭘﺎورﻗﻰ
827 828 829 830
ﭘﺎورﻗﻰ ﭘﺎورﻗﻰ ﭘﺎورﻗﻰ ﭘﺎورﻧﺠﻦ
831
ﭘﺎوزهﺮ
832 833 834 835 836 837 838 839 840 841 842
ﭘﺎوﻧﺪ ﭘﺎوﻧﺪ ﭘﺎوﻧﺪ ﭘﺎوﻩ ﭘﺎوﻩ اى ﭘﺎویﺎ ﭘﺎویﺪن ﭘﺎهﮏ ﭘﺎهﮑﻴﺪن ﭘﺎهﻨﮓ ﭘﺎهﻨﮓ
843 844
ﭘﺎهﻨﮓ ﭘﺎهﻨﮕﻪ
Deutsch
Bemerkung
Schuh und Leisten gesteckt) Keil (m.) des Zimmermannes den Fuß setzen (auf/in) Gürtel (m.) (zum Aufhängen verschiedener Dinge) (ein Zuckerwerk: eine Art türkischer pānīd Honig) pānīd (nach einigen:) Zuckerblätter pānīd Kandis (m.) pānīd weißer Zucker pāw (ind.:) Fuß (m.) pāw Waschen (n.); Reinigen (n.) pāw-pāwī Waschen (n.); Abwaschung (f.) pāw-pāwī kardan waschen; abwaschen pāwčak trockener Kuhmist (als Brennstoff) Fußnote (f.); Randbemerkung (f.); pā-waraq⁺ī Anmerkung (f.) pā-waraq⁺ī unterer Rand pā-waraq⁺ī Unterhaltungsteil (m.) (der Zeitung) pā-waraq⁺ī Untermstrichaufsatz (m.) Fußreif (m.); Fußring (m.) (Frauenpā-waranǧan schmuck) (Urform von ﭘﺎزهﺮ pāw-zahr Gegengift (n.); Heilmittel (n.) (FR I 110/1)) pā-wand an den Füßen gefesselt pā-wand Fallstrick (m.) pā-wand Fußfessel (f.) (für Verbrecher) pāwe (ON: Dorf in Aserbeidschan) pāweʾī (die Mundart von Pawe) pāwijā⁺⁺⁺ (ON:) Pavia <- >ﭘﺎوpāwīdan
(+Akk.) abwaschen; reinigen pāhak Folter (f.) (für Räuber) <- >ﭘﺎهﮏpāhakīdan
foltern pā-hang Fußspange (f.) Gewichtszugabe (f.) (um das Gleichpā-hang gewicht festzustellen) pā-hang Guckloch (n.) pā-hange Fußspange (f.) pāne pā nehādan (be) pā-nehādanī
Quellenangaben BQ I 210/28a Ku 7/12, Morier 1905:68/22 Morier 1905:66/5 BQ I 210/3b BQ I 210/3b GK 78 BQ I 210/3b BQ I 210/7b BQ I 210/7b, FR I 110/1 FR I 131/26 BQ I 210/11b Šaibānī 1314:I 40/23 Bīžan 1316:VII Īrān 6034/3a Kitāb 19/14 BQ I 210/14b Firdausī FR I 108/21 FR I 108/21 BQ I 210/17b Īrānšahr I 141/12 Īrānšahr I 142/16 Šaibānī 1314:III 687/14 FR I 110/1 BQ I 210/19b BQ I 210/21b BQ I 210/22b BQ I 210/23b BQ I 210/22b BQ I 210/26b
709
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
845 846 847
ﭘﺎهﻨﮕﻪ ﭘﺎى ﭘﺎى
848 849 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859 860 861 862
ﭘﺎى ﭘﺎى ﭘﺎى ﭘﺎى ﭘﺎى ﭘﺎى ﭘﺎى ﭘﺎى اﺑﺮﻧﺠﻦ ﭘﺎى ﺁﻏﻴﺶ ﭘﺎى اﻓﺮاز ﭘﺎى اﻓﺮاز ﭘﺎى اﻓﺸﺎر ﭘﺎى اﻓﺸﺎر ﭘﺎى اﻓﺸﺮدن ﭘﺎى اﻓﺸﺮدن
863 864
ﭘﺎى ﺁﮔﻴﺶ/ﭘﺎى ﺁﮔﻴﻦ ﭘﺎى اﻧﺪاز
865 866
ﭘﺎى اﻧﺪاز ﭘﺎى اﻧﺪاز
867
ﭘﺎى اﻧﺪاز ﮐﺮدن
868 869 870 871 872 873
ﭘﺎى ﺁﻧﮑﻪ ﭘﺎى او اﻓﺘﺎدن (ﭘﺎى ﺁوردن )در ﭘﺎى اورﻧﺠﻦ ﭘﺎى اوژارﻩ ﭘﺎى ﺑﺎﺑﺎن
pā-hange pāj pāj
pāj pāj pāj pāj pāj pāj-e pāj-e pāj-abranǧan pāj-āqīš pāj-afrāz pāj-afrāz pāj-afšār pāj-afšār pāj afšordan pāj afšordan
Deutsch Schuh (m.) Bein (n.) Fuß (m.)
Gang (m.) Grund (m.); Grundstein (m.) Grundlage (f.) Grundmauer (f.) Sockel (m.); Unterteil (n.) unter; unterhalb zu Füßen des/der Fußspange (f.); Knöchelschmuck (m.) sich an die Fersen heftend Fußbekleidung (f.); Schuh (m.) Webstuhltrittbrett (n.) Hof (m.) (des Hauses) standhaft beharren; aushalten sich festsetzen; den Fuß aufsetzen; fest auftreten pāj-āgīš/pāj-āgīn sich an die Fersen heftend Blumenstreuen (n.) (vor dem Herrpāj-andāz scher) pāj-andāz Fußschemel (m.)* unter die Füße Geworfenes: Teppich pāj-andāz (m.) pāj-andāz kardan (+Akk.) zu den Füßen breiten; als Geschenk darbieten pāj-e ān-ke die Kraft, daß pāj-e ū oftādan ihm zu Füßen fallen pāj āwardan (dar) es aufnehmen (mit) pāj-ouranǧan Fußschmuck (m.); Fußspange (f.) pāj-oužāre Webstuhltrittbrett (n.) (ON: Ort am unteren Mādschānkanal pāj-e bābān
Bemerkung
710 Quellenangaben BQ I 210/26b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 13/7), Hugo 26/10a BQ I 203/11a, 210/28b, FR I 107/8, LF 83/9, 102/7, Asadī (FR I 108/9), Saʿdī (Būstān 41, 62, Gulistān 11/7, 29/24), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 35/3), Ġanī (Ġazaliyāt 3/5), Firdausī (Šāhnāma 26), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 11/5), Mahistī (FR II 317/16), Firdausī Saʿdī (Gulistān 11/4, 20/21) Anvarī (Qaṣāʾid 59/31V) Īrān 4369/2f BQ I 210/28b, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 47/1) Morier 1905:221/5 Armaġān XIX 207/5, Hugo 3/11b FR I 109/20 Rūdakī (LF 53/24) BQ I 210/18a, 211/15a BQ I 211/15a FR I 107/15 Armaġān XIX 7/11 Morier 1905:106/22 Firdausī, Niẓāmī (Ehrm 100/7) Rūdakī (FR I 70/18) Morier 1905:164/9 Apostelgeschichte 2/35, 35/35 Matthäus 5/35, 22/44, Morier 1905:169/3 Morier 1905:173/3, 179/11 Niẓāmī (Armaġān XVI 23/9) Morier 1905:218/13 Niẓāmī (Ritter 1927:69) FR I 109/20 BQ I 211/23a EdI V 161b
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch bei Merw) tanzend; Tänzer Tanzen (n.); Tanz (m.) Spinne (f.) Weber (m.) Zeugschuhwirker (m.) beharrlich; standhaft den Fuß auf die Spur setzen: folgen; nachfolgen feststehend; fest der Fuß kam auf einen Stein: eine Gefahr trat ein Fußspange (f.) Fußspange (f.) barfuß unruhig werden; ungeduldig werden zaubern (bezieht sich auf einen abergläubischen Brauch der Fleischer, die einer Ziege einen Zauberspruch an ein Bein binden und sie auf die Weide lassen, um aus einer Herde Schafe und Ziegen nach Belieben ergreifen zu können) der Fuß langte nicht auf die Erde: die Freude war übergroß fußgefesselt
874 875 876 877 878 879 880
ﭘﺎى ﺑﺎز ﭘﺎى ﺑﺎزى ﭘﺎى ﺑﺎف ﭘﺎى ﺑﺎف ﭘﺎى ﺑﺎف ﭘﺎى ﺑﺪار ﭘﺎى ﺑﺮ ﭘﻲ ﻧﻬﺎدن
pāj-bāz pāj-bāzī pāj-bāf pāj-bāf pāj-bāf pāj-be-dār pāj bar pej nehādan
881 882
ﭘﺎى ﺑﺮ ﺝﺎى ﭘﺎى ﺑﺮ ﺱﻨﮓ ﺁﻣﺪ
pāj bar ǧāj pāj bar sang āmad
883 884 885 886 887
ﭘﺎى ﺑﺮﻧﺠﻦ ﭘﺎى ﺑﺮﻧﺠﻴﻦ ﭘﺎى ﺑﺮهﻨﻪ ﭘﺎى ﺑﺰ اﻓﮕﻨﺪن ﭘﺎى ﺑﺰ اﻓﮕﻨﺪن
888
ﭘﺎى ﺑﺰﻣﻴﻦ ﻧﺮﺱﻴﺪ
889
ﭘﺎى ﺑﺴﺖ
890 891
ﭘﺎى ﺑﺴﺘﻪ (ﭘﺎى ﺑﻨﺪ )ﺑﻪ
pāj-baste pāj-band (be)
892
(ﭘﺎى ﺑﻨﺪ )ﺑﻪ
pāj-band (be)
fußgefesselt Fallstrick (m.); an den Füßen gefesselt Fußfessel (f.)
893 894 895 896 897 898
(ﭘﺎى ﺑﻨﺪ )ﺑﻪ (ﭘﺎى ﺑﻨﺪ )ﺑﻪ ﭘﺎى ﺑﻮس ﭘﺎى ﺑﻮﺱﻰ ﭘﺎى ﺑﻮﺱﻰ… ﮐﺮدن ﭘﺎى ﺑﻴﺮون ﻧﻬﺎدن
pāj-band (be) pāj-band (be) pāj-būs pāj-būsī pāj-būsī-je… kardan pāj bīrūn nehādan
gebunden (an) zurückgehalten; festgehalten Fußkuß (m.) Fußkuß (m.) den Fuß küssen (wessen) hervortreten
pāj-baranǧan pāj-baranǧīn pāj-barahne pāj-e boz afgandan pāj-e boz afgandan
pāj be-zamīn na-rasīd pāj-bast
Bemerkung
Quellenangaben FR I 109/17 Gurgānī (FR I 109/18 = Vīs u Rāmīn 15/2) FR I 107/10 BQ I 211/27a Bū Šakūr (Kāva V/8:13/23b) FR I 109/10 BQ I 211/29a BQ I 211/1b BQ I 211/2b FR I 109/19 Ǧāmī (Rosenzweig 1824:379) Morier 1905:133/11 BQ I 211/3b BQ I 211/3b
BQ I 211/9b Saʿdī (Gulistān 60/17, 68/22), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 69) BQ I 211/12b FR I 108/21 Saʿdī (Aphorismen 14/2, Gulistān 63/7), Firdausī Kūhī 1317:VIII/18 BQ I 210/21a Ġanī (Ġazaliyāt 5/2), Firdausī (Gedichte 14/6) Morier 1905:179/10 Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 82) Tārīḫ-i Ṭabarī 514/8
711
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
899 900 901 902 903 904 905 906 907 908
ﭘﺎى ﭘﺴﺖ ﭘﺎى ﭘﻮزان ﭘﺎى ﭘﻴﺎدﻩ ﭘﺎى ﭘﻴﭽﻴﺪن ﭘﺎى ﭘﻴﭽﻴﺪن ﭘﺎى ﭘﻴﭽﻴﺪن ﭘﺎى ﭘﻴﭽﻴﺪن ﭘﺎى ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎدن ﭘﺎى ﭘﻴﻞ ﭘﺎى ﭘﻴﻞ
909 910
ﭘﺎى ﭘﻴﻞ ﭘﺎى ﭘﻴﻞ
911 912 913
ﭘﺎى ﺕﺎ ﺱﺮ ﭘﺎى ﺕﺎﺑﻪ ﭘﺎى ﺕﺎﺑﻪ ﮔﺸﺎدن
914
ﭘﺎى ﺕﺨﺖ
pāj-taḫt/pāj-e taḫt
915
ﭘﺎى ﺕﺮﺱﺎ
pāj-tarsā
916 917
ﭘﺎى ﺕﻠﻔﻮن ﺁﻣﺪن ﭘﺎى ﺛﺒﺎت ﻓﺸﺮدن
918 919
ﭘﺎى ﺝﻮ ﭘﺎى ﭼﺎل
pāj-e ǧū pāj-čāl
920
ﭘﺎى ﭼﻨﺎر
pāj-čenār
921 922 923 924 925
ﭘﺎى ﺣﻠﻘﻪ ﭘﺎى ﺣﻮض ﭘﺎى ﺧﺎﮎ ﭘﺎى ﺧﺎﮐﻰ ﮐﺮدن ﭘﺎى ﺧﺎﮐﻰ ﮐﺮدن
pāj-e past pāj-pūzān pāj-pijāde pāj pīčīdan pāj pīčīdan pāj pīčīdan pāj pīčīdan pāj pīš nehādan pāj-pīl pāj-pīl pāj-pīl pāj-pīl pāj tā sar pāj-tābe pāj-tābe gošādan
pāj-e telefōn⁺⁺⁺ āmadan pāj-e sabāt⁺ fošordan
pāj-halqe⁺ pāj-houz⁺ pāj-ḫāk pāj ḫākī kardan pāj ḫākī kardan
Deutsch Grundmauern fürchterliche Stimme zu Fuß (bildlich:) sich abwenden den Geist aufgeben fliehen weggehen hervortreten eine Art Weinglas Elefantenfuß (m.): Knute (f.) (der Neger) Elefantenfußbecher (m.) große Weinflasche; (nach anderen:) Humpen (m.) in der eines Form Elefantenfußes vom Fuß bis zum Kopf Fußbinde (f.) von der Reise zurückbleiben; von der Reise zurückkommen; sich aufhalten; sich niederlassen Hauptstadt (f.); Residenz (f.) Fuß des Christen: Trinkgefäß (n.) in Fußform; Fußbecher (m.) zum Fernsprecher kommen den Fuß der Festigkeit anstemmen: festen Fußes stehen; standhalten am Ufer des Baches Vertiefung (f.) (am Webstuhl für die Füße des Webers) (ON: Ort zwischen Kaswin und Rascht) Fußschlinge (f.); Falle (f.) verrufener Ort Fußstaub (m.) anstreben; erstreben den Fuß staubig machen: sich einer
Bemerkung
712 Quellenangaben Šāʿīr (KL I 121/18) BQ I 211/13b Īrān 5987/1c BQ I 211/15b BQ I 211/15b BQ I 211/15b BQ I 211/15b Tārīḫ-i Ṭabarī 514/1 BQ I 211/17b FR I 107/19 Ḫāqānī (FR I 107/24, 25) FR I 107/19 Ẕul-Faqār (Dīvān 14/1) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 68/12) BQ I 211/20b FR I 139/17, Phl 405/27, Mīnuvī 1307:XI/4, Īrān 4369/1a, 5896/2a, Kašf-i talbīs 11/22, 84/4 FR I 107/19, Ḫāqānī (FR I 107/23) Beck 1915:30 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 14/18), Qulī-Xān (Sifāratnāma 143/3f.) Qāʾānī (Hammer-Purgstall 1855:597/8) BQ I 211/22b Coll 188 FR I 109/2 BQ I 211/27b Ḥāfiẓ (Dīvān 83/2) BQ I 211/28b BQ I 211/28b
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
926 927 928 929 930 931 932 933 934 935 936 937 938 939
ﭘﺎى ﺧﺎﮐﻰ ﮐﺮدن ﭘﺎى ﺧﺴﺖ ﭘﺎى ﺧﺴﺘﻪ ﭘﺎى ﺧﻮان ﭘﺎى ﺧﻮﺱﺖ ﭘﺎى ﺧﻮش ﭘﺎى ﺧﻮﺵﻪ ﭘﺎى دارﻩ ﭘﺎى داﺵﺘﻦ ﭘﺎى داﺵﺘﻦ ﭘﺎى در ﮔﺸﺖ ﭘﺎى درﺧﺖ ﭘﺎى دﺵﺖ ﭘﺎى رﻓﺘﻦ
940
ﭘﺎى رﻧﺞ
941 942 943
ﭘﺎى رﻧﺠﻦ ﭘﺎى روب ﭘﺎى روﻧﺪ
pāj-ranǧan pāj-rūb pāj-rawand
944 945 946
ﭘﺎى زدن ﭘﺎى زهﺮ ﭘﺎى ﺱﺘﻮر
pāj zadan pāj-zahr pāj-sotūr
947 948 949
ﭘﺎى ﺱﺨﻦ ﭘﺎى ﺱﻨﮓ ﭘﺎى ﺱﻬﻴﻞ
pāj-e soḫan pāj-sang pāj-sohejl
950
ﭘﺎى ﺵﻴﺐ
pāj-šīb
951
ﭘﺎى ﺻﺒﺮي ﺑﺪاﻣﺎن ﭘﻴﭽﻴﺪن
pāj ḫākī kardan pāj-ḫast pāj-ḫaste pāj-ḫān pāj-ḫost pāj-ḫūš : ū<*ō pāj-ḫūše : ū<*ō pāj-dāre pāj dāštan pāj dāštan pāj dar-gašt pāj-e deraḫt pāj-dašt pāj-e raftan pāj-ranǧ
pāj-e sabr⁺ī be-dāmān pīčīdan
Deutsch
Bemerkung
Reise unterziehen sich bemühen zertreten; zerstampft zertreten; zerstampft Übersetzung (f.)* zertreten; zerstampft trockengetretener Boden trockengetretener Boden Helfer (m.); Beistand (m.) aushalten standhalten die Kraft schwand unterm Baume (Ort in Tabaristan) die Kraft zu gehen Wegvergütung (f.) (an Boten, Dichter, Sänger) Fußspange (f.); Fußschmuck (m.) hölzerne Schneeschaufel (Name einer Abteilung des Kurdenstammes ﻝﮏ ّ lakk) mit Füßen treten Gegengift; Heilmittel (ein ärmliches Musikinstrument) [Steingass 1930: a sort of musical instrument made from the hoof of an animal in use amongst shepherds] Kraft (f.) der Rede Gewicht (n.)* (= ﭘﺎرﺱﻨﮓpār-sang) Weinflasche (f.); (nach anderen:) Trinkglas (n.) in der Gestalt eines Mannes namens Sohejl (Name eines steilen Hügels im Tal von Mina bei Mekka, wo die Pilger Steine gegen den Teufel werfen) die Geduld verlieren
Quellenangaben BQ I 211/28b BQ I 212/1a, FR I 108/8, Asadī (FR I 108/9) BQ I 212/4a BQ I 212/6a BQ I 212/8a, FR I 108/8 FR I 108/10 BQ I 212/11a, FR I 108/10 BQ I 212/17a Āẕarī (FR I 107/10), Ḥāfiẓ (Divān 98/6) FR I 107/9 BQ I 212/29a Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 76/17) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 13/10) Saʿdī (Gulistān 52/2), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 117/16) BQ I 212/1b FR I 109/19 FR I 108/2 EdI III 11b Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 92/14) Firdausī BQ I 212/14b
BQ I 212/17b Kātibī (FR I 113/15) FR I 107/21, Niẓāmī (FR I 108/2) BQ I 212/18b, FR I 108/4, Ḫāqānī (FR I 108/6) Qāsim-i Mašhadī (BA I 182/10f.a)
713
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
952
ﭘﺎى ﻃﻠﺐ ﺑﺪاﻣﻦ ﺣﺮﻣﺎن ﻓﺸﺮدن
953 954 955 956 957 958 959 960 961 962 963 964 965
ﭘﺎى ﻓﺮو ﮐﺸﻴﺪن ﭘﺎى ﻓﺰار ﭘﺎى ﻓﺸﺮدن ﭘﺎى ﻓﺸﺮدن ﭘﺎى ﮐﻮب ﭘﺎى ﮐﻮب ﭘﺎى ﮐﻮﺑﺎن ﭘﺎى ﮐﻮﺑﻰ ﭘﺎى ﮐﻮﻓﺘﻦ ﭘﺎى ﮐﻮﻓﺘﻦ ﭘﺎى ﮐﻮﻓﺘﻦ ﭘﺎى ﮐﻮﻩ ﭘﺎى ﮔﺪوﮎ
966 967 968 969 970 971 972 973
ﭘﺎى ﮔﺬار (ﭘﺎى ﮔﺮﻓﺘﻦ )ﺑﺎ (ﭘﺎى ﮔﺮﻓﺘﻦ )ﺑﺎ (ﭘﺎى ﮔﺮﻓﺘﻦ )ﺑﺎ ﭘﺎى ﮔﺸﺎدن ﭘﺎى ﮔﺸﺎدن ﭘﺎى ﮔﺸﺎدن ﭘﺎى ﮔﺸﺎیﻨﺪﻩ روان را
974 975
ﭘﺎى ﮔﻞ ﭘﺎى ﻝﻐﺰ
976
ﭘﺎى ﻣﺎﭼﺎن
977 978 979 980
ﭘﺎى ﻣﺎل ﭘﺎى ﻣﺎل ﭘﺎى ﻣﺎل ﺱﺎﺧﺘﻦ ﭘﺎى ﻣﺎل ﮐﺮدن
pāj-māl pāj-māl pāj-māl sāḫtan (+Akk.) pāj-māl kardan (+Akk.)
den Fuß des Verlangens auf den Saum der Enttäuschung aufstemmen: enttäuscht verzichten bleiben; verweilen Schuh (m.); Fußbekleidung (f.) feststehen; standhalten in Schwermut verharren mit den Füßen stampfend Tänzer (m.); tanzend mit den Füßen stampfend; trampelnd Stampfen (n.); Gestampfe (n.) (bildlich:) sich zu gehen anschicken im Sterben liegen tanzen Bergesfuß (m.) am Fuß der Paßhöhe (Name einer Herberge im Demawandgebiet) Helfer (m.); Beistand (m.) liegen bleiben; dauern (Schnee) Schritt halten (mit) Wurzel fassen die Scheidung vollziehen fliehen zurückkehren todbringend ("der Seele den Fuß (aus den Fesseln des Leibes) lösend") unter Rosen Fehltritt (m.); Vergehen (n.); Verbrechen (n.) Schuhablage (f.) (bei Sufi und Derwischen Strafort) tretend zertreten; zerstampft zertreten mit Füßen treten
981
ﭘﺎى ﻣﺎل ﮐﺮدن
pāj-māl kardan (+Akk.)
zertreten; zerstampfen
pāj-e talab⁺ be-dāman-e hermān(+) fošordan pāj forū kašīdan pāj-fazār pāj fošordan pāj fošordan pāj-kūb : ū<*ō pāj-kūb : ū<*ō pāj-kūbān : ū<*ō pāj-kūbī : ū<*ō pāj kūftan pāj kūftan pāj kūftan pāj-e kūh pāj-e gadūk pāj-gozār pāj gereftan (bā) pāj gereftan (bā) pāj gereftan (bā) pāj gošādan pāj gošādan pāj gošādan pāj gošājande rawān-rā pāj-e gol pāj-laqz pāj-māčān
Bemerkung
714 Quellenangaben Ṭālib Āmulī (BA I 182/9a) BQ I 212/21b FR I 107/14 BQ I 212/22b BQ I 212/22b Ḥāfiẓ (Dīvān 18/4) Firdausī Ku 17/13, Hugo 3/25b Anīrān 15/12 BQ I 213/8b BQ I 213/8b BQ I 213a Rāhnamā-i dānišgāh V 192/25 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 15/16) BQ I 213/12a Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 57/15) Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/17) Saʿdī (Gulistān 16/16) BQ I 213/3a BQ I 213/8a BQ I 213/3a Anvarī (Qaṣāʾid 1/60) ʿĀrif (Īrānī 1312:10/3) BQ I 213/13a BQ I 213/14a FR I 113/2 FR I 108/8, Firdausī Īrānī 1312:49/10 Kašf-i talbīs 3/20, 1. Samuel 2/29, Jesaja 1/12, Psalm 7/6 Šarq 20/12, Buch der Richter 20/43, Matthäus 7/6
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
982
ﭘﺎى ﻣﺎل ﻧﻤﻮدن
983
ﭘﺎى ﻣﺎل ﻧﻤﻮدن
984 985 986 987 988 989 990 991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000
ﭘﺎى ﻣﺎل… ﺵﺪن ﭘﺎى ﻣﺎل… ﺵﺪن ﭘﺎى ﻣﺎل… ﮔﺮدیﺪن ﭘﺎى ﻣﺒﺎرﮐﺖ ﭘﺎى ﻣﺮد ﭘﺎى ﻣﺮد ﭘﺎى ﻣﺮد ﭘﺎى ﻣﺰد ﭘﺎى ﻣﺰد ﭘﺎى ﻣﺰد ﭘﺎى ﻣﻌﺮﮐﻪ ﭘﺎى ﻧﻬﺎدن ﭘﺎى و ﭘﺮ ﭘﺎى و ﭘﺮ ﭘﺎى و ﭘﺮ ﭘﺎى ورﻧﺠﻦ ﭘﺎى وﻧﺪ
1001 1002 1003
ﭘﺎیﺎ ﭘﺎیﺎ ﭘﺎیﺎب
pājā pājā pājāb
1004
ﭘﺎیﺎب
pājāb
1005 1006 1007 1008 1009 1010
ﭘﺎیﺎب ﭘﺎیﺎب ﭘﺎیﺎﭘﺎﺋﻰ ﭘﺎیﺎزى ﭘﺎیﺎن ﭘﺎیﺎن
1011
ﭘﺎیﺎن
pāj-māl namūdan (+Akk.) pāj-māl namūdan (+Akk.) pāj-māl-e… šodan pāj-māl-e… šodan pāj-māl-e… gardīdan pāj-e mobārak⁺-at pāj-mard pāj-mard pāj-mard pāj-mozd pāj-mozd pāj-mozd pāj-e maʾreke⁺ pāj nehādan pāj o par pāj o par pāj o par pāj-waranǧan pājwand
pājāb pājāb pāj-ā-pāʾī pājāzī pājān-e pājān pājān
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
mit Füßen treten
Buch der Richter 5/21
zertreten
Īrān 5828/2d, Morier 1905:3/12
zerschmettert werden zertreten werden (von) zertreten werden (von) dein gesegneter Fuß Diener (m.) Helfer (m.); Beistand (m.) Vermittler (m.) ärztliches Entgelt; Arztlohn (m.) Botenlohn (m.) Wegvergütung (f.) dicht am Rande des freien Platzes den Fuß aufsetzen Kraft (f.) Macht (f.) Widerstandskraft (f.) Fußspange (f.); Knöchelschmuck (m.) Fallstrick (m.); an den Füßen gefesselt dauernd (zu )ﭘﺎﺋﻴﺪن stehend (zu )ﭘﺎﺋﻴﺪن Beständigkeit (f.); Dauer (f.); Fortdauer (f.) Furt (f.)
Morier 1905:46/13 Šarq 678/2; Matthäus 5/13 Īrānī 1312:92/14f. Ḥāfiẓ (Dīvān 693/1) Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 3/21) Ḫāqānī (FR I 108/26), Firdausī Firdausī Hinz 1937:689, Farh 24 FR I 108/18, 24 BQ I 213/25a Morier 1905:84/17 Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1906:28/11) Firdausī (FR I 109/16) BQ I 213/6b, FR I 109/15, GK 195 BQ I 213/6b, Firdausī FR I 109/20 FR I 108/21
Untiefe (f.) Weiher (m.); Pfuhl (m.) Gegenseitigkeit (f.)* Glut (f.); Schmerz (m.) am Ende des/der Berührungspunkt (m.) zweier Kreise; Grenze (f.); Schuhablage (f.); unten; zuletzt Ende (n.)
Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:1/21, 25) BQ I 211/5a BQ I 211/7a, FR I 109/22 Saʿdī (Ḫavātīm 26/3), Firdausī, Qulī-Xān (Sifāratnāma 7/21) Firdausī, Nr 61/4 LF 7/10, Ḫaffāf (LF 7/11) Īrān 5784/1e BQ I 211/13a Īrān 5747/2a BQ I 211/18a Bahār (Šarq 18/1), Rūmī (Kl. Diw. 1/9), Ḥāfiẓ (Dīvān 110/1), Saʿdī (Badāyiʿ 2/3), Firdausī
715
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019 1020 1021 1022 1023 1024 1025 1026
ﭘﺎیﺎن ﭘﺎیﺎن ﭘﺎیﺎن ﺁوردن (ﭘﺎیﺎن ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﺑﻪ (ﭘﺎیﺎن ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ﭘﺎیﺎن ﺝﻨﮓ ﭘﺎیﺎن دادن ﭘﺎیﺎن روز ﭘﺎیﺎن ﮐﻮﻩ ﭘﺎیﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﭘﺎیﭽﻪ ﭘﺎیﺨﺎﻧﻪ ﭘﺎیﺪار ﭘﺎیﺪار ﭘﺎیﺪار
1027 1028 1029 1030 1031 1032 1033
ﭘﺎیﺪار ﭘﺎیﺪار ﺑﻮدن ﭘﺎیﺪار ﮐﺮدن ﭘﺎیﺪار ﮐﺮدن ﭘﺎیﺪار ﻣﺎﻧﺪن ﭘﺎیﺪار ﻣﺎﻧﺪن ﭘﺎیﺪارى
1034 1035 1036
ﭘﺎیﺪارى ﭘﺎیﺪارى ﭘﺎیﺪارى
1037
(ﭘﺎیﺪارى ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﻣﻘﺎﺑﻠۀ
1038
(ﭘﺎیﺪارى ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﻣﻘﺎﺑﻠۀ
1039
(ﭘﺎیﺪارى ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﻣﻘﺎﺑﻠۀ
Deutsch
pājān pājān pājān āwardan pājān pazīroftan (be) pājān pazīroftan (be) pājān-e ǧang pājān dādan (+Akk.) pājān-e rūz pājān-e kūh pājān-nāme pājče pāj-ḫāne pāj-dār pāj-dār pāj-dār
Schluß (m.) Unterstes (n.); Fuß (m.) beenden; verbringen (das Leben) beendet werden; geschlossen werden enden (an/bei) Kriegsende (n.) beenden; beendigen Ende (n.) des Tages Fuß (m.) des Berges Doktorschrift (f.); Dissertation (f.) Hose (f.) Abort (m.); Abtritt (m.) beharrlich; standhaft dauerhaft dauernd; beständig
pāj-dār pāj-dār būdan pāj-dār kardan (+Akk.) pāj-dār kardan (+Akk.) pāj-dār māndan pāj-dār māndan pāj-dārī
fest feststehen aufrecht erhalten festmachen; festigen bestehen bleiben; erhalten bleiben währen; dauern Beständigkeit (f.); Ausdauer (f.)
pāj-dārī pāj-dārī pāj-dārī
Standhaftigkeit (f.) Widerstand (m.) Widerstandskraft (f.); Widerstandsfähigkeit (f.) aushalten; standhalten (wem)
pāj-dārī kardan (bar moqābele⁺-je) pāj-dārī kardan (bar moqābele⁺-je) pāj-dārī kardan (bar moqābele⁺-je)
standhaft sein Widerstand leisten
Bemerkung
716 Quellenangaben (LF 99/21), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 7/21), Phl 401/30, 412/2, Hugo 26/26b, Smiles 29/23, Nr 1/3 Īrān 4654/2a Firdausī Saʿdī (Ṭayyibāt 23/6) Iṭṭilāʿāt 4418/1a Iṭṭilāʿāt 4264/1c Īrān 6033/1b, 6511/1e Īrān 4654/2f, 6017/2f Schiller 182/9 2. Mose 19/17 Farh 24 BQ I 211/25b FR I 109/9 Firdausī (Zulaiḫā 233) BQ I 212/14a, Saʿdī (Gulistān 32/19), Tm 3/29, Īrānšahr I 133/6, Īrān 6033/2g, 1. Korinther 7/37, Morier 1905:75/3 FR I 109/9, Ku 11/2 Römerbrief 11/20 Psalm 7/9 Smiles 5/9 Armaġān XVII 1/17, Īrānšahr I 116/14, Īrān 6024/2g, Morier 1905:2/3 Īrān 5781/3b, 5904/1d Īrān 5839/2c, 5843/2b Firdausī, Īrān 6011/3e Īrān 5909/2f Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/87), Īrān 5833/2c, Morier 1905:14/7 Īrān 5982/1e
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1040
(ﭘﺎیﺪارى ﻧﻤﻮدن )در ﺑﺮاﺑﺮ
1041 1042
ﭘﺎیﺪاﻗﺎران ﭘﺎیﺪام
1043 1044
ﭘﺎیﺪام ﭘﺎیﺪام
pāj-dām pāj-dām
1045 1046 1047 1048 1049
ﭘﺎیﺰ ﭘﺎیﺰار ﭘﺎیﺰﻩ ﭘﺎیﮋ ﭘﺎیﮋﻩ
pājez pāj-zār pājeze pājež pāyeže
1050 1051 1052 1053 1054 1055 1056 1057 1058 1059
ﭘﺎیﺴﺘﻦ ﭘﺎیﺴﺘﻦ ﭘﺎیﺴﺘﻦ ﭘﺎیﺴﺘﻦ ﭘﺎیﺴﺘﻪ ﭘﺎیﺴﺘﻪ ﭘﺎیﺴﺘﻪ ﭘﺎیﻐﺎﻣﺒﺮ ﭘﺎیﮏ ﭘﺎیﮑﺎر
1060 1061 1062 1063 1064 1065 1066 1067 1068 1069 1070
ﭘﺎیﮑﺎر ﭘﺎیﮑﺎر ﭘﺎیﮑﺎر ﭘﺎیﮕﻪ ﭘﺎیﮕﻪ ﭘﺎیﮕﻪ ﭘﺎیﮕﻪ (ﭘﺎیﮕﻪ ﺱﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ ﭘﺎیﻢ را ﮔﺎز ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺎیﻤﺎﻝﻰ ﭘﺎیﻤﺮدى
pāj-dārī namūdan (dar bar-ā-bar-e) pājdāqārān pāj-dām
<- >ﭘﺎيpājestan
<- >ﭘﺎيpājestan
<- >ﭘﺎيpājestan
<- >ﭘﺎيpājestan
pājeste pājeste pājeste pājqām-bar pājak pāj-kār pāj-kār pāj-kār pāj-kār pājgah pājgah pājgah pājgah pājgah sāḫtan (bar) pāj-am-rā gāz gereftan pāj-mālī pāj-mardī
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Widerstand leisten (wem)
Īrān 5800/2f, 6059/3b
(ON:) Baihaqan[?] Fußschlinge (f.); Fußfalle (f.)
Nš 7/24 BQ I 212/19a, Sūzanī 63 (FR I 109/3), Farruḫī (Dīvān 114/2) BQ I 212/19a, FR I 109/3 BQ I 212/19a
Lockvogel (m.) Ort (m.) , wo Netze ausgelegt sind; Steigschlinge (m.) zum Ersteigen hoher Bäume Herbst (m.) Schuh (m.); Fußbekleidung (f.) königliche Vollmacht Herbst Zeltstrick (m.); Zeltschnur (f.); Pflock (m.) o.ä., an den der Zügel gebunden wird dauern erwarten festmachen; dauerhaft machen feststellen ausdauernd (zu ﭘﺎیﺴﺘﻦpājestan) dauernd; beständig (zu ﭘﺎیﺴﺘﻦpājestan) fest (zu ﭘﺎیﺴﺘﻦpājestan) Prophet Füßchen (n.); Füßlein (n.) Abtrittfeger (m.) Diener (m.); Bediensteter (m.) Unterbeamter (m.) Untersteuereinnehmer (m.) Furt (f.) Rang (m.) Schuhablage (f.) Wurzel (f.); Ursprung (m.) Zutritt verschaffen (zu) mich ins Bein beißen Zertretung (f.); Zerstampfung (f.) Beistand (m.); Hilfe (f.)
BQ I 212/4b BQ I 212/6b BQ I 212/9b BQ I 212/4a BQ I 212/9b GK 142 GK 142 BQ I 212/12b GK 142 Firdausī BQ I 212/16b BQ I 212/16b Tārīḫ-i Ṭabarī 144/6 Minūčihrī 55/6 BQ I 212/24b, FR I 109/11, Firdausī (FR I 109/12) FR I 109/11, Asadī (FR I 109/14), Firdausī Firdausī BQ I 212/24b, FR I 109/11 BQ I 213/10a BQ I 213/10a BQ I 213/10a BQ I 213/10a Firdausī (Šāhnāma 136) Ramażānī 1315:185/2f. Haïm 1931:I 258 Morier 1905:70/9
717
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
718
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
pājandān pājandān pājandān pājandān pājande pājande
Bürge (m.); Gutsteher (m.) Gefangenschaft (f.); Haft (f.) Pfand (n.) Schuhablage (f.) Beobachter (m.) beständig; ewig
(zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan) (zu ﭘﺎﺋﻴﺪنpāʾīdan)
Farh 24 BQ I 213/27a BQ I 213/27a BQ I 213/27a BQ I 213/2b BQ I 213/2b, Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/33), Firdausī, Minūčihrī 55/34, Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 2/3) Smiles 187/11 Rasūlī 1343:II/4 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/76), Rūmī (FR I 91/9), Īrānšahr I 133/7 BQ I 212/13b BQ I 205/12a, FR I 109/22, Gulhavī 1303:6/24 Rāhnamā-i dānišgāh II 1/22, Īrān 5926/1b Farh 24 BQ I 213/8b Hugo 31/21 Farālāvī (MF I 65/28) Īrānī 1312:70/17, Kasravī 1309:3/9, Armaġān XVI 330/12, XVII 8/16, Īrānšahr I 343/1, Īrān 4654/2a, 5972/2e, 5986/3f, 6009/2d, Smiles 5/11, Kašf-i talbīs 62/21, Nr 2/13 BQ I 213/10b BQ I 213/10b MF I 65/21, Firdausī (Zulaiḫā 141, Šāhnāma 248), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 13/5), Īrānī 1312:83/22, Īrān 5704/4c, Un V 165/11 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 349/3), Firdausī, NāṣirḪusrau (Safarnāma 16/2), Qazvīnī 1909:XIV/12, Morier 1905:104/8, Gš 10/3, Ku 16/10, A I 6 BQ I 213/10b Īrānī 1312:28/13 Isḥāq 1351ff.:I 10/1 Tārīḫ-i Ṭabarī 8/16, Firdausī (Gedichte 15/7), Minūčihrī Einltg 3/19, Nāṣir-Ḫusrau
1071 1072 1073 1074 1075 1076
ﭘﺎیﻨﺪان ﭘﺎیﻨﺪان ﭘﺎیﻨﺪان ﭘﺎیﻨﺪان ﭘﺎیﻨﺪﻩ ﭘﺎیﻨﺪﻩ
1077 1078 1079
ﭘﺎیﻨﺪﻩ ﭘﺎیﻨﺪﻩ ﭘﺎیﻨﺪﻩ ﺑﻮدن
pājande pājande pājande būdan
dauerhaft dauernd dauern; fortdauern
1080 1081
ﭘﺎیﻨﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪن ﭘﺎیﻨﺴﮕﻰ
pājande māndan pājandegī
dauern; bestehen bleiben Beständigkeit (f.)
1082 1083 1084 1085 1086 1087
ﭘﺎیﻨﺴﮕﻰ ﭘﺎیﻮر ﺵﻬﺮﺑﺎﻧﻰ ﭘﺎیﻮن ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ
pājandegī pājewar-e šahrbānī pājūn pāje pāje pāje
Dauer (f.); Fortdauer (f.) Polizeioffizier (m.) Schmuck (m.) Bein (n.); Fuß (m.) (des Schemels) Grund (m.) (eines Wassers) Grundlage (f.); Grund (m.)
1088 1089 1090
ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ
pāje pāje pāje
Grundmauer (f.) Leiter (f.) Rang (m.)
1091
ﭘﺎیﻪ
pāje
Rangstufe (f.)
1092 1093 1094 1095
ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ
pāje pāje pāje pāje
Regen (m.) Säule (f.); Pfeiler (m.) Stufe (f.); Höhe (f.) Treppenstufe (f.)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1096 1097 1098 1099 1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117
ﭘﺎیﻪ ﭘﺎیﻪ اى ﭘﺎیۀ ﺣﻮض ﭘﺎیﻪ دار ﭘﺎیﻪ دار ﭘﺎیﻪ دار ﭘﺎیۀ ﺱﺮیﺮ ﭘﺎیۀ ﺿﺎﻣﻦ ﭘﺎیۀ ﻋﻠﻤﻰ ﭘﺎیﮕﺎﻩ/ﭘﺎیﻪ ﮔﺎﻩ ﭘﺎیﮕﺎﻩ/ﭘﺎیﻪ ﮔﺎﻩ ﭘﺎیﮕﺎﻩ/ﭘﺎیﻪ ﮔﺎﻩ ﭘﺎیﮕﺎﻩ/ﭘﺎیﻪ ﮔﺎﻩ ﭘﺎیﻪ ﮔﺬاﺵﺘﻦ ﭘﺎیﻪ ور ﭘﺎﺋﻰ ﭘﺎﺋﻰ (ﭘﺎﺋﻰ زدن )ﺑﺮ (ﭘﺎﺋﻰ زدن )ﺑﺮ ﭘﺎﺋﻰ ﮐﻮﺑﻴﺪن ﭘﺎﺋﻰ ﮐﻮﻓﺘﻦ ﭘﺎﺋﻴﺪن/ﭘﺎیﻴﺪن
1118
ﭘﺎﺋﻴﺪن/ﭘﺎیﻴﺪن
1119
ﭘﺎﺋﻴﺪن/ﭘﺎیﻴﺪن
1120
ﭘﺎﺋﻴﺪن/ﭘﺎیﻴﺪن
1121
(ﭘﺎﺋﻴﺪن )از/ﭘﺎیﻴﺪن
1122 1123
ﭘﺎﺋﻴﺰ ﭘﺎﺋﻴﺰ
Deutsch
pāje pājeʾī pāje-je houz⁺ pāje-dār pāje-dār pāje-dār pāje-je sarīr⁺ pāje-je zāmen⁺ pāje-je elmī⁺ pāj-gāh/pāje-gāh pāj-gāh/pāje-gāh pāj-gāh/pāje-gāh pāj-gāh/pāje-gāh pāje gozāštan pājewar pāʾī pāʾī pā-ʾī zadan (bar) pā-ʾī zadan (bar) pā-ʾī kūbīdan pā-ʾī kūftan <- >ﭘﺎpāʾīdan/pājīdan
(+ Akk.) <- >ﭘﺎpāʾīdan/pājīdan
(+ Akk.)
verloren* Fußverrufener Ort angesehen; hochgestellt mächtig mit einem Sockel versehen Fuß (m.) des Throns Sicherungsstöpsel (m.) wissenschaftliche Grundlage Ehrenplatz (m.) Furt (f.) Rang (m.) Schuhablage (f.) den Grund legen Polizeioffizier (m.) feststehend* Fußeinen Fußtritt versetzen (wem) mit einem Fuße stampfen (auf) tanzen tanzen aushalten; standhalten
<- >ﭘﺎpāʾīdan/pājīdan
(+ Akk.) <- >ﭘﺎpāʾīdan/pājīdan
(+ Akk.) <- >ﭘﺎpāʾīdan/pājīdan
(az) pāʾīz pāʾīz pūž pūst : ū<*ō pūst : ū<*ō pūst : ū<*ō <- >ﭘﻮسpūsīdan <- >ﭘﻮسpūsīdan pūsīde pūsīde pūsīde pūš : ū<*ō pūšāk : ū<*ō (+Akk.; az) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšāndan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšāndan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšāndan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšāndan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; az) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; bā) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; bar) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; be) : ū<*ō (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; dar) : ū<*ō <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan (+Akk.; …rā) : ū<*ō pūšeš : ū<*ō (+Akk.; bā) : ū<*ō <- >ﭘﻮشpūšīdan (+Akk.; bar) : ū<*ō <- >ﭘﻮشpūšīdan (+Akk.; bar) : ū<*ō (+Akk.; be) : ū<*ō (+Akk.; be) : ū<*ō (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮشpūšīdan (+Akk.; be) : ū<*ō <- >ﭘﻮشpūšīdan (+Akk.; ze) : ū<*ō pūšīdan-e kolāh pūšīdanī : ū<*ō (az/ze; sūj-e) : ū<*ō <- >ﭘﻮىpūʾīdan (be-sūj-e) : ū<*ō <- >ﭘﻮىpūʾīdan (dar) : ū<*ō <- >ﭘﻮىpūʾīdan (dar) : (dar) : ū<*ō (dar) : ū<*ō pūʾīdan sūj-e nīstī pah pah pahnāwarī pahr pahl pahlū pahlou pahlū pahlou pahlū pahlū pahlou pahlū bar bestar-e nātawānī nehādan pahlū bar zamīn nehādan pahlū-bandī pahlū-bandī pahlū-bandī pahlū-bandī kardan pahlū tohī kardan (az) pahlū-rā tohī kardan (az) pahlū-kaš pahlou-nežād pahlū(j) pahlū(j) pahlawār pahlawān (+Akk.) : ī<*ē <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčāndan drehen; in Drehung versetzen (+Akk.) : ī<*ē <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčāndan quälen; peinigen (+Akk.) : ī<*ē zusammendrehen; zusammenwinden; <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčāndan (+Akk.) : ī<*ē verdrehen <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčānīdan abwenden machen (dour⁺-e) (+Akk.) : 1.ī<*ē <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčānīdan drehen; umdrehen (dour⁺-e) (+Akk.) : 1.ī<*ē <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčānīdan quälen; peinigen (dour⁺-e) (+Akk.) : 1.ī<*ē <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčānīdan wickeln (um) was (dour⁺-e) (+Akk.) : 1.ī<*ē pīčāh : ī<*ē Flechte (f.); Haarflechte (f.) pīč-ḫordegī : 1.ī<*ē Verstauchung (f.); Verrenkung (f.) pīč-ḫordegī-je mafāsel⁺ Verstauchung (f.) der Gelenke pīčeš : ī<*ē Bewegung (f.) pīčeš : ī<*ē Krampf (m.); Kolik (f.) pīčeš : ī<*ē Qual (f.); Pein (f.); Schmerz (m.) pīčeš : ī<*ē Verdrehung (f.) pīčeš-e nāf Nabelkrampf (m.) (+Akk.) : drehen; umdrehen; hinwenden 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.) : entstellen; verdrehen 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.) : quälen; peinigen; martern 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.) : sich drehen; sich hinwenden 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; abwenden (was; von) az/ze) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; az/ze) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; az/ze) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; az/ze) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; bar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; bar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; bar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; bar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; be) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; be) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; (+Akk.; be) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (be… bar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; tūj-e) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; dar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; dar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; dar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (+Akk.; dar) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (dour⁺-e) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan (dour⁺-e) : 1. ī<*ē pīčīdan-e pā pīčīdan-e sadā⁺ pīčīdanī pīčīde (be) : ī<*ē pīčīde (be) : ī<*ē pīčīde (be) : ī<*ē pīčīde (be) : ī<*ē pīčīde (dar) : ī<*ē pīčīde būdan (dar) pīčīde sāḫtan pīčīde šodan (bar) pīčīde šodan (bar) pīḫ pejḫāl pejḫāl pīḫtan (+Akk.) : ī<*ē pīḫtan (+Akk.) : ī<*ē pejḫastan (+Akk.) (+Akk.; az) : ī<*ē <- >ﭘﻴﺮاpīrāstan/pejrāstan (+Akk.; az) : ī<*ē <- >ﭘﻴﺮاpīrāstan/pejrāstan (+Akk.; az) : ī<*ē <- >ﭘﻴﺮاpīrāstan/pejrāstan (+Akk.; az) : ī<*ē <- >ﭘﻴﺮاpīrāstan/pejrāstan (+Akk.; bar) : pīr-e moq-ān (+Akk.) : ī<*ē pīrāmon : ī<*ē pīrāmon-e : ī<*ē pīrāmon : ī<*ē pīrāmon-e dahān pīrāmūn : ī<*ē pīrāmūn-e dar pīrāmūn gardīdan (+Akk.) pīrāmūnī : ī<*ē pīrāmūn-e… ezdehām⁺ namūdan pīrān pīrān pīrāne pīrāne pīrāne-sarī pīrāhan : ī<*ē
erhalten; schützen
dauern; andauern; anhalten
Bemerkung
Quellenangaben (Safarnāma 22/4), Hātif (Dīvān 3/11), Kasravī 1307:I 8 BQ I 213/10b Nāmdār BQ I 213/15b BQ I 213/17b Firdausī Nāmdār Beck 1915:242 Nāmdār Pīrniyā 1313:I 64/2 Firdausī BQ I 212/27b Firdausī (Zulaiḫā 16), Morier 1905:X/4 BQ I 212/27b Īrān 6018/1a Hinz 1937:689, Īrān 6044/1f Īrān 6019/4c Īrān 4654/2b Bahār (Šarq 16/1V) Muḥsin Faiż (Dīvān 8/3) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 33/22) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 33/22) Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:7/29), Masʿūd Saʿd Salmān (Armaġān XIX 48/8) BQ I 213/18b, Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:2/25), Saʿdī (Gulistān 8/19), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 471), Kasravī 1307:I III/8
feststehen; schreiten
GK 37, 142
bewahren (vor)
LF 24/18
(bildlich:) Alter (n.); Greisenalter (n.) Herbst (m.)
BQ I 213/21b Qulī-Xān (Sifāratnāma 24/3), Armaġān XVIII 234/8, XIX 211/24, Šarq 171/13, Īrān 4654/3a, Sykes 1316:3/19
719
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1124 1125 1126
ﭘﺎﺋﻴﺰﻩ ﭘﺎﺋﻴﮋ (ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁﻣﺪن )از
pāʾīze pāʾīž pāʾīn āmadan (az)
1127 1128 1129 1130
(ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁﻣﺪن )از (ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁﻣﺪن )از (ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁﻣﺪن )از ﭘﺎﺋﻴﻦ اﻧﺪاﺧﺘﻦ
pāʾīn āmadan (az) pāʾīn āmadan (az) pāʾīn āmadan (az) pāʾīn andāḫtan (+Akk.)
1131 1132
ﭘﺎﺋﻴﻦ اﻧﺪاﺧﺘﻦ (ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁوردن )از
1133
(ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁوردن )از
1134
(ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁوردن )از
1135
(ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁوردن )از
1136
ﭘﺎﺋﻴﻦ ﭘﺮﺱﺘﻰ
pāʾīn andāḫtan (+Akk.) pāʾīn āwardan (+Akk.; az) pāʾīn āwardan (+Akk.; az) pāʾīn āwardan (+Akk.; az) pāʾīn āwardan (+Akk.; az) pāʾīn-parastī
1137 1138 1139 1140
ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺕﺮ ﭘﺎﺋﻴﻦ دار ﭘﺎﺋﻴﻦ درﺧﺖ هﺎ ﭘﺎﺋﻴﻦ رﻓﺘﻦ
1141 1142 1143 1144
ﭘﺎﺋﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﺮدن ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﺸﺎﻧﻴﺪن (ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﺸﻴﺪن )از
1145
ﭘﺎﺋﻴﻦ/ﭘﺎیﻴﻦ
(bildlich:) Gehorsam; Unterwürfigkeit; Ergebenheit pāʾīn-tar tiefer pāʾīn-dār gegründet; fest pāʾīn-e deraḫt-hā unter den Bäumen heruntergehen; hinuntergehen; hinabpāʾīn raftan gehen; sich senken; sinken; fallen pāʾīn raftan hinabsteigen pāʾīn kardan (+Akk.) senken pāʾīn kašānīdan (+Akk.) niederziehen pāʾīn kašīdan (+Akk.; az) herabziehen; herunterziehen (wen/was; von) pāʾīn/pājīn hinab; hinunter
1146 1147
ﭘﺎﺋﻴﻦ/ﭘﺎیﻴﻦ ﭘﺎﺋﻴﻦ/ﭘﺎیﻴﻦ
pāʾīn/pājīn pāʾīn/pājīn
niedrig; tiefliegend unten
1148 1149 1150
ﭘﺎﺋﻴﻦ/ﭘﺎیﻴﻦ ﭘﺎﺋﻴﻦ/ﭘﺎیﻴﻦ ﭘﺎﺋﻴﻦ/ﭘﺎیﻴﻦ
pāʾīn/pājīn pāʾīn-e/pājīn-e pāʾīn-e/pājīn-e
untenstehend; folgend; nachfolgend unter; unterhalb weiter unten in
Bemerkung
720 Quellenangaben
herbstlich; HerbstHerbst (m.) absteigen; herabsteigen; hinabsteigen; hinuntersteigen einstürzen hinabkommen stammen; abstammen (von) herunterwerfen; hinunterwerfen; hinabwerfen, herabwerfen senken herabsetzen; erniedrigen; ermäßigen
Armaġān XVIII 236/7 BQ I 213/21b Kasravī 1307:I 8/5, Morier 1905:226/11, Rosen 1925:111, 126, Rosen 1890:101 Iṭṭilāʿāt 1554/4d Šarq 678/5 Kāva Pāzārgād 1315:342/24
herunterbringen
Rosen 1925:129
herunternehmen (von)
Ramażānī 1315:37/14
senken
Īrānšahr II 612/11
Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/10) Haïm 1931
BQ I 213/24b Fleischer 1875:207 FR I 109/10 Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 70/3) Rūšan 19/15, Īrān 6022/3c, Hugo 81/18a Rūšan 19/15, Īrān 6022/3c, Hugo 81/18a Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 30/7) Phl 415/9 Ramażānī 1315:77/9 Īrān 4654/1c, 5704/3d, 1. Mose 24/45, 2. Mose 19/21, Morier 1905:219/18 Kaihān 1311:I 14/8 FR II 321/8, 331/8, Īrān 4369/2e, Apostelgeschichte 2/19, Schiller 188/18 Kasravī 1307:I 17/5, Īrān 5986/4f Hidāyat (Iṣfahān 23/3), Beck 1914:159 Hidāyat (Zinda ba gūr 66/8)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Fleckkrankheit (f.); Körperchenkrankheit (f.) der Seidenraupe (durch schwarze Punkte bemerkbar) Traubenstück (n.) Träubchen (n.) (Weintrauben, Datteln) alt zerstreuen (eine Speise aus trockenem Brot und Öl und Sirup, nach anderen aus Öl, in Öl gebratenen Zwiebeln und Wasser und trockenem Brot) Kleid (n.); Mantel (m.) Pipin (Name) Stärke (f.); Weberleim (m.) (zum Satinieren von Stoff, Papier) Unterwolle (f.); Weiches (n.) Weberpinsel (m.); Weberwedel (m.) Pottasche (f.); Kali (m.) Pottaschenerzeugung (f.) Persische Teppich-Gesellschaft Reue (f.); Bitte (f.) um Vergebung dumm; töricht; albern; einfältig verblüfft; verworren; fassungslos Denkmünze (f.) Petrarca
(frz. Lehnwort)
Gš 25/23f.
1151
ﭘﺒﺮیﻦ
pebrīn⁺⁺⁺
1152 1153
ﭘﭙﺘﮏ ﭘﭙﺘﮏ
paptak paptak
1154 1155 1156
ﭘﭙﺮﻩ ﭘﭙﺮیﺸﻴﺪن ﭘﭙﻠﺲ
1157 1158 1159
ﭘﭙﻠﻴﭙﺎ ﭘﭙﻦ ﭘﺖ
1160 1161 1162 1163 1164 1165 1166 1167 1168 1169
ﭘﺖ ﭘﺘﺂرﻩ ﭘﺘﺎس ﭘﺘﺎس ﺱﺎزى ﭘﺘﺎگ ﭘﺘﺖ ﭘﺘﺦ ﭘﺘﺦ ﭘﺘﺮ ﭘﺘﺮارﮎ
1170 1171
ﭘﺘﺴﺪام ﭘﺘﻔﺖ
potsdām⁺⁺⁺ pataft
1172 1173 1174 1175 1176
ﭘﺘﻔﻮز ﭘﺘﻔﻮز ﭘﺘﻔﻮز ﭘﺘﮏ ﭘﺘﮏ
patfūz patfūz patfūz potak potk
Potsdam Reue (f.); Bitte (f.) um Vergebung; reuige Umkehr Hutkrempe (f.) Mundgegend (f.); Schnauze (f.) Schnabel (m.) (eines Vogel) Blasebalg (m.) Hammer (m.)
1177
ﭘﺘﮏ
potak
Hammer (m.)
papare <- >ﭘﭙﺮیﺶpaprīšīdan <paprīš-> paplos
paplīpā pepen⁺⁺⁺ pat pat patāre potās⁺⁺⁺ potās⁺⁺⁺-sāzī petāg⁺⁺⁺ petat patḫ patḫ patar petrārk⁺⁺⁺
BQ I 213/27b BQ I 213/27b (parsisch)
BQ I 213/29b BQ I 214/2a BQ I 214/4a
(parsisch)
BQ I 214/8a Šaibānī 1314:III 707/15 BQ I 214/12a BQ I 214/12a BQ I 214/16a
(frz. Lehnwort) (parsisch)
(parsisch)
Īrān 6035/3a Litt 71 BQ I 214/19a BQ I 214/20a BQ I 214/20a BQ I 214 Šaibānī 1314:III 738/2, Rāhnamā-i dānišgāh V 175/2 Īrān 6041/3b BQ I 214/24a BQ I 214/26a BQ I 214/26a Hugo 47/32a, 75/18a BQ I 214/29a, LF 67/12, Firdausī (LF 67/13), Qāʾānī (Hammer-Purgstall 1855:602/8), Īrān 6073/4a Anvarī (Qaṣāʾid 1/36)
721
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1178 1179 1180 1181 1182 1183 1184
ﭘﺘﮏ دارى ﭘﺘﮕﻴﺮ ﭘﺘﻨﮓ ﭘﺘﻨﻪ ﭘﺘﻨﻰ ﭘﺘﻨﻰ ﭘﺘﻮ
1185 1186 1187
Deutsch
Bemerkung
potk-dārī patgīr petang patne patenī patanī patū
Schmiedehandwerk (n.) Sieb (n.) Fenster (n.) (ON:) Patna (Stadt in Indien) Heugabel (f.) hölzerne Schüssel für Getreide Bettdecke (f.); Wolldecke (f.)
ﭘﺘﻮ ﭘﺘﻮ ﭘﺘﻮ
patū patū patū
1188
ﭘﺘﻮ
patou
1189
ﭘﺘﻮاز
patwāz
1190
ﭘﺘﻮل
1191 1192 1193
ﭘﺘﻮﻝﻪ ﭘﺘﻴﺎر ﭘﺘﻴﺎرﻩ
[Melzer gibt keine Transkription an.] pātūle patijār patijāre
Bettüberzug (m.) Bettzeug (n.) feiner dicker Flanellteppich (aus Ziegenwolle) (auch = ﭘﺮﺕﻮpartou immer besonnte Gegend (BQ I 214/11b)) Aufsitzstange (f.); Aufsitzgestell (n.) (für Vögel) Herzklopfen (n.)
1194 1195 1196 1197 1198 1199 1200 1201
ﭘﺘﻴﺎرﻩ ﭘﺘﻴﺎرﻩ ﭘﺘﻴﺎرﻩ ﭘﺘﻴﺮﻩ ﭘﺘﻴﻦ ﭘﺞ ﭘﺠﺎر ﭘﺠﻮل
patijāre patijāre patijāre patīre potīn paǧ paǧār poǧūl
indische bemalte Seide Schrecklichkeit (f.) Betrug (m.); Trug (m.); List (f.); Hinterlist (f.) häßlich; unschön; abschreckend Unglück (n.) Übel (n.); Aufruhr (m.); Lärm (m.) unzuträglich; widrig Stiefeletten[?] Berg (m.) Berg (m.) Fersenbein (n.)
1202 1203 1204 1205 1206 1207 1208
ﭘﺠﻴﻮ ﭘﭻ ﭘﭻ ﭘﭻ ﭘﭻ ﭘﭻ ﭘﭻ ﭘﭻ ﭘﭻ ﮐﺮدن ﭘﭽﭙﭽﻪ ﭘﭽﺸﮏ
paǧīw poč-poč poč-poč poč-poč poč-poč kardan počpoče počošk
Heuchelei (f.); Heucheln (n.) Flüstern (n.) Kauderwelsch (n.) Lockruf (m.) für Ziegen plappern; schnattern; kauderwelschen heimliches Gerücht Mist (m.) (von Schafen, Ziegen, Ka-
722 Quellenangaben Firdausī BQ I 214/3b BQ I 214/4b Browne 1316:19/25 FR I 110/5 BQ I 214/6b BQ I 214/8b, Īrān 5781/2a, 6033/4e, Rosen 1925:43, Litt 70 Litt 110 Litt 110 Polak 1865:I 62, Wahrmund 1898:II 79 BQ I 214/8b BQ I 21[4]/12b Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 16/11) BQ I 214/17b Firdausī BQ I 214b BQ I 214/19b Firdausī, GK 80 BQ I 214b BQ I 214/24b Litt 103 BQ I 214/27b BQ I 214/29b BQ I 215/1a, LF 86/22, Bū ʿAlī Ilyās (LF 86/23) BQ I 215/3a BQ I 215/8a Haïm 1931 BQ I 215a Haïm 1931 BQ I 215/11a BQ I 215/14a
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1209
ﭘﭽﮑﻢ
1210 1211 1212 1213
ﭘﭽﮑﻢ ﭘﭽﮑﻢ ﭘﭽﻞ ﭘﭽﻮاﮎ
1214 1215
ﭘﭽﻮﻩ ﭘﺦ
1216
ﭘﺦ
1217 1218 1219 1220 1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227
ﭘﺦ ﭘﺨﭙﺨﻮ ﭘﺨﺖ ﭘﺨﺖ ﭘﺨﺖ ﭘﺨﺘﮕﻰ ﭘﺨﺘﮕﻰ… ﮐﺮدن ﭘﺨﺘﻨﻰ ﭘﺨﺘﻪ ﭘﺨﺘﻪ ﭘﺨﺘﻪ
1228 1229
ﭘﺨﺘﻪ ﭘﺨﺘﻪ ﺝﻮش
poḫte poḫte-ǧūš : ū<*ō
1230 1231 1232 1233 1234 1235 1236
ﭘﺨﺘﻪ ﺧﻮار ﭘﺨﺘﻪ ﺧﻮار ﭘﺨﺘﻪ ﺧﻮر ﭘﺨﺘﻪ ﺧﻮر ﭘﺨﺘﻪ ﺵﺪن ﭘﺨﺘﻪ ﺵﺪن ﭘﺨﺘﻪ ﮔﺎو
poḫte-ḫār poḫte-ḫār poḫte-ḫor poḫte-ḫor poḫte šodan poḫte šodan poḫte-gāw
1237 1238
ﭘﺨﺘﻪ ﻧﺎﺵﺪﻩ ﭘﺨﺞ
poḫte-nā-šode paḫǧ
pačkam/pečkam pečkam pečkam pačal pačwāk pačūh paḫ paḫ paḫ peḫpeḫū poḫt poḫt paḫt poḫtegī poḫtegī-je… kardan poḫtanī poḫte poḫte poḫte
Deutsch
Bemerkung
melen) Haus (n.), dessen Seiten vergitterte Fenster [haben] Hof (m.); Empfangshalle (f.) Wolf (m.) Schmutzfink (m.) Dolmetsch (m.); (nach anderen:) Übersetzung (f.) Übersetzung (f.) (Wort zum Scheuchen von Hund und (nach BQ I 215a Katze) paḫ / peḫ) (nach BQ I 215a gut!; schön!; willkommen! paḫ / peḫ) Seite Kitzeln (n.) (unterm Arm) Absud (m.) Tritt (m.); Fußtritt (m.) zertreten; zerstampft; zermalmt Reife (f.) zur Vollendung bringen* (was) zu Kochendes (n.); Kochsachen abgeklärt; erfahren (zu ﭘﺨﺘﻦpoḫtan) gebildet; unterrichtet (zu ﭘﺨﺘﻦpoḫtan) gebrannt (Ziegel, Kalk) (zu ﭘﺨﺘﻦpoḫtan) gekocht (zu ﭘﺨﺘﻦpoḫtan) (Würzwein gekocht mit Lammfleisch) Bettler (m.) Schwiegersohn (m.) Bettler (m.) Schwiegersohn (m.) reif werden sieden (von Wasser) Bad (n.) (in Heilmittelabsud); Abwaschung (f.) (mit Heilmittelabsud) nicht reif geworden zerdrückt; zerschmettert
Quellenangaben BQ I 215/16a BQ I 215/16a BQ I 215/16a BQ I 215/20a BQ I 215/22a BQ I 215/26a BQ I 215a, Sūzanī 67 (FR I 125/10) BQ I 215/29a BQ I 215/29a BQ I 215/6b Morier 1905:75/7 BQ I 215/9b BQ I 215/9b Ṣāʾib (BA I 36b), Isḥāq 1351ff.:I 106/12 KL 30/6 Fleischer 1875:134 Rūmī (Manavī 18) Saʿdī (Ṭayyibāt 61/6), Farruḫī (Dīvān 114/25) Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 41/5, 47/10), Armaġān XIX 202/4 FR II 319/19 BQ I 215/15b BQ I 215/21b BQ I 215/21b BQ I 215/21b BQ I 215/21b Rosen 1890:93 Pāzārgād 1315:521/2 BQ I 215/24b Masʿūd Saʿd Salmān (Armaġān XIX 147/21) Firdausī
723
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1239 1240 1241 1242 1243
ﭘﺨﭻ ﭘﺨﭻ ﭘﺨﭻ ﭘﺨﭻ ﮐﺮدن ﭘﺨﭽﻮدن
1244
ﭘﺨﭽﻮدﻩ
1245
ﭘﺨﭽﻴﺪن
1246 1247 1248
ﭘﺨﭽﻴﺪﻩ ﭘﺨﺲ ﭘﺨﺲ
1249 1250 1251 1252 1253 1254 1255 1256 1257 1258 1259
ﭘﺨﺲ ﭘﺨﺲ ﭘﺨﺴﺎن ﭘﺨﺴﺎن ﭘﺨﺴﺎن ﭘﺨﺴﻴﻨﻪ ﭘﺨﺶ ﭘﺨﺶ ﭘﺨﺶ ﭘﺨﺶ ﭘﺨﺶ ﺵﺪن
1260 1261 1262 1263
ﭘﺨﺶ ﺵﺪن ﭘﺨﺶ ﻓﺮاواﻧﻰ ﭘﺨﺶ ﮐﺮدن ﭘﺨﺶ ﮔﺮدیﺪن
1264 1265
ﭘﺨﺶ ﻧﻤﻮدن ﮐﺎرت ﭘﺪر
paḫš namūdan-e kārt⁺⁺⁺ pedar/padr
breit zerdrückt; zerschmettert zertreten; zerstampft; zermalmt zerschmettern zertreten werden; gestampft werden; ausgebreitet werden (zu ﭘﺨﭽﻮدن zertreten; gestampft; ausgebreitet paḫčūdan) zertreten werden; gestampft werden; ausgebreitet werden zertreten; zerstampft; ausgebreitet (zu ﭘﺨﭽﻴﺪنpaḫčīdan) Abmagerung (f.) Haut (f.) (die sich von der Hitze des Feuers gerunzelt hat) Kummer (m.); Kränkung (f.) Schmelzen (n.) geschmolzen liebäugelnd; kokett welk; verwelkt welk; verwelkt ausgebreitet; breit Ausstreuung (f.); Verbreitung (f.) Druckstelle (f.); Abdruck (m.) schlaff ausgegeben werden; verbreitet werden erscheinen (Buch) Häufigkeitsverteilung verstreuen herausgegeben werden; veröffentlicht werden Kartenausgabe (f.) Vater (m.)
1266 1267 1268
ﭘﺪر ﭘﺪر اﻧﺪر ﭘﺪر ﺑﺰرگ
pedar/padr pedar-andar pedar-e bozorg
Vorfahr (m.) Stiefvater (m.) Großvater (m.)
paḫč paḫč paḫč paḫč kardan (+Akk.) <- >ﭘﺨﭻpaḫčūdan <paḫč-> paḫčūde <- >ﭘﺨﭻpaḫčīdan <paḫč-> paḫčīde paḫs paḫs paḫs paḫs paḫsān paḫsān paḫsān paḫsīne paḫš paḫš paḫš paḫš paḫš šodan paḫš šodan paḫš-e farāwānī paḫš kardan (+Akk.) paḫš gardīdan
Bemerkung
724 Quellenangaben BQ I 215/27b Firdausī BQ I 215b, LF 86/10 ʿUnṣurī (LF 86/12) BQ I 215/29b BQ I 216/1a BQ I 216/4a BQ I 216/4a BQ I 216/6a BQ I 216/6a BQ I 216/6a BQ I 216/6a BQ I 216/13a BQ I 216/6a BQ I 216/13a BQ I 216/16a BQ I 216/16a Īrān 5894/1g Firdausī BQ I 216/16a Īrān 5789/5c Īrān 5909/3d Rāhnamā-i dānišgāh V 163/3 Īrān 4654/2e Kāšifī (Mavāhib 2/10) Iṭṭilāʿāt 4421/1d LF 4/9, Saʿdī (Bustān 8), Firdausī, NiẓāmulMulk (Siyāsatnāma 196/6), Phl 413/1, Mīnuvī 1307:VII/13, 1. Mose 2/24, Beck 1915:215 Anvarī (Qaṣāʾid 75/9), Qazvīnī 1909:VI/3, 5 Qāʾānī (Dīvān 25 Kommentar), Hugo 64/19a
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1269 1270
ﭘﺪر ﺧﻮاﻧﺪﻩ ﭘﺪر دﺵﻤﻦ ﺱﻮزى
1271
ﭘﺪر زن
1272
ﭘﺪر ﺱﻮﺧﺘﻪ
1273 1274 1275 1276 1277
ﭘﺪر ﮐﻼن ﭘﺪر ﻣﺎدر ﭘﺪر ﻣﺮدﻩ ﭘﺪرام ﭘﺪرام
1278
ﭘﺪراﻧﻪ
1279 1280 1281 1282 1283
ﭘﺪرت ﭘﺪردادﻩ ﭘﺪرﺱﮓ ﭘﺪرﻓﺮزﻧﺪى ﭘﺪرﮐﺶ
1284 1285 1286 1287 1288
ﭘﺪرﮐﺸﻰ ﭘﺪرم ﻧﻴﺰ ﭘﺪرﻣﺎن ﭘﺪروار ﭘﺪروان
1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 1299
ﭘﺪرود ﭘﺪرود ﭘﺪرود ﺑﺎﺵﻴﺪ (ﭘﺪرود ﺧﻮاﻧﺪن )ﺑﺮ ﭘﺪرود ﮐﺮدن (ﭘﺪرود ﮔﻔﺘﻦ )ﺑﺮ ﭘﺪرى ﭘﺪرى ﭘﺪرى ﭘﺪﻧﺪر ﭘﺪﻧﻪ
pedar[-e] ḫānde pedar-e-došman-sūzī pedar-zan
Deutsch Pflegevater (m.); Ziehvater (m.) Verbrennen (n.) des Vaters des Feindes Schwiegervater (m.) (Vater der Frau)
pedar-e kalān pedar[-e] mādar pedar-morde padrām pedrām
Sohn (m.) eines verbrannten Vaters (dessen Vater in der Hölle brennt) Vorfahr (m.); Ahn (m.) Großvater (m.) (mütterlicher Seite) vaterlose Waise boshaft; unliebenswürdig fröhlich, heiter; erfreut
pedarāne
väterlich
pedar-at pedar-dāde pedar-sag pedar-farzandī pedar-koš
dein Vater vom Vater gegeben Hundesohn (m.) Verhältnis (n.) von Vater und Sohn Vatermörder (m.)
pedar-košī pedar-am nīz pedar-emān pedar-wār pedar-wān
Vatermord (m.) auch mein Vater unser Vater vatergleich vatergleich
padrūd/pedrūd padrūd/pedrūd pedrūd bāšīd pedrūd ḫāndan (bar) pedrūd kardan (+Akk.) pedrūd goftan (bar) pedarī pedarī pedarī pedandar podone
Abschied (m.); Lebewohl (n.) heil; gesund gehabt euch wohl Lebwohl sagen (wem) Abschied nehmen (von) Lebwohl sagen (wem) Vater-, VatersVaterschaft (f.) väterlich Stiefvater (m.) Minze (f.)
pedar-sūḫte
Bemerkung
Quellenangaben Hugo 43/28a Morier 1905:236/15f. Saʿdī (Ḫabīāt 2/19), Firdausī (Zulaiḫā 396), Buch der Richter 15/2, Morier 1905:2/1 Morier 1905:40/1, 106/2, 312/7
(lies ﭘﺪروارpedarwār)
ʿUbaid Ḫ (Browne 34/10) Firdausī Firdausī FR I 1/15 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:3/4), ʿUnṣurī (LF 89/3), Firdausī (Šāhnāma 191a) Haïm 1931:II 244a, Īrān 5925/1f, Schiller 170/12 Ramżānī 1315:12/5 Firdausī Wahrmund 1898:II 49 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 88/2) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 470), Haïm 1931:II 230 Haïm 1931:II 232a Ḥāfiẓ (Dīvān 59/5) Schiller 148/18 Firdausī (GK 191) Firdausī, GK 188 Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 524/6 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/4) Firdausī (Zulaiḫā 234) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/75) Ramażānī 1315:61/3, Schiller 42/4 KL 103/9, Ku 14/13 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 134/10), Hugo 41/29b GK 195 GK 46
725
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
726 Quellenangaben
1300
ﭘﺪﻩ
1301 1302
ﭘﺪﻩ ﭘﺪیﭙﺎﻝﭗ
1303
(ﭘﺪیﺪ )از
padīd (az)
babylonische Weide [Baum] (10-13m hoch) morsch; morsches Holz Geißelskorpion (m.); Skorpionspinne (f.) sichtbar; offenbar; öffentlich
1304 1305
(ﭘﺪیﺪ )از (ﭘﺪیﺪ )از
padīd (az) padīd (az)
unterscheidbar (von) zu sehen; sichtbar
1306
(ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪن )از
padīd āmadan (az)
ausbrechen; auftreten, auftauchen; erscheinen
1307
(ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪن )از
padīd āmadan (az)
entstehen (aus)
1308 1309 1310 1311 1312 1313 1314
(ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪن )از (ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪن )از (ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪن )از (ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪن )ﮐﻪ … یﺎ ﭘﺪیﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﭘﺪیﺪ ﺁور (ﭘﺪیﺪ ﺁوردن )از
entstehen (aus) hervorgehen; hervorkommen (aus) zum Vorschein kommen sich ergeben; sich zeigen (ob … oder) zum Vorschein gekommen Erschaffer (m.); Schöpfer (m.) erzeugen
1315
(ﭘﺪیﺪ ﺁوردن )از
herbeiführen
Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 79/6)
1316
(ﭘﺪیﺪ ﺁوردن )از
hervorbringen (was; aus)
Tārīḫ-i Ṭabarī 10/19, Daqīqī (LF)
1317
(ﭘﺪیﺪ ﺁوردن )از
zum Vorschein bringen (was; aus)
Firdausī (Zulaiḫā 8)
1318
ﭘﺪیﺪ ﺁورﻧﺪﻩ
padīd āmadan (az) padīd āmadan (az) padīd āmadan (az) padīd āmadan (ki … yā) padīd āmade padīd-āwar padīd āwardan (+Akk.; az) padīd āwardan (+Akk.; az) padīd āwardan (+Akk.; az) padīd āwardan (+Akk.; az) padīd-āwarande
Firdausī, Muḥsin Faiż, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 62) Farruḫī (Dīvān 196/16), Firdausī Asadī (Daulatšāh (Taẕkira 37/13)), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 12/17), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 122/3) FR I 26/19, ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā [I] 91/14*), Ġazālī (Streitschrift 4/23), Saʿdī (Gulistān 23/14), Firdausī (Šāhnāma 7), NāṣirXusrau (Raušanāʾīnāma 111), Šaibānī 1314:I 10/3, Matthäus 8/24 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/15f.), NāṣirḪusrau (Raušanāʾīnāma 287) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/15f.) 1. Mose 17/20 Tārīḫ-i Ṭabarī 3/11, 4/13 Tārīḫ-i Ṭabarī 7/20 LF 109/23 Kāšifī (Mavāhib 7/4) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 76/9)
Smiles 10/29, 159/14
1319 1320 1321 1322
ﭘﺪیﺪ ﺑﻮدن (ﭘﺪیﺪ ﺵﺪن )از (ﭘﺪیﺪ ﺵﺪن )از ﭘﺪیﺪ ﮐﺮدن
Hervorbringer (m.); Erschaffer (m.); Schöpfer (m.) zu erkennen sein auftreten; erscheinen hervorgehen (aus) hervorbringen; erschaffen
pade pode pedīpālp⁺⁺⁺
padīd būdan padīd šodan (az) padīd šodan (az) padīd kardan (+Akk.)
Schindler 1879:VIII, 348 Firdausī Rāhnamā-i dānišgāh V 82
Īrān 6034/2c 1. Mose 51/54 1. Mose 17/16 ʿAṭṭār (Manṭiquʾṭ-ṭair 6), Firdausī (Zulaiḫā 14)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329 1330 1331
ﭘﺪیﺪ ﮐﺮدن ﭘﺪیﺪ ﮔﺮدیﺪن ﭘﺪیﺪ ﮔﺸﺘﻦ (ﭘﺪیﺪار )از (ﭘﺪیﺪار )از (ﭘﺪیﺪار )از ﭘﺪیﺪار ﺁﻣﺪن ﭘﺪیﺪار ﺁوردن ﭘﺪیﺪار ﺵﺪن
1332 1333 1334 1335 1336
ﭘﺪیﺪار ﮐﺮدن ﭘﺪیﺪار ﮔﺮدیﺪن ﭘﺪیﺪار ﮔﺮدیﺪن ﭘﺪیﺪار ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺪیﺪﻩ
1337 1338 1339
ﭘﺪیﺪﻩ ﭘﺪیﺪ۽ ﺁﺕﺶ ﻓﺸﺎﻧﻰ ﭘﺬرﻓﺘﻦ
1340
ﭘﺬرﻓﺘﻦ
1341
ﭘﺬرﻓﺘﻦ
1342
ﭘﺬرﻓﺘﻦ
1343 1344 1345 1346 1347
ﭘﺬرﻓﺘﻨﻰ ﭘﺬرﻓﺘﻨﻰ ﭘﺬیﺮا ﭘﺬیﺮا ﺵﺪن (ﭘﺬیﺮاﺋﻰ )از
1348 1349 1350
ﭘﺬیﺮاﺋﻰ ﺵﺪن ﭘﺬیﺮاﺋﻰ ﮐﺮدن (ﭘﺬیﺮاﺋﻰ ﮐﺮدن )از
Deutsch
padīd kardan (+Akk.) padīd gardīdan padīd gaštan padīdār (az) padīdār (az) padīdār (az) padīdār āmadan padīdār āwardan (+Akk.) padīdār šodan
offenbaren entstehen erscheinen hervorgebracht (von) offenbar sichtbar; zu sehen erschaffen werden sichtbar machen; zeigen; aufzeigen erscheinen; auftauchen; sichtbar werden
padīdār kardan (+Akk.) padīdār gardīdan padīdār gardīdan padīdār gaštan padīde
erschaffen entstehen; erscheinen sich zeigen erscheinen Erscheinung (f.)
padīde padīde-je āteš-fešānī <- >ﭘﺬیﺮpezroftan <pazīr-> (+Akk.) <- >ﭘﺬیﺮpezroftan <pazīr-> (+Akk.) <- >ﭘﺬیﺮpezroftan <pazīr-> (+Akk.) <- >ﭘﺬیﺮpezroftan <pazīr-> (+Akk.) pezroftanī pezroftanī pazīrā pazīrā šodan pazīrāʾī (az)
pazīrāʾī šodan pazīrāʾī kardan (+Akk.) pazīrāʾī kardan (az)
Naturerscheinung (f.) vulkanische Erscheinung annehmen; übernehmen
Bemerkung
Quellenangaben Firdausī (Zulaiḫā 14) Īrān 6033/1b Matthäus 24/30 MF I III/13 Firdausī Firdausī, Īrān 4369/1a, 5824/1d, Hzf 4/14 Firdausī (Zulaiḫā 15) A Vir 2/7 Kaihān 1311:I 7/22, Hidāyat (Iṣfahān 5/14), Šarq 693/5, 758/4, Morier 1905:108/2f., 155/20f. Firdausī, Sp Kiv 305 Īrān 5843/1d Īrān 5800/2e, 6012/2d Smiles 16/5f. Rūšan 10/3, Rāhnamā-i dānišgāh I 207, III 111/3, V 92 Rūšan 10/3 Firdausī
aufnehmen
Römerbrief 16/2
empfangen
A Vir 1/9, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 376)
erklären; versprechen
Firdausī
zu bekommend zu Empfangendes Bezogener (m.) (Akzeptant) entgegengehen Empfang (m.) (wessen)
Firdausī Firdausī (GK 153) Hinz 1937:689 Firdausī Šarq 118/23, Īrān 4636/4a, 4664/1f, 5987/1c, Browne 1316:33/7, Morier 1905:167/2, Rosen 1925:102, Phl 414/9, Litten 1919:3/4, 8/3, 57/2 Īrān 4654/3a, 4660/1c Ramażānī 1315:35/5 Hidāyat (Iṣfahān 13/19), Šarq 122/20f., Īrān
empfangen werden empfangen; aufnehmen (wen) empfangen; aufnehmen (wen)
727
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1351
(ﭘﺬیﺮاﺋﻰ ﻧﻤﻮدن )از
1352
ﭘﺬیﺮش
1353 1354 1355
ﭘﺬیﺮﻓﺘﺶ (ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )از (ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1356
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1357
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1358
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1359
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1360
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1361
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1362
(ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ )ﮐﻪ
1363 1364 1365
ﭘﺬیﺮﻓﺘﻨﻰ ﭘﺬیﺮﻓﺘﻨﻰ ﭘﺬیﺮﻓﺘﻪ
1366 1367
ﭘﺬیﺮﻓﺘﻪ ﺵﺪن ﭘﺬیﺮﻓﺘﻪ ﺵﺪن در اﻣﺘﺤﺎﻧﺎت
1368
ﭘﺬیﺮﻧﺪﻩ
1369 1370 1371 1372
ﭘﺬیﺮﻩ ﭘﺬیﺮﻩ ﭘﺬیﺮﻩ ﭘﺬیﺮﻩ ﺵﺪن
Deutsch
pazīrāʾī namūdan (az)
empfangen (wen)
pazīreš
Annahme (f.); Annahmeerklärung (f.); Genehmigung (f.); Genehmigungserklärung (f.) er hatte empfangen erhören (wen) annehmen; wohlgefällig annehmen
pazīroft-aš <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (az) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) <- >ﭘﺬیﺮpazīroftan <pazīr-> (+Akk.; ke) pazīroftanī pazīroftanī pazīrofte
Bemerkung
728 Quellenangaben 4636/3b, 5924/2a, 6567/1c, Kašf-i talbīs 97/23, Sykes 1316:11/8, Schiller 45/8 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 21/13), Ramażānī 1315:16/4, Īrān 4654/2b, 5843/3f, 5894/1e, Hugo 1/21f.a, 67/14b Hinz 1937:689, Farh 25 Firdausī (Gedichte 265) Tārīḫ-i Ṭabarī 145/6 Saʿdī (Gulistān 47/1), Bāb 19/7
die Annahme erklären (Wechsel)
Hinz 1937:689
empfangen
Beck 1915:234
erhalten
Nr 98/5, Matthäus 10/41
erhören
Firdausī (Zulaiḫā 156)
erklären
Firdausī
genehmigen
Īrān 5778/3d
versprechen
Firdausī
annehmbar glaublich aufgenommen
Īrān 5909/3d, Hinz 1937:689 Šarq 16/1 Römerbrief 14/3
pazīrofte šodan pazīrofte šodan dar emtehānāt⁺ pazīrande
die Prüfung bestehen die Prüfung bestehen
pazīre pazīre pazīre pazīre šodan (+Akk.)
entgegen Entgegengehen (n.) Gehorsam (m.) empfangen
empfangend; Empfänger (m.)
(zu ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ pazīroftan)
Īrān 5921/2b Rāhnamā-i dānišgāh IX 4/18 (zu ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ pazīroftan)
Firdausī (Šāhnāma 63) Firdausī Firdausī Firdausī ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/27)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1373 1374 1375 1376 1377 1378 1379
ﭘﺬیﺮﻩ ﺵﺪن ﭘﺬیﺮﻩ ﺵﺪن ﭘﺬیﺮﻩ ﺵﺪن ﭘﺬیﺮﻩ ﻧﻮیﺴﻰ ﭘﺮ ﭘﺮ ﭘﺮ
1380
Deutsch
pazīre šodan (+Akk.) pazīre šodan (+Akk.) pazīre šodan (+Akk.) pazīre-newīsī par par par
empfangen werden entgegenziehen treffen Zeichnung (f.) (Subskription) Befiederung (f.) Feder (f.) Flosse (f.)
ﭘﺮ
par
Flügel (m.); Fittich (m.); Schwinge (f.)
1381
-ﭘﺮ
por-
1382
ّ ﭘﺮ
parr
(bildet mit einem folgenden Substantiv ein zusammengesetztes Adjektiv) Feder (f.)
1383
ّ ﭘﺮ
parr
1384 1385 1386 1387
ّﭘﺮ ّ ﭘﺮ (ﭘﺮ )از (ﭘﺮ )از
parr porr por (az) por (az)
Flügel (m.); Fittich (m.); Schwinge (f.) Gefieder (n.) voll viel; sehr voll (von)
1388
(ﭘﺮ )از
por (az)
zu sehr; zu viel; allzu; allzu viel
1389 1390
(ﭘﺮ )ﺑﻪ (ﭘﺮ )ز
por (be) por (ze)
voll (mit/von) voll (von)
1391 1392 1393
ﭘﺮ ﺁب ﭘﺮ ﺁب ﭘﺮ ﺁب
por-āb por-āb por-āb
saftig; saftreich tränenreich wasserreich
Bemerkung
Quellenangaben Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 135/18) Firdausī (Šāhnāma 278) Anvarī (Qaṣāʾid 3/16) Farh 25, Hinz 1937:689 Firdausī (Gedichte 13/2) LF 4/23, Pīrūzī, Firdausī, Hugo 68/26a Ġanī (Ġazaliyāt 2/1), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 95/6) Tārīḫ-i Ṭabarī 6/13, Anvarī (Qaṣāʾid 1/45), Bāb 3/9, Bū Šakūr, Rūmī (FR I 111/20), Saʿdī (Bustān 57), ʿĀrif (Īrānī 1312:2/114), Firdausī, Minūčihrī 1/4, NāṣirḪusrau(Saʿādatnāma 261) Anvarī (Qaṣāʾid 25/3), Firdausī, Morier 1905:49/2 Bū Šakūr (Kāva V/8:12/26a), Firdausī Firdausī (Gedichte 3/1) Firdausī Firdausī FR II 320/9, Bū Šakūr, Rūdakī (LF 24/24), Rūmī (Kl. Divān 2/1), Saʿdī (Bustān 115), Sūzanī, ʿAṭṭār (Pandnāma 155), Firdausī, Kisāʾī (LF 101/5), Min 1/6, 12, Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/12), Hidāyat (Iṣfahān 5/18), Mīnuvī 1307:VI/26, VIII/8, Šarq(1) 5/8, Rosen 1890:96 Rūmī (Kl. Dīvān 1/15), Ẓuhūrī (BA I 125a), Firdausī (Zulaiḫā 234), Naqīyuʾd-Dīn (BA I 27b), Frank 1926:187/8, Morier 1905:9/10 1. Mose 1/20 Sūzanī, Firdausī (Zulaiḫā 234), Minūčihrī 1/11 FR I 26/1, Firdausī Firdausī Firdausī, Pīrniyā 1313:III 2251/21, Īrān 5972/2c, 6466/1f
729
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1394 1395 1396
ﭘﺮ ﺁب ﺕﺮیﻦ ﭘﺮ ﺁب ﺵﺪن ﭘﺮ ﺁب ﮐﺮدن
1397
ﭘﺮ ﺁﺑﻰ
1398 1399 1400 1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428
ﭘﺮ ارج ﭘﺮ ارزﻧﮓ ﭘﺮ ﺁز ﭘﺮ از ﺁب ﺕﻤﻠﻖ ّ ﭘﺮ از ﭘﺮ از روح ﭘﺮ از ﻋﺎﻃﻔﻪ ﭘﺮ از ﮐﻴﻨﻪ ﭘﺮ از ﻣﻌﻨﻰ ﭘﺮ از وﺝﺪ ﭘﺮ ﺁزار ﭘﺮ ﺁزار ﭘﺮ ﺁزﻣﺎیﺶ ﭘﺮ از… ﮐﺮدن ﭘﺮ از… ﮐﺮدن ﭘﺮ ﺁژﻧﮓ ﭘﺮ اﺱﺘﺨﻮان ﭘﺮ اﺱﺘﻌﺪاد ﭘﺮ ﺁﺱﻴﺐ ﭘﺮ اﺵﮑﻮﻩ ﭘﺮ ﺁﺵﻮب ﭘﺮ ﺁﺵﻮب ﭘﺮ ﺁﺵﻮب ﭘﺮ اﺿﻄﺮاب ﭘﺮ اﻓﺸﺎن ﭘﺮ اﻓﺸﺎﻧﻰ ﭘﺮ اﻓﺸﺎﻧﻰ ﮐﺮدن ﭘﺮ ﺁواز اهﻤ ّﻴﺖ ّ ﭘﺮ ﭘﺮ ﺑﺎد ﭘﺮ ﺑﺎر
Deutsch
por-āb-tarīn por-āb šodan por-āb kardan (+Akk.)
wasserreichster sich mit Wasser füllen mit Wasser füllen
por-ābī
Wasserreichtum (m.)
por arǧ por-arzang por āz por az āb por az tamalloq⁺ por az rūh⁺ por az ātefe⁺ por az kīne por az maʾnā⁺ por az waǧd⁺ por āzār por āzār por āzmāješ por az… kardan (+Akk.) por az… kardan (+Akk.) por āžang por ostoḫān por esteʾdād⁺ por āsīb por oškūh por āšūb por āšūb por āšūb por ezterāb⁺ par-afšān par-afšānī par-afšānī kardan por-āwāz por-ahammijjat⁺ por bād por bār
wertvoll bilderreich begierig wassergefüllt schmeichelhaft geistvoll; seelenvoll teilnahmsvoll haßerfüllt sinnvoll liebevoll bedrückt; betrübt schädlich erfahren ausstopfen (mit; was) erfüllen (mit; was) "runzelreich": zornig knochenerfüllt; knochenreich hochbegabt; reichbegabt beschwerlich; mühselig machtvoll; mächtig aufregend bewegt; stürmisch unruhevoll; aufgeregt; erregt unruhevoll federnverstreuend Federnverstreuen (n.) die Federn verstreuen voll von der Stimme bedeutungsvoll; wichtig windig schwer
Bemerkung
730 Quellenangaben Īrān 6466/1f Tārīḫ-i Ṭabarī 530/4 Muʿizzī (Qaṣīda 1/2), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 115/14) Kaihān 1311:I 74/4f, Rāhnamā-i dānišgāh V 192/12 Armaġān XVII 717/14 Rūmī (Kl. Dīvān 20/5) Īrānšahr II 743a Šarq I 674/1 Hidāyat (Iṣfahān 23/15) I.rān 6023/1d Imr 6/7b Hugo 81/19a Firdausī Īrān 6423/1e Morier 1905:197/5 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 32/20) Firdausī Rūmī Hātif Rūmī Rusvāʾī RA Armaġān XVI 169/13 Firdausī (Šāhnāma 17/26) Īrān 6511/1c Ḥaïm 1931:II 760a Šams-i Faḫrī (Lexicon 66/17), Farālāvī (LF
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1429 1430
ﭘﺮ ﺑﺮف ﭘﺮ ﺑﻬﺎ
1431 1432 1433 1434 1435 1436 1437 1438 1439 1440 1441 1442
ﭘﺮ ﭘﺸﻢ و ﭘﻴﻠﻪ ﭘﺮ ﭘﺸّﻪ ﭘﺮ ﭘﻴﭻ و ﺕﺎب ﺵﺪن ﭘﺮ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﭘﺮ ﺕﺎب ﭘﺮ ﺕﺎب ﭘﺮ ﺕﺎب ﭘﺮ ﺕﺎب ﭘﺮ ﺕﺸﻮیﺶ ﭘﺮ ﺕﮑﻠﻴﻒ ﭘﺮ ﺕﻨﺪ رﻓﺘﻦ ﺝﻤﻌﻴﺖ ّ ﭘﺮ
1443 1444
ﭘﺮ ﺝﻤﻌﻴﺖ ﺕﺮ ﭘﺮ ﭼﻴﻦ
1445
ﭘﺮ ﭼﻴﻦ
1446 1447 1448 1449 1450 1451 1452 1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459 1460 1461
ﭘﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﭘﺮ ﺣﺎﺻﻠﻪ ﭘﺮ ﺣﺮف ﭘﺮ ﺣﺮف ﭘﺮ ﺣﺮف ﭘﺮ ﺣﺮف زدن ﭘﺮ ﺧﺮج ﭘﺮ ﺧﻄﺮ ﭘﺮ ﺧﻮردن ﭘﺮ ﺧﻮردن ﭘﺮ داﺱﺘﺎن ﭘﺮ درﺧﺖ ﭘﺮ دل ﭘﺮ دوام ﭘﺮ ریﺨﺘﻦ ﭘﺮ ز ﻣﻮ
Deutsch
por barf por-bahā
schneeerfüllt; verschneit wertvoll
por pašm o pīle por-pašše por pīč o tāb šodan por pīč o ḫam por tāb por tāb por tāb por tāb por tašwīš⁺ por taklīf⁺ por-tond raftan por ǧamʾijjat⁺
zottig (ein besonderes besprenkeltes Papier) sich winden und krümmen vielgewunden; verschlungen gerunzelt glanzvoll; glänzend glühend kraftvoll unruhvoll förmlich; steif zu schnell gehen volkreich; dichtbevölkert
por-ǧamʾijjat⁺-tar por čīn
dichter bevölkert faltig; runzlig
por čīn
kraus
por hāsel⁺ por-hāsele⁺ por harf⁺ por harf⁺ por harf⁺ por harf⁺ zadan por ḫarǧ⁺ por ḫatar⁺ por ḫordan por ḫordan por dāstān por deraḫt por del por dawām⁺ par rīḫtan por ze mū
fruchtbar Fruchtbarkeit (f.) redselig schwatzhaft Schwätzer (m.) schwatzen kostspielig; teuer gefahrvoll; gefährlich fressen; schlemmen; prassen viel essen; zuviel essen bekannt; berühmt baumreich kühn; mutig dauerhaft; haltbar mausern voll von Haar
Bemerkung
Quellenangaben 38/18) Īrān 6447/1a Ḥāfiẓ Abrū, Šaibānī 1314:I 44/25, Īrān 6012/2f, Goethe 1317:74/3 Morier 1905:18/11 BA I 84c Ẓahīr Faryābī (Dīvān 8/4) Īrān 5904/1b, Phl 406/23 Firdausī (LF 113/12) Falakī Širw. Firdausī Īrān 6023/1d Nicolas 1887:I 178 Morier 1905:263/22 Šaibānī 1314:I 96/5, III 423/8, Īrān 6073/3g, 6466/3a, Īrānšahr I 342/21, Beck 1914:42 Rosen 1890:96 FR I 25/12, FN I 10b, Farkadī[!] (ŠL I 3/28), Minūčihrī 55/3, Morier 1905:223/3 Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 21/20) Tarb 172 Tarb 172 Tarb 343 Tarb 385 Tarb 385 Tarb 385 Nicolas 1887:I 276 Iṭṭilāʿāt 4421/1a, Dorn 1875:26/4, Phl 72/28 Haïm 1931 Īrānšahr IV 381/20f. Fattāḥī Nīšāpūrī (Dastūr-i ʿuššāq 88) Nicolas 1887:I 128 Šams-i Faḫrī (Lexicon 42/16) Īrān 5972/4b, 5986/4c Haïm 1931:I 250b Sūzanī (FR I 16/25)
731
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1462 1463 1464 1465 1466 1467
ﭘﺮ زدن ﭘﺮ زیﺎن (ﭘﺮ ﺱﺎﺧﺘﻦ )ﺑﻪ (ﭘﺮ ﺱﺎﺧﺘﻦ )ﺑﻪ (ﭘﺮ ﺱﺎﺧﺘﻦ )ﺑﻪ ﭘﺮ ﺱﭙﻨﺪاﻧﻪ ﮐﺮدن
1468 1469 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479 1480 1481
ﭘﺮ ﺱﻮﺧﺘﻪ ﭘﺮ ﺵﺎل ﭘﺮ ﺵﺘﺎب (ﭘﺮ ﺵﺪن )ﺑﻪ (ﭘﺮ ﺵﺪن )ﺑﻪ ﭘﺮ ﺵﺪﻩ ﭘﺮ ﺵﺮاﻓﺖ ﭘﺮ ﺵﺮم ﭘﺮ ﺵﮑﻦ ﭘﺮ ﺵﮑﻮﻩ ﭘﺮ ﺵﻮر ﭘﺮ ﺵﻮر و ﻏﻮﻏﺎ ﭘﺮ ﺻﺪا ﭘﺮ ﻃﺎوس
par zadan por zijān por sāḫtan (+Akk.; ba) por sāḫtan (+Akk.; ba) por sāḫtan (+Akk.; ba) por-sapandāne kardan (+Akk.) par-sūḫte par-e šāl por šetāb por šodan (be) por šodan (be) por-šode por šarāfat⁺ por šarm por šekan por šokūh por šūr por šūr o qouqā por sadā⁺ par-e tāʾūs
1482 1483 1484 1485
ﭘﺮ ﻏﻢ و ﺕﻨﮕﺪﻝﺘﺮ ﭘﺮ ﻓﺸﺎﻧﻰ ﻗﻮﺕﻰ ّ ﭘﺮ (ﭘﺮ ﮐﺮدن )از
1486 1487 1488 1489 1490
(ﭘﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﺮ ﮐﺮدن )در
1491 1492 1493
ﭘﺮ ﮐﻨﺪن ﭘﺮ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﭘﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ
1494
ﭘﺮ ﮔﺮیﻪ
Deutsch
Bemerkung
732 Quellenangaben
die Flügel schlagen; fliegen schädlich anfüllen (was; mit) erfüllen (was; mit) füllen mit Rautenkörnern füllen
Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/11) Firdausī FR I 44/13 2. Mose 31/3 1. Mose 1/22, Psalm 17/14 Tārīḫ-i Ṭabarī 5/11 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 291/2) Morier 1905:168/8, 244/10 Firdausī Īrān 5843/1a 1. Mose 1/20 FR I 70/10 Īrān 6073/1f Firdausī Īrānī 1312:81/12 Ku 43/13 Armaġān XVIII 87/15 Muqaddam 1313:1/15 Haïm 1931:I 83 Nr 65/5
por-qam o tang-del-tar par-fešānī por-qowwat⁺ī por kardan (az)
flügelversengt das Ende des Schalgürtels schnell; eilig ausgefüllt werden sich erfüllen (mit) erfüllt ehrenvoll bescheiden kraus majestätisch aufgeregt; erregt aufgeregt und brausend lärmend Pfauenfeder (Name eines Seidenstoffes aus Bochara) kummervoller und trauriger Mauserung (f.); Federnabwerfen (n.) Kraft (f.); Kraftfülle (f.) füllen; anfüllen (mit)
por kardan (+Akk.; bā) por kardan (+Akk.; bā) por kardan (+Akk.; bā) por kardan (+Akk.; bā) por kardan (+Akk.; dar)
auffüllen ausfüllen (was; mit) füllen; anfüllen (was; mit) laden (elektrisch) einfüllen (was; in)
par kandan (+Akk.) por-konande par gereftan
rupfen (Geflügel) füllend die Flügel regen; die Schwingen gebrauchen; zu fliegen beginnen verweint
por gerje
Firdausī (Zulaiḫā 70) Hātif (Dīvān 9/16) Gš 6/9 Bū Šakūr, Saʿdī (Gulistān 49/6), Īrānšahr I 129/20, Kāva V/8:12/29a, Rosen 1898:203 2. Mose 2/16 Kaihān 1311:I 41/25, 69/9 Ramażānī 1315:72/7, Kašf-i talbīs Nāmdār Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 29/4), Hātif (Dīvān 9/12) Pāzārgād 1315:519/22 FR I 70/5 Īraǧ (Īrānī 1312:4/10) Šams-i Faḫrī (Lexicon 17/13)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1495 1496 1497 1498
ﭘﺮ ﮔﺸﺎدن ﭘﺮ ﮔﻞ و ﻻى ﭘﺮ ﻣﺎهﻰ ﭘﺮ ﻣﺎیﻪ
1499 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517
ﭘﺮ ﻣﺎیﻪ ﭘﺮ ﻣﺎیﻪ ﭘﺮ ﻣﺎیﻪ ﭘﺮ ﻣﺎیﻪ ﭘﺮ ﻣﺎیﻪ ﭘﺮ ﻣﺤﺒّﺖ ﭘﺮ ﻣﻀﻤﻮن ﭘﺮ ﻣﻌﻨﻰ ﭘﺮ ﻣﻌﻨﻰ ﭘﺮ ﻣﻼل ﭘﺮ ﻣﻼل ﭘﺮ ﻣﻨﺎﻋﺖ ﭘﺮ ﻣﻨﺶ ﭘﺮ ﻣﻮ ﭘﺮ ﻣﻮ ﭘﺮ ﻣﻬﺮ ﭘﺮ ﻧﺨﻞ ﭘﺮ ﻧﻮش ﮐﺮدن ﭘﺮ و ﺑﺎل
1518 1519 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527
ﭘﺮ و ﺑﺎل ّ ﭘﺮ و ﭘﺎ ﭘﺮ و ﭘﺎ ﭘﺮ و ﭘﺎى ﭘﺮ واﺿﺢ ﭘﺮ هﻨﺮ ﭘﺮ هﻮا ﭘﺮ یﺎﺧﺘﻪ ﭘﺮاﺧﺪ ﭘﺮاﺵﻴﺪن
1528
ﭘﺮاﻓﻴﻦ
par gošādan por gel o lāj por māhī por māje por māje por māje por māje por māje por māje por mahabbat⁺ por mazmūn⁺ por maʾnā⁺ por maʾnā⁺ por malāl⁺ por malāl⁺ por manāʾat⁺ por maneš por mū por mū por mehr por naḫl⁺ por nūš kardan (+Akk.) par o bāl parr o bāl par o pā par o pā par o pāj por wāzeh⁺ por honar por hawā⁺ por-jāḫte parāḫod⁺⁺⁺ <- >ﭘﺮاشparāšīdan <parāš-> (+Akk.) parāfīn⁺⁺⁺
Deutsch
Bemerkung
die Schwingen ausbreiten morastig; moorig; sumpfig fischreich (männlicher Name: ein Bruder Feriduns) edel erwachsen kostbar; reich kräftig wichtig liebevoll inhaltsreich gedankenvoll sinnig; sinnvoll betrüblich unlustig unzugänglich geistvoll; mutvoll; stolz behaart dicht behaart liebevoll palmenreich mit Honig füllen Flügel und Schwinge
Quellenangaben Niẓāmī (Ritter 1927:34) Nicolas 1887:II 60 Nicolas 1887:II 304 Firdausī
Flügel und Fittich Flügel und Fuß; Füße Macht (f.) Flügel und Fuß; Kraft (f.); Macht (f.) einleuchtend tüchtig luftig mehrzellig; vielzellig Dampfschiff (n.) (russ. Lehnwort) ausstreuen
Firdausī Firdausī Firdausī Salemann/Shukovski 1889:123a+ Firdausī Īrān 6012/3c Īrān 6058/1c Yaġmāʾī 1316:10/19 Kitāb 14/18 Morier 1905:236/8 Morier 1905:251/5 Īrān 5839/2c Firdausī Christensen 1918:55/15 Īrān 6011/1c Firdausī Haïm 1934:II 221b(?) Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 218/14) Ǧāmī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 17/16), Muḥsin Faiż (Dīvān 12/4, 7), Īrānšahr I 129/14, IV 722/18 Bū Šakūr (Kāva V/8:12/26a) Morier 1905:87/9 Firdausī (FR I 109/17) FR I 109/15, Morier 1905:87/9 Iṭṭilāʿāt 4418/3f Šams-i Faḫrī (Lexicon 42/2) Nicolas 1887:I 26 Rāhnamā-i dānišgāh V 209/7 Beck 1915:30 Firdausī
Paraffin (n.)
Īrān 5845/3d
(frz. Lehnwort)
733
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1529 1530
ﭘﺮاﮐﻨﺪﮔﻰ ﭘﺮاﮐﻨﺪن
Zerstreuung (f.) zerstreuen
1531
ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ
1532
ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ
parākande
verstreut
1533
ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ
parākande
zerstreut
1534 1535 1536
ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ ﺵﺪن ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ ﺵﺪن (ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )روى
1537
(ﭘﺮاﮐﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )روى
1538 1539 1540 1541
ﭘﺮاگ ﭘﺮاﮔﻨﺪﮔﻰ ﭘﺮاﮔﻨﺪﮔﻰ ﺧﻴﺎل ﭘﺮاﮔﻨﺪن ّ
1542
(ﭘﺮاﮔﻨﺪن )ﺑﻪ
1543
(ﭘﺮاﮔﻨﺪن )ﺑﻪ
1544
(ﭘﺮاﮔﻨﺪن )ﺑﻪ
1545
(ﭘﺮاﮔﻨﺪن )ﺑﻪ
1546 1547
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻧﻰ ّ ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ
1548
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ
parāgande
geteilt
1549
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ
parāgande
Schlichtsprache (f.); Prosa (f.)
1550
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ
parāgande
verstreut
1551
(ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ )ﺑﻪ… ﺑﺮ
parāgande (be… bar)
aufwirbelnd (zu)
parākandegī <- >ﭘﺮاﮐﻦparākandan <parākan-> (+Akk.) parākande
parākande šodan parākande šodan parākande kardan (+Akk.; rūj-e) parākande kardan (+Akk.; rūj-e) prāg⁺⁺⁺ parāgandegī parāgandegī-je ḫijāl⁺ <-ﭘﺮاﮔﻦ ّ > parrāgandan <parrāgan-> (+Akk.) <- >ﭘﺮاﮔﻦparāgandan <parāgan-> (+Akk.; be) <- >ﭘﺮاﮔﻦparāgandan <parāgan-> (+Akk.; be) <- >ﭘﺮاﮔﻦparāgandan <parāgan-> (+Akk.; be) <- >ﭘﺮاﮔﻦparāgandan <parāgan-> (+Akk.; be) parrāgandanī parāgande
allmählich*
Bemerkung
734 Quellenangaben Gš 69/18
(zu ﭘﺮاﮐﻨﺪن parākandan) (zu ﭘﺮاﮐﻨﺪن parākandan) (zu ﭘﺮاﮐﻨﺪن parākandan)
Rūdakī Armaġān XIX 347/3 Bīžan 1316:VI/6
sich zerstreuen verbreitet werden verstreuen (was; über)
Īrān 5824/2c BA I 93/18b Īrān 6012/3g
zerstreuen
Īrān 5845/3e
(ON:) Prag Zerstreuung (f.) Zerstreutheit (f.) zerstreuen
Šaibānī 1314:III 737/1, Īrān 4654/2d, 6023/3a Gš 69/18 Īrān 5704/4e Firdausī
ausbreiten
Firdausī
ausstreuen
ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/37), Firdausī
streuen
MF I I/15, 2. Mose 9/10
zerstreuen
Saʿdī (Ḫavātīm 55/4), Firdausī, 1. Mose 11/4, Matthäus 26/31 Firdausī Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 133)
ausstreubar Gerücht
(zu ﭘﺮاﮔﻨﺪن parāgandan) (zu ﭘﺮاﮔﻨﺪن parāgandan) (zu ﭘﺮاﮔﻨﺪن parāgandan) (zu ﭘﺮاﮔﻨﺪن parāgandan) (zu ﭘﺮاﮔﻨﺪن parāgandan)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 53/21) Firdausī Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/22), Nr 588/9, Kasravī 1307:I 11/6 Firdausī (Šāhnāma 308)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1552
(ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ )در
1553
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﺱﺎﺧﺘﻦ
1554
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﺵﺪن
1555
( ﺕﺎ/ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )از
1556
( ﺕﺎ/ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )از
1557
( ﺕﺎ/ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )از
1558
( ﺕﺎ/ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )از
1559 1560 1561
ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﮔﻮى ﭘﺮاﮔﻨﺪﻩ ﻧﻤﻮدن
1562 1563 1564 1565 1566 1567
ﭘﺮاﻝﻴﺘﺎرى ﭘﺮاﻣﻦ ﭘﺮان ّ ﭘﺮان ّ ﭘﺮاﻧﺪاخ ﭘﺮاﻧﺪن
1568
ﭘﺮاﻧﺪن ّ
1569
ﭘﺮاﻧﻴﺪن ّ
1570
(ﭘﺮاﻧﻴﺪن )ﺑﺮ روى
1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577
ﭘﺮﭘﺸﺘﻰ ﭘﺮﭘﻬﻦ ﭘﺮت ﭘﺮت ﺱﻌﻴﺪ (ﭘﺮت ﺵﺪن )از (ﭘﺮت ﺵﺪن )از (ﭘﺮت ﺵﺪن )از
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
parāgande (dar)
verbreitet (in)
(zu ﭘﺮاﮔﻨﺪن parāgandan)
Firdausī (Šāhnāma 141), Īrānšahr I 138/5
parāgande sāḫtan (+Akk.) parāgande šodan
zerstreuen
parāgande kardan (+Akk.; az … tā) parāgande kardan (+Akk.; az … tā) parāgande kardan (+Akk.; az … tā) parāgande kardan (+Akk.; az … tā) parāgande gaštan parāgande-gūj parāgande namūdan (+Akk.) prālītārī⁺⁺⁺ parāmon-e parrān parrān parāndāḫ <- >ﭘﺮانparāndan <parān-> (+Akk.) <-ﭘﺮان ّ > parrāndan <parrān-> (+Akk.) <-ﭘﺮان ّ > parrānīdan <parrān-> (+Akk.) <- >ﭘﺮانparānīdan <parān-> (+Akk.; bar rūj-e) por-poštī par-pah(a)n port⁺⁺⁺ port⁺⁺⁺-saʾīd⁺ part šodan (az) part šodan (az) part šodan (az)
verwirren
1. Mose 11/8, Psalm 18/13, 44/10, 60/1, 144/6, Matthäus 12/30, Morier 1905: 3/6, 18/8 Īrān 5824/2c, 5986/3g, 6425/1c, 2. Mose 5/12, 1. Samuel 13/8, Morier 1905:15/14 Nafīsī 1312:II/9, Kašf-i talbīs 22/17, Psalm 1/4 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 122/6)
zersplittern
Kašf-i talbīs 52/18
zerstreuen
1. Mose 49/7
verbreitet werden Unzusammenhängendes sprechend zerstreuen
Nr 1/7 ʿĀrif (Īrānī 1312:2/42) 1. Mose 11/9
sich zerstreuen verstreuen
proletarisch um… herum fliegend flüchtig; schnell Ziegenleder (n.); Saffian (m.) fliegen lassen
Ġnz 3/3 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 41/19) (zu یﺪن. ﭘﺮparrīdan) LF 96/7, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 5/20) (zu یﺪن. ﭘﺮparrīdan) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 122/2) GK 75 Minūčihrī 19/7
fliegen lassen
LF 27/4, Ġanī (Ġazaliyāt 5/3Fn.)
fliegen lassen
Farruḫī (Dīvān 78/19)
werfen; schleudern (was; auf)
Morier 1905:184/2
Üppigkeit (f.) Breitblatt (m.): Portulak (m.) Portwein (ON:) Portsaid abgehen; abschweifen (von) abstürzen (von) abweichen; abgelenkt sein
Gš 6/9 LF 84/18, GK 54, 197 Smiles 159/2 Iṭṭilāʿāt 4264/1c Haïm 1931:I 265b Īrān 5704/3c Hugo 48/20b
735
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1578 1579 1580 1581 1582 1583 1584
(ﭘﺮت ﺵﺪن )از (ﭘﺮت ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﭘﺮت ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﭘﺮﺕﺎب ﭘﺮﺕﺎب ﭘﺮﺕﺎب ﺵﺪن ﭘﺮﺕﺎب ﺵﺪن
1585
(ﭘﺮﺕﺎب ﮐﺮدن )ﺑﺮوى
1586
(ﭘﺮﺕﺎب ﮐﺮدن )ﺑﺮوى
1587
(ﭘﺮﺕﺎب ﮐﺮدن )ﺑﺮوى
1588
(ﭘﺮﺕﺎب ﮐﺮدن )ﺑﻄﺮف
1589 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596
ﭘﺮﺕﺎب ﮐﻦ (ﭘﺮﺕﺎب ﮔﺮدیﺪن )ﺑﻪ (ﭘﺮﺕﺎب ﮔﺮدیﺪن )ﺑﻪ ﭘﺮﺕﺎب ﻧﻤﻮدن ﭘﺮﺕﺎب ﻧﻤﻮدن ﭘﺮﺕﺎب وزﻧﻪ ﭘﺮﺕﺎﺑﻰ ﭘﺮﺕﺎﺑﻴﺪن
1597 1598 1599 1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608
ﭘﺮﺕﭙﻼﺱﻢ ﭘﺮﺕﺰ ّﭘﺮﺕﺰ ﻓﮏ ﭘﺮﺕﺰٶر ﭘﺮﺕﺴﺘﺎن ﭘﺮﺕﺴﻤﻮت ﭘﺮﺕﺴﻤﻮس ﭘﺮﺕﻐﺎل ﭘﺮﺕﻐﺎﻝﻰ ﭘﺮﺕﻐﺎﻝﻰ ﭘﺮﺕﻘﺎل ﭘﺮﺕﻘﺎﻝﻰ
part šodan (az) part kardan (+Akk.; bar) part kardan (+Akk.; bar) partāb partāb partāb šodan partāb šodan partāb kardan (+Akk.; be-rūj-e) partāb kardan (+Akk.; be-rūj-e) partāb kardan (+Akk.; be-rūj-e) partāb kardan (+Akk.; be-taraf⁺-e) partāb-kon partāb gardīdan (be) partāb gardīdan (be) partāb namūdan (+Akk.) partāb namūdan (+Akk.) partāb-e wazne⁺ partābī <- >ﭘﺮﺕﺎبpartābīdan <partāb-> (+Akk.) protoplāsm⁺⁺⁺ protez⁺⁺⁺ protez⁺⁺⁺-e fakk⁺ protozoʾar⁺⁺⁺ protestān⁺⁺⁺ portsmūt⁺⁺⁺ portsmūs⁺⁺⁺ portoqāl⁺⁺⁺ portoqāl⁺⁺⁺ī portoqāl⁺⁺⁺ī portoqāl⁺⁺⁺ portoqāl⁺⁺⁺ī
Deutsch
Bemerkung
736 Quellenangaben
stürzen; fallen (von/aus) niederwerfen werfen (was; auf) Wurf (m.) Wurfweite (f.) abgeschossen werden (Flugzeug) geschleudert werden; geworfen werden abfeuern; abschießen
Pāzārgād 1315:417/22, Iṭṭilāʿāt 1554/4d Hugo 14/35f.b Hugo 33/25a Tarb 507 Firdausī Īrānī 1312:34/7, 12, Īrān 6039/2g Īrān 6024/2g, 6058/1d Šarq 596/18, 635/26
auswerfen
Kaihān 1311:I 40/2
werfen; schleudern (auf)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 36/3), Sharq 169/19, Īrān 4654/2e, 5788/1e, Smiles 156/4f., 177/10f., Hugo 25/7a, 62/4b Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 89), Īrān 4654/2e
zuwerfen (+Akk.; wem) Werfer (m.) abgeschossen werden geschleudert werden (auf/nach) werfen; schleudern werfen; stürzen Kugelstoßen (n.); Gewichtwerfen (n.) pfeilschießend; Bogenschütze (m.) Nāṣir-Ḫusrau (Qaṣāʾid 1/32)*
Īrān 4639/4b Īrān 6039/2g Īrān 6024/2d Īrān 4704/1c, 6058/1d Īrānī 1312:76/1 Īrān 4654/3e, 5909/2e Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 37/4)
Protoplasma (n.) Prothese (f.) Kieferprothese Einzeller (m.) Protestant (m.) (ON:) Portsmouth (ON:) Portsmouth Portugal Portugiese (m.) portugiesisch Portugal Orange (f.)
Rāhnamā-i dānišgāh II 158/6 Rāhnamā-i dānišgāh IX 7/21 Rāhnamā-i dānišgāh IX 7/21 Kaihān 1311:I 9/22 Tarb 335 Īrān 6073/3e Rāhnamā-i dānišgāh VII 47/1 Smiles 16/6, 136/21, Browne 1316:2/4 Rāhnamā-i dānišgāh V 179 Gš 4/19, Browne 1316:3/16 Īrān 6033/3b
(frz. Lehnwort)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1609 1610 1611 1612 1613
ﭘﺮﺕﻘﺎﻝﻰ ﭘﺮﺕﻘﺎﻝﻰ رﻧﮓ ﭘﺮﺕﮕﺎﻩ ﭘﺮﺕﻮ ﭘﺮﺕﻮ
1614 1615 1616 1617 1618 1619 1620
ﭘﺮﺕﻮ ﺁﻓﺘﺎب ﭘﺮﺕﻮ اﻓﺸﺎن ﭘﺮﺕﻮ اﻓﺸﺎن ﺵﺪن ﭘﺮﺕﻮ اﻓﺸﺎﻧﻰ ﭘﺮﺕﻮ اﻓﺸﺎﻧﻰ ﮐﺮدن ﭘﺮﺕﻮ اﻓﮑﻦ ﭘﺮﺕﻮ ﺑﻴﻨﻰ
1621 1622
ﭘﺮﺕﻮ ﺱﻮز ﭘﺮﺕﻮ ﺵﻨﺎﺱﻰ
partou-sūz partou-šenāsī
1623
ﭘﺮﺕﻮ ﮔﺮﻓﺘﻦ
partou gereftan (+Akk.)
1624 1625 1626 1627 1628
ﭘﺮﺕﻮ ﻧﻮر ﭘﺮﺕﻮاﺱﮑﻮﻣﻴﺴﺖ ﭘﺮﺕﻮﭘﻼﺱﻢ ﭘﺮﺕﻮﮔﺎل ﭘﺮﺕﻮﺋﻴﺪ
1629
ﭘﺮﭼﻢ
1630 1631
ﭘﺮﭼﻢ ﭘﺮﭼﻢ
1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638
ﭘﺮﭼﻢ اﻓﺮاز ﭘﺮﭼﻢ دار ﭘﺮﭼﻢ دار ﭘﺮﭼﻢ را ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁوردن ﭘﺮﭼﻢ زدن ﻣﻠﻰ ّ ﭘﺮﭼﻢ ﭘﺮﭼﻴﻦ
Deutsch
portoqāl⁺⁺⁺ī portoqāl⁺⁺⁺ī-rang part-gāh partou partou
portugiesisch orangenfarbig; orange Abgrund (m.) Glanz (m.) Strahl (m.); Lichtstrahl (m.)
partaw-e āftāb partou-afšān partou-afšān šodan partou-afšānī partou-afšānī kardan partou-afkan partou-bīnī
parčam
Sonnenstrahl (m.) strahlend erstrahlen Strahlung (f.) strahlen Scheinwerfer (m.) Durchleuchten (n.); Durchleuchtung (f.) Brennglas (n.) Durchleuchtungskunde (f.); Röntgenkunde (f.) Glanz annehmen; zu glänzen beginnen Lichtstrahl Proto-ascomycet (m.) (ein Pilz) Protoplasma (n.) (LN:) Portugal Proteid (n.) (Eiweißträger im Protoplasma) Fahne (f.); Flagge (f.)
parčam parčam
Fransen Lanzenquaste (f.)
parčam-afrāz parčam-dār parčam-dār parčam-rā pāʾīn āwardan parčam zadan parčam-e mellī⁺ parčīn
die Fahne erhebend Fahnenträger (m.); Bannerträger (m.) mit einer Quaste versehen; betroddelt die Fahne niederholen die Fahne ausstecken Nationalflagge (f.) Dornenhecke (f.)
partaw-e nūr⁺ proto⁺⁺⁺-askōmīset⁺⁺⁺ protōplāsm⁺⁺⁺ portūgāl⁺⁺⁺ protūʾīd⁺⁺⁺
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 6024/21, 6033/3b Īrān 6039/2d Šarq 120/11, Īrān 5789/1a, Morier 1905:221/4 Saʿdī (Gulistān 10/24), Habakuk 3/4 Ḥāfiẓ (Dīvān 103/1), Saʿdī (Būstān 72), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 263), Hātif (Dīvān 4/5), Ku 8/16 Īrān 4369/2e Īrānšahr I 192/14 Smiles 156/11 Litt 101 Rāhnamā-i dānišgāh IX 7/19, Farh 25 Aḫtar 104c Farh 25 Saʿdī (Gulistān 17/11) Smiles 14/8 Rāhnamā-i dānišgāh V 89 Rāhnamā-i dānišgāh V 105 Šaibānī 1314:I 20/10 Rāhnamā-i dānišgāh V 105 ʿĀrif (Īrānī 1312:4/4), Gš 10/7, Armaġān XIX 4/4, Iṭṭilāʿāt 3807/1a, Īrān 5789/2d, 5962/1e MF I I/6 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 25/27), Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār 21/19) Armaġān XIX 4/3 Pāzārgād 1315:274/8 Morier 1905:10/9 Pāzārgād 1315:591/24 Īrān 5828/2d Īrān 6010/2f Ẕul-Faqār (Dīvān 531/1)
737
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1639 1640 1641 1642
ﭘﺮﭼﻴﻦ ﭘﺮﭼﻴﻦ ﭘﺮﭼﻴﻦ ﭘﺮﭼﻴﻦ ﭼﻮﺑﻰ
parčīn parčīn parčīn parčīn-e čūbī
1643 1644 1645
ﭘﺮﭼﻴﻦ زدن ﭘﺮخ ّ ﭘﺮﺧﺎش
parčīn zadan par-roḫ parḫāš/porḫāš
1646 1647 1648 1649 1650 1651 1652
ﭘﺮﺧﺎش ﭘﺮﺧﺎش ﺝﻮ ﭘﺮﺧﺎش ﺝﻮى ﭘﺮﺧﺎش ﺝﻮى ﭘﺮﺧﺎش ﺧﺮ ﭘﺮﺧﺎش دیﺪﻩ (ّﭘﺮﺧﺎش ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺿﺪ
1653 1654 1655 1656 1657 1658
(ﭘﺮﺧﺎش ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﭘﺮﺧﺎش ﻧﻤﻮدن ﭘﺮﺧﺮدى ﭘﺮﺧﺸﻪ ﭘﺮﺧﻮار ﭘﺮﺧﻮارى
1659
ﭘﺮﺧﻮر
1660 1661 1662 1663 1664 1665
ﭘﺮﺧﻮرى ﭘﺮﺧﻮرى ﭘﺮﺧﻮرى ﭘﺮﺧﻮرى ﮐﺮدن ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﺮداﺧﺖ
1666
ﭘﺮداﺧﺖ
1667 1668
ﭘﺮداﺧﺖ ﺵﺪن ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻨﻨﺪﻩ
parḫāš/porḫāš porḫāš-ǧū : ū<*ō porḫāš-ǧūj : ū<*ō porḫāš-ǧūj : ū<*ō porḫāš-ḫar porḫāš-dīde porḫāš kardan (bar zedd⁺e) porḫāš kardan (bar) porḫāš namūdan por-ḫeradī parḫše por-ḫār por-ḫārī por-ḫor por-ḫorī por-ḫorī por-ḫorī por-ḫorī kardan pardāḫt pardāḫt pardāḫt pardāḫt šodan pardāḫt-konande
Deutsch
Bemerkung
Einfassung (f.); Hecke (f.); Zaun (m.) Niete (f.); Klammer (f.) Wall (m.) Zaun (m.); Holzzaun (m.); Pfahlwerk (n.) nieten glanzwangig: glücklich (=ﻓﺮخ ّ far-roḫ) Kampf (m.); Krieg (m.) Zank (m.) kampflustig; kriegerisch kampflustig; kriegerisch streitsüchtig; zornig kriegerisch; streitbar kampferprobt ankämpfen (gegen) bekämpfen (wen/was) streiten Verständigkeit (f.) (ON: Marktflecken bei Bochara) gefräßig Gefräßigkeit (f.); Völlerei (f.); Schlemmerei (f.); Prasserei (f.) gefräßig; Fresser (m.); Schlemmer (m.); Prasser (m.) Gefräßigkeit (f.) Schlemmerei (f.); Prasserei (f.) Völlerei (f.) fressen; schlemmen; prassen Auszahlung (f.) Bezahlung (f.); Abstattung (f.) Erlag (m.); Zahlung (f.); Einzahlung (f.) bezahlt werden Zahler (m.)
738 Quellenangaben Firdausī, Armaġān XVIII 233/14 Tarb 242, 311 BẒ (JA 7 VI 514, 515) Haïm 1931:II 220a Tarb 172, 311 Sūzanī LF 49/7, Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 81/18), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 15/8), Smiles 9/25 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:1/17) Bū Šakūr (Kāva V/8:13/14b), Firdausī Firdausī (LF 49/8) Firdausī Firdausī (Ǧamāl 1314:I 211b) Firdausī Kāva III/29:15/23b Hugo 1/5b Hugo 53/10b Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 139/10) Nr 102/19 FR II 224/8 Haïm 1931 Haïm 1931 Haïm 1931:I 307b Haïm 1931 Īrān 6004/3d Haïm 1931 Phl 74/15 Īrān 5781/3e, 6034/1f, 6073/4c, Smiles 130/24, Farh 25/2 Īrān 4679/1a, 6010/4a, Kašf-i talbīs 35/3 Īrān 6033/3e Īrān 6035/2b
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1669
( ﺑﺎ،ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻤﻮدن )ﺑﺎﺑﺖ
1670
( ﺑﺎ،ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻤﻮدن )ﺑﺎﺑﺖ
1671
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1672
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1673
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1674
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1675
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1676
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1677
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1678
ﭘﺮداﺧﺘﻦ
1679
(ز/ﭘﺮداﺧﺘﻦ )از
1680
(ز/ﭘﺮداﺧﺘﻦ )از
1681
(ز/ﭘﺮداﺧﺘﻦ )از
1682
(ز/ﭘﺮداﺧﺘﻦ )از
1683 1684
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﺎ (ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﺎ
1685 1686
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﺎ (ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
1687
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
1688
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
pardāḫt namūdan (+Akk.; bābat⁺-e; bā) pardāḫt namūdan (+Akk.; bābat⁺-e; bā) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.; az/ze) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.; az/ze) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.; az/ze) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.; az/ze) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (bā) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (bā)
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
erlegen (was; als; wem)
Īrān 6073/4a
zahlen; bezahlen
Īrān 4654/4a, 5941/1a
ablassen
Firdausī
ausüben; verrichten; betreiben
Firdausī (Zulaiḫā 330), Ku 24/9, Smiles 148/7
befreien
Firdausī
begehen; verüben
Hugo 46/6b
leer machen; verlassen
Firdausī
sich in Bewegung setzen
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 74/19)
streben nach; hinneigen (zu)
Firdausī
verfassen
Yaġmāʾī 1316:6/8
beschäftigen (wen; durch/mit)
Firdausī (Zulaiḫā 45), Muḥsin Faiż (Dīvān 7/9) Saʿdī (Gulistān 50/15), Firdausī (Zulaiḫā 168, Šāhnāma 205, 215) Firdausī (Šāhnāma 293), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 147) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 231)
fertig werden; fertig sein (mit) reinigen (wen/was; von) sich entfernen (von)
sich bedienen (wessen) sich befassen; sich abgeben; sich beschäftigen (mit) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (bā) sich zuwenden (wem) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> beilegen (was; wem) (+Akk.; be) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> beschaffen (was; für/wem) (+Akk.; be) sich befassen; sich abgeben; sich <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk.; be) beschäftigen (mit)
Īrān 4654/2e Saʿdī (Gulistān 63/9) Saʿdī (Ḫabīāt 2/48) Firdausī (Zulaiḫā 9) Firdausī (Zulaiḫā 9), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 34/3), Smiles 131/4 MF I 439/3, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 11/20), Saʿdī (Gulistān 50/21f., 62/8), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 84/16, 90/12,
739
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
740 Quellenangaben
sich zuwenden (wem)
93/17, 100/3), Pīrniyā 1313:I 84/3, Gulhavī 1303:7/11, Kasravī 1309:2/5, 6/19, Īrānšahr I 121/15, Īrān 6033/1b, Ku 10/10, Kašf-i talbīs 54/8 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/24), Kašf-i talbīs 54/8 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 120/17)
versehen (was; mit)
BQ I 2/9a
1689
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
1690
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
1691
(ﭘﺮداﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
1692 1693
ﭘﺮداﺧﺘﻨﻰ (ﭘﺮداﺧﺘﻪ )ﺑﻪ
<- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk; be) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk; be) <- >ﭘﺮدازpardāḫtan <pardāz-> (+Akk; be) pardāḫtanī pardāḫte (be)
1694
(ﭘﺮداﺧﺘﻪ )ﺑﻪ
pardāḫte (be)
hergerichtet; zurechtgemacht
1695
(ﭘﺮداﺧﺘﻪ )ﺑﻪ
pardāḫte (be)
leer; frei
1696
(ﭘﺮداﺧﺘﻪ )ﺑﻪ
pardāḫte (be)
vollendet
1697 1698
ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺵﺪن (ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﮐﺮدن )از
bezahlt werden befreien; reinigen (wen/was; von)
Kašf-i talbīs 6/20 Firdausī (Šāhnāma 293)
1699 1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708
ﭘﺮداﺧﺘﻰ ﭘﺮدازش ﭘﺮدﺧﺖ ﭘﺮدﺧﺘﮕﻰ ﭘﺮدﺧﺘﻦ ﭘﺮدﺧﺘﻦ ﭘﺮدﺧﺘﻦ ﭘﺮدﺧﺘﻦ ﭘﺮدﺧﺘﻨﻰ ﭘﺮدﺧﺘﻪ
pardāḫte šodan pardāḫte kardan (+Akk.; az) pardāḫtī pardāzeš pardaḫt pardaḫtegī pardaḫtan (+Akk.) pardaḫtan (+Akk.) pardaḫtan (+Akk.) pardaḫtan (+Akk.) pardaḫtanī pardaḫte
bezahlt; eingezahlt Schmuck (m.) leer; frei Befreiung (f.) ablassen (von) befreien fertig machen reinigen zu beenden leer; frei
Īrān 6033/4a, 6035/2b Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī
1709 1710 1711 1712
ﭘﺮدﺱﺮ ﭘﺮدﮔﻰ ﭘﺮدﮔﻰ ﭘﺮدﻝﻰ
pordeser pardegī pardegī por-delī
sich bemühen (um)
zahlbar beschäftigt (mit)
(zu ﭘﺮداﺧﺘﻦ pardāḫtan) (zu ﭘﺮداﺧﺘﻦ pardāḫtan) (zu ﭘﺮداﺧﺘﻦ pardāḫtan) (zu ﭘﺮداﺧﺘﻦ pardāḫtan)
(zu ﭘﺮدﺧﺘﻦ pardāḫtan) (Fluß von Lahidschan und Langerud) (=)ﭼﻤﺨﻠﻪ hinter dem Vorhang sitzend; verhüllt Klausnerin (f.) Beherztheit (f.); Mut (m.); Kühnheit (f.)
Hinz 1937:689 Nr 585/5 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 26/18), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 110/7), Mīnuvī 1307:IX/24 Firdausī Beck 1914:124
Firdausī Rūdakī (LF 111/18) Firdausī Firdausī EdI III 8a Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 2/5) Minūčihrī 55/10 Firdausī, Kāva I/11:6/5b, Morier 1905:10/4
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719
ﭘﺮدﻩ ﭘﺮدﻩ ﭘﺮدﻩ ﭘﺮدﻩ ﭘﺮدﻩ ﭘﺮدﻩ ﭘﺮدﻩ
parde parde parde parde parde parde parde
Bild (n.); Bildnis (n.) Frauengemach (n.) Ganzton (m.) Gleichnis (n.) Schleier (m.) Schwimmhaut (f.) verhängter Raum; Raum (m.) hinter dem Vorhang
1720
ﭘﺮدﻩ
parde
Vorhang (m.); Türvorhang (m.)
1721
ﭘﺮدﻩ از رﺧﺴﺎر ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺘﻦ
1722 1723
ﭘﺮدﻩ ﭘﻮش ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻰ
parde az roḫsār barandāḫtan parde-pūš parde-pūšī : ū<*ō
1724
ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻰ ﮐﺮدن
den Schleier lüpfen (von der Wange aufwerfen) verschleiert Verhängen (n.); Verschleierung (f.); Bemäntelung (f.); Verhüllung (f.) bemänteln
1725
ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻰ ﮐﺮدن
1726
ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻰ ﮐﺮدن
1727 1728 1729 1730
(ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻰ ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﻪ (ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﻪ ﭘﺮدﻩ ﭘﻮﺵﻰ… ﮐﺮدن
1731
ﭘﺮدﻩ در
parde-dar
1732 1733
ﭘﺮدﻩ در ﭘﺮدﻩ درى
parde-dar parde-darī
zügellos Ausgelassenheit (f.)
1734 1735
ﭘﺮدﻩ درى ﭘﺮدﻩ دریﺪن
parde-darī parde darīdan
Vorhangzerreißen (n.) den Vorhang zerreißen; Unziemliches tun
parde-pūšī kardan (+Akk.) parde-pūšī kardan (+Akk.) parde-pūšī kardan (+Akk.) parde-pūšī kardan (bar) parde pūšīdan (be) parde pūšīdan (be) parde-pūšī-je… kardan
Bemerkung
Quellenangaben Rosen 1925:108, Litten 1898:276 Firdausī Vazīrī 1331:37/10 Rūmī (Manavī 30) Saʿdī (Būstān 63), Firdausī Pāzārgād 1315:560/6 Ḥāfiẓ (Dīvān 115/6), Firdausī (Zulaiḫā 210), Muʿizzī (Dīvān 3/16), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 147, 526) Abul-Ḥasan (MF I 66), Bū Šakūr, Saʿdī (Bustān 7, 25, Gulistān 2/14), Firdausī, QulīḪān (Sifāratnāma 51/11, 62/9), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 572), Īrān 6020/3c, Hamadānī 4/9 Morier 1905:335/15
Pīrniyā 1313:I 83/6f.
verbergen; verhehlen
Kašf-i talbīs 108/12
verhüllen
Gulhavī 1303:9/15
verhängen (was) den Vorhang vorziehen (wem) verhüllen verschleiern; verhängen; verhüllen (wen/was) den Vorhang zerreißend; den Schleier zerreißend
Ẓuhūrī (BA II 503/31c) Saʿdī (Būstān 6, 25) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 14/39) Gulhavī 1303:8/2 Ǧāmī (Rückert 1848:40/14), Ḥāfiẓ (Dīvān 103/3), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 3/4), Armaġān XIX 200/11 Lisānī (Erdmann 1858:532/12) Ḥāfiẓ (Dīvān 103/3), Ẕul-Faqār (Dīvān 445/10), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 82/9) Firdausī (Gedichte 12/3)
741
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1736 1737 1738 1739 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746
ﭘﺮد۽ دل ﭘﺮدﻩ ﺱﺮا ﭘﺮدﻩ ﺱﺮاى ﭘﺮدﻩ ﺱﺮاى ﭘﺮدﻩ ﺵﻨﺎﺱﺎن ﭘﺮد۽ ﻋﻨﮑﺒﻮت ﭘﺮد۽ ﮐﻤﺪى ﭘﺮدﻩ ﮔﺸﺎ (ﭘﺮدﻩ ﮔﺸﺎ ﮔﺮدیﺪن )از ﭘﺮدﻩ ﮔﺸﺎى ﭘﺮد۽ ﮔﻮش
1747 1748 1749 1750 1751 1752 1753
ﭘﺮد۽ ﻝﺸﮑﺮ ﭘﺮدﻩ ﻣﺘﻦ ﭘﺮدﻩ ﻣﻰ اﻓﺘﺪ ﭘﺮدﻩ ﻧﺸﻴﻦ ﭘﺮدﻩ ﻧﺸﻴﻦ ﮐﺮدن ﭘﺮد۽ ﻧﻘّﺎﺵﻰ ﭘﺮد۽ وﺻﺎل
1754 1755 1756 1757 1758 1759
ﭘﺮدﻩ هﺎى اﺵﮑﺎل ﭘﺮدﻩ هﺎى ﻣﻐﺰ ﭘﺮدﻩ هﺎى هﺸﺘﮕﺎﻧﻪ ﭘﺮدهﺎ ﭘﺮدهﺪار ﭘﺮدهﺪار
1760 1761 1762
ﭘﺮدهﺪر ﺵﺪن ﭘﺮد۽… دریﺪن ﭘﺮرﻧﮕﻰ
1763 1764
ﭘﺮروﺋﻰ ﭘﺮز
por-rūʾī parz
1765 1766
ﭘﺮز ﭘﺮز ﭘﻨﺒﻪ
porz porz-e pambe
Deutsch
parde-je del parde-sarā parde-sarāj parde-sarāj parde-šenāsān parde-je ankabūt⁺ parde-je komedī⁺⁺⁺ parde-gošā parde-gošā gardīdan (az) parde-gošāj parde-je gūš
Zwerchfell (n.) Königszelt (n.) Frauengemach (n.)* Königszelt (n.); Fürstenzelt (n.) vertraut Spinnengewebe (n.) Lustspielfilm (m.) den Schleier lüftend den Schleier lüften (von) Enthüller (m.) Trommelfell (n.) (des Ohres)
parde-je laškar parde-matan parde mī-oftad parde-nešīn parde-nešīn kardan parde-je naqqāš⁺ī parde-je wesāl⁺
Vorhut (f.) des Heeres den Schleier nicht darüberziehend der Vorhang fällt hinter dem Vorhang sitzend hinter den Vorhang setzen Gemälde (n.); Bild (n.) der Vorhang, der die Vereinigung hindert Bildnisse Gehirnhaut (f.) Oktaven Vorhänge verschleiert; verhindert[?] Vorhanghüter (m.); Kämmerer (m.)
parde-hā-je aškāl⁺ parde-hā-je maqz parde-hā-je hašt-gāne parde-hā parde-dār parde-dār parde-dar šodan parde-je… darīdan por-rangī
aus sich heraustreten; sich verraten bloßstellen; tadeln (wen) Farbensattheit (f.); Stärke (f.) (des Tees) Unverfrorenheit (f.); Frechheit (f.) bedruckter Stoff (mit der Hand mit feinen, zarten Blumenarabesken bedruckt) Flocke (f.) Baumwollflocke (f.)
Bemerkung
742 Quellenangaben Haïm 1931:I 261b Firdausī Firdausī Firdausī Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 2/5) LF 12/6, ʿAlīḫān 1295:6/17 Īrān 6013/3g Ku 12/13 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 2/5) Hugo 44/5a, Morier 1905:15/9, 105/20, Smiles 143/22 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 141/5) GK 197 Schiller 92/11 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/9) Smiles 33/28, 167/4, 183/5f. Ẕul-Faqār (Dīvān 28/2)
Litten 1919:276 Īrān 6011/3e Tarb 317 (für ﭘﺮدﻩ هﺎparde-hā) Gulhavī 1303:9/14 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 2/5) Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 3/4), NāṣirXusrau (Safarnāma 78/21), Niẓāmī (Ritter 1927:67), Gulhavī 1927:3/19 Ḥāfiẓ (Dīvān 191/1) Anvarī (Qaṣāʾid 75/70) Armaġān XVIII 234/2 Īrānī 1312:93/3 Polak 1865:I 145
Īrānšahr I 335/10, 16
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1767 1768 1769 1770 1771 1772 1773
ﭘﺮزورى ﭘﺮز۽ ﮐﺘﺎن ﭘﺮژﻩ ﭘﺮس ﭘﺮﺱﺒﻴﺘﺎرى ﭘﺮﺱﭙﮑﺘﻴﻮ ﭘﺮﺱﭙﻠﻴﺲ
1774
Deutsch
por-zūrī porze-je katān prože⁺⁺⁺ pors presbītārī⁺⁺⁺ perspektīw⁺⁺⁺ persepolīs⁺⁺⁺
Machtfülle (f.) Werg (n.) Entwurf (m.); Plan (m.) Perser (m.) presbyterianisch Perspektive (f.) (ON:) Persepolis
ﭘﺮﺱﺘﺎر
parastār
1775
ﭘﺮﺱﺘﺎر
parastār
Diener (m.); Dienerin (f.); Sklave (m.); Sklavin (f.) Pfleger (m.); Wärter (m.)
1776 1777 1778 1779 1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789 1790
ﭘﺮﺱﺘﺎر ﭘﺮﺱﺘﺎر ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺮﺱﺘﺎر زادﻩ ﭘﺮﺱﺘﺎر زن ﭘﺮﺱﺘﺎر ﻓﺶ ﭘﺮﺱﺘﺎرﮔﻰ ﭘﺮﺱﺘﺎروار ﭘﺮﺱﺘﺎروار ﭘﺮﺱﺘﺎروار ﭘﺮﺱﺘﺎرﻩ ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﮐﺮدن ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﮐﺮدن
parastār parastār-ḫāne parastār-zāde parastār-e zan parastār-faš parastāregī parastār-wār parastār-wār parastār-wār parastāre parastārī parastārī parastārī parastārī kardan (+Akk.) parastārī kardan (+Akk.)
Verehrer (m.) Krankenstube (f.); Lazarett (n.) Sklavensprößling (m.) Bedienerin (f.) sklavenähnlich Dienstleistung (f.) dienergleich sklavenähnlich wie eine Dienerin Dienerin (f.) Dienst (m.); Bedienung (f.) Krankenpflege (f.) Wartung (f.); Pflege (f.) halten; hüten pflegen; betreuen; warten
1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797
ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﻣﺮیﺾ (ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﻧﻤﻮدن )…را (ﭘﺮﺱﺘﺎرى ﻧﻤﻮدن )…را ﭘﺮﺱﺘﺶ ﭘﺮﺱﺘﺶ ﭘﺮﺱﺘﺶ ﭘﺮﺱﺘﺶ
parastārī-je marīz⁺ parastārī namūdan (…rā) parastārī namūdan (…rā) parasteš parasteš parasteš parasteš
Krankenpflege (f.) dienen (wem) pflegen; warten Dienst (m.) Dienstleistung (f.); Huldigung (f.) Gottesverehrung (f.); Gebet (n.) Verehrung (f.); Anbetung (f.)
1798 1799
ﭘﺮﺱﺘﺶ ﭘﻼس ﭘﺮﺱﺘﺶ ﮐﺪﻩ
parasteš-palās parasteš-kade
Gebetswollkleid (n.) Heiligtum (n.)
Bemerkung
(frz. Lehnwort) (Pl. auf -hā)
Quellenangaben Gš 1/6 Jesaja 1/31 Rāhnamā-i dānišgāh III 137/9 Partau (Anīrān 20/5) Smiles 18/32 Rāhnamā-i dānišgāh V 203/7 Partau (Anīrān 19/22), Hzf 1/4, Rāhnamā-i dānišgāh III 135/15 Saʿdī (Būstān 17), Firdausī, Gurgānī (Vīs u Rāmīn 13/12) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/63), Pāzārgād 1315:586/1, Rāhnamā-i dānišgāh IX 11/25 Morier 1905:55/1 Farh 26, Hinz 1937:689 Firdausī (Šāhnāma 18/16) Īrān 5845/1f Firdausī Firdausī Firdausī (GK 189) Firdausī Firdausī (GK 191) Firdausī Niẓāmī (Ehrm 16/1), Morier 1905:216/10 Pāzārgād 1315:391/22 Hugo 42/1b, 46/34a, Fleischer 1875:155 Morier 1905:99/7 Rosen 1925:65, Farh 26/9, 27/13, Schiller 168/21 Pāzārgād 1315:364/2, 498/5f. Matthäus 4/11 1. Könige 1/2 Gurgānī (Vīs u Rāmīn 23/13) Firdausī Firdausī KL 103/17, Tārīḫ-i Ṭabarī 5/16, Īrān 5746/1d, 5747/1c, Smiles 85/6, Matthäus 2/2 Firdausī Firdausī
743
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1800
ﭘﺮﺱﺘﺶ ﮐﺮدن
1801
ﭘﺮﺱﺘﺶ ﮔﺎﻩ
1802 1803
ﭘﺮﺱﺘﺶ ﮔﺪﻩ ﭘﺮﺱﺘﺶ ﻧﻤﻮدن
1804 1805
ﭘﺮﺱﺘﺸﮕﺮ ﭘﺮﺱﺘﺸﮕﻪ
parasteš-gade parasteš namūdan (+Akk.) parastešgar parastešgah
1806 1807 1808
ﭘﺮﺱﺘﺸﮕﻪ ﭘﺮﺱﺘﻨﺪﮔﻰ ﭘﺮﺱﺘﻨﺪﻩ
parastešgah parastandegī parastande
1809
ﭘﺮﺱﺘﻨﺪﻩ
parastande
1810
ﭘﺮﺱﺘﻨﺪﻩ
parastande
1811
ﭘﺮﺱﺘﻮ
1812 1813
ﭘﺮﺱﺘﻮﮎ ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن
1814
ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن
1815
ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن
1816
ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن
1817 1818
ﭘﺮﺱﺶ ﭘﺮﺱﺶ
1819 1820 1821
ﭘﺮﺱﺶ ﭘﺮﺱﺶ ﭘﺮﺱﺶ در ﻣﻴﺎن ﺁﻣﺪ
1822
(ﭘﺮﺱﺶ ﮐﺮدن )از
Deutsch
Bemerkung
parasteš kardan (+Akk.) anbeten; verehren parasteš-gāh
parastū parastūk <- >ﭘﺮﺱﺖparastīdan <parast-> (+Akk.) <- >ﭘﺮﺱﺖparastīdan <parast-> (+Akk.) <- >ﭘﺮﺱﺖparastīdan <parast-> (+Akk.) <- >ﭘﺮﺱﺖparastīdan <parast-> (+Akk.) porseš(-e) porseš(-e) porseš(-e) porseš(-e) porseš dar mijān āmad porseš kardan (az)
Andachtsstätte (f.); Gotteshaus (n.); Tempel (m.) Heiligtum (n.) anbeten; verehren Anbeter (m.) Andachtsort (m.); Andachtsstätte (f.); Gotteshaus (n.); Tempel (m.) Verehrung (f.)* Dienstleistung (f.) (zu ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن anbetend; Gottesverehrer (m.) parastīdan) dienend; Diener (m.); Dienerin (f.); (zu ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن Sklave (m.); Sklavin (f.) parastīdan) (zu ﭘﺮﺱﺘﻴﺪن Verehrer (m.); Anbeter (m.) parastīdan) Schwalbe (f.); Hausschwalbe (f.)
744 Quellenangaben BA I 19/20c, Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 5), Īrānšahr I 101/8, 126/22, Sharq 691/23, Smiles 143/12 ʿĀrif (Īrānī 1312:3/2), Īrānšāhr I 234/16 Firdausī 1. Mose 24/27, Matthäus 2/8, 11 Firdausī Asadī (FA 1/29a), Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/91), Firdausī (Zulaiḫā 147) ʿĀrif (Īrānī 1312:2/52) Firdausī Asadī (Daulatšāh), Firdausī (Šāhnāma 15, 236), Zephanja 1/5 Saʿdī (Gulistān 37/5), Firdausī, Niẓāmī (Ehrm 52/11, 114/7) Īrānšahr I 192/15
bedienen
LF 111/21, Rūdakī (LF 111/22), Morier 1905:123/9 BQ I 209/15b, Psalm 84/4 Tārīḫ-i Ṭabarī 5/17, Firdausī, Zephanja 1/5, Qurʾān 109/4 Firdausī
beten
Firdausī
huldigen
Firdausī
Anfrage (f.) Frage (f.)
Īrān 5904/1b Firdausī (Gedichte 1/27), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 55/5), Hidāyat (Iṣfahān 26/9), Kasravī 1304:12/14, Sp R 57 Firdausī Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 30/9) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 64/8f.)
Schwalbe (f.); Hausschwalbe (f.) anbeten; verehren
Frage (f.) beim letzten Gericht Nachfrage (f.) (bei) die Frage wurde gestellt; man kam auf die Frage zu sprechen fragen; befragen (wen)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 53/1, 64/10, 130/1),
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1827
(ﭘﺮﺱﺶ ﮐﺮدن )از ﭘﺮﺱﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺮﺱﺶ ﻧﻤﺎ در،ﭘﺮﺱﺶ ﻧﻤﻮدن )از (ﺑﺎب ( ﮐﻪ ﮐﻰ،ﭘﺮﺱﺶ ﻧﻤﻮدن )از
1828 1829 1830 1831 1832 1833 1834 1835
ﭘﺮﺱﺶ… ﮐﺮدن ﭘﺮﺱﻨﺪﻩ ﭘﺮﺱﻨﻞ ﭘﺮﺱﻪ ﭘﺮﺱﻪ زدن ﭘﺮﺱﻴﺪن ﭘﺮﺱﻴﺪن ﭘﺮﺱﻴﺪن
1836 1837
ﭘﺮﺱﻴﺪن (…را، ﭘﺮﺱﻴﺪن )از
1838
(ﭘﺮﺱﻴﺪن )از
1839
(ﭘﺮﺱﻴﺪن )از
1840
(ﭘﺮﺱﻴﺪن )از
1841 1842 1843 1844
( از،ﭘﺮﺱﻴﺪن )از (ﭘﺮﺱﻴﺪن )ﺑﻪ (ﭘﺮﺱﻴﺪن )ﺑﻬﺮ ( ﮐﻪ،ﭘﺮﺱﻴﺪن )…را
1845 1846 1847 1848
ﭘﺮﺱﻴﺪﻧﻰ (ﭘﺮش )از (ﭘﺮش )از ﭘﺮش ارﺕﻔﺎع
1823 1824 1825 1826
porseš kardan (az) porseš gereftan porseš-namā porseš namūdan (az; dar bāb⁺-e) porseš namūdan (az; ke kej) porseš-e… kardan porsande personel⁺⁺⁺ parse parse zadan <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (+Akk.) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (+Akk.) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (+Akk.) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (+Akk.) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (az; …rā) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (+Akk.; az) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (+Akk.; az) <- >ﭘﺮسporsīdan
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
nach dem Befinden fragen nach dem Befinden fragen Fragebogen (m.) befragen (wen; über/um)
Rāhnamā-i dānišgāh c 5 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 45/10, 75/19) Firdausī (Rückert 1854:303) Farh 26, Hinz 1937:689 Īrānī 1312:16/20
fragen (wen; wann)
Īrān 6012/3d
fragen (nach) Frager (m.) (zu ﭘﺮﺱﻴﺪنporsīdan) Personsumherstreifend; umherirrend; ziellos umherstreifen; ziellos umherirren auffordern erbitten; verlangen fragen (nach/um), erfragen
Ǧāmī (Rückert 1875:197/2) Firdausī Haïm 1931
sich nach dem Befinden erkundigen fragen (um; wen)
Anīrān 43/9 Firdausī Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 60/7) ŠL II 364/9a, Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 51/5), Ramażānī 1315:44/17, Morier 1905:109/2 Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 7/17, Saʿdī (Gulistān 23/22)
(beim letzten Gericht) zur Verantwortung ziehen (wen) erfragen (was; von)
Saʿdī (Aphorismen 8/7), Firdausī*, NāṣirḪusrau (Saʿādatnāma 52) Ḥāfiẓ (Dīvān 496/5), Hugo 56/21a
fragen (was/nach; wen)
Tārīḫ-i Ṭabarī 7/20, Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 44), Firdausī (Rückert [1854]:298), NiẓāmulMulk (Siyāsatnāma 170/3), Armaġān XIX 189/12, Matthäus 2/4 Tārīḫ-i Ṭabarī 8/1 Ku 12/11 Firdausī (Gedichte 15/22) Tārīḫ-i Ṭabarī 5/8, 7/17, 8/13, Daulatšāh (Taẕkira 83/2) Firdausī BQ I 205/22b Īrān 4654/3e, 4684/1c, 6011/2f Īrān 5909/2e
<- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (az; az) fragen (wen; nach) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (be) fragen (nach) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (bahr-e) fragen (nach) <- >ﭘﺮسporsīdan <pors-> (…rā; fragen (wen; :) ke) porsīdanī notwendige Frage pareš (az) Flug (m.) pareš (az) Sprung (m.); Springen (n.) (über) pareš-e ertefāʾ⁺ Hochsprung (m.); Hochspringen (n.)
745
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
1849 1850
ﭘﺮش ارﺕﻔﺎﻋﻰ ﭘﺮش از ارﺕﻔﺎع
1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859 1860 1861 1862
ﭘﺮش اﺱﮑﻰ ﭘﺮش ﺱﻪ ﮔﺎم ﭘﺮش ﻃﻮل ﭘﺮش ﻃﻮﻝﻰ ﭘﺮش ﻋﺮﺿﻰ (ﭘﺮش ﮐﺮدن )از روى (ﭘﺮش ﻧﻤﻮدن )از روى ﭘﺮﺵﺎﺧﻪ ﭘﺮﺵﺎن ﭘﺮﻓﺮاژ ﭘﺮﻓﺴﻮر ﭘﺮﻗﺮﻣﺰ
1863 1864 1865
ﭘﺮﮐﺎر ﭘﺮﮐﺎر ﭘﺮﮐﺎرى
1866 1867 1868
ﭘﺮﮐﺎﻩ/ﭘﺮﮐﺎﻩ ّ ﭘﺮﮐﺒﺮى ﭘﺮﮐﺮدﻩ
1869
ﭘﺮﮔﺎر
Hochsprung (m.); Hochspringen (n.) Sprung (m.) aus der Höhe; Tiefsprung (m.) pareš-e eskī⁺⁺⁺ Schispringen (n.) pareš-e se-gām Dreisprung (m.) pareš-e tūl⁺ Weitsprung (m.); Weitspringen (n.) pareš-e tūl⁺ī Weitsprung, Weitspringen pareš-e arzī⁺ Weitsprung (m.); Weitspringen (n.) pareš kardan (az rūj-e) springen (über) pareš namūdan (az rūj-e) springen; hinwegsetzen (über) por šāḫe verzweigt; sich verzweigend; ästig paršān Atraphaxis (ein rotblühender Busch) perforāž⁺⁺⁺ Lochung (f.) (frz. Lehnwort) profesōr⁺⁺⁺ Professor (m.) (frz. Lehnwort) (Name eines Gebirgszuges bei par-qermez⁺ Kermanschah) parkār Weltenkreislauf (m.) parkār Zirkel (m.) sorgfältige Ausarbeitung; Ausgefeiltpor-kārī heit (f.) parkāh/parrkāh Grashalm (m.) por-kobrā⁺ hochfahrend; hochmütig Chordatiere; Chordata [Sammelbeprokorde⁺⁺⁺ zeichnung für bestimmte Tierarten] pargār Kreis (m.)
1870 1871
ﭘﺮﮔﺎر ﭘﺮﮔﺎر
pargār pargār
Weltenkreislauf (m.) Zirkel (m.)
1872 1873 1874 1875
ﭘﺮﮔﺎروار ﭘﺮﮔﺮام ﭘﺮﮔﺲ ﭘﺮﮔﺴﺖ
pargār-wār progrām⁺⁺⁺ pargas pargast
zirkelartig Plan (m.) (Programm); Lehrplan (m.) bewahre!; Gott bewahre! Gott bewahre!
1876 1877 1878
ﭘﺮﮔﻮﺋﻰ ﭘﺮم ﭘﺮﻣﺎﺱﻴﺪن
pareš-e ertefāʾ⁺ī pareš az ertefāʾ⁺
por-gūʾī perm⁺⁺⁺ <- >ﭘﺮﻣﺎسparmāsīdan <parmās->
Geschwätz (n.) (ON:) Perm (Stadt in Rußland) betasten
746 Quellenangaben Īrān 4654/3e, 6013/2a Īrān 4654/1c Īrān 6053/2e Īrān 5909/2e Īrān 5909/2e Īrān 4654/3a, 6013/2a Īrān 4654/3e, 6511/1g Īrān 4684/1c Īrān 4684/1c Haïm 1931:I 94 Gabriel 1929:310, 1935:115 Īrān 6012/4a Irānī 1343:II/23 Kaihān 1311:I 49/10 Firdausī Firdausī Hidāyat (Iṣfahān 22/17) Firdausī Goethe 1317:51/16 Rāhnamā-i dānišgāh V 83 Muʿizzī (Qaṣīda 3/20), Niẓāmī (Maḫzanuʾlasrār 6/10) Firdausī Amīr Ḫusrau (FR I 46/1), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 46/6), Firdausī (Gedichte 1/23), Hugo 76/34a Īrān 5909/1a Īrānī 1312:99/9 LF 43/17, Rūdakī (LF 43/18) LF 10/13, 43/17, 46/1, Ġavvās (LF 46/2), Kisāʾī (LF 10/4) BQ I 150 Kaihān 1311:I 8/10, 21/4 GK 60
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1879 1880 1881
ﭘﺮﻣﺎﻩ ﭘﺮﻣﺎیﮕﻰ ﭘﺮﻣﺪﻋﺎﺋﻰ ّ
por-māh por-mājegī por-moddaʿāʾī⁺
Vollmond (m.) Kraft (f.)*; Stärke (f.)* Anmaßung (f.)
1882 1883
ﭘﺮﻣﺴﺌﻮﻝﻴﺖ ّ ﭘﺮﻣﺸﺖ
por masʾūlijjat⁺ par-mošt
1884 1885 1886 1887
ﭘﺮﻣﻌﺎﻧﻰ ﭘﺮﻣﻨﺶ وار ﭘﺮﻣﻨﮕﻨﺎت ﭘﺮﻣﻨﮕﻨﺎت دو ﭘﻄﺎس
verantwortungsvoll Köder (m.); Lockspeise (f.); Lockvogel (m.) gedankenreich; sinnreich wie ein Mutiger Permanganat (n.) Kaliumpermanganat (n.)
1888 1889 1890 1891
ﭘﺮﻣﻮدﻩ ﭘﺮﻣﻴﻦ ﭘﺮﻣﻴﻴﻦ ﭘﺮن
1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899
ﭘﺮن دوش ﭘﺮن دوش ﭘﺮن دوﺵﻴﻦ ﭘﺮﻧﺎﮎ ﭘﺮﻧﺎن ﭘﺮﻧﺎن ﭘﺮﻧﺪ ﭘﺮﻧﺪ
1900 1901 1902 1903
ﭘﺮﻧﺪ ﺁور ﭘﺮﻧﺪ دار ﭘﺮﻧﺪاخ ﭘﺮﻧﺪﻩ
1904 1905 1906
1907
por-maʾānī⁺ por-maneš-wār parmanganāt⁺⁺⁺ parmanganāt⁺⁺⁺ do⁺⁺⁺ potās⁺⁺⁺ parmūde parmijan⁺⁺⁺ parmījan⁺⁺⁺ paran
(Name eines Königssohnes) Permzeit (f.) Permzeit (f.) die Plejaden
Bemerkung
[ﻣﺪﻋﺎﺋﻰ ّ nachschauen]
Quellenangaben GK 196 Bīžan 1316:IV/15 Smiles 168/2 Īrān 6011/3a Haïm 1931:I 239a Maʿūd Saʿd Salmān (Browne 1906:38/19) Firdausī Pāzārgād 1315:389/8
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
paran-dūš : ū<*ō paran-dūš : ū<*ō paran-dūšīn pornāk parnān parnān parand parand
Abend (m.) des vorgestrigen Tages gestern abend der vorgestrigen Nacht jung schimmlig verfault blitzendes Schwert einfarbige Seide
parand-āwar parand-dār parandāḫ parande
blitzendes Schwert damasziert Ziegenleder (n.); Saffian (m.) fliegend
(zu ﭘﺮیﺪنparīdan)
ﭘﺮﻧﺪﻩ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﭘﺮﻧﺪﻩ
parande parande parande
fliegendes Tier Schmetterling (m.); Falter (m.) Vogel (m.)
(zu ﭘﺮیﺪنparīdan) (zu ﭘﺮیﺪنparīdan) (zu ﭘﺮیﺪنparīdan)
ﭘﺮﻧﺪﻩ ّ
parrande
fliegendes Tier
(zu ﭘﺮیﺪن ّ parrīdan)
Firdausī Kaihān 1311:I 8/9 Kaihān 1311:I 7/17 LF 23/14, 104/15, Pīrūz-i Mašriqī (LF 26/14), Farruḫī (LF 104/16), Muʿizzī (Qaṣīda 1/18) Firdausī Salemann/Shukovski 1889:83 Morier 1905:51/3 FR I 31/27 Firdausī Firdausī Firdausī ʿUnṣurī (LF 31/12), Farruḫī (LF 31/10), Firdausī, Hātif (Dīvān 4/6), Morier 1905:29/11 Firdausī Wahrmund 1898:II 76 GK 75 FR II 331/6, Niẓāmī (Ritter 1927:53), Īrān 5941/1c LF 100/8, Fleischer 1875:104 LF 100/8 BQ I 23/1b, FR I 42/7, Asadī (Garšāsbnāma 195/8Fn.), Pāzārgād 1315:553/17, Īrān 6025/3b, 1. Mose 1/20, Fleischer 1875/105 LF 100/8
747
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
748
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
parrande parande-je ābī parande-je behešt parande šodan parande-je šekārī parande-šenās parandīn parandīn-par prens⁺⁺⁺ prens⁺⁺⁺
Vogel (m.) Wasservogel (m.) Paradiesvogel (m.) fliegen Raubvogel (m.) Vogelkenner (m.) seiden mit seidigem Gefieder Fürst (m.) Prinz (m.)
(zu ﭘﺮیﺪن ّ parrīdan)
Firdausī Pāzāgād 1315:560/7 Iṭṭilāʿāt 4419/3c Niẓāmī (Ehrm 80/8) Rāhnamā-i dānišgāh V 84, Īrān 6055/1d Pāzārgād 1315:586/1
1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917
ﭘﺮﻧﺪﻩ ّ ﭘﺮﻧﺪ۽ ﺁﺑﻰ ﭘﺮﻧﺪ۽ ﺑﻬﺸﺖ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺵﺪن ﭘﺮﻧﺪ۽ ﺵﮑﺎرى ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺵﻨﺎس ﭘﺮﻧﺪیﻦ ﭘﺮﻧﺪیﻦ ﭘﺮ ﭘﺮﻧﺲ ﭘﺮﻧﺲ
1918 1919 1920
ﭘﺮﻧﺴﺲ ﭘﺮﻧﺴﻴﭗ ﭘﺮﻧﻴﺎن
prenses⁺⁺⁺ prensīp⁺⁺⁺ parnijān
Prinzessin (f.) Grundsatz (m.) bemalte Seide
1921 1922 1923
ﭘﺮﻧﻴﺎﻧﻰ ﭘﺮو ﭘﺮو
parnijānī perū parw
(aus bestickter chinesischer Seide) (LN:) Peru die Plejaden
1924
ﭘﺮو ّ
1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931
( ز/ ﭘﺮوا )از ( ز/ ﭘﺮوا )از ( ز/ ﭘﺮوا )از (ﭘﺮوا داﺵﺘﻦ )از (ﭘﺮوا داﺵﺘﻦ )از (ﭘﺮوا ﮐﺮدن )از ﭘﺮوا ﻧﺒﺎﺵﺪ اﮔﺮ
1932 1933 1934 1935 1936 1937
ﭘﺮوا ﻧﺪارد ﭘﺮوار ﭘﺮوار ﭘﺮوار ﭘﺮوار (ﭘﺮواراﻧﺪن )در
(Name des Gebiets, in dem sich die Inschrift von Bisutun befindet) parwā (az/ze) Furcht (f.) (vor) parwā (az/ze) Muße (f.) parwā (az/ze) Ruhe (f.) parwā dāštan (az) sich darum kümmern parwā dāštan (az) sich kümmern (um) parwā kardan (az) sich bedenken (wegen) es ist nichts zu besorgen [befürchten], parwā na-bāšad agar wenn parwā na-dārad das tut nichts parwār Futter (n.) parwār gemästet parwār Mastort (m.) parwār Mastvieh (n.) <- >ﭘﺮورانparwarāndan <parwarān- einpflanzen (was; in) parrū
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
Asadī (Garšāsbnāma, FA) Phl 65/27 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 20/26), Īrān 4684/1b, 6041/3b, Rosen 1925:106 Īrān 4636/3e, 4684/1a, 4691/1d Phl 66/27 LF 31/9, 97/10, Saʿdī (Būstān 119, 120), Farruḫī (LF 31/10), Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 16/9), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 19/10), Muʿizzī (Qaṣīda 1/13), Hātif (Dīvān 4/6), Morier 1905:234/1 Firdausī, Grünert 1881:70 Kitāb 36/8, Īrān 5753/2b, 6062/2f LF 114/17, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 6/1), Firdausī, Kisāʾī (LF 114/18) Kaihān 1311:I 48/14 ʿĀrif (Īrānī 1312:3/3, 9/1) LF 3/18, Salemann/Shukovski 1889:74 LF 3/18, Daqīqī (LF 3/19) Fleischer 1875:104 Smiles 184/31 Morier 1905:184/4 Fleischer 1875:126 Rosen 1925:73 GK 49 Yaḥyā-i Kāšī (BA I 143c) GK 49 GK 49 Smiles 29/26
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1938
(ﭘﺮواراﻧﺪن )در
1939
(ﭘﺮواراﻧﺪن )در
1940
(ﭘﺮواراﻧﺪن )در
1941
(ﭘﺮواراﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
1942
(ﭘﺮواراﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
1943
(ﭘﺮواراﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
1944
(ﭘﺮواراﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
1945 1946
ﭘﺮوارﻩ ﭘﺮوارى
1947 1948 1949 1950
ﭘﺮوارى ﭘﺮوارى ﭘﺮواز ﭘﺮواز
1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957
> (+Akk.; dar) <- >ﭘﺮورانparwarāndan <parwarān> (+Akk.; dar) <- >ﭘﺮورانparwarāndan <parwarān> (+Akk.; dar) <- >ﭘﺮورانparwarāndan <parwarān> (+Akk.; dar) <- >ﭘﺮورانparwarānīdan <parwarān> (+Akk.; be) <- >ﭘﺮورانparwarānīdan <parwarān> (+Akk.; be) <- >ﭘﺮورانparwarānīdan <parwarān> (+Akk.; be) <- >ﭘﺮورانparwarānīdan <parwarān> (+Akk.; be) parwāre parwārī
Deutsch
Quellenangaben
ernähren
Matthäus 6/26
großziehen
Yaġmāʾī 1316:3/20
pflegen
Bīžan 1316:V/13
(bildlich:) nähren
Šarq 123/12
aufziehen
Saʿdī (Marāī 8/10), Firdausī
pflegen
Īrānī 1312:74/3
züchten
Īrān 6013/3g
Latte (f.)* gemästet; fett
Tarb 266 Busḥāq (FR II 320/20), Saʿdī (Gulistān 15/17), GK 49 1. Könige 1/9, Jesaja 1/11, Matthäus 22/4 Psalm 66/15 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 99/8) Saʿdī (Badāyiʿ 147/5), Ġanī (Ġazaliyāt 1/6), Bāb 3/9, Īrān 4684/1a Īrān 5708/1d Īrān 6059/3a Īrān 5980/1e Īrān 6057/1g Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 17/13), Hugo 38/3b Morier 1905:141/3f Anvarī (Qaṣāʾid 1/45V), Īraǧ (Īrānī 1312:4/12), Ẓahīr Faryābī (FR I 29/17), D 108, Īrān 4636/1c, 1. Mose 1/20, Psalm 55/6 Hugo 63/32b, 70/19a
parwārī parwārī parwāz parwāz
gemästetes Tier; Masttier (n.) Mastvieh (n.)2 Abflug (m.); Fortfliegen (n.) Flug (m.)
ﭘﺮواز ارﺕﻔﺎﻋﻰ ﭘﺮواز اﮐﺘﺸﺎﻓﻰ ﭘﺮواز اﻧﻔﺮادى ﭘﺮواز ﺵﺒﺎﻧﻰ (ﭘﺮواز ﮐﺮدن )از (ﭘﺮواز ﮐﺮدن )از (ﭘﺮواز ﮐﺮدن )از
parwāz-e ertefāʾ⁺ī parwāz-e ektešāf⁺ī parwāz-e enferādī⁺ parwāz-e šabānī parwāz kardan (az) parwāz kardan (az) parwāz kardan (az)
Höhenflug (m.) Aufklärungsflug (m.) Einzelflug (m.) Nachtflug (m.) davonfliegen; fortfliegen eilen; hinabeilen (von… weg) fliegen
1958
(ﭘﺮواز ﮐﺮدن )از
parwāz kardan (az)
1959
( ﺑﺴﻮى،ﭘﺮواز ﮐﺮدن )از
verfliegen; schwinden; entschwinden (von/aus) abfliegen (von; nach)
1960 1961
ﭘﺮواز ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺮواز ﻧﻤﻮدن
parwāz kardan (az; besūj-e) parwāz gereftan parwāz namūdan
Bemerkung
zu fliegen beginnen fliegen
Īrān 6071/2e Gurgānī (Vīs u Rāmīn 22/20) Īrān 4639/1a, 4684/1a, Psalm 18/10
749
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1962 1963 1964
ﭘﺮوازﮔﺎﻩ ﭘﺮوازﮔﺎﻩ ﭘﺮوازﻩ
1965
ﭘﺮوازﻩ
1966 1967
ﭘﺮوازهﺎى ﭼﻨﺪى (ﭘﺮواﺱﻴﺪن )ﺱﻮى
die unsichtbare Welt Flugraum (m.) nachgeführter Mundvorrat (Steingass 1930: victuals which people carry along with them to make a repast in fields or gardens, pic-nic) Ysop (m.), den man vor einer Braut verbrennt einige Flüge ausstrecken (nach) (die Hand)
Īrān 6011/2b Bū Šakūr (LF 42/17)
1968
(ﭘﺮواﺱﻴﺪن )ﺱﻮى
berühren
LF 42/16
1969
(ﭘﺮواﺱﻴﺪن )ﺱﻮى
betasten
GK 60
1970 1971 1972 1973
ﭘﺮوان ﭘﺮواﻧﭽﻪ ﭘﺮواﻧﺲ ﭘﺮواﻧﮕﻰ
Firdausī Farh 26 Schiller 31/4 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 232/5)
1974
ﭘﺮواﻧﻪ
parwāne(-je)
1975
ﭘﺮواﻧﻪ
parwāne(-je)
(Ort bei Ghasna) Schulzeugnis (n.); Jahreszeugnis (n.) Provence (f.) Schmetterlingsein (n.); Faltersein (n.); Mottesein (n.) amtliche Erlaubnis; Genehmigung (f.); Bewilligung (f.) Erlaubnisschein (m.) (für)
1976 1977
ﭘﺮواﻧﻪ ﭘﺮواﻧﻪ
parwāne(-je) parwāne(-je)
Kerze (f.)* Schmetterling (m.); Falter (m.)
1978 1979
ﭘﺮواﻧۀ اﻗﺎﻣﺖ ﭘﺮواﻧۀ ﭘﺮواز
parwāne-je eqāmat⁺ parwāne-je parwāz
1980 1981
ﭘﺮواﻧﻪ ﺱﻮز ﭘﺮواﻧﻪ ﺻﻔﺖ
parwāne-sūz parwāne-sefat⁺
1982 1983
ﭘﺮواﻧۀ ﻋﮑّﺎﺱﻰ ﭘﺮواﻧﻪ وار
1984
ﭘﺮواﻧﻪ وش
Aufenthaltsbewilligung (f.) Flugzeugführerschein (m.) [=Pilotenschein] Falter verbrennend schmetterlingsartig; nachtfalterartig; mottenartig Photographiererlaubnisschein (m.) schmetterlingsgleich; nachtfaltergleich schmetterlingsgleich; nachtfaltergleich
parwāz-gāh parwāz-gāh parwāze
parwāze parwāz-hā-je čand-ī <- >ﭘﺮواسparwāsīdan <parvās-> (+Akk.; sūj-e) <- >ﭘﺮواسparwāsīdan <parvās-> (+Akk.; sūj-e) <- >ﭘﺮواسparwāsīdan <parwās-> (+Akk.; sūj-e) parwān parwānče prowāns⁺⁺⁺ parwānegī
parwāne-je akkās⁺ī parwāne-wār parwāne-waš
Bemerkung
750 Quellenangaben Ǧāmī (Pažmān 1317:1/16) LF 37/14, Murṣiʿī (LF 37/15)
LF 37/14f.
Īrān 6034/1e Saʿdī (Farhangistān 1317:27/9), Īrān 5839/2a, 5903/2c, 6033/1d, Hinz 1937:689 Firdausī Salmān Sāvuǧī (Īrānšahr I 69/18), Armaġān XVIII 233/20 Īrān 5839/2a Īrān 6034/1b Q Kp 3/1 Armaġān XIX 3/22 Īrān 5839/2b Qulī-Xān (Sifāratnāma 62/19), Phl 405/24, Īrān 6012/30 Wahrmund 1898:I 156
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1985 1986 1987 1988
ﭘﺮواى ﭘﺮواى ﭘﺮواى ﭘﺮواى
1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997
ﭘﺮواﺋﻰ ﭘﺮواﺋﻰ (ﭘﺮواﺋﻰ داﺵﺘﻦ )از ﭘﺮوﭘﺎﮔﺎﻧﭽﻰ ﭘﺮوﭘﺎﮔﺎﻧﺪ ﭘﺮوﭘﺎﮔﺎﻧﺪ ﻧﻤﻮدن ﭘﺮوﭘﺎﮔﺎﻧﺪﭼﻰ ﭘﺮوﺕﺴﺖ (ﺿﺪ ّ ﭘﺮوﺕﺴﺖ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
1998
(ﭘﺮوﺕﺴﺖ ﻧﻤﻮدن )ﺑﺮ
1999 2000 2001 2002 2003
ﭘﺮوﺕﺴﺘﺎن ﭘﺮوﺕﺴﺘﺎﻧﻰ ﭘﺮوﺕﮑﻞ ﭘﺮوﭼﻴﺴﺖ ﭘﺮوراﻧﻨﺪﻩ
2004
Deutsch
parwāj(-e) parwāj parwāj(-e) parwāj(-e)
Achtung (f.) (für), Rücksicht (f.) (auf) Furcht (f.) (vor) Ruhe (f.); Gemütsruhe (f.) Sorge (f.); Fürsorge (f.) (für)
parwāʾī parwāʾī parwāʾī dāštan (az) prōpāgān⁺⁺⁺-čī⁺⁺ prōpāgānd⁺⁺⁺ prōpāgānd⁺⁺⁺ namūdan propāgānd⁺⁺⁺-čī⁺⁺ prōtest⁺⁺⁺ prōtest⁺⁺⁺ kardan (bar zedd⁺-e) prōtest⁺⁺⁺ namūdan (bar) prōtestān⁺⁺⁺ protestān⁺⁺⁺ī prōtokol⁺⁺⁺ porūčīst parwarānande
Angst (f.); Furcht (f.) Geduld (f.) zurückschrecken (vor) Werber (m.) Werbung (f.); Werbetätigkeit (f.) werben Werber (m.); Agent (m.) Verwahrung (f.); Einspruch (m.) sich verwahren; Einspruch erheben (gegen) sich verwahren; Einspruch erheben (gegen) Protestant (m.) protestantisch Verhandlungsschrift (f.) (Name der Tochter Zarathustras) Ernährer (m.); Nährvater (m.)
ﭘﺮوراﻧﻨﺪﻩ
parwarānande
Erzieher (m.)
2005
ﭘﺮوراﻧﻨﺪﻩ
parwarānande
Schützer (m.)
2006 2007 2008
ﭘﺮورد ﭘﺮوردﮔﺎر ﭘﺮوردﮔﺎر
parward parward-gār parward-gār
2009
ﭘﺮوردﮔﺎر
parward-gār
Ernährung (f.) (bildlich:) König (m.) Ernährer (m.); Erzieher (m.); Pfleger (m.) Erschaffer (m.); Schöpfer (m.)
2010
(ﭘﺮوردن )ﺑﺎ
2011
(ﭘﺮوردن )ﺑﺎ
<- >ﭘﺮورparwardan <parwar-> (+Akk.; bā) <- >ﭘﺮورparwardan <parwar-> (+Akk.; bā)
begünstigen; fördern behandeln (wen/was; mit)
Bemerkung
(frz. Lehnwort)
Quellenangaben Morier 1905:144/6 KL I 118/19, Muḥsin Faiż (Dīvān 8/14) Rūmī (Manavī 31) Ḥāfiẓ (Dīvān 90/5), Rūmī (Manavī 31), Saʿdī (Badāyiʿ 131/6) Armaġān XIX 155/19 Wahrmund 1898:II 64 Kašf-i talbīs 32/13 ʿĀrif (Īrānī 1312:10/5) Īrānī 1312:92/19, Īrān 4653/4c Īrān 4653/4c Īrānī 1312:92/16 Kašf-i talbīs 56/8, 144/19 Kāva III/11:7/19f.b
(frz. Lehnwort)
Šarq 694/30 Smiles 168/26
(frz. Lehnwort) (zu ﭘﺮوراﻧﺪن parwarāndan) (zu ﭘﺮوراﻧﺪن parwarāndan) (zu ﭘﺮوراﻧﺪن parwarāndan)
Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:4/12) Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 304) Firdausī (Šāhnāma 18/19), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 171, 320), Gulhavī 1303:4/1, GK 189, Qurʾān 105/1 Rašīdud-Dīn (Erdmann 1855:801/9), Firdausī (Gedichte 8/1) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 11/18)
751
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2012
(ﭘﺮوردن )ﺑﺎ
2013
(ﭘﺮوردن )ﺑﺎ
2014
(ﭘﺮوردن )ﺑﻪ
2015 2016 2017
ﭘﺮوردﻧﻰ ﭘﺮوردﻧﻰ ﺵﺪ ﭘﺮوردﻩ
2018
ﭘﺮوردﻩ
parwarde
ernährt; erzogen
2019
ﭘﺮوردﻩ
parwarde
fettgemacht
2020
ﭘﺮوردﻩ
parwarde
gebildet
2021 2022
ﭘﺮوردﻩ ﻣﺮغ ﭘﺮوردیﻦ
parwarde-morq parwardīn
2023 2024 2025
ﭘﺮورش ﭘﺮورش ﭘﺮورش
Vogelzögling (m.) (Name des 1. Sonnenmonats: MärzApril) Ausbildung (f.) Erbauung (f.) Ernährung (f.)
2026 2027 2028
ﭘﺮورش ﭘﺮورش اﺱﺐ ﭘﺮورش اﻓﮑﺎر
2029 2030
ﭘﺮورش ﺁﻣﻮﺧﺘﻪ ﭘﺮورش ﺁﻣﻮﺧﺘۀ ازل
parwareš-āmūḫte : ū<*ō parwareš-āmūḫte-je azal⁺
2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037
ﭘﺮورش ﺁﻣﻮز ﭘﺮورش ﺁﻣﻮزﮔﺎر ﭘﺮورش ﺕﻦ ﭘﺮورش ﭼﻬﺎرﭘﺎیﺎن ﭘﺮورش ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﭘﺮورش دادن ﭘﺮورش دادن
parwareš-āmūz parwareš-e āmūz-gār parwareš-e tan parwareš-e čahār-pājān parwareš-e hejwānāt⁺ parwareš dādan (+Akk.) parwareš dādan (+Akk.)
<- >ﭘﺮورparwardan <parwar-> (+Akk.; bā) <- >ﭘﺮورparwardan <parwar-> (+Akk.; bā) <- >ﭘﺮورparwardan <parwar-> (+Akk.; be) parwardanī parwardanī šod parwarde
parwareš parwareš parwareš parwareš parwareš-e asb parwareš-e afkār⁺
Bemerkung
752 Quellenangaben
pflegen
Ẕul-Faqār (FR II 323/16), Firdausī, Qaṭrān (FR I 49/11) Anvarī (Qaṣāʾid 23/26), Saʿdī (Gulistān 20/15)
behandeln (wen/was; mit)
FR I 35/4, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 103/5)
Ernährung (f.) war zu ernähren besoldet
Firdausī Firdausī (GK 153) Firdausī (Šāhnāma 232)
ernähren; nähren
Kultur (f.); Gesittung (f.) Pferdezucht weltanschauliche Schulung; Gesinnungserziehung (f.) Zögling (m.) Zögling (m.) des Urbeginns; Prophet (m.) Lehrer (m.); (bildlich:) Gott Lehrerbildung Leibeserziehung (f.) Viehzucht (f.) Tierzucht (f.); Viehzucht (f.) aufziehen ausbilden
(zu ﭘﺮوردن parwardan) (zu ﭘﺮوردن parwardan) (zu ﭘﺮوردن parwardan) (zu ﭘﺮوردن parwardan)
Anvarī (Qaṣāʾid 75/57), Firdausī (Zulaiḫā 134) Firdausī Saʿdī (Gulistān 10/17), Wahrmund 1898:I 42 Firdausī Qaṭrān (FR I 49/11) Smiles 26/8 Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 33), Armaġān XVIII 81/12, Īrānšahr I 80/2, Salemann/Shukovski 1889:74 Firdausī (Šāhnāma 255) Nr 118/11, Iṭṭilāʿāt 4424/3d, Īrān 5707/2a Īrān 5800/2a, 5921/1a Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 4/1) Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/3) Rāhnamā-i dānišgāh V 167/1 Rāhnamā-i dānišgāh V 170/18 Nr 64/9 Īrānšahr I 77/8 Īrānšahr I 136/21, Īrān 6013/3e, Smiles 32/25 Īrān 5746/1e
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2038
ﭘﺮورش دادن
2039 2040 2041
ﭘﺮورش دادن ﭘﺮورش دﺑﻴﺮ ﭘﺮورش درﺧﺖ هﺎى ﺑﻨﺎن
2042 2043 2044
ﭘﺮورش دهﻨﺪﻩ ﭘﺮورش دهﻨﺪﻩ ﭘﺮورش روﺣﻰ
2045 2046
ﭘﺮورش ﻗﺎﻃﺮ ﭘﺮورش ﻗﻮاى ﻓﮑﺮى
2047 2048 2049 2050 2051 2052
ﭘﺮورش ﮐﺮدن ﭘﺮورش ﮐﺮم ﭘﻴﻠﻪ ﭘﺮورش ﮔﺎو ﭘﺮورش ﮔﻮﺱﻔﻨﺪ ﭘﺮورش ﻣﻮاﺵﻰ ﭘﺮورش یﺎﻓﺘﻦ
2053 2054 2055
ﭘﺮورش یﺎﻓﺘﻦ ﭘﺮورش یﺎﻓﺘﻦ ﭘﺮورﺵﮕﺎﻩ
2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062
ﭘﺮورﺵﮕﺎﻩ اﻃﻔﺎل ﭘﺮورﺵﮕﺎﻩ ایﺘﺎم ﭘﺮورﺵﮕﺎﻩ یﺘﻴﻤﺎن ﭘﺮورﺵﻰ ﭘﺮورش… دادن ﭘﺮورﮔﺎر ﭘﺮورﻧﺪﻩ
2063
ﭘﺮوریﺪن
2064
ﭘﺮوریﺪن
2065
(ﭘﺮوریﺪﻩ )ﻣﺮ… را
Deutsch
Bemerkung
parwareš dādan (+Akk.) heranbilden, schulen; heranziehen; erziehen parwareš dādan (+Akk.) pflegen parwareš-e dabīr Ausbildung (f.) des Mittelschullehrers parwareš-e deraḫt-hā-je Bananen[an]bau (m.) banān⁺⁺⁺ parwareš-dehande Erzieher (m.) parwareš-dehande pflegend; Pfleger (m.) Geisteserziehung (f.); Geistesbildung parwareš-e rūhī⁺ (f.) parwareš-e qāter⁺ Maultierzucht (f.) parwareš-e qowā⁺-je Pflege (f.) der Geisteskräfte fekrī⁺ parwareš kardan sich nähren parwareš-e kerm-e pīle Seidenraupenzucht (f.) parwareš-e gāw Rindviehzucht (f.); Rinderzucht (f.) parwareš-e gūsfand Schafzucht (f.) parwareš-e mawāšī⁺ Viehzucht (f.) parwareš jāftan erzogen werden; aufgezogen werden parwareš jāftan parwareš jāftan parwareš-gāh
genährt werden gepflegt werden Erziehungsanstalt (f.)
parwareš-gāh-e atfāl⁺ parwareš-gāh-e ejtām⁺ parwareš-gāh-e jatīm⁺-ān parwarešī parwareš-e… dādan parwar-gār parwarande
Kinderstube (f.) Waisenhaus (n.) Waisenhaus (n.) Erziehungspflegen (was) Ernährer (m.) Lehrmeister (m.)
<- >ﭘﺮورparwarīdan <parwar-> (+Akk.) <- >ﭘﺮورparwarīdan <parwar-> (+Akk.) parwarīde (mar… rā)
Quellenangaben Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/80), Īrānšahr I 164/1, Īrān 5800/2a Īrān 5781/1g Rāhnamā-i dānišgāh V 166/17 Armaġān XIX 684/14 Yaġmāʾī 1316:3/11 Smiles 30/6 Iṭṭilāʿāt 4424/1b Iṭṭilāʿāt 4264/1c Smiles 2/8
(zu ﭘﺮوردن parwardan)
Armaġān XIX 208/21 Nr 65/1, 118/7 Iṭṭilāʿāt 4264/1c, 4424/3c, Nr 118/11 Nr 118/10f. Nr 64/10 Bāb 3/1, Īrānšahr I 136/11, Šarq 11/7, 121/20, Smiles 26/2f. Īrān 6034/2c Īrānī 1312:74/8 Armaġān XVIII 326/10, Īrānšahr I 80/10, Smiles 27/24 Smiles 25/23 Armaġān XVIII 326/6 Īrān 5921/2a, Hinz 1937:690 Rāhnamā-i dānišgāh I 3/2 Ǧāmī (Rückert [1875]:198/8) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 31/1) Saʿdī (Gulistān 38/18)
aufziehen
Firdausī
ernähren
Firdausī
aufgezogen
(zu ﭘﺮوریﺪن parwarīdan)
Niẓāmī (Ehrm 22/5)
753
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
754
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
parwarīde (mar… rā)
erziehend (wen)
(zu ﭘﺮوریﺪن parwarīdan)
Firdausī (Šāhnāma 299)
parwaz parwaz por-wazn⁺ prōže⁺⁺⁺ prūs/porūs⁺⁺⁺ prūs/porūs⁺⁺⁺
Borte (n.) Ursprung (m.); Geschlecht (n.) Schwergewicht (n.) Plan (m.) Preuße (m.) Preußen
2066
(ﭘﺮوریﺪﻩ )ﻣﺮ… را
2067 2068 2069 2070 2071 2072
ﭘﺮوز ﭘﺮوز ﭘﺮوزن ﭘﺮوژﻩ ﭘﺮوس ﭘﺮوس
2073
ﭘﺮوس ﺵﺮﻗﻰ
p(o)rūs⁺⁺⁺-e šarqī⁺
Ostpreußen
2074 2075 2076 2077 2078 2079
ﭘﺮوس ﻏﺮﺑﻰ ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﭘﺮوﻓﻴﻼﮐﺘﻴﮏ ﭘﺮوﻗﻮﻧﺴﻮل ﭘﺮوﻗﻮﻧﺴﻮﻝﻰ ﭘﺮوﮔﺮام
p(o)rūs⁺⁺⁺-e qarbī⁺ prōfesōr⁺⁺⁺ prōfīlāktīk⁺⁺⁺ prōqōnsūl⁺⁺⁺ prōqōnsūl⁺⁺⁺ī prōgrām⁺⁺⁺
Westpreußen Professor (m.) vorbeugend Prokonsul (m.) ProkonsulsPlan (m.); Programm (n.)
2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087
ﻋﻤﻠﻴﺎت ّ ﭘﺮوﮔﺮام ﭘﺮوﮔﻨﺎﺕﻴﺴﻢ ﭘﺮوﻝﻴﺘﺎرى ﭘﺮوﻧﺪﻩ ﭘﺮوﻧﺪﻩ ﭘﺮوﻧﺪﻩ ﭘﺮوﻧﺪﻩ ﭘﺮویﺰ
prōgrām⁺⁺⁺-e amalijjāt⁺ prōgnātīsm⁺⁺⁺ prōlītārī⁺⁺⁺ parwande parwande parwande parwande parwīz
Arbeitsplan (m.) Prognathie (f.) proletarisch Akten; Aktenbündel (n.) Pack (n.); Bündel (n.) Verpackung (f.); Umhüllung (f.) Werkzeugsack (m.) (männlicher Name)
2088
ﭘﺮویﺰ
parwīz
(Name eines Königs)
2089
ﭘﺮویﺰن
parwīzan
Sieb (n.)
2090
ﭘﺮویﺰﻩ
parwīze
2091
ﭘﺮویﻦ
parwīn
(ON: Festung in Fars, erbaut 1906/07) die Plejaden
2092
ﭘﺮویﻦ زاى
2093
ﭘﺮویﻦ زاى ﮔﺸﺘﻦ
parwīn-zāj parwīn-zāj gaštan
Plejaden gebärend: (bildlich:) Funken schlagend Plejaden gebären: Funken schlagen
(frz. Lehnwort)
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
LF 37/23 Firdausī Īrān 6011/1e Īrān 5845/3f Smiles 139/5 Kaihān 1311:I 12/4, Litten 1919:30/6, Smiles 139/23, Rosen 1925:103, Brugsch 1862:II 21 Rāhnamā-i dānišgāh VII 47/13, Īrān 6019/3f, 6062/1c Īrānšahr IV 376/2 Irānī 1343:III/20 Īrān 4636/4d Pāzārgād 1315:589/9, Īrān 4639/1d, 5789/3a, Kašf-i talbīs 34/26, Ādāb I V/16 Pāzārgād 1315:590/17 Rāhnamā-i dānišgāh IX 10/4 Ghn II/1 Īrān 6012/3f, Hinz 1937/690 Iṭṭilāʿāt 4421/12 Farh 27 Farh 27 Tārīḫ-i Ṭabarī 473/25, Ǧāmī (Rückert 1849:46/20), Mīnuvī 1307:IV/13) Ẓahīr Faryābī (Dīvān 8/4), Firdausī (Šāhnāma 18/5) BA I 4/25b, BQ I 214/3b, ʿAbdur Razzāq (BA I 4b) EdI II 846b LF 104/15, Firdausī (Šāhnāma 238), Kisāʾī (LF 114/17), Niẓāmī (Ritter 1927:59) Amīr Ḫusrau (BA I 20/1a) Amīr Ḫusrau (FR I 33/15)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2094 2095 2096 2097 2098 2099 2100
ﭘﺮﻩ ﭘﺮﻩ ﭘﺮﻩ ّ ﭘﺮﻩ ّ ﭘﺮﻩ ّ ﭘﺮ۽ ﺑﻴﻨﻰ ﭘﺮﻩ ﭘﻮ
pare pare parre parre parre pare-je bīnī pare-pū
2101 2102
ﭘﺮﻩ زدن ّ ﭘﺮهﻴﺨﺘﻦ
2103
ﭘﺮهﻴﺨﺘﻦ
2104
ﭘﺮهﻴﺨﺘﻦ
2105
(ز/ﭘﺮهﻴﺨﺘﻦ )از
2106
(ﭘﺮهﻴﺰ )از
parre zadan (+Akk.) <- >ﭘﺮهﻴﺰparhīḫtan <parhīz-> (+Akk.) : ī<*ē <- >ﭘﺮهﻴﺰparhīḫtan <parhīz-> (+Akk.) : ī<*ē <- >ﭘﺮهﻴﺰparhīḫtan <parhīz-> (+Akk.) : ī<*ē <- >ﭘﺮهﻴﺰparhīḫtan <parhīz-> (az/ze) : ī<*ē parhīz (az) : ī<*ē
2107
(ﭘﺮهﻴﺰ )از
2108 2109 2110 2111 2112 2113 2114
(ﭘﺮهﻴﺰ )از (ﭘﺮهﻴﺰ )از (ﭘﺮهﻴﺰ داﺵﺘﻦ )از (ﭘﺮهﻴﺰ داﺵﺘﻦ )از (ﭘﺮهﻴﺰ ﮐﺮدن )از (ﭘﺮهﻴﺰ ﮐﺮدن )از (ﭘﺮهﻴﺰ ﮐﺮدن )از
2115 2116
ﭘﺮهﻴﺰﮐﺎرى ﭘﺮهﻴﺰﮔﺎر
parhīz (az) : ī<*ē
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Speiche (f.) (des Rads) Ufer (n.); Küste (f.) Flügel (m.) (der Mühle) Rand (m.); Seite (f.) Reihe (f.); Schlachtreihe (f.) Nasenflügel (m.) Lockvogel (m.); Lockspeise (f.); Köder (m.) in Schlachtordnung aufstellen ablassen
Litt 62 Farālādī (MF I 65/28) Firdausī Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 9, 15/18) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 148/2) Saʿdī (Gulistān 44/13), Morier 1905:74/11 Haïm 1931:I 239a
sich entziehen
Firdausī
züchtigen
Šams-i Faḫrī (Ǧamāl I 202b)
sich hüten (vor)
Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 115, 386), Īrānšahr I 315/12, Sp R 316 Īrān 5753/2e
Behütung (f.) (vor); Meidung (f.) (wessen) Enthaltung (f.); Enthaltsamkeit (f.)
parhīz (az) : ī<*ē parhīz (az) : ī<*ē parhīz dāštan (az) parhīz dāštan (az) parhīz kardan (az) parhīz kardan (az) parhīz kardan (az)
Mäßigung (f.) Schonkost (f.) (Diät) sich enthalten; enthaltsam sein sich hüten (vor) enthaltsam sein Enthaltsamkeit üben sich enthalten; sich entschlagen (wessen)
parhīz-kārī parhīz-gār : ī<*ē
Enthaltsamkeit (f.) enthaltsam
Anvarī (Qaṣāʾid 1/24) Firdausī
Firdausī (Zulaiḫā 137, 245), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 378), Vaḥšī-i Kirmān (Armaġān XIX 197/12), Īrān 6004/3a Firdausī Farh 28, Īrān 5896/4d 1. Korintherbrief 7/9 Nāṣir-Ḫusrau (Ethé 1882:507) Qurʾān 92/4 Šifāʾī (BA I 122) Saʿdī (Gulistān 57/3), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 3/1f.), Naubaḫt 1343:303/10a, Īrān 5789/1b, 6073/2e, 6570/1a, Fleischer 1875:152, 154, Rosen 1905:62 Browne 1316:30/16 BQ I 206/6a, Ḫusravānī (LF 27/2), Saʿdī (Badāyiʿ 191/9, Qaṣāʾid-i fārsī 9/18), ʿAṭṭār (Pandnāma 103), Firdausī (Zulaiḫā 245, Šāhnāma 107), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 130/10), Qazvīnī 1909:X/19, Salemann/Shukovski 1889:74
755
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2117 2118 2119
ﭘﺮهﻴﺰﮔﺎر ﭘﺮهﻴﺰﮔﺎر ﭘﺮهﻴﺰﮔﺎرى
2120 2121 2122 2123
ﭘﺮهﻴﺰﮔﺎرى ﭘﺮهﻴﺰﻧﺎﮎ ﭘﺮهﻴﺰیﺪن ﭘﺮى
2124
ﭘﺮى
parī
Fee (f.)
2125
ﭘﺮى
porī
Fülle (f.); Überfluß (m.)
2126 2127 2128
ﭘﺮى ﭘﺮى ﭘﺮى اﻓﺴﺎى
parī parī parī-afsāj
2129 2130 2131
ﭘﺮى ﭘﺮ ﭘﺮى ﭘﻴﮑﺮ ﭘﺮى ﭘﻴﮑﺮ
guter Geist (m.); Engel (m.) vorgestern Elfen beschwörend: zaubernd; Zauberer (m.) Elfensohn (m.) feengesichtig feengestaltig
2132
ﭘﺮى ﺕﺲ
2133 2134
ﭘﺮى ﺕﻮﻧﻴﺖ ﭘﺮى ﭼﻬﺮ
perītūnīt⁺⁺⁺ parī-čehr
Perithizium (m.) (krugförmiger Sporenbehälter der Kornpilze) Bauchfellentzündung (f.) (Peritonitis) engelgesichtig
2135 2136
ﭘﺮى ﭼﻬﺮﻩ ﭘﺮى ﭼﻬﺮﻩ
parī-čehre parī-čehre
engelgesichtig feengesichtig
2137 2138 2139
ﭘﺮى ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺮى دﺧﺖ ﭘﺮى رخ
parī-ḫāne parī-doḫt parī-roḫ
Elfenhaus (n.); Feenhaus (n.) Feentochter (f.); Elfentochter (f.) feenwangig; elfenwangig
2140
ﭘﺮى رﺧﺴﺎر
parī-roḫsār
feenwangig
2141
ﭘﺮى رو
parī-rū
feengesichtig; elfengesichtig
parhīz-gār : ī<*ē parhīz-gār : ī<*ē parhīz-gārī parhīz-gārī parhīznāk : ī<*ē <- >ﭘﺮهﻴﺰparhīzīdan <parhīz-> parī
parī-por parī-pejkar parī-pejkar perītes⁺⁺⁺
fromm vorsichtig Enthaltsamkeit (f.) Mäßigung (f.) enthaltsam sich enthalten Elfe (f.)
Bemerkung
756 Quellenangaben KL I 7/6 Firdausī Saʿdī (Badāyiʿ 117/3, Ḫavātīm 65/10), NāṣirXusrau (Raušanāʾīnāma 85) Firdausī Wahrmund 1898:I 153 KL I 7/5 Sūzanī (FR I 87/4), Gulhavī 1303:ad Saʿdī (Bustān 16) Tārīḫ-i Ṭabarī 5/2, Anvarī (Qaṣāʾid 178/44), Saʿdī (Bustān 36), Firdausī (Šāhnāma 273V), Qazvīnī 1909:III/5 Anvarī (Qasāʾid 178/48), Psalm 24/1, 1. Korintherbrief 10/26, Römerbrief 11/25 Salemann/Shukovski 1889:74 Salemann/Shukovski 1889:83 LF 120/7 Firdausī (Šāhnāma 273) Firdausī Saʿdī (Gulistān 46/18f.), Firdausī, Niẓāmī (Ehrm 44/5), Qāʾānī (Hammer-Purgstall 1855:598/4), Salemann/Shukovski 1889:90 Rāhnamā-i dānišgāh V 89 Rāhnamā-i dānišgāh IX 35/17 Firdausī, Qāʾānī (Hammer-Purgstall 1855:598/4), Grünert 1881:70 Hugo 20/15b, Grünert 1881:70 Bū Šakūr (LF 29/1), Ḥāfiẓ (Dīvān 91/1), Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:1/2), Hugo 87/2a EdI IV 895a Niẓāmī (Ritter 1927:34) Saifuʾd-Dīn Bāḫarzī (MF I 244/20), Firdausī, Niẓāmī (Ehrm 58/7) Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 90), Muʿizz-Fiṭrat (BA I 19/2b), Fleischer 1875:76 Ġanī (Ġazaliyāt 4/1), Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2142
ﭘﺮى روز
parī-rūz : ū<*ō
vorgestern
2143 2144 2145
ﭘﺮى روز ﭘﺮى روزى ﭘﺮى روى
parī-rūz-e : ū<*ō parī-rūzī : ū<*ō parī-rūj
vorgestrig vorgestrig feengesichtig; elfengesichtig
2146 2147
ﭘﺮى زاد ﭘﺮى زاد
parī-zād parī-zād
2148 2149 2150 2151 2152 2153 2154 2155 2156
ﭘﺮى زدﻩ ﭘﺮى زدﻩ ﮐﺮدار ﭘﺮى ﺱﺎى ﭘﺮى ﺵﺐ ﭘﺮى ﻃﺒﻊ ﭘﺮى ﻝﺸﮑﺮ ﭘﺮى ﻧﮋاد ﭘﺮى وار ﭘﺮى وش
(weiblicher Name:) Parisatis Elfenkind (n.); Feenkind (n.); Elfensohn (m.); Feensohn (m.); Elfentochter (f.); Feentochter (f.) feengeschlagen; elfenberückt wie von Elfen berückt zaubernd; Zauberer (m.) gestern nacht elfenartig; feenartig Elfenheer (n.) von Elfen stammend elfengleich; wie eine Fee feengleich; feenhaft; schön
2157 2158 2159 2160 2161 2162 2163 2164
ﭘﺮیﺪﺕﻴﺖ ﭘﺮیﺪﮔﻰ ﭘﺮیﺪﮔﻰ رﻧﮓ ﭘﺮیﺪﮔﻰ رﻧﮓ ﺝﻠﺪ ﭘﺮیﺪن ّ (ﭘﺮیﺪن )از (ﭘﺮیﺪن )از (ﭘﺮیﺪن )ﺑﻪ
2165
2166 2167 2168
parī-zade parī-zade-kerdār parī-sāj parī-šab parī-tabʾ⁺ parī-laškar parī-nežād parī-wār parīwaš perīdotīt⁺⁺⁺ parīdegī parīdegī-je rang parīdegī-je rang-e ǧeld⁺ parrīdan <- >ﭘﺮparīdan <par-> (az) <- >ﭘﺮparīdan <par-> (az) <- >ﭘﺮparīdan <par-> (be)
Smaragdit (m.) (Gestein) Verflogensein (n.) Blässe (f.) Blässe (f.) der Haut fliegen entfliegen (wem/aus) fliehen (vor) davonfliegen; fortfliegen
(ﭘﺮیﺪن )ﺑﻪ
<- >ﭘﺮparīdan <par-> (be)
fliegen (zu/nach)
(ﭘﺮیﺪن )ﺑﻪ ﭘﺮیﺪﻩ ﭘﺮیﺪﻩ
<- >ﭘﺮparīdan <par-> (be) parīde parīde
verfliegen; schwinden entflogen; davongeflogen fliegend
Bemerkung
Quellenangaben
(frz. Lehnwort)
86) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/1), Īrān 4654/1c, 4677/1b, Morier 1905:166/2, Rosen 1925:73, Salemann/Shukovski 1889:83 Īrān 6033/3a Litten 1919:258 Abuʾl-Barakāt (BA I 93b), Firdausī, Naẓīrī-i Nīšāpūrī (BA I 6/27c) Pīrniyā 1313:II 1035/10 Ismāʿīl Īmā (BA I 124a), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 29/20), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 82/11), Niẓāmī (Ritter 1927:63) Nādim-i Gīlānī (BA I 36c) Sūzanī LF 120/8, Labībī (LF 120/8) Īrān 4683/2d, Litt 152 Qāʿānī (Hammer-Purgstall 1855:598/4) Firdausī Daqīqī Asadī (Garšāsbnāma 311) Niẓāmī (BA I 97b), Hugo 35/34a, Wahrmund 1898:I 249 Rāhnamā-i dānišgāh V 96
(zu ﭘﺮیﺪنparīdan) (zu ﭘﺮیﺪنparīdan)
Pāzārgād 1315:375/6 Pāzārgād 1315:390/10f. Firdausī, Muʿizzī (LF 11/6) Niẓāmī (Ritter 1927:69) Bū Šakūr (Kāva V/8:13/21b) Saʿdī (Gulistān 56/14), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 99/8), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 487) Anvarī (Qaṣāʾid 5/13), Bū Šakūr, Saʿdī (Būstān 46, 62, 83), Sūzanī 58 (FR I 103/23), Firdausī (Gedichte 1/48), Īrān 6013/3d, Fleischer 1875:104 Hugo 89/8b, Morier 1905:15/10, 177/5 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 18/11) Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861a:759/15),
757
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2169 2170 2171 2172 2173 2174 2175
ﭘﺮیﺪﻩ ﭘﺮیﺪﻩ رﻧﮓ ﭘﺮیﺪﻩ رﻧﮓ ﭘﺮیﺮ ﭘﺮیﺰ ﭘﺮیﺰ ﭘﻴﻮﺱﺘﻰ ﭘﺮیﺲ ﭘﺮیﺖ
2176
ﭘﺮیﺴﻴﮑﻞ
2177 2178 2179
ﭘﺮیﺸﺎن ﭘﺮیﺸﺎن ﭘﺮیﺸﺎن
2180 2181 2182 2183 2184 2185
ﭘﺮیﺸﺎن ﭘﺮیﺸﺎن (ﭘﺮیﺸﺎن اﻓﺸﺎﻧﺪن )ﺑﺮ ﭘﺮیﺸﺎن ﺣﺎل ﭘﺮیﺸﺎن ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺮیﺸﺎن ﺧﺎﻃﺮ ﺱﺎﺧﺘﻦ
2186
ﭘﺮیﺸﺎن ﺧﺎﻃﺮ ﻧﻤﻮدن
2187 2188 2189 2190 2191
ﭘﺮیﺸﺎن روزﮔﺎر ﭘﺮیﺸﺎن روزﮔﺎر ﭘﺮیﺸﺎن ﺱﺎﺧﺘﻦ ﭘﺮیﺸﺎن ﺵﺪن ﭘﺮیﺸﺎن ﺵﺪن
parīšān : ī<*ē parīšān : ī<*ē parīšān afšāndan (bar) parīšān-hāl⁺ : ī<*ē parīšān-ḫāter⁺ parīšān-ḫāter⁺ sāḫtan (+Akk.) parīšān-ḫāter⁺ namūdan (+Akk.) parīšān-rūz-gār : ī<*ē parīšān-rūz-gār : ī<*ē parīšān sāḫtan (+Akk.) parīšān šodan parīšān šodan
2192 2193 2194 2195 2196
ﭘﺮیﺸﺎن ﮐﺎر ﭘﺮیﺸﺎن ﮐﺮدن ﭘﺮیﺸﺎن ﮐﺮدن ﭘﺮیﺸﺎن ﮐﺮدن ﭘﺮیﺸﺎن ﮐﺮدن
2197 2198
ﭘﺮیﺸﺎن ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺮیﺸﺎﻧﻢ ﮐﺮدن
parīde parīde-rang parīde-rang parīr prīz⁺⁺⁺ prīz-e pejwastī perīsprīt⁺⁺⁺ perīsīkel⁺⁺⁺ parīšān : ī<*ē parīšān : ī<*ē parīšān : ī<*ē
Deutsch
Bemerkung
verflogen; geschwunden bleich; blaß erblichen vorgestern Steckdose (f.) Kupplungssteckdose (f.) Halbgeist (m.) (Mittelding zwischen Körper und Geist) Perizykel (Gewebe in der Pflanzenwurzel) gequält; bekümmert traurig unstet
(zu ﭘﺮیﺪنparīdan)
(frz. Lehnwort)
758 Quellenangaben Offenbarung 4/7 Pāzārgād 1315:370/5 Hugo 74/10a Īrān 6023/3f Salemann/Shukovski 1889:83 Nāmdār Nāmdār Īrānšahr II 341/13, 18, 20
[Genus bestimmen] Rāhnamā-i dānišgāh V 88
verstreut zerstreut verteilen (an) verwirrt; verstört; unruhig aufgeregt verwirren
Haïm 1931:II 769a Firdausī Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861a:761/3), 1. Mose 4/12 LF 98/11 Īrān 6019/3f Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 11/4) Matthäus 9/36, Sykes 1316:I 13/20 Īrān 6022/3b Iṭṭilāʿāt 4424/3c
aufregen
Īrān 6022/3b BA I 123/11c, Saʿdī (Gulistān 3/14) Gulhavī 1303:7/16 Lisānī (Erdmann 1958:531/3) Psalm 30/7, 77/3 Saʿdī (Gulistān 20/24), Farruḫī (LF 98/12)
parīšān-kār : ī<*ē parīšān kardan (+Akk.) parīšān kardan (+Akk.) parīšān kardan (+Akk.) parīšān kardan (+Akk.)
elend; widrig* verwirrt; bestürzt verwirren erschrecken verstreut werden; ausgestreut werden; zerstreut werden widrig* ausstreuen; verschwenden; vergeuden entblättern verwirren zerraufen; verwirren
parīšān gaštan parīšān-am kardan
unruhig werden mich verwirren
BA I 123/10c Saʿdī (Gulistān 24/14) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 32/5) Ẕul-Faqār (Dīvān 443/21) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 32/7), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 126/2) Psalm 42/11 Schiller 125/21
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2199 2200 2201
ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ
2202 2203 2204 2205 2206
ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ داﺵﺘﻦ ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ ﻋﺎﻝﻢ ﭘﺮیﺸﺎﻧﻰ ﮐﺮدن ﭘﺮیﺸﻴﺪن
2207
ﭘﺮیﺸﻴﺪن
2208
ﭘﺮیﺸﻴﺪﻩ
2209 2210 2211 2212
ﭘﺮیﺸﻴﺪﻩ ﻓﮑﺮ ﭘﺮیﻢ ﭘﺮیﻤﺎت ﭘﺮى/ﭘﺮیﻪ
parīšīde-fekr⁺ : ī<*ē parīm prīmāt⁺⁺⁺ parī/parije
2213
ﭘﺰاﻧﻴﺪن/ﭘﺰاﻧﺪن
2214 2215 2216
ﭘﺰﺕﺎى ﭘﺰﺕﺎى ارژاﻧﺘﻴﻨﻰ ﭘﺰدوﺱﮑﺮﭘﻴﻮن
<- >ﭘﺰانpazāndan/pazānīdan <pazān-> (+Akk.) pezetā⁺⁺⁺ pezetā-je aržāntīnī pzedū-skorpijōn⁺⁺⁺
2217 2218
ﭘﺰدﻩ ﭘﺰﺵﮏ
2219
ﭘﺰﺵﮏ ﺧﺎﻧﻪ
2220 2221 2222 2223 2224 2225 2226 2227
ﺱﻴﺎر ّ ﭘﺰﺵﮏ ﭘﺰﺵﮏ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﻣﺘﺨﺼﺺ ّ ﭘﺰﺵﮏ ﭘﺰﺵﮏ ﻣﺨﺼﻮص ﭘﺰﺵﮏ ﻧﻈﺎﻣﻰ ﭘﺰﺵﮏ یﺎر ﭘﺰﺵﮑﻰ ﭘﺰﺵﮑﻰ
Deutsch
parīšānī : ī<*ē parīšānī : ī<*ē parīšānī : ī<*ē
verdrießliche Stimmung Verstreuung (f.); Entblätterung (f.) Verwirrung (f.)
parīšānī : ī<*ē parīšānī dāštan parīšānī-je ālam⁺ parīšānī kardan (+Akk.) <- >ﭘﺮیﺶparīšīdan <parīš-> (+Akk.) : ī<*ē <- >ﭘﺮیﺶparīšīdan <parīš-> (+Akk.) : ī<*ē parīšīde : ī<*ē
Verworrenheit (f.); Zerrüttung (f.) wirr sein; verworren sein Weltschmerz (m.)* verwirren; zerraufen verstreuen
pazde pezešk pezešk-ḫāne pezešk-e sajjār⁺ pezešk-e qānūnī⁺ pezešk-e motaḫasses⁺ pezešk-e maḫsūs⁺ pezešk-e nezāmī⁺ pezešk-jār pezeškī pezeškī
Bemerkung
Quellenangaben Fleischer 1875:142 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 32/5) Saʿdī (Gulistān 53/23), Firdausī, Īrān 4369/2d, Psalm 13/4 Firdausī, Morier 1905:173/1b, Psalm 13/4 Īrānšahr II 349/19 Lisānī (Erdmann 1858:522/2) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 15/8) Firdausī
zerstreuen verwirrt
(zu ﭘﺮیﺸﻴﺪن parīšīdan)
zerfahren (ON: Örtlichkeit in Masenderan) (= ﻓﺮیﻢfarīm) Affen (Primaten) (ON: Dorf 30 km von Daulatabad an der Straße nach Darjab) ausheilen Peseta (f.) argentinische Peseta Scherenskorpion (m.) (Afterskorpion, Pseudoskorpion) (ON) Arzt (m.) Behandlungsraum (m.); Ordinationszimmer (n.) Wanderarzt (m.) Amtsarzt (m.)*; Gerichtsarzt (m.)* Facharzt (m.) Privatarzt (m.)* Militärarzt (m.) Assistenzarzt (m.); Hilfsarzt (m.) Arztsein (n.) ärztlich
ʿĀrif (Īrānī 1312:2/42) Qazvīnī 1909:VI/15 Rāhnamā-i dānišgāh V 100 EdI III 11b Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/3, 8/15) Iṭṭilāʿāt 4418/3a Rāhnamā-i dānišgāh V 82 FR I 5/6 ʿImād (FA 682/28b), Firdausī, Īrān 5750/4f, 5925/1g, Hinz 1937:689 Rāhnamā-i dānišgāh IX 11/20 Īrān 6557/1a Īrān 6059/2e Īrān 5925/1g Īrān 6033/1c Īrān 5979/2f Īrān 5845/1f Nāṣir-Ḫusrau, Sp R 265 Īrān 5926/1a, 6012/3a, 6039/2b
759
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2228 2229 2230 2231
ﭘﺰﺵﮑﻰ ﭘﺰﺵﮑﻰ ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﭘﺰو ﭘﺨﺘﻦ/ﭘﺰیﺪن
2232
ﭘﺨﺘﻦ/ﭘﺰیﺪن
2233
ﭘﺨﺘﻦ/ﭘﺰیﺪن
2234
ﭘﺨﺘﻦ/ﭘﺰیﺪن
2235 2236
Deutsch
pezeškī pezeškī-je qānūnī⁺ pezō⁺⁺⁺ <- >ﭘﺰpoḫtan/pazīdan <paz-> (+Akk.) <- >ﭘﺰpoḫtan/pazīdan <paz-> (+Akk.) <- >ﭘﺰpoḫtan/pazīdan <paz-> (+Akk.)
Heilkunde (f.) gerichtliche Heilkunde Peso (m.) backen
rösten (am Spieß)
ﭘﮋ ﭘﮋاوﻧﺪ
<- >ﭘﺰpoḫtan/pazīdan <paz-> (+Akk.) paž pažāwand
2237 2238 2239
ﭘﮋﻣﺎن ﭘﮋﻣﺎن ﭘﮋﻣﺎن
pažmān/pežmān pažmān/pežmān pažmān/pežmān
2240 2241 2242
ﭘﮋﻣﺎن ﭘﮋﻣﺎیﻪ ﭘﮋﻣﺮاﻧﻴﺪن/ﭘﮋﻣﺮاﻧﺪن
2243
ﭘﮋﻣﺮاﻧﻴﺪن/ﭘﮋﻣﺮاﻧﺪن
2244 2245
ﭘﮋﻣﺮدﮔﻰ ﭘﮋﻣﺮدن
2246
ﭘﮋﻣﺮدن
2247
ﭘﮋﻣﺮدن
2248
ﭘﮋﻣﺮدﻩ
2249
ﭘﮋﻣﺮدﻩ
2250
ﭘﮋﻣﺮدﻩ رﻧﮓ
pažmān/pežmān pažmāje <- >ﭘﮋﻣﺮانpa/ežma/orān(ī)dan <pa/ežma/orān-> (+Akk.) <- >ﭘﮋﻣﺮانpa/ežma/orān(ī)dan <pa/ežma/orān-> (+Akk.) pežmordegī <- >ﭘﮋﻣﺮpe/ažmo/ardan
Bemerkung
760 Quellenangaben Firdausī Īrān 5987/2b FR I 28/10, 45/16, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 48/16, 114/15), 2. Mose 12/39, Hugo 59/23b FR I 84/4, 1. Mose 11/3
brennen (Ziegel, Kalk)
FR I 133/2, LF 13/20, Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 76/19), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 7/2, 74/10) FR I 91/12
kochen
Hügel (m.) Riegelholz (n.) (zum Schließen der Türe und zum Schlagen der Wäsche) bereuend reuig schwermütig; bekümmert; traurig
LF 41/10, Ḫusravānī (LF 41/11) LF 28/3+, Rūdakī (LF 28/5)
verzweifelt (Name der Kuh Feriduns) abblühen*
Firdausī GK 190 LF 91/24, 98/15, Pūr-i Dāvūd (Īrānī 3/21, 5/21), ʿUnṣurī (LF 98/16) Firdausī Firdausī Tarb 10
welk machen
Firdausi
Welksein (n.) erblassen
Šāʿir (FA 16/1a) Firdausī
erschlaffen
GK 65
welken; verwelken
LF 24/23, Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 469)
verdrossen; mißgestimmt
pežmorde
verwelkt; welk
pežmorde-rang
bleich
(zu ﭘﮋﻣﺮدن pežmordan) (zu ﭘﮋﻣﺮدن pežmordan)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 45/18) Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861a:764/21), Firdausī (Zulaiḫā 5), Mīnuvī 1307:XII/3, Armaġān XVIII 236/22, Šarq 634/21, 1. Mose 41/6 Tarb 93
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2251 2252 2253 2254 2255
ﭘﮋﻣﺮدﻩ ﺵﺪن ﭘﮋﻣﺮدﻩ ﺵﺪﻩ ﭘﮋﻣﺮدﻩ ﮔﺮدیﺪن ﭘﮋﻣﺮدﻩ ﮔﺸﺘﻦ ﭘﮋﻣﺮیﺪن
2256
ﭘﮋﻣﺮیﺪن
2257 2258 2259 2260 2261 2262 2263 2264 2265 2266 2267
ﭘﮋﻧﺪ ﭘﮋول ﭘﮋوهﺶ ﭘﮋوهﺶ ﭘﮋوهﺶ ﭘﮋوهﺶ (ﭘﮋوهﺶ ﺧﻮاﺱﺘﻦ )از ﭘﮋوهﺶ ﺧﻮاﻧﺪﻩ ﭘﮋوهﺶ ﮐﺮدن ﭘﮋوهﺸﻰ ﭘﮋوهﻨﺪﻩ
2268
ﭘﮋوهﻨﺪﻩ
pežūhande : ū<*ō
prüfend
2269
ﭘﮋوهﻨﺪﻩ
pežūhande : ū<*ō
weise
2270
ﭘﮋوهﻴﺪن
2271
ﭘﺲ
2272
ﭘﺲ
pas
dann; danach; darauf; hierauf; sodann
2273
ﭘﺲ
pas-e
hinter
pežmorde šodan pežmorde šode pežmorde gardīdan pežmorde gaštan <- >ﭘﮋﻣﺮpa/ežmorīdan <pa/ežmor> <- >ﭘﮋﻣﺮpa/ežmorīdan <pa/ežmor> pažand požūl pežūheš : ū<*ō pežūheš : ū<*ō pežūheš : ū<*ō pežūheš : ū<*ō pežūheš ḫāstan (az) pežūheš-ḫānde pežūheš kardan (+Akk.) pežūhešī : ū<*ō pežūhande : ū<*ō
<- >ﭘﮋوﻩpežūhīdan
Bemerkung
Quellenangaben
welken; abwelken; verwelken abgewelkt; verwelkt welken; abwelken; verwelken welken; abwelken; verwelken erblassen
Smiles 164/4, 180/27, Psalm 37/2 BQ I 145a Psalm 1/3, Matthäus Nahum 1/4 Firdausī
welken
Firdausī
Gurke (f.) Fersenbein (n.) Ausforschung (f.) Erkundung (f.) Nachforschung (f.) Untersuchung (f.) Berufung einlegen; berufen (gegen) Berufungsbeklagter (m.) untersuchen; prüfen BerufungsForscher (m.); Erforscher (m.)
Firdausī LF 86/22 Salemann/Shukovski 1889:74 Morier 1905:221/11 Farh 106 Goethe 1317:11/9 Īrān 6034/2d Rāhnamā-i dānišgāh I 13 Armaġān XIX 190/20 Īrān 6033/2c Firdausī (Šāhnāma 143), Nr 4/7
erforschen; ausforschen; nachforschen daher; demnach; somit; also; folglich
(zu ﭘﮋوهﻴﺪن pežūhīdan) (zu ﭘﮋوهﻴﺪن pežūhīdan) (zu ﭘﮋوهﻴﺪن pežūhīdan)
Firdausī Firdausī Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 11/14, Rūdakī (LF 51/2), Saʿdī (Gulistān 2/5), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 53/4), Firdausī (Zulaiḫā 251), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 5/15, 20/4, 72/18), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 118/9), Gulhavī 1303:4/8, Šarq(1) 5/14, A I 6 FR II 320/19, LF 94/10, Tārīḫ-i Ṭabarī 2/11, 10/21, 475/15, Saʿdī (Gulistān 16/3), Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/10, 14, 73/17), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 49/5), NiẓāmulMulk (Siyāsatnāma 167/10), 1. Mose 1/21, Fleischer 1875:120 Saʿdī (Būstān 25), Firdausī (Šāhnāma 307),
761
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2274 2275 2276 2277 2278
ﭘﺲ ﭘﺲ ﭘﺲ ﭘﺲ ﭘﺲ از
2279 2280
Deutsch
pas pas-e pas pos pas az
Hinterteil (n.) nach (zeitlich) nun aber Sohn (m.) nach (zeitlich)
ﭘﺲ از اﻣﺮوز ﭘﺲ از ﺁن
pas az emrūz pas az ān
von heute an danach; darauf; dann; sodann; hierauf; später
2281 2282
ﭘﺲ از ﺁن ﮐﻰ ﭘﺲ از ﺁﻧﮑﻪ
pas az ān ke pas az ān-ke
nachdem nachdem
2283 2284
ﭘﺲ از ایﻨﮑﻪ ﭘﺲ از ﭼﻨﺪ ﮔﺎﻩ
pas az īn-ke pas az čand gāh
nachdem nach einiger Zeit; nach einer Weile
2285 2286
ﭘﺲ از ﭼﻨﺪى ﭘﺲ ازان
pas az čand-ī pas az-ān
2287 2288 2289 2290
ﭘﺲ ازان ﮐﻪ ﭘﺲ ازیﻦ ﭘﺲ ﺁﻣﺪن ﭘﺲ ﺁن ﮔﺎهﻰ
pas az-ān ke pas az-īn pas āmadan pas ān gāh-ī
nach einiger Zeit danach; darauf; hierauf; dann; sodann; später nachdem fortan; hinfort; fürderhin sich zurückziehen; zurückkommen dann
2291
ﭘﺲ اﻧﺪاز
pas-andāz
Erspartes (n.)
2292 2293
ﭘﺲ اﻧﺪاز ﭘﺲ اﻧﺪاز ﮐﺮدن
Rücklage (f.) ersparen; zurücklegen
2294 2295 2296
ﭘﺲ اﻧﺪر ﺁﻣﺪن ﭘﺲ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﭘﺲ ﺁﻧﮕﻪ
pas-andāz pas-andāz kardan (+Akk.) pas andar āmadan pas ān-gāh pas ān-gah
hinterher gehen danach; darauf danach; darauf; dann
Bemerkung
762 Quellenangaben Gurgānī (Vīs u Rāmīn 15/11), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 93/11), Qazvīnī 1909:VII/4) Jensen 1931:52, Salemann/Shukovski 1889:33 Firdausī, Minūčihrī 6/30 Tārīḫ-i Ṭabarī 525/12 Firdausī, GK 86 Anvarī (BA II 502b), Bīžan 1316:V/14), Pāzārgād 1315:518/26, Mīnuvī 1307:XI/20, Frank 1926:191/5, Armaġān XIX 205/13, Īrān 4369/1a, 6019/1e, 6060/1f, Litten 1919:21/12 Ḥāfiẓ (Dīvān 120/3) Anvarī (Qaṣāʾid 59/35), Masʿūd Saʿd Salmān (Armaġān ḪIX 146/12), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 116/16), Pāzārgād 1315:519/8, Kasravī 1307:I II/4, Īrān 4369/1a, 5753/3c, Ku 15/5 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 14/8) Tārīḫ-i Ṭabarī 504/1, Armaġān XVIII 234/4, Īrānšahr I 345/9, Īrān 4369/2d Īrānšahr I 49/15, Īrān 6011/2a Ḥusain Vāʿiẓ Kāšifī (Mavāhib 12/13f.) [Melzer schreibt Mahāvib] Īrānī 1312:30/11 Tārīḫ-i Ṭabarī 474/18 Tārīḫ-i Ṭabarī 11/18 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 46/11) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 120/18) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 294), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 262/2) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 76/1), Farhangistān 1317:8, Tarb 150 Morier 1905:97/4, Hinz 1937:690 Īrān 5894/1a, 6552/1a, 1b Firdausī Firdausī Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/11), Firdausī (Zulaiḫā 87, 403), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 24/2,
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2297
ﭘﺲ ﺁوﻩ
pas-āwe
2298
ﭘﺲ ﺑﻴﺪ
pas-e bīd
2299 2300 2301 2302 2303
ﭘﺲ ﭘﺲ رﻓﺘﻦ ﭘﺲ ﭘﺸﺖ ﭘﺲ ﺕﺮ ﭘﺲ ﭼﻮن ﭘﺲ ﺧﺎﻧﻪ
pas-pas raftan pas-e pošt pas-tar pas čūn pas-ḫāne
2304 2305 2306 2307
ﭘﺲ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺲ ﺧﻮاﺱﺘﻦ ﭘﺲ ﺧﻮاﻧﺪن (ﭘﺲ دادن )ﺑﻪ
pas-ḫāne pas ḫāstan (+Akk.) pas ḫāndan (+Akk.) pas dādan (+Akk.; ba)
2308 2309 2310 2311 2312 2313
ﭘﺲ دیﻮار ﭘﺲ دیﻮار ﭘﺲ رﻓﺘﻦ ﭘﺲ رﻓﺘﻦ ﭘﺲ ﻓﺮدا ﭘﺲ ﻓﺮدا ﺵﺐ
pas-dīwār pas-dīwār pas raftan pas raftan pas-fardā pas-fardā šab
2314
(ﭘﺲ ﻓﺮﺱﺘﺎدن )ﺑﻪ
2315 2316 2317 2318 2319 2320 2321 2322 2323 2324 2325 2326
ﭘﺲ ﻗﺮاول ﭘﺲ ﻗﻠﻌﻪ ﭘﺲ ﮐﺎرهﺎ ﭘﺲ ﮐﺮدن ﭘﺲ ﮐﺮدن ﭘﺲ ﮐﻮﭼﻪ ﭘﺲ ﮐﻮﭼﻪ ﭘﺲ ﮐﻪ ﭘﺲ ﮔﺮدن ﭘﺲ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺲ ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺲ ﻝﺸﮑﺮ
pas ferestādan (+Akk.; be) pas-qarāwol⁺⁺ pas-qalʾe⁺ pas-e kār-hā pas kardan (+Akk.) pas kardan (+Akk.) pas-kūče pas-kūče pas ke pas-gardan pas gereftan (+Akk.) pas gaštan pas-laškar
Deutsch
Bemerkung
hinterm Wasser (ON: kleiner Ort in Ostpersien) hinter der Weide: babylonische (= ﻏﺮب ﺑﻴﺪqarb-e Weide bīd) rückwärts gehen hinter dem Rücken des/der; hinter später; hinterher wenn dann (Dienertroß eines vornehmen Reisenden ohne die Leute, die mit Küche und Zelt vorausreisen) Hinterhaus (n.) zurückverlangen absagen zurückgeben (was; wem) Hinterwand (f.) Raum (n.) hinter der Wand zurückgehen; zurückkehren zurückweichen übermorgen in der zweitnächsten Nacht; am zweitnächsten Abend zurücksenden; zurückschicken (was; an/wem) Nachhut (f.) (ON: Ort bei Teheran) am Ende der Dinge abwehren zurückwenden Hintergäßchen (n.) Sackgasse (f.); Seitengäßchen (n.) nachdem Genick (n.); Nacken (m.) zurücknehmen zurückkehren Nachhut (f.)
Quellenangaben 27/9) Gabriel 1935:162 Schindler 1879:342, 348 1. Mose 9/23 Firdausī Firdausī Niẓāmul-Mulk (Siyāsatnāma 169/3) Brugsch 1862:I 170
Morier 1905:158/4 Īrān 4698/2b, 6023/3d, 1. Samuel 7/14, Esra 6/5, Morier 1905:106/1 Wahrmund 1898:I 30 Salemann/Shukovski 1889:33 Morier 1905:20/3 Hugo 14/13b Īrān 6011/3c, Salemann/Shukovski 1889:83 Īrān 6012/3d Īrānšahr I 121/2, 2. Mose 18/2 Litt 98 Īrān 5843/1c FR I 35/16 Anīrān 17/9 Niẓāmī (Ehrm 94/8) Morier 1905:353/3 Īrān 6044/1f, Morier 1905:34/16 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 49/13) Tarb 187 Īrān 5962/1c, Morier 1905:2/1, 155/15 Niẓāmī (Ehrm 82/12) Firdausī, Wahrmund 1898:I 30
763
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2327 2328 2329 2330 2331 2332 2333 2334 2335 2336 2337 2338
(ﭘﺲ ﻣﺎﻧﺪن )از ﭘﺲ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﭘﺲ ﻧﺸﻴﻦ ﭘﺲ و ﭘﻴﺶ ﭘﺲ و ﭘﻴﺶ ﺵﺪن ﭘﺲ و ﭘﻴﺶ ﮐﺮدن ﭘﺲ و ﭘﻴﺶ ﮐﺮدن ﭘﺲ یﮑﺪیﮕﺮ ﭘﺴﺎدﺱﺖ ﭘﺴﺎدﺱﺖ ﭘﺴﺎوﻧﺪ ﭘﺴﺎویﺪن
2339
ﭘﺴﺎویﺪن
2340 2341 2342 2343 2344
ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ
2345 2346 2347 2348 2349 2350 2351 2352 2353 2354 2355 2356 2357
ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﭘﺴﺖ ﺁﺑﻠﻪ ﮐﻮﺑﻰ ﭘﺴﺖ ﺁﻣﺪن ﭘﺴﺖ ﺑﺎدﻧﺪ ﭘﺴﺖ ﺑﻬﺎ ﭘﺴﺖ ﭘﺎﺱﺪارى ﭘﺴﺖ ﭘﺎیﻪ
pas māndan (az) pas-mānde pas-nešīn pas o pīš : ī<*ē pas o pīš šodan pas o pīš kardan (+Akk.) pas o pīš kardan (+Akk.) pas-e jek-dīgar pasā-dast pasā-dast pasāwand <- >ﭘﺴﺎوpasāwīdan <pasāw-> (+Akk.) <- >ﭘﺴﺎوpasāwīdan <pasāw-> (+Akk.) past past past pest past
post⁺⁺⁺ post⁺⁺⁺ post⁺⁺⁺ past past past past post⁺⁺⁺-e ābele-kūbī past āmadan past bādand past-bahā post⁺⁺⁺-e pās-dārī past-pāje
Deutsch
Bemerkung
764 Quellenangaben
zurückbleiben (hinter) zurückgeblieben hintensitzend Hin- und Herreden (n.); Gerede (n.) durcheinandergeworfen werden ordnen; anordnen verschieden stellen hintereinander auf Kredit Borggeschäft (n.); Kreditgeschäft (n.) Reim (m.) (mit der Hand) berühren
FR I 32/24 Salemann/Shukovski 1889:89 Bāyazīd Bisṭāmī (MF I 65/7) Nr 45/23 Vazīrī 1331:30/6 Pīrniyā 1313:I 11/5 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 123/2) Hinz 1937:690 LF 46/20, Bū Šakūr (LF 47/2) LF 29/9, Labībī (LF 29/10) LF 113/13, Firdausī (LF 113/14)
abtasten
Firdausī
dem Erdboden gleich flach klein (von Gestalt) Mehl (n.) niedrig; nieder
LF 14/16, Firdausī Kaihān 1311:I 72/20 LF 46/5, Manǧīk (LF 46/6) Firdausī Rūdakī (LF 3/7), Saʿdī (Būstān 117, Gulistān 10/24), Firdausī, Masʿūd Saʿd Salmān (Armaġān XIX 147/22), Niẓāmī (Maḫzanuʾlasrār 3/11), Kaihān 1311:I 9/22, Īrānšahr I 161/15, Šarq 573/15, Īrān 5824/1g, Smiles 47/7 Īrānšahr I 152/18, Litten 1919:9/18, 10/8 Farh 24/5 Iṭṭilāʿāt 4264/8e Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 10/12) Armaġān XIX 684/10, Morier 1905:4/8 ʿUnṣurī (LF 14/17) Firdausī Īrān 6062/2d Šams-i Faḫrī (Lexicon 14/8) Rūdakī (LF 3/7) ʿUnṣurī (Dīvān 1/32) Īrān 5896/2b Morier 1905:166/11
Post (f.) (frz. Lehnwort) Posten (m.) (frz. Lehnwort) Postkraftwagen (m.) (frz. Lehnwort) steil* tiefgelegen; tief (von der Stimme) unten verworfen Impfstelle (f.) niedrig erscheinen nieder mit ihnen! geringwertig Polizeiposten (m.); Wachposten (m.) gemein
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2358 2359 2360 2361 2362
ﭘﺴﺖ ﭘﺎیﻪ ﭘﺴﺖ ﺕﻮ ﭘﺴﺖ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺴﺖ رﺱﺘﺎﻧﺖ ﭘﺴﺖ روز ﭼﻬﺎرﺵﻨﺒﻪ
2363
ﭘﺴﺖ ﺱﺎﺧﺘﻦ
2364 2365 2366 2367 2368
ﭘﺴﺖ ﺵﺪن ﭘﺴﺖ ﺵﺪن ﭘﺴﺖ ﺵﺪن ﭘﺴﺖ ﺵﺪن ﭘﺴﺖ ﺻﺤّﻰ اﻣﺪادى ﻣﺪارس
2369 2370 2371 2372 2373 2374
ﭘﺴﺖ ﻓﻄﺮت ﭘﺴﺖ ﻓﻄﺮت ﭘﺴﺖ ﻓﻄﺮت ﭘﺴﺖ ﻓﻄﺮﺕﻰ ﭘﺴﺖ ﮐﺮدن ﭘﺴﺖ ﮐﺮدن
2375 2376 2377 2378
ﭘﺴﺖ ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺴﺖ ﮔﺸﺘﻦ ﭘﺴﺖ ﻧﻤﻮدن ﭘﺴﺖ و ﺑﻠﻨﺪ
2379 2380 2381 2382 2383 2384 2385
ﭘﺴﺖ و ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺴﺖ و ﺑﻠﻨﺪى ﭘﺴﺖ و ﺑﻠﻨﺪى ﭘﺴﺖ و ﺑﻠﻨﺪى هﺎ ﭘﺴﺖ هﻮاﺋﻰ ﭘﺴﺘﺎﻝﺰى ﭘﺴﺘﺎن
2386
ﭘﺴﺘﺎن
2387 2388
ﭘﺴﺘﺎن ﭘﺴﺘﺎن ﺑﻨﺪ
past-pāje past-tū post-ḫāne post-restānt⁺⁺⁺ post⁺⁺⁺-e rūz-e čahāršambe past sāḫtan (+Akk.)
Deutsch
Bemerkung
niedrigstehend; niederen Standes Kammer (f.); niedriges Gelaß Postamt (n.); Post (f.) postlagernd Mittwochpost (f.)
herabsetzen; in schlechtes Licht setzen past šodan erniedrigt werden; gedemütigt werden past šodan sich demütigen past šodan sich erniedrigen past šodan sinken post-e sehhī⁺-je emdādī⁺- Schulgesundheitsstelle (f.) [ZDMG-Stelle e madāres⁺ nachsehen] past-fetrat⁺ niederträchtig past-fetrat⁺ niedrigdenkend past-fetrat⁺ niedriggeboren past-fetrat⁺ī niedrige Gesinnung; Gemeinheit (f.) past kardan (+Akk.) abtragen; einebnen erniedrigen; herabwürdigen; herunpast kardan (+Akk.) tersetzen; herabsetzen past gaštan erniedrigt werden past gaštan niedergedrückt werden past namūdan zerschmettern* past o boland Niederung und Höhe past o boland past o bolandī past o bolandī past o bolandī-hā post⁺⁺⁺-e hawāʾ⁺ī pestālozī⁺⁺⁺ pestān
uneben; steil und hoch* Niederung und Höhe Unebenheiten Steilhänge Luftpost (f.) (Name:) Pestalozzi Euter (n.)
pestān
weibliche Brust
pestān pestān-band
Zitze (f.) Brustbinde (f.); Busenhalter (m.);
Quellenangaben Morier 1905:68/2, 145/1 Morier 1905:163/8 Phl 401/2 Haïm 1931 Kašf-i talbīs 85/12 Jesaja 2/12 Jesaja 2/9 Schiller 88/1 Schiller 44/12 ZDMG 9/24 Hugo 23/14f.b, 50/16b Īrān 5746/2b, Hugo 20/5a Ku 20/12 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 70/4), Īrānšahr I 100/17 Kaihān 1311:I 38/8 Firdausī (Šāhnāma 17/31), Haïm 1931:I 235/b, 246b, 1. Samuel 2/8 Matthäus 23/12 Bū Šakūr (MF I 66/4) Morier 1905:240/20 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 13/20), Morier 1905:IX/9 BQ I 203/3b, FR I 35/1f., Rosen 1890:100 Īrān 5824/1d Armaġān XVI 413/9 Morier 1905:33/5 Īrān 4662/1c, 6045/2f, 6055/1d Rāhnamā-i dānišgāh V 175/8 KL I 65/17, Bū Šakūr (Kāva V/8:12/30a), Firdausī ʿAsǧadī (LF 61/14), Minūčihrī 55/4, Hugo 68/24b, 89/12b, Litt 58 Pāzārgād 1315:558/1 FR I 101/6, Haïm 1931
765
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2389 2390 2391 2392 2393
ﭘﺴﺘﺎن دار ﭘﺴﺘﺎن ﮔﺎو ﭘﺴﺘﺎن ﻣﺎدر ﭘﺴﺘﺎﻧﮏ ﭘﺴﺘﻪ
pestān-dār pestān-e gāw pestān-e mādar pestānak p[e]ste
Büstenhalter (m.) Säugetier (n.) Kuheuter (n.) Mutterbrust (f.) Brüstchen (n.) Pistazie (f.); Pimpernuß (f.)
2394 2395 2396 2397 2398 2399
ﭘﺴﺘﻪ ﺵﮑﻦ ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ
peste-šekan pastī pastī pastī pastī pastī
Pistazienknacker (m.) Demut (f.); Unterwürfigkeit (f.) Ebene (f.) Kleinoktav (f.)* Niedergeschlagenheit (f.) Niederung (f.)
2400
ﭘﺴﺘﻰ
pastī
Niedrigkeit (f.)
2401 2402 2403 2404
ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ ﭘﺴﺘﻰ و ﺑﻠﻨﺪى هﺎى زﻣﻴﻦ
PostSenkung (f.)* Tiefe (f.) Tiefen und Höhen der Erde
2405 2406 2407 2408
ﭘﺴﺘﺌﺴﻦ ﭘﺴﺮ ﭘﺴﺮ ﭘﺴﺮ
post⁺⁺⁺ī pastī pastī pastī o bolandī-hā-je zamīn posteʾosen⁺⁺⁺ pesar/posar pesar/posar pesar/posar
Nach-Eozän (n.) Enkel (m.) Jüngling (m.) Knabe (m.); Bube (m.); Junge (m.)
2409
ﭘﺴﺮ
pesar/posar
Sohn (m.)
2410 2411 2412
ﭘﺴﺮ اﻧﺴﺎن ﭘﺴﺮ ﺝﺮیﺮ ﭘﺴﺮ ﭼﻮﭘﺎن
pesar-e ensān⁺ pesar-e ǧarīr⁺ pesar-e čūpān
Menschensohn (m.) Sohn Dscharirs: Ṭabari Hirtenknabe (m.); Hirtenjunge (m.)
Bemerkung
766 Quellenangaben Kaihān 1311:I 11/17 Haïm 1931 Iṭṭilāʿāt 4424/1b Minūčihrī 55/12 MF I 66/21, LF 12/23, Rūdakī (LF 48/9), ẔulFaqār (Dīvān 66/9), Šahīd (LF 13/1), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 141/9), Achundow 386 Nr 83/20 Sharq 121/26, Hugo 21/31b Firdausī Kitāb 30/17, 32/5 Armaġān XIX 147/14 ʿUnṣurī (LF 14/17), Pāzārgād 1315:521/19, Šarq 575/29, Rāhnamā-i dānišgāh V 92 Daulatšāh 83/23, Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 4/3), Kaihān 1311:I 22/20, Smiles 47/8, Ku 16/10, Morier 1905:172/2 Šarq 120/2, Īrān 4698/4a, 5924/2b Kaihān 1311:I 15/18 Firdausī Rāhnamā-i dānišgāh V 192/15
(frz. Lehnwort)
Kaihān 1311:I 27/4 Firdausī Firdausī Rūdakī (LF 37/4), Saʿdī (Gulistān 38/13), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 17/17), Min 6/8, Armaġān XVIII 326/7, Phl 413/15, Fleischer 1875:102 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/10, Sūzanī 78 (FR I 160/17), Firdausī (Šāhnāma 247), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 470), Gulhavī 1303:ad Saʿdī (Būstān 8), Īrān 4369/1a Matthäus 8/20 Tārīḫ-i Ṭabarī 5/14 Pāzārgād 1315:451/18
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2413 2414 2415 2416 2417 2418 2419
ﭘﺴﺮ ﺧﻮاﻧﺪﮔﻰ ﭘﺴﺮ ﺧﻮاﻧﺪﻩ ﭘﺴﺮ ﻋﻤﻮ ﭘﺴﺮاﻧﻪ ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﭘﺴﺮزادﻩ
2420
ﭘﺴﺮﮎ
2421 2422 2423 2424 2425 2426 2427
ﭘﺴﺮﮎ ﭘﺴﺮم ﭘﺴﺮو ﭘﺴﺮو ﭘﺴﺮوار ﭘﺴﺮﻩ ﭘﺴﺮﻩ
2428 2429 2430 2431 2432 2433
ﭘﺴﺮى ﭘﺴﺮیﻨﻪ ﭘﺴﻐﺪﻩ ﭘﺴﻐﺪﻩ ﭘﺴﻨﺪ ﭘﺴﻨﺪ
2434 2435 2436 2437 2438 2439 2440
ﭘﺴﻨﺪ ﭘﺴﻨﺪ (ﭘﺴﻨﺪ )از (ﭘﺴﻨﺪ اﻓﺘﺎدن )…را ﭘﺴﻨﺪ ﺁﻣﺪن ﭘﺴﻨﺪ ﺁﻣﺪن (ﭘﺴﻨﺪ ﺁوردن )ﺑﻪ
2441
ﭘﺴﻨﺪ ﺧﺎﻃﺮش اﻓﺘﺎدن
2442
ﭘﺴﻨﺪ ﺧﺎﻃﺮ… ﺑﻮدن
2443
ﭘﺴﻨﺪ ﺧﺎﻃﺮ… واﻗﻊ ﺵﺪن
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
pesar-ḫāndegī pesar-e ḫānde pesar-e amū⁺ pesarāne pesar-bāče pesar-bāče pesar-zāde
Kindschaft (f.) Wahlsohn (m.) (Adoptivsohn) Vetter (m.) Knabenjunger Diener Knabe (m.); Bube (m.); Junge (m.) Sohneskind (n.); Enkel (m.)
pesarak pesarak pesar-am pesarū pesarū pesar-wār pesare pesare
Knäblein (n.); Bübchen (n.); kleiner Knabe; Junge (m.) Söhnlein (n.) mein Sohn Bübchen (n.) Söhnchen (n.); Söhnlein (n.) sohnesgleich Bube (m.); Junge (m.); Knabe (m.) Bursche (m.); nichtsnutziger Junge
pesarī pesarīne pasaqde pasaqde pasand(-e) pasand(-e)
Sohnesvom Sohne bereit erprobt angenehm; gefällig genehm
pasand(-e) pasand(-e) pasand (az) pasand oftādan (…rā) pasand āmadan pasand āmadan pasand āwardan (be)
Lob (n.) willkommen (wem) zufrieden (mit) gefallen (wem) angenehm erscheinen gefallen sich gefallen lassen (was); sich fügen (wem) ihm behagen
Browne 1316:32/19f.
gefallen (wem)
Hugo 88/10b
gefallen (wem)
Hugo 67/19f.a
pasand-e ḫāter⁺-aš oftādan pasand-e ḫāter⁺-e… būdan pasand-e ḫāter⁺-e…
Römerbrief 8/15, 23 Hugo 43/21a Hugo 65/27a, Schiller 100/13 Īrān 5896/2b, 6073/4a Hidāyat (Iṣfahān 9/24) Īrān 6054/3c FA 2/20a, Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 98/3), Īrān 4369/2d Īrān 6034/3c, Fleischer 1875:97 Gulhavī 1303:10/2 Wahrmund 1898:I 154 Grünert 1881:71 Firdausī Morier 1905:231/12 Fleischer 1875:98, Wahrmund 1898:I 147, II 48
[Ǧāmī-ZDMGStelle nachsehen]
GK 70 GK 70 Firdausī, GK 81 Ǧāmī (ZDMG IX 194/10), Firdausī Salemann/Shukovski 1889:75 1. Mose 16/6 Tārīḫ-i Ṭabarī 532/9 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 24/3) Buch der Richter 14/3 Saʿdī (Būstān 124) Asadī (Daulatšāh 39/9)
767
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2444
ﭘﺴﻨﺪ ﺧﺎﻃﺮ… واﻗﻊ ﺵﺪن
2445 2446 2447 2448 2449
ﭘﺴﻨﺪ ﻃﺒﻊ ﭘﺴﻨﺪ ﻃﺒﻊ ﺵﺪن ﭘﺴﻨﺪ ﮐﺮدن ﭘﺴﻨﺪش اﻓﺘﺎدن ﭘﺴﻨﺪﻩ
2450
(ﭘﺴﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2451 2452
(ﭘﺴﻨﺪﻩ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﭘﺴﻨﺪیﺪن
2453
ﭘﺴﻨﺪیﺪن
2454
ﭘﺴﻨﺪیﺪن
2455
ﭘﺴﻨﺪیﺪن
2456
(ﭘﺴﻨﺪیﺪن )ز
2457
(ﭘﺴﻨﺪیﺪن )ﮐﻪ
2458
( ﺕﺎ،ﭘﺴﻨﺪیﺪن )ﻧﻪ
2459
Deutsch
Bemerkung
768 Quellenangaben
wāqeʾ⁺ šodan pasand-e ḫāter⁺-e… wāqeʾ⁺ šodan pasand-tabʾ⁺ pasand-tabʾ⁺ šodan pasand kardan (+Akk.) pasand-aš oftādan pasande
zusagen (wem)
Phl 12/20
wohlschmeckend* munden Gefallen finden (an) ihm gefallen gefallend; genehm
Tarb 301 Rosen 1925:63 Ku 7/8, 8/1 Firdausī
pasande kardan (be)
billigen*
(zu ﭘﺴﻨﺪیﺪن pasandīdan)
Ẕul-Faqār (Dīvān 39/9), Kasravī 1307:III III/17 Kasravī 1309:3/6 Saʿdī (Gulistān 15/1, 17/18), Firdausī
pasande kardan (be) <- >ﭘﺴﻨﺪpasandīdan <pasand-> (+Akk.) <- >ﭘﺴﻨﺪpasandīdan <pasand-> (+Akk.)
sich zufrieden geben (mit) Beifall zollen; zustimmen
<- >ﭘﺴﻦpasandīdan <pasan-> (+Akk.) <- >ﭘﺴﻦpasandīdan <pasan-> (+Akk.)
gelten lassen; annehmen
zufrieden sein (mit) zulassen (daß)
Ḥāfiẓ (Dīvān 188/6)
zufrieden sein (nicht; bis)
Tārīḫ-i Ṭabarī 503/8
ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ
<- >ﭘﺴﻨﺪpasandīdan <pasand-> (ze) <- >ﭘﺴﻨﺪpasandīdan <pasand-> (ke) <- >ﭘﺴﻨﺪpasandīdan <pasand-> (na; tā) pasandīde(-je)
Ḥāfiẓ (Dīvān 468/8), Ǧāmī (Rückert 1848:36/16), Hātif (Dīvān 4/4), Hugo 75/1b, Ku 18/12, Fleischer 1875:179 Firdausī (Zulaiḫā 36)
2460
ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ
pasandīde(-je)
einverstanden
2461
ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ
pasandīde(-je)
gebilligt
2462
ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ
pasandīde(-je)
löblich; gut; geschätzt; genehm; angenehm; recht und billig
Tārīḫ-i Ṭabarī 6/1, Amīr Ḫusrau (BA II 502/31c), Rūdakī (LF 32/2, 43/16), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 14/39, Gulistān 29/7, 31/9), Firdausī, Morier 1905:332/9 Saʿdī (Gulistān 45/11), Hidāyat (Iṣfahān 3/5)
billigen
gutheißen
angenehm
(zu ﭘﺴﻨﺪیﺪن pasandīdan) (zu ﭘﺴﻨﺪیﺪن pasandīdan) (zu ﭘﺴﻨﺪیﺪن pasandīdan) (zu ﭘﺴﻨﺪیﺪن pasandīdan)
Browne 1316:17/15, Smiles 5/9 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 81/14) Tārīḫ-i Ṭabarī 2/8 Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/7), Qazvīnī 1909:XXII/7, Šarq 2/16, Īrān 6019/1c, 6039/2b, Phl 418/25, 1. Mose 49/15, Smiles 19/16
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2463 2464 2465 2466 2467
(ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ ﺁﻣﺪن )…را (ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ ﺁﻣﺪن )…را (ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ ﺁﻣﺪن )…را (ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ ﺁﻣﺪن )…را (ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ ﺕﺮ ﺁﻣﺪن )…را
2468 2469 2470 2471 2472 2473 2474 2475 2476
ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ راى (ﭘﺴﻨﺪیﺪﻩ ﻓﺘﺎدن )…را ﭘﺴﻨﺪیﺪ۽… ﺁﻣﺪن ﭘﺴﻨﺪ… اﻓﺘﺎدن ﭘﺴﻨﺪ… ﺑﻮدن ﭘﺴﻮدن ﭘﺴﻮدن ﭘﺴﻰ ﭘﺴﻴﺠﻴﺪن
2477 2478
ﭘﺴﻴﭻ ﭘﺴﻴﭽﻴﺪن
2479
ﭘﺴﻴﭽﻴﺪن
2480 2481
ﭘﺴﻴﻦ ﭘﺸﺎﭘﻮیﻪ
2482
ﭘﺸﺎﻧﺪﻩ
2483 2484 2485 2486 2487
ﭘﺸﺎور ﭘﺸﺎورى ﭘﺸﺖ ﭘﺸﺖ ﭘﺸﺖ
2488
ﭘﺸﺖ
pošt-e
(ON:) Peschawar Peschawarer (bildlich:) Lende (f.) Abstammung (f.) Geschlechterfolge (f.); Geschlecht (n.) hinter
2489
ﭘﺸﺖ
pošt
Rücken (m.)
pasandīde āmadan (…rā) pasandīde āmadan (…rā) pasandīde āmadan (…rā) pasandīde āmadan (…rā) pasandīde-tar āmadan (…rā) pasandīde-rāj⁺ pasandīde fotādan (…rā) pasandīde-je… āmadan pasand-e… oftādan pasand-e… būdan <- >ﭘﺴﺎpasūdan <pasā-> (+Akk.) <- >ﭘﺴﺎpasūdan <pasā-> (+Akk.) pasī <- >ﭘﺴﻴﺞpasīǧīdan <pasīǧ-> (+Akk.) : 1.ī<*ē pasīč : ī<*ē <- >ﭘﺴﻴﭻpasīčīdan <pasīč-> (+Akk.) : 1.ī<*ē <- >ﭘﺴﻴﭻpasīčīdan <pasīč-> (+Akk.) : 1.ī<*ē pasīn pašāpūje pūšānde : ū<*ō pešāwar pešāwarī pošt pošt pošt
Bemerkung
Quellenangaben
gefallen (wem) gutgeheißen werden willkommen sein wohlgelitten sein besser gefallen (wem)
Saʿdī (Gulistān 21/11, 36/12, 45/7) Saʿdī (Gulistān 9/5) Qazvīnī 1909:XXI/18 Saʿdī (Gulistān 18/11) Saʿdī (Gulistān 13/16)
dessen Meinung gebilligt ist gefallen (wem) gefallen (wem) gefallen; behagen (wem) zusagen; zuträglich sein (wem) befühlen; betasten berühren Pfennig; Heller bereiten
Firdausī (Zulaiḫā 388) Ǧāmī (Rückert 1948:36/15) Psalm 69/31 1. Mose 20/15, Morier 1905:180/1 Armaġān XIX 211/8 Rūnī (FǦ I 252) Firdausī Sūzanī Firdausī
Absicht (f.) bereiten
Niẓāmī (ŠL I 163a) LF 22/10, Firdausī
üben; zeigen
Firdausī (LF 22/11)
letzter (Name eines der sechs Kreise des Landes Teheran) bedeckt; verdeckt
Ḫāqānī, Firdausī (Šāhnāma 67) EdI IV 774a (zu ﭘﻮﺵﺎﻧﺪن pūšāndan)
Phl 404/13 Nr 23/19 Firdausī (Zulaiḫā 121) Salemann/Shukovski 1889:75 FA 2/22a, 1. Mose 15/16, 50/23, 2. Mose 34/7, Morier 1905:156/8 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 8/3), Smiles 32/17, Īrān 4639/4d LF 96/4, Tārīḫ-i Ṭabarī 4/7, 11/12, Bū Šakūr, Ḫāqānī (FA 3/10b), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 13/11), Saʿdī (Būstān 32), Sūzanī, ʿUnṣurī (LF 47/3), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau
769
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2490
ﭘﺸﺖ ﺑﺎم
2491 2492 2493 2494 2495
ﭘﺸﺖ ﺑﭙﺸﺖ ﭘﺸﺖ ﺑﺮ ﺁوردن ﭘﺸﺖ ﺑﺮﮔﺎﺵﺘﻦ ﭘﺸﺖ ﺑﺮ… ﻧﻤﻮدن ﭘﺸﺖ ﺑﺴﺖ
2496
ﭘﺸﺖ ﺑﺴﻄﺎم
2497 2498
ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ
2499 2500 2501 2502
ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪ ﭘﺸﺖ ﺑﻨﺪى ﭘﺸﺖ ﭘﺎ (ﭘﺸﺖ ﭘﺎ زدن )ﺑﻪ
2503 2504 2505 2506 2507 2508 2509 2510 2511 2512 2513
ﭘﺸﺖ ﭘﺎى ﭘﺸﺖ ﺧﻮد را در ﺁﻓﺘﺎب دادن ﭘﺸﺖ دادن (ﭘﺸﺖ دادن )ﺑﻪ ﭘﺸﺖ در ﭘﺸﺖ او ﭘﺸﺖ دﺱﺖ ﭘﺸﺖ دﺱﺖ او زدن ﭘﺸﺖ رو ﭘﺸﺖ ﺱﭙﺎﻩ ﭘﺸﺖ ﺱﺮ ﭘﺸﺖ ﺱﺮ ﺧﺎریﺪن
2514 2515 2516 2517 2518
ﭘﺸﺖ ﺱﺮ هﻢ ﭘﺸﺖ ﺱﺮﺵﺎن ﭘﺸﺖ ﺱﻴﺎهﻰ ﭘﺸﺖ ﻓﺮوش ﭘﺸﺖ ﮐﺎر
Deutsch
pošt-e bām
Dach (n.)
pošt be-pošt pošt bar-āwardan pošt bar-gāštan pošt bar… namūdan pošt-bast
Rücken gegen Rücken den Rücken kehren; fliehen den Rücken kehren; fliehen den Rücken kehren (wem) grobes Tuch (das Frauen und Bauern unter der Achsel umnehmen) (Name eines Nebenflüßchens des Gorganflusses) Querstange (f.) Riegel (m.); Türriegel (m.)
pošt-bastām pošt-band pošt-band pošt-band pošt-bandī pošt-e pā pošt-e pā zadan (be) pošt-e pāj pošt-e ḫod-rā dar āftāb dādan pošt dādan (+Akk.) pošt dādan (be) pošt dar pošt-e ū pošt-e dast pošt-e dast-e ū zadan pošt-rou pošt-e sepāh pošt-e sar-e pošt-e sar ḫārīdan pošt-e sar-e ham pošt-e sar-e-šān pošt-e sijāhī pošt-forūš pošt-e kār
Strebepfeiler (m.)* Unterstützung (f.) Fußrist (m.) Fußtritte geben (wem); mit Füßen treten (wen/auf) Rist (m.) des Fußes den Rücken der Sonne zuwenden den Rücken wenden (vor) sich lehnen (an) Geschlechter seiner Vorfahren Handrücken (m.) ihn auf die Hand schlagen auf dem Rücken kriechend Nachhut (f.) hinter sich hinten am Kopfe kratzen (Zeichen der Beschämung) nacheinander; hintereinander hinter ihnen Rückhalt der Schwärze: die Nacht* (Landschaft bei Nischapūr) Beharrlichkeit (f.)
Bemerkung
770 Quellenangaben (Safarnāma 21/5, 42/17), Īrān 6009/3d, Hugo 75/36b, Fleischer 1875:120 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 37/6, 88/18), Īrān 4368/2a, Hugo 81/9b, Morier 1905:177/12 Hzf 7/4 Firdausī Firdausī Schiller 48/10 LF 47/2+, ʿUnṣurī (LF 47/3) Kaihān 1311:I 72/2 2. Mose 26/26, 27/10 Buch der Richter 16/3, Nahum 3/13, Psalm 147/13 Īrān 4369/2e Morier 1905:12/16 Saʿdī (Gulistān 51/8) Īrānšahr I 123/8, Šarq 676/28, Īrān 4654/3e, Morier 1905:175/2f. Saʿdī (Gulistān 9/16) Pāzārgād 1315:478/19 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 26/13, Gulistān 25/19) Hzf 3/6 Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 71/3f.) Falakī (FA 172/2b), Sāln P 1315:19/5 Anīrān 51/22f. Rūmī (kl. Divan 3/14) Firdausī Īrān 4696/1b, 5896/2b, Hugo 81/20b Hātif (Dīvān 3/14) Īrān 6060/2f, Morier 1905:223/16 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 30/5) ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 52/1) EdI III 1002a Kitāb 11/20, Smiles 33/2, 48/30, 146/23,
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2519 2520 2521 2522 2523 2524 2525
ﭘﺸﺖ ﮐﺎر (ﭘﺸﺖ ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﭘﺸﺖ ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﭘﺸﺖ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﭘﺸﺖ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﮐﺸﺘﻰ ﭘﺸﺖ ﮐﻮﻩ
2526 2527 2528 2529 2530
ﭘﺸﺖ ﮔﺎﻩ ﭘﺸﺖ ﮔﺬاﺵﺘﻦ ﭘﺸﺖ ﮔﺮداﻧﻴﺪن ﭘﺸﺖ ﮔﺮدن ﭘﺸﺖ ﮔﺮدﻧﻰ
2531 2532 2533
ﭘﺸﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ (ﭘﺸﺖ ﮔﺮﻣﻰ )ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﮔﻮش اﻧﺪاﺧﺘﻦ
pošt gereftan (+Akk.) pošt-garmī (be) pošt-e gūš andāḫtan
2534
ﭘﺸﺖ ﮔﻮش اﻧﺪاﺧﺘﻦ
2535 2536 2537 2538
ﭘﺸﺖ ﻝﺸﮑﺮ ﭘﺸﺖ ﻝﻨﮓ ﭘﺸﺖ ﻣﺎزﻩ ﭘﺸﺖ ﻣﺎﻝﻰ
pošt-e gūš andāḫtan (+Akk.) pošt-e laškar pošt-lang pošt-māze pošt-mālī
2539
ﭘﺸﺖ ﻣﺎهﻰ
pošt-e māhī
2540
ﭘﺸﺖ ﻣﻴﺰ ﻧﺸﺴﺘﻦ
pošt-e mīz nešastan
2541 2542 2543 2544
ﭘﺸﺖ ﻧﻤﺎیﺸﮕﺎﻩ (ﭘﺸﺖ ﻧﻤﻮدن )ﺑﻪ (ﭘﺸﺖ ﻧﻤﻮدن )ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﻧﻮیﺲ
pošt-e nemāješ-gāh pošt namūdan (be) pošt namūdan (be) pošt-newīs
2545
ﭘﺸﺖ و ﭘﻨﺎﻩ
2546
ﭘﺸﺖ و روى ﻗﺎﻝﻰ
pošt-kār pošt kardan (bar) pošt kardan (bar) pošt kardan (be) pošt kardan (be) pošt-e kaštī pošt-e kūh pošt-gāh pošt gozāštan pošt gardānīdan pošt-e gardan pošt-gardanī
Deutsch Beharrlichkeit (f.); Ausdauer (f.) den Rücken kehren (wem) sich lehnen (an) den Rücken kehren (wem) fliehen Hinterschiff (n.); Heck (n.) hinter dem Berge (der westliche Teil des heutigen Luristan) Lehne (f.); Rückenlehne (f.) den Rücken kehren; fliehen den Rücken wenden; sich abwenden Nacken (m.); Genick (n.) Nackenhieb (m.); Schlag (m.) auf den Rücken sich aufladen; aufnehmen Vertrauen (n.) (auf) hinters Ohr werfen: vernachlässigen; nicht beachten; versäumen vernachlässigen
pošt o panāh
Nachhut (f.) tadelnswert; getadelt Rückgrat (n.) Rückenabreiben (n.); Rückenreiben (n.) Rücken (m.) des Fisches: Tiefe (f.) der Erde sich zu Tische setzen; sich an den Tisch setzen hinter der Szene den Rücken kehren (wem) fliehen giriert, umgeschrieben [Überweisungen, Wechsel]; indossiert* Rückendeckung (f.); Rückhalt (m.)
pošt o rūj-e qālī⁺⁺
Unter- und Oberseite (f.) des Tep-
Bemerkung
Quellenangaben 151/10, Phl 404/29 Bīžan 1316:V/12, Īrān 5788/1c ʿAṭṭār (Pandnāma 132), Hugo 34/5a Saʿdī (Gulistān 14/1) Smiles 34/25 Firdausī Litt 121 Kaihān 1311:I 27/10, 15, Hidāyat (Iṣfahān 9/3), EdI III 54a Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 83/14) Firdausī Hugo 33/34b Īrān 6018/3g Morier 1905:54/6 Ramażānī 1315:170/2 Kāva I/11:6/9b, Morier 1905:14/12, 228/11 Kašf-i talbīs 25/15 Tarb 37b Firdausī Sūzanī 72 (FR I 156/19) Sūzanī 71 (FR I 156/15) Īrānšahr II 608/12 Morier 1905:48/11 Īrān 6004/3e, 6021/3e Schiller 77/11 Hugo 75/7a Firdausī Farh 29, Hinz 1937:690 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 65/17), Morier 1905:231/10 Armaġān XVI 414/18
771
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2547 2548 2549
ﭘﺸﺖ وارﻩ ﭘﺸﺖ هﻢ ﭘﺸﺖ هﻢ اﻧﺪاﺧﺘﻦ
pošt-wāre pošt-e ham pošt-e ham andāḫtan
2550 2551
(ﭘﺸﺖ یﺎﻓﺘﻦ )از ﭘﺸﺘﺎﻧﺪن
pošt jāftan (az) <- >ﭘﺸﺘﺎنpoštāndan <poštān->
2552
ﭘﺸﺘﮏ
2553 2554 2555 2556
ﭘﺸﺘﮏ ﭘﺸﺘﮏ ﺑﺮ داﺵﺘﻦ ﭘﺸﺘﮏ زدن ﭘﺸﺘﮑﻮﻩ
2557
ﭘﺸﺘﻨﻮیﺴﻰ
2558 2559 2560 2561 2562 2563
ﭘﺸﺘﻮ ﭘﺸﺘﻮ ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﭘﺸﺘﻪ ﭘﺸﺘﻪ ﭘﺸﺘﻪ
poštū poštū pošt-wāne pošte pošte pošte
pichs Rückenlast (f.) hintereinander hinter sich werfen: betrügen; Ränke schmieden gekräftigt werden (von) Deckung verschaffen (einem Wechsel) Jacke (f.) (der Männer, bis zu den Hüften reichend) Purzelbaum (m.) Purzelbaum schlagen sich rücklings überschlagen (Name einer Gegend im westlichen Persien) Giro (m.); Umschreibung (f.) (eines Wechsels); Indosso (m.) Afghane (m.) afghanisch Deckung (f.) (eines Kontos) Haufen (m.) haufenweise Hügel (m.)
2564 2565 2566 2567 2568 2569
ﭘﺸﺘﻪ ﭘﺸﺘﻰ ﭘﺸﺘﻴﺎر ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن ﭘﺸﺘﻴﺒﺎن
pošte poštī pošt-jār poštībān poštībān poštībān
hügelig Schutz (m.), Hilfe (f.) Helfer (m.) Rückendeckung (f.) Rückhalt (m.) Stütze (f.)
2570 2571 2572 2573
(ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ )از (ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ )از (ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ )از ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﺁواز ﺑﻮدن
poštībānī (az) poštībānī (az) poštībānī (az) poštībānī-je āwāz būdan
2574 2575
(ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن )از (ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن )از
poštībānī kardan (az) poštībānī kardan (az)
gestützt (auf) Stützung (f.) Unterstützung (f.) Begleitung des Gesanges sein; den Gesang begleiten sich stützen (auf) stützen (wen)
poštak poštak poštak bar-dāštan poštak zadan pošt-e-kūh pošt-newīsī
Bemerkung
772 Quellenangaben GK 192 Hidāyat (Sāya u raušan 7/19) ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 50/3) Hinz 1937:690 Sūzanī 73 (FR I 156/24)
(s. ﭘﺸﺖpošt)
Fleischer 1875:100 Fleischer 1875:101 Beck 1914:118 Rāhnamā-i dānišgāh V 188 Farh 29, Hinz 1937:690 Īrānšahr I 74/13 Hinz 1937:690 FR I 40/4+, Firdausī Beck 1914:441/10, 1915:263 FR I 40/4+, Farruḫī (Dīvān 78/32), NāṣirḪusrau (Safarnāma 25/21, 115/3) LF 25/10 Firdausī GK 192 Wahrmund 1898:68 Tārīḫ-i Ṭabarī 474/11, Saʿdī (Gulistān 3/9) Pfl 415/5, Char 131/13, Šarq 634/29, Īrān 4369/1a Īrān 6024/2f Kasravī 1304:14/16, Kasravī 1307:I 22/10 Īrān 5982/1e, 6010/2c Vazīrī 1331:36/15 Īrān 5926/1b Īrān 5921/1g
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2576
(ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻧﻤﻮدن )از
2577
(ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻰ ﻧﻤﻮدن )از
2578 2579 2580
ﭘﺸﮏ ﭘﺸﮏ ﭘﺸﮑﻞ
2581
ﭘﺸﮑﻞ ﺵﺘﺮ
2582 2583 2584
ﭘﺸﮑﻢ ﭘﺸﻢ ﭘﺸﻢ
2585 2586 2587 2588 2589 2590 2591 2592 2593 2594 2595 2596 2597
ﭘﺸﻢ ﭘﺸﻢ اﺵﺘﺮ ﭘﺸﻢ ﺁﻝﻮ ﭘﺸﻢ ﺁﻝﻮ ﭘﺸﻢ ﺁﻝﻮد ﭘﺸﻢ ﺑﺰ ﭘﺸﻢ ﭼﻴﻦ ﭘﺸﻢ ﺧﺮﮔﻮش ﭘﺸﻢ زدن ﭘﺸﻢ ﺵﺘﺮ ﭘﺸﻢ ﮔﻮﺱﻔﻨﺪ ﭘﺸﻢ وزغ ﭘﺸﻤﭽﺎﻩ
2598 2599
ﭘﺸﻤﭽﻴﻨﻰ ﭘﺸﻤﮏ
2600 2601 2602 2603
ﭘﺸﻤﻰ ﭘﺸﻤﻴﻦ ﭘﺸﻤﻴﻦ ﭘﺸﻤﻴﻨﻪ
2604
ﭘﺸﻤﻴﻨﻪ
poštībānī namūdan (az) + Akk. poštībānī namūdan (az) + Akk. pešk pešk peškel
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
sich stützen (auf)
Īrān 5918/1e
stützen (wen)
Īrān 5833/3a, 6059/3f Anīrān 24/5 Qulī-Ḫān (Safarnāma 52/8), Morier 1905:33/1 BQ I 215/15a, Anīrān 26/3
peškel-e šotor
Schafmist (m.); Kamelmist (m.) Tierkot (m.); Mist (m.) Mist (m.) von Schafen, Ziegen und Kamelen Kamelmist (m.)
paškam pašam pašm
Sommerhaus (n.) Körperhaare; Behaarung (f.) Wolle (f.)
pašam pašm-e oštor pašm-ālū pašm-ālū pašm-ālūd pašm-e boz pašm-čīn pašm-e ḫargūš pašm zadan pašm-e šotor pašm-e gūsfand pašm-e wazaq pašmačāh
pašmī pašmīn pašmīn pašmīne
Wolle (f.) Kamelwolle (f.) haarig, behaart; wollig; zottig Plüsch (m.) wollig behaart Ziegenwolle (f.) Wollscherer (m.) Hasenwolle (f.) Wolle krempeln Kamelwolle (f.) Schafwolle (f.) Wasserlinsen (Lemna) (Bezirk des Gebietes von Bahidschan in Gilan) Schur (f.); Schafschur (f.) (ein Zuckerwerk: Zucker mit Fett geknetet und zu Strähnen ausgezogen) wollen [aus Wolle] wollen; aus Wolle wollig; rauh wollen, Woll-
pašmīne
Wollgewand (n.)
pašm-čīnī pašmak
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 92/15), Ramażānī 1315:167/6 GK 59/81 Morier 1905:355/1 Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 22/15), Jesaja 1/18, Litten 1919:6/6 Sp R 233, 361 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/9 Hidāyat (Sāya u raušan 51/14), Īrān 6012/4d Tarb 330 Anīrān 37/3 2. Mose 25/4 1. Mose 38/12 Īrān 6028/3f Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 4/11) Anīrān 38/21f., 26/3 Armaġān XVI 331/23 Achundow 383 EdI III 9a Iṭṭilāʿāt 4424/3c, Morier 1905:21/1 GK 81/2, Morier 1905:76/7, Polak 1865:I 120 Īrān 5839/2a, Gš 12/18, Hugo 59/25b Firdausī, Morier 1905:67/7 1. Mose 25/25, Buch der Richter 6/37 FR II 223/13, ʿAṭṭār (Pandnāma 164), Gš 81/26 LF 102/3, ʿAṭṭār (Pandnāma 165), Firdausī
773
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2605 2606 2607 2608 2609
ﭘﺸﻤﻴﻨﻪ ﭘﺸﻤﻴﻨﻪ ﭘﻮش ﭘﺸﻦ ﭘﺸﻨﺠﻴﺪن ﭘﺸﻨﮓ
2610 2611 2612
ﭘﺸﻨﮓ ﭘﺸﻨﮓ ﭘﺸﻨﮓ
2613 2614
ﭘﺸﻪ ﭘﺸﻪ ّ
2615 2616
ﭘﺸﻪ ّ ﭘﺸﻪ ﺑﻨﺪ
2617 2618 2619 2620 2621 2622 2623
ﭘﺸﻪ ﺧﻮردﻩ ّ ﭘﺸﻪ دان ﭘﺸﻪ رو ﭘﺸﻰ ﭘﺸﻴﺎن ﭘﺸﻴﺰ ﭘﺸﻴﺰ
2624 2625 2626 2627 2628 2629 2630
ﭘﺸﻴﺰ ﭘﺸﻴﺰ ﭘﺸﻴﺰﻩ ﭘﺸﻴﺰﻩ ﭘﺸﻴﺰﻩ ﭘﺸﻴﻞ ایﺮﻣﺎق (ﭘﺸﻴﻤﺎن )از
2631 2632 2633 2634
(ﭘﺸﻴﻤﺎن )از (ﭘﺸﻴﻤﺎن )از ﭘﺸﻴﻤﺎن ﺑﻮدن (ﭘﺸﻴﻤﺎن ﺵﺪن )از
pašmīne pašmīne-pūš pašan < >ﭘﺸﻨﺞpašanǧīdan <pašanǧ-> pašang
Deutsch Wollrock (m.) in ein Wollgewand gekleidet (Sufi) (ON) besprengen; bespritzen (männlicher Name)
pošang pošang pošang
(Name eines Sohnes Afrasiabs) Brechstange (f.); Brecheisen (n.) Spaten (m.); Schaufel (f.)
paše pašše
Mücke (f.) Mücke (f.)
pašše paše-band
Stechmücke (f.) (Moskito) Mückennetz (am Bett)
pašše-ḫorde paše-dān paše-rou pašī : ī<*ī pašijān/pešijān pašīz : ī<*ī pašīz : ī<*ī
mückenzerfressen; mückengestochen Mückennetz (am Bett) Mücken durchlassend Scheidemünze (f.) (ON: das heutige Damawand) (wertlose) Kupfermünze Heller (m.); Pfennig (m.)
pašīz : ī<*ī pašīz : ī<*ī pašīze : ī<*ī pašīze : ī<*ī pašīze : ī<*ī pešīl-īrmāq pašīmān (az)
Scheidemünze (f.) Schuppe (f.) Scheidemünze (f.) Scherge (m.) Schuppe (f.) (des Fisches) (Name eines Flusses in Kleinasien) bereuend (was)
pašīmān (az) pašīmān (az) pašīmān būdan pašīmān šodan (az)
Reue (f.) reuig bereuen Reue empfinden; bereuen (was)
Bemerkung
774 Quellenangaben KL I 21/11 Ḥāfiẓ (Dīvān 98/2), Firdausī Firdausī GK 72 Sūzanī, Firdausī, EdI III 51b, Morier 1905:189/12 Sūzanī 74/1 (FR I 157/21) Sūzanī 74/1 (FR I 157/20) LF 76/10, Abū Ḥanīfak Iskāf (LF 76/11), Sūzanī 74/2 (FR I 151/22) Firdausī Anvarī (Qaṣāʾid 23/11), Firdausī, Qulī-Ḫān (Safarnāma 89/3), Nāṣir-Xusrau (Saʿādatnāma 261), Īrānšahr I 200/14, Īrān 5789/3e, 6011/3c 2. Mose 8/16, Litt 117 Armaġān XIX 213/5, Īrānšahr II 21/14, Iṭṭilāʿāt 4421/1c, Īrān 6011/3c Sūzanī 72 (FR I 156/19) Tarb 300, Bleibtreu 1894:145 Armaġān XIX 213/9 GK 84 EdI I 977 LF 39/23, Labībī (LF 39/24) FR I 158/14, Firdausī (Šāhnāma 18/15), QulīḪān (Safarnāma 121/16), Ku 20/15, Īrān 5833/3a, 5894/1b, Morier 1905:123/18 Īrān 5789/2b, Hinz 1937:690 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 11/5) GK 84 Rūnī (ŠL I 116/9a) FR I 158/14+, Šahīd (LF 70/9) Kāva 233/14a Saʿdī (Ḫavātīm 47/9), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 8/6), Firdausī Firdausī GK 190 Hidāyat (Zinda ba gūr 52/15) Saʿdī (FA 72/3a), Hidāyat (Iṣfahān 4/7),
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2635 2636 2637
(ﭘﺸﻴﻤﺎن ﺵﺪن )ﮐﻪ ﭘﺸﻴﻤﺎن ﮐﺮدن (ﭘﺸﻴﻤﺎن ﮔﺮدیﺪن )از
2638
(ﭘﺸﻴﻤﺎن ﮔﺸﺘﻦ )از
2639 2640 2641 2642 2643 2644 2645 2646 2647 2648 2649 2650 2651 2652 2653 2654 2655 2656 2657 2658 2659 2660 2661 2662
(ﭘﺸﻴﻤﺎﻧﻰ )از ﭘﺸﻴﻤﺎﻧﻰ ﺧﻮردن ﭘﻄﺎس ﭘﻄﺎﺱﻰ ﭘﻄﺎﺱﻴﻢ ﭘﻄﺮ ﭘﻄﺮ ﭘﻄﺮ ﮐﺒﻴﺮ ﭘﻄﺮزﺑﻮرغ ﭘﻄﺮزﺑﻮرگ ﭘﻄﺮس ﭘﻄﺮﮔﺮاد ﭘﻄﺮوﮔﺮاد ﭘﻄﺮیﺎرخ ﭘﻄﺮیﮏ (ﭘﻒ )ﺑﻪ (ﭘﻒ )ﺑﻪ ﭘﻒ ﭘﺮزورى ﺑﺼﻮرﺕﺶ زدن ﭘﻒ زدن ﭘﻒ ﮐﺮدﻩ ﭘﻔﮏ ﭘﮏ ﭘﮏ ﭘﮑﺘﻴﻦ
2663 2664
ﭘﮑﻦ ﭘﮕﺎﻩ
Deutsch
pašīmān šodan (ke) bereuen (daß) pašīmān kardan (+Akk.) bereuen lassen; reuig machen bereuen (was); Reue empfinden pašīmān gardīdan (az) (über) pašīmān gaštan (az) bereuen (was) pašīmānī (az) pašīmānī ḫordan potās⁺⁺⁺ potās⁺⁺⁺ī potāsijom⁺⁺⁺ petr⁺⁺⁺ petr⁺⁺⁺ petr⁺⁺⁺-e kabīr peterzbūrq⁺⁺⁺ peterzbūrg⁺⁺⁺ petros⁺⁺⁺ petrogrād⁺⁺⁺ petrūgrād⁺⁺⁺ patrijārḫ⁺⁺⁺ petrīk pof (be) pof (be) pof-e por-zūr-ī be-sūrataš zadan pof zadan pof-karde pofak pok pok pektīn⁺⁺⁺ peken pagāh
Bemerkung
Quellenangaben Ramażānī 1315:9/10, Šarq 677/11, Īrān 5896/2c, 6012/4a, Pfl 401/30f., 1. Mose 6/5, 2. Mose 13/17, Buch der Richter 2/18 1. Samuel 15/35 Niẓāmī (BA I 126a) Šarq 121/26
ʿAṭṭār (Pandnāma 43), Īrān 6061/2g, Matthäus 22/29 Sūzanī, Firdausī Saʿdī (Gulistān 10/15) (frz. Lehnwort) Armaġān XVIII 234/2, XIX 202/6 Armaġān XIX 205/15 (frz. Lehnwort) Īrān 5824/1d Beck 1915:81 Beck 1915:362, Rosen 1925:108 Rosen 1925:102 Nr 25/11 Char 141/11 Apostelgeschichte 1/13 Šarq 216/13 Irānī 1343:III/15 (griech. Lehnwort) Apostelgeschichte 2/29 Ḥayīm 1931:II 245a Morier 1905:86/4 Morier 1905:230/18 Morier 1905:88/18
Reue (f.) (über) bereuen Pottasche (f.); Kali (m.) kalihältig; KaliKalium (männlicher Name) Peter Petersburg Peter der Große Petersburg Petersburg (männlicher Name) Petrus Petrograd, Petersburg Petrograd, Petersburg Patriarch (m.); Erzvater (m.) Patriarch (m.); Erzvater (m.) Blasen (n.); Atemstoß (m.) Zug (m.) (aus der Pfeife) ihm eine kräftige Rauchwolke ins Gesicht blasen Blasen bilden (Teig) geschwollen; angeschwollen Blasrohr (n.) Hammer (m.); Schmiedehammer (m.) Zug (m.) (aus der Pfeife) Pektin (n.) (galler[t]artige Stoffe in (frz. Lehnwort) den Früchten, die das Versulzen [Festwerden] der Säfte herbeiführen) (ON) Peking früh am Morgen
Hidāyat (Iṣfahān 11/19) Hidāyat (Iṣfahān 6/13) Haïm 1931:II 249b, Tarb 92 K. 1/6 Morier 1905:88/17 Īrān 5843/1a Šarq 71/14 Firdausī, Morier 1905:8/12
775
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2665 2666 2667 2668 2669
ﭘﮕﺎﻩ ﭘﮕﺎﻩ ﭘﮕﺎﻩ ﭘﮕﻤﺎز ﭘﻞ
2670 2671 2672 2673 2674 2675 2676
Deutsch
pagāh pagāh pagāh pegmāz pol⁺⁺⁺
Morgen (m.); früher Morgen morgen früh morgens Wein (männlicher Name) Paul
ﭘﻞ ﭘﻞ ﭘﻞ ﺕﻨﮓ ﭘﻞ راﻩ ﺁهﻦ ﭘﻞ ﻃﺎﻗﺪار ﭘﻞ ﻗﻮﺱﻰ ﭘﻞ وارل
pol pel pol-e tang pol-e rāh-āhan pol-e tāq⁺-dār pol-e qousī⁺ pol-e wārol⁺⁺⁺
2677 2678 2679 2680 2681
ﭘﻼﺕﻔﺮم ﭘﻼﺕﻴﻦ ﭘﻼﺕﻴﻦ دار ﭘﻼریﺰاﺱﻴﻮن ﭘﻼس
plātform⁺⁺⁺ plātīn⁺⁺⁺ plātīn⁺⁺⁺-dār polārīzāsijūn⁺⁺⁺ palās
Brücke (f.) Ferse (f.) (Name eines Engtals des Seimere) Eisenbahnbrücke (f.) Bogenbrücke (f.) Bogenbrücke (f.) Varolsbrücke (f.) (Querwulst am Gehirngrunde) [Teil des Gehirns bei Säugetieren] Plattform (f.) Platin (n.) platinhältig Polarisation (f.) grober Wollstoff; Wolltuch (n.)
2682 2683 2684 2685 2686 2687
ﭘﻼس ﭘﻼس ﭘﻼس ﭘﻼس ﭘﺎرﻩ ﭘﻼﺱﺘﻴﮏ ﭘﻼﺱﻪ
2688
ﭘﻼﺱﻴﺪن
2689
ﭘﻼﺱﻴﺪﻩ
2690 2691 2692
ﭘﻼﺱﻴﻦ ﭘﻼﺵﺎن ﭘﻼو
2693
ﭘﻼو ﭘﺨﺘﻦ
palās palās palās palās-pāre plāstīk⁺⁺⁺ plāse
Bemerkung
(aus dem Französischen)
(s. ﻣﺎرmār) (s. ﻣﺎرmār) (s. ﻣﺎرmār) (s. ﻣﺎرmār)
palāsīde
verwelkt; welk
(zu ﭘﻼﺱﻴﺪن palāsīdan)
palāsīn palāšān pelāw
grobwollen (Name eines Helden) Pilau (n.) (Reis mit Fleisch, Butter, Gewürz und dergleichen) Pilaw bereiten
pelāw poḫtan
Quellenangaben Firdausī Firdausī Salemann/Shukovski 1889:81 Minūčihrī 19/27 Pīrniyā 1313:I 52/3, Īrānšahr IV 661/8 Firdausī, Īrān 4369/2d, 6011/3c LF 83/9, Maʿrūfī (LF 83/10) Kaihān 1311:I 28/5 Īrān 6033/1f Īrān 4369/2d Pāzārgād 1315:523 Rāhnamā-i dānišgāh I 93
Kittel (m.), Kutte (f.) Sackleinwand (f.)* Wolldecke (f.) Wollstofflumpen (m.) plastisch plaziert (Rennpferd mit 2., 3. oder weiterem Preis) verwelken; welken; abwelken
< >ﭘﻼسpalāsīdan <palās->
776
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
Īrān 6073/4a Rāhnamā-i dānišgāh III 75 Rāhnamā-i dānišgāh III 75 Rāhnamā-i dānišgāh III 111/8 ʿAṭṭār (Pandnāma 169), Firdausī, Pfl 64/11, 1. Mose 37/34, 1. Chronik 21/16, Matthäus 11/21 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 24/10), Esther 4/1 Firdausī Sūzanī, Muʿizzī Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 129/3) Īrān 5964/6c Farh 31/1 Hidāyat (Iṣfahān 21/13), Armaġān XVIII 237/4 Hugo 36/4b Sūzanī Firdausī Qulī-Ḫān (Safarnāma 77/16), Fleischer 1875:134 Morier 1905:296/17
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2694 2695 2696 2697 2698
ﭘﻼﻩ ﭘﻼهﻮرى ﭘﻠﺘﻴﮏ ﭘﻠﺘﻴﮑﻰ ﭘﻠﺪﺵﺖ
2699 2700 2701
ﭘﻠﺴﺎز ﭘﻠﺴﺎزى ﭘﻠﺸﺖ
2702 2703 2704 2705 2706 2707 2708 2709 2710 2711
ﭘﻠﺸﺖ ﭘﻠﺸﺖ ﺑﺮى ﭘﻠﺸﺘﻰ ﭘﻠﺸﺘﻰ ﭘﻠﻐﺪﻩ ﭘﻠﻐﺪﻩ ﺵﺪن ﭘﻠﮏ ﭘﻠﮏ ﭘﻠﮏ ﭘﻠﮏ ﭼﺸﻢ
palašt/pelešt pelešt-barī peleštī palaštī poloqde poloqde šodan polak palak palk palak-e čašm
Derwischmantel (m.) (= ﭘﻼسpalās) Derwischmantelträger: Derwisch (m.) Politik (f.) politisch (Name eines Bezirkes im Gebiet von Choj) Brückenbauer (m.) Brückenbau (m.) fäulnisbewirkend; blutvergiftend; eiterig unrein; schmutzig; unsauber antiseptisches Verfahren Blutvergiftung (f.) Unreinheit (f.) kernfaul kernfaul werden Brückchen (n.) Lid (n.); Augenlid (n.) Oleander (m.) Augenlid (n.)
2712 2713 2714 2715 2716 2717
ّﭘﻠﮑﺎن ّﭘﻠﮕﺎن ّﭘﻠﮕﺎن ﮔﻠﺪﺱﺘﻪ ﭘﻠﻨﮓ ّﭘﻠﻦ ﭘﻠﻨﮓ
pellekān pellegān pellegān-e gol-daste palang pollen⁺⁺⁺ palang
Treppe (f.); Stiege (f.) Treppe (f.); Stiege (f.) Wendeltreppe (f.); Turmtreppe (f.) aus Leopardenfell verfertigt Blütenstaub (m.) Panther (m.); Leopard (m.)
2718 2719 2720 2721 2722 2723 2724 2725
ﭘﻠﻨﮓ اژدهﺎ ﭘﻠﻨﮓ ﭘﻴﮑﺮ ﭘﻠﻨﮓ ﭼﻨﮕﺎل ﭘﻠﻨﮓ ﺱﺎن ﭘﻠﻨﮓ ﺱﺎن ﭘﻠﻨﮓ ﺵﮑﺮ ﭘﻠﻨﮓ ﻣﺎهﻰ ﭘﻠﻨﮓ ﻣﺸﮏ
palang-aždahā palang-pejkar palang-čangāl palang-sān palang-sān palang-šekar palang-māhī palang-e mošk
Leopardendrache pantherartig leopardenkrallig leopardenähnlich leopardengleich leopardenjagend Hai(-fisch) (m.) Moschusleopard (m.) (eine Duftpflanze)
palāh palāhwarī poletīk⁺⁺⁺ poletīk⁺⁺⁺ī poldašt pol-sāz pol-sāzī pelešt
Bemerkung
(frz. Lehnwort)
Quellenangaben LF 106/3, GK 189 ʿĀrif (Īrānī 1312:9/4), Īrānšahr II 256/4 Īrānšahr II 255/7 Īrān 6406/2g Pāzārgād 1315:606/7 Farh 29 (Nw) LF 11/21, 54/14, 103/5, Kisāʾī (LF 11/22) Farh 29 (Nw) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/89), Farh 29 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/89) Sūzanī Sūzanī 81 (FR I 167/22) Nāmdār Psalm 11/4 Hzf 58 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 26/22), Īrānšahr IV 422/17 Īrān 4369/2d, Hzf 4/8, Litt 96 Hugo 81b Hugo 70/10b Firdausī Farh 83/3 Sūzanī, Firdausī (Šāhnāma 18/1, 247), Varāvīnī (Marzbānnāma 220/25 Fn), Kaihān 1311:I 56/6 Sp Kiw 117 Anvarī ʿUbaid Zākānī, KuM 4 Salemann/Shukovski 93 GK 188 Ẓuhūrī (BA I 101b) Tarb 207 Ḫāqānī
777
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2726 2727 2728 2729 2730 2731
ﭘﻠﻨﮓ هﻴﺎت ﭘﻠﻨﮕﻰ ﭘﻠﻨﮕﻴﻨﻪ ﭘﻠﻨﮕﻴﻨﻪ ﭘﻠﻨﮕﻴﻨﻪ ﭘﻮش ﭘﻠﻮ
2732 2733 2734
ﭘﻠﻮ ﭘﺨﺘﻦ ﭘﻠﻮ ﺧﻮرى ﭘﻠﻮار
2735 2736 2737 2738
ﭘﻠﻮﭘﻮﻧﺰوس ﭘﻠﻮﭘﻮﻧﺲ ﭘﻠﻮﺕﺎرﮎ ﭘﻠﻮر
2739 2740 2741 2742 2743 2744 2745 2746 2747 2748 2749 2750 2751 2752 2753 2754 2755
ﭘﻠﻮر ﭘﻠﻮش ﭘﻠﻮش ﭘﻨﺒﻪ ﭘﻠﻮﻧﺪﻩ ﭘﻠﻮﺋﻰ ﭘﻠﻪ ﭘﻠﻪ ﭘﻠﻪ ّﭘﻠﻪ ّﭘﻠﻪ ّﭘﻠﻪ ﭘﻠۀ ﺑﻨﺪر ﭘﻠۀ ﺕﺮازو ّﭘﻠﻪ دار ﭘﻠﻪ ﺱﺎز ﭘﻠﻰ از زورﻗﻬﺎ ﺑﺮ روى رود ﺕﻌﺒﻴﻪ ﺵﺪﻩ (ﭘﻠﻰ ﻗﺮار دادن )ﺑﺮوى
2756 2757 2758
ﭘﻠﻰ یﺴﻦ ﭘﻠﻴﭗ ﭘﻠﻴﭙﺎ
palang-hejʾat⁺ palangī palangīne palangīne palangīne-pūš : ū<*ō pelou pelou poḫtan pelou-ḫorī polwār
Deutsch pantherartig Pantheraus Leopardenfell verfertigt Leopardenfellkleid (n.) leopardenfellbekleidet Pilau (n.)
Bemerkung
(s. )ﭘﻼو
778 Quellenangaben Anvarī Saʿdī (Gulistān 5/19) Firdausī Firdausī (Šahnāma 254) Firdausī (Šāhnāma 273) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 8/7), Morier 1905:IX/5, 77/9, 151/11 Ramażānī 1315:37/19 Litt 125 EdI I 625a, II 594
Pilaw bereiten Pilauessen (n.) (Flüßchen in Fars, auch Murġāb und Sīvandrūd genannt) pelōpōnezōs⁺⁺⁺ Peloponnes (m.) (griech. Lehnwort) Rāhnamā-i dānišgāh V 181 pelōpōnes⁺⁺⁺ Peloponnes (m.) (griech. Lehnwort) plūtārk⁺⁺⁺ Plutarch Īrān 4631/3f, Pfl 5/33, 13/25 (eine Brücke unterhalb des Hochtales polūr EdI III 19a Lar in Masenderan) polūr (Ort in Masenderan am Larfluß) Kaihān 1311:I 19/10, 70/3 plūš⁺⁺⁺ Plüsch (m.) Gš 12/30 plūš⁺⁺⁺-e pambe Baumwollplüsch (m.) Gš 12/30 palwande Kleiderbündel (n.) Sūzanī 82 (FR I 168/18) pelouʾī der vom Pilau Tm 41/4 pele Kai (m.); Anlegeplatz (m.) Litt 69, 121 pele stufenweise, treppenartig Īrān 5704/3a pele Treppenstufe (f.) Litt 96, 104 pelle Leitersprosse (f.) LF 84/16, ʿAsǧadī (LF 84/17) pelle Stufe (f.), Treppenstufe (f.) Tm 67/29, Qulī-Ḫān (Safarnāma 47/15, 47/21) pelle Waagschale (f.) BQ I 210/23b, LF 84/14, Farruḫī (LF 84/15) pele-je bandar Landungsbrücke (f.) Litt 121 pele-je tarāzū Waagschale (f.) BQ I 210/23b, Sūzanī pelle-dār mit Stufen versehen Rosen 1925:109 pele-sāz Treppenmacher (m.) Īrān 6039/1g pol-ī az zouraq-hā bar rū- eine Brücke, mittels Kähne über den Īrān 4369/2d e rūd taʾbijje⁺ šode Fluß gelegt pol-ī qarār⁺ dādan (bar eine Brücke schlagen (über) Ku 29/6 rūj-e) plījosīn⁺⁺⁺ Pliozän (n.) (frz. Lehnwort) Kaihān 1311:I 15/14, 22/8 polīp⁺⁺⁺ Polyp (m.) Pāzārgād 1315:478/6 pīl-pā an der Elefantiasis leidend FR I 107/21
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2759 2760
ﭘﻠﻴﭙﺎ ﭘﻠﻴﭙﺎ
pīl-pā pīl-pā
2761
ﭘﻠﻴﭙﺎ
pīl-pā
2762 2763 2764
ﭘﻠﻴﭙﻴﻪ ﭘﻠﻴﺘﻴﮏ ﭘﻠﻴﺪ
2765 2766
ﭘﻠﻴﺪ ادﺑﺎر ﭘﻠﻴﺪى
2767 2768 2769 2770 2771 2772 2773 2774 2775 2776 2777 2778 2779 2780
ﭘﻠﻴﺪى ﭘﻠﻴﺲ ﭘﻠﻴﺲ ﭘﻠﻴﺲ ﺑﻨﺪر ﭘﻠﻴﺴﻦ ﭘﻠﻴﺴﻰ ﭘﻠﻴﻦ ﭘﻠﻴﻮﺱﻦ ﭘﻤﺎد ّ ﭘﻦ ﺱﻴﻠﻮاﻧﻰ ﭘﻨﺎم ﭘﻨﺎم ﭘﻨﺎﻣﻴﺪن ﭘﻨﺎﻩ
2781
ﭘﻨﺎﻩ
2782 2783
ﭘﻨﺎﻩ ﺁﺑﺎد ﭘﻨﺎﻩ ﺁﺑﺎد
polīpije⁺⁺⁺ polītīk⁺⁺⁺ palīd
palīd-adbār⁺ palīdī palīdī polīs⁺⁺⁺ polīs⁺⁺⁺ polīs⁺⁺⁺-e bandar plijosen⁺⁺⁺ polīs⁺⁺⁺ī plīn⁺⁺⁺ plijōsen⁺⁺⁺ pommād⁺⁺⁺ pensīlwānī panām panām <- >ﭘﻨﺎمpanāmīdan <panām-> panāh
Deutsch
Bemerkung
Elefantiasis (f.) Humpen (m.) (in der Form eines Elefantenfußes); große Weinflasche (f.)* Keule (f.) (in der Form eines Elefantenfußes) Kopffüßler (m.) (frz. Lehnwort) Politik (f.) (frz. Lehnwort) schmutzig; unrein; unsauber
schmutzig Unreinheit (f.); Schmutz (m.); Unflat (m.); Dreck (m.) Unreinlichkeit (f.) Polizei (f.) Schutzmann (m.); Polizist (m.) Hafenpolizei (f.) Pliozän (n.) polizeilich, PolizeiPlinius Pliozän (n.) Haarsalbe (f.); Pomade (f.) (LN:) Pennsylvanien (pers.) Mundtuch (n.) Amulett (n.) (gegen den bösen Blick) abhalten, hindern (+ Akk.) Zuflucht (f.); Schutz (m.)
panāh
Zufluchtsort (m.); Zufluchtsstätte (f.)
panāh-ābād panāh-ābād
(eine Silbermünze) (ON: Hauptort von Qarabagh-Schuscha)
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
Quellenangaben FR I 113/16 FR I 107/21, Niẓāmī (FR I 108/1) FR I 107/21, Niẓāmī (FR I 108/1) Kaihān 1311:I 16/3 Īrān 4639/2a LF 11/21, MF I III/18, Rūdakī (LF 38/25), ʿAṭṭār (Pandnāma 189), Firdausī (Šāhnāma 275), Qulī-Ḫān (Safarnāma 87/4), Kisāʾī (LF 11/22), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 24/10), Pfl 399/20, Char 47/7, 133/7, Matthäus 10/1, Morier 1905:129/19 Ku 11/11 BQ I 204/5a, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 24/8), Sp K 41, Ku 11/11 Ku 1/18 Litten 1919:10/11, Šarq 120/16, Īrān 4639/2c Īrān 4651/1d, Kašf-i talbīs 19/1 Īrān 6033/2f Kaihān 1311:I 14/8 Īrān 6019/4d Pīrniyā 1313:I 79/20 Rāhnamā-i dānišgāh V 101 Īrān 4698/3d Pīrniyā 1313:I 58/18 GK 60 LF 90/14 LF 90/14 MF I I/8, Saʿdī (Gulistān 26/19), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 29/11), Gulhavī 1303:6/9, Morier 1905:54/9 Anvarī (Qaṣāʾid 178/18), Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/2), Ḥāfiẓ (Dīvān 92/6), Beck 1915:222 Wahrmund 1898:II 87 EdI II 779a
779
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2784 2785
ﭘﻨﺎﻩ ﺁﺑﺎد ﭘﻨﺎﻩ ﺁﺑﺎدى
2786 2787 2788
(ﭘﻨﺎﻩ ﺁوردن )از (ﭘﻨﺎﻩ ﺁوردن )از (ﭘﻨﺎﻩ ﺁوردن )ﺑﻪ
panāh āwardan (az) panāh āwardan (az) panāh āwardan (be)
(Rechnungsmünze zu zehn Schāhī) Panahabader (m.) (eine Münze, geprägt um 1752 in Qarabāgh) Schutz suchen (vor) Zuflucht nehmen (vor) Zuflucht nehmen (zu)
2789 2790 2791 2792
ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮ ﺧﺪا (ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮدن )از (ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮدن )ﺑﺮ (ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮدن )ﺑﻪ
panāh bar ḫodā panāh bordan (az) panāh bordan (bar) panāh bordan (be)
Gott befohlen! Zuflucht nehmen (vor) Zuflucht nehmen (zu) Zuflucht nehmen (zu)
2793
(ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮدن )در
panāh bordan (dar)
Zuflucht nehmen (zu)
2794 2795 2796 2797 2798 2799 2800 2801 2802 2803
(ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮدن )زیﺮ (ﭘﻨﺎﻩ ﺝﺴﺘﻦ )ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻩ داﺵﺘﻦ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺎﻩ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺎﻩ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺎﻩ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺎﻩ (ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻦ )در (ﭘﻨﺎهﻨﺪﮔﻰ )ﺑﻪ ﭘﻨﺎهﻨﺪﻩ
2804 2805 2806
(ﭘﻨﺎهﻨﺪﻩ ﺑﻮدن )ﺑﻪ (ﭘﻨﺎهﻨﺪﻩ ﺵﺪن )از (ﭘﻨﺎهﻨﺪﻩ ﺵﺪن )ﺑﻪ
2807 2808 2809
(ﭘﻨﺎهﻨﺪﻩ ﺵﺪن )در (ﭘﻨﺎهﻨﺪﻩ ﮔﺮدیﺪن )ﺑﻪ (ﭘﻨﺎهﻴﺪن )ﺑﻪ
2810 2811
ﭘﻨﺒﻠﻰ ﭘﻨﺒﻪ
panāh-ābād panāh-ābādī
panāh bordan (zīr-e) panāh ǧostan (be) panāh dāštan (+Akk.) panāh-gāh panāh-gāh panāh-gāh panāh-gāh panāh gereftan (dar) panāhandegī (be) panāhande
Bemerkung
Zuflucht nehmen (unter) Zuflucht suchen (in) in seiner Hut behalten; beschützen Obdach (n.) Rettungsinsel (f.) Schutzraum (m.) Zufluchtsort (m.); Zufluchtsstätte (f.) Zuflucht nehmen (zu) Zuflucht (f.) (zu) Zuflucht suchend; Zuflucht nehmend (zu ﭘﻨﺎهﻴﺪن panāhīdan) panāhande būdan (be) Zuflucht nehmen (zu) panāhande šodan (az) Zuflucht suchen (in/bei) Zuflucht suchen (in); Zuflucht nehpanāhande šodan (be) men (zu) panāhande šodan (dar) Zuflucht nehmen (in) panāhande gardīdan (be) Zuflucht nehmen (zu) <- >ﭘﻨﺎﻩpanāhīdan (be) <panāh-> Zuflucht nehmen; flüchten (zu); Schutz suchen (bei) pambolī Hanswurst (m.) pambe Baumwolle (f.)
780 Quellenangaben Rosen 1898:290 EdI II 779a Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 88) Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 88) Muḥsin Faiż (Dīvān 7/12), Šarq 692/28, Beck 1915:309 Morier 1905:254/18 Qurʾān 114/4 ʿĀrif (Īrānī 1312:12/8) Ḥāfiẓ (Dīvān 19/2), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 9/12f.), Qulī-Ḫān (Safarnāma 62/4, 124/18), Īrān 5843/2b, 5979/3b, Kašf-i talbīs 57/14, Qurʾān 114/1, Hugo 41/40a Pūr-i Dāvūd (Īrānšahr I 233/10), Īrān 5800/2f, Psalm 71/1 Psalm 36/7 Qulī-Ḫān (Safarnāma 16/3) Salemann/Shukovski 1889:48 Pāzārgād 603 (Bild), Tarb 314, Jgfr 18/16 Tarb 349 Īrān 5843/1f, 5925/3e Šarq 639/21, Īrān 4369/1a Buch der Richter 9/15 Īrān 5828/3b Qazvīnī 1909:XXII/23, Īrān 5800/2e BA I 103a Īrān 6073/3d Īrānī 1312:90/11, Šarq 690/24, Īrān 5828/3b Phl 408/28 Īrānī 1312:89/8f. Niẓāmī (BA I 103a) Wahrmund 1898:II 74 LF 13/14, 32/20, Sūzanī 83 (FR I 169/17), Firdausī, Muḥsin Faiż (Dīvān 14/5), Nāṣir-
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2812 2813
ﭘﻨﺒﻪ ﭘﻨﺒﻪ ﭘﺎﻏﻨﺪﻩ زدن
2814 2815 2816
ﭘﻨﺒﻪ ﭘﺎﮎ ﮐﻦ ﭘﻨﺒﻪ ﭘﺎﮎ ﮐﻨﻰ ﭘﻨﺒﻪ داﻧﻪ
2817 2818 2819 2820 2821
ﭘﻨﺒﻪ ریﺴﻰ ﭘﻨﺒﻪ زار ﭘﻨﺒﻪ ﻓﺮوش ﭘﻨﺒﻪ ﻓﺮوﺵﻰ ﭘﻨﺒﻪ ﮐﺎرى
pambe-rīsī pambe-zār pambe-forūš pambe-forūšī pambe-kārī
2822 2823 2824 2825 2826 2827 2828 2829
ﭘﻨﺒۀ ﮐﻮهﻰ ﭘﻨﺒﻪ ﮔﺬاﺵﺘﻦ ﭘﻨﺒﻪ هﺎ ﭘﻨﺒﻪ اى/ﭘﻨﺒۀ ﭘﻨﺘﻮﻝﻴﺖ ﭘﻨﺞ ﭘﻨﺞ ﭘﻨﺞ
pambe-je kūhī pambe gozāštan pambe-hā pambeʾī pentolīt⁺⁺⁺ panǧ panǧ panǧ
2830
ﭘﻨﺞ ﺁب
2831 2832 2833 2834 2835 2836
ﭘﻨﺞ اﺱﺐ ﭘﻨﺞ اﺱﺒﻪ ﭘﻨﺞ ﺁﺱﻴﺎ ﮔﺮد ﭘﻨﺞ ﺁﺱﻴﺎ ﮔﺮد ﺑﻮدن ﭘﻨﺞ اﺵﮑﻮب ﭘﻨﺞ اﻧﮕﺸﺖ
2837 2838
ﭘﻨﺞ اﻧﮕﺸﺖ ﭘﻨﺞ اﻧﮕﺸﺖ
pambe pambe pāqonde/pāqande zadan pambe-pāk-kon panbe-pāk-konī pambe-dāne
panǧ-āb panǧ-asb panǧ-asbe panǧ-āsijā-gard panǧ-āsijā-gard būdan panǧ-oškūb panǧ-angošt panǧ-angošt panǧ-angošt
Deutsch
Watte (f.) die Baumwolle krempeln Baumwollreiniger (m.) Baumwollreinigung (f.) Baumwollsame (m.); Baumwollsaat (f.) (Kamelfutter) Baumwollspinnerei (f.) Baumwollfeld (n.) Baumwollhändler (m.) Baumwollhandel (m.) Baumwollbau (m.); Baumwollanbau (m.) Bergflachs (n.); Asbest (n.) wattieren, auspolstern Watte (f.) baumwollen Pentolith (m.) (Flußname: Oberlauf des Amu) die fünf (Sinne) fünf
Indusgebiet; Mündungsgebiet des Wachsch in den Amu fünfpferdig fünfpferdig; mit fünf Pferdekräften fünf Mühlsteine treibend fünf Mühlsteine treiben fünfstöckig (ON: eine Ebene zwischen Kerman und Schiras) Fünffingerkraut (n.) Worfel (f.); Futterschwinge (f.) (eine
Bemerkung
Quellenangaben Ḫusrau (Saʿādatnāma 280), Ẓuhūrī (BA II 503/30c), Kasravī 1307:I 40/14(?), Rosen 1925:85, Litten 1919:6/6 Pāzārgād 1315:368/4 Rūmī (FR I 113/23) Īrān 5781/2b Nr 117/17, Īrān 5824/1b, Hedin 1910:I 161 Īrān 5923/1b Nr 117/16 Rosen 1915:39/13 Kaihān 1311:II 333 Pāzārgād 1315:586/1, Nr 117/17, Īrān 6038/2d, Iṭṭilāʿāt 4424/2a Īrān 5843/1b Haïm 1931:II 217a Morier 1905:7/8 Nr 64/20, 97/16 EdI II 1057a Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 365, 366) FR II 32/9, Tārīḫ-i Ṭabarī 3/16, Bū Šakūr, Saʿdī (Bustān 115), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 14/14, 14/18), Pāzārgād 1315:521/11, Īrān 4369/2e Īrān 4654/4c Īrān 4654/4c Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 123/4) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 63/4) EdI I 844a, III 862b Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 11/13), GK 78
781
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2839 2840 2841 2842
ﭘﻨﺞ ﺑﺮ ﭘﻨﺞ (ﭘﻨﺞ ﺑﺮ دو ﺑﺮدن )از ﭘﻨﺞ ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻨﺞ ﺑﺮاﺑﺮ ﮐﺮدن
2843 2844
ﭘﻨﺞ ﭘﺎرﻩ دیﻪ ﭘﻨﺞ ﺕﮑﺒﻴﺮ ﻧﻤﺎز ﮔﺬاﺵﺘﻦ
2845 2846 2847 2848 2849 2850 2851 2852 2853
ﭘﻨﺞ ﺕﻮﻣﺎن اﺵﺮﻓﻰ ﭘﻨﺞ ﺕﻴﺮ ﭘﻨﺞ ﭼﻨﺪان ﭘﻨﺞ در ﭘﻨﺞ در ﺵﺶ ﭘﻨﺞ درﺝﻪ ﺣﺮارت ﭘﻨﺞ درﺝﻪ زیﺮ ﺻﻔﺮ ﭘﻨﺞ درﺻﺪ ﺱﻮد دادن ﭘﻨﺞ دﻩ
2854 2855 2856 2857 2858 2859 2860
ﭘﻨﺞ راس اﺱﺐ ﭘﻨﺞ روز ﭘﻨﺞ روز از ایﻦ ﭘﻨﺞ روزﻩ ﭘﻨﺞ ریﺎﻝﻰ ﭘﻨﺞ ﺱﺎﻝﮕﻰ ﭘﻨﺞ ﺱﺎﻝﻪ
2861
ﭘﻨﺞ ﺱﺎﻝۀ ﻣﺘﻮﺱّﻄﻪ
2862 2863 2864 2865 2866 2867 2868 2869
ﭘﻨﺞ ﺵﺎهﻰ ﭘﻨﺞ ﺵﺎهﻰ ﭘﻮل داﺵﺘﻦ ﭘﻨﺞ ﺵﺶ هﺰارى ﭘﻨﺞ ﺵﻨﺒﻪ ﭘﻨﺞ ﺵﻨﺒﻪ ﭘﻨﺞ ﺻﺪ ﭘﻨﺞ ﻋﺪت ﺕﺨﻢ ﻣﺮغ ﭘﻨﺞ ﻓﺮﺱﺨﻰ
Deutsch fünfzackige Gabel) fünf zu fünf (Spielergebnis) fünf zu zwei schlagen (wen) fünffach verfünffachen
panǧ bar panǧ panǧ bar do bordan (az) panǧ bar-ā-bar panǧ bar-ā-bar kardan (+Akk.) panǧ pāre dīh panǧ takbīr⁺ namāz gozāštan panǧ tūmān ašrafī⁺ panǧ-tīr panǧ-čand-ān panǧ-dar panǧ dar šeš panǧ daraǧe⁺ harārat⁺ panǧ daraǧe⁺ zīr-e sefr⁺ panǧ dar-sad sūd dādan panǧ-deh
fünf Toman in Gold fünfschüssige Pistole fünfmal soviel fünftürig fünf Sechstel fünf Grad Wärme fünf Grad unter Null fünf von hundert Zinsen geben fünf Dörfer (ON)
panǧ raʾs⁺ asb panǧ-rūz : ū<*ō panǧ rūz baʾd⁺ az īn panǧ-rūze : ū<*ō panǧ-rijālī panǧ-sālegī panǧ-sāle
fünf Pferde fünftägig fünf Tage später fünftägig zu fünf Rialen Alter (f.) von fünf Jahren fünfjährig
panǧ-sāle-je motawassete⁺ panǧ-šāhī panǧ šāhī pūl dāštan panǧ-šeš-hazārī panǧ-šambe panǧ-šambe panǧ sad panǧ adad⁺ toḫm-e morq panǧ-farsaḫī(-je)
fünfjähriger Mittelschulbesuch
fünf Dörfer fünfmal Gott ist größer sagen
zu fünf Schahi fünf Schahi Geld haben zu fünf bis sechstausend (ON: Ort bei Samarkand) Donnerstag (m.) fünfhundert fünf Stück Hühnereier; fünf Eier Entfernung von fünf Wegstunden (von)
Bemerkung
782 Quellenangaben Īrān 6010/1d Īrān 4690/1f
Nr 84/1 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 14/13) Litt 101 Mose Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 284) Gš 21/13 Īrān 6062/1c Īrān 6060/2b Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 4/24a Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 2/7), Mīnuvī 1307:X/4 Salemann/Shukovski 1889:33 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 45/4) Kašf-i talbīs 18/14f Saʿdī (Badāyiʿ 13/7), Īrān 4634/3c Īrān 5746/1c Phl 400/32 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 114/15), Rosen 1925:78 Rāhnamā-i dānišgāh IX 3/6 Litt 120 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/22) Īrān 6045/2g Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 105/19) Ku 21/9, Litt 152 Firdausī Pāzārgād 1315:521/11[?] Morier 35/1, Wahrmund 1898:I 150
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2870
ﭘﻨﺞ ﻓﺮﺱﻨﮕﻰ
panǧ-farsangī(-je)
2871 2872
ﭘﻨﺞ ﮐﻠﻮﻣﺘﺮى ﭘﻨﺞ ﮐﻮﻩ
panǧ-kelōmetr⁺⁺⁺ī panǧ-kūh
2873 2874
ﭘﻨﺞ ﮐﻴﻠﻮﮔﺮام ﺑﻮدن ﭘﻨﺞ ﮐﻴﻠﻮﮔﺮام درﺁﻣﺪن
2875 2876 2877
ﭘﻨﺞ ﮐﻴﻠﻮﮔﺮﻣﻰ ﭘﻨﺞ ﮐﻴﻠﻮﺋﻰ ﭘﻨﺞ ﻣﺮدﻩ
panǧ kīlogrām⁺⁺⁺ būdan panǧ kīlogrām⁺⁺⁺ darāmadan panǧ-kīlōgram⁺⁺⁺ī panǧ-kīlū⁺⁺⁺ʾī panǧ-marde
2878
ﭘﻨﺞ ﻣﻴﺮ ﭘﺎﮐﺎن
panǧ mīr-e pāk-ān
2879 2880 2881 2882
ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮ ﺁدم ﭘﻨﺞ هﻴﺮ ﭘﻨﺞ یﮏ ﭘﻨﺠﺎﻩ
2883 2884 2885
panǧāh-taḫt-ḫābī panǧāh-tūmānī panǧāh ǧašn-e sālijāne be-jādgār-e arūs⁺⁺⁺ī panǧāh-dīnārī panǧāh-sālegī panǧāh-sāle
fünfzigbettig fünfzig Toman enthaltend Fest (n.) der goldenen Hochzeit
2886 2887 2888
ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺕﺨﺘﺨﻮاﺑﻰ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺕﻮﻣﺎﻧﻴﻰ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺝﺸﻦ ﺱﺎﻝﻴﺎﻧﻪ ﺑﻴﺎدﮔﺎر ﻋﺮوﺱﻰ ﭘﻨﺠﺎﻩ دیﻨﺎرى ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺱﺎﻝﮕﻰ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺱﺎﻝﻪ
2889
ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻗﺪﻣﻰ
panǧāh-qadam⁺⁺⁺ī(-je)
2890
ﭘﻨﺠﺎﻩ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮى
2891 2892 2893 2894
ﭘﻨﺠﺎهﻢ ﭘﻨﺠﺎهﻤﻴﻦ ﭘﻨﺠﺎهﻪ ﭘﻨﺠﺘﺎر
2895
ﭘﻨﺠﺮﻩ
Entfernung (f.) von fünfzig Schritten (von) Entfernung (f.) von fünfzig Kilometern fünfzigster fünfzigster Fünfziger; über fünfzig, für fünfzig fünfseitige Pandora [Saiteninstrument] (in Afghanistan) Fenster (n.); Gitterfenster (n.) (mit
panǧ nafar⁺ ādam panǧ-hīr panǧ-jek panǧāh
panǧāh-kīlōmetr⁺⁺⁺ī panǧāhom panǧāhomīn panǧāhe panǧ-tār panǧare
Entfernung (f.) von fünf Wegstunden (von) von/zu fünf Kilometern fünf Berge (Gebirgszug in Semnan und Dāmghān) fünf Kilogramm wiegen fünf Kilogramm wiegen zu fünf Kilo fünf Kilo schwer für fünf Mann bestimmt; für fünf Mann genügend die fünf reinen Fürsten: die fünf Imame fünf Menschen fünf Feuer (ON) ein Fünftel fünfzig
zu 50 Denaren Alter (n.) von fünfzig Jahren fünfzigjährig
Bemerkung
Quellenangaben Morier 1905:229/21 Īrān 6060/3a Kaihān 1311:I 42/9 Haïm 1931:II 747b Haïm 1931:II 747b Īrān 6073/4a Salemann/Shukovski 1889:95
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 80/18) Bū Šakūr Tārīḫ-i Ṭabarī 473/21, 536/8 Tārīḫ-i Ṭabarī 4/8, 457/12, Saʿdī (Bustān 115), Firdausī, Pāzārgād 1315:475/8, Īrān 4369/1a, 1. Mose 6/15, Litten 1919:14/8 Īrān 5788/1d Morier 1905:54/1 Haïm 1931 Īrān 5789/2b Beck 1915:361 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 2/9), Morier 1905:102/10 Īrān 6568/1b Īrān 5987/1d Psalm 50, Beck 1914:111 Īrān 4634/4e 1. Samuel 8/12 EdI V 270b LF 101/15, Rosen 1925:117, Smiles 136/3c
783
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2896 2897 2898 2899 2900 2901 2902
ﭘﻨﺠﺮﻩ ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺑﻤﻴﺪان ﭘﻨﺠﺮﻩ ﮐﺮدار ﭘﻨﺠﺮﻩ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻨﺠﺮﻩ وارﺱﻰ ﭘﻨﺠﺮﻩ هﺎ هﻤﻪ ﭘﻨﺠﮕﺎﻧﻪ
2903
ﭘﻨﺠﻢ
panǧom
hölzernem Gitter) Schaufenster (n.) Fenster (n.) auf den Platz hinaus fensterartig fensterähnlich Fensteröffnung (f.) die Fenster alle fünf (alleinstehend oder hinter dem Bezugswort in der Mehrzahl) fünftens
2904
ﭘﻨﺠﻢ
panǧom
fünfter
2905 2906 2907 2908
ﭘﻨﺠﻤﺮدﻩ ﭘﻨﺠﻤﺮدﻩ ﭘﻨﺠﻤﻨﻰ ﭘﻨﺠﻤﻴﻦ
panǧ-marde panǧ-marde panǧ-manī panǧomīn
für fünf Männer bestimmt/genügend für fünf Männer geeignet zu fünf Män [=Gewicht] fünfter
2909 2910
ﭘﻨﺠﻮﻗﺘﻪ ﭘﻨﺠﻪ
panǧ-waqt⁺e panǧe
zu den fünf Zeiten; fünfmal täglich Faust (f.)
2911 2912
ﭘﻨﺠﻪ ﭘﻨﺠﻪ
panǧe panǧah
Fünfer (m.) fünfzig
2913
ﭘﻨﺠﻪ
panǧe
Hand (f.)
2914 2915 2916 2917 2918 2919 2920 2921
ﭘﻨﺠﻪ ﭘﻨﺠﻪ اى ﭘﻨﺠﻪ ﺑﻨﺪ ﭘﻨﺠۀ دزدیﺪﻩ ﭘﻨﺠﻪ زن ﭘﻨﺠﻪ زن ﺑﻮدن ﭘﻨﺠﻪ ﻋﻠﻰ ﭘﻨﺠۀ ﻏﻠّﻪ
panǧe panǧeʾī panǧe-band panǧe-je dozdīde panǧe-zan panǧe-zan būdan panǧe-alī⁺ panǧe-je qalle⁺
Pfote (f.); Tatze (f.) gefingert (Blatt) Stirnbinde (f.) (der Frauen) die fünf Schalttage Faustkämpfer (m.) mit der Faust dreinschlagen Hand (f.) Alis (Name eines Bezirkes) Heugabel
panǧare panǧare be-mejdān⁺ panǧare-kerdār panjare-mānand panǧare-wā-rasī panǧare-hā hame panǧ-gāne
Bemerkung
(= ﭘﻨﺠﺎﻩpanǧāh)
784 Quellenangaben Litt 89 Hugo 52/7a LF 110/13 Hugo 87/14a Qulī-Ḫān (Safarnāma 88/9) Rosen 1925:134 Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 293), Īrānšahr I 78/16, Smiles 150/5 ŠL II 363/26b, Qazvīnī 1909:XX/9, Īrānī 1312:4/8, 28/24 Tārīḫ-i Ṭabarī 10/4, Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/10), Mīnuvī 1307:III/6, V/17, 1. Mose 1/23, Litten 1919:3/9 Salemann/Shukovski 1889:95 Firdausī MF I 439/6 Saʿdī (Aphorismen 12/16, Bustān 111), Naubaḫt 1343:305/18b, Nr 28/2, Šarq 14/10, Īrān 4634/4c, 1. Mose 30/17, Morier 1905:56/11 Morier 1905:287/11 Saʿdī (Gulistān 23/5, Ṭayyibāt 10/9), Pāzārgād 1315:477/15, Morier 1905:4/5, 248/20 Wahrmund 1898:I 146 Auḥaduʾd-Dīn Kirmānī (MF I 89/24), Firdausī (Zulaiḫā 315), Masʿūd Saʿd Salmān (Armaġān XIX 21/13) Firdausī, Saʿdī (Bustān 87, Qaṣāʾid-i fārsī 37/12) Tarb 328, Ḥayīm 1931:II 246b Haïm 1931:I 265a LF 32/4, ʿAsǧadī (LF 32/5) Beck 1915:354 FR I 45/24 Kātibī (FR I 45/24) Kaihān 1315:I 47/19 FK 501b
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2922
(ﭘﻨﺠﻪ ﻓﮕﻨﺪن )ﺑﺎ
panǧe fegandan (bā)
2923 2924 2925
(ﭘﻨﺠﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﭘﻨﺠﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﭘﻨﺠﻪ ﮐﺶ
panǧe kardan (bā) panǧe kardan (bā) panǧe-kaš
2926 2927 2928
(ﭘﻨﺠﻪ ﮔﺬاردن )ﺑﺮ ﭘﻨﺠﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻨﺠۀ ﻣﺮیﻢ
2929 2930 2931 2932 2933
ﭘﻨﺠﻬﺰارى ﭘﻨﺠﻴﮏ ﭘﻨﭽﺮ ﺵﺪن ﭘﻨﭽﻪ ﮐﻴﻨﺖ ﭘﻨﺪ
2934
ﭘﻨﺪ
2935 2936 2937 2938 2939 2940 2941 2942 2943 2944 2945 2946 2947
(ﭘﻨﺪ دادن )…را ( ﺑﻪ،ﭘﻨﺪ دادن )…را (ﭘﻨﺪ ﮔﺮﻓﺘﻦ )از (ﭘﻨﺪ ﮔﺮﻓﺘﻦ )از (ﭘﻨﺪ ﮔﺮﻓﺘﻦ )از (ﭘﻨﺪ ﮔﻔﺘﻦ )ﺑﻬﺮ ﭘﻨﺪ ﮔﻮ ﭘﻨﺪ ﮔﻮى ﭘﻨﺪ ﻣﻨﺪ ﭘﻨﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺪار ﭘﻨﺪار
2948 2949 2950
ﭘﻨﺪار ﭘﻨﺪار ﭘﻨﺪار ﭘﺮﺱﺘﻰ
panǧe gozārdan (bar) panǧe-mānand panǧe-je marjam panǧ-hazārī panǧ-jek pančar šodan panče-kīnat pand
Deutsch mit der Faust schlagen (auf), boxen (mit) den Faustkampf üben; boxen (mit) mit den Pranken kämpfen (gegen/mit) (Brot, an dem nach dem Backen Fingerspuren geblieben sind) mit der Faust schlagen (auf) handähnlich; faustähnlich Alpenveilchen (n.); [=] Erdscheibe (f.); Zyklame (f.) (goldenes) Fünfkranstück (n.) Fünftel bersten; platzen (ON: Stadt in Turan) Rat (m.); guter Rat; Ratschlag (m.)
pand dādan (…rā) pand dādan (…rā; be) pand gereftan (az) pand gereftan (az) pand gereftan (az) pand goftan (bahr-e) pand-gū pand-gūj pand-mand pand-nāme pand-nāme pendār pendār
Weih (m.) (hochbeiniger, habichtartiger Falke) Rat geben, raten (wem) Rat geben, raten (wem; zu) eine Lehre ziehen (aus) sich eine Lehre nehmen (aus) sich Rat holen (aus) Ratschläge erteilen (wem) Ratgeber (m.) Ratgeber (m.) ratvoll; ratsam, rätlich beratender Brief Buch (n.) des Rats Annahme (f.); Vermutung (f.) Denken (n.)
pendār pendār pendār-parastī
Einbildung (f.); Wahn (m.) Meinung (f.) Gedankenverehrung (f.)*; Wahn-
pand
Bemerkung
Quellenangaben Saʿdī (BA I 44c) Saʿdī (Gulistān 34/1) Saʿdī FR I 80 Kisāʾī FR I 67/20 Haïm 1931 Litt 66 Gš 82/6 Hidāyat (Iṣfahān 13/6) Qulī-Ḫān (Safarnāma 106/1) Saʿdī (Badāyiʿ 2/12, Gulistān 30/10), ʿAṭṭār (Pandnāma 74), Firdausī (Šāhnāma 18/21), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 158), Niẓāmulmulk (Siyāsatnāma 169/6), Hātif (Dīvān 3/17) Jallāb-i Buḫārī (LF 31/8), Farruḫī (LF 31/6) Tarb 341, 2. Mose 18/19 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/8) Īrān 6557/1f Firdausī (Šāhnāma 18/21) Nr 587/13f. Amīr Ḫusrau (BA II 505/25a) Ǧāmī Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/84), Firdausī Firdausī Firdausī GK 196 Morier 1905:345/5 ʿĀrif (Īrānī 1312:2/27), Īrānī 1312:24/19, Naubaḫt 1343:303/6a, Kitāb 31/29 Saʿdī (Gulistān 50/2) Firdausī Aḥmad-i Ǧāmī (RA 52/24)
785
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2951 2952
ﭘﻨﺪارى (ﭘﻨﺪاﺵﺘﻦ )در ﭘﻲ
2953
(ﭘﻨﺪاﺵﺘﻦ )ﮐﻪ
glaube (m.)* pendārī möchtest du meinen <- >ﭘﻨﺪارpendāštan
2954
(ﭘﻨﺪاﺵﺘﻦ )ﮐﻪ
<- >ﭘﻨﺪارpendāštan
2955 2956
(ﭘﻨﺪاﺵﺘﻦ )ﮐﻪ (ﭘﻨﺪاﺵﺘﻦ )…را
2957 2958 2959 2960 2961 2962 2963
ﭘﻨﺪاﺵﺘﻰ ﭘﻨﺪیﺎت ّ ﭘﻨﺰﻩ ﭘﻨﺲ ﭘﻨﮓ ﭘﻨﮕﺎن ﭘﻨﮕﻮ
2964 2965
ﭘﻨﻮم ﭘﻨﻬﺎن
2966 2967 2968 2969 2970 2971
ﭘﻨﻬﺎن ﭘﻨﻬﺎن ﭘﻨﻬﺎن ﭘﻨﻬﺎن ﺁﻣﺪن ﭘﻨﻬﺎن ﺕﺮ (ﭘﻨﻬﺎن داﺵﺘﻦ )از
2972
(ﭘﻨﻬﺎن داﺵﺘﻦ )از
Bemerkung
<- >ﭘﻨﺪارpendāštan
pendāštī pandijjāt⁺ panze pens⁺⁺⁺ pang pengān pengū⁺⁺⁺ panūm penhān penhān penhān penhān penhān āmadan penhān-tar penhān dāštan (+Akk.; az) penhān dāštan (+Akk.; az)
Meinung (f.) Ratschläge Reigentanz (m.) zu fünfen Heller (m.); Pfennig (m.) (engl. Lehnwort) Tuch (m.); Leichentuch (n.) große Uhr Pengö (ungar. Geltrechnungseinheit = 100 Heller) (persisches) Mundtuch heimlich; insgeheim unsichtbar verborgen verdeckt sich verbergen besser verborgen geheimhalten (was; vor) verbergen (was; vor)
786 Quellenangaben Daqīqī (LF), Sūzanī, Minūčihrī 1/11 Firdausī (Gedichte 3/2) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 30/17), Varāvīnī (Marzbānnāma 243/21Fn.), Kasravī 1309:10/14 Azraqī (FA I 5/13b), Saʿdī (Bustān 68), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 15/6), NāṣirḪusrau (Raušanāʾīnāma 245, Safarnāma 118/13), Bāb 7/7, Morier 1905:364/25 Tārīḫ-i Ṭabarī 546/6 Ḥāfiẓ P XIX 24, Rūdakī (LF 7/7), Saʿdī (Aphorismen 4/6, Gulistān 7/24, 15/16), Farruḫī (Dastūr-i ʿuššāq 78/20), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 335), Īrānšahr I 111/19, Kāva V/8:12/20a, Īrān 5746/1b, 1. Mose 38/15, Hugo 57/21a f., Morier 1905:354/12, Firdausī Smiles 28/28 GK 72 Īrān 5753/5d, 5962/1e Firdausī EdI III 172b Īrān 5753/5d GK 60 Firdausī, Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/24), Īrānšahr I 131/18, Morier 1905:III/9 Firdausī Saʿdī (Bustān 40), Firdausī (Šāhnāma 59) Hugo 41/11a Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/13) Ǧāmī (Rückert 1875:192/14) Saʿdī (Gulistān 38/15), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 78/5) Īrān 6018/3d
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2973
(ﭘﻨﻬﺎن داﺵﺘﻦ )از
2974 2975 2976 2977 2978 2979 2980
ﭘﻨﻬﺎن ﺱﺎﺧﺘﻦ (ﭘﻨﻬﺎن ﺵﺪن )از (ﭘﻨﻬﺎن ﺵﺪن )از (ﭘﻨﻬﺎن ﺵﺪن )از (ﭘﻨﻬﺎن ﺵﺪن )از ﭘﻨﻬﺎن ﺵﺪﻩ (ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺮدن )از
2981
Deutsch
Bemerkung
penhān dāštan (+Akk.; az) penhān sāḫtan (+Akk.) penhān šodan (az) penhān šodan (az) penhān šodan (az) penhān šodan (az) penhān šode penhān kardan (+Akk.; az)
verborgen halten; geheimhalten; verhehlen verheimlichen; verbergen entschwinden (wem/aus) sich verbergen, sich verstecken verborgen werden verschwinden verborgen; versteckt verbergen, bergen; verstecken
(ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺮدن )از
penhān kardan (+Akk.; az)
verbergen, verstecken (vor)
2982 2983 2984 2985
ﭘﻨﻬﺎن ﮔﺸﺘﻦ ﭘﻨﻬﺎن ﮔﺸﺘﻦ ﭘﻨﻬﺎن ﻧﮕﺎﻩ داﺵﺘﻦ (ﭘﻨﻬﺎن ﻧﻤﻮدن )از
sich verbergen verschwinden geheimhalten + Akk. verbergen, verstecken (vor)
2986 2987 2988 2989 2990
ﭘﻨﻬﺎﻧﺶ ﮐﺮدن ﭘﻨﻬﺎﻧﮏ (ﭘﻨﻬﺎﻧﻰ )از (ﭘﻨﻬﺎﻧﻰ )از (ﭘﻨﻬﺎﻧﻰ )از
penhān gaštan penhān gaštan penhān negāh dāštan penhān namūdan (az) + Akk. penhān-aš kardan penhānak penhānī (az) penhānī (az) penhānī (az)
2991 2992 2993 2994 2995 2996 2997 2998 2999 3000
(ﭘﻨﻬﺎﻧﻰ )از ﭘﻨﻴﺮ ﭘﻨﻴﺮ ﺕﺮاش ﭘﻨﻴﺮ ﻓﺮوش ﭘﻨﻴﺮﮎ ﭘﻮ ﭘﻮإﺕﻴﮏ ﭘٶاﺕﻴﻪ ﭘﻮاز ﮐﺮدﻩ ﭘﻮاز ﮐﻨﺎن
penhānī (az) panīr panīr-tarāš panīr-forūš panīrak pō⁺⁺⁺ pōʾetīk⁺⁺⁺ poʾātije⁺⁺⁺ parwāz-karde parwāz-konān
verborgen (vor) Käse Reibeisen (n.) Käseverkäufer (m.); Käsehändler (m.) Käsepappel (f.); Malve (f.) (Flußname:) Po Poetik (f.) (frz. Lehnwort) (ON:) Poitiers fliegend fliegend
ihn verbergen heimlich geheimgehalten (vor) heimlich insgeheim
Quellenangaben Morier 1905:365/7 Īrān 5746/1a, 5894/1g Īrān 6012/3d, Morier 1905:141/14 Saʿdī (Gulistān 16/21) Šarq 120/18 Sp R 283 Šarq 48/4 Ḥāfiẓ (Dīvān 18/6), Ẕul-Faqār (Dīvān 443/16), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 32/4, 45/11, Ṭayyibāt 131/3), Muḥsin Faiż (Dīvān 11/7), Niẓāmī (BA I 126a), Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 58, Īrānšahr I 110/8, 131/18, 1. Mose 3/8,10, Jesaja 2/10, Psalm 10/1, Qulī-Ḫān (Safarnāma 74/20), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 459), 1. Mose 3/8, Buch der Richter 6/11 Īrān 6511/3c Phl 405/15 Īrān 6024/2c Phl 413/3, Ku 24/14, Matthäus 13/44, 25/18 Saʿdī (Qaṣāʾid 45/11) LF 82/22 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 117/7) Īrānšahr I 131/19 Qulī-Ḫān (Safarnāma 71/8), Morier 1905:155/15 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/9) Firdausī, Īrān 6039/2g, Rosen 1925:88 Litt 64 Haïm 1931 LF 15/4 Šaibānī 1314:I 21/7, III 707/18 Pīrniyā 1313:I 70/7 Šaibānī 1314:III 97/2 Hārūt, Īrān 4639/2a Ẓuhūrī (FR I 106)
787
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3001 3002 3003 3004 3005 3006 3007 3008 3009 3010 3011
ﭘﻮب ﭘﻮﭘﺶ ﭘﻮﭘﮏ ﭘﻮﭘﻴﺘﺮ ﭘﻮت ﭘﻮﺕﺎ ﭘﻮﺕﻮ ﭘﻮﺕﻪ ﭘﻮﺕﻪ ﭘﻮﺕﻰ ﭘﻮﺕﻰ
pūb pūpaš : ū<*ō pūpak : ū<*ō pūpītr⁺⁺⁺ pūt⁺⁺⁺ pūtā : ū<*ō pūtū⁺⁺⁺ pūte : ū<*ō pūte pūtī poutī
3012 3013 3014 3015 3016
ﭘﻮﺕﻴﻦ ﭘﻮچ ﭘﻮچ ﭘﻮچ ﭘﻮچ
pūtīn pūč pūč pūč pūč
3017 3018
ﭘﻮچ ﮔﻮ ﭘﻮد
3019 3020 3021 3022 3023
ﭘﻮد ﭘﻮد ﭘﻮدر ﭘﻮدر ﺣﺸﺮﻩ ﮐﺶ ﭘﻮدزل
3024
ﭘﻮدﻧﮓ
3025
ﭘﻮدﻧﻪ
3026 3027
ﭘﻮدﻩ ﭘﻮدﻩ
3028 3029
ﭘﻮدیﻨﻪ ﭘﻮدیﻨۀ ﺻﺤﺮاﺋﻰ
pūč-gū pūd : ū<*ō pūd⁺⁺⁺ pūd : ū<*ō pūdr⁺⁺⁺ pūdr⁺⁺⁺ hašre⁺-koš [Melzer gibt keine Transkription an.] pūdeng⁺⁺⁺ pūdene pūde : ū<*ō pūde : ū<*ō pūdīne pūdīne-je sahrāʾī⁺
Deutsch Matte (f.); Teppich (m.) Wiedehopf (m.) Wiedehopf (m.) Notenpult Pud (n.) (russ. Gewicht = 16,38 kg) Hode (f.) Pfosten (m.); Pfahl (m.) Hode (f.) Kerbe (f.) (eine Speise) (ON:) Poti (Stadt am Schwarzen Meer) Stiefel eitel; nichtig lose null und nichtig töricht; unsinnig; albern; einfältig Unsinn redend Einschlag (m.); Schuß (m.) (Querfäden des Gewebes) Pud (russ. Gewicht = 16,38 kg) Zunder (m.) Puder (m.) Insektenpulver (n.) (eine Bodenart)*
Bemerkung
(frz. Lehnwort) (frz. Lehnwort)
Quellenangaben LF 65/16 Rūdakī (LF 65/17) Vazīrī 1331:22 Nr 115/1, 117/6 GK 80/81 Rāhnamā-i dānišgāh III 109/22 GK 80/81 ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/28) FR I 72/18 Gš 45/7 Īrān 4654/4a, 6045/4a Tarb 311 Tarb 279 Haïm 1931, Morier 1905:229/10 Smiles 134/13, 138/30, 161/13, 165/3, Phl 73/21, Īrānšahr I 123/11, Šarq 687/8, Fleischer 1875:104 BA I 83c BQ I 254/10a, Firdausī, Īrānšahr III 76/18, Smiles 131/20 Gš 48/23
(frz. Lehnwort)
Puddingstein (m.); Flintkonglomerat (frz. Lehnwort) (n.) Minze (f.) (mentha) alt; faulig Einschlag (m.); Schuß (m.) (Querfäden) Minze (f.) Bergminze (f.); Bergthymian (m.); (eine Art) Saturei (f.)
788
Īrān 5824/1c Armaġān XIX 213/14 Rāhnamā-i dānišgāh V 192/16 Kaihān 1311:I 17/4, Rāhnamā-i dānišgāh V 97 Achundow 386, GK 46, Wahrmund 1898:II 83 Firdausī Tarb 131 FK II 821b
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3030 3031 3032 3033
ﭘﻮر ﭘﻮر ﭘﻮر ﭘﻮر
3034 3035 3036 3037 3038 3039 3040 3041 3042 3043 3044 3045 3046 3047 3048
ﭘﻮر ﺑﻬﺎ ﭘﻮران ﭘﻮران دﺧﺖ ﭘﻮراﻧﺪﺧﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻮرﭘﻮرا ﭘﻮرﺕﻤﻮت ﭘﻮرﺕﻮﮔﺎل ﭘﻮرﺕﻮﮔﺎﻝﻰ ﭘﻮرﺕﻮﮔﺎﻝﻰ ﭘﻮریﺘﺎﻧﻴﺴﻢ ﭘﻮز ﭘﻮز ﭘﻮز ﺧﻨﺪﻩ ﮐﺮدن ﭘﻮزش ﭘﻮزش
3049
ﭘﻮزش
pūzeš : ū<*ō
3050 3051
ﭘﻮزش ﭘﻮزش ﭘﺬیﺮ
pūzeš : ū<*ō pūzeš-pazīr
3052
ﭘﻮزش ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ
3053 3054
(ﭘﻮزش ﺧﻮاﺱﺘﻦ )از (ﭘﻮزش ﺧﻮاﺱﺘﻦ )ﺑﺮاي
3055
ﭘﻮزش ﻃﻠﺒﻴﺪن
3056 3057 3058 3059
(ﭘﻮزش ﮐﺮدن )ﮐﻪ (ﭘﻮزش ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﭘﻮزش ﮐﻨﺎن ﭘﻮزﺵﮕﺮ
Deutsch
pūr pūr pūr pūr
Enkel (m.) Knabe (m.); Jüngling (m.) Nachkomme (m.) Sohn (m.)
pūr-e bahā pūrān pūrān-doḫt pūrān-doḫt-nāme pūrpūrā⁺⁺⁺ pūrtmūt⁺⁺⁺ pōrtūgāl⁺⁺⁺ pōrtūgāl⁺⁺⁺ī pōrtūgāl⁺⁺⁺ī pūrītānīsm⁺⁺⁺ pūz : ū<*ō pūz : ū<*ō pūz-ḫande kardan pūzeš : ū<*ō pūzeš : ū<*ō
(Name eines Dichters) (männlicher Name) (Name einer Königin) Buch (n.) von Purandocht Blutfleckenkrankheit (f.) (Purpura) (ON:) Portsmouth Portugal Portugiese (m.) portugiesisch Puritanismus Mund (m.) Mundgegend schmunzeln* Bitte (f.) um Gnade Bitte (f.) um Vergebung/Entschuldigung Entschuldigung (f.)
pūzeš⁺ talabīdan
Verzeihung (f.) Entschuldigung annehmend; nachsichtig; verzeihend Entschuldigung empfangen; entschuldigt werden sich entschuldigen (wegen) um Entschuldigung bitten; abbitten; sich entschuldigen (für) sich entschuldigen
pūzeš kardan (ke) pūzeš kardan (ke) pūzeš-konān : ū<*ō pūzeš-gar : ū<*ō
entschuldigen um Entschuldigung bitten (dafür/daß) sich entschuldigend* sich entschuldigend
pūzeš pazīroftan pūzeš ḫāstan (az) pūzeš ḫāstan (be-rāj-e)
Bemerkung
(lat. Lehnwort)
Quellenangaben Firdausī Firdausī Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/20), Firdausī Ḫwāǧū Kirmānī (Erdmann 1847:208/10), Firdausī (FA 16/26a, Šāhnāma 18/4, Zulaiḫā 38) FR II 318/6 Firdausī Firdausī Isḥāq 1351ff.:I 52/16 Rāhnamā-i dānišgāh IX 34/21 Rāhnamā-i dānišgāh V 186 Šaibānī 1314:III 747/8 Šaibānī 1314:III 747/6 Smiles 18/7 K. 2/7 LF 17/17 Īrānšahr II 348/12 Firdausī Kāšifī (Mavāhib 4/7), Gulhavī 1303:ad Saʿdī (Būstān 2) LF 51/22, Bū Šakūr (LF 51/23), Firdausī, Gulhavī 1303:5/15, Īrān 4639/1f Firdausī Saʿdī (Būstān 2), Firdausī Bū Šakūr Hugo 45/14a f. Īrān 5921/2e, 5972/1e, 2g Naubaḫt 1343:5/9, Īrān 6009/2f, Goethe 1317:68/18, Morier 1905:37/13f. Tarb 141 Gurgānī (Vīs u Rāmīn 27/11) Morier 1905:218/14 Firdausī
789
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3060 3061
ﭘﻮزن ﭘﻮزﻩ
3062 3063 3064 3065 3066 3067 3068
ﭘﻮزﻩ ﭘﻮزﻩ ﭘﻬﻦ ﭘﻮزیﺪن ﭘﻮژ ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻮﺱﺖ
pūze : ū<*ō pūze-pahn <- >ﭘﻮزpūzīdan
3069 3070 3071 3072 3073 3074 3075
ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻮﺱﺖ اﻧﺎر ﭘﻮﺱﺖ ﺁهﻮ ﭘﻮﺱﺖ ﺁهﻮ ﭘﻮﺱﺖ ﺑﺒﺮ ﭘﻮﺱﺖ ﺑﺮ داﺵﺘﻦ ﭘﻮﺱﺖ ﺑﺮّﻩ
pūst : ū<*ō pūst-e anār pūst-e āhū pūst-e āhū pūst-e babar pūst bar-dāštan pūst-e barre
Hülse (f.) Granatapfelschale (f.) Gazellenhaut (f.) Pergament (n.) Biberfell (n.) schälen Lammfell (n.)
3076 3077 3078 3079 3080 3081
ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻠﻨﮓ ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻮش ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻴﺎز ﮐﻨﺪن ﭘﻮﺱﺖ ﭘﻴﺮا ﭘﻮﺱﺖ ﺕﺨﺖ ﭘﻮﺱﺖ ﺕﺨﺘﻰ
pūst-e palang pūst-pūš : ū<*ō pūst-e pijāz kandan pūst-pīrā pūst-taḫt pūst-e taḫtī
3082 3083 3084 3085 3086 3087
ﭘﻮﺱﺖ ﺕﺨﻢ ﻣﺮغ ﭘﻮﺱﺖ ﺕﺮاﺵﻴﺪن ﭘﻮﺱﺖ ﺧﺮس ﭘﻮﺱﺖ دار ﭘﻮﺱﺖ دروﻧﻰ ﭘﻮﺱﺖ رﻓﺘﮕﻰ
pūst-e toḫm-e morq pūst tarāšīdan pūst-e ḫers pūst-dār pūst-e darūnī pūst-raftegī
3088 3089 3090
ﭘﻮﺱﺖ روﺑﺎﻩ ﭘﻮﺱﺖ روﺑﻪ ﭘﻮﺱﺖ ﺱﮓ
Leopardenfell (n.); Pantherfell (n.) fellbekleidet Zwiebel schälen Gerber (m.) Fell (n.) (als Matte) Thronfell (n.) (Fell, auf dem der Derwisch sitzt)* Eierschale (f.) schälen Bärenfell (n.) rindig; schalig; bekrustet Innenhaut (f.); Unterhaut (f.) Aufreibung (f.); wundgeriebene Stelle = Wolf Fuchsbalg (m.); Fuchspelz (m.) Fuchspelz (m.) Hundefell (n.)
pōzen : ū<*ō pūze : ū<*ō
pūst-e rūbāh pūst-e rūbah pūst-e sag
(LN, ON:) Posen (ON: Ort zwischen Schiras und Isfahan) Maul (n.) ; Schnauze (f.) breitschnauzig um Entschuldigung bitten Maul (n.) Balg (m.) Fell (n.) Haut (f.)
Bemerkung
790 Quellenangaben Īrān 6019/3f Rosen 1890:110 Pāzārgād 1315:557/5, Tarb 289 Kāva Gulhavī 1313:ad Saʿdī (Būstān 2) LF 42/1, Manǧīk (LF 42/2) Firdausī 2. Mose 25/5, Morier 1905:6/3 FR II 317/10, LF 24/23, Rūdakī (LF 45/6), Firdausī (Šāhnāma 169), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 17/5, 83/18), Gulhavī 1303:8/16, Morier 1905:197/15 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/11) LF 32/1 Pīrniyā 1313:I 17/14, Brugsch 1862:II 91 Brugsch 1862:II 91 Īrānī 1312:29/19 Wahrmund 1898:II 97 Litten 1919:22/4, Nr 106/21, Qulī-Ḫān (Safarnāma 104/15) Morier 1905:220/20 Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 101) Iṭṭilāʿāt 4416/2b Litt 87 Morier 1905:67/5 Morier 1905:88/1f. Tarb 124 Wahrmund 1898:II 97 Anīrān 48/3, Īrān 5753/3c Haïm 1931 Pāzārgād 1315:368 Haïm 1931 Īrān 6039/1f Rūdakī (LF 35/19) Anīrān 48/2
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3091 3092 3093
ﭘﻮﺱﺖ ﺵﺎﺧﻰ ﭘﻮﺱﺖ ﺻﺪف ﭘﻮﺱﺖ ﺻﻮرت
3094 3095 3096 3097 3098 3099 3100 3101 3102 3103
ﭘﻮﺱﺖ ﻓﺮوش ﭘﻮﺱﺖ ﻓﺮوش ﭘﻮﺱﺖ ﮐﺮدن ﭘﻮﺱﺖ ﮐﺮﮔﺪن ﭘﻮﺱﺖ ﮐﻦ ﭘﻮﺱﺖ ﮐﻦ ﭘﻮﺱﺖ ﮐﻦ ﭘﻮﺱﺖ ﮐﻨﺪن ﭘﻮﺱﺖ ﮐﻨﺪﻩ ﭘﻮﺱﺖ ﮐﻮیﺮ
3104
ﭘﻮﺱﺖ ﮔﺎو
3105 3106 3107 3108 3109 3110 3111 3112 3113 3114 3115 3116 3117 3118 3119 3120 3121 3122 3123 3124
ﭘﻮﺱﺖ ﮔﻮﺱﻔﻨﺪ ﭘﻮﺱﺖ ﻣﻴﺶ ﭘﻮﺱﺖ ﻣﻴﻮﻩ ﭘﻮﺱﺖ ﻧﻬﺎدى ﭘﻮﺱﺖ هﻠﻰ ﭘﻮﺱﺘﻪ ﭘﻮﺱﺘۀ زﻣﻴﻦ ﭘﻮﺱﺘۀ ﻣﻔﺼﻠﻰ ﭘﻮﺱﺘﻰ ﭘﻮﺱﺘﻰ ﭘﻮﺱﺘﻰ ﭘﻮﺱﺘﻰ ﭘﻮﺱﺘﻰ اﺱﺖ ﺧﻮش ﺑﻮ ﭘﻮﺱﺘﻴﻦ ﭘﻮﺱﺘﻴﻦ ﭘﻮﺱﺘﻴﻦ (ﭘﻮﺱﺘﻴﻦ ﭘﻴﺮا)ى ﭘﻮﺱﺘﻴﻦ دوز ﭘﻮﺱﺘﻴﻦ ﺱﺎز ﭘﻮﺱﺘﻴﻨﻪ
Deutsch
pūst-e šāḫī pūst-e sadaf⁺ pūst-e sūrat⁺
Oberhaut (f.) Perlmutterschale (f.) Gesichtshaut (f.)
pūst-forūš pūst-forūš pūst kardan (+Akk.) pūst-e kargedan pūst-kan pūst-kan pūst-kan pūst kandan (+Akk.) pūst-kande pūst-e kawīr pūst-e gāw
Kürschner (m.) Pelzhändler (m.) zum Vertrauten machen Nashornhaut (f.) hautabziehend Schinder (m.) Schlächter (m.)* abhäuten; enthäuten enthäutet; geschunden (zarte, oberflächliche Salzschicht, vom Kawirboden abgegeben, unterm Tritt zersplitternd) Kuhhaut (f.); Rindshaut (f.)
pūst-e gūsfand pūst-e mīš pūst-e mīwe pūst-e nehādī pūst-e helī pūste : ū<*ō pūste-je zamīn pūste-je mafselī⁺ pūstī : ū<*ō pūstī : ū<*ō pūstī : ū<*ō pūstī : ū<*ō pūst-ī ast ḫoš-bū pūstīn : ū<*ō pūstīn : ū<*ō pūstīn : ū<*ō pūstīn-pīrā(j) pūstīn-dūz pūstīn-sāz pūstīne : ū<*ō
Schafshaut (f.) Schaffell (n.) Obstschalen Lederhaut (f.)* kardamomenschalenfarbig Rinde (f.); Schale (f.) Erdrinde (f.) Gelenkskugel (f.) Fellhäutig pergamenten; Pergamentrindig es ist ein duftendes Leder Fellkleid (n.) Pelz (m.) (des Weidenkätzchens) Pelzmantel (m.) Kürschner (m.)* Kürschner (m.) Kürschner (m.) Pelz (m.)
Bemerkung
Quellenangaben Pāzārgād 1315:368 Kašf-i talbīs 45/12f. Hidāyat (Iṣfahān 8/25, Sāya u raušan 38/2), Īrān 6019/4f Tarb 261 Litt 93 Firdausī Morier 1905:10/8 Morier 1905:167/10 Hinz 1937:690 Hinz 1937:690 Farh 30/6 Morier 1905:203/15 Gabriel 1935:27 Īrānī 1312:41/8, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 5/14) Sāln P 1315:217/8 Nr 65/11 FR I 35/8 Pāzārgād 1315:368 Armaġān XVI 409/13 Hinz 1937:[690] Farh 30/5 Pāzārgād 1315:368 Rosen 1925:46 Armaġān XVIII 304/20 Haïm 1931:II 229a Haïm 1931:I 205b Gulhavī 1303:ad Saʿdī (Būstān 14) Firdausī Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 32/6) Īrān 6045/4a Kisāʾī (LF) B 81, LF 36/18, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 52/3) Litt 90 Wahrmund 1898:II 87
791
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3125 3126
ﭘﻮﺱﺘﻴﻨﻪ ﭘﻮﺱﻴﺪﮔﻰ
pūstīne : ū<*ō pūsīdegī
Pelzwerk (n.) Fäulnis (f.); Fäule (f.)
3127
ﭘﻮﺱﻴﺪﮔﻰ
pūsīdegī
3128 3129 3130 3131 3132 3133 3134 3135
ﭘﻮﺱﻴﺪن ﭘﻮﺱﻴﺪن ﭘﻮﺱﻴﺪن ﭘﻮﺱﻴﺪﻩ ﭘﻮﺱﻴﺪﻩ ﭘﻮﺱﻴﺪﻩ ﭘﻮش ﭘﻮﺵﺎﮎ
<- >ﭘﻮسpūsīdan
3136 3137 3138 3139 3140
ﭘﻮﺵﺎﮎ ﭘﻮﺵﺎل ﭘﻮﺵﺎل ﺑﺮف ﭘﻮﺵﺎﻝﻰ از ﺑﺮف (ﭘﻮﺵﺎﻧﺪن )از
Morschheit (f.); Moder (m.); Modrigkeit (f.) faulen; verfaulen Firdausī, Armaġān XVIII 235/1, XIX 203/22 vermodern Gš 15/25 verwelken, welken Firdausī verfault; faul; faulend (zu ﭘﻮﺱﻴﺪنpūsīdan) ʿĀrif (Īrānī 1312:2/55), Armaġān XVIII 235/1 vermodert; vermorscht; morsch (zu ﭘﻮﺱﻴﺪنpūsīdan) Īrānī 1312:95/6, Īrān 5824/1g verrottet (zu ﭘﻮﺱﻴﺪنpūsīdan) Īrān 6024/2f Hülle (f.) (der Pflanzen)* Farh 104 (Nw) Īrān 6012/3e, Matthäus 6/25, Hugo 52/17a, Kleider 59/28b, Gš 12/4 Kleidung (f.); Bekleidung (f.) Tarb 175 Stroh (n.) Pāzārgād 1315:603 Schneepolster (m.) (im Barte) Anīrān 32/1f. ein Schneepolster Anīrān 26/7f. verhängen (was; mit) Armaġān XIX 213/8
3141
(ﭘﻮﺵﺎﻧﺪن )ﺑﻪ
3142
(ﭘﻮﺵﺎﻧﺪن )ﺑﻪ
3143
(ﭘﻮﺵﺎﻧﺪن )ﺑﻪ
3144
(ﭘﻮﺵﺎﻧﺪن )ﺑﻪ
3145
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )از
3146
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )ﺑﺎ
3147
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )ﺑﺮ
3148
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
3149
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
pūšāk : ū<*ō pūšāl pūšāl-e barf pūšāl-ī az barf <- >ﭘﻮﺵﺎنpūšāndan
Bemerkung
792 Quellenangaben Tarb 324 Rāhnamā-i dānišgāh IX 9/10, Tarb 157, Īrān 5839/2b, Habakuk 3/16 Grünert 1881:73
ankleiden; bekleiden
Firdausī, Morier 1905:145/20
anziehen (was; wem)
Īrān 6039/2c, Hugo 15/16a
bedecken
Kaihān 1311:I 40/3, Hugo 89/12b
Deckung geben (Wechsel; wem)
Farh 29 (Nw)
verbergen (wen/was; vor)
Jesaja 1/15, Psalm 22/24
bedecken (was; mit)
Pāzārgād 1315: 369/22, Gš 80/4, Hugo 12/10a
anziehen (was; wem)
Īrānī 1312:43/14, Morier 1905:39/16
anziehen (was; wem)
Hugo 31/11b
aufsetzen (Mütze)
FR II 323/4
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
3150
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
3151
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
3152
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )در
3153
(ﭘﻮﺵﺎﻧﻴﺪن )…را
3154
ﭘﻮﺵﺶ
<- >ﭘﻮﺵﺎنpūšānīdan
3155 3156 3157
ﭘﻮﺵﺶ ﭘﻮﺵﺶ ﭘﻮﺵﺶ
pūšeš : ū<*ō pūšeš : ū<*ō pūšeš : ū<*ō
Bedeckung (f.) Bekleidung (f.); Wandbekleidung (f.) Kleid (n.); Kleidung (f.)
3158 3159 3160 3161 3162
ﭘﻮﺵﺶ ﺑﺘﻨﻰ ﭘﻮﺵﺶ ﺱﺮﺑﻰ ﭘﻮﺵﺶ ﮐﻦ ﭘﻮﺵﺶ ﮔﺬاﺵﺘﻦ ﭘﻮﺵﮏ
pūšeš-e beton⁺⁺⁺ī pūšeš-e sorbī pūšeš-kon : ū<*ō pūšeš gozāštan pūšak: ū<*ō
Betondecke (f.) (der Straße) Bleimantel (m.) Dachdecker (m.) eindecken [mit einer Decke versehen] (im Überamuland:) Katze (f.)
3163 3164 3165
ﭘﻮﺵﻦ ﭘﻮﺵﻦ ﺧﻮد را ﺧﻮردن ﭘﻮﺵﻨﺞ/ﭘﻮﺵﻨﮓ
pūšan : ū<*ō pūšan-e ḫod-rā ḫordan pūšanǧ/pūšang
3166 3167
ﭘﻮﺵﻨﻰ ﭘﻮﺵﻪ
3168 3169 3170
ﭘﻮﺵﻪ ﭘﻮﺵﻴﺪﮔﻰ (ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﺎ
Decke (f.) (= ﭘﻮﺵﻪpūše) seine Decke essen: sich vollessen (ON: Stadt 10 Wegstunden unterhalb Herats, südlich vom Herirud, wohl das heutige Gūriān) Kleider; Kleidung (f.) Umschlag (m.); Mappe (f.); Heftmappe (f.); Aktendeckel (m.); Aktenhefter (m.) Vorhang (m.) Verborgenheit (f.); Verhüllung (f.) bekleiden (wen; mit)
3171
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﺮ
3172
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﺮ
pūšanī : ū<*ō pūše : ū<*ō pūše : ū<*ō pūšīdegī : ū<*ō <- >ﭘﻮشpūšīdan
Quellenangaben
bedecken (was; mit)
Qazvīnī 1909:VIII/10
zudecken
1. Mose 3/21, 2. Mose 8/6, Buch der Richter 4/19, Habakuk 2/17, Psalm 78/53, Hzf 4/15 Yaġmāʾī 1316:6/4
verhüllen (was; in) anziehen (was; wem) Bedachung (f.); Dach (n.); Decke (f.)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 85/4), 1. Mose 27/15 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 35/14, 36/18, 37/1, 109/10, 112/5), 1. Mose 8/13, 2. Mose 22/17, 26/13 Firdausī, Īrān 4369/2e, Wahrmund 1898:I 151 Īrān 4369/2f Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 273), Wahrmund 1898:I 151 Rāhnamā-i dānišgāh III 136/17 Nāmdār Īrān 6039/19 Tarb 126 LF 61/21, 65/13, Šahīd (LF 65/15), Manǧīk (LF 61/21) Wahrmund 1898:II VII/13 Wahrmund 1898:II 13 EdI I 836f., II 560 Firdausī Tarbiyat 1317, Īrān 6027/4a, Hinz 1937:690 Īrān 6039/2g Firdausī Sp K 210
decken (was; über)
Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 32/4), Farruḫī (LF 97/11)
verbergen (wen; wem)
ʿĀrif (Īrānī 1312:2/13), Minūčihrī 1/27, 19/34, Niẓāmī (Ritter 1927:49)
793
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
794 Quellenangaben
3173
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﻪ
<- >ﭘﻮشpūšīdan
anziehen
3174
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﻪ
<- >ﭘﻮشpūšīdan
bedecken (was; mit)
3175
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﻪ
bekleiden (wen; mit)
3176
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ﺑﻪ
überkleiden (wen; mit)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 109/10)
3177
(ﭘﻮﺵﻴﺪن )ز
zudecken (wen/was; vor)
3178 3179
ﭘﻮﺵﻴﺪن ﮐﻼﻩ ﭘﻮﺵﻴﺪﻧﻰ
<- >ﭘﻮشpūšīdan
Ǧāmī (Rückert 1860:708/3*), Saʿdī (Gulistān 48/12), Firdausī (Šāhnāma 254), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 88/5), Minūčihrī 55/30, NāṣirḪusrau (Safarnāma 131/14), Kasravī 1307:I 19/18, Īrān 5824/1d, Matthäus 6/25, Litten 1919:24/9, Hugo 78/6b Saʿdī (Būstān 120), Sūzanī 1/2 (MF I 249/12), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 12/16), Psalm 69/7 Firdausī (Šāhnāma 277)
Abuʾl-Barakāt (BA I 93b), Firdausī (Zulaiḫā 62), Psalm 13/1 Pāzārgād 1315:452/3 Firdausī (GK 153, Šāhnāma 255)
3180 3181
ﭘﻮﺵﻴﺪﻧﻰ (ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ )ﺑﺮ
3182 3183 3184 3185 3186 3187 3188 3189 3190 3191 3192 3193 3194 3195 3196
(ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ )ﺑﻪ ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ از ﺑﺮف ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ از ﺝﻨﮕﻞ ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ ﭼﻬﺮ ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ داﺵﺘﻦ ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ رخ ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ رو ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ رو ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ رو (ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ رو)ى (ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ ﺵﺪﻩ )از
pūšīdanī : ū<*ō pūšīde (bar) : ū<*ō
das Aufsetzen des Hutes Anzuziehendes (n.); Gewand (n.); Kleidung (f.) Kleid (n.) bedeckt; verhüllt; verborgen (wem)
pūšīde : ū<*ō pūšīde (be) : ū<*ō pūšīde : ū<*ō pūšīde (be) : ū<*ō pūšīde az barf pūšīde az ǧangal pūšīde-čašm : ū<*ō pūšīde-čehr : ū<*ō pūšīde dāštan pūšīde-roḫ : ū<*ō pūšīde-rū pūšīde-rū pūšīde-rū pūšīde-rū(j) : beide ū<*ō pūšīde-šode (az) : ū<*ō
angezogen bedeckt (mit) Frau (f.); Mädchen (n.) gedeckt (über) schneebedeckt waldbedeckt; bewaldet umflorten Blicks verschleiert angezogen haben verschleiert Frau (f.); Mädchen (f.) verhüllt verschleiert verschleiert bedeckt (mit)
(zu ﭘﻮﺵﻴﺪنpūšīdan) (zu ﭘﻮﺵﻴﺪنpūšīdan) (zu ﭘﻮﺵﻴﺪنpūšīdan) (zu ﭘﻮﺵﻴﺪنpūšīdan)
Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 8/6, Anvarī (Qaṣāʾid 75/6, 59), Saʿdī (Būstān 40), Yaġmāʾī 1316:3/10, Kasravī 1307:I II/2, Kāva IV/35:2/17b, Īrān 5845/3e FR II 317/10 Nāṣīr-Ḫusrau (Safarnāma 36/7), Habakuk 2/19 Firdausī ʿUnṣurī (LF 31/12) Kaihān 1311:I 68/16 Kaihān 1311:I 42/1f., 69/23f. Grünert 1881:73 Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 474/22 Firdausī Firdausī Firdausī Morier 1905:214/3 Firdausī, Morier 1905:86/1 Hidāyat (Iṣfahān 12/13)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3197 3198 3199 3200 3201 3202 3203 3204
(ﭘﻮﺵﻴﺪﻩ ﮔﺮدیﺪن )از ﭘﻮط ﭘﻮﻃﻴﻦ ﭘﻮﮎ ﭘﻮﮎ ﭘﻮل ﭘﻮل ﭘﻮل
3205
ﭘﻮل
3206 3207 3208 3209 3210 3211 3212 3213 3214 3215 3216 3217 3218 3219 3220
ﭘﻮل اﺱﺘﻘﺮاﺿﻰ ﭘﻮل اﻃﺎق و ﻏﺬا ﭘﻮل ﺑﮕﻴﺮ ﭘﻮل ﭘﺎﮐﺖ ﭘﻮل ﭘﺴﺖ ﭘﻮل ﭘﻴﺸﮕﻰ ﭘﻮل ﺕﺬﮐﺮﻩ ﭘﻮل ﺝﻤﻊ ﮐﻦ ﭘﻮل ﺧﺮج ﮐﻦ ﭘﻮل ﺧﺮد ﭘﻮل ﺧﺮد ﮐﺮدن ﭘﻮل ﺧﺮدﻩ ﭘﻮل ﺧﻮردن ﭘﻮل دادن ﭘﻮل را ﺑﺼﺪا در ﺁوردن
3221 3222 3223
ﭘﻮل ﺱﻔﻴﺪ ﭘﻮل ﺱﻴﺎﻩ ﭘﻮل ﺱﻴﺎﻩ هﺎرا ﺑﺸﻴﺮیﻨﻰ ﺁب ﮐﺮدن ﭘﻮل ﺻﺮاط ﭘﻮل ﻋﺒﻮر ﭘﻞ ﭘﻮل ﻗﻤﺎر ﭘﻮل ﮐﺎﻏﺬ (ﭘﻮل ﮔﺮﻓﺘﻦ )از ﭘﻮل ﮔﺰاﻓﻰ
3224 3225 3226 3227 3228 3229
pūšīde gardīdan (az) pūt⁺⁺⁺ pūtīn pūk : ū<*ō pūk : ū<*ō pūl pūl pūl pūl pūl-e esteqrāzī⁺ pūl-e otāq⁺⁺ o qazā⁺ pūl-be-gīr pūl-e pākat⁺⁺⁺ pūl-e post pūl-e pīšegī pūl-e tazkere⁺ pūl-ǧamʾ⁺-kon pūl-ḫarǧ⁺-kon pūl-e ḫord pūl ḫord kardan pūl-e ḫorde pūl ḫordan pūl dādan pūl-rā be-sadā⁺ darāwardan pūl-e safīd pūl-e sijāh pūl-e sijāh-hā-rā be-šīrīnī āb kardan pūl-e sarāt⁺ pūl-e obūr⁺-e pol pūl-e qomār⁺ pūl-e kāqaz pūl gereftan (az) pūl-e gezāf-ī
Deutsch
Bemerkung
sich bedecken (mit) Pud (n.) (russ. Gewicht) Halbstiefel Getreide (n.) (in der Erde aufbewahrt) Zunder (m.) (ON: Dorf in Masenderan) Bargeld (n.) (nach Horn 1863:72 Brücke (f.) (für ﭘﻞpol) ist ﭘﻮلnie Brücke!) Geld (n.) Leihgeld (n.); aufgenommenes Geld Kostgeld (n.) bestechlich; käuflich; feil Briefgeld (n.) Postgeld (n.); Postgebühr (f.) Anzahlung (f.) Paßgeld (n.); Paßgebühr (f.) Geld sammelnd Geld ausgebend Kleingeld (n.) Geld wechseln Kleingeld (n.) Geld essen: Geld unterschlagen auszahlen mit den Geldstücken klimpern Silbergeld (n.); Silbermünze (f.) Kupfergeld (n.) die Kupfermünzen in Süßigkeiten umsetzen die Brücke über die Hölle Brückengeld (n.) Einsatz (m.) Papiergeld (n.) Geld aufnehmen (von/bei/in) eine Menge Geld
Quellenangaben Īran 6071/2d Sāln P 1315:216/26 Hugo 81/21 GK 62 LF 71/8, Manǧīk (LF 71/9) Rosen 1925:136 Hinz 1937:690 Firdausī, Minūčihrī 19/19 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 15/19), NāṣirḪusrau (Safarnāma 9/1), Īrān 5781/3e, Litten 1919:2/5, 7, 6/7, Kašf-i talbīs 65/23 Beck 1914:124 Litt 82 Tarb, Kašf-i talbīs 5/15 Litt 119 Īrānšahr I 152/18 Litt 87 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 23/5) Haïm Morier 1905:93/19 Haïm 1934:I 248b Nicolas 1887:I 182 B 81 Wahrmund 1898:I 251 Litt 66 Ramażānī 1315:72/14 Rosen 1898:289 Īrān 6057/2e, Brugsch 1862:I 223 Morier 1905:296/9f. Minūčihrī 19/19 Litt 134 Tarb 131 Haïm 1931:II 225a Īrān 6072/1f Kašf-i talbīs 42/26
795
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3230 3231 3232 3233 3234
ﭘﻮل ﻧﻘﺪ ﭘﻮل ﻧﻘﺪ ﭘﻮل ﻧﻘﺪ ﭘﻮﻻد ﭘﻮﻻد
3235 3236 3237
ﭘﻮﻻد ﺑﺎزو ﭘﻮﻻد ﭘﻨﺠﻪ ﭘﻮﻻد ﭘﻮش
3238 3239 3240 3241 3242 3243 3244 3245 3246 3247 3248 3249 3250 3251 3252 3253 3254 3255 3256 3257
ﭘﻮﻻد ﭘﻴﮑﺎن ﭘﻮﻻد ﭼﻨﮓ ﭘﻮﻻد ﺧﺎى ﭘﻮﻻد ﺧﺎى ﭘﻮﻻد رگ ﭘﻮﻻد ﺱﺎى ﭘﻮﻻد ﺱﺎیﺎن ﭘﻮﻻد ﮔﺮ ﭘﻮﻻدوﻧﺪ ﭘﻮﻻدوﻧﺪ ﭘﻮﻻدوﻧﺪ ﭘﻮﻻدیﻦ ﭘﻮﻻرى ﻣﺘﺮ ﭘﻮﻻریﺰﻩ ﭘﻮﻝﮏ ﭘﻮﻝﮏ ﭘﻮﻝﮏ دار ﭘﻮﻝﮏ دار ﭘﻮﻝﮏ دار ﭘﻮﻝﮑﻰ
3258 3259 3260 3261 3262 3263
ﭘﻮﻝﮑﻰ ﭘﻮﻝﻮﻧﻰ ﭘﻮﻝﻰ ﭘﻮﻝﻰ ﺑﻴﻮس ﭘﻮﻝﻰ را ﻣﻘﺮوض اﺱﺖ ﭘﻮﻝﻰ ﻣﺮﻓﻰ
Deutsch
pūl-e naqd⁺ pūl-e naqd⁺ pūl-e naqd⁺ pūlād pūlād
bare Münze Bargeld (n.) Kasse (f.) (männlicher Name) Stahl (m.)
pūlād-bāzū pūlād-panǧe pūlād-pūš : 2.ū<*ō
stahlarmig stahlkrallig stahlbekleidet; stahlbedeckt
pūlād-pejkān pūlād-čang pūlād-ḫāj pūlād-ḫāj pūlād-rag pūlād-sāj pūlād-sājān pūlādgar pūlādwand pūlādwand pūlādwand pūlādīn pōlārīmetr⁺⁺⁺ pōlārīze⁺⁺⁺ pūlak pūlak pūlak-dār pūlak-dār pūlak-dār pūlakī
mit einer Stahlspitze versehen stahlfäustig heldenhaft stahlkauend: starkes Roß stahladrig: starkes Roß stahlzerreibend stahlzerreibend Schmied (m.) (männlicher Name) stahlähnlich stählern stählern Polarimeter (m.) polarisiert Schuppe (f.); Fischschuppe (f.) Zechine (f.) [Münze] betreßt schuppig zechinengefüllt betreßt; Tressen-
pūlakī poulounī pūlī pōlībijūs⁺⁺⁺ pūl-ī-rā maqrūz⁺ ast pōlīmorfī⁺⁺⁺
käuflich; feil; bestechlich Pole (m.) geldlich Polybius er ist Geld schuldig Polymorphie (f.) (Fähigkeit, verschiedene Kristallformen zu bilden)
Bemerkung
(frz. Lehnwort)
796 Quellenangaben Smiles 171/3 Morier 1905:204/17, 307/10f. Hawker 1937:45 Firdausī LF 118/13, Bū Šakūr (Kāva V/8:13/8b), ʿUnṣurī (LF 31/12), Firdausī, Sp K 14 Saʿdī (Gulistān 34/1) Morier 1905:217/19f. Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 25/13), Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī FR I 87/15 FR I 87/15 Firdausī Gurgānī (Vīs u Rāmīn 15/10) Firdausī Firdausī Gulhavī 1303:5/9 Wahrmund 1898:I 155 Īrānī 1312:34/14 Rāhnamā-i dānišgāh III 34/9 Rāhnamā-i dānišgāh V 95 Morier 1905:49 Fn., 105 Fn. Morier 1905 Fn. Morier 1905:168/20 Morier 1905:150/20 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 116/15), Morier 1905:48/19 Tarb 467 Šaibānī 1314:III 696/7, 697/13 Īrān 5789/2b Pīrniyā 1313:I 76/14 Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 6/3a f. Rāhnamā-i dānišgāh V 95
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3264 3265 3266 3267 3268 3269 3270 3271 3272
ﭘﻮﻝﻴﺘﻴﮏ ﭘﻮﻝﻴﺲ ﭘﻮﻣﭙﻪ ﭘﻮﻣﺮاﻧﻰ ﭘﻮﻧﺖ ﭘﻮﻧﺪ ﭘﻮﻧﺰ ﭘﻮﻧﻂ ﭘﻮﻧﻪ
3273
ﭘﻮﻧﻪ
3274 3275 3276 3277
Deutsch
pōlītīk⁺⁺⁺ pōlīs⁺⁺⁺ pōmpe⁺⁺⁺ pōmrānī⁺⁺⁺ pūnt pūnd⁺⁺⁺ pūnez⁺⁺⁺ pūnt⁺⁺⁺ pūne
Politik (f.) Polizei (f.) Pompeius Pommern (LN:) Punt (Somaliland) Pfund (n.) Reißnagel (m.) Punkt (m.)* Flohkraut (n.); wilder Rosmarin
pūne
Minze (f.) (Menthe pulagium)
ﭘﻮﻧﻪ ﮐﻮﻩ ﭘﻮﻧﻴﮏ ﭘﻮى ﭘﻮى ﺁن ﺑﻮدن ﮐﻪ
pūne-kūh : 2.ū<*ō pūnīk⁺⁺⁺ pūj : ū<*ō pūj-e ān būdan ke
3278 3279 3280
(ﭘﻮى ﮐﺮدن )ز ﭘﻮیﺎ (ﭘﻮیﺎن )ﺑﻪ
pūj kardan (ze) pūjā : ū<*ō pūjān (be) : ū<*ō
(Gebirge am Seimere und Ab-e Dif) punisch; karthagisch Laufen (n.) dem nachjagen, daß; sehr schnell; eilends weglaufen (von) laufend; eilend eilend (zu)
3281
ﭘﻮیﻞ
3282 3283 3284 3285 3286 3287
ﭘﻮیﻨﺪﻩ ﭘﻮیﻨﺪﻩ ﭘﻮیﻨﺪﻩ ﭘﻮیﻨﺪﻩ ﭘﻮیﻪ ﭘﻮیﻪ
3288
( ﺱﻮى، ز/ﭘﻮﺋﻴﺪن )از
3289
(ﭘﻮﺋﻴﺪن )ﺑﺴﻮى
3290
(ﭘﻮﺋﻴﺪن )در
3291
(ﭘﻮﺋﻴﺪن )در
[Melzer gibt keine Transkription an.] pūjande : ū<*ō pūjande : ū<*ō pūjande : ū<*ō pūjande : ū<*ō pūje : ū<*ō pūje : ū<*ō <- >ﭘﻮىpūʾīdan
Bemerkung
Quellenangaben
(frz. Lehnwort)
Aḫtar 1292/97 Īrānšahr I 330/7, KZ 77/7 Pīrniyā 1313:III 2257/2 Šaibānī 1314:III 705/11 Pīrniyā 1313:I 35/16 Īrān 5753/5d Isḥāq 1351ff.:I 30/20
(Umgangssprache für ﭘﻮدﻧﻪpūdane) (Umgangssprache für ﭘﻮدﻧﻪpūdane) (frz. Lehnwort)
Schindler 1879:81 Kaihān 1311:I 28/21, 29/7, 51/13 Šaibānī 1314:I 6/15, 17/1 LF 118/22 Firdausī Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 110)
(zu ﭘﻮﺋﻴﺪنpūʾīdan) (zu ﭘﻮﺋﻴﺪنpūʾīdan)
Apulien Bote (m.) laufend; eilend Tier (n.) wandelnd Eile (f.) Lauf (m.); Laufen (n.)
Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 77/8)
(zu ﭘﻮﺋﻴﺪنpūʾīdan) (zu ﭘﻮﺋﻴﺪنpūʾīdan) (zu ﭘﻮﺋﻴﺪنpūʾīdan) (zu ﭘﻮﺋﻴﺪنpūʾīdan)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 116/7, 11), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 21/22), Armaġān XIX 215* Šaibānī 1314:III 707/13
gehen; sich begeben (von; zu)
Firdausī Firdausī Firdausī (Šāhnāma 53) Qulī-Ḫān (Safarnāma 3/18) Firdausī Saʿdī (Bustān 64), Muʿizzī (Qaṣīda 1/21), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 137/2), Armaġān XIX 6/17*, Morier 1905:217/20 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 133/1)
sprengen; eilen (gegen … hin / zu)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 120/16)
dahingehen; einhergehen; wandeln (auf) gehen
Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 71/9) LF 119/11, Abū Saʿīd (MF I67/6)
797
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3292
(ﭘﻮﺋﻴﺪن )در
3293
(ﭘﻮﺋﻴﺪن )در
3294 3295 3296 3297 3298 3299 3300 3301 3302 3303 3304 3305
ﭘﻮﺋﻴﺪن ﺱﻮى ﻧﻴﺴﺘﻰ ﭘﻪ ﭘﻪ ﭘﻬﺎورى ﭘﻬﺮ ﭘﻬﻞ ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ
3306 3307
ﭘﻬﻠﻮ ﭘﻬﻠﻮ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺎﺕﻮاﻧﻰ ﻧﻬﺎدن
3308 3309 3310 3311 3312 3313 3314 3315 3316 3317 3318 3319 3320
ﭘﻬﻠﻮ ﺑﺮ زﻣﻴﻦ ﻧﻬﺎدن ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻨﺪى ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻨﺪى ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻨﺪى ﭘﻬﻠﻮ ﺑﻨﺪى ﮐﺮدن (ﭘﻬﻠﻮ ﺕﻬﻰ ﮐﺮدن )از (ﭘﻬﻠﻮ را ﺕﻬﻰ ﮐﺮدن )از ﭘﻬﻠﻮ ﮐﺶ ﭘﻬﻠﻮ ﻧﮋاد (ﭘﻬﻠﻮ)ى (ﭘﻬﻠﻮ)ى ﭘﻬﻠﻮار ﭘﻬﻠﻮان
ū<*ō <- >ﭘﻮىpūʾīdan
<- >ﭘﻮىpūʾīdan
Deutsch laufen
schreiten ins Nichts laufen: verschwinden ah! (Freude, Bewunderung) pah! Ausdehnung (f.); Weite (f.) Nachtwache (f.) (Viertel der Nacht) Schar (f.); Heerschar (f.) (bildlich:) Nutzen (m.) (männlicher Name; Sohn Sams) Grenze (f.) Held (m.) Lende (f.) Seite (f.); Flanke (f.) Stadt (f.); Fürstensitz (m.) die Seite auf das Bett des Unvermögens legen: erkranken sich niederlegen Beschützung (f.); Schutz (m.) Nutzung (f.) Unterstützung (f.) unterstützen; nützen; beschützen sich vom Halse schaffen (wen) verlassen (wen) Spannvorrichtung (f.)* heldenentstammt Seite (f.); Flanke (f.); Weiche (f.) Seite (f.); Richtung (f.) heldengleich; heldenhaft Feldmarschall (m.)
Bemerkung
798 Quellenangaben MF I 66/33, Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 5/9), Fattāḥī (Dastūr-i ʿuṣṣāq 81), Firdausī, Muḥsin Faiż (Dīvān 13/8), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 5), Armaġān XIX 3/18, Salemann/Shukovski 1889:75 GK 37 Armaġān […] 3/10* Salemann/Shukovski 1889/86 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 20/13) Anvarī (Qaṣāʾid 178/64) FR I 112/22, 23 Firdausī BQ BQ I 206/4a Firdausī Firdausī (Šāhnāma 127) LF 78/17, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 8/12), Firdausī, Minūčihrī 19/17, Hugo 81/1b, Morier 4/4, Fleischer 1875:132 Firdausī Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 8/12, 44/19f.) Armaġān XIX 115/8
B 81 Ǧāmī (Rückert 1875:196/5) Ġanī (Ġazaliyāt 3/1) FA 53/17b Firdausī Šaraf Šufurva (FR I 37/17) Ẓahīr Faryābī (Qaṣāʾid 16/17) Firdausī LF 97/12, Firdausī (LF 97/13)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3321
ﭘﻬﻠﻮان
3322 3323 3324 3325 3326 3327 3328
ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮان ﺑﭽﻪ ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻮر ﭘﻬﻠﻮان زادﻩ ﭘﻬﻠﻮان ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻬﻠﻮاﻧﻰ
3329
ﭘﻬﻠﻮاﻧﻰ
3330 3331 3332 3333 3334 3335 3336
ﭘﻬﻠﻮاﻧﻰ ﭘﻬﻠﻮاﻧﻰ ﭘﻬﻠﻮاﻧﻰ ﺱﺨﻦ ﭘﻬﻠﻮﻣﻨﺶ ﭘﻬﻠﻮى ﭘﻬﻠﻮى ﭘﻬﻠﻮى
3337
ﭘﻬﻠﻮى
3338 3339 3340
ﭘﻬﻠﻮى ﭘﻬﻠﻮى دان ﭘﻬﻠﻮى دﺱﺖ… ﻧﺸﺴﺘﻦ
3341 3342
ﭘﻬﻠﻮى زاد ﭘﻬﻠﻮى زهﺪ ﻻﻏﺮ اﺱﺖ
3343
ﭘﻬﻠﻮى هﻢ
3344 3345 3346 3347 3348
ﭘﻬﻠﻮى یﮑﺪیﮕﺮ ﭘﻬﻠﻮیﺶ ﭘﻬﻠﻮیﻢ ﺕﻴﺰ ﻣﻰ ﮐﺸﻴﺪ ﭘﻬﻠﻮﺋﻰ/ﭘﻬﻠﻮیﻰ ﭘﻬﻠﻮﺋﻴﻦ
Deutsch
pahlawān
Held (m.); Recke (m.); Degen (m.); Kämpe (m.); Ritter (m.)
pahlawān pahlawān pahlawān-bače pahlawān-pūr pahlawān-zāde pahlawān-nāme pahlawānī
Kraftmensch (m.) (Athlet) Ringer (m.) Heldenkind (n.) Heldensohn (m.) Heldensproß (m.); Heldensohn (m.) Buch (n.) des Kämpfers heldenhaft; heldisch; ritterlich
pahlawānī
Heldentum (n.); Heldenhaftigkeit (f.)
pahlawānī pahlawānī pahlawānī-soḫan pahlou-maneš pahlawī pahlawī pahlawī
mittelpersisch Mittelpersisch (n.) Mittelpersisch sprechend heldenhaft; heldisch einheimisch heldenhaft; einem Helden geziemend mittelpersisch; Mittelpersisch (n.)
pahlūj-e
neben; unmittelbar neben
pahlawī pahlawī-dān pahlūj-e dast-e… nešastan pahlawī-zād pahlūj-i zohd⁺ lāġar ast
Sassanide (m.) des Mittelpersischen kundig sich setzen (neben)
pahlūj-e ham pahlūj-e jek-dīgar pahlūj-aš pahlūj-am tīz mī-kašīd pahlūʾī/pahlūjī pahlūʾīn
Sassanidennachkomme (m.) die Seite der Enthaltsamkeit ist mager: niemand will enthaltsam sein nebeneinander nebeneinander; aneinander daneben; an seiner Seite ich hatte Seitenstechen pahlawisch daneben gelegen; angrenzend; benachbart
Bemerkung
Quellenangaben FR II 322/19, Anvarī (Qaṣāʾid 25/2), Īrānī 1312:2/13, Firdausī (Šāhnāma 142), Naubaḫt 1343:12/13, Psalm 19/5, Nr 2/4 EdI IV 1344b Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 90/8), Rosen 1898:299 Firdausī Firdausī Grünert 1881:73 GK II 266 Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:771/6), Firdausī, Armaġān XIX 7/21 Firdausī (Šāhnāma 172), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 11/8) Firdausī (Gedichte 4/1), Nr 584/15 Firdausī (FA 16/24a) Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī BQ I 2/8b, Firdausī (Šāhnāma 171), Naubaḫt 1343:303/2a, Nr 2/4, Īrānšahr I 73/11, 137/12 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 131/3), Iṣf 27/21, Beck 1914:140, Rosen 1890:112 Naubaḫt 1343:303/4b Kasravī 1309:3/5 Iṭṭilāʿāt 4421/2b Armaġān XIX 7/6 Ẓahīr Faryābī (Qaṣāʾid 16/17) FR I 160/16, Īrānī 1312:33/15, Vazīrī 1331:33/13 Gš 80/3, Īrānšahr I 44/13, ʿAlīḫān 1295:7/10 Kasravī 1309:5/8 Morier 1905:XI/16 Firdausī Morier 1905:X/1, 216/4
799
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3349 3350 3351 3352
ﭘﻬﻠﻪ ﭘﻬﻠﻴﺪن ﭘﻬﻦ ﭘﻬﻦ
3353 3354 3355 3356 3357 3358
Deutsch
pahle pahlīdan pahn pahn
Handschuh (m.) (des Falkners) befreien ausgebreitet breit
ﭘﻬﻦ ﭘﻬﻦ ﭘﻬﻦ ﭘﺸﺖ ﭘﻬﻦ ﺵﺎﻧﻪ ﭘﻬﻦ ﺵﺪن ﭘﻬﻦ ﮐﺮدن
pehn/pehen pahn pahn-pošt pahn-šāne pahn šodan pahn kardan (+Akk.)
Mist (m.); Dung (m.); Dünger (m.) weit; ausgedehnt breitrückig breitschultrig sich ausbreiten ausbreiten
3359 3360 3361 3362 3363
ﭘﻬﻦ ﮔﺸﺘﻪ ﭘﻬﻦ ﮔﺸﺘﻪ ﭘﻬﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﭘﻬﻨﺎ ﭘﻬﻨﺎ
pahn-gašte pahn-gašte pahn-gūne pahnā pahnā
ausgebreitet breitgeschlagen; zermalmt plattig; flach Ausdehnung (f.); Weite (f.) Breite (f.)
3364
ﭘﻬﻨﺎ ﮐﺶ
pahnā-kaš
3365
(ﭘﻬﻨﺎ)ى
pahnā(j)
Straffhalter (m.), Spannvorrichtung (f.) (am Webstuhl) Breite (f.); Weite (f.)
3366 3367 3368
(ﭘﻬﻨﺎ)ى ﭘﻬﻨﺎﻧﻪ ﭘﻬﻨﺂور
pahnā(j) pahnāne pahn-āwar
Breitseite (f.) Affe (m.)* weit; ausgedehnt
3369 3370 3371
ﭘﻬﻨﺎى دیﻮار ﭘﻬﻨﺎﺋﻰ ﭘﻬﻨﻪ
pahnāj-e dīwār pahnāʾī pahne
3372 3373 3374
ﭘﻬﻨﻪ ﭘﻬﻨﻪ ﭘﻬﻨﻪ
die Dicke der Mauer Weite (f.) Ballschlegel (m.); Racket (n.) (löffelartiges Sch Feld (n.); Rasengrund (m.) Platz (m.); Schauplatz (m.) Weite (f.); Gefilde (n.)
pahne pahne pahne
Bemerkung
800 Quellenangaben Haïm 1931* Naubaḫt 1343:303/9b ʿĀrif (Īrānī 1312:2/130) Īrānī 1312:35/1, Bū Šakūr, Firdausī (Šāhnāma 118), Minūčihrī 19/21, Matthäus 23/5, Rosen 1925:117, Litt 71 Armaġān XVII 33/15, XIX 202/4, 207/2 Saʿdī (Būstān 18), Firdausī Minūčihrī 51/7 Morier 1905:190/4 Buch der Richter 7/13 BQ I 204/8a, Īrānšahr I 44/10, II 21/11, 2. Mose 25/20, Buch der Richter 8/25 Bū Šakūr (LF 38/6) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 83/11) Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 13/2, Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 36/19), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 21/16, 38/11, 103/19), Īrān 6010/2g, Morier 1905:113/1 FR I 85/23 Azraqī (FA 4/7b), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 44/9), Īrān 6010/1e Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 32/19, 33/5) LF 101/4, Kisāʾī (LF 101/5) Īrānī 1312:26/1, Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:7/3), Kasravī 1307:I II/13, Kasravī 1309:10/13, Īrān 5923/1b, 5924/1e, 5987/1b, Phl 15/18, Morier 1905:17/6, Smiles 8/14 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 11/12) FA 4/9b LF 106/18 Armaġān XIX 4/3 Pūr-i Dāvūd (Īrānšahr I 116/3) Nr 2/5, 3/8
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3375 3376 3377 3378 3379 3380 3381 3382 3383
ﭘﻬﻨﻪ ﺑﺎﺧﺘﻦ ﭘﻬﻨۀ ﺱﻴﺰﻩ و ﻧﺒﺮد ﭘﻬﻨﻰ ﭘﻬﻨﻰ ﺱﻴﻨﻪ ﭘﻬﻴﻦ ﭘﻰ ﭘﻰ ﭘﻰ ﭘﻰ
3384 3385 3386
Deutsch
pahne bāḫtan pahne-je sīze o nabard pahnī pahnī-je sīne pahīn pej pej pej pej
Schlagball spielen Kampfstatt (f.) Breite (f.) die Breite der Brust Mist Ader (f.) Bogensehne (f.) Ferse (f.) Fuß (m.)
ﭘﻰ ﭘﻰ ﭘﻰ
pej pej-e pej-e
Fußgestell (n.); Sockel (m.) hinter hinter…her
3387 3388
ﭘﻰ ﭘﻰ
pī pej
Ludolphsche Zahl (Pi) Nerv (m.)
3389 3390
ﭘﻰ ﭘﻰ
pej pej
3391
ﭘﻰ
pej-e
Sehne (f.) Spur (f.); Fährte (f.); Fußstapfe (m.); Fußspur (f.) wegen; um…willen; für; zu
3392 3393
ﭘﻰ اﻓﮕﻨﺪن ﭘﻰ او ﮔﺮﻓﺘﻦ
pej afgandan (+Akk.) pej-e ū gereftan
3394 3395
ﭘﻰ او ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻰ ﺑﺮ
pej-e ū gereftan pej-bar
3396 3397 3398 3399 3400
ﭘﻰ ﺑﺮ دوّم ﭘﻰ ﺑﺮدن ﭘﻰ ﺑﺮدن ﭘﻰ ﺑﺮدن ﭘﻰ ﺑﺮدن
pej-bar-e dowwom pej bordan (+Akk.) pej bordan (+Akk.) pej bordan (+Akk.) pej bordan (+Akk.)
errichten "seine Spur aufnehmen": hinter ihm hergehen ihn verfolgen (Rennpferd mit einem Preis, doch nicht dem ersten) Rennpferd (m.) mit dem 3. Preis beachten; achten auf bemerken; entdecken erkennen ermitteln; finden; herausfinden; ausfindig machen
Bemerkung
Quellenangaben Farruḫī (LF 106/19) Īrānšahr I 344/16 Morier 1905:110/12 Morier 1905:110/12f. Rosen 1925:87 Morier 1905:177/5 Minūčihrī 51/5 Firdausī (Gedichte 2/3) LF 63/6, Firdausī (Šāhnāma 17/24, 112), QulīḪān (Sifāratnāma 8/6, 136/20), Hātif (Dīvān 7/9) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 5/4) Firdausī Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 92/16), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 201) Īrān 6017/3c Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 227), Hinz 1937/690 Firdausī Saʿdī (Būstān 68), Firdausī (Šāhnāma 130La), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 137/16) Bahār (Sharq 17/10), Ǧāmī (HQ VII 48(?)), Firdausī (Gedichte 14/5), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 15/11), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 55/19), Masʿūd Saʿd-i Salmān (Armaġān XIX 147/4), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 79) Firdausī (Šāhnāma 18/7) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 90/16) Tārīḫ-i Ṭabarī 513/3 Farh 31 Fiġānī (Dīvān 2/4) Īrān 6040/2a, 6073/1f Īrān 6033/1b, 6552/1a Šarq 14/6, Phl 73/1
801
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3401 3402 3403
(ﭘﻰ ﺑﺮدن )از (ﭘﻰ ﺑﺮدن )ﺑﻪ (ﭘﻰ ﺑﺮدن )ﺑﻪ
pej bordan (az) pej bordan (be) pej bordan (be)
3404 3405
(ﭘﻰ ﺑﺮدن )ﺑﻪ (ﭘﻰ ﺑﺮدن )ﺑﻪ
pej bordan (be) pej bordan (be)
3406 3407 3408 3409 3410 3411 3412
(ﭘﻰ ﺑﺮدن )ﮐﻪ (ﭘﻰ ﺑﺮدن )ﮐﻪ ﭘﻰ ﺑﻨﺪ ﭘﻰ ﺝﻮﺋﻰ ﭘﻰ ﺝﻮﺋﻰ ﮐﺮدن ﭘﻰ ﺧﺠﺴﺘﻪ ﭘﻰ در ﭘﭙﻰ
pej bordan (ke) pej bordan (ke) pej-band pej-ǧūʾī pej-ǧūʾī kardan pej-ḫoǧaste pej dar pej
3413
ﭘﻰ در ﭘﭙﻰ
3414
ﭘﻰ ران
3415 3416 3417
ﭘﻰ رﺝﻌﺖ ﭘﻰ ریﺰى ﭘﻰ ﺱﭙﺮ
pej-e raǧʾat⁺ pej-rīzī pej-separ
3418 3419
ﭘﻰ ﺱﻴﺪى ﭘﻰ ﺵﻘﺮى
pīsīd⁺⁺⁺ī pej-šaqrī
3420
ﭘﻰ ﻏﺴﻞ
3421
ﭘﻰ ﮐﺎر ﺧﻮد رﻓﺘﻦ
3422 3423 3424 3425 3426
ﭘﻰ ﮐﺎر ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻰ ﮐﺮدن ﭘﻰ ﮐﺮدن ﭘﻰ ﮐﺮدن ﭘﻰ ﮐﻨﺪن
Deutsch erkennen (aus) bemerken; entdecken (wen) die Spur verfolgen (zu); nachgehen (wem) erkennen (was) ermitteln; finden; herausfinden; ausfindig machen (was) ausfindig machen (daß) erkennen (daß) gepflastert* Nachforschung (f.) nachforschen dessen Spur gesegnet ist aufeinanderfolgend, fortgesetzt
pej dar pej
nacheinander; unmittelbar nacheinander; hintereinander
pej-rān
Fährtenleser (m.); Fährtensucher (m.)* zur Rückreise Grundlegung (f.) zertreten; zertrampelt
pej-e qosl⁺ pej-e kār-e ḫod raftan pej-e kār-e ḫod gereftan pej kardan (+Akk.) pej kardan (+Akk.) pej kardan (+Akk.) pej kandan (+Akk.)
Pisidier (m.) (ON: Halteplatz zwischen Etrek und Chiwa) zur Gebetswaschung; um der Gebetswaschung willen seiner Arbeit nachgehen; seinen Geschäften nachgehen seiner Arbeit nachgehen folgen, nachgehen (wem) töten* verfolgen lahm machen; lähmen
Bemerkung
802 Quellenangaben Īrān 6570/1d Īrān 6019/1e, 6040/2c, 6073/1f Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:4/10), Īrānšahr I 79/20, Nš 12/1 Īrān 6025/1a Īrānī 6019/1e Īrān 6015/3d Īrān 6570/1d Īrān 4369/2f Iṭṭilāʿāt 4421/1b Iṭṭilāʿāt 4421/1b Ḥāfiẓ (Dīvān 137/8), ʿĀrif (Īrānī 1312:14/1) Šaibānī 1314:I 17/11, Kašf-i talbīs 19/4, 26/20, 32/1 Īrānī 1312:24/12, 13, Hidāyat (Zinda ba gūr 66/5), Kaihān 1311:I 59/21, Īrān 4654/1c, 6039/2b, Hugo 61/23b Pāzārgād 1315:586/1 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 6/2) Īrān 6021/2b Ḥāfiẓ (Dīvān 191/4), Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:4/8), Firdausī Pīrniyā 1313:II 1032/1 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 44/11) Šafiʿ Aar (Manavī 48) Hugo 83/26a f., Phl 403/29
Morier 1905:339/10f. Morier 1905:213/5 Firdausī Niẓāmī (FR I 108/1), Morier 1905:219/8 (in 1. Chronik 18/4 Saʿdī (Bustān 59), 1. Chronik 18/4 Druckfehler für ﮐﺮدنkardan?)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3427 3428
ﭘﻰ ﮔﺮد ﭘﻰ ﻧﻮﺵﺖ
3429 3430 3431 3432 3433 3434 3435
(ﭘﻰ ﻧﻬﺎدن )ﺑﺮ ﭘﻰ ﻧﻴﭙﺪ ﭘﻴﺎﭘﻰ ﭘﻴﺎﭘﻰ ﭘﻴﺎدﮔﻰ ﭘﻴﺎدﻩ ﭘﻴﺎدﻩ
pej nehādan (bar) pīnīped⁺⁺⁺ pej-ā-pej pej-ā-pej pijādegī pijāde pijāde
Forscher (m.) Fußnote (f.); Vermerk (m.); Anmerkung (f.) den Fuß setzen (auf) Flossenfüßler fortgesetzt; unaufhörlich nacheinander Absteigen (n.) Bauer (m.) (im Schachspiel) Fußgänger (m.)
3436 3437
ﭘﻴﺎدﻩ ﭘﻴﺎدﻩ
pijāde pijāde
Fußkämpfer (m.); Fußsoldat (m.) zu Fuß; zu Fuß gehend
3438 3439 3440 3441 3442 3443
ﭘﻴﺎدﻩ ام ﮐﺮدن (ﭘﻴﺎدﻩ ﺁﻣﺪن )از ﭘﻴﺎدﻩ دواﻧﻰ ﭘﻴﺎدﻩ رو ﭘﻴﺎدﻩ رو ﭘﻴﺎدﻩ رو
pijāde-ʾam kardan pijāde āmadan (az) pijāde-dawānī pijāde-rou pijāde-rou pijāde-rou
3444
ﭘﻴﺎدﻩ روى
pijāde-rawī
3445
ﭘﻴﺎدﻩ ﺵﺪن
pijāde šodan
mich an Land setzen absteigen (von) Wettlauf (m.) Bürgersteig (m.) Fußgänger Fußweg (m.); Fußsteig (m.); Gehweg (m.) Fußwandern (m.); zu Fuße Gehen (m.) absteigen; absitzen
3446 3447 3448
ﭘﻴﺎدﻩ ﺵﺪن ﭘﻴﺎدﻩ ﺵﺪن ﭘﻴﺎدﻩ ﺵﺪن
pijāde šodan pijāde šodan pijāde šodan
ausgeladen werden ausgeschifft werden aussteigen
3449 3450 3451 3452 3453
ﭘﻴﺎدﻩ ﺵﺪن ﻗﻮا ﭘﻴﺎدﻩ ﮐﺮدن ﭘﻴﺎدﻩ ﮐﺮدن ﭘﻴﺎدﻩ ﮐﺮدن ﭘﻴﺎدﻩ ﮐﺮدن
pijāde-šodan-e qowā⁺ pijāde kardan (+Akk.; az) pijāde kardan (+Akk.; az) pijāde kardan (+Akk.; az) pijāde kardan (+Akk.; az)
Truppenlandung (n.) absetzen (wen; von aus dem Wagen) abwerfen (den Reiter) ausladen (wen/was; aus) landen
pej-gard pej-newešt
Bemerkung
Quellenangaben Hinz 1937:690 Farh 34, Hinz 1937:690
(frz. Lehnwort)
Muʿizzī (Qaṣīda 1/4) Rāhnamā-i dānišgāh V 100 Firdausī ʿĀrif (Īrānī 1312:4/2) Qulī-Ḫān (Sifratnāma 88/12) Firdausī, Litt 131 Saʿdī (Gulistān 6/5, 52/5), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 38/17, 119/10), Ku 11/2 Zarātušt Bahrām (FR I 44/8), Firdausī Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/4), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 49/5, 6, 59/14, 122/1), Phl 406/20, 2. Mose 12/37, Morier 1905:75/16, Beck 1914:163, Fleischer 1875:119 L 60 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 139/1f.) Litt 131 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 316 Hidāyat (Iṣfahān 16/13), Īrān 6011/3c Iṭṭilāʿāt 3807/1a, Īrān 6422/1g Iṭṭilāʿāt 4264/2a, Īrān 5895/1b, Ku 18/6 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/20, Schiller 185*, ẔulFaqār (Dīvān 61/6), Sūzanī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 28/9, 48/18) Īrān 5929/1d Īrān 6059/3f, 6406/3b Hidāyat (Iṣfahān 5/24, Sāya u raušan 38/22), Īrān 4654/2b, 6060/1d, Litt 60, 73 Īrān 5901/1f Hidāyat (Sāya u raušan 37/17) Hawker 1937:47 Īrān 6406/2d Īrān 6054/3b
803
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
804
Deutsch
Bemerkung
pijāde kardan (ǧelou-je) pijāde-nezām⁺
stellen (vor) Fußvolk (n.); Infanterie (f.)
pijāz
Zwiebel
pijāzī pijāle⁺⁺⁺ pijāle⁺⁺⁺
zwiebelartig; ZwiebelGlas (n.); Trinkglas (n.) Trinkschale (f.); Becher (m.); Kelch (m.)
pijāle⁺⁺⁺ pijāle-je ḫod-rā bā zarbat⁺ bar pijāle-je ū zadan pijāle⁺⁺⁺-rā jale kardan pijāle⁺⁺⁺-zanī
Weinglas (n.) mit ihm anstoßen
Hidāyat (Iṣfahān 26/10f.) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 5/13), Īrān 5919/1g, 6059/1d, Polak 1865:I 42, Litt 97, D 98, 104 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 10/2, 77/13), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 74/15), Nr 118/1, Pāzārgād 1315:519/3 Ḥayīm 1934:II 1223a (griech. Lehnwort) Īrān 6014/3f (griech. Lehnwort) FR I 107/22, Abū Šakūr (MF I 66/1), Bāqir-i Kāšī (BA I 93b), Rūmī (FR II 319/6), Hātif (Dīvān 5/7), Īrānšahr IV 722/25, 2. Mose 25/33, Matthäus 26/7, 1. Korintherbrief 10/16 (griech. Lehnwort) LF 80/15, Kisāʾī (LF 80/16) Īrān 6019/3f
3454 3455
(ﭘﻴﺎدﻩ ﮐﺮدن )ﺝﻠﻮي ﭘﻴﺎدﻩ ﻧﻈﺎم
3456
ﭘﻴﺎز
3457 3458 3459
ﭘﻴﺎزى ﭘﻴﺎﻝﻪ ﭘﻴﺎﻝﻪ
3460 3461 3462 3463
ﭘﻴﺎﻝﻪ ﭘﻴﺎﻝۀ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺿﺮﺑﺖ ﺑﺮ ﭘﻴﺎﻝۀ او زدن ﭘﻴﺎﻝﻪ را یﻠﻪ ﮐﺮدن ﭘﻴﺎﻝﻪ زﻧﻰ
3464 3465 3466 3467
ﭘﻴﺎﻝۀ ﺱﺮ ﭘﻴﺎﻝۀ ﻃﺎﺱﻬﺎ ﭘﻴﺎﻝۀ ﮔﺪاﺋﻰ ﭘﻴﺎم
pijāle⁺⁺⁺-je sar pijāle⁺⁺⁺-je tās-hā pijāle⁺⁺⁺-je gadāʾī pajām/pejām
3468
(ﭘﻴﺎم )ﺑﻪ
pajām/pejām (be)
Hirnschale (f.) Würfelbecher (m.) Bettlerschale (f.) (ON: Ort an der Bahn in Aserbeidschan, alt )یﺎم Botschaft (f.)
3469 3470 3471 3472 3473 3474 3475 3476 3477 3478 3479 3480
(ﭘﻴﺎم )ﺑﻪ ﭘﻴﺎم ﺁورى ﭘﻴﺎم ﺑﺮ ﭘﻴﺎم ﺑﺮ ﭘﻴﺎم ﺑﺮ ﺧﺪایﺎن ()…را. ﭘﻴﺎم دادن ()…را. ﭘﻴﺎم دادن ﭘﻴﺎم ﺻﻠﺢ و ﺁﺵﺘﻰ ﭘﻴﺎﻧﻮ ﭘﻴﺎﻧﻮ زن ﭘﻴﺎﻧﻮ ﺱﺎز ﭘﻴﺎﻧﻮ ﺱﺎزى
pajām/pejām (be) pajām-āwarī pajām-bar pajām-bar pajām-bar-e ḫodāj-ān pajām dādan (…rā) pajām dādan (…rā) pajām-e solh⁺ o āštī pijānō⁺⁺⁺ pijānō⁺⁺⁺-zan pijānō⁺⁺⁺-sāz pijānō⁺⁺⁺-sāzī
Sendung (f.) (an)* Botenamt (n.) Bote (m.) Seher (m.); Prophet (m.) Götterbote (m.) Botschaft senden; Nachricht schicken Botschaft überbringen (wem) Friedensbotschaft (f.) Klavier (n.); Piano (n.) (frz. Lehnwort) Klavierspieler (m.); Pianist (m.) Klavierbauer (m.) Klavierbau (m.)
den Becher neigen Anstoßen (n.) mit dem Becher
Quellenangaben
FR II 322/22 (Tarb 428: Trinkspruch ausbringen) Nr 3/10 Haïm 1931:I 262a Ġanī Fn.21/6 Īrān 5800/2a Īrānī 1312:16/19, Saʿdī (Ḫavātīm 37/3, Gulistān 35/22), Firdausī (Šāhnāma 17/29), Īrān 6034/1c Smiles 18/25 Firdausī GK 188 Īrānī 1312:19/13 Šarq 677/28 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/15) Firdausī (Zulaiḫā 87) Īrān 6033/2f Litt 106 Īrān 4634/4c, Litt 106 Īrān 6019/4c
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3481 3482 3483 3484
ﭘﻴﺎﻧﻮى ﭘﻴﺒﻨﺪى ﭘﻴﭗ ﭘﻴﭗ ﺱﺎز
3485
ﭘﻴﭗ ﺱﺎزى
3486 3487 3488 3489 3490 3491 3492 3493 3494 3495 3496 3497 3498 3499 3500 3501 3502 3503 3504
ﭘﻴﺖ ﭘﻴﺘﻮواﻻ ﭘﻴﭻ ﭘﻴﭻ ﭘﻴﭻ ﭘﻴﭻ ﭘﻴﭻ اﻧﺪر ﭘﻴﭻ ﭘﻴﭻ ﭘﺎ ﭘﻴﭻ ﺧﻮر ﭘﻴﭻ ﺧﻮر ﭘﻴﭻ ﺧﻮردن ﭘﻴﭻ ﺧﻮردن ﭘﻴﭻ ﺧﻮردن ﭘﻴﭻ در ﭘﻴﭻ ﭘﻴﭻ ﺱﺎز ﭘﻴﭻ ﺱﺎزى ﭘﻴﭻ ﺱﺎزى ﭘﻴﭻ ﻣﺎدﻩ ﭘﻴﭻ و ﺑﻨﺪ
3505 3506 3507 3508 3509 3510 3511 3512 3513 3514
ﭘﻴﭻ و ﺕﺎب ﭘﻴﭻ و ﺕﺎب ﭘﻴﭻ و ﺕﺎب دادن ﭘﻴﭻ و ﺕﺎب ﮐﺮدن ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ ﺁواز ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ دادن
pijānowī pej-bandī pīp⁺⁺⁺ pīp⁺⁺⁺-sāz
Deutsch
Bemerkung
KlavierGrundlegung (f.) (Fundamentierung) Faß (n.) (frz. Lehnwort) Küfer (m.); Binder (m.); Böttcher (m.); Faßbinder (m.) Küferei (f.); Binderei (f.); Böttcherei pīp⁺⁺⁺-sāzī (f.); Faßbinderei (f.) pīt Kanister (m.); Versandkiste (f.) pītwālā (Name eines persischen Malers) pīč : ī<*ē Bandage (f.) (beim Pferd) pīč : ī<*ē Falte (f.); Runzel (f.) pīč : ī<*ē Locke (f.) pīč : ī<*ē Schraube (f.) pīč andar pīč verschlungen; verworren pīč-pā : ī<*ē Krebs (m.) pīč-ḫūr biegsam pīč-ḫūr gelenkig pīč ḫordan (+Akk.) ausbiegen; ausweichen pīč ḫordan (+Akk.) verstauchen; verrenken pīč ḫordan (+Akk.) Windungen machen; sich winden pīč dar pīč gewunden; verschlungen pīč-sāz : ī<*ē Gewindeschneider (f.) pīč-sāzī : 1.ī<*ē Gewindeschneiden (n.) pīč-sāzī : 1.ī<*ē Schraubenerzeugung pīč-e māde Schraubenmutter (f.) Windung und Schlinge (f.); Wellen; pīč o band Haarwellen pīč o tāb Mühsale; Beschwerden pīč o tāb Qualen pīč o tāb dādan kräuseln pīč o tāb kardan sich winden; sich krümmen pīč o ḫam Durcheinander (n.) pīč o ḫam Falte und Knickung (f.) (des Briefes) pīč o ḫam Krausheit (f.) pīč o ḫam Schlingen (n.) pīč o ḫam-e āwāz Triller (m.) pīč o ḫam dādan (+Akk.) ausweichend machen (Worte)
Quellenangaben Īrān 5925/1f Rāhnamā-i dānišgāh III 135/6 Litt 108, Gš 39/3 Haïm 1931, Litt 85 Haïm 1931 Nāmdār Īrānšahr III 78/3 Litt 60 Minūčihrī 19/17 Saʿdī (Bustān 87) Pāzārgād 1315:575/4, Īrān 4652/1f Kašf-i talbīs 2/7 BQ I 247a Tarb 89 Tarb 185 Īrān 6071/2c Haïm 1931:II 272a Kaihān 1311:I 48/6 Īrān 6071/1c Rāhnamā-i dānišgāh III 115/15 Rāhnamā-i dānišgāh III 116/3 Haïm 1934:II 78a Ẕul-Faqār (Dīvān 65/9) Morier 1905:71/7 Ṣāʾib (BA I 4c) Tarb 278 Psalm 55/4 ʿĀrif (Īrānī 1312:13/5) Beck 1915:246 Armaġān XIX 215/13 Smiles 29/24 Tarb 433 Smiles 145/8f.
805
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3515 3516
ﭘﻴﭻ و ﺧﻢ هﺎى راﻩ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮﻩ
3517 3518 3519 3520 3521 3522 3523 3524 3525 3526 3527 3528
ﭘﻴﭽﺎﭘﻴﭻ ﭘﻴﭽﺎﭘﻴﭻ ﭘﻴﭽﺎﭘﻴﭻ ﭘﻴﭽﺎﭘﻴﭻ ﮔﺮدیﺪن (ﭘﻴﭽﺎن )ﺑﺮ (ﭘﻴﭽﺎن )ﺑﺮ (ﭘﻴﭽﺎن )ﺑﺮ (ﭘﻴﭽﺎن )ﺑﺮ (ﭘﻴﭽﺎن )در ﭘﻴﭽﺎن دل ﭘﻴﭽﺎن ﺵﺪن ﭘﻴﭽﺎﻧﺪن
3529
ﭘﻴﭽﺎﻧﺪن
3530
ﭘﻴﭽﺎﻧﺪن
3531
ﭘﻴﭽﺎﻧﺪن
3532
(ﭘﻴﭽﺎﻧﻴﺪن )دور
3533
(ﭘﻴﭽﺎﻧﻴﺪن )دور
3534
(ﭘﻴﭽﺎﻧﻴﺪن )دور
3535
(ﭘﻴﭽﺎﻧﻴﺪن )دور
3536 3537 3538 3539 3540 3541 3542 3543
ﭘﻴﭽﺎﻩ ﭘﻴﭽﺨﻮردﮔﻰ ﭘﻴﭽﺨﻮردﮔﻰ ﻣﻔﺎﺻﻞ ﭘﻴﭽﺶ ﭘﻴﭽﺶ ﭘﻴﭽﺶ ﭘﻴﭽﺶ ﭘﻴﭽﺶ ﻧﺎف
pīč o ḫam-hā-je rāh pīč o mohre
Deutsch die Windungen des Weges Schrauben und Bolzen: Schraubenmutter (f.) gewunden kraus verwickelt; verworren sich winden kraus sich biegend; federnd sich schlängelnd sich schlingend, sich windend (um) sich schlingend; sich windend (um) gequälten Herzens; herzwund sich winden abwenden machen
pīč-ā-pīč : ī<*ē pīč-ā-pīč : ī<*ē pīč-ā-pīč : ī<*ē pīč-ā-pīč gardīdan pīčān (bar) : ī<*ē pīčān (bar) : ī<*ē pīčān (bar) : ī<*ē pīčān (bar) : ī<*ē pīčān (dar) : ī<*ē pīčān-del : ī<*ē pīčān šodan <- >ﭘﻴﭽﺎﻧpīčāndan
Bemerkung
806 Quellenangaben Hidāyat (Sāya u raušan 38/19) Īrān 6040/4d
(zu ﭘﻴﭽﻴﺪنpīčīdan) (zu ﭘﻴﭽﻴﺪنpīčīdan) (zu ﭘﻴﭽﻴﺪنpīčīdan) (zu ﭘﻴﭽﻴﺪنpīčīdan)
Kaihān 1311:I 73/21 Morier 1905:190/7 Morier 1905:24/3 Kaihān 1311:I 72/19f. Gurgānī (Vīs u Rāmīn 21/12) Anvarī (Qaṣāʾid 3/30) Morier 1905:195/21 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 37/20) Anvarī (Qaṣāʾid 23/12) Firdausī Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:8/9) Firdausī Firdausī Firdausī Haïm 1931 Firdausī Firdausī, Hugo 75/29b Firdausī Rosen 1925:67 Gurgānī (Vīs u Rāmīn 17/2) Haïm 1931:II 772a Pāzārgād 1315: 374/14 Firdausī FR I 135/9 Firdausī Rāhnamā-i dānišgāh III 31/7 FR I 95/19
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3544 3545 3546 3547 3548
ﭘﻴﭽﮏ ﭘﻴﭽﻨﺪﻩ ﭘﻴﭽﻪ ﭘﻴﭽﻪ ﭘﻴﭽﻰ یﻴﻞ/ﭘﻴﭽﻰ ﺋﻴﻞ
3549 3550 3551 3552
ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻰ ﭘﻴﭽﻴﺪن
3553
ﭘﻴﭽﻴﺪن
3554
ﭘﻴﭽﻴﺪن
3555
ﭘﻴﭽﻴﺪن
3556
(ز/ﭘﻴﭽﻴﺪن )از
3557
(ز/ﭘﻴﭽﻴﺪن )از
3558
(ز/ﭘﻴﭽﻴﺪن )از
3559
(ز/ﭘﻴﭽﻴﺪن )از
3560
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﺮ
3561
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﺮ
3562
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﺮ
3563
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﺮ
3564
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﻪ
3565
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﻪ
3566
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﻪ
Deutsch
pīčak : ī<*ē pīčande : ī<*ē pīče : ī<*ē pīče : ī<*ē pīčī⁺⁺ yīl⁺⁺/pīčī⁺⁺ īl⁺⁺
haselnußblättrige Isora einwickelnd Schlingpflanze (f.) schwarzer Gesichtsschleier Jahr des Affen (9. Jahr der uigur. Zwölferreihe) pīčīdegī : 1. ī<*ē Schwierigkeit (f.); Verwicklung (f.) pīčīdegī : 1. ī<*ē Verrenkung (f.) pīčīdegī : 1. ī<*ē Verstauchung (f.) <- >ﭘﻴﭻpīčīdan
Bemerkung (zu )ﭘﻴﭽﻴﺪن
Quellenangaben Achundow 398 Ahl-i Šīrāzī (Erdmann 1861:785/3) FA 7/24b ʿĀrif (Īrānī 1312:2/19, 13/1) Wahrmund 1898:II 58, Gš 7/16 Armaġān XVI 697/6 Phl 415/23 Firdausī Īrān 5901/1f Firdausī Firdausī
sich abwenden (von)
Amīr Ḫusrau (BA II 502/30c), A Kir 2/12, Ẕul-Faqār (Dīvān 10/13), Firdausī, Niẓāmī (Ritter 1927:35) ʿĀrif (Īrānī 1312:2/74), Saʿdī (Gulistān 60/5), Firdausī (Šāhnāma 220), Šarq 69/18 Firdausī
sich entwinden (wem)
Lisānī (Erdmann 1858:529/10)
aufwickeln; aufwinden (was; auf)
FR II 223/13
sich winden; sich schlingen (um) wickeln (wen/was; um)
FR I 62/12, Saʿdī (BA I 108c), Morier 1905:IX/2, 195/20 FR I 45/22
winden (wen/was; um)
Morier 1905:14/1f.
abweichen (zu)
Firdausī (Šāhnāma 86)
herumgehen; umgehen (in)
Hugo 3/16a, Morier 1905:155/17
herumreichen (um)
Morier 1905:184/1
entwinden (was; wem)
807
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3567
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﻪ
3568
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺑﻪ… ﺑﺮ
3569
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )ﺕﻮى
3570
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )در
3571
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )در
3572
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )در
3573
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )در
3574
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )دور
3575
(ﭘﻴﭽﻴﺪن )دور
3576 3577 3578 3579 3580 3581 3582 3583 3584 3585 3586
ﭘﻴﭽﻴﺪن ﭘﺎ ﭘﻴﭽﻴﺪن ﺻﺪا ﭘﻴﭽﻴﺪﻧﻰ (ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ )ﺑﻪ (ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ )در (ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺑﻮدن )در ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺱﺎﺧﺘﻦ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺵﺪن
3587 3588 3589 3590 3591 3592 3593
ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺵﺪن ﭘﻴﺦ ﭘﻴﺨﺎل ﭘﻴﺨﺎل ﭘﻴﺨﺘﻦ ﭘﻴﺨﺘﻦ ﭘﻴﺨﺴﺘﻦ
be) : 1. ī<*ē <- >ﭘﻴﭻpīčīdan
Deutsch
Bemerkung
808 Quellenangaben
wickeln (wen/was; um)
Hugo 28/23a
sich winden; sich schlingen (um)
Rūdakī (LF 30/10)
(ein)wickeln; einschlagen (was; in)
Haïm 1931:II 77a
dringen; hindringen (wohin) einwickeln (was; in)
ʿĀrif (Īrānī 1312:2/117), Šarq 171/18, Morier 1905:82/7 Morier 1905:304/1
sich herumtreiben (in)
Saʿdī (Gulistān 61/9)
sich verwickeln (in)
Ḥāfiẓ (Dīvān 85/3)
herumfahren (um)
Īrān 6071/2c
sich winden; sich schlingen (um)
Šarq 689/12, Īrān 5704/3a
Straucheln (n.); Stolpern (n.) Hallen (n.); Schallen (n.) dehnbar eingewickelt (in) gewellt gewunden (um) sich windend eingewickelt (in) sich ausbreiten (in) verdrehen sich winden (um)
Tarb 414 Tarb 287, 363 Haïm 1931 Morier 1905:151/2 ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 35/6) Armaġān XIX 2/13 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:5/8) Pāzārgād 1315:370/9 Phl 402/12 Browne 1316:3/9 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:8/14), Fiġānī (Dīvān 3/3) Hugo 3/35b Šams-i Faḫrī (Lexicon 24/14) FR I 56/13 LF 79/21, Zīnatī (LF 79/22) Firdausī Firdausī ʿAsǧadī (LF 47/8)
umgehen; widerhallen Wimpernschmutz (m.) Tierkot (m.) Vogelmist (m.) ausstreuen gießen gefangen halten*
(zu )ﭘﻴﭽﻴﺪن (zu )ﭘﻴﭽﻴﺪن (zu )ﭘﻴﭽﻴﺪن (zu )ﭘﻴﭽﻴﺪن (zu )ﭘﻴﭽﻴﺪن
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3594 3595 3596 3597
ﭘﻴﺨﺴﺘﻪ ﭘﻴﺨﺴﺘﻪ (ﭘﻴﺪا )ﺑﺮ (ﭘﻴﺪا ﺁﻣﺪن )ز
pejḫaste pejḫaste pejdā (bar) pejdā āmadan (ze)
fußwund gefangen einleuchtend (wem) erscheinen
3598 3599 3600
(ﭘﻴﺪا ﺁﻣﺪن )ز (ﭘﻴﺪا ﺁﻣﺪن )ز (ﭘﻴﺪا ﺵﺪن )از
pejdā āmadan (ze) pejdā āmadan (ze) pejdā šodan (az)
sichtbar werden zu unterscheiden sein (von) entstehen
3601
(ﭘﻴﺪا ﺵﺪن )از
pejdā šodan (az)
gefunden werden; aufgefunden werden
3602
(ﭘﻴﺪا ﺵﺪن )از
pejdā šodan (az)
geschaffen werden
3603 3604 3605 3606 3607
(ﭘﻴﺪا ﺵﺪن )از ﭘﻴﺪا ﺵﺪﻩ (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از
pejdā šodan (az) pejdā-šode pejdā kardan (+Akk.) pejdā kardan (+Akk.) pejdā kardan (+Akk.)
hervorkommen (aus) Fund (m.) aufdecken; enthüllen aufsuchen ausfindig machen, auffinden; finden
3608 3609
(ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از
3610 3611 3612 3613 3614
(ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )…را
3615 3616
ﭘﻴﺪا ﮐﻨﻨﺪﻩ (ﭘﻴﺪا ﮔﺮدیﺪن )ز
3617
ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮدن
pejdā kardan (+Akk.) entdecken pejdā kardan (+Akk.; az) hervorbringen; schaffen; erschaffen (wen/was; aus) pejdā kardan (+Akk.; az) untersuchen pejdā kardan (+Akk.; az) verursachen pejdā kardan (+Akk.; az) zum Vorschein bringen pejdā kardan (Akk.; bar) offenbaren (wem) pejdā kardan (+Akk.; zeigen (was; wem) …rā) pejdā konande findend unterschieden werden; zu unterscheipejdā gardīdan (ze) den sein (von) pejdā namūdan (+Akk.) erlangen; gewinnen
Bemerkung
Quellenangaben Firdausī LF 47/9, Ḫusravānī (LF 47/10) Tārīḫ-i Ṭabarī 2/3 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 24/2), Kasravī 1307:I/II 20 Gulhavī 1303:6/18 Firdausī (Rückert 1854:296) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/2), Šarq 4/3(1), Īrān 6009/3a, Rosen 1925:137 Salmān Sāvuǧī (Īrānšahr I 70/8), Irānī 1343:III/10, Mīnuvī 1307:IX/25, Armaġān XIX 188/20, Īrānšahr I 137/15, Kašf-i talbīs 97/8f. Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 222), Šarq 1/1(1), Kašf-i talbīs 25/7 Tarb 174 Anvarī (Qaṣāʾid 59/15) Armaġān XVIII 324/19 FR II 320/3, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 14), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 22/16), Hidāyat (Iṣfahān 10/18, 26/9), Armaġān XVIII 232/22, Kāva 401/26a, Īrān 4654/2a, 5747/1d, 6024/2c, Ku 12/15, Morier 1905:1/8f., Phl 417/8 Hawker 1937:47 Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 178, 188, 570), Īrān 4699/2g, 1. Mose 12/2 Tārīḫ-i Ṭabarī 5/14 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 113) Pāzārgād 1315:519/14, Sit 747/1a Tārīḫ-i Ṭabarī 8/6, Anvarī (Qaṣāʾid 4/7) Tārīḫ-i Ṭabarī 11/3 BQ II 510/24b Nāṣir-Ḫusrau (Qaṣāʾīd 1/35) Bāb 10/1, 1. Mose 26/12, Litten 1919:9/10, Gš
809
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3618 3619 3620 3621 3622 3623 3624
ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮدن (ﭘﻴﺪا)ى( )از (ﭘﻴﺪا)ى( )از (ﭘﻴﺪا)ى( )از (ﭘﻴﺪا)ى( )از
3625 3626 3627 3628 3629
ﭘﻴﺪازا ﭘﻴﺪازادان ﭘﻴﺪازادان ﭘﻴﺪاوﺱﻰ ﭘﻴﺪایﺶ
3630 3631
ﭘﻴﺪایﺶ ﭘﻴﺪایﺶ
3632 3633 3634 3635 3636 3637 3638 3639
ﭘﻴﺪایﺶ ﭘﻴﺪایﺶ ﻗﻮّت ﭘﻴﺪایﺶ ﮐﺎر ﭘﻴﺪایﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻴﺪایﺶ ﻧﮑﺮدم ﭘﻴﺪاﺋﻰ ﭘﻴﺮ ﭘﻴﺮ
3640 3641 3642
ﭘﻴﺮ ﭘﻴﺮ ﭘﻴﺮ
Deutsch
pejdā namūdan (+Akk.) pejdā namūdan (+Akk.) pejdā namūdan (+Akk.) pejdā(j) (az) pejdā(j) (az) pejdā(j) (az) pejdā(j) (az)
finden hervorbringen zeugen; erzeugen äußerlich ersichtlich (aus) offenbar offenkundig; sichtbar; zu sehen
pejdāzā pejdāzādān pejdāzādān pejdāwasī pejdāješ
Blütenpflanze (f.) (Phanerogame) Blütenpflanzen Nacktsamer (m.) Fünfdenarmünze (f.) Entstehung (f.)
pejdāješ pejdāješ
Erschaffung (f.) Erscheinen (n.); Auftreten (n.)
pejdāješ pejdāješ-e qowwat⁺ pejdāješ-e kār pejdāješ gereftan pejdāj-aš na-kardam pejdāʾī pijar⁺⁺⁺ pīr
Schaffung (f.) Kräftigung (f.) Herbringung (f.) der Arbeit entstehen ich fand sie nicht Öffentlichkeit (f.) (männlicher Name) Peter alt; betagt; greis
pīr pīr pīr
Alte (f.); Greisin (f.) geistlicher Führer Greis (m.)
Bemerkung
(frz. Lehnwort)
810 Quellenangaben 5/16 Šarq 217/12 Gš 80/3, 2. Mose 8/3 Matthäus 22/24 Saʿdī (Badāyiʿ 54/4) Nr 585/1, Kasravī 1307:III III/5 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/5 Anvarī (Qaṣāʾid 75/3), Ǧāmī (Rückert 1848:40/4), Ḥāfiẓ (Dīvān 187/1), Saʿdī (Būstān 1/40), Firdausī (Gedichte 10/3), Muʿizzī (Qaṣīda 4/4), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 12/21), Kaihān 1311:I 40/9, Rosen 1890:94, Q Kp 2/9 Farh 31 (Nw) Rāhnamā-i dānišgāh VIII 6/1 Rāhnamā-i dānišgāh V 91 (Nw) Firdausī Īrān 4664/1a, 6019/2e, Ādāb I 29/7, Rāhnamāi dānišgāh V 191/18, 1. Mose 2/4 Smiles 86/27 Pāzārgād 1315:375/7, Rasūlī 1343:II/8, Armaġān XIX 6/12, Nr 81/14, Rāhnamā-i dānišgāh 174/23 Armaġān XVIII 716/7 Īrān 6011/3e Rūšan 19/6 Rasūlī 1343:II/8 Anīrān 31/11 Ku 14/18 Šaibānī 1314:I 7/7, Īrān 5824/2c Anvarī (Qaṣāʾid 1/54), Rūdakī (LF 24/24), Sanāʾī (FA 5/26a), Firdausī, Muʿizzī (Qaṣīda 2/5), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 383), 1. Könige 1/1 Rūdakī (LF 10/7) Saʿdī (Būstān 87), Hātif (Dīvān 5/3) LF 14/10, Rūdakī (LF 14/11), Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 16/13), Hātif
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3643 3644
ﭘﻴﺮ ﺑﺎزار ﭘﻴﺮ ﭘﺎدﺵﺎهﻢ
pīr-e bāzār pīr-e pādšāh-am
3645 3646 3647
ﭘﻴﺮ ﺝﻮى ﭘﻴﺮ دﺱﺘﮕﻴﺮ ﭘﻴﺮ روﺵﻦ
pīr-ǧūj : ū<*ō pīr-e dast-gīr pīr-e roušan
3648
ﭘﻴﺮ زن
3649 3650 3651 3652 3653
ﭘﻴﺮ زن ﭘﻴﺮ ﺱﺮ ﭘﻴﺮ ﺱﺮ ﭘﻴﺮ ﻃﺮیﻘﺖ ﭘﻴﺮ ﮐﻬﻦ
3654
ﭘﻴﺮ ﻣﻐﺎن
3655
ﭘﻴﺮ ﻣﻮﺱﺎ
3656 3657 3658
ﭘﻴﺮ ﻣﻴﺨﺎﻧﻪ ﭘﻴﺮارﺱﺎل (ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦ )از
3659
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦ )از
3660
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦ )از
3661
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦ )از
3662
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦ )ﺑﺮ
pīr-e zan pīr-e zan pīr-sar pīr-sar pīr-e tarīqat⁺ pīr-e kohan
Deutsch (ON: Ort bei Änzäli) (eine der fünf Ausstrahlungen[?] der Gottheit nach der Auffassung der AliHafī) nach einem Greise verlangend geistiger Leiter erleuchteter Greis (Beiname Bāyazids ben ʿAbdallah, Gründers einer Sekte in Afghanistan, gestorben 1585(993)) (ON: Paß zwischen Schiras und Buschehr) altes Weib; Greisin (f.) Greis (m.) greisenhäuptig; alt; greis Ordensoberhaupt (n.); Ordensabt (m.) alter Mann; Greis (m.)
Oberhaupt (n.) der Magier; Magierabt (m.); (bildlich:) der Weinwirt (eine der fünf Emanationen der Gottpīr mūsā⁺ heit nach der Lehre der Ali Ilahī) pīr-e mej-ḫāne der Weinwirt pīrār-sāl vorvoriges Jahr <- >ﭘﻴﺮاpīrāstan/pejrāstan
Bemerkung
Quellenangaben (Dīvān 4/11) EdI II 29a EdI I 307 Firdausī Browne 1316:30/1 EdI III
Bū Šakūr Firdausī Firdausī Browne 1316:30/2 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:3/3), Saʿdī (Aphorismen 8/12, Gulistān 10/11), NāṣirḪusrau (Saʿādatnāma 11) Ǧāmī (Rückert 1848:42/2), Ḥāfiẓ (Dīvān 141/8, 415/2) EdI I 307a Ḥāfiẓ (Dīvān 141/8) Salemann/Shukovski 1889/83 Firdausī Firdausī Firdausī Armaġān XIX 4/21 Ḥāfiẓ (Dīvān 414/3)
811
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3663
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻪ )از
3664
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻪ )از
3665
(ﭘﻴﺮاﺱﺘﻪ )ﺑﻪ
3666
ﭘﻴﺮاﮔﻨﺪن
3667 3668
ﭘﻴﺮاﻣﻦ ﭘﻴﺮاﻣﻦ
3669 3670 3671 3672 3673
ﭘﻴﺮاﻣﻦ ﭘﻴﺮاﻣﻦ دهﺎن ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﭘﻴﺮاﻣﻮن در ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﮔﺮدیﺪن
3674 3675
ﭘﻴﺮاﻣﻮﻧﻰ ﭘﻴﺮاﻣﻮن… ازدﺣﺎم ﻧﻤﻮدن
3676 3677 3678 3679 3680
ﭘﻴﺮان ﭘﻴﺮان ﭘﻴﺮاﻧﻪ ﭘﻴﺮاﻧﻪ ﭘﻴﺮاﻧﻪ ﺱﺮى
3681
ﭘﻴﺮاهﻦ
3682 3683 3684 3685
ﭘﻴﺮاهﻦ ﭘﻴﺮاهﻦ ﭘﻴﺮاهﻦ اﺑﺮیﺸﻢ ﭘﻴﺮاهﻦ اورا از ﺕﻨﺶ ﺑﺪر ﺁوردن ﭘﻴﺮاهﻦ درى ﭘﻴﺮاهﻦ ﮐﻠﻮب
3686 3687
ī<*ē pīrāste/pejrāste (az) : ī<*ē pīrāste/pejrāste (az) : ī<*ē pīrāste/pejrāste (be) : ī<*ē <- >ﭘﻴﺮاﮔﻦpīrāgandan
pīrāhan : ī<*ē pīrāhan : ī<*ē pīrāhan-e abrīšom pīrāhan-e ū-rā az tan-aš be-dar āwardan pīrāhan-darī pīrāhan-e klūb⁺⁺⁺
812
Deutsch
Bemerkung
gereinigt (von)
(zu ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦpīrāstan) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 62/16), Armaġān XIX 7/16 (zu ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦpīrāstan) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 13/18)
gestutzt geschmückt; verziert (mit) zerstreuen Herumgang (m.) rund um; um; um… her
Quellenangaben
(zu ﭘﻴﺮاﺱﺘﻦpīrāstan) Rūdakī (LF 35/13), Saʿdī (Gulistān 30/13), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 3/14) Firdausī
Umkreis (m.) Mundgegend (f.) Umgebung (f.); Umkreis (m.) Türrahmen (m.) umkreisen
Firdausī LF 58/15, Armaġān XIX 178/6, Kašf-i talbīs 35/11, Morier 1905:92/13 Firdausī LF 17/17 Īrān 5789/2e, 5800/2f LF 109/7 Saʿdī (Gulistān 30/20)
Umstehender (m.) sich drängen um; umdrängen (wen)
Morier 1905:104/5 Īrān 6486/2c
(männlicher Name) alt; greisenhaft alt; greisenhaft greis Alter (n.); Greisenalter (n.); Grauköpfigkeit (f.) Hemd (n.)
Firdausī Firdausī Ẓahīr Faryābī (Dīvān 265/2) Haïm 1931 Īrānšahr IV 721/9
Kleid (n.); Oberkleid (n.) Stoff (m.) Seidenhemd (n.) ihm das Hemd vom Leibe ziehen
Saʿdī (Gulistān 51/6), Firdausī (Šāhnāma 82), Varāvīnī (Marzubānnāma 170/24Fn.), Hātif (Dīvān 8/1), Iṣf 7/19, Pāzārgād 1315:369/21, Polak 1865:I 143f. Firdausī Firdausī Morier 179/13 Hugo 89/6b f.
Hemdzerreißen (n.) Vereinshemd (n.)
Anvarī (Qaṣāʾid 178/31) Īrān 4654/3e
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3688 3689
ﭘﻴﺮاهﻦ ﮔﺎز ﭘﻴﺮاهﻦ ﻧﻈﺎﻣﻰ
3690
ﭘﻴﺮایﺶ
3691 3692 3693 3694
ﭘﻴﺮایﺶ ﭘﻴﺮایﺶ (ﭘﻴﺮایﺶ دادن )از ﭘﻴﺮایﻪ
pīrāješ : ī<*ē pīrāješ : ī<*ē pīrāješ dādan (az) pīrāje/pejrāje : ī<*ē
3695
ﭘﻴﺮاى… ﮔﺮدیﺪن
3696
ﭘﻴﺮﺑﺎزار
pīrāj-e… gardīdan (+Akk.) pīr-bāzār
3697
ﭘﻴﺮزادﻩ
3698 3699 3700
ﭘﻴﺮزال ﭘﻴﺮزال ﭘﻴﺮزن هﺎ
pīr-zāl pīr-zāl pīr-zan-hā
(Flußname: Flüßchen, in den Kaspisee mündend) Greisensohn (m.) (Name eines Scheichs) altersschwach, hinfällig altes Weib; Greisin (f.) alte Frauen; Greisinnen
3701 3702 3703 3704 3705 3706
ﭘﻴﺮﮎ ﭘﻴﺮﮎ ﭘﻴﺮﮐﺴﻦ ﭘﻴﺮﮐﺶ ﭘﻴﺮﻧﻪ ﭘﻴﺮو
pīrak pīrak pīroksen⁺⁺⁺ pīr-kaš pīrene⁺⁺⁺ pej-rou
altes Männlein hinfälliger Greis Augit (n.) [bestimmte Minerale] Greis (männlich) Pyrenäen Anhänger (m.); Jünger (m.)
3707 3708 3709
ﭘﻴﺮو ﭘﻴﺮوان ﭘﻴﺮوان ﻣﺬاهﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ
3710 3711 3712
ﭘﻴﺮوز ﭘﻴﺮوز ﭘﻴﺮوز
pīrū pej-raw-ān pej-raw-ān-e mazāheb⁺-e moḫtalef⁺ pīrūz : ī<*ē, ū<*ō pīrūz : ī<*ē, ū<*ō pīrūz : ī<*ē, ū<*ō
kleines Oberhaupt; Äbtlein (n.) (ON: Ort bei Kaswin) die Anhänger der verschiedenen Glaubensbekenntnisse (männlicher Name) Sieger (m.) siegreich; sieghaft
pīrāhan-e gāz⁺⁺⁺ pīrāhan-e nezāmī⁺ pīrāješ : ī<*ē
pīr-zāde
Bemerkung
Glühstrumpf (m.) Militärhemd (n.); (europäisches, gefaltetes und geplättetes) Hemd Abschneiden (n.) (der überflüssigen Zweige) Zier (f.) Zustutzung (f.); Herrichtung (f.) reinigen (von) Schmuck (m.); Zier (m.); Zierde (f.); Verzierung (f.); Putz (m.)
Quellenangaben Tarb 64 Polak 1865:I 144 BQ I 206/29b, Gš 84/7 Ku 8/17 Armaġān XVI 347/17 Frank 1926:187/7 BQ I 213/8b, Firdausī (Zulaiḫā 270), Muʿizzī (Qaṣīda 1/27), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 62, 82), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 24/19), Nafīsī 1312:II/12, Hamadānī 3/7, Haïm 1931 Beck 1915:245
schmücken (was)
Kaihān 1311:I 64/15[?] Browne 1316:33/15f.
(zu ﭘﻴﺮ زنpīr-zan / pīr-e zan) (frz. Lehnwort)
(Pl. zu )ﭘﻴﺮو
Haïm 1931:I 239a BQ I 205/24b Hidāyat (Sāya u raušan 47/21) Sūzanī 78 (FR I 160/16) Qulī-Ḫān (Sifāratnāme 5/6) Rāhnamā-i dānišgāh V 96 Firdausī Šaibānī 1314:I 23/2 FA 1/10b, Saʿdī (Būstān 86), Mīnuvī 1307:VIII/20, Armaġān XIX 178/10, Īrānšahr III 79/8, Smiles 86/12, Iṭṭilāʿāt 4264/2e, Īrān 4368/1d, Browne 1316:14/15 Rūmī, EdI II 1110a Īrān 5843/1b Īrānšahr I 373/20 Firdausī GK 38 Firdausī, Gurgānī (Vīs u Rāmīn 13), Smiles
813
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3713 3714 3715 3716 3717 3718 3719 3720 3721 3722 3723 3724 3725 3726 3727 3728 3729
ﭘﻴﺮوز ﭘﻴﺮوز ﺁﻣﺪن ﭘﻴﺮوز ﺑﺨﺖ ﭘﻴﺮوز ﺝﻨﮓ ﭘﻴﺮوز رام ﭘﻴﺮوز ﺵﺎﭘﻮر ﭘﻴﺮوز ﺵﺎﻩ ﭘﻴﺮوز ﺵﺪن ﭘﻴﺮوز ﺵﻪ ﭘﻴﺮوز ﮔﺎر ﭘﻴﺮوز ﮔﺮ ﭘﻴﺮوز ﮔﺮ ﭘﻴﺮوز ﮔﺮدیﺪن ﭘﻴﺮوز ﻣﺸﺮﻗﻰ ﭘﻴﺮوز ﻣﻨﺪ ﭘﻴﺮوز ﻣﻨﺪ ﺵﺪن ﭘﻴﺮوز ﻣﻨﺪاﻧﻪ
3730 3731 3732
ﭘﻴﺮوز ﻧﺎم ﭘﻴﺮوزراى ﭘﻴﺮوزﻩ
3733 3734 3735
ﭘﻴﺮوزﻩ ﭘﻴﺮوزﻩ رﻧﮓ ﭘﻴﺮوزﻩ ﮔﻮن
3736
ﭘﻴﺮوزى
pīrūzī : 1.ī<*ē, ū<*ō
Sieg (m.)
3737
ﭘﻴﺮوزى
pīrūzī : 1.ī<*ē, ū<*ō
Sieghaftigkeit (f.); Siege[s]freude (f.)
3738 3739 3740
ﭘﻴﺮوزى یﺎﻓﺘﻦ ﭘﻴﺮوى ﭘﻴﺮوى
pīrūzī jāftan pej-rawī(-je) pej-rawī(-je)
den Sieg verlangen; siegen Anhänglichkeit (f.) (an) Befolgung (f.)
3741 3742
ﭘﻴﺮوى ﭘﻴﺮوى
pej-raw-e pej-rawī(-je)
entsprechend; gemäß; laut Folgen (n.); Nachfolgen (n.) (wem)
pīrūz : ū<*ō pīrūz āmadan pīrūz-baḫt : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-ǧang : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-rām : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-šāpūr : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-šāh : ī<*ē, ū<*ō pīrūz šodan pīrūz-šah : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-gār : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-gar : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-gar : ī<*ē, ū<*ō pīrūz gardīdan pīrūz-e mašreqī⁺ pīrūz-mand : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-mand šodan pīrūz-mandāne : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-nām : ī<*ē, ū<*ō pīrūz-rāj⁺ : ī<*ē, ū<*ō pīrūze : ī<*ē, ū<*ō
vorgestern siegen siegbeglückt; siegreich; sieghaft siegreich kämpfend; siegreich (ON: die Stadt Rei) (Name einer Stadt) (Name eine Herrschers) siegen (Name eine Herrschers) Siegverleiher (Gott) siegreich Siegverleiher (Gott) siegen (Name eines Dichters) sieghaft; siegreich siegen sieghaft siegberühmt siegreichen Rates Türkis
pīrūze : ī<*ē, ū<*ō türkisbesetzt pīrūze-rang : ī<*ē, ū<*ō türkisfarben pīrūze-gūn : ī<*ē, ū<*ō türkisfarben
Bemerkung
814 Quellenangaben 11/8 Rūdakī Smiles 87/29 Firdausī (Šāhnāma 176, 194, 243) Firdausī Firdausī Firdausī Anvarī (Qaṣāʾid 1/Überschrift) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/6), Īrān 6013/3d Anvarī (Qaṣāʾid 1/19) Firdausī Firdausī, GK 190 Firdausī Smiles 16/24, Īrān 6039/2b LF 26/12 Īrānī 1312:18/17, 34/21, Schiller 90/10 Schiller 57/15f. Anīrān 37/10 Firdausī Firdausī Anvarī (Qaṣāʾid 23/8), Saʿdī (Būstān 37), Farruḫī (MF I 440), Firdausī (Šāhnāma 206) Firdausī Saʿdī (Būstān 37), Firdausī (Šāhnāma 287) Farruḫī (MF I 440/4), Firdausī, Morier 1905:253/7 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/15, Firdausī, Īrānī 1312:18/14, Šaibānī 1314:III 2/7, Īrān 5747/1e, 5895/1f, 5903/1e, 6071/2d Sūzanī (FR I 35/15), Firdausī, Minūčihrī 1/32, Armaġān XIX 4/4 Īrān 6011/3d Kāšifī (Mavāhib 15/16) Mīnuvī 1307:V/5, Īrānī 1312:3/4, Smiles 46/18 Īrān 6019/4d Īrānī 1312:7/2, Īrān 6041/3b
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3743 3744 3745
ﭘﻴﺮوى ﭘﻴﺮوى ﭘﻴﺮوى از ﺁﻧﻬﺎ
3746
ﭘﻴﺮوى از ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻧﻤﻮدن
3747
ﭘﻴﺮوى ﺑﮕﻔﺘﺎر او ﮐﺮدن
3748
ﭘﻴﺮوى دیﻦ ﻋﻴﺴﻰ ﺵﺪن
3749 3750
(ﭘﻴﺮوى ﮐﺮدن )از (ﭘﻴﺮوى ﮐﺮدن )از
3751 3752
(ﭘﻴﺮوى ﮐﺮدن )…را (ﭘﻴﺮوى ﮐﺮدن )…را
3753 3754 3755 3756 3757 3758
(ﭘﻴﺮوى ﮐﺮدن )…را (ﭘﻴﺮوى ﮐﺮدن )…را (ﭘﻴﺮوى ﻧﻤﻮدن )از (ﭘﻴﺮوى ﻧﻤﻮدن )از (ﭘﻴﺮوى ﻧﻤﻮدن )…را (ﭘﻴﺮوى ﻧﻤﻮدن )…را
3759 3760 3761 3762 3763
(ﭘﻴﺮوى ﻧﻤﻮدن )…را ﭘﻴﺮوى… ﺵﺪن ﭘﻴﺮوى… ﺵﺪن ﭘﻴﺮوى… ﮐﺮدن ﭘﻴﺮوى… ﮐﺮدن
3764 3765 3766 3767 3768 3769
ﭘﻴﺮوى… ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺮﻩ ﭘﻴﺮﻩ ﭘﻴﺮﻩ ﭘﻴﺮﻩ ﺑﺎزار ﭘﻴﺮﻩ زن
3770
ﭘﻴﺮﻩ ﺱﺮ
pej-rawī(-je) pej-raw-e pejrawī az ān-hā pej-rawī az qawānīn⁺ namūdan pej-rawī be-goftār-e ū kardan pej-raw-e dīn-e īsā⁺ šodan pej-rawī kardan (az) pej-rawī kardan (az)
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Gehorsam (m.) (gegen) im Nachtrag zu; als Nachtrag zu ihnen Folgen; Befolgung (f.) ihres Beispiels die Gesetze befolgen
Phl 10/3f.
seinen Worten folgen
Ḥāfiẓ Abrū III 3f.
sich zum Christentum bekehren
Īrānšahr I 110/12
dem Beispiele folgen (wessen) folgen; nachfolgen; anhangen (wem)
Browne 1316:14/1f. BQ I 211/29a, Šaibānī 1314:III 734/19, Šarq 683/11, Īrān 5950/1a, Smiles 45/9 Bīžan 1316:V/16 FA 686/2b, Šarq 14/15f., Psalm 31/6
pej-rawī kardan (… rā) pej-rawī kardan (… rā)
befolgen folgen, nachfolgen; anhangen (wem) [sich anhängen an] pej-rawī kardan (… rā) nacheifern pej-rawī kardan (… rā) nachstreben (wem) pej-rawī namūdan (az) befolgen (was) pej-rawī namūdan (az) folgen; nachfolgen (wem) pej-rawī namūdan (…rā) befolgen (was) pej-rawī namūdan (…rā) folgen; nachfolgen (wem) pej-rawī namūdan (…rā) pej-raw-e… šodan pejraw-e… šodan pej-rawī-je… kardan pej-raw-e… kardan (+Akk.) pej-rawī-je… namūdan pīre pīre⁺⁺⁺ pīre pīre⁺⁺⁺-bāzār pīre-zan
nachstreben (wem) befolgen (was) folgen (wem) folgen; nachstreben (wem) hinter… her hetzen (wen)
pīre-sar
Greis (m.)
befolgen (was); folgen (wem) (ON: Ort zwischen Haleb und Tabris) (ON:) Piräus alt (ON: Ort bei Änsali) alte Frau; altes Weib; Greisin (f.)
1. Samuel 7/2, Zephanja 1/6 Īrān 6073/4a Smiles 46/18
BA I 86a Psalm 38/20 Phl 10/3f. Smiles 4/23, 146/32, Šarq 681/25 Mīnuvī 1307:V/20 Mīnuvī 1307:V/20, Buch der Richter 2/12, 1. Samuel 12/14 Römer 14/19 Smiles 8/7 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 4/6) MF I 355/19, 2. Mose 23/2 ŠL 2/4 Bāb 28/4 Pažmān 1317:5/5 Īrān 6045/2f Firdausī, Morier 1905:148/7 Gš 48/25 Ḫwāǧū (Erdmann 1848:208/119*), Qulī-Xān (Sifāratnāme 90/15), Ku 20/14, Morier 1905:75/5, 99/15 Firdausī
815
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3771 3772 3773
ﭘﻴﺮﻩ ﺱﺮ ﭘﻴﺮﻩ ﻣﺮد ﭘﻴﺮهﻦ
3774 3775
ﭘﻴﺮهﻦ ﭼﺎﮎ ﭘﻴﺮهﻦ ﻗﺒﺎ ﮐﺮدن
3776
ﭘﻴﺮى
pīrī
3777
ﭘﻴﺮى
pīrī
3778 3779 3780 3781 3782 3783 3784 3785
ﭘﻴﺮیﺖ ﭘﻴﺮیﺖ دو ﻓﺮ ﭘﻴﺮیﻨﻪ ﭘﻴﺰ ﭘﻴﺰا ﭘﻴﺲ ﭘﻴﺴﺘﻮﻝﻪ ﭘﻴﺴﺘﻮن
3786 3787
ﭘﻴﺴﺘﻴﻞ ﭘﻴﺴﻪ
3788
Deutsch
pīre-sar pīre-mard pīrahan : ī<*ē
greisenhäuptig; greis; alt alter Mann; Greis (m.) Hemd (n.)
pīrahan-čāk pīrahan qabā⁺ kardan
mit zerrissenem Hemd das Hemd zum (vorne offenen) Mantel machen: das Hemd zerreißen Alter (n.); Greisenalter (n.)
Bemerkung
pīstīl⁺⁺⁺ pīse : ī<*ē
geistliche Führung; geistliches Führeramt Schwefelkies (m.) (Pyrit) (frz. Lehnwort) Eisenkies (m.) Pyrenäen (ON:) Pisa (ON:) Pisa Stück (n.); Bühnenstück (n.) (frz. Lehnwort) Pistole (f.) Kolben (m.) (einer Maschine); Pum- (frz. Lehnwort) penstock (m.) Fruchtknoten (m.) schwarzweiß gefleckt; scheckig
ﭘﻴﺶ
pīš-e : ī<*ē
(bezeichnet den Dativ)
3789 3790
ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ
pīš : ī<*ē pīš-e : ī<*ē
(Name des Zeichens ' für o, ū) bei
3791 3792 3793 3794 3795
ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ
pīš : ī<*ē pīš : ī<*ē pīš : ī<*ē pīš : ī<*ē pīš-e : ī<*ē
bevorstehend das O früherer; ehemalig gegenwärtig vor (örtlich)
pīrīt⁺⁺⁺ pīrīt⁺⁺⁺ dū⁺⁺⁺ fer⁺⁺⁺ pīrīne⁺⁺⁺ pīz⁺⁺⁺ pīzā⁺⁺⁺ pīs⁺⁺⁺ pīstūl⁺⁺⁺ pīstūn⁺⁺⁺
816 Quellenangaben Firdausī Morier 1905:159/9, 223/3 Anvarī (Qaṣāʾid 178/61), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/13) Grünert 1881:74 Ẕul-Faqār (Dīvān 49/26) Anvarī (Qaṣāʾid 4/2), Bū Šakūr (Kāva 402/13a), Saʿdī (Gulistān 12/5), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 131), Phl 415/28, 1. Mose 21/2 Bāb 21/12 Rāhnamā-i dānišgāh III 74 Kaihān 1311:I 18/2 Kasravī 1304:8/9, Kasravī 1307:I 6/13 Šaibānī 1314:III 734/13 Šaibānī 1314:III 685/14 Iṭṭilāʿāt 1554/1e, Īrān 5789/3e D 98 ʿAlīḫān 1295:147/3, Īrān 6073/4a Rāhnamā-i dānišgāh V 88 FR I 29/27, LF 9/17, Šaraf Šufurva (FR I 42/26), Firdausī, 1. Mose 30/32, Morier 1905:11/12 Ḥāfiẓ (Dīvān 639/6), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 107), 2. Mose 21/1, 1. Chronik 20/3(?), Rosen 1898:197 Salemann/Shukovski 1889:6 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 5/2, 95/14), Mīnuvī 1307:X/13, Īrānī 1312:50/1, Rosen 1898:198, Īrān 5839/2a(?), Hug Firdausī Bīžan 1316:VII/7 Firdausī Firdausī Tārīḥ-i Ta.barī 12/18, Anvarī (Qaṣāʾid 3/34),
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3796 3797 3798
ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ
3799 3800 3801 3802
ﭘﻴﺶ ﺁب ﭘﻴﺶ ﺁب ﮐﺮدن ﭘﻴﺶ ﺁﺧﻮﻧﺪ رﻓﺘﻦ ﭘﻴﺶ از
3803 3804 3805 3806 3807
ﭘﻴﺶ از ﭘﻴﺶ از اﺱﻼم ﭘﻴﺶ از ﺁن ﭘﻴﺶ از ﺁﻧﮏ ﭘﻴﺶ از ﺁﻧﮑﻪ
3808
ﭘﻴﺶ از ﺁﻧﮑﻪ او ﻣﺮا ﺑﺸﻨﺎﺱﺪ ﻣﻦ اورا ﺵﻨﺎﺧﺘﻢ
3809 3810 3811 3812 3813 3814 3815 3816 3817
ﭘﻴﺶ از ایﻦ ﭘﻴﺶ از ایﻦ ﭘﻴﺶ از ایﻨﮑﻪ ﭘﻴﺶ از ﭘﻴﺶ ﭘﻴﺶ از ﺕﺎریﺦ ﭘﻴﺶ از وﻗﺖ ﭘﻴﺶ از هﻤﻪ ﭘﻴﺶ ازان ﮐﻰ ﭘﻴﺶ ازیﻦ
3818
ﭘﻴﺶ ازیﻦ
Deutsch
pīš : ī<*ē pīš : ī<*ē pīš : ī<*ē
Vorderteil vorgeneigt vorher; zuvor; eher; früher
pīš-āb : ī<*ē pīš-āb kardan pīš-e āḫūnd raftan pīš az
Harn (m.) das Wasser lassen; harnen zum Schulmeister gehen (zeitlich)
pīš az pīš az eslām⁺ pīš az ān pīš az ān-ke pīš az ān-ke
vor vorislamisch vorher; zuvor bevor bevor; ehe
pīš az ān-ke ū ma-rā bešenāsad man ū-rā šenāḫtam pīš az īn pīš az īn pīš az īn-ke pīš az pīš pīš az tārīḫ⁺ pīš az waqt⁺ pīš az hame pīš az-ān ke pīš az-īn
bevor er mich erkennen konnte, erkannte ich ihn
pīš az-īn
zuerst
früher; vordem; vorhin schon* bevor; ehe im voraus vorgeschichtlich im voraus vor allem bevor; ehe früher; zuvor; vordem; vorher
Bemerkung
(für ﭘﻴﺸﻴﺎرpīšjār)
Quellenangaben Bū Šakūr (LF 4/12), Ǧāmī (Rückert 1848:40/18), Rūdakī (LF 5/19, 43/16), Saʿdī (Būstān 94), Sanāʾī (FR II 324/13), Farruḫī (Dīvān 45/7), Firdausī (Gedichte 1/27), Minūčihrī 1/12, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 61/2 Minūčihrī 19/17 Anvarī (Muqatʿāt 1/6) Tārīḫ-i Ṭabarī 531/10, Šarq 1/3, Firdausī, Litten 1919:2/7, Īrānī 4369/2d, Matthäus 24/25 GK 46, Farh 33 FA 2/5a, Rūdakī (FA 2/6a) Morier 1905:308/13 Abul-ʿAbbās (MF I 64), Frank 1926:190/11, Kasravī 1307:III I/8, Smiles 26/23 FA 2/9b Nr 60/1 Īrān 4369/1a Niẓāmul-Mulk (Siyāsatnāma 167/17) Tārīḫ-i Ṭabarī 511/9Fn., Anvarī (Qaṣāʾid 59/39), Īrānī 1312:75/15, Īrān 6059/3c, Ku 14/17, 2. Mose 12/34, Matthäus 6/8 Morier 1905:363/15f. Ku 11/12f. Tarb 379 Īrānšahr I 90/3 Fleischer 1875:130 Nr 59/17 Fleischer 1875:128 Morier 1905:208/18 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 73/16) Tārīḫ-i Ṭabarī 11/17, Anvarī (Ġazaliyāt 47/4), Ǧāmī (Liebeslieder 1848:40/13), Sūzanī 1/3 (MF I 249/12), Morier 1905:I/7, 146/18 Ǧāmī (Liebeslieder 1848:50/3)
817
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3819
(ﭘﻴﺶ اﻓﺘﺎدن )از
pīš oftādan (az)
3820 3821 3822 3823
(ﭘﻴﺶ اﻓﺘﺎدن )از ﭘﻴﺶ اﻓﺘﺎدﻩ ﭘﻴﺶ ﺁﮔﻬﻰ ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪ
pīš oftādan (az) pīš oftāde : ī<*ē pīš-āgahī : 1.ī<*ē pīš-āmad : ī<*ē
3824 3825
ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪ (ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى
pīš-āmad : ī<*ē pīš āmadan (be-rāj-e)
Gelegenheit (f.)* auftreten; auftauchen; erscheinen; sich zeigen
3826 3827 3828
(ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى (ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى (ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى
pīš āmadan (be-rāj-e) pīš āmadan (be-rāj-e) pīš āmadan (be-rāj-e)
begegnen (wem); treffen (wen) bevorstehen geschehen; vorfallen; sich ereignen; sich zutragen
3829
(ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى
pīš āmadan (be-rāj-e)
sich ergeben (Fragen); sich darbieten
3830 3831 3832
(ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى (ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى (ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﺮاى
pīš āmadan (be-rāj-e) pīš āmadan (be-rāj-e) pīš āmadan (be-rāj-e)
vorausgehen vordringen vortreten
3833
(ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )ﺑﻘﺎﺑﻠۀ
vorrücken (gegen)
3834 3835 3836 3837 3838 3839 3840 3841 3842
(ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )…را (ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪن )…را ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪﻩ ﭘﻴﺶ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﭘﻴﺶ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﭘﻴﺶ اﻧﺪر ﭘﻴﺶ اﻧﺪرش ﭘﻴﺶ اﻧﺪیﺸﻪ (ﭘﻴﺶ ﺁوردن )…را
pīš āmadan (be-qābele⁺je) pīš āmadan (…rā) pīš āmadan (…rā) pīš-āmade pīš andāḫtan (+Akk.) pīš andāḫtan (+Akk.) pīš-e andar pīš-e andar-aš pīš-andīše : ī<*ē pīš āwardan (…rā)
[zu]vorkommen (wem); überholen (wen) gefördert werden umgestürzt Vorbescheid (m.) Ereignis (n.); Vorfall (m.); Begebenheit (f.); Vorkommnis (n.)
unterkommen (wem) zufallen (wem) vorspringend; hervortretend vorlassen; vorausgehen lassen zuwerfen (was) vor vor ihm vorausdenkend darbieten; darreichen; anbieten
Bemerkung
818 Quellenangaben Īrān 6039/2b Fleischer 1875:156 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 20/5) Hinz 1937:690 Īrānī 1312:85/16, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 72, Šarq 119/6, 122/14, 688/18, Smiles 147/7, Iṭṭilāʿāt 4418/1e, Īrān 5708/2a, 5909/3b, 5976/1c, 6017/3b, 6061/2g Šarq 685/16 Ǧāmī (Liebeslieder 1875:194/8), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 44/2), Firdausī, Muʿizzī (Qaṣīda 1/9), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 131/20f.), Īrān 5824/1b Šarq 120/12, Īrān 4369/2d Firdausī Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/56), Firdausī, Īrānšahr I 234/11, IV 24/8, Hugo 51/27b, Nr 68/14, Rāhnamā-i dānišgāh c 15 Armaġān XVIII 321/8, Īrān 4368/1d, 5839/2b, 6406/3a, Hugo 72/20a Saʿdī (Gulistān 11/4) Kašf-i talbīs 96/20 Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 48/17), Armaġān XIX 188/11, Hugo 3/36b, 43/13a, Morier 1905:200/4 Saʿdī (Gulistān 65/9), Ramażānī 1315:53/2 Imr 53/8a Hugo 22/17a Ẓuhūrī (BA I 129c) Minūčihrī 1/12 Firdausī (Šāhnāma 212) ʿAṭṭār (Pandnāma 139) Ḥāfiẓ (Dīvān 88/1), ʿUbaid Zākānī (Rdk 125/11f.), Saʿdī (Badāyiʿ 131/5, Gulistān
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3843 3844 3845
(ﭘﻴﺶ ﺁوردن )…را (ﭘﻴﺶ ﺁوردن )…را (ﭘﻴﺶ ﺁوردن )…را
3846 3847 3848 3849
Deutsch
pīš āwardan (…rā) pīš āwardan (…rā) pīš āwardan (…rā)
herbringen; herbeibringen vorbringen; erzählen vorstrecken; ausstrecken (nach)
ﭘﻴﺶ ﺁوریﺪن ﭘﻴﺶ ﺁهﻨﮓ ﭘﻴﺶ ﺁهﻨﮓ ﭘﻴﺶ ﺁهﻨﮓ
pīš āwarīdan (+Akk.) pīš-āhang : ī<*ē pīš-āhang : ī<*ē pīš-āhang : ī<*ē
verüben Führer (m.) Leittier (n.) (der Karawanen) Pfadfinder (m.)
3850 3851 3852 3853 3854 3855 3856 3857
ﭘﻴﺶ ﺁهﻨﮕﻰ ﭘﻴﺶ ﺁهﻨﮕﻰ ﭘﻴﺶ ﺁیﻨﺪﻩ ﭘﻴﺶ ﺑﺎز ﭘﻴﺶ ﺑﺎز ﺁﻣﺪﻩ ﭘﻴﺶ ﺑﺎز رﻓﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺑﺨﺎرى ﭘﻴﺶ ﺑﺮدن
pīš-āhangī : 1.ī<*ē pīš-āhangī : 1.ī<*ē pīš-ājande : ī<*ē pīš-bāz : ī<*ē pīš-bāz-āmade: ī<*ē pīš-bāz raftan pīš-boḫārī pīš bordan (+Akk.)
Führung (f.) Pfadfinderei (f.) kommend Entgegengehen (n.) entgegengekommen; einholend zum Empfang entgegengehen Ofenschirm (m.) fördern, vorwärtsbringen
3858 3859 3860 3861 3862 3863 3864
ﭘﻴﺶ ﺑﺮدن ﭘﻴﺶ ﺑﺮدن ﭘﻴﺶ ﺑﺮدن ﭘﻴﺶ ﺑﺮگ ﭘﻴﺶ ﺑﻨﺪ ﭘﻴﺶ ﺑﻮدن ﭘﻴﺶ ﺑﻬﺎ
pīš bordan (+Akk.) pīš bordan (+Akk.) pīš bordan (+Akk.) pīš-barg pīš-band : ī<*ē pīš būdan pīš-bahā : ī<*ē
3865
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻦ
3866 3867 3868 3869 3870 3871
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻨﺪﻩ ﭘﻴﺶ ﭘﺎس ﭘﻴﺶ ﭘﺎى ﺧﻮد را دیﺪن ﭘﻴﺶ ﭘﺎیﺶ اﻓﺘﺎدن ﭘﻴﺶ ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﻴﺶ ﭘﺮداﺧﺖ
herzubringen vorantragen vorführen Hüllblatt (n.) Schürze (f.); Schurz (m.) davor sein; bevorstehen Angeld (n.) [symbolisches Anzahlung bei Abschluß eines Vertrages]; Handgeld [dasselbe]; Reugeld [bei Rücktritt vom Vertrag zu zahlen]; Angabe (f.) vorausschauend; klug; vorsichtig; weise vorausschauend vorbeugend vor seine Füße sehen ihm zu Füßen fallen Vorauszahlung (f.) Vorschuß (m.)
pīš-bīn : 1.ī<*ē pīš-bīnande : 1.ī<*ē pīš-pās : ī<*ē pīš-e pāj-e ḫod-rā dīdan pīš-e pāj-aš oftādan pīš-pardāḫt : ī<*ē pīš-pardāḫt : ī<*ē
Bemerkung
Quellenangaben 41/10) Firdausī, Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 26/8) Firdausī Saʿdī (Būstān 121), Firdausī (Šāhnāma 163), Minūčihrī 55/12, 1. Mose 19/10, Hugo 26/5a Firdausī (Zulaiḫā 101) Īrānī 1312:12/1, Smiles 7/23, 18/13 Morier 1905:247/9f. Pāzārgād 1315:364/7, Īrān 4654/1e, Hinz 1937:690 Bīžan 1316:V/10, Kitāb 22/13 Īrān 4654/1c Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/31) Firdausī Morier 1905:244/5f. Morier 290/22 Litt 96 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/12), Īrān 6406/3e, Morier 22/4 Firdausī Firdausī Firdausī Farh 105 (Nw) Litt 105, Tarb 383, Rosen 1898:297 Firdausī Farh 32, 33, Hinz 1937:690
Anvarī (Qaṣāʾid 51/5), Firdausī, Morier 1905:7/7 Firdausī Farh 33 (Nw) Pāzārgād 1315:418/15 Offenbarung 1/17 Īrān 5748/4f Farh 33
819
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3873 3874
ﭘﻴﺶ ﺕﻮاش ﻣﻬﺮ ﺑﺮ دهﻦ ﺑﺎﺵﺪ ﭘﻴﺶ ﺝﻨﮓ ﺑﻮدن ﭘﻴﺶ ﺧﺎﻧﻪ
3875 3876
ﭘﻴﺶ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ
pīš-ḫāne : ī<*ē pīš-ḫedmat⁺ : ī<*ē
3877 3878
ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ
pīš-ḫedmat⁺ : ī<*ē pīš-ḫedmat⁺ : ī<*ē
3879 3880 3881
ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎﺵﻰ ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎﺵﻰ
pīš-ḫedmat⁺ : ī<*ē pīš-ḫedmat⁺-bāšī⁺⁺ pīš-ḫedmat⁺-bāšī⁺⁺
3882 3883 3884
ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﭘﻴﺶ ﺧﺪﻣﺘﻰ ﭘﻴﺶ ﺧﻮان
3885
ﭘﻴﺶ ﺧﻮاﻧﺪن
3886 3887 3888
ﭘﻴﺶ ﺧﻮاﻧﺪن ﭘﻴﺶ ﺧﻮد ﺣﺮف ﮐﺮدن ﭘﻴﺶ ﺧﻮد ﺧﻨﺪیﺪن
3889
ﭘﻴﺶ ﺧﻮد ﺧﻮاﻧﺪن
3890 3891
ﭘﻴﺶ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﺧﻮر
3892 3893 3894
ﭘﻴﺶ ﺧﻮرد ﭘﻴﺶ ﺧﻮرد ﭘﻴﺶ ﺧﻮیﺶ اﻧﺪر
3872
pīš-e to-ʾaš mohr⁺ bar dahan bāšad pīš-e ǧang būdan pīš-ḫāne : ī<*ē
pīš-ḫedmat⁺-e maḫsūs pīš-ḫedmat⁺ī : ī<*ē pīš-ḫān : ī<*ē pīš ḫāndan (+Akk.) pīš ḫāndan (+Akk.) pīš-e ḫod harf⁺ kardan pīš-e ḫod ḫandīdan pīš-e ḫod ḫāndan pīš-e ḫod goftan pīš-ḫor pīš-ḫord : ī<*ē pīš-ḫord : ī<*ē pīš-e ḫīš andar
Deutsch vor dir wäre ihm eine Siegel auf dem Munde in der Front stehen Vorderhaus (n.) (der vorausreitende Teil des Trosses eines vornehmen Reisenden; schlägt auf der nächsten Raststelle das Zelt auf und setzt die Küche instand) Vorraum (m.) Diener (m.); Hausdiener (m.) (ersten Ranges, unmittelbar beim Herrn beschäftigt, z.B. Kaffeereicher, Pfeifenreicher) Kammerdiener (m.) Kämmerer (m.); Kammerherr (m.) Kellner (m.) Kammerherr (m.) Oberster (m.) der Hausdiener (ersten Ranges) Edelknabe Kammerdienersein (n.) Ansager (m.) (Knabenchor des Passionsspiels) holen lassen; vorrufen vorlesen sich etwas einreden in sich hineinlachen, vor sich hinlachen zu sich rufen, holen lassen sich sagen Vorspeise (f.); Frühstück (n.); Vorgeschmack (m.) Frühstück (n.); Vorgeschmack (m.) Vorspeise (f.) vor sich
Bemerkung
820 Quellenangaben Ḥāfiẓ Beck 1914:441/7 Brugsch 1862:I 171
Firdausī Brugsch 1862:I 209
Brugsch 1862:II 266, Litt 82 Brugsch 1862:II 284, Polak 1865:II 127, Bāb 11/4 Īrān 5925/1g, 6025/3g, Litt 90 Beck 1914:201, Rosen 1925:111 Morier 1905:131/4, Brugsch 1862:I 209, Tm 53/23 Schiller 66/12f. Morier 1905:233/18 EdI IV 770a Firdausī (Zulaiḫā 165), Morier 1905:95/2, 116/10, 131/5, A Vir 2/3 Īrān 6038/2c Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/7) Haïm 1931 BQ I 215/10a, Tārīḫ-i Ṭabarī 505/10, Niẓāmul-Mulk (Siyāsatnāma 168/7) Īrān 6012/3e Haïm 1931 Haïm 1931 Anvarī (Vierzeiler 6(539/13)) Minūčihrī 1/12
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3895 3896
ﭘﻴﺶ دادن ﭘﻴﺶ دادیﺎن
3897 3898 3899 3900 3901 3902 3903 3904 3905 3906 3907 3908 3909 3910 3911 3912 3913 3914 3915
(ﭘﻴﺶ داﺵﺘﻦ )از ﭘﻴﺶ دﺱﺖ ﭘﻴﺶ دﺱﺖ ﭘﻴﺶ دﺱﺖ (ﭘﻴﺶ دﺱﺖ ﺵﺪن )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ ﮐﺮدن )در ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺶ دﺱﺘﻰ ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺶ دویﺪن ﭘﻴﺶ دویﺪن ﭘﻴﺶ دیﺪن (ﭘﻴﺶ راﻧﺪن )ﺑﻪ (ﭘﻴﺶ راﻧﺪن )ﺑﻪ
3916
ﭘﻴﺶ رﻓﺖ
3917 3918 3919 3920 3921
ﭘﻴﺶ رﻓﺖ ﭘﻴﺶ رﻓﺖ ﭘﻴﺶ رﻓﺖ ﺑﻴﻤﺎر (ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻦ )از (ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻦ )از
pīš-raft : ī<*ē pīš-raft : ī<*ē pīš-raft[-e] bīmārī pīš raftan (az) pīš raftan (az)
Vormarsch (m.); Vorrückung (f.) Vorrückung (f.); Beförderung (f.) Fortschreiten (n.) der Krankheit fortschreiten; sich entwickeln vor sich gehen
3922 3923 3924 3925 3926
(ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻦ )از (ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻦ )از (ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻦ )ﺑﺎ ﭘﻴﺶ رو ﭘﻴﺶ رو
pīš raftan (az) pīš raftan (az) pīš raftan (bā) pīš-rou : ī<*ē pīš-rou : ī<*ē
vorbeigehen (an) vortreten Erfolg haben (gegenüber) Anführer (m.) Führer (m.)
pīš dādan (+Akk.) pīš-dādijān : ī<*ē pīš dāštan (+Akk.; az) pīš-dast : ī<*ē pīš-dast : ī<*ē pīš-dast : ī<*ē pīš-dast šodan (be) pīš-dastī (be) : ī<*ē pīš-dastī (be) : ī<*ē pīš-dastī (be) : ī<*ē pīš-dastī (be) : ī<*ē pīš-dastī kardan (be) pīš-dastī kardan (be) pīš-dastī kardan (dar) pīš-dastī namūdan pīš-dastī namūdan pīš dawīdan pīš dawīdan pīš dīdan pīš rāndan (+Akk.; be) pīš rāndan (+Akk.; be) pīš-raft : ī<*ē
vorausbezahlen die Pischdadier (ein sagenhaftes Königsgeschlecht) voranstellen (was; wem) den ersten Platz einnehmend Vorkämpfer (m.) Vorrang (m.) zuvorkommen (wem) Anfang (m.) erste Stelle Vorrang (m.); Vortrefflichkeit (f.) Vorsichtsmaßregel (f.) vorkommen zuvorkommen (wem) vorgreifen (wem) den Vorrang einnehmen die Hand ausstrecken hinzueilen voreilen; vorstürzen vor sich sehen vordringen vortreiben; vorwärtstreiben (wen/was; zu/in) Fortschritt (m.); Fortgang (m.); Entwicklung (f.)
Bemerkung
Quellenangaben Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 32/10f.) Tārīḫ-i Ṭabarī 4/3, BQ I 122a, FA 686/3b, Kāva 233/28a Asadī (Garšāsbnāma 78/9), 1. Mose 33/2 Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī (Zulaiḫā 202, 381) Firdausī Firdausī Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 57) Kašf-i talbīs 70/2 Morier 1905:100/3 Morier 1905:100/3, 7 Kašf-i talbīs 25/15 Firdausī (Zulaiḫā 203) Phl 68/20 Hugo 70/6a Morier 1905:250/14 Anvarī (Qaṣāʾid 178/64) Šarq 170/7f., 24, Morier 1905: 234/12 Zulālī (BA I 96a), Morier 1905:230/20 Bīžan 1316:V/22, Phl 414/3, Tm 3/22, Īrān 4677/1f, 4680/1a, 6011/2g, Smiles 13/31, 84/27 Kašf-i talbīs 109/7, Morier 1905:210/7 Morier 1905:46/17 Rāhnamā-i dānišgāh IX 34/1 Īrānī 1312:41/23 Firdausī (Zulaiḫā 99), Gulhavī 1303:7/25, Kašf-i talbīs 1/4f. Hoheslied 3/4 Hātif (Dīvān 5/1), Hugo 9/28a Saʿdī (Gulistān 37/15) Ku 22/6 Saʿdī (Bustān 84), Firdausī (Šāhnāma 304), Minūčihrī 6/34, Phl 400/27, Smiles 4/22,
821
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3927 3928 3929
ﭘﻴﺶ رو ﭘﻴﺶ رو ﭘﻴﺶ روى
pīš-rou : ī<*ē pīš-rou : ī<*ē pīš-e rūj-e
vorausziehend; voranschreitend Vorbild (m.) vor
3930 3931 3932 3933 3934 3935 3936 3937 3938
ﭘﻴﺶ ﺱﻴﻨﻪ ﭘﻴﺶ ﺱﻴﻨﻪ ﭘﻴﺶ ﻃﻠﺒﻴﺪن ﭘﻴﺶ ﻓﺮﺱﺘﺎدن ﭘﻴﺶ ﻓﺮﺱﺘﺎدن ﭘﻴﺶ ﻓﺮوش ﭘﻴﺶ ﻓﺮوش ﮐﺮدن ﭘﻴﺶ ﻗﺪم ﺕﺠﺪد ّ ﭘﻴﺶ ﻗﺪم راﻩ
Hemdenbrust (f.) Vorhemd (n.) zu sich rufen, vorrufen vorausschicken; voraussenden vorschicken; vorsenden vorausverkaufend im voraus verkaufen Vorläufer (m.) Bahnbrecher (m.) der Erneuerung
3939 3940 3941 3942 3943 3944 3945 3946 3947 3948 3949 3950
ﭘﻴﺶ ﻗﺪﻣﻰ ﭘﻴﺶ ﻗﺪﻣﻰ ﭘﻴﺶ ﻗﺪﻣﻰ ﭘﻴﺶ ﻗﺪﻣﻰ ﻓﺮﻣﻮدن ﭘﻴﺶ ﻗﺪﻣﻰ ﮐﺮدن ﭘﻴﺶ ﻗﺮاول ﭘﻴﺶ ﻗﺮاول ﭘﻴﺶ ﮐﺎر ﭘﻴﺶ ﮐﺎر ﭘﻴﺶ ﮐﺎر ﭘﻴﺶ ﮐﺎر ﭘﻴﺶ ﮐﺎر ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ
pīš-sīne : 1.ī<*ē pīš-sīne : 1.ī<*ē pīš talabīdan (+Akk.) pīš ferestādan (+Akk.) pīš ferestādan (+Akk.) pīš-forūš : ī<*ē, ū<*ō pīš-forūš kardan pīš-qadam⁺ : ī<*ē pīš-qadam⁺[-e] rāh-e taǧaddod(+) pīš-qadam⁺ī : ī<*ē pīš-qadam⁺ī : ī<*ē pīš-qadam⁺ī : ī<*ē pīš-qadam⁺ī farmūdan pīš-qadam⁺ī kardan pīš-qarāwol⁺⁺ pīš-qarāwol⁺⁺ pīš-kār : ī<*ē pīš-kār : ī<*ē pīš-kār : ī<*ē pīš-kār : ī<*ē pīš-kār-e bāzargānī
3951 3952 3953 3954 3955
ﻣﺎﻝﻴﻪ ّ ﭘﻴﺶ ﮐﺎر ﻣﺎﻝﻴﻪ ّ ﭘﻴﺶ ﮐﺎر (ﭘﻴﺶ ﮐﺮدن )ز (ﭘﻴﺶ ﮐﺮدن )ز ﭘﻴﺶ ﮐﺶ
pīš-kār-e mālijje⁺ pīš-kār-e mālijje⁺ pīš kardan (+Akk.; ze) pīš kardan (+Akk.; ze) pīš-kaš [: ī<*ē]
Entgegenkommen (n.) Vorantritt (m.)* Vorgehen (n.) voranzuschreiten geruhen fortschreiten; Fortschritte machen Vorhut (f.) Vorposten (m.) Anführer (m.); Vorsteher (m.) Diener (m.) Gehilfe (m.) Statthalter (m.) Handlungsgehilfe (m.) [Hilfsarbeiter im Handel] Finanzagent (m.) Finanzdirektor (m.) vorschieben vorziehen (wen/was; wem) Geschenk (n.)
3956
ﭘﻴﺶ ﮐﺶ
pīš-kaš [: ī<*ē]
Geschenk (n.) (an einen Höheren)
3957
(ﭘﻴﺶ ﮐﺶ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
pīš-kaš kardan (+Akk.; be)
schenken (was; wem)
Bemerkung
822 Quellenangaben 18/13, Kāva 3/25a Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 26/11) Firdausī 2. Mose 13/21, 23/28, Psalm 35/5, Matthäus 2/8 Haïm 1931:I 262a Litt 141 Matthäus 15/32, 20/25 Tārīḫ-i Ṭabarī 525/11 Īrān 6011/2b Īrān 5745/3e Litten 1919:23/9 Īrānī 1312:55/15, Īrānšahr I 147/6 Īrānšahr I 244/18 Īrān 6071/2b Pīrniyā 1313:I 40/16 Īrān 5950/1a Īrān 5950/1a Īrān 5987/1b Īrān 5828/2d, Litt 99 Schiller 166/20 GK 189 Firdausī Rūdakī Firdausī Īrān 6012/4a Gš 121/24 Haïm 1934:II 787a Īrān 4369/1a Ḫāqānī (FǦ I 122) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/24), Ku 14/5, Morier 1905:167/2 Morier 1905:291/17, 324/10, Rosen 1925:84, Brugsch 1862:I 308 Morier 1905:243/8
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3958 3959
ﭘﻴﺶ ﮐﺸﻴﺪن ﭘﻴﺶ ﮐﺶ… ﮐﺮدن
3960
ﭘﻴﺶ ﮐﻮﻩ
pīš kašīdan (+Akk.) pīš-kaš-e… kardan (+ Akk.) pīš-e kūh : ī<*ē
3961 3962
ﭘﻴﺶ ﮔﺬاردن ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ
3963 3964 3965
ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ
3966
ﭘﻴﺶ ﻣﻬﻤﺎن ﺑﺮدن
3967 3968 3969 3970 3971 3972 3973
ﭘﻴﺶ ﻧﺸﺎﻧﺪن ﭘﻴﺶ ﻧﺸﺎﻧﺪن ﭘﻴﺶ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد
3974 3975
ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﺵﺪن ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﺻﻠﺢ ﻧﻤﻮدن
3976
(ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3977 3978
(ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﻣﻴﺎﻧﺠﻴﮕﺮى
3979
(ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﻧﻬﺎدن )ﺑﻪ
3980
(ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد ﻧﻬﺎدن )ﮐﻪ
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
hervorziehen; vorziehen zum Geschenk machen (wem; was)
Īrān 5948/1e Firdausī, 1. Mose 24/53 Rāhnamā-i dānišgāh V 188, EdI III 54a
pīš gozārdan (+Akk.) pīš gereftan (+Akk.)
Pischikuh (Land diesseits des Gebirges, d.h. östlich des ﮐﺒﻴﺮ ﮐﻮﻩkabīr kūh, östlicher Teil des heutigen Luristan) vorsetzen einschlagen (Politik, Weg, Verfahren)
pīš gereftan (+Akk.) pīš gereftan (+Akk.) pīš gereftan (+Akk.)
ergreifen (Beruf) unternehmen vornehmen
pīš-e mehmān bordan (+Akk.) pīš nešāndan (+Akk.) pīš nešāndan (+Akk.) pīš nešastan pīš-nehād : ī<*ē pīš-nehād : ī<*ē pīš-nehād : ī<*ē pīš-nehād : ī<*ē
dem Gaste vorsetzen
pīš-nehād šodan pīš-nehād-e solh⁺ namūdan pīš-nehād kardan (+Akk.; be) pīš-nehād kardan (ke) pīš-nehād-e mijān-ǧī⁺⁺garī pīš-nehād nehādan (+Akk.; be) pīš-nehād nehādan (ke)
hinlegen vor sich setzen vorsitzen; den Vorsitz führen Angebot (n.) Anregung (f.) Antrag (m.) Vorschlag (m.) vorgeschlagen werden einen Friedensvorschlag machen
Sp R 349 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 6/23), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 15/15), Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār 21/8), Kasravī 1307:I 9/3, Kašf-i talbīs 43/20, Šarq 17/14, Īrān 6059/3d, Morier 1905:72/14 Hugo 39/3a Kašf-i talbīs 103/4 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 74/7), Īrān 5919/1c, Hugo 55/13a, Morier 1905:59/10 Tārīḫ-i Ṭabarī 9/13 Firdausī (Zulaiḫā 347) Farruḫī (Dīvān 114/5) Niẓāmī (Ritter 1927:48) Īrān 5899/1d Īrān 5904/1b Īrān 6073/4c, Kašf-i talbīs 58/7 Armaġān XVIII 325/5, Hinz 1937:690, Hzf 1/6, Hidāyat (Iṣfahān 3/5), Kašf-i talbīs 8/15, 28/18 Kašf-i talbīs 113/7 Kāva II/24:6/31a
vorschlagen; anregen (daß) Vermittlungsvorschlag (m.)
Īrān 4636/3b, 4687/3b, Kašf-i talbīs 13/12, 28/17, 97/2 Smiles 35/16, 142/2 Īrān 6012/2b, 6033/1d, 6034/3b
vorschlagen (was; wem)
Phl 65/4, Īrān 6038/2c
vorschlagen (daß)
Īrān 5909/3b, Kašf-i talbīs 83/11
vorschlagen (was; wem); anregen
823
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
824
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
pīš nehādan (+Akk.) pīš o pas šodan pīš o qabl⁺ az ān-ke pīš-āb-rāh pīš-ā-pīš-e : ī<*ē pīš-ā-pīš : ī<*ē pīš-ā-pīš-e : ī<*ē
vorsetzen zeitlich durcheinandergeraten bevor; ehe Harnröhre neben voraus vor… her
pīš-ā-pīš : ī<*ē pīšān : ī<*ē pīšānī : ī<*ē
zuvor; vorher Anfang (m.) Stirne (f.)
Ḥāfiẓ (Dīvān 141/2) Pīrniyā 1313:I 82/21 Nr 67/12 Farh 33(Nw) Minūčihrī 1/9 Morier 1905:12/13, 168/12 BQ I 208/23b, Morier 1905:15/5, 168/19, 185/15 Īrānī 1312:86/8 Salemann/Shukovski 1889:96 LF 32/4, Ḥāfiẓ (Dīvān 421/4Fn.), Rūdakī (LF 47/6), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 81/7), Naubaḫt 1343:12/9, 1. Mose 3/19, Hugo 75/25b, Phl 417/28 Schiller 100/1f BQ I 247a (Nach Nāmdār gibt Tarb 159 es dieses Wort nicht.) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 44/4)
3981 3982 3983 3984 3985 3986 3987
ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎدن ﭘﻴﺶ و ﭘﺲ ﺵﺪن ﭘﻴﺶ و ﻗﺒﻞ از ﺁﻧﮑﻪ ﭘﻴﺸﺂب راﻩ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ
3988 3989 3990
ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﭘﻴﺸﺎن ﭘﻴﺸﺎﻧﻰ
3991 3992 3993
ﭘﻴﺸﺎﻧﻰ او را ﺑﻮﺱﻴﺪن ﭘﻴﺸﺎﻧﻰ ﺑﻨﺪ ﭘﻴﺸﺎﻧﻰ ﭘﻨﺠﺮﻩ
pīšānī-je ū-rā būsīdan pīšānī-band : 1. ī<*ē pīšānī-je panǧare
ihn auf die Stirne küssen Stirnbinde (f.) Fensterbrett (n.)
3994
ﭘﻴﺸﺎﻧﻰ ﭼﻮن ﻣﻴﺦ ﮐﺮدن
pīšānī čūn mīḫ kardan
3995
ﭘﻴﺸﺎور
pīš-āwar : ī<*ē
die Stirn nagelähnlich machen: Schläge erdulden (ON:) Peschawar
3996 3997 3998
ﭘﻴﺸﺎورى ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ
pīšāwarī : 1. ī<*ē pīš-bīnī : 1.ī<*ē pīš-bīnī : 1.ī<*ē
Peschawarer (m.) Voraussicht (f.) Vorsicht (f.)
3999 4000 4001 4002
ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﺵﺪن ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﺵﺪن ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﺵﺪﻩ (ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
pīš-bīnī šodan pīš-bīnī šodan pīš-bīnī šode pīš-bīnī kardan (+Akk.; ke)
vorausgesehen werden vorgesehen werden vorhergesehen voraussehen (was; daß)
4003
(ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
vorsehen
4004
ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ ﻧﻤﻮدن
pīš-bīnī kardan (+Akk.; ke) pīš-bīnī namūdan (+Akk.)
Isḥāq 1351ff.:I 1/6, Īrānī 1312:5/6, Rosen 1925:131, Gš 23/5 Isḥāq 1351ff.:I 1/1, Īrānī 1312:5/1 Firdausī, Farh 33 Morier 1905:7/7, 145/13, Wahrmund 1898:II 63 Īrān 4368/1d, 5895/1b Īrān 5828/3b, 5987/1g, 6011/3b Gš 120/8 Īrānī 1312:101/10, Pīrniyā 1313:I 80/18, Armaġān XIX 155/19, Īrān 5753/2b, Kāva I/16:1/6a, Morier 1905:49/9, Smiles 142/16, Kašf-i talbīs 93/9, 142/26 Īrān 5909/1b
vorsehen
Īrān 4654/1a
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4005 4006
ﭘﻴﺸﺒﻴﻨﻰ هﺎﺋﻰ ﮐﺮدن ﭘﻴﺸﺖ
4007 4008 4009 4010 4011 4012 4013 4014 4015
ﭘﻴﺸﺖ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﺁﻣﺪن ﭘﻴﺸﺘﺮ رﻓﺘﻦ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﻓﺮﺱﺘﺎدن ﭘﻴﺸﺘﻮ
pīš-at pīštar pīštar pīštar pīštar pīštar āmadan pīštar raftan pīštar ferestādan pīštū : ī<*ē
4016
ﭘﻴﺠﺪال/ﭘﻴﺶ/ﭘﻴﺸﺪاز
pīǧdāl/pīš/pīšdāz
4017 4018 4019 4020 4021 4022 4023
ﭘﻴﺸﺪاﻧﻰ ﭘﻴﺸﺮﺱﻰ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ داﺵﺘﻦ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮐﺮدن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮐﻠّﻰ ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮐﻠّﻰ ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮐﻠّﻰ ﻧﻤﻮدن
4024 4025 4026 4027 4028
ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻰ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻰ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮدن ﭘﻴﺸﺮو ﻧﻴﺰﻩ ﭘﻴﺸﺮوى ﭘﻴﺸﺶ
4029 4030 4031 4032 4033
ﭘﻴﺸﺶ ﭘﻴﺸﺶ داﺵﺘﻦ ﭘﻴﺸﻄﺎق ﭘﻴﺸﻄﺎق ﭘﻴﺸﮑﺎرى
4034 4035
ﭘﻴﺸﮑﺸﻰ ﭘﻴﺸﮑﺸﻰ
pīšbīnī-hā-ʾī kardan pīšt
Deutsch Vorsichtsmaßregeln treffen (Wort, mit dem man die Katze scheucht) vor dir erster früher; zuvor früherer vorwärts; voran weiter vorrücken; weiterkommen vorausreisen; vorausreiten vorausschicken; voraussenden Pistole
(Name einer Palme ohne Früchte, aus den Fasern werden Matten und Sandalen erzeugt) pīš-dānī : ī<*ē Vorsehung (f.) pīš-rasī Frühzeitigkeit; Frühreife pīš-raft dāštan fortschreiten; vorwärtsgehen pīš-raft kardan Fortschritte machen pīš-raft-e kollī⁺ namūdan fortschreiten pīš-raft-e kollī⁺ namūdan vorwärts gehen pīš-raft-e kollī⁺ namūdan vorwärtskommen; es zu etwas bringen pīš-raftī : ī<*ē Fortgang (m.); Fortschritt (m.) pīš-raft-ī hāsel⁺ kardan einen Fortschritt erzielen pīš-raw-e nīze Lanzenspitze (f.) pīš-rawī : ī<*ē Vorrückung (f.); Vormarsch (m.) pīš-aš ihm pīš-aš pīš-aš dāštan (+Akk.) pīš-tāq⁺ : ī<*ē pīš-tāq⁺ : ī<*ē pīš-kārī : ī<*ē
vor ihm ihm vorhalten Stirngebäude (n.) Vorbau (m.) (Portal) Stellvertretung (f.)
pīš-ka[š]ī : 1.ī<*ē pīš-ka[š]ī : 1.ī<*ē
Geschenkgeschenkt
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 4651/1d
(wohl ﺑﻴﺸﺘﻮmehrschüssige Pistole)
Firdausī Firdausī FA 2/11b Firdausī Kašf-i talbīs 29/8 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 44/21, 45/11) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 118/12) Morier 1905:8/7 Schindler 1879:342 Apostelgeschichte 2/23 Haïm 1931:I 305a Īrān 4677/1f, 5921/2b Īrān 4680/1a, 5789/2b Īrān 5979/2e Īrān 4654/2c Smiles 33/17 Hugo 1/5b Īrān 6011/2g Minūčihrī 1/34 Īrān 6010/2e, 6011/2a Saʿdī (Gulistān 63/25), Firdausī (Shāhnāma 148) Firdausī (Šāhnāma 209) Saʿdī (Gulistān 61/16) Vambéry 1873:192 EdI IV 39b, Hedin 1910:I 112 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 139/7, 9), Armaġān XIX 153/14 Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1856:803/2f.) Haïm 1934:II 47a[?]
825
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
4036
ﭘﻴﺸﮑﻴﻦ
4037 4038 4039 4040 4041 4042 4043 4044
ﭘﻴﺸﮕﺎﻣﻰ ﭘﻴﺸﮕﺎﻩ ﭘﻴﺸﮕﺎﻩ ﭘﻴﺸﮕﺎﻩ ﭘﻴﺸﮕﺎﻩ ﭘﻴﺸﮕﺎﻩ (ﭘﻴﺸﮕﻮ)ى ﭘﻴﺸﮕﻮﺋﻰ
pīš-gāmī : ī<*ē pīš-gāh : ī<*ē pīš-gāh : ī<*ē pīš-gāh : ī<*ē pīš-gāh : ī<*ē pīš-gāh-e : ī<*ē pīš-gū(j) : ī<*ē, ū<*ō pīš-gūʾī : 1.ī<*ē, ū<*ō
(ON: Stadt in Aserbeidschan, am Fuß des Sabalan) Vorbild (n.) erster Platz; Ehrenplatz (m.) Gegenwart (f.); Anwesenheit (f.) grober Teppich (vor dem Haus) König (m.) vor (örtlich) Fürsprecher (m.)* Vorhersage (f.)
4045
ﭘﻴﺸﮕﻮﺋﻰ
pīš-gūʾī : 1.ī<*ē, ū<*ō
Weissagen (n.); Weissagung (f.)
4046 4047 4048 4049 4050 4051 4052 4053 4054 4055 4056 4057 4058 4059 4060 4061 4062 4063 4064 4065 4066 4067 4068 4069
ﭘﻴﺸﮕﻮﺋﻰ ﮐﺮدن ﭘﻴﺸﮕﻪ ﭘﻴﺸﮕﻪ ﭘﻴﺸﮕﻰ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮ ﺑﭽﮕﺎﻧﻪ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮى ﭘﻴﺸﮕﻴﺮى (ﭘﻴﺸﮕﻴﺮى ﮐﺮدن )از ﭘﻴﺸﻢ ﭘﻴﺸﻤﺰد ﭘﻴﺸﻨﻤﺎز ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دهﻨﺪﻩ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد دهﻨﺪﻩ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات را ﭘﺬیﺮﻓﺘﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدى ﭘﻴﺸﻮا ﭘﻴﺸﻮا ﭘﻴﺸﻮا ﭘﻴﺸﻮا ﭘﻴﺸﻮا ﮔﺮدیﺪن
pīš-gūʾī kardan (ke) pīš-gah : ī<*ē pīš-gah : ī<*ē pīšegī gereftan pīš-gīr : 1.ī<*ē pīš-gīr : 1.ī<*ē pīš-gīr-e bačegāne pīš-gīrī : 1.ī<*ē pīš-gīrī : 1.ī<*ē pīš-gīrī kardan (az) pīš-am pīš-mozd : ī<*ē pīš-namāz : ī<*ē pīš-nehād-dahande pīš-nehād-dahande pīš-nehādāt⁺ : ī<*ē pīšnehād-āt⁺-rā pazīroftan pīš-nehādī : 1.ī<*ē pīš-nehādī : 1.ī<*ē pīšwā : ī<*ē pīšwā : ī<*ē pīšwā : ī<*ē pīšwā : ī<*ē pīšwā gardīdan (+Akk.)
weissagen; vorhersagen (daß) Ehrenplatz (m.) Teppich (m.) im voraus belehnen* Mundtuch (n.) Vorhemd (n.); Hemdenbrust (f.) Kindermundtuch (n.) Verhinderung (f.) Vorbeugung (f.); Verhütung (f.) vorbeugen (wem); verhüten (was) vor mir Vorauszahlung (f.) Vorbeter (m.) (diensttuender Priester) Angebotsteller (m.); anbietend Antragsteller (m.) Vorschläge (Pl. v. )ﭘﻴﺶ ﻧﻬﺎد die Vorschläge annehmen angeboten vorgeschlagen Anführer (m.) Führer (m.) Fürst (m.) geistlicher Führer führen
pīškīn : 1.ī<*ē
826 Quellenangaben Nuzhatul-Qulūb (Kaihān 1311:I 57/24) Bīžan 1316:V/15 Ḥāfiẓ (Dīvān 122/7), Firdausī, Īrān 5941/1a Beck 1915:231 LF 116/18, Maʿrūfī (LF 116/20) Firdausī Rāhnamā-i dānišgāh II 1/17, Beck 1915:354 Firdausī Browne 1316:32/7, Īrānšāhr IV 20/20, Īrān 5845/3e, Smiles 19/29 Īrānšahr IV 20/20, Hugo 73/32a, Smiles 142/11 Shaibānī 1314:I 83/17 Firdausī Firdausī Īrān 6012/3e Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 4654/2e) Haïm 1931:I 262a Haïm 1931:I 261b Morier 1905:332/6 Farh 33 (Nw), Īrān 6011/3e, 3d, 6071/2d Litten 1919:24/11 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 244/5) LF 108/10 EdI II 505b, Tm 35/28, Īrānšahr III 495/3 Īrān 5843/1d Īrān 6073/4f Īrānī 1312:91/14, Īrān 4654/4a, 5896/4a Šaibānī 1314:I 41/7f. Īrān 5843/3f, 6024/2c Īrān 5748/4f, 6038/2c GK 50, Tarb 30 Smiles 17/28, Īrān 4664/1a, 4702/1c 1. Könige 1/35, Matthäus 2/6 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 93/14) Īrānī 1312:3/5f.
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4070 4071 4072 4073 4074
ﭘﻴﺸﻮاز ﭘﻴﺸﻮاز رﻓﺘﻦ ﭘﻴﺸﻮاز ﮐﻨﻨﺪﻩ ﭘﻴﺸﻮاز… رﻓﺘﻦ ﭘﻴﺸﻮاى
4075 4076 4077 4078 4079 4080
ﭘﻴﺸﻮاى ﭘﻴﺸﻮاى ﭘﻴﺸﻮاى ﺣﻖّ و ﻋﺪاﻝﺖ ﭘﻴﺸﻮاى ﺱﺒﻴﻞ ﭘﻴﺸﻮاﺋﻰ ﭘﻴﺸﻪ
4081 4082
ﭘﻴﺸﻪ ﭘﻴﺸﻪ
4083 4084 4085 4086 4087 4088 4089 4090
ﭘﻴﺸﻪ ﭘﻴﺸۀ دﻻّﮐﻰ ﭘﻴﺸﻪ را ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻴﺸۀ ﻋﻤﺪﻩ ﭘﻴﺸﻪ ﮐﺎر ﭘﻴﺸﻪ ﮐﺎر ﭘﻴﺸﻪ ﮐﺮدن ﭘﻴﺸﻪ ﮐﺮدن
4091
ﭘﻴﺸﻪ ور
4092 4093 4094
ﭘﻴﺸﻪ ور ﭘﻴﺸﻪ ور ﻧﺎﻧﻮاى ﭘﻴﺸﻪ وران
4095
ﭘﻴﺸﻪ وران
4096 4097
ﭘﻴﺸﻬﻨﮓ ﭘﻴﺸﻰ
pīš-hang pīšī : 1.ī<*ē
4098
ﭘﻴﺸﻰ
pīšī : 1.ī<*ē
Deutsch
Bemerkung
pīšwāz : ī<*ē pīšwāz raftan pīšwāz-konande pīšwāz-e… raftan pīšwāj : ī<*ē
Entgegengehen (n.) entgegengehen zum Empfang erschienen entgegengehen (wem) Führer (m.)
pīšwāj : ī<*ē pīšwāj : ī<*ē pīšwāj-e haqq⁺ o adālat⁺ pīšwāj-e sabīl⁺ pīšwāʾī : 1.ī<*ē pīše : ī<*ē
Fürst (m.) Tonangebender (m.) Richter (m.)* Wegweiser (m.): Mohammed Führerschaft (f.); Führung (f.) Beruf (m.); Beschäftigung (f.)
pīše : ī<*ē pīše : ī<*ē
Gepflogenheit (f.) Gewerbe (n.); Handwerk (n.)
pīše : ī<*ē pīše-je dallāk⁺ī pīše-rā pīš gereftan pīše-je omde⁺ pīše-kār : ī<*ē pīše-kār : ī<*ē pīše kardan (+Akk.) pīše kardan (+Akk.)
Kunst (f.) Badergewerbe; Haarpflegergewerbe das Gewerbe ergreifen Hauptberuf (m.) Handwerker (m.) Künstler (m.) pflegen zu zum Berufe machen; zum Gewerbe machen; treiben; betreiben
pīšewar : ī<*ē
Gewerbetreibender (m.)
pīšewar : ī<*ē pīšewar-e nānwāj pīšewar-ān
Handwerker (m.) Bäcker Handels- und Gewerbetreibende [Pl.] (Pl. zu ﭘﻴﺸﻪ ور pīšewar) (Pl. zu ﭘﻴﺸﻪ ور Künstler [Pl.] pīšewar) Karawanenleittier (n.) Voraussein (n.); Überlegenheit (f.); Vorrang (m.) Vorderteil (m.); Vorderleib (m.)
pīšewar-ān
Quellenangaben Firdausī Īrān 6034/1e Īrān 6511/3b Īrān 6407/2a Saʿdī (Marāī 11/24), Īrān 5743/3c, 5950/1a, 6011/2g 1. Samuel 13/14 Phl 415/24 Armaġān XIX 188/13 Saʿdī (Būstān 70) Bīžan 1316:V/11 Firdausī, Sp R 232/246, Armaġān XVII 8/17, Nr 117/2, Īrān 5824/1g, Morier 39/1, 65/2 ʿAṭṭār (Pandnāma 76) Bū Šakūr, Firdausī, Īrān 5747/2e, 5842/2e, Nr 69/9, Hinz 1937:690 Firdausī Morier 1905:59/10 Morier 1905:308/1 Nr 118/8 Firdausī Firdausī Nāṣir-Ḫusrau (Ǧamāl 1314:213b) Rūdakī, Sūzanī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 51/1, 249/8), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 55, 143, 413, Saʿādatnāma 34), Hugo 16/23b Firdausī (GK 189), Niẓāmī (Farh 33/20), Farh I 17, Īrān 6009/1a Firdausī, Tarb Īrān 5781/2a Hinz 1937:690 Firdausī Brugsch 1862:I 327 Firdausī, Morier 1905:30/15 Minūčihrī 19/17
827
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4099 4100 4101 4102 4103
ﭘﻴﺸﻰ ﭘﻴﺸﻰ (ﭘﻴﺸﻰ ﺝﺴﺘﻦ )ﺑﺮ ﭘﻴﺸﻴﺎر ﭘﻴﺸﻴﻦ
4104 4105 4106
ﭘﻴﺸﻴﻦ ﭘﻴﺸﻴﻦ ﭘﻴﺸﻴﻦ ﮔﻮﺋﻰ
4107 4108 4109 4110
ﭘﻴﺸﻴﻦ ﮔﻮﺋﻰ ﮐﺮدن ﭘﻴﺸﻴﻨﮕﺎن ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ
4111 4112 4113 4114
ﭘﻴﺸﻴﻨﻰ ﭘﻴﺸﻴﻨﻰ ﭘﻴﺶ… ﺁﻣﺪن ﭘﻴﺶ… ﺁﻣﺪن
4115 4116 4117 4118 4119 4120 4121 4122 4123 4124 4125 4126 4127
Deutsch
pīšī : 1.ī<*ē pīšī : 1.ī<*ē pīšī ǧostan (bar) pīšjār : ī<*ē pīšīn : 1.ī<*ē
Vorzug (m.) Würde (f.) zu übertreffen [suchen] (wen) Harn (m.) alt; ehemalig; vorig; früherer
pīšīn : 1.ī<*ē pīšīn : 1.ī<*ē pīšīn-gūʾī : 1.ī<*ē, 1.ū<*ō pīšīn-gūʾī kardan pīšīnegān pīšīne : 1.ī<*ē pīšīne : 1.ī<*ē
Frühvorderer; VorderVorhersage (f.); Weissagung (f.) vorhersagen; weissagen Altvordere alt; ehemalig früherer
pīšīnī : 1.ī<*ē pīšīnī : 1.ī<*ē pīš-e… āmadan pīš-e… āmadan
früherer Vorgänger (m.) entgegentreten (wem) kommen (zu); hintreten (vor)
ﭘﻴﺶ… ﺁوردن ﭘﻴﺶ… ﺁوردن ﭘﻴﺶ… ﺁوردن ﭘﻴﺶ… ایﺴﺘﺎدن ﭘﻴﺶ… رﻓﺘﻦ
pīš-e… āwardan (+Akk.) pīš-e… āwardan (+Akk.) pīš-e… āwardan (+Akk.) pīš-e … īstādan pīš-e… raftan
bringen; daherbringen (wem; was) darbieten (wem; was) vorlegen, überreichen (wem; was) vorstehen (wem) gehen (zu); treten (vor)
ﭘﻴﺶ… ﺵﺪن ﭘﻴﺶ… ﻓﺮﺱﺘﺎدن ﭘﻴﺶ… ﮔﺬاﺵﺘﻦ ﭘﻴﺶ… ﮔﺬاﺵﺘﻦ ﭘﻴﺶ… ﻧﻬﺎدن ﭘﻴﻐﺎرﻩ ﭘﻴﻐﺎرﻩ ﺝﻮى ﭘﻴﻐﺎم
pīš-e… šodan pīš-e… ferestādan pīš-e… gozāštan (+Akk.) pīš-e… gozāštan [+Akk.] pīš-e… nehādan (+Akk.) pejqāre pejqāre-ǧūj pejqām
gehen (zu); treten (vor) schicken (zu); senden (zu) vorlegen (wem; was) vorlegen (wem; was) vorlegen (wem), hinlegen (vor) Tadel (m.) schmähtüchtig Auftrag (m.)
Bemerkung
828 Quellenangaben Asadī (Garšāsbnāma 73/3) Firdausī Kasravī 1304:20/13 GK 46, Firdausī FR I 42/28, LF 93/16, MF I I/3, Tārīḫ-i Ṭabarī 3/25, Saʿdī (Gulistān 13/21, 25/18), Firdausī, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/7), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 23/8), Armaġān ḪVIII 325/10, Īrānšahr I 135/1, 267/7, 343/12, Īrān 4369/7c, 6034/1b, Nr 4/7, Ku 11/9 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 115/6) Īrānī 1312:33/12
Kasravī 1307:I II/20 (Pl. v. ﭘﻴﺸﻴﻨﻪpīšīne) Firdausī (Zulaiḫā 110) Firdausī Niẓāmī (BA I 129b), Armaġān XVIII 87/1, 322/4, XIX 178/20 ŠL I 123/12b, AZ 4 FR I 2/10 Tārīḫ-i Ṭabarī 498/5 Tārīḫ-i Ṭabarī 145/14, Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 81) Bū Šakūr, Rosen 1898:197 Sūzanī (MF I 252/2) Īrānšahr I 182/10 Buch der Richter 20/28 Niẓāmul-Mulk (Siyāsatnāma 169/11), Īrān 6553/1e Tārīḫ-i Ṭabarī 473/6 Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 109) 1. Chronik 20/3 1. Chronik 21/10 Ǧāmī (HQ VII 48[?]) Firdausī Firdausī Litt 87
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4128
ﭘﻴﻐﺎم
4129
Deutsch
pejqām
Botschaft (f.)
(ﭘﻴﻐﺎم دادن )ﺑﻪ
pejqām dādan (be)
4130 4131
(ﭘﻴﻐﺎم دادن )ﮐﻪ (ﭘﻴﻐﺎم دادن )ﮐﻪ
pejqām dādan (ke) pejqām dādan (ke)
4132
ﭘﻴﻐﺎم ﻧﻤﻮدن
4133 4134
ﭘﻴﻐﺎﻣﺒﺮ ﭘﻴﻐﺎﻣﺒﺮ
pejqām-bar pejqām-bar
Botschaft senden; Nachricht senden; sagen lassen (wem) berichten (daß) Botschaft senden; Nachricht senden; sagen lassen (daß) Botschaft senden; Nachricht senden; sagen lassen Bote (m.) Seher (m.); Prophet (m.)
4135 4136
ﭘﻴﻐﺎﻣﺒﺮى ﭘﻴﻐﺎﻣﺒﺮى
pejqām-barī pejqām-barī
ProphetenSehertum (n.); Prophetentum (n.)
4137 4138 4139 4140
ﭘﻴﻐﺎﻣﺮ ﭘﻴﻐﻠﻪ ﭘﻴﻐﻤﺒﺮ ﭘﻴﻐﻤﺒﺮ
pejqāmar pejqole pejqam-bar pejqam-bar
Seher (m.); Prophet (m.) Winkel (m.); Ecke (f.) Bote (m.) Seher (m.); Prophet (m.)
4141 4142 4143
ﭘﻴﻐﻤﺒﺮى ﭘﻴﻐﻤﺒﺮى ﭘﻴﻐﻤﺒﺮى
pejqam-barī pejqam-barī pejqam-barī
4144
ﭘﻴﻐﻤﺒﺮى
pejqam-barī
Botenamt (n.) Botschaft (f.) des Propheten(: eine Birnensorte in Choj in Aserbeidschan) Sehertum (n.); Prophetentum (n.)
4145 4146 4147 4148 4149 4150
ﭘﻴﻐﻤﺒﺮى ﮐﺮدن ﭘﻴﻐﻮ ﻧﮋاد ﭘﻴﻐﻮﻝﻪ ﭘﻴﻐﻮى ﭘﻴﻐﻮى ﭘﻴﻔﻪ
pejqam-barī kardan pīqū-nežād : ī<*ē pejqūle pīqawī : 1.ī<*ē pīqawī : 1.ī<*ē pīfe
das Prophetenamt ausüben von Pegu stammend Winkel (m.); Ecke (f.) türkisch von Pegu stammend Zunderläppchen (n.)
pejqām namūdan
Bemerkung
Quellenangaben Tārīḫ-i Ṭabarī 540/19, Firdausī (Zulaiḫā 261), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 57/10, 79/20), Niẓāmul-Mulk (Siyāsatnāma 169/13) Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1856:804/11), QulīḪān (Sifāratnāma 53/1, 74/13) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/12) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 8/19), Qulī-Xān (Sifāratnāma 50/16, 79/17) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 25/13) GK 188 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/6, Zarātušt Bahrām (Ǧamāl 1314:430a), Ġazālī (Streitschrift 4/1), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/6, 7) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 123/13), NiẓāmulMulk (Siyāsatnāma 167/13) Firdausī LF 86/14, Firdausī (LF 86/15) Firdausī, GK 188 Tārīḫ-i Ṭabarī 3/8, Saʿdī (Gulistān 22/20), Firdausī (Zulaiḫā 81), Minūčihrī 1/25, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/6), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 3/3), Niẓāmul-Mulk (Siyāsatnāma 167/4, 169/23), Mīnuvī 1307:VIII/14 Firdausī Firdausī Kaihān 1311:II 1035b Anvarī (Qaṣāʾid 178/76, Muqatʿāt 1/19), Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/35), Firdausī, NiẓāmulMulk (Siyāsatnāma 166/17) Firdausī (Zulaiḫā 220) Firdausī LF 18/9, 86/14, Firdausī, Schiller 142/8 Firdausī Firdausī Hzf
829
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4151
ﭘﻴﮏ
4152 4153 4154 4155 4156
ﭘﻴﮏ ﭘﻴﮏ ﭘﻴﮏ ﭘﻴﮑﺎر ﭘﻴﮑﺎر
4157 4158 4159 4160 4161 4162
ﭘﻴﮑﺎر ﭘﻴﮑﺎر ﮐﺮدن ﭘﻴﮑﺎر ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﮑﺎرﺱﺘﺎن ﭘﻴﮑﺎن ﭘﻴﮑﺎن
4163 4164
ﭘﻴﮑﺎن ﭘﻴﮑﺎن
4165 4166 4167 4168
ﭘﻴﮑﺎن دار ﭘﻴﮑﺎن ﮔﺮ ﭘﻴﮑﺎﻧﻰ ﭘﻴﮑﺮ
4169
ﭘﻴﮑﺮ
4170 4171 4172 4173 4174 4175 4176 4177
ﭘﻴﮑﺮ ﭘﻴﮑﺮ ﭘﻴﮑﺮ ﭘﻴﮑﺮ ﺁهﻮ ﭘﻴﮑﺮ ﺱﺎز ﭘﻴﮑﺮ ﺱﺎزى ﭘﻴﮑﺮ ﻧﺎو ﭘﻴﮑﺮ ﻧﮕﺮ
830
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
pejk
Eilbote (m.); Bote (m.)
(=)ﭘﻴﮓ
pejk pejok pejk pejkār pejkār
Läufer (m.) (Diener) Medinawurm (Filaria medinensis) Postbote (m.) Gefecht (n.); Schlacht (f.) Kampf (m.)
(=)ﭘﻴﮓ
pejkār pejkār kardan pejkār namūdan pejkārestān pejkān pejkān
Streit (m.); Hader (m.) kämpfen kämpfen Kampfstätte (f.) Pfeil (m.) Pfeilspitze (f.)
pejkān pejkān
Spieß (m.) Spitze (f.)
pejkān-dār pejkāngar pejkānī pejkar pejkar
mit einer Spitze versehen Pfeilmacher (m.) pfeilspitzenartig Angesicht (n.); Antlitz (n.); Gesicht (n.) Bild (n.)
pejkar pejkar paikar pejkar-āhū pejkar-sāz pejkar-sāzī pejkar-e nāw pejkar-negar
Feldzeichen (n.) Gebilde (n.) Schönheit (f.) mit einem Gazellenbild versehen Bildhauer (m.) Bildhauerei (f.) Rumpf (m.) des Schiffes Maler (m.)
Ḥāfiẓ (Dīvān 129/5), Saʿdī (Gulistān 7/10), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 7/2), Īrānī 1312:22/4 Asadī (Daulatšāh 39/3) Schindler 1879:344 Hinz 1937:690 Wahrmund 1898:II 76 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/30), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 35/20), Firdausī (Šāhnāma 155La), Armaġān XVI 3/20, Wahrmund 1898:II 76 Firdausī (Šāhnāma 14) Īrān 6061/1d Īrān 5894/1f Firdausī (GK II 190) GK 61, Firdausī ŠL II 365/9b, FR II 318/5, LF 84/12, Abū Ṭabīb (BA I 7/6a), Amīr Ḫusrau (BA I 7/7a), Jāmī (Liebeslieder 1848:40/8), Saʿdī (Ṭayyibāt 10/2, Qaṣāʾid 33/3), Ṣāʾib (BA I 3/[33]a), Ġanī (Ġazaliyāt 6/3) Wahrmund 1898:II 76 LF 70/18, Ḫusravī (Ǧamāl 1314:229a), Firdausī BQ Wahrmund 1898:I 307 Salīm (BA I 89c) Ẕul-Faqār (Dīvān 2/1), Firdausī (Šāhnāma 18/9) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/56), Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 93), Firdausī (Šāhnāma 18/9), GK 37 Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 4/8 GK 2/242 Firdausī Īrānšahr I 184/10, 299/13 Īrānšahr I 183/15 Īrān 5824/1c Firdausī
(=)ﭘﻴﮓ
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4178 4179 4180
ﭘﻴﮑﻨﺪ ﭘﻴﮑﻨﻰ ﭘﻴﮑﻮﻝﻰ
4181 4182 4183 4184 4185 4186 4187 4188
ﭘﻴﮓ ﭘﻴﮓ ﭘﻴﮓ ﭘﻴﮓ ﭘﻴﮕﺎر ﭘﻴﮕﺎر ﭘﻴﮕﺎر ﭘﻴﮕﺎر
4189 4190 4191 4192 4193 4194 4195 4196 4197
ﭘﻴﮕﺎر ﭘﺮﺱﺖ ﭘﻴﮕﺎر ﺝﻮ ﭘﻴﮕﺎر ﺝﻮى (ﭘﻴﮕﺎر ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﭘﻴﮕﺎرﺱﺎن ﭘﻴﮕﺎرﺱﺘﺎن ﭘﻴﮕﺎرﮔﺎﻩ ﭘﻴﮕﺎرﮔﺮ ﭘﻴﮕﺎرﮔﺮد
4198 4199 4200 4201
ﭘﻴﮕﺎﻩ ﭘﻴﮕﺮدى ﭘﻴﻞ ﭘﻴﻞ
pejgāh pej-gardī pīl pīl
4202 4203 4204
ﭘﻴﻞ ﭘﻴﻞ ﺁﺱﺎ ﭘﻴﻞ اﻓﮕﻦ
pīl pīl-āsā pīl-afgan
4205 4206
ﭘﻴﻞ ﺑﺎﻻ ﭘﻴﻞ ﭘﻴﻠﻰ ﺧﻮردن
pejkand pejkanī pejkūlī pejg pejg pejg pejg pejgār pejgār pejgār pejgār
pejgār-parast pejgār-ǧū : ū<*ō pejgār-ǧūj : ū<*ō pejgār kardan (bā) pejgāresān pejgārestān pejgār-gāh pejgārgar pejgār-gord
pīl-bālā pīl-pīlī ḫordan
Deutsch (ON)* Ausstecken (n.) (nach einem Plane) (ON: Ort südlich von Soleimaniyye im ʿIraq) Bote (m.) Fußgänger (m.) Läufer (m.) Postbote (m.) Absicht (f.)*; Wunsch (m.)* Krieg (m.) Schlacht (f.); Gefecht (n.) Streit (m.); Kampf (m.)
kriegerisch; Kämpe (m.); Held (m.) kampfbegierig kampfbegierig kämpfen; streiten (mit/gegen) Kampfstätte (f.) Kampfstätte (f.) Kampfplatz (m.); Festung (f.) Kämpfer (m.); Krieger (m.) (Name einer Weise des Sängers Bārbad) Morgen (m.) Forschung (f.); Erforschung (f.) (elektrisches) Element Elefant (m.)
Läufer (m.) (im Schachspiel) elefantengleich Elefanten niederwerfend; Elefantentöter (m.) elefantenleibig schwanken; taumeln
Bemerkung
Quellenangaben Firdausī Īrān 6021/2b Īrānšahr I 75/12
(= ﭘﻴﮑﺎرpejkār) (= ﭘﻴﮑﺎرpejkār) (= ﭘﻴﮑﺎرpejkār) (= ﭘﻴﮑﺎرpejkār)
GK 37 GK 63 Wahrmund 1898:II 73 (?) Farh 34 Farruḫī (FR II 318/19) Firdausī Salemann/Shukovski 1889:76, GK 61 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 22/9), Saʿdī (Gulistān 42/6), Firdausī, Morier 1905:185/9, GK 61, Salemann/Shukovski 1889:76 Anvarī (Qaṣāʾid 1/42) Firdausī Firdausī Saʿdī (Gulistān 35/9), Labībī (FR I 65/15) Firdausī (GK 190, 191) Firdausī (GK 190) Firdausī Firdausī Firdausī MF I III/14 Hinz 1937:690, Farh 34 LF 75/19, Tārīḫ-i Ṭabarī 475/19, Asadī (FR I 108/9), Rūmī (FR I 44/12), Saʿdī (Gulistān 16/18), Firdausī (Gedichte 15/29), Farīd-i Aḥval (FR I 44/1), Niẓāmī (FR I 108/1) Firdausī Nr 17/23b Ǧauharī (Ǧamāl 1314:311b), Firdausī Ḫāqānī (FR I 107/25) Hidāyat (Iṣfahān 9/16)
831
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4207 4208 4209 4210 4211 4212
ﭘﻴﻞ ﺕﺮ ﭘﻴﻞ ﺧﺸﮏ ﭘﻴﻞ زور ﭘﻴﻼﻃﺲ ﭘﻴﻠﺒﺎزى ﭘﻴﻠﺒﺎن
4213 4214 4215 4216
ﭘﻴﻠﭙﺎى ﭘﻴﻠﭙﻴﮑﺮ ﭘﻴﻠﺘﻦ ﭘﻴﻠﺘﻦ
pīl-pāj pīl-pejkar pīl-tan pīl-tan
4217 4218 4219 4220 4221 4222 4223
ﭘﻴﻠﺪﻧﺪان ﭘﻴﻠﺮﻧﮓ ﭘﻴﻠﺴﺎ ﭘﻴﻠﺴﺘﻪ ﭘﻴﻠﺴﺘﻪ ﭘﻴﻠﺴﻢ ﭘﻴﻠﻐﻮش
pīl-dandān pīl-rang pīl-sā pīlaste pīlaste pīlsam pīl-qūš : ū<*ō
4224
ﭘﻴﻠﻘﺪم
4225 4226 4227 4228 4229 4230
ﭘﻴﻠﮕﻮش ﭘﻴﻠﮕﻴﺮ ﭘﻴﻠﻮار ﭘﻴﻠﻮار ﭘﻴﻠﻮار ﭘﻴﻠﻮار اﻓﮕﻦ
pīl-gūš : ū<*ō pīl-gīr pīl-wār pīl-wār pīl-wār pīl-wār-afgan
4231 4232 4233 4234 4235 4236 4237 4238 4239
ﭘﻴﻠﻮر ﭘﻴﻠﻪ ﭘﻴﻠﻪ ﭘﻴﻠۀ ﭘﻨﺒﻪ ﭘﻴﻠﻪ دارى ﭘﻴﻠﻪ ﺱﻮار ﭘﻴﻠﻪ ور ﭘﻴﻠﻪ ور ﭘﻴﻠﻰ
pīlewar pīle pīle pīle-je pambe pīle-dārī pīle-sowār pīlewar pīlewar pīlī
Naßelement (n.) Trockenelement (n.) elefantenstark Pilatus Elefantenspiel (n.) Elefantenwärter (m.); Elefantenführer (m.) Elefantenfuß (m.) elefantenähnlich (bildlich:) Rostam elefantenleibig; elefantenstark; riesenhaft Elefantenzahn (m.) elefantenfarbig elefantengleich Elefantenknochen (m.) Elfenbein (n.) (männlicher Name: ein Held) Elefantenohr (n.): (eine Lilienart); Schwertlilie (f.) elefantenschrittig; wie ein Elefant schreitend Elefantenohr (n.): Schwertlilie (f.) Elefantenfänger (m.) elefantengleich; riesengroß Elefantenlast (f.) sehr viel Elefantenähnliches werfend: Wurfmaschine (f.) Trödler (m.); Krämer (m.) Kapsel (f.) Kokon (m.) Baumwollkapsel (f.) Seidenraupenzucht (f.) (ON) Krämer (m.); Hausierer (m.) Kurzwarenhändler (m.) elefantenhaft
pīl-e tar pīl-e ḫošk pīl-zūr : ū<*ō pīlātos⁺⁺⁺ pīl-bāzī pīl-bān
pīl-qadam⁺
Bemerkung
832 Quellenangaben Nāmdār Nāmdār Firdausī Apostelgeschichte 3/13 Firdausī Ḫāqānī (FR I 107/25), Saʿdī (BA II 502/32a, Gulistān 39/20), Firdausī Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 33/2), Nr 587/3 Firdausī Firdausī Firdausī, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 138/20) GK 196, Firdausī Firdausī GK 188, Salemann/Shukovski 1889:93 FR I 57/24 Firdausī Firdausī LF 53/11, Rūdakī (LF 53/13), GK 69 Minūčihrī 19/22 Rūdakī (Nr 589/8) Firdausī Firdausī (GK 191) GK 192 GK 192 LF 104/7 Firdausī Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 89/17) FR I 92/25, Gš 16/19, Īrān 4654/2b, Nr 65/1 Īrān 5707/2b Nr 118/8 Īrān 5814/1a Morier 1905:170/11 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 76/9) Firdausī
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4240 4241
ﭘﻴﻠﻰ ﭘﻴﻤﺎن
pīlī pejmān(-e)
Elefantsein (n.) Abkommen (n.); Vereinbarung (f.) (mit)
4242
ﭘﻴﻤﺎن
pejmān(-e)
4243 4244 4245
ﭘﻴﻤﺎن ﭘﻴﻤﺎن (ﭘﻴﻤﺎن )ﺑﺎ
Abkommen (n.); Vereinbarung (f.) (über) Versprechen (n.); Verpflichtung (f.) Vertrag (m.) Treue (f.) (gegenüber)
4246
(ﭘﻴﻤﺎن )ﺑﻴﻦ
4247
ﭘﻴﻤﺎن اﺝﺘﻤﺎﻋﻰ
pejmān-e eǧtemāʾī⁺
4248 4249 4250 4251 4252
ﭘﻴﻤﺎن ﺁﺵﺘﻰ ﭘﻴﻤﺎن اﻣﻨﻴّﺖ ﭘﻴﻤﺎن ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻰ ﭘﻴﻤﺎن ﺑﺎﻝﮑﺎن (ﭘﻴﻤﺎن ﺑﺴﺘﻦ )ﺑﺎ
4253
(ﭘﻴﻤﺎن ﺑﺴﺘﻦ )ﺑﺎ
4254 4255 4256 4257 4258 4259 4260 4261 4262 4263
ﭘﻴﻤﺎن ﺕﻌﺎون ﭘﻴﻤﺎن ﺕﻌﺎون ﭘﻴﻤﺎن ﺝﻨﮕﻰ ﭘﻴﻤﺎن داﻧﻮب ﭘﻴﻤﺎن دریﺎﻧﻮردى ﭘﻴﻤﺎن دوﺱﺘﻰ ﭘﻴﻤﺎن دوﺱﺘﻰ ﭘﻴﻤﺎن ﺱﺨﻦ ﭘﻴﻤﺎن ﺵﺮﻗﻰ ﭘﻴﻤﺎن ﺵﮑﻦ
pejmān-e āštī pejmān-e amnijjat⁺ pejmān-e bāzargānī pejmān-e bālkān⁺⁺⁺ pejmān bastan (+Akk.; bā) pejmān bastan (+Akk.; bā) pejmān-e taʾāwon⁺ pejmān-e taʾāwon⁺ pejmān-e ǧangī pejmān-e dānūb⁺⁺⁺ pejmān-e darjā-nawardī pejmān-e dūstī pejmān-dūstī pejmān-soḫan pejmān-e šarqī⁺ pejmān-šekan
4264
ﮐﻤﻮﻧﻴﺰم ّ ﺿﺪ ّ ﭘﻴﻤﺎن
4265
ﮐﻤﻮﻧﻴﺴﺘﻰ ّ ﺿﺪ ّ ﭘﻴﻤﺎن
pejmān(-e) pejmān(-e) pejmān (bā) pejmān (bejn⁺-e)
pejmān-e zedd⁺-e kommūnīzm⁺⁺⁺ pejmān-e zedd⁺-e kommūnīst⁺⁺⁺ī
Abkommen (n.); Vereinbarung (f.) (zwischen) Gesamtvertrag (m.); Kollektivvertrag (m.) Friedensvertrag (m.) Sicherheitsvertrag (m.) Handelsvertrag (m.) Balkanbund (m.) vereinbaren (was; mit)
Bemerkung
Quellenangaben Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 52/7) Saʿdī (Badāyiʿ 2/9, Qaṣāʾid-i fārsī 33/3), Firdausī (Shāhnāma 220), Gurgānī (Vīs u Rāmīn 19/8), Gulhavī 1303:ad Saʿdī (Bustān 15), Īrān 4631/3c Firdausī (Zulaiḫā 368) Firdausī Farh 34 Asadī (Garšasbnāma 336), Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/33) Īrān 4654/1a Īrānī 4654/1b Kasravī 1307:I 5/7 Īrān 4654/1a Īrān 6012/2e, 6071/2b Īrān 4684/1b Armaġān XIX 188/16
Vertrag abschließen
Īrān 6009/1e
Beistandsvertrag (m.) Schutzbündnis (n.) Kriegsbündnis (n.) Donauabkommen (n.) Seefahrtsvertrag (m.) Freundschaftsvertrag (m.) Vertragstreue (f.) Vertrauensrede (f.) Ostvertrag (m.) vertragsbrüchig; Vertragsbrecher (m.) Antikominternvertrag (m.)
Īrān 6009/1e Īrān 4677/1b Īrān 5918/1c Īrān 4654/2d Īrān 6059/3c Īrān 6011/2c Īrān 4369/2d Firdausī Īrān 4639/2b, 4654/2d Bū Šakūr (FA 18/25b, FR I 54/16, Kāva V/8:13/21b), Firdausī, Īrānī 1312:33/4 Īrān 5843/3d, 6012/2e
Antikominternvertrag (m.)
Īrān 5778/3d
833
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
834 Quellenangaben
4266
ﮐﻤﻮﻧﻴﺴﻢ ّ ﺿﺪ ّ ﭘﻴﻤﺎن
4267
ﭘﻴﻤﺎن ﻋﺪم ﺕﺠﺎوز
4268
ﭘﻴﻤﺎن ﻋﺪم ﺕﻌﺮّض
4269
ﭘﻴﻤﺎن ﻋﺪم ﺕﻬﺎﺝﻢ
4270 4271 4272 4273 4274
ﭘﻴﻤﺎن ﮐﺴﻞ ﭘﻴﻤﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﭘﻴﻤﺎن ﻧﻈﺎﻣﻰ ﭘﻴﻤﺎن هﻮاﺋﻰ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ
4275 4276
ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ
4277 4278 4279 4280 4281
ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﮐﺶ ﭘﻴﻤﺎیﺶ ﭘﻴﻤﺎیﺶ ﻧﻤﻮدن ﭘﻴﻤﺒﺮ ﭘﻴﻤﺒﺮ
4282 4283 4284 4285
ﭘﻴﻤﺒﺮى ﭘﻴﻤﺒﺮى ﭘﻴﻤﺰد (ﭘﻴﻤﻮدن )ﺑﻪ
pejambarī pejambarī pej-mozd <- >ﭘﻴﻤﺎpejmūdan
Prophetenseherisch; prophetisch Arztgeld (n.); Honorar (n.) durchmessen
4286
(ﭘﻴﻤﻮدن )ﺑﻪ
4287
(ﭘﻴﻤﻮدن )ﺑﻪ
<- >ﭘﻴﻤﺎpejmūdan
durchqueren; durchwandern; durchziehen messen; abmessen
4288
(ﭘﻴﻤﻮدن )ﺑﻪ
vordringen (zu)
4289
ﭘﻴﻤﻮدﻧﻰ
<- >ﭘﻴﻤﺎpejmūdan
Firdausī (Šāhnāma 18/10), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 8/1), 2. Mose 16/18, Habakuk 3/6, Matthäus 7/2, Offenbarung 11/1 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 227)
zurückzulegen
Morier 1905:255/9
pejmān-e zedd⁺-e kommūnīsm⁺⁺⁺ pejmān-e adam⁺-e taǧāvoz(+) pejmān-e adam⁺-e taʾarroz⁺ pejmān-e adam⁺-e tahāǧom⁺ pejmān-kosel pejmān-nāme pejmān-e nezāmī⁺ pejmān-e hawāʾī⁺ pejmāne pejmāne pejmāne
Maß (n.) Trinkgefäß (n.)
pejmāne-kaš pejmāješ pejmāješ namūdan pejambar pejambar
Trinker (m.); Zecher (m.) Messen (n.); Messung (f.) messen; abmessen Bote (m.) Seher (m.); Prophet (m.)
Antikominternvertrag (m.)
Īrān 5778/3d
Nichtangriffsvertrag (m.)
Īrān 6024/2, 6038/1b
Nichtangriffsvertrag (m.)
Īrān 5899/1d, 6024/2f
Nichtangriffsvertrag (m.)
Īrān 4654/2d
vertragsbrüchig; Vertragsbrecher (m.) schriftliche Vereinbarung Militärbündnis (n.) Luftabkommen (n.) Hohlmaß (n.); Scheffel (m.)
Saʿdī (Ṭayyibāt 8/8) Farh 34 Rāhnamā-i dānišgāh V 186 Īrān 4654/2d LF 100/12, Kisāʾī (LF 100/13), Matthäus 5/14, 7/2, 23/32 GK 37 BQ I 209/28a, Salmān Sāvuǧī (Īrānšahr I 69/5) Kommentar Ḥāfiẓ 18,7 Firdausī Offenbarung 11/1 Firdausī Saʿdī (Bustān 67), Firdausī, Muʿizzī (Qaṣīda 3/1), Īrānī 1312:25/2, Ku 22/16 Anvarī (Ġazaliyāt 1/5) Schiller 125/17 Haïm 1931 Firdausī (Šāhnāma 316), Muʿizzī (Qaṣīda 2/32), Armaġān XIX 211/1, Īrān 6039/2b, Phl 405/9, Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma I 9f.), Smiles 181/21f. Phl 105/14, Morier 1905:75/14
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4290
ﭘﻴﻤﻮدﻧﻰ داﺵﺘﻦ
4291 4292 4293 4294 4295 4296 4297 4298 4299 4300 4301 4302 4303 4304 4305 4306 4307 4308 4309 4310 4311 4312 4313
ﭘﻴﻨﮓ ﭘﻮﻧﮏ ﭘﻴﻨﮕﻰ ﭘﻴﻨﮕﻰ زدﻩ ﭘﻴﻨﻮ ﭘﻴﻨﻪ ﭘﻴﻨﻪ ﭘﻴﻨﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﭘﻴﻮ ﭘﻴﻮر ﭘﻴﻮر ﭘﻴﻮر ﭘﻴﻮر اﺱﺐ ﭘﻴﻮرﻩ ﭘﻴﻮرﻩ ﭘﻴﻮﺱﺖ ﭘﻴﻮﺱﺖ ﭘﻴﻮﺱﺖ ﭘﻴﻮﺱﺖ ﭘﻴﻮﺱﺖ دادن ﭘﻴﻮﺱﺖ ﺵﺪن ﭘﻴﻮﺱﺘﺘﻪ ﺱﺎﺧﺘﻦ (ﭘﻴﻮﺱﺘﮕﻰ )ﺑﺎ (ﭘﻴﻮﺱﺘﮕﻰ )ﺑﺎ
4314 4315 4316
(ﭘﻴﻮﺱﺘﮕﻰ )ﺑﺎ (ﭘﻴﻮﺱﺘﮕﻰ )ﺑﺎ (ﭘﻴﻮﺱﺘﮕﻰ )ﻣﻴﺎن
4317 4318
ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ
<- >ﭘﻴﻮﻧﺪpejwastan
4319 4320 4321
ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ ( ﺑﻪ،ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )از
4322
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﺎ
<- >ﭘﻴﻮﻧﺪpejwastan
pejmūdanī dāštan (+Akk.) pīng-pōng⁺⁺⁺ pīngī pīngī-zade pīnū pīne pīne pīne-baste pīw pīwar : ī<*ē pīwar : ī<*ē pīwar : ī<*ē pīwar-asb : ī<*ē pijūre⁺⁺⁺ pijūre⁺⁺⁺ pejwast pejwast pejwast pejwast pejwast dādan pejwast šodan pejwaste sāḫtan (+Akk.) pejwastegī (bā) pejwastegī (bā) pejwastegī (bā) pejwastegī (bā) pejwastegī (mijān-e)
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
zurückzulegen haben
Morier 1905:255/9
Tischtennis (n.) Schlummer (m.) schläfrig getrocknete saure Buttermilch Hühnerauge (n.) Schwiele (f.) schwielig pfui! Sohhak (Beiname) (= ﺑﻴﻮرbīwar) zehn* (= ﺑﻴﻮرbīwar) zehntausend (= ﺑﻴﻮرbīwar) (Beiname) Sohhak Eiterfluß (m.); eiteriger Ausfluß (m.) Zahnfleischentzündung (f.) Anfang (m.) Beilage (f.) beständig Verstopfung (f.) (des Leibes) (den Leib) verstopfen beigefügt werden verbinden; zusammenfügen Verbindung (f.); Vereinigung (f.) Verbundenheit (f.); Zusammenhang (m.) (mit) Vertrag (m.) Verwandtschaft (f.) Verbundenheit (f.); Zusammenhang (m.) (zwischen) herantreten in gebundener Sprache sprechen/schreiben sich verstopfen verbinden laufen (von; zu)
Īrān 5824/1e Psalm 132/4 Matthäus 25/5 LF 111/23, Ṭayyān (LF 111/24) Morier 1905:259/8 Īrān 5824/1d Tarb 387 Haïm 1931:II 775a Firdausī Firdausī Firdausī Firdausī Rāhnamā-i dānišgāh IX 10/10 Īrān 4654/4a Īrān 5930/1e, 6033/2c Uṣūl 30/7 Niẓāmī (Ritter 1927:33) Tarb 478 Tarb 476 Īrān 5896/4a 2. Mose 26/9 Firdausī, Īrān 5828/2d, Phl 14/6, 2. Mose 26/4 Iṭṭilāʿāt 4424/1b
Salemann/Shukovski 1889:76 Salemann/Shukovski 1889:54, GK 49 Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār 22/19)
begegnen (wem)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 22/18)
Firdausī Armaġān XVIII 86/2 Rāhnamā-i dānišgāh V 167/23 Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 125) Firdausī
835
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription (+Akk.; bā) <- >ﭘﻴﻮﻧﺪpejwastan
Deutsch
Bemerkung
4323
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﺎ
4324
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﺎ
4325
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﺎ
4326
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4327
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4328
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4329
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4330
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4331
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4332
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4333
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ )ﺑﻪ
4334 4335
ﭘﻴﻮﺱﺘﻨﻰ (ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )ﺑﺎ
pejwastanī pejwaste (bā)
zu verbindend verknüpft (mit)
4336
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )ﺑﻪ
pejwaste (be)
verbündet (mit)
4337
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )ﺑﻪ
pejwaste (be)
verknüpft (mit)
4338
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )…را
pejwaste (…rā)
Anhänger
4339
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )…را
pejwaste (…rā)
beständig; ohne Unterlaß; dauernd; ewig, immer
(zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan) (zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan) (zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan) (zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan) (zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan)
4340
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )…را
pejwaste (…rā)
verbunden; in Verbindung stehend (mit)
(zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan)
836 Quellenangaben
hangen (an)
1. Mose 2/24
sich vereinigen (mit)
Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 379)
vereinigen (was; mit) eilen (nach)
ʿImāra (Šarq 13/23), Firdausī (Zulaiḫā 7), 2. Mose 26/3 Fattāḥī (Dastūr-i ūṣṣāq 86)
einholen (wen)
1. Mose 31/23
gelangen (nach)
Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 123), Firdausī, NāṣirḪusrau (Safarnāma 58/2) Morier 1905:195/18
pfropfen (was; auf)
sich gesellen (zu)
Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 11/6), Kasravī 1304:13/17 Niẓāmī (Ritter 1927:63)
sich hängen; hängen machen (an)
Saʿdī (Ḫabīāt 2/34)
vereinigen (was; mit)
FA 4/26a, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 14/10), Muḥsin Faiż (Dīvān 12/3), Pīrniyā 1313:III 2255/16, Salemann/Shukovski 1889:71 Firdausī (Zulaiḫā 42) ʿAṭṭār (Pandnāma 93), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 37/11) Tārīḫ-i Ṭabarī 504/5
sich anschließen (wem)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 11/11, 61/18), Beck 1915:103/17, Ku 21/5, 2. Mose 26/3 Firdausī Tārīḫ-i Ṭabarī 7/1, Beck 1915:217, Anvarī (Qaṣāʾid 4/4), Firdausī, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 3/2), Īrān 4369/2d, Römerbrief 1/9 Muʿizzī (Qaṣīda 2/16)
pe پ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
(zu ﭘﻴﻮﺱﺘﻦ pejwastan)
Firdausī, Apostelgeschichte 2/46
4341
(ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ )…را
pejwaste (…rā)
verknüpft
4342 4343
ﭘﻴﻮﺱﺘﻪ ﺝﺎم ﭘﻴﻮﺱﺖ… ﺵﺪن
pejwaste-ǧām pejwast-e… šodan
Farh 34/19 (Nw) Īrān 6033/2c
4344
ﭘﻴﻮﺱﺖ… ﻧﻤﻮدن
4345 4346
ﭘﻴﻮﮎ (ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ
pejwast-e… namūdan (+Akk.) pajūk pejwand (bā)
verwachsenblumenblättrig angehängt werden (wem); verbunden werden (mit) beilegen (wem; was)
Wahrmund 1898:II 65 Firdausī
4347 4348
(ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ (ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ
pejwand (bā) pejwand (bā)
Medinawurm (m.) Abfassung (f.); Zusammenstellung (f.) anhänglich (wem/an) Band (n.)
4349
(ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ
pejwand (bā)
4350 4351
(ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ (ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ
pejwand (bā) pejwand (bā)
Schößling (m.); Trieb (m.)*; Pfropfung (f.)* sehniges Band Verbindung (f.); Vereinigung (f.)
4352 4353
(ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ (ﭘﻴﻮﻧﺪ )ﺑﺎ
pejwand (bā) pejwand (bā)
verbunden Verwandter (m.)
4354 4355 4356
(ﭘﻴﻮﻧﺪ داﺵﺘﻦ )ﺑﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪ دوﺱﺘﻰ (ﭘﻴﻮﻧﺪ زدن )ﺑﺎ
zusammenhängen (mit) Freundschaftsband (n.) veredeln (wen/was; mit)
4357 4358
ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺵﺪن (ﭘﻴﻮﻧﺪ ﮐﺮدن )ﺑﺎ
aufgepfropft werden verbinden (wen/was; mit)
Römerbrief 11/18 Šarq 684/29
4359
(ﭘﻴﻮﻧﺪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
pfropfen
Gš 84/7
4360
(ﭘﻴﻮﻧﺪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
verbinden (wen/was; mit)
Firdausī (Zulaiḫā 258), Kasravī 1307:I XIII/17
4361
ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻧﺎﻣﻪ
pejwand dāštan (be) pejwand-e dūstī pejwand zadan (+Akk.; bā) pejwand šodan pejwand kardan (+Akk.; bā) pejwand kardan (+Akk.; be) pejwand kardan (+Akk.; be) pejwand-nāme
Tarbiyat 1317 Ǧāmī (Liebeslieder 1848:36/14), Firdausī (Šāhnāma 163), Hātif (Dīvān 3/19), Iṭṭilāʿāt 3807/4c Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma) Firdausī, Saʿdī (Ḫabīāt 2/50), Muʿizzī (Qaṣīda 3/22), Nāṣir-Xusrau (Saʿādatnāma 204) Morier 1905:237/2 Morier 1905:22/9 Schiller 36/18
Farh 34
4362 4363
(ﭘﻴﻮﻧﺪ یﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ (ﭘﻴﻮﻧﺪى داﺵﺘﻦ )ﺑﻪ
Übereinkommen (n.); Vereinbarung (n.) verbunden werden (mit) zusammenhängen (mit)
pejwand jāftan (ba) pejwand-ī dāštan (be)
Īrān 6019/4d, 6073/4c
Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 178) Ǧāmī (Liebeslieder 1848:50/7), Ḥāfiẓ (Dīvān 97/11), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 639), Hātif (Dīvān 3/13), Gu Sarmad (Ishāq 1355:206/12)
Hzf 2/3 Morier 1905:237/2
837
pe پ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4364
ﭘﻴﻪ
4365 4366 4367 4368 4369 4370 4371 4372 4373
ﭘﻴﻪ ﭘﻴﻪ ﭘﻴﻪ ﭘﻴﺶ ﭘﻴﻪ ﺧﺮس ﭘﻴﻪ ﺧﻮﮎ ﭘﻴﻬﻤﻮن ﭘﻰ… ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻰ… ﺑﻮدن ﭘﻰ… رﻓﺘﻦ
4374 4375 4376 4377
ﭘﻰ… ﺵﺪن ﭘﻰ… ﻓﺮﺱﺘﺎدن ﭘﻰ… ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﻰ… ﮔﺮﻓﺘﻦ
Deutsch
pīh
Fett (n.)
pīh pīh pijah-pīš : ī<*ē pīh-e ḫers pīh-e ḫūk pijemōn⁺⁺⁺ pej-e… bar gereftan pej-e… būdan pej-e… raftan
Mark (n.); Edelstes (n.) Speck (m.) (LN: Gebiet in Gilan) Bärenfett (n.) Schweinefett (n.) Piemont verfolgen (wen) hinter… her sein nachgehen (wem)
pej-e… šudan pej-e… ferestādan pej-e… gereftan pej-e… gereftan
hinter… her sein schicken (nach); holen lassen (wen) folgen (wem) verfolgen (wen)
838
Bemerkung
Quellenangaben
(frz. Lehnwort)
Šarq 217/22, 1. Mose 4/4, 2. Mose 23/18, Buch der Richter 3/22, Jesaja 1/11, Psalm 119/70 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/5) Litt 130 Erdmann 1860:718 Morier 1905:75/5 Īrān 6012/2a Īrān 4654/3a, 5824/2c Tārīḫ-i Tabarī 513/3Fn. Rūmī (FR I 111/19) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 4/7, 7/3), Īrānšahr I 161/16 Mīnuvī 1307:XI/17 Beck 1914:375, Fleischer 1875:164 Saʿdī (Gulistān 18/3), Firdausī (Zulaiḫā 17) Tārīḫ-i Ṭabarī 513/3
te ت
Farhangnevīs
№
Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1 2 3
ت ت ت
t -at -t
4
ﺗﺎ
tā
5
ﺗﺎ
tā
6 7
ﺗﺎ ﺗﺎ
tā tā
binnen bis; bis zu
8
ﺗﺎ
tā
daß; auf; damit
9 10
ﺗﺎ ﺗﺎ
tā tā
Saite (f.) seit
11
ﺗﺎ
tā
so daß
12 13
ﺗﺎ ﺗﺎ
tā tā
sobald als solange
14 15 16
ﺗﺎ ﺗﺎ ﺗﺎ
tā tā tā
solange, als während Zahl (f.)
(4. Buchstabe des Abc, Zahlwert 400) (Endung der 2. Person Sg.) (Endung der 2. Person Sg., z.B. ﭘﺎت pā-t "dein Fuß", ﭘﺎهﺎتpā-hā-t "deine Füße")
Bemerkung
Quellenangaben
Salemann/Shukovski 1889:15 (verstärkt Interroga- Jensen 1931:89, 149, 252 tiva, Adjektiva, Konjunktionen) (verstärkt mitunter Jensen 1931:89 ein folgendes ﭼﻪče) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 29/5) Tārīḫ-i Ṭabarī 2/14, 24/15, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 5/8), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/15), MF I 64/3, Mīnuvī 1307:V/1, VI/19, Īrān 4369/1a, 2d, 6411/3c, Īrānšahr I 43/8, Šarq I 2/5, 2. Mose 10/6, Rosen 1890:116, Rosen 1925:77, 79 LF 113/24, Anvarī (Qaṣāʾid 187/12); Bū Šakūr (LF 100/9), Tārīḫ-i Ṭabarī 3/1, 7/6, Ḥāfiẓ (Dīvān 4/1, 5/2, 14/5), Saʿdī (Gulistān 27/9), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 4/10, 16/18, 83/3), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 48/23), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/8) Kātibī Turšizī (FA 172/1a, 2) (mit folgendem epi- Firdausī (Gedichte 14/11), Nāṣir-Ḫusrau schen Präteritum) (Safarnāma 60/19), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/3), Fleischer 1878:240 Ġazalī (Streitschrift 3/18), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 6/19) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 28/20) (mit folgendem Prä- Anvarī (Qaṣāʾid 178/56), Bū Shakūr (Kāva V/8:12/25, 29), Saʿdī (Rosen 1890:93), Ẓahīr teritum*) Faryābī (Rückert 1874:349/6), Firdausī (Gedichte 9/1, Šāhnāma 17/29), Minūčihrī 1/31, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 74/6), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 4/8), Fleischer Beck 1914:52 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 12/13) Muḥsin Faiż (Dīvān 4/3)
839
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
17
ﺗﺎ اﺑﺪ
18
ﺗﺎ اﺑﺪ اﻻﺑﺎد
19 20 21 22 23 24 25 26
ﺗﺎ ازو ﺑﺎران ﺑﺎرد ﺗﺎ ﺁﺳﺎن ﺑﻮد ﺗﺎ ﺁﺳﺎن … ﺑﻮد ﺗﺎ ﺁن ﮔﺎﻩ ﮐﻰ ﺗﺎ ﺁن وﻗﺖ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﺎ داﻧﺴﺘﻬﺎﻳﻢ
27
[!] ﺗﺎ اﻧﺪازﻩ
28 29 30 31 32 33 34 35 36
ﺗﺎ اﻧﺪاز۽ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺗﺎ او را ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎ اﻳﻦ روزﮔﺎر ﺗﺎ اﻳﻨﮑﻪ
37 38 39 40
ﺗﺎ ﺑﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺑﺂﺧﺮ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺗﺎ ﺑﺤﺎل
41 42 43 44 45 46
ﺗﺎ ﺑﺤﺎل ﺗﺎ ﺑﺤﺎل ﺗﺎ ﺑﺮﻳﺎن ﮐﺮدﻣﺎﻧﻰ ﺗﺎ ﺑﻘﺪر اﻣﮑﺎن ﺗﺎ ﺑﮑﺠﺎ ﺗﺎ ﺑﮑﻰ
Deutsch
tā abad⁺
ewighin; ewiglich
tā abado⁺-l-ābād⁺
bis in alle Ewigkeit
tā az-ū bārān bārad tā āsān bowad tā āsān … bowad tā ān gāh ke tā ān waqt⁺ tā ān-ǧā ke tā ān-ǧā ke tā ān-ǧā ke mā dānesteīm tā andāze-jī
damit Regen aus ihr falle damit es leicht sei damit … leicht sei bis zu dem Zeitpunkte, da bisher; bis dahin soweit soweit; soviel soweit wir wissen
tā andāze-jī ke tā ān-ke tā ān-ke tā ān-ke tā ū-rā be-bīnand tā īn pāje tā īn tārīḫ⁺ tā īn rūzgār tā īn-ke
soweit bis; bis dazu damit; auf daß so daß sogar daß sie sie sehen so sehr bis zu diesem Zeitpunkt bis zu dieser Zeit bis; bis daß
tā be-abad⁺ tā be-āḫer tā be-tawān tā be-hāl⁺
auf ewig; ewighin; ewiglich bis zum Ende; bis ans Ende nach Möglichkeit; soweit man kann bis jetzt; bis heute; bisher
tā be-hāl⁺ tā be-hāl⁺ tā berjān kardmānī tā be-qadr⁺-e emkān tā be-koǧā tā be-kej
bisher noch daß wir es brieten nach Möglichkeit bis wohin? wie lange noch?
ziemlich
Bemerkung
840 Quellenangaben Ḥāfiẓ (Dīvān 77/3), Saʿdī (Ḫavātīm 55/6), Īrānī 1312:2/18, Phl 417/6 1. Mose 44/32, Esra 3/11, Psalm 22/26, Matthäus 6/3 Tārīḫ-i Ṭabarī 6/6 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 6/11) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 6/11) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 324/3) Kašf-i talbīs 21/21 Ḥamīdī 240/13 Nachwort, Smiles 154/30 Kasravī 1307:I XIII/12 Kasravī 1304:4/12
[Melzer streicht ﻳﻰ am Ende von اﻧﺪازﻩ durch]
Kašf-i talbīs 89/10 Ādāb I III/3 Fleischer 1875:120, 218 Beck 1914:101 Luṭf ʿAlī (Erdmann 1861:775/13) Tārīḫ-i Ṭabarī 12/10 Browne 1316 Beck 1915:335 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/15f.) Qulī-Ḫān (Safarnāma 114/6), Kasravī 1304:4/4, Kašf-i talbīs 41/2, Šarq I 4/3, Morier 1905:36/7, Islam III 67/7 1. Mose 3/22, Psalm 37/29, Matthäus 22/19 BQ I 123/6a f., Tārīḫ-i Ṭabarī 8/2 Īrān 6058/1e Anīrān 29/21, Ramażānī 1315:4/12, 6/20, 10/15, Rāhnamā-i dānišgāh b 2, Beck 1915:90 Buch der Richter 16/13 Galaterbrief 1/10 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 324/6) Minūčihrī Einleitung 2/7f. Ḥāfiẓ (Dīvān 13/1) Shams-i Faḫrī (Lexicon 87/10), Muḥsin Faiż
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
47 48
ﺗﺎ ﺑﮕﺬارﻣﻰ ﺗﺎ ﺑﻪ
49
ﺗﺎ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﻧﺘﻮاﻧﻨﺪ
50 51 52 53
ﺗﺎ ﺝﺎودان ﺗﺎ ﺝﺎﺋﻰ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺝﺎﺋﻰ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ
54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74
ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل دﻳﮕﺮ ﺗﺎ ﭼﻨﺪان ﮐﻪ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺧﻮاهﻰ ﮐﺮد ﺗﺎ ﭼﻪ ﻗﺪر ﻏﺮض ﺧﻮﻳﺶ ﺗﺎ ﺡﺎل ﺗﺎ ﺡﺎﻻ ﺗﺎ ﺡﺎﻟﻢ ﺝﺎ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺡﺪ اﻣﮑﺎن ﺗﺎ درﺝۀ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻰ ﮐﻪ ﺗﺎ زﻳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪر ﺗﺎ ﻗﺪر ﻏﺮض ﺧﻮﻳﺶ ﺗﺎ ﮐﺎر ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺷﻮد ﺗﺎ ﮐﺠﺎ ﺗﺎ ﮐﺠﺎ ﺗﺎ ﮐﺮدن
75
ﺗﺎ ﮐﻪ
Deutsch
tā be-gozār-am-ī tā be
daß ich vorüberkäme bis; bis zu; bis auf; bis an
tā tāḫtan na-towānand tā ǧāwedān tā ǧā-ʾī ke tā ǧā-ʾī ke momken⁺-ast tā čand
damit sie keinen Einfall machen könnten auf ewig soweit soweit es möglich ist wie lange?; wie lange noch?
tā čand sāl-e dīgar tā čandān ke towān goft tā čand sāl-e dīgar tā če tā če tā če tā če ḫāhī kard tā če qadr⁺-e qaraz⁺-e ḫīš tā hāl⁺ tā hālā⁺ tā hāl⁺-am ǧa bij-ājad tā hadd⁺-e emkān⁺ tā daraǧe⁺-ʾī tā zamān⁺-ī ke tā zīr-e tā qadr⁺-e tā qadr⁺-e qaraz⁺-e ḫīš tā kār kūtāh šawad tā koǧā tā koǧā tā kardan (+Akk.)
bis in einigen Jahren soviel man nur immer sagen kann bis in einigen Jahren damit was immer wie sehr was wirst du machen? je nach seiner Absicht bis jetzt; bisher bisher damit ich mich beruhige nach Möglichkeit; möglichst bis zu einem gewissen Grade solange; solange, bis bis unter (wohin) je nach je nach seiner Absicht um die Sache kurz zu machen bis wohin wo zusammenfalten
tā ke
als (zeitlich)
Bemerkung
Quellenangaben (Dīvān 11/7), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 240) ʿUnṣurī (16/1) Firdausī (Gedichte 14/5, Šāhnāma 18/13), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 105/3), Īrān 4369/2e, Īrānšahr I 201/1, Habakuk 3/13 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/9 Firdausī (Zulaiḫā 175) Šarq 14/17 Īrān 6411/3f Anvarī (Qaṣāʾid 178/6), Ǧāmī (FŠ I 44a), Rūmī (Vierzeiler 155/5, 6, 7), Saʿdī (Badāyiʿ 54/1-7), ʿInād Rūzanī (FR I 112/20), Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 4/11) Beck 1914:140 Salemann/Shukovski 1889:83a+ Beck 1914:140 Jensen 1931:188 Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 444/3) Mīr Ḫusrau (BA I 19/31c) Jensen 1931:252 Mavaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/11) Īrān 6423/1b, Īrānšahr III 272/1 Tarb 91 Īrān 4698/2d Ḥāfiẓ Abrū 22 Pāzārgād 1315:417/7f, Armaġān XVI 412/4 Īrān 6023/1a, 6061/2g Tārīḫ-i Ṭabarī 12/4 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/11) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/11) Muʿizzī (Qaṣīda 2/6) Asadī (Garšasbnāma 307) Pāzārgād 1315:144/8, 373/1, Īrān 4654/2e, Morier 1905:207/4 Tāǧuʾd-Daula (Vambéry 414/1)
841
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
76 77 78
ﺗﺎ ﮐﻪ ﺗﺎ ﮐﻪ ﺗﺎ ﮐﻪ
tā ke tā ke tā ke
da daß; damit damit solange
79 80
ﺗﺎ ﮐﻰ ﺗﺎ ﮐﻰ
tā kej tā kej
wie lange noch?; bis wann? wie lange?; wie lange noch?; bis wann?
81 82
ﺗﺎ ﻣﺎداﻣﻰ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻣﺪت ﭘﻨﺞ ﺳﺎل
tā mā⁺-dām⁺-ī ke tā moddat⁺-e panǧ sāl
83 84 85 86 87
ﺗﺎ ﻧﻪ ﺗﺎ ورود ﻃﺒﻴﺐ ﺗﺎ وﻗﺘﻰ ﮐﻪ ﺗﺎ وﻗﺘﻰ ﮐﻪ (ﺗﺎ)ى
tā na tā worūd⁺-e tabīb⁺ tā waqt⁺-ī ke tā waqt⁺-ī ke tā(j)
solange innerhalb von fünf Jahren; binnen fünf Jahren bevor nicht bis zum Eintreffen des Arztes bis bis zu der Zeit, da (Name des Buchstaben )ت
88 89 90 91 92 93
(ﺗﺎ)ى (ﺗﺎ)ى ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب
tā(j) tā(j) tāb tāb tāb tāb
Falte (f.) Stück (n.) (oft nicht zu übersetzen) Abglanz (m.) Brenneisen (n.) Flechte (f.) (der Locke)* Glanz (m.); Schimmer (m.)
94
ﺗﺎب
tāb
Glut (f.)
95
ﺗﺎب
tāb
Hitze (f.)
96
ﺗﺎب
tāb(-e)
Kraft (f.); Stärke (f.) (zu)
97
ﺗﺎب
tāb
Kräuselung (f.)
98
ﺗﺎب
tāb
Krümme (f.)
Bemerkung
842 Quellenangaben Beck 1914:101, GK 165 Saʿdī (Ḫabīāt 2/7) Anvarī (Qaṣāʾid 5/14, 23/38), Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:2/20), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/45) Rūdakī (FA 683/2a), GK 165 Rūdakī (LF 8/15), Saʿdī (Badāyiʿ 54/3, Gulistān 23/19), Ġanī (Ġazalīyāt 6/5), Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 4/1) Phl 400/7 Rāhnamā-i dānišgāh V 9/4 Litt 32 Pāzārgād 1315: 364/17 Pāzārgād 1315:478/9 Jensen 1931:181 BQ I 22/3b, FR I 37/26, Šaibānī 1314:I 79/8, Salemann/Shukovski 1889:4 Rosen 1925:83 Īrān 5753/3e, 6073/3g, GK 37 Qulī-Ḫān (Safarnāma 4/11, 15) Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 43/13), ʿUnṣurī Farruḫī (Dīvān 45/5) Šams-i Faḫrī (Lexicon 8/21, 9/14), Ḥāfiẓ (Dīvān 19/1, 38/1), Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 65/8), ʿAṣṣār (ZDMG XV 391/5) Ahlī Šīrāzī (Erdmann 1961:780/10), Ḥāfiẓ (Dīvān 19/1), Firdausī (Gedichte 1/38), Morier 1905:141/17, Beck 1915:354 Shams-i Faḫrī (Lexicon 8/21, 9/15, 42/15, 46/11), Ḥāfiẓ (Dīvān 19/1), GK 144 Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/1), Ǧāmī (Rückert 1875:19710), Ḥāfiẓ (Dīvān 93/3), Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 46/15), Ġanī (Ġazalīyāt 2/5), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 123/17), Līsānī (Erdmann 1858:525/10), Īrānī 1312:15/4, Kasravī 1307:I 9/2, Morier 1905: XVI/10, Ḥāfiẓ (Dīvān 1/2), Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 39/9), Farruḫī (Dīvān 4/12, 13) Salemann/Shkovski 1889:76b+
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
99 100 101 102 103 104 105
ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب
tāb tāb tāb tāb tāb tāb tāb
106 107 108
ﺗﺎب ﺗﺎب ﺗﺎب
tāb tāb tāb
109 110
ﺗﺎب ﺗﺎب اﷲ ﻋﻨﻪ
tāb tāba⁺-l-lāho⁺ an⁺-ho⁺
111
ﺗﺎب ﺁوردن
tāb āwardan (+Akk.)
112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126
ﺗﺎب ﺁوردن ﺗﺎب ﺁوردن ﺗﺎب ﺁوردن (ﺗﺎب ﺁوردن )در (ﺗﺎب ﺁوردن )ﮐﻪ ﺗﺎب ﺁورى ﺗﺎب ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎب ﺧﻮرد ﺗﺎب ﺧﻮردﻩ ﺗﺎب ﺧﻮردﻩ ﺗﺎب دادن ﺗﺎب دادن ﺗﺎب دادن ﺗﺎب داﺷﺘﻦ (ﺗﺎب داﺷﺘﻦ )از
127 128 129 130 131
ﺗﺎب دﻳﺪﻩ ﺗﺎب زدن ﺗﺎب زن ﺗﺎب ﻗﻬﺮ ﺗﻮ ﺗﺎب ﮔﺮﻓﺘﻦ
tāb āwardan (+Akk.) tāb āwardan (+Akk.)* tāb āwardan (be) tāb āwardan (dar) tāb āwardan (ke) tāb-āwarī tāb-ḫāne tāb-ḫord tāb-ḫorde tāb-ḫorde tāb dādan (+Akk.) tāb dādan (+Akk.) tāb dādan (+Akk.) tāb dāštan (+Akk.) tāb dāštan (az) tāb-dīde tāb zadan tāb-zan tāb-e qahr⁺-e to tāb gereftan
Deutsch Leid (n.) Liebesglut (f.) Macht (f.) Qual (f.) Ringelung (f.) Schaukel (f.) Schlinge (f.); Windung (f.) (des Seils, der Locke) Strahl (m.) Widerstandskraft (f.) Windung (f.); Schlängelung (f.); Ringelung (f.) Zorn (m.) dessen reuige Umkehr Gott annehmen möge aushalten; ausstehen; ertragen brennen (Haare) sich kümmern (um) standhalten (wem) ausdauern; beharren (in) die Kraft aufbringen (daß) Ausdauer (f.) Winterhaus (n.) (mit einem Ofen) erhitzt gekraust; gekräuselt gewunden erhitzen flechten* kräuseln aushalten; ausstehen; ertragen aufgebracht sein; erhitzt sein; erzürnt sein (über/wegen) gewunden schimmern Bratspieß (m.) die Kraft, deinen Zorn zu ertragen Kraft gewinnen; erstarken; sich kräf-
Bemerkung
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 8/21) Pīrūz Mašriqī (LF 26/13) Niẓāmī (Šarafnāma 28), Beck 1915:354 Hübschmann 1895:176 Farruḫī (FA 172/7b) Litt 131 Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/1) Rūmī (Nicholson 252) FR I 109/22, Rūdakī (LF 7/19) Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:3/2) Hübschmann 1895:176 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 2/2) Ḥāfiẓ (Dīvān 16/2), Schiller 98/13, 102/20f., Nicolas 1887:I 468 Morier 1905:233/12 Ḥāfiẓ (Dīvān 16/2) Morier 1905:251/5 ʿUnṣurī Vz. 20/1V. Morier 1905:800/8 Morier 1905:32/11 Anvarī (FA […]) Farruḫī Nicolas 1887:I 281 BQ I 150/29b BA I 2/11c Nicolas 1887:I 261 Nicolas 1887:I 281 Nicolas 1887:I 468 Ḥāfiẓ (Dīvān 198V.) Niẓāmī (Ritter 1927:30) Ḫaffāf (LF 7/11) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 14/38) Salmān (BA I 36/29c)
843
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
132 133 134 135
ﺗﺎب ﮔﺸﺎدن ﺗﺎب ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺗﺎب و ﺗﺐ ﺗﺎب و ﺗﺤﻤﻞ داﺷﺘﻦ
136 137
ﺗﺎب و ﺗﻮان ﺗﺎﺑﺎن
138 139 140 141
(ﺗﺎﺑﺎن رو)ى ﺗﺎﺑﺎن ﺷﺪن ﺗﺎﺑﺎن ﮐﺮدن ﺗﺎﺑﺎﻧﻴﺪن
142 143 144
ﺗﺎﺑﺪار ﺗﺎﺑﺪار ﺗﺎﺑﺪار
145 146 147
(ﺗﺎﺑﺪار )از ﺗﺎﺑﺲ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن
148
tāb-e gošādan tāb-e moqāwamat⁺ tāb o tab tāb o tahammol⁺ dāštan (+Akk.) tāb o tawān tābān
tābān-rū(j) tābān šodan tābān kardan (+Akk.) <- >ﺗﺎﺑﺎنtābānīdan
Deutsch tigen die Kraft zu öffnen Widerstandskraft (f.) Hitze und Fieber: Fieberhitze (f.) aushalten Machtentfaltung (f.)* schimmernd; strahlend; glänzend
strahlenden Gesichts zu strahlen beginnen leuchten lassen anzünden; entzünden gebrannt (Locke) gekräuselt; gewellt glänzend
tāb-dār (az) tābes⁺⁺⁺ tābestān
erhitzt; aufgebracht; zornig (wegen) Rückenmarkschwindsucht (f.) im Sommer
ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن
tābestān
Sommer (m.)
149 150
ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻪ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻰ
tābestāne tābestānī
Sommersommerlich; Sommer-
151
ﺗﺎﺑﺴﺘﻪ
tābaste
152
ﺗﺎﺑﺶ
Alm (f.); wasser- und futterreicher Weideplatz Glanz (m.); Schein (m.); Scheinen (n.)
tābeš
Bemerkung
844 Quellenangaben Morier 1905:300/5 Īrān 5903/1e, 5947/1e, 6021/3e Morier 1905:141/17 Hugo 24/17b
Beck 1914:354 (zu ﺗﺎﻓﺘﻦtāftan bzw. Abū Šakūr (MF I 65/13), Aḫsīkatī (FR I 127/16), Anvarī (Muqaṭṭaʿāt 52/2), Pūr-i ﺗﺎﺑﻴﺪنtābīdan) Dāvūd (Īrānī 1312:5/24), Ḥāfiẓ (Dīvān 11/4), Rūmī (Nicholson 297/1), Gurgānī (Vīs u Ramīn 13/14), Ku 8/11 Gurgānī (Vīs u Ramīn 20/8) Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:8/1) Psalm 31/16 Īrān 6512/1c Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 4/8), ʿUnṣurī Nāmdār LF 7/23, Ḥāfiẓ (Dīvān 137/9), Firdausī (Gedichte 14/1) Ḥāfiẓ (Dīvān 198/3) Rāhnamā-i dānišgāh I 92 LF 27/11, Armaġān XVIII 239/5, Beck 1914:147, Jensen 1931:247 Ramażānī 1315:7/5, Īrān 6423/1a, 1. Mose 8/22, Psalm 32/4, Rosen 1925:76 Armaġān XVIII 235/5 Šams-i Faḫrī (Lexicon 46/16, 93/10), FK I 101/19b, LF 26/6, Īrān 4707/1f, Buch der Richter 3/20, Daniel 2/33, Morier 1905:198/41, Litt 73 Haïm 1931 Šams-i Faḫrī (Lexicon 8/21), LF 7/22, Ḫāqānī (Dīvān II/6), Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:5/5), Farruḫī (Dīvān 45/40), Firdausī (Šāhnāma 18/77), Qulī-Xān (Gedichte 73/13, Sifāratnāma 5/14, 137/5), Īrān 5926/1a, Psalm
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
153 154
ﺗﺎﺑﺶ ﺗﺎﺑﺶ ﺁﻓﺘﺎب
tābeš tābeš-e āftāb
Strahlung (f.) Sonneschein (m.); Sonnenglut (f.)
155 156 157
ﺗﺎﺑﺶ ﺧﻮر ﺗﺎﺑﺶ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﺑﻊ
tābeš-e ḫor tābeš jāftan tābeʾ⁺ (-e)
Sonneschein (m.); Sonnenglut (f.) zu scheinen beginnen abhängig (von)
158 159 160
ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻊ
tābeʾ⁺ tābeʾ⁺ tābeʾ⁺ (-e)
Anhänger (m.) folgsam; fügsam; gehorsam untertan; unterstellt (wem); Untertan (m.)
161 162 163 164
ﺗﺎﺑﻊ (f. ﻩ-) ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻌﻴﺖ ﺗﺎﺑﻌﻴﺖ
tābeʾ⁺ tābeʾ⁺ (f. -e) tābeʾijjat⁺ tābeʾijjat⁺
165 166
ﺗﺎﺑﻌﻴﺖ ﺗﺎﺑﻊ… ﺑﻮدن
tābeʾijjat⁺ tābeʾ⁺ -e… būdan
Zubehör (n.) folgend Abhängigkeit (f.) Staatszugehörigkeit (f.); Staatsangehörigkeit (f.) Untertänigkeit (f.) folgen (wem)
167
ﺗﺎﺑﻊ… ﮐﺮدن
168 169 170 171
ﺗﺎﺑﻠﺖ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﺗﺎﺑﻠﻮ (ﺗﺎﺑﻠﻮ)ى
tābeʾ⁺ -e… kardan (+Akk.) tāblet⁺⁺⁺ tāblo⁺⁺⁺ tāblo⁺⁺⁺ tāblo(j)/tāblū(j)⁺⁺⁺
172 173
ﺗﺎﺑﻠﻮى ﻧﻘﺎﺷﻰ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ
174 175 176 177
ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ ﺷﺪن ﺗﺎﺑﻨﺎﮐﻰ ﺗﺎﺑﻨﺪﮔﻰ ﺗﺎﺑﻨﺪﮔﻰ
Bemerkung
18/12 Tārīḫ-i Ṭabarī 13/15 LF 7/22, Firdausī (Šāhnāma 18/7), Hidāyat (Iṣfahān 21/13), Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 23/2) Qulī-Ḫān (Sifaratnāma 137/10) Ḫāqānī (Dīvān II/6f.) Šaibānī 1314:I 16/4, Beck 1915:79, Nicolas 1887:I 342, Rosen 1925:128, Rosen 1926:118 FR I 39/8, FR I 39/8, Bāb 9/1, 14/9 Kašf-i talbīs 51/7, Rosen 1926:118 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 71/17), Kašf-i talbīs 68/41, 2. Mose 11/8, Beck 1915:79, Litten 1919:3/10 Nicolas 1887:I 59 Beck 1915:79 Kašf-i talbīs 67/21 Īrān 5909/2e, 6034/1e Haïm 1931:I 24 Ḫāqānī (Dīvān VII/1), Īrānī 1312:54/18f., Šarq [I] 7/9, Schiller 171/7f. Kašf-i talbīs 243/21, Īrān 6479/2f
unterstellen (wen/was; wem) Plätzchen (n.); Tablette (f.) Abbildung (f.) Bildtafel (f.); Tafel (f.) Gemälde (n.); Bild (n.)
tāblo⁺⁺⁺-je naqqāšī⁺ tābnāk
Gemälde (f.) glänzend; strahlend; blank; schimmernd
tābnāk šodan tābnākī tābandegī tābandegī
erglänzen; erstrahlen Glänzen (n.); Glanz (m.) Glanz (m.); Schimmer (m.) Lodern (n.)
Quellenangaben
(frz. tablette)
Armaġān XIX 684/21, Īrān 5909/3f Īrān 5746/3f, Smiles 33/23 Īrān 5986/4a, 6011/3f Phl 69/27, Īrān 4651/1d, 4697/1a, 5986/4a, 6039/2d, Smiles 33/33 Īrān 6018/3g Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:4/36), Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil), Firdausī (Šāhnāma 39), MF I II/1, Armaġān XIX 3/7, Īrān 5824/1a, Smiles 14/8 Morier 1905:253/8 Smiles 146/12 Sp Riv 229 Haïm 1931:II 4
845
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
178 179
ﺗﺎﺑﻨﺪﮔﻰ ﺁﻓﺘﺎب ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ
180
ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ
181 182 183 184
ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ ﺷﺪن ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ ﺷﺪن ﺗﺎﺑﻮت ﺗﺎﺑﻮت
185 186
ﺗﺎﺑﻮت ﺗﺎﺑﻮت
187 188 189
ﺗﺎﺑﻮت ﺗﺎﺑﻮت ﺳﮑﻴﻨﻪ ﺗﺎﺑﻮت ﻋﻬﺪ
tābūt tābūt-sakīne⁺ tābūt-e ahd⁺
190 191
ﺗﺎﺑﻮت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﺑﻮغ
tābūt-mānand tābūq⁺⁺
192 193
ﺗﺎﺑﻮﮎ ﺗﺎﺑﻪ
194 195 196
ﺗﺎﺑﻪ ﺗﺎﺑﻴﺪ ﺗﺎﺑﻴﺪ ﮐﺮدن
197
ﺗﺎﺑﻴﺪن
<- >ﺗﺎبtābīdan
198 199
ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن
<- >ﺗﺎبtābīdan
tābandegī-je āftāb tābande tābande tābande šodan tābande šodan tābūt tābūt tābūt tābūt
tābūk tābe tābe taʾbīd/tābīd⁺ taʾbīd⁺ kardan (+Akk.)
Deutsch Sonnenschein (m.) schimmernd; strahlend
Bemerkung
846 Quellenangaben
Šarq [I] 676/28 (zu ﺗﺎﻓﺘﻦtāftan bzw. Firdausī (Šāhnāma 18/4, 92, 195), MF I II/2 ﺗﺎﺑﻴﺪنtābīdan) Šams-i Faḫrī (Lexicon 64/6), KL 65/16, strahlend; glänzend; gleißend Farruḫī (Dīvān 3/2) sich zu winden beginnen Qaṭrān (MF I 476/21) zu brennen beginnen Qaṭrān (MF I 476/21) Bahre (f.); Totenbahre (f.) Morier 1905:245/8, Haïm 1931:I 79 2. Mose 25/10, 1. Samuel 3/3, Rückert Kasten (m.); Schrein (m.) 1874:41 Kästchen (n.) 2. Mose 2/3 Sarg (m.); Totenschrein (m.); Toten- (aramäisch) Berhem-م+( ]? [رDiez Chor Bdkm 102), Saʿdī (Marāī 4/7a), Mīr Ḫusrau (BA I 108a), Īrān truhe (f.) 4369/2d, 1. Mose 50/26, GK 6, Nicolas 1887:I 122 Tragbahre (f.) Nicolas 1887:I 139 Bundeslade (f.) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 39/15) Buch der Richter 20/27, Josua 3/3, 1. Samuel Bundeslade (f.) 4/3 sargähnlich Īrānšahr I 134/9 Selbsterniedrigung (f.) (Brauch im FA Oberamuland, sich vor dem Herrscher mit entblößten Haupt die Ohren fassend, um Verzeihung zu bitten) Vorsprung (m.); Söller (m.) Farālāvī (MF I 65/24) Röstpfanne (f.); Bratpfanne (f.); Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 103/4), Armaġān XVII 332/10, Hübschmann 1895:176, Rückert Pfanne (f.) 1874:46 Spiegelung (f.); Rückstrahlung (f.) Rūmī (Nicholson 327) Erhaltung (f.) Haïm 1931 erhalten; fortdauern lassen; fortleben Psalm 41/3 lassen Muʿizzī (LF 11/6), Nāṣir-Ḫusrau blinken; blitzen; erglänzen; strahlen (= ﺗﺎﻓﺘﻦtāftan) (Raušanāʾīnāma 238), Hugo 77/2b, Morier 1905:IX/1, GK 147 brennen Hübschmann 1895:176 Hugo 87/1a, Morier 1905:12/10f., 21/11, drehen; zwirbeln 134/5, Hübschmann 1895:176, Salemann/Shukovski 1889:76
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
200
ﺗﺎﺑﻴﺪن
<- >ﺗﺎبtābīdan
flechten
201 202 203 204 205 206
ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن
<- >ﺗﺎبtābīdan
glänzen glänzen kräuseln leuchten spinnen strahlen
207 208 209 210 211
ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن ﺗﺎﺑﻴﺪن
<- >ﺗﺎبtābīdan
verbrennen verdrehen verspinnen (was) wärmen wenden
212 213
ﺗﺎﺑﻴﺪن (ﺗﺎﺑﻴﺪن )از
zwirbeln (den Schnurrbart) ausstrahlen (was; von)
214 215
(ﺗﺎﺑﻴﺪن )ﺑﺎ (ﺑﺮ/ﺗﺎﺑﻴﺪن )ﺑﻪ
<- >ﺗﺎبtābīdan
216 217
(در/ﺗﺎﺑﻴﺪن )ﺑﻪ ﺗﺎﺑﻴﺪﻩ
<- >ﺗﺎبtābīdan
hineinleuchten (in) gewebt; gewoben
218 219 220 221
ﺗﺎﺑﻴﻦ ﺗﺎﺑﻴﻦ ﺗﺎﺑﻴﻦ اول ﺗﺎب… ﺁوردن
tābīn tābīn tābīn-e awwal⁺ tāb-e… āwardan
gemeiner Soldat Mann (m.); Mannschaftsperson (f.) Gefreiter (m.) aushalten; ertragen (was)
222 223 224 225 226 227 228 229
ﺗﺎب… ﺁوردن ﺗﺎب… داﺷﺘﻦ ﺗﺎﭘﺎل (ﺗﺎﭘﻮ)ى ﺗﺎﭘﻮغ ﺗﺎﭘﻮغ زدن ﺗﺎﭘﻮغ زن ﺗﺎت
tāb-e… āwardan tāb-e… dāštan tāpāl tāpū(j) tāpūq⁺ tāpūq zadan (+Akk.) tāpūq-zan tāt
ertragen können (was) ertragen (was) Kuhmist (m.); Rindermist (m.) Hütte (f.) (aus Holz mit Erde bedeckt)
Litt 97 Kašf-i talbīs 66/1, 68/17, Morier 1905:189/15 Litt 97 Ḥāfiẓ (Dīvān 16/2), Morier 1905:314/14f., Schiller 32/18 Morier 1905:299/20 Schiller 143/8 FA Morier 1905:203/13
streifen; leicht berühren streifend; leicht berührend (iranische Bevölkerung inmitten von
Morier 1905:101Fn. Morier 1905:101/6 EdI III 9a
Rūdakī (LF 51/17), Litt 80, Nicolas 1887:I 261 Rosen 1925:64 Rosen 1925:64 Nicolas 1887:I 281 Anvarī, Hübschmann 1895:176 Hübschmann 1895:46, 176 Šams-i Faḫrī (Lexicon 64/6), ʿUnṣurī Vz. 6/1, Iṭṭilāʿāt 3807/1a, Īrān 6034/3a Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 39/9) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Armaġān XVI 392/4 Hübschmann 1895:176 Firdausī (GK 185), Hübschmann 1895:46, Salemann/Shukovski 1889:76+ Hugo 349/20, Hugo 87/1a Qulī-Ḫāb (Sifāratnāma 12/16)
gewachsen sein (wem) scheinen (auf)
(zu ﺗﺎﺑﻴﺪنtābīdan bzw. ﺗﺎﻓﺘﻦtāftan)
Firdausī (GK 185) Šams-i Faḫrī (Lexicon 26/11), ʿUnṣurī Vz 6/1, Firdausī (Šāhnāma 98), Īrān 4369/2e, Rosen 1925:76 Ẓahīr Faryābī (FŠ I 13) 2. Mose 26/1
847
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
230
ﺗﺎت
tāt
231 232
ﺗﺎت ﺗﺎﺗﺎر
tāt tātār
Türken) (Name einer Mundart im Gebiet von Baku) (Name eines Stammes) Tatar (m.)
233
ﺗﺎﺗﺎر
tātār
Tatarei (f.)
234 235 236 237 238 239 240 241 242
ﺗﺎﺗﺎر ﺗﺎﺗﺎرﺳﺘﺎن ﺗﺎﺗﺎرى ﺗﺎﺗﺎرى ﺗﺎﺗﺎﺋﻮ ﺗﺂﺗﺮ ﺗﺂﺗﺮ ﺗﺂﺗﺮ ﮐﻤﺪى ﺗﺂﺗﺮ ﻧﻮﻳﺲ
tātār tātārestān tātārī tātārī tātāʾū teʾātr⁺⁺⁺ teʾātr⁺⁺⁺ teʾātr⁺⁺⁺-e komedī⁺⁺⁺ teʾātr⁺⁺⁺-newīs
243 244 245 246
ﺗﺎﺗﻠﻰ ﺗﺎﺗﻮرﻩ ﺗﺎﺗﻮرﻩ ﺗﺎﺗﻮرﻩ
247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257
ﺗﺎﺗﻰ ﺗﺎﺗﻴﺪن ﺗﺎﺛﺮ ﺗﺎﺛﺮ ﺗﺎﺛﺮ (Pl. ات-) ﺗﺎﺛﺮ ﺗﺎﺛﺮ ﺁور ﺗﺎﺛﺮ ﺁور ﺗﺎﺛﺮ ﺁور ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﺎﺛﻴﺮ
tatarisch Tatarei (f.) Tatarei (f.) tatarisch (Flußname, Zufluß des Urmiasees) Bühnenstück (n.) Theater (n.) Lustspielbühne (f.) Bühnendichter (m.); Bühnenschriftsteller (m.) Tischtuch (n.) Fußfessel (f.) (für Pferde) Stechapfel (m.) weichhaariger Stechapfel (m.); Metelnuß (f.) [!] (Name einer Mundart) ein Tat sein Beeinflussung (f.)* Eindruck (m.) Ergriffenheit (f.) Einwirkung (f.); Einfluß (m.) ergreifend; rührend folgenschwer wirksam; wirkungsvoll; eindrucksvoll Eindruck (m.) Wirkung (f.)
258
-) (اﻧﺪر/در/ﺑﺮ/ﺑﻪ/ﺗﺎﺛﻴﺮ )ﺑﺎ (Pl. ات
tātelī tātūre tātūre tātūre tātī <- >ﺗﺎتtātīdan
Einfluß (m.); Einwirkung (f.) (auf)
Bemerkung
848 Quellenangaben Īrānšahr I 73/12 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 53/11) ŠL I 6/7a, Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 110/15), ʿĀrif (Īrānī 1312:5/6), Īrān 6425/1c, Browne 1316:XII/4 Šams-i Faḫrī (Lexicon 111/8), Saʿdī (Qaṣāʾid-i Fārsī 26/28) Browne 1316:1/16 Šaibānī 1314:III 2/14 Ḥāfiẓ (Dīvān 58/2) Ḥāfiẓ (Dīvān 114/7) Kaihān 1311:I 47/9 Smiles 9/33, 175/20, 22 Malkum-Ḫān 1340 Iṭṭilāʿāt 1554/1d Smiles 9/32, 177/29 FA FA EdI V 88b Achundow 360 EdI IV 200b Ṭarzī (Īrānšahr III 724/6, 725/13) Haïm 1931:I 17 Īrān 6020/3b, Beck 1915:354 Īrān 6023/1d Beck 1915:354 Īrānšahr II 248/23f., Hugo 65/9b Īrānī 1312:90/3 Šarq [I] 122/14 Morier 1905:V/16, Fleischer 1875:124 Anvarī (Qaṣāʾid 23/10, 41/15, 178/53), Īrānī 1312:1/8, Armaġān XVIII 89/11 Ḥāfiẓ (Dīvān 47/6), Saʿdī (Gulistān 12/7), Ẓahīr Faryābī (Qaṣāʾid 16/34), ʿUnṣurī
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
259 260
ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺨﺶ (ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺨﺸﻴﺪن )در
261 262
ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺳﻮء ﮐﺮدن (ﺑﺮ/ﺑﻪ/ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮐﺮدن )در
263
ﺗﺎج
264 265
ﺗﺎج ﺗﺎج
266 267
ﺗﺎج اﻟﺪوﻟﻪ ﺗﺎج اﻟﺪﻳﻦ
tāǧo-d-doule⁺ tāǧo⁺-d-dīn⁺
Krone des Reiches (Titel) Krone des Glaubens (Titel)
268
ﺗﺎج اﻟﻤﺂﺛﺮ
tāǧo⁺-l-maʾāser⁺
269 270 271 272 273 274
ﺗﺎج اﻟﻤﻌﺎﻟﻰ ﺗﺎج اﻟﻤﻠﮏ ﺗﺎج اﻣﭙﺮاﻃﻮرى ﺗﺎج ﺑﺨﺶ ﺗﺎج ﺑﺨﺶ (ﺗﺎج ﭘﻴﺮا)ى
275
ﺗﺎج ﺧﺮوس
tāǧo⁺-l-maʾālī⁺ tāǧo⁺-l-malek⁺ tāǧ-e emperātor⁺⁺⁺ī tāǧ-baḫš tāǧ-baḫš tāǧ-pīrā(j)/tāǧ-pejrā(j) : ī/ej<*ē tāǧ-e ḫorūs
Krone der Ehren (Name eines Buches) Krone der Verdienste (Titel) Kaiserkrone (f.) (Blume) Kaiserkrone (f.) kronenspendend Kronenspender (m.) (Name) mit der Krone schmückend
276 277 278
ﺗﺎج ﺧﺮوس ﺗﺎج ﺧﻠﻴﻔﻪ ﺗﺎج رود
tāǧ-e ḫorūs tāǧ-e ḫalīfe⁺ tāǧ-rūd
279
ﺗﺎج رﻳﺰى
tāǧ-rīzī : 1. ī<*ē
280
ﺗﺎج ﺳﺘﻮن
tāǧ-e sotūn
taʾsīr⁺-baḫš taʾsīr⁺ baḫšīdan (dar)
Bemerkung
wirksam Wirkung ausüben (auf)
taʾsīr-e sūʾ⁺ kardan üblen Einfluß ausüben taʾsīr⁺ kardan (dar/be/bar) wirken; einwirken; Eindruck machen (auf) Derwischmütze (f.) (aus acht tāǧ Stücken, mit Versen bestickt) tāǧ Kranz (m.) tāǧ Krone (f.)
(Name einer Pflanze = ﺑﺴﺘﺎن اﻓﺮوز bostān-afrūz) Hahnenkamm (m.) Bischofsmütze (f.) (Nebenfluß der Dijala aus der Gegend (= )ﺗﻨﺞ رود oberhalb von Soleimanija) Nachtschatten (m.) (Solanum miniactum) Säulenknauf (m.)
Quellenangaben (Qaṣāʾid 16/34), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 17), Hidāyat (Iṣfahān 23/9), Īrānī 1312:24/1, Gulhavī 1303:12/7, Mīnuvī 1307:III/13, Īrān Īrānšahr II 730/15 Kašf-i talbīs 95/19f., Morier 1905:XV/18, Smiles 46/20f. Smiles 28/25 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 103), Kašf-i talbīs 31/4f, Phl 400/11, Fleischer 1875:124 Muḫliṣ Kāšī (BA I 129b), Morier 1905:67/5, 73/3, 88/1 2. Mose 25/10 LF 93/16, Ǧāmī (Rückert 1848:II 42/2), Ḥāfiẓ (Dīvān 26/4, 36/3, 57/5), Saʿdī (Būstān 21), ʿUnṣurī Vz. 12/1, Farruḫī (Dīvān 5/24), Firdausī (Šāhnāma 18/12), Dorn 1875:10/5, Rosen 1925:98, Salemann/Shukovski 1889:13 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 33/12 Anvarī (Qaṣāʾid 178/28), Armaġān XVIII 321/19, EdI III 53a FR I 96/2 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 97/2) Nicolas 1887:I 274 Īrānšahr I 304/9 Anvarī (Qaṣāʾid 59/49) Īrān 5979/1f Armaġān XIX 183/8 Nicolas 1887:I 281 LF 15/14 Nicolas 1887:II 98 EdI I 1022b Morier 1905:125/19 Zephanja 2/14
849
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
281
ﺗﺎج ﺳﻌﺪان
tāǧ-e saʾdān
282 283 284 285 286 287
ﺗﺎج ﺷﺎهﻰ ﺗﺎج ﮔﻞ ﺗﺎج ﻣﺤﺎل ﺗﺎج ﻣﻨﻨﺪ ﺗﺎج ﻣﻴﺮ ﺗﺎج ﻧﻬﺎدن
tāǧ-e šāhī tāǧ-e gol tāǧ-mahāl tāǧ-mānand tāǧ-mīr⁺ tāǧ nehādan
288
ﺗﺎﺝﺪار
tāǧ-dār
Krone der beiden Glückssterne: der Saturn Königskrone (f.) Blumenkranz (m.) (Name eines berühmten Bauwerks) kronenförmig Kronenfürst (männlicher Name) die Krone niederlegen; die Krone ablegen gekrönt; Kronenträger (m.)
289 290 291 292 293
ﺗﺎﺝﺪار ﺗﺎﺝﺪارى ﺗﺎﺝﺪﻩ ﺗﺎﺝﺮ ﺗﺎﺝﺮ
tāǧ-dār tāǧ-dārī tāǧ-deh tāǧer⁺ tāǧer⁺
Herrscher (m.) Gekröntsein (n.); Herrschersein (n.) die Krone spendend; krönend Großkaufmann (m.) Kaufmann (m.); Händler (m.); Handelsmann (m.)
294 295 296
ﺗﺎﺝﺮﻣﻨﺶ ﺗﺎﺝﺮى ﺗﺎﺝﮕﺬارى
tāǧer⁺-maneš tāǧerī⁺ tāǧ-gozārī
kaufmännisch veranlagt kaufmännisch Krönung (f.)
297
ﺗﺎﺝﮕﺬارى ﮐﺮدن
tāǧ-gozārī kardan
298 299 300
ﺗﺎﺝﻮر ﺗﺎﺝﻮر ﺗﺎﺝﻴﮏ
tāǧwar tāǧwar tāǧīk
301
ﺗﺎﺝﻴﮏ
tāǧīk
302
ﺗﺎﺝﻴﮑﺴﺘﺎن
303 304
ﺗﺎﺝﻴﮑﻰ ﺗﺎخ
sich krönen lassen*; (wohl:) krönen(!) gekrönt Kronenträger (m.) Araber (m.); (später) altpersischer Kaufmann (m.) Perser (m.); Ostperser (m.); Tadschik (m.) (in Mittelasien die Bezeichnung des islamischen zum Araber gewordenen Persers) (davon Ableitung (Ländername) auf -ī) tadschikisch; ostpersisch (nach Sāmānī der Baum ﺁزادāzād)
tāǧīkestān tāǧīkī tāḫ
Bemerkung
850 Quellenangaben EdI IV 646b Schiller 19/10 Litt 85 Hidāyat (Iṣfahān 28/5) Haïm 1931 EdI III 49a Ḥāfiẓ (Dīvān 36/3) Šams-i Faḫrī (Lexicon 39/13), Farruḫī (Dīvān 3/10), Firdausī (Šāhnāma 17/20), Šarq 124/5 Nahum 3/17, (Rosen 1925:48) Niẓāmī (Ritter 1927), Morier 1905:98/13 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/5) Polak 1865:II 164 Pāzārgād 1315:586/1, Bāb 2/9, Matthäus 13/45, Beck 1914:163, Christensen 1918:15/14, Fleischer 1875:185, Rosen 1890:95, Rosen 1925:83 Gš 5/21 Nicolas 1887:I 215 Šaibānī 1314:III 196/6, Kašf-i talbīs 49/18, Īrān 4634/4e, 4698/4a, Beck 1915:79, Tm 61/13 Beck 1915:79 Firdausī (Šāhnāma 18/3) GK 188f. GK 187 Ḥāfiẓ (Dīvān 693/5), Kasravī 1304:19/21, MF I I/18, Nr 118/8, EdI IV 647b Nr 32/8, EdI IV 648a EdI IV 648a FA
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
305
ﺗﺎخ
tāḫ
306 307
ﺗﺎخ ﺗﺎخ
tāḫ tāḫ
308
ﺗﺎﺧﺖ
309 310 311 312 313 314 315
ﺗﺎﺧﺖ ﺗﺎﺧﺖ (ﺗﺎﺧﺖ ﺑﺮدن )ﺑﺮ (ﺗﺎﺧﺖ ﺑﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﺎﺧﺖ ﺑﺮدن )ﺑﻪ ﺗﺎﺧﺖ و ﺗﺎراج ﺗﺎﺧﺖ و ﺗﺎز
316 317 318 319 320 321
ﺗﺎﺧﺖ و ﺗﺎز ﮐﺮدن ﺗﺎﺧﺖ و ﻏﺎرت ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ
322 323 324 325 326
ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ
327
(ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺠﺎﻧﺐ
328
( ﺑﻪ،ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ ﺳﺮ
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
(Name eines Baumes, der hartes Brennholz gibt) Brennholz (n.) die Tamariske
(s. ﺗﺎغtāq)
Shams-i Faḫrī (Lexicon 13/2, 23/2, 8)
Ẕuʾl-Faqār (Erdmann 1861:758/8) ( ﻏﺬاqezā [steht hier FA ohne erkennbaren Zusammenhang]) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 140/6), Kasravī 1307:I tāḫt(-e) Einfall (in); Angriff (auf) 11/14 tāḫt Galopp (m.) Phl 399/5, Litt 60 tāḫt Überfall (m.) Kasravī 1307:I 6/3 tāḫt bordan (bar) herfallen (über) Morier 1905:233/2 tāḫt bordan (be) (feindlich) angreifen (wen) Morier 1905:233/4 tāḫt bordan (be) einfallen (in) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 36/15) tāḫt o tārāǧ Raubzug (m.) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 74/19) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 57/14), Kaihān 1311:I tāḫt o tāz(-e) Raubzug (m.) (nach) 43/15, Īrānī 1312:18/1, Pīrniyā 1313:I 40/1, Kasravī 1307:I 11/8, Armaġān XVII 716/10f., Īrān 4369/1a, Īrānšahr IV 722/6, Morier 1905:32/9, GK 195 tāḫt o tāz kardan plündern* Nicolas 1887:I 149 tāḫt o qārat⁺ Plünderung (f.) GK 195 <- >ﺗﺎزtāḫtan
851
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
329
(ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ
330 331
(ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ ( ﺑﺮ ﺳﺮ،ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ
332
( ﮐﻪ،ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ
333
(ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﻪ
334 335
(ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺑﻪ ( ﺑﻄﺮف،ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺗﺎ
336
(ﺗﺎﺧﺘﻦ )در
337
(ﺑﺮ/ﺗﺎﺧﺘﻦ )ﺳﻮى
338 339 340 341 342
ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺁراﺳﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺁراﺳﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺁوردن ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺁوردن (ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺁوردن )ﺑﺮ
343 344 345 346 347 348 349 350 351
(ﺗﺎﺧﺘﻦ ﺁوردن )روى ﺑﻪ (ﺗﺎﺧﺘﻦ ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﺗﺎﺧﺘﻦ ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺗﺎﺧﺘﻦ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺎﺧﺘﻪ ﺗﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪن ﺗﺎﺧﺮ ﺗﺎﺧﺮ ﺗﺎﺧﮏ
352 353
ﺗﺎﺧﮏ ﺗﺎﺧﻴﺮ
be) <- >ﺗﺎزtāḫtan
Deutsch
Bemerkung
in/zu) eindringen; einstürmen; losspringen (auf)
<- >ﺗﺎزtāḫtan
anfahren (barsch anreden) (wen; direkte Rede) angreifen (wen) eilends reiten (nach/zu) vordringen (bis; gegen) einfallen (in)
<- >ﺗﺎزtāḫtan
den Angriff rüsten zum Angriff rüsten angreifen herbeieilen einen Kriegszug unternehmen; ins Feld ziehen (gegen) losgaloppieren (auf) herfallen (über) laufen; eilig kommen (über) anzugreifen beginnen in Galopp versetzt; galoppierend (zu ﺗﺎﺧﺘﻦtāḫtan) springen; anspringen Nachherigkeit (f.); Nachstehen (n.) Verspätung (f.); sich Verspäten (n.) Eibe (f.)* (Name eines Baumes درﺧﺖ = ﺁزادderaḫt-e āzād) Myrobalanenbaum (m.) Aufschub (m.)
852 Quellenangaben 1905:72/1, Ku 18/18 Saʿdī (Ḫabīāt 397/23), Firdausī (Shāhnāma 156), Qulī-Xān (Sifāratnāma 142/3f.), Īrānī 1312:49/9, Morier 1905:216/7 Farruḫī (Dīvān 45/11) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 28/20), Qulī-Xān (Sifāratnāma Morier 1905:9/3 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 142/4), Minūčihrī 19/6, Sp R 151 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 14/4) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 9/4, 13/12) Bābā Fiġānī (Dīvān 3/9), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 57/18) ŠL I 3/12a, Rūdakī (FR I 24/23), Saʿdī (Gulistān 11/2), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 122/18), Minūčihrī 19/6 GK 156 Firdausī (GK 156) Minūčihrī 19/6 Firdausī (GK 156) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 26/8), Šaibānī 1314:III 6/7 Morier 1905:53/20 Saʿdī (Ḫabīāt 397/21) Firdausī (GK 156) Firdausī (GK 156) Rosen 1925:37 Barzūn (50) Kāva V/8:11/4b Beck 1915:354 FR I 48/18, 19f. Šaiḫ-i Raʾīs (FR I 48/18) Šams-i Faḫrī (Lexicon 86/18), Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1855:807/7), Īrān 6032/2c, 6406/1c,
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
354 355
ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺗﺎﺧﻴﺮ
taʾḫīr⁺ taʾḫīr⁺
Hinausschieben (n.) Nachsetzung (f.)
356 357 358
ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﺗﺎﺧﻴﺮ
taʾḫīr⁺ taʾḫīr⁺ taʾḫīr⁺
Verspätung (f.) Verzögerung (f.); Verzug (m.) Zögern (n.)
359 360 361
ﺗﺎﺧﻴﺮ اﻓﺘﺎدن ﺗﺎﺧﻴﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﺎﺧﻴﺮ ﮐﺮدن
362 363
ﺗﺎﺧﻴﺮ ﮐﺮدن (ﺗﺎﺧﻴﺮ ﮐﺮدن )در
364 365 366 367 368
ﺗﺎﺧﻴﺮ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺎﺧﻴﺮى ﺗﺎدب ﺗﺎدﻳﺐ ﺗﺎدﻳﺐ
369 370 371 372 373 374
taʾḫīr⁺ oftādan (+Akk.) sich verspäten (um) taʾḫīr⁺ andāḫtan (+Akk.) aufschieben; verzögern; verschieben aufschieben; verschieben; hinauszötaʾḫīr⁺ kardan (+Akk.) gern taʾḫīr⁺ kardan sich verspäten zögern; zaudern; zuwarten; verziehen taʾḫīr kardan (dar) (zu/in) taʾḫīr⁺-konande taʾḫīrī⁺ taʾaddob⁺ taʾdīb⁺ taʾdīb⁺
aufschiebend; verzögernd hinhaltend; verzögernd schöngeistige Bildung Erziehung (f.); Zucht (f.) Strafe (f.); Zurechtweisung (f.); Bestrafung (f.); Züchtigung (f.)
ﺗﺎدﻳﺐ ﺗﺎدﻳﺐ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﺗﺎدﻳﺐ ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎدﻳﺐ ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺎدﻳﺐ ﻓﺮﻣﻮدن ﺗﺎدﻳﺐ ﮐﺮدن
taʾdīb⁺ taʾdīb⁺ pazīroftan taʾdīb⁺-ḫāne taʾdīb⁺-ḫāne taʾdīb⁺ farmūdan (+Akk.) taʾdīb⁺ kardan (+Akk.)
Züchtigung (f.) gezüchtigt werden Besserungsanstalt (f.) Zuchthaus (n.) zu züchtigen geruhen bestrafen; züchtigen; strafen
375 376 377 378
ﺗﺎدﻳﺐ ﻧﻤﻮدﻩ ﺗﺎدﻳﺒﻰ ﺗﺎدﻳﺐ… ﮐﺮدن ﺗﺎدﻳﻪ
taʾdīb⁺-namūde/-nomūde taʾdībī⁺ taʾdīb⁺-e… kardan taʾdije⁺
wohlerzogen Strafzüchtigen (wen) Bezahlung (f.); Zahlung (f.)
379
ﺗﺎدﻳۀ ﺧﺴﺎرات
taʾdije⁺-je ḫasārāt⁺
Entschädigung (f.); Schadenersatz (f.)
Bemerkung
Quellenangaben Nicolas 1887:I 83 Šams-i Faḫrī (Lexicon 86/18) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 29, Beck 1915:354 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Shaibānī 1314:III 2/7, Īrān 6018/3d, 6023/2f Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 29/10), Kašf-i talbīs 39/18 Kāva Kašf-i talbīs 44/26, 45/11, 56/22 Hawker 1937:46b, Nicolas 1887:I 382 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 29/5) Šams-i Faḫrī (Lexicon 87/3), Saʿdī (Gulistān 45/3), Buch der Richter 19/8, Habakuk 2/3, Matthäus 24/48, 1. Mose 19/16[?], 2. Mose 32/1, Psalm 40/17 Nicolas 1887:I 384 Īrān 6468/1b Ādāb I 3/10 Ādāb I 3/10, Psalm 50/17 Šams-i Faḫrī (Lexicon 32/2), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 11/7, 31/2, 32/18), Bāb 43/4, Habakuk 1/12, Psalm 73/11 Nicolas 1887:I 264 Zephanja 3/2 Haïm 1931:I 204a Haïm 1931 Psalm 38/1 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 61/21), Psalm 6/1, 39/11, Sprüche 3/12 BQ, (Varāvīnī (Marzbānnāma 242/24Fn.) Phl 63/25 FK I 98/6b Šaibānī 1314:I 13/14, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/17, 15/8, Īrān 4654/4a, Rāhnamā-i dānišgāh IX 3/5 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/17
853
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
380
ﺗﺎدﻳۀ ﺿﺮر و ﺧﺴﺎرات
381 382 383
ﺗﺎدﻳﻪ ﮐﺮدن ﺗﺎدﻳﻪ ﮐﺮدن (ﺗﺎدﻳﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
384
(ﺗﺎدﻳﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
385 386
ﺗﺎذن ﺗﺎر
387
ﺗﺎر
tār
388
ﺗﺎر
tār
Faden (m.)
389
ﺗﺎر
tār
finster; dunkel
390
ﺗﺎر
tār
391
ﺗﺎر
tār
Gitarre (f.); Laute (f.); Saitenspiel (f.) (mit 5 oder 6 Saiten, mit einem Messingblättchen ﻣﻀﺮابmezrāb(+) gespielt) Saite (f.)
392
ﺗﺎر
tār
Scheitel (m.)
393 394 395 396
ﺗﺎر ﺗﺎر اﺑﺮﻳﺸﻢ ﺗﺎر ﺗﺎر ﺗﺎر ﺗﺎر ﮐﺮدن
tār tār-e abrīšom tār tār tār tār kardan (+Akk.)
trübe Seidenfaden (m.) zerstückt entwirren
taʾdije⁺-je zarar⁺ o ḫasārāt⁺ taʾdije⁺ kardan (+Akk.) taʾdije⁺ kardan (+Akk.) taʾdije⁺ kardan (+Akk.; be) taʾdije⁺ kardan (+Akk.; be) taʾazzon⁺ tār
Bemerkung
854 Quellenangaben
Schadenersatz (f.)
Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 15/8
auszahlen einzahlen bezahlen (was; wem/an)
Īrān 5748/4f Īrān 6034/2e Šaibānī 1314:I 17/19, Īrān 6034/2d, 6411/3d
zahlen (was; an)
Šaibānī 1314:I 17/9
Bekanntmachung (f.) (eine Pandora mit langem Hals, verlängertem, gewölbten Schallkasten mit Krümmungen an dessen Schweifung[?]) Einschlag (m.); Kette des Gewebes (n.); Längsfäden
Tārīḫ-i Ṭabarī 6/24 EdI V 270b
Šams-i Faḫrī (Lexicon 38/14), FR I 160/16, Rūmī (Nicholson 256/1), Farruḫī (FA 174/29b), Minūčihrī 19/24, Īrānšahr III 76/18, Rosen 1926:189 Abū Šuʾaib (MF I 66/18), Ǧāmī (Rückert 1848:46/11), Farruḫī (Dīvān 3/7), Hātif (Dīvān-i kāmil 3/19), GK 23 Shams-i Faḫrī (Lexicon 36/8, 37/7), Ḥāfiẓ (Dīvān 62/2), Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 448/13), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 51/4, Vz 14/2), Firdausī (Gedichte 1/34), Gurgānī (Vīs u Ramīn 13/11), Nizārī (FR II 317/3), Hātifī Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 6/12), Psalm 69/4, 1. S Morier 1905:151/2, Litt 91
Bābā Fiġānī (Dīvān 3/3), Ġanī V 9/1[? oder V 4/1?], Qāʾānī (Hammer-Purgstall 604/8), Īrānī 1312:76/19, Rosen 1926:118 Šams-i Faḫrī (Lexicon 36/8, 37/11), Bū Šakūr (Kāva V/8:13/20b) 1. Mose 48/10 Šams-i Faḫrī (Lexicon 65/2) GK 157 Firdausī (Gedichte 14/3)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
397
ﺗﺎر ﺝﺎﻣﻪ
398 399 400 401 402 403
ﺗﺎر ﺡﻴﺎت ﺗﺎر زدن ﺗﺎر زدن ﺗﺎر ﺷﺪن ﺗﺎر ﺷﺪن ﺗﺎر ﻋﻨﮑﺒﻮت
404 405 406
ﺗﺎر ﻓﺮﻋﻰ ﺗﺎر ﮐﺮدن ﺗﺎر ﻣﻮ
407 408 409 410 411 412 413
ﺗﺎر ﻣﻮى رﻳﺶ ﺗﺎر ﻣﻮﺋﻰ ﺗﺎر ﻧﻘﺮﻩ ﺗﺎر و ﺗﻮر ﺗﺎر و ﻣﺎر ﺗﺎر و ﻣﺎر ﺗﺎر و ﻣﺎر
414
ﺗﺎر و ﻣﺎر
415
ﺗﺎر و ﻣﺎر ﮐﺮدن
416 417 418
ﺗﺎر و ﻣﺎر ﮐﺮدن ﺗﺎرات ﺗﺎراج
419 420
ﺗﺎراج ﺗﺎراج
421 422 423
ﺗﺎراج دادن ﺗﺎراج ﮐﺮدن ﺗﺎراج ﮐﺮدن
Deutsch
tār-e hejāt⁺ tār zadan tār zadan tār šodan tār šodan tār-e ankabūt⁺
Einschlag (m.); Kette (f.); Längsfäden des Gewebes Lebensfaden (m.) die Laute schlagen Gitarre spielen dunkeln; nachdunkeln sich trüben Spinnenfaden (m.)
tār-e farʾī⁺ tār kardan (+Akk.) tār-e mū
Teilfaden (m.) trüben einzelnes Haar
tār-e mūj-e rīš tār-e mūʾ-ī tār-e noqre⁺ tār o tūr : ū<*ō tār o mār tār o mār tār o mār
einzelnes Barthaar ein einziges Haar Silberfaden (m.) ganz finster finster und trüb ganz verwirrt verworren; verblüfft
tār o mār
zerstreut; ganz zerstreut
tār-e ǧāme
tār o mār kardan (+Akk.) vernichtend schlagen; versprengen; zersprengen; zerstreuen (Heer) tār o mār kardan (+Akk.) zerstören tārāt tārāǧ Ausplünderung (f.); Beraubung (f.) tārāǧ tārāǧ
Beute (f.); Raub (m.) Plünderung (f.)
tārāǧ dādan tārāǧ kardan (+Akk.) tārāǧ kardan (+Akk.)
plündern ausplündern berauben
Bemerkung
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 13/10) Līsānī (Erdmann 1858:526/8) Rosen 1926:118 Ramażānī 1315:64/1, Wahrmund 1898:I 249 (Haïm 1931:I 266b) Nicolas 1887:I 447 ʿAlīḫān 1295:6/3, Tm 75/35b, Hugo 86/15a, Schiller 187/17, 18f., Haïm 1931:II 746a, (Nicolas 1887:I 66) ʿAlīḫān 1295:7/1 Haïm 1931:I 83 Šams-i Faḫrī (Lexicon 6/2), Ḥāfiẓ (Dīvān 45/1), Īrān 6059/3g Morier 1905:82/1 Smiles 163/4 BA I 110/3c Firdausī (GK 196) Īrānšahr IV 722/16 Šams-i Faḫrī (Lexicon 13/12, 29/2, 76/1) Šams-i Faḫrī (Lexicon 56/6), Salemann/Shukovski 1889:87 Šams-i Faḫrī (Lexicon 13/12), Morier 1905:233/6, GK 157 Muʿizzī (BA I 125/20c), Morier 1905:240/18 Muʿizzī (BA I 125/20c)
(s. ﺗﺎراجtārāǧ) LF 15/20, Morier 1905:16/3, Nicolas 1887:I 347 ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 25/34), Nicolas 1887:I 149 Farruḫī (Dīvān 3/33), Firdausī (GK 156), Niẓāmī (Ritter 1927:18), Kasravī 1304:15/18, Morier 1904:54/1 Niẓāmī (Ritter 1927:47) Habakuk 2/7 Matthäus 12/29, Psalm 75/5, Richter 9/25, Morier 1905:159/18
855
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
424 425
ﺗﺎراج ﮐﺮدن ﺗﺎراج ﮐﺮدن
426 427 428 429
ﺗﺎراج ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺎراج ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺎراج ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺎراج و ﺗﺎرات ﮐﺮدن
430 431 432 433 434 435
ﺗﺎراج… ﮐﺮدن ﺗﺎران ﺗﺎرﺗﻦ ﺗﺎرﺗﻨﮏ ﺗﺎرخ ﺗﺎرﮎ
436 437 438 439
ﺗﺎرﮎ ﺗﺎرﮎ ﺗﺎرﮎ ﺗﺎرﮎ
440 441 442
ﺗﺎرﮎ دﻧﻴﺎ ﺗﺎرﮎ ﺳﺮ ﺗﺎرﮐﺶ
443 444 445
ﺗﺎرﮎ… ﺷﺪن ﺗﺎرم ﺗﺎرم
446 447
ﺗﺎرم ﺑﺎﻻ ﺗﺎرم ﭘﺎﺋﻴﻦ
448 449 450 451 452
ﺗﺎرم ﻓﺎرس ﺗﺎرم ﻗﺰوﻳﻦ ﺗﺎروردى ﺗﺎرﻩ ﺗﺎرﻩ
Deutsch
tārāǧ kardan (+Akk.) tārāǧ kardan (+Akk.)
erbeuten; Beute machen plündern; rauben
tārāǧ-konande tārāǧ-konande tārāǧ-konande tārāǧ o tārāt kardan (+Akk.) tārāǧ-e… kardan tārān tār-tan tār-tanak tāreḫ tārek⁺(-e)
Plünderer (m.) plündernd; raubend Räuber (m.) ausplündern rauben (was) dunkel; finster Spinne (f.) kleine Spinne (f.); Spinnchen (n.) (Name des Großvaters Abrahams) entsagend (wem)
tārak tārak tārak tārak
Fädchen (n.) Gipfel (m.) Kopf (m.) Scheitel (m.)
tārek⁺-e donjā⁺ tārak-e sar tār-keš
weltabgewandt Scheitel (m.) Goldstickerstift (m.) (eine Nadel mit Öhr) entsagen (wem) (LN, Gebiet des Landes Chamse) (Name einer Festung im Alborsgebiet) das obere Tarom (Bezirk bei Qaswin) das untere Tarom (Bezirk bei Qaswin) (ON, eine Burg in Fars) (Bezirk in Chamse) (Name) dunkel; finster Einschlag (m.)
tārek⁺-e… šodan tārom tārom tārom-e bālā tārom-e pājīn tārom-e fārs tārom-e qazwīn tārewardī tāre tāre
Bemerkung
856 Quellenangaben Nicolas 1887:I 149 (ʿAṭṭār (Taẕkiartuʾl-auliyā I 12/11)), 1. Mose 34/29, Psalm 44/10 1. Samuel 14/15, Nicolas 1887:I 347 1. Samuel 13/17, Richter 2/14 Psalm 35/10 Morier 1905:76/19 Ǧāmī (Rückert 1848:30/2) Firdausī (FA 174/8a) Īrānšahr I 138/25 BQ I 123/23a, KL I 38/10 Varāvīnī (Marzbānnāma 73/20Fn.), Morier 1905:333/15, Haïm 1931:I 30 Abū Šuʾaib (MF I 66/18) Salemann/Shukovski 1889:76b+ Firdausī (GK 185) BQ I 255/15b, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 137/3), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 362, 488[? oder 486?]), Morier 1905:67/5, Salemann/Shukovski 1889:76b+ Haïm 1931:II 759a Šams-i Faḫrī (Lexicon 36/8, 70/7) Suf 29 Smiles 161/10 Kasravī 1307:I IV/3, EdI IV 1313 EdI III 804b Nš 5/19 Nš 5/19 Nš 5/23 Nš 5/18 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/6) Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 445/14) Farruḫī (FA)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
453 454 455
ﺗﺎرﻩ ﺗﺎرهﺎرا زﺧﻤﻪ زدن ﺗﺎرى
456 457 458 459 460 461
ﺗﺎرى ﺗﺎرى ﺗﺎرى و ﺗﻴﺮ ﺗﺎرﻳﺎن ﮐﻮﻩ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎرﻳﺦ
462 463 464
Deutsch
tāre tār-hā-rā zaḫme zadan tārī
Scheitel (m.) die Saiten rühren dunkel; finster
tārī tārī tārī o tīr tārijān-kūh : ū<*ō tārīḫ⁺ tārīḫ⁺
düster Finsternis (f.) finster und trüb (Berg bei Enseli, 1850m hoch) Chronogramm (n.) Datum (n.); Zeitangabe (f.)
ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎرﻳﺦ
tārīḫ⁺ tārīḫ⁺ tārīḫ⁺
Datumswort (n.); Datumsrätsel (n.) Ereignis (n.); Vorkommnis (n.) Geschichte (f.)
465
ﺗﺎرﻳﺦ
tārīḫ⁺
Geschichtswerk (n.)
466
ﺗﺎرﻳﺦ
tārīḫ⁺
Jahr (n.)
467 468 469
ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺎرﻳﺦ
tārīḫ⁺ tārīḫ⁺ tārīḫ⁺
Jahrbuch (n.); Chronik (f.) Zeitgeschichte (f.) Zeitpunkt (m.)
470
ﺗﺎرﻳﺦ
tārīḫ⁺
Zeitrechnung (f.)
471 472 473 474 475
ﺗﺎرﻳﺦ اﺑﺘﺪاﺋﻰ ﺗﺎرﻳﺦ ادب ﺗﺎرﻳﺦ ادﺑﻴﺎت ﺗﺎرﻳﺦ ازﻣﻨﻪ ﻧﻮﻳﺲ ﺗﺎرﻳﺦ اﻗﺘﺼﺎدى
tārīḫ⁺-e ebtedāʾī⁺ tārīḫ⁺-e adab⁺ tārīḫ⁺-e adabijjāt⁺ tārīḫ⁺-e azmene⁺-newīs tārīḫ⁺-e eqtesādī⁺
Urgeschichte (f.) Bildungsgeschichte (m.) Literaturgeschichte (m.) Zeitberechner (m.) Wirtschaftsgeschichte (m.)
Bemerkung
Quellenangaben Muḫtarī (FA) Īrānī 1312:76/19-77/1 Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 65/10, 66/2), Farruḫī (Dīvān 1/37, 5/7), Firdausī (GK 180) Minūčihrī 1/14 Farruḫī (Dīvān 1/7, MF I 440/21) Sanāʾī (JRAS 1905:398/5) Kaihān 1311:I 35/11 Salemann/Shukovski 1889:76b+ Tārīḫ-i Ṭabarī 2/12, Saʿdī (Būstān 114), Pāzārgād 1315:474/6, Kasravī 1307:I 11/7, Kašf-i talbīs 18/25, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 18/1, 29, Īrān 4369/2f, 6072/2d, Īrānšahr I 84/17, 367/18, Beck 1914:65, Haïm 1931 Anvarī (Qaṣāʾid 178/101) Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 94/6) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 29, Īrān 4369/1a, 6423/1e, Smiles 18/1, Beck 1914:65, Gš 3/7 Niẓāmuʾl-Mulk (Siyāsatnāma 169/22), MF I 506/30, Beck 1914:15 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 60/13), Minūčihrī Einltg. 2/5 Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 124) Nicolas 1887:I 196 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/12, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 10/9), Saʿdī (Gulistān 70/13), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 63/13, 100/19, 139/10), Qazvīnī 1909:VIII/4, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 319, Kāva V/8:16/22b, Frank 1926:189/2 Nāṣir-Ḫusrau (Sifāratnāma 5/17, 19/5), Beck 1914:65 Kāva III/29/30:15/30a Rāhnamā-i dānišgāh I 2/17 Rāhnamā-i dānišgāh I 2/14 Nicolas 1887:I 197 Kaihān 1311:III 3/8, Rāhnamā-i dānišgāh II V/189, Kitāb 25/2
857
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493
ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﻤﺪن ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﻮﻟﺪ ﺗﺎرﻳﺦ ﺝﺪﻳﺪ ﺗﺎرﻳﺦ ﺝﻨﮕﻰ ﺗﺎرﻳﺦ ﺡﻘﻮق ﺗﺎرﻳﺦ ﺡﻴﺎت ﺗﺎرﻳﺦ روز و ﻣﺎﻩ ﺗﺎرﻳﺦ زﻧﺪﮔﺎﻧﻰ ﺗﺎرﻳﺦ ﺳﺎل ﺗﺎرﻳﺦ ﻃﺒﻴﻌﻰ ﺗﺎرﻳﺦ ﻋﺎﻟﻢ ﺗﺎرﻳﺦ ﻋﻤﻮﻣﻰ دﻧﻴﺎ ﺗﺎرﻳﺦ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺗﺎرﻳﺦ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺗﺎرﻳﺦ ﮔﻴﺘﻰ ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﮕﺎر
494 495 496 497
ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﮕﺎرى ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﻮﻳﺲ ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﻮﻳﺴﻰ ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ
498 499 500
ﺗﺎرﻳﺨﭽﻪ ﺗﺎرﻳﺨﭽۀ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺗﺎرﻳﺨﭽۀ ﺡﻴﺎت
tārīḫ⁺če tārīḫ⁺če-je beh-dāšt tārīḫ⁺če-je hajāt⁺
501
ﺗﺎرﻳﺨﭽۀ زﻧﺪﮔﺎﻧﻰ
502 503
ﺗﺎرﻳﺨﺸﻨﺎﺳﻰ (f. ﻩ-) ﺗﺎرﻳﺨﻰ
504
ﺗﺎرﻳﮏ
Deutsch
tārīḫ⁺-e tamaddon⁺ tārīḫ⁺-e tawallod⁺ tārīḫ⁺-e ǧadīd⁺ tārīḫ⁺-e ǧangī tārīḫ⁺-e hoqūq⁺ tārīḫ⁺-e hejāt⁺ tārīḫ⁺-e rūz o māh tārīḫ⁺-e zendegānī tārīḫ⁺-e sāl tārīḫ⁺-e tabīʾī⁺ tārīḫ⁺-e ālam⁺ tārīḫ⁺-e omūmī⁺-je donjā⁺ tārīḫ⁺ gozāštan tārīḫ⁺ gozāštan tārīḫ⁺-e gītī tārīḫ⁺-nāme tārīḫ⁺ na-dāštan taʾrīḫ⁺-negār/tārīḫ⁺-
Kulturgeschichte (f.) Geburtsdatum (f.) neuere Geschichte Kriegsgeschichte (f.) Rechtsgeschichte (f.) Lebensgeschichte (f.) Datum (n.); Zeitangabe (f.) Lebensgeschichte (f.) Angabe (f.) des Jahres; Jahreszahl (f.) Naturgeschichte (f.) Weltgeschichte (f.) allgemeine Weltgeschichte das Datum setzen das Datum setzen; datieren Weltgeschichte (f.) Geschichtswerk (n.) undatiert sein Geschichtsschreiber (m.)
taʾrīḫ⁺-negārī/tārīḫ⁺taʾrīḫ⁺-newīs/tārīḫ⁺taʾrīḫ⁺-newīsī/tārīḫ⁺tārīḫ⁺čē
tārīḫ⁺če-je zendegānī
Geschichtsschreibung (f.) Geschichtsschreiber (m.) Geschichtsschreibung (f.) Geschichtsabriß (m.); kurze Geschichte Geschichtsbüchlein (n.) Gesundheitsbericht (m.) kurze Lebensgeschichte; lebensgeschichtlicher Abriß kurze Lebensgeschichte
tārīḫ⁺-šenāsī taʾrīḫī⁺ (f. -e)
Geschichtskenntnis (f.) geschichtlich; Geschichts-
tārīk
dunkel; finster
Bemerkung
858 Quellenangaben Rāhnamā-i dānišgāh V 143, 187, Haïm 1931 Īrān 6011/1c Rāhnamā-i dānišgāh I 3/18 Īrān 6450/1a Haïm 1931 Mīnuvī 1307:VII/16 Kašf-i talbīs 3/13 Īrān 6019/1a, Īrānšahr I 331/11 MF I II/15, Mīnuvī 1307:X/1, 5 Smiles 158/1 Īrānī 1312:49/11f. Kitāb 11/59 (Tarb 109) Nicolas 1887:I 297 Nr 3/12 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/8 Ḥāf P XXI 26 Ḥāfiẓ Abrū III, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 7/12) Ḥāfiẓ Abrū IV 1 Ḥāfiẓ Abrū I 5 Ḥāfiẓ Abrū 21 خ, Shaibānī 1314:I XIII/6 Iṭṭilāʿāt 4422/3e, Rāhnamā-i dānišgāh III 161/4, Kitāb 11/22 Īrānī 1312:88/5, Kasravī 1307:III III/7 Īrān 6071/2d Smiles 5/13, 30/10 Phl 413/19, Smiles 146/21, 166/8, Haïm 1931:I 80 Īrānšahr I 133/22 Ādāb I IV/19, Šaibānī 1314:43/19, Kasravī 1307:III/17, Īrān 4369/2d, Īrānšahr I 133/5, Rāhnamā-i dānišgāh V 120/15, Šarq I 3/2, Beck 1915:72, Brief[?] (ZDMG XV 412/6) Asadī (Daulatšāh (Taẕkira 38/8)), Tārīḫ-i Ṭabarī 6/11, Ḥāfiẓ (Dīvān 1/5), Rūdakī (LF 30/14), Farruḫī (Dīvān 3/2), Nāṣir-Ḫusrau
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
505
ﺗﺎرﻳﮏ
506 507 508 509 510
Deutsch
tārīk
düster
ﺗﺎرﻳﮏ ﺗﺎرﻳﮏ راى ﺗﺎرﻳﮏ روﺷﻦ ﺗﺎرﻳﮏ ﺷﺪن ﺗﺎرﻳﮏ ﺷﺪن
tārīk tārīk-rāj⁺ tārīk-rošan tārīk šodan tārīk šodan
trübe töricht; Tor (m.) Dämmerung (f.) erlöschen sich verdunkeln; sich verfinstern
511 512 513
ﺗﺎرﻳﮏ ﺷﺪﻩ ﺗﺎرﻳﮏ ﮐﺮدن ﺗﺎرﻳﮏ ﮐﺮدن
tārīk-šode tārīk kardan (+Akk.) tārīk kardan (+Akk.)
verfinstert verdüstern verfinstern; verdunkeln
514
ﺗﺎرﻳﮏ ﻧﻤﺎﺋﻰ
tārīk-namāʾī/-nomāʾī
515
ﺗﺎرﻳﮑﻰ
Schwarzseherei (f.); Pessimismus (m.) Dunkel (n.); Dunkelheit (f.); Finsternis (f.)
516 517 518
ﺗﺎرﻳﮑﻰ ﺗﺎرﻳﮑﻰ ﮐﺮدن ﺗﺎرﻳﮑﻴﺎن
519 520 521 522 523
ﺗﺎرﻳﻢ ﺗﺎز ﺗﺎز ﺗﺎز ﺗﺎزان ﺗﺎزان
524 525 526
ﺗﺎزاﻧﺪن ﺗﺎزاﻧﻪ (ﺗﺎزاﻧﻴﺪن )از
527 528
ﺗﺎزﮔﻰ ﺗﺎزﮔﻰ
tārīkī
tārīkī tārīkī kardan tārīki-jān tārīm⁺⁺ tāz tāz tāz tāzān tāzān <- >ﺗﺎزانtāzāndan
Verdunkelung (f.) getrübt sein (Spottname der Sekte der ﻩ.روﺷﻨﻲ rūšanijje(+)) (Flußname) Tarim (m.) Dahinsprengen (n.) galoppierend daherjagend galoppierend; dahinstürmend
vertreiben (wen/was; von) Erneuerung (f.) Frische (f.)
Bemerkung
Quellenangaben (Raušanāʾīnāma 246, 530), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/4), Šarq I 691/5, 694/11, Rosen 1925:32, Salemann/Shukovski 1889:76 Firdausī (Šāhnāma 174), Īrānī 1312:93/11, Kašf-i talbīs 30/11 Rosen 1925:75 ʿAṭṭār (Pandnāma 56) Litt 144 Hugo 47/31a Matthäus 24/29, Römerbrief 1/21, Haïm 1931:I 231b, 307a Tārīḫ-i Ṭabarī 12/21 Šarq I 689/9 Tarb 462, Īrān 6432/1e, Īrānšahr III 77/17, Haïm 1931:I 72, 307a Īrānšahr III 719/14 Tārīḫ-i Ṭabarī 474/24, Ramażānī 1315:11/14, Šarq I 169/11, Matthäus 10/27, 27/45, 1. Mose 1/2, Psalm 16/9, Beck 1914:46, Salemann/Shukovski 1889:76b+ Īrān 6019/1b, 6060/1a FR I 38/14 EdI III 1223b
(s. )ﺗﺎﺧﺖ
Šarq I 170/7 Ḥāfiẓ (FŠ I 14) Qulī-Ḫān (Safarnāma 23/19) Farruḫī (Dīvān 45/12, 15) Bābā Afżal (Rubāʾīyāt 40/22), Minūčihrī 1/18, Morier 1905:217/13
(= ﺗﺎزاﻧﻴﺪنtāzānīdan) (= ﺗﺎزﻳﺎﻧﻪtāzijāne) Firdausī (GK 23) ʿĀrif (Īrānī 1312:5/6) Armaġān XVIII 86/3 Tārīḫ-i Ṭabarī 17/20, Farruḫī (Dīvān 4/10), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 77)
859
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
529 530
ﺗﺎزﮔﻰ ﺗﺎزﮔﻰ داﺷﺘﻦ
531 532
Deutsch
tāzegī tāzegī dāštan
Neuheit (f.) neu sein
ﺗﺎزﻩ ﺗﺎزﻩ
tāze tāze
eben; eben erst; soeben; gerade frisch
533
ﺗﺎزﻩ
tāze
neu
534 535
ﺗﺎزﻩ ﺗﺎزﻩ
tāze tāze
neuerdings vor kurzem; neulich
536 537 538 539
ﺗﺎزﻩ ﺑﺪوﻟﺖ ﺗﺎزﻩ داﺷﺘﻦ ﺗﺎزﻩ ﺷﺎﮔﺮد ﺗﺎزﻩ ﮐﺮدن
tāze be-doulat⁺ tāze dāštan (+Akk.) tāze šagerd tāze kardan (+Akk.)
neureich; Emporkömmling (m.) frisch erhalten Anhänger (m.) erneuern
540
(ﺗﺎزﻩ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
tāze kardan (+Akk.; be)
erfrischen ([…]; mit)
541 542 543 544 545
ﺗﺎزهﺨﺎﻧﻬﺪﻳﺪﻩ ﺗﺎزهﺮخ ﺗﺎزهﺮس ﺗﺎزهﺮﺳﻴﺪﻩ (ﺗﺎزهﺮو)ى
tāze-ḫāne-dīde tāze-roḫ tāze-ras tāze-rasīde tāze-rū(j) : ū<*ō
neuangekommen frischwangig frischeingelangt; neueingelangt frischeingelangt; neueingelangt frischen Gesichts
546 547 548 549
ﺗﺎزهﺮوﺋﻰ ﺗﺎزهﺮوﺋﻰ ﺗﺎزهﺮوﺋﻰ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺎزهﺴﺎز
tāze-rūʾī tāze-rūʾī tāze-rūʾī kardan tāze-sāz
frische Gesichtsfarbe Höflichkeit (f.) liebenswürdig sein neuerbaut
Bemerkung
860 Quellenangaben Fleischer 1875:173 Morier 1875:125/12, 183/12, 365/8, Fleischer 1875:208 Kašf-i talbīs 21/24, Īrān 4654/2b Anvarī (Qaṣāʾid 75/52), Farruḫī (Dīvān 2/28), Firdausī (Gedichte 1/42), Minūčihrī 6/20, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 18/9, 74/9), Schiller 90/7, Fleischer 1875:154, 205, Rosen 1890:101, Salemann/Shukovski 1889:77a+, Ku 13/13 Anvarī (Qaṣāʾid 2/1), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 195/18Fn.), Ramażānī 1315:5/12, Kašf-i talbīs 6/9, 18/24, Armaġān XIX 183/15, Īrān 4369/2d, Morier 1905:60/2, Salemann/Shukovski 1889:77a+, Wahrmund 1898:I 228, Ku 13/3 Īrān 6011/2f Qulī-Ḫān (Safarnāma 32/11), Morier 1905:88/8, 315/23, Fleischer 1875:177 Haïm 1931:II 237b Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 569) Nicolas 1887:I 215 Ḥāfiẓ (Dīvān 121/5), ʿUrfī (BA I 126/22b), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 56/3), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 56/3), Armaġān XIX 120/11, Nr 91/8f., Sp R 202 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 1/9), Niẓāmuʾl-Mulk (Siyāsatnāma 167/1, 5), Niẓāmī (Šarafnāma 15), Sp R 263 Morier 1905:302/5 Minūčihrī 19/23 Morier 1905:62/2 Īrān 6058/1e Ǧāmī (HQ VII 48), Farruḫī (Dīvān 114/12), Morier 1905:XI/1 Farruḫī (Dīvān 114/22, Niẓāmī (Ehrm 26/1) Salemann/Shukovski 1889:77a+ Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 34) Armaġān XVIII 321/13, Īrān 6058/1e,
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
550
ﺗﺎزهﺴﮑﻪ
tāze-sekke⁺
neugeprägt
551 552 553
ﺗﺎزهﮑﺎر ﺗﺎزهﮑﺎر ﺗﺎزهﻮارد
tāze-kār tāze-kār tāze-wāred⁺
Anhänger (m.); Neuling (m.) unerfahren eben angekommen; neu eingelangt
554 555 556
ﺗﺎزهﻮارد ﺗﺎزى ﺗﺎزى
tāze-wāred tāzī tāzī
557 558
ﺗﺎزى ﺗﺎزى
tāzī tāzī
Neuling (m.) (arabischer) Jagdhund (m.) (später in Ostiran) persischer Kaufmann Araber (m.) arabisch
559 560 561 562 563 564 565 566
ﺗﺎزى ﺗﺎزى ﺗﺎزى ﺗﺎزى زﺑﺎن ﺗﺎزى ﺳﻮار ﺗﺎزى ﺷﮑﺎرى ﺗﺎزى ﻧﺴﺐ ﺗﺎزﻳﺎﻧﻪ
tāzī tāzī tāzī tāzī-zabān tāzī-sawār/-sowār tāzī-je sekārī tāzī-nasab⁺ tāzijāne
arabisches Roß Hund (m.) Windhund (m.); Windspiel (n.) arabisch sprechend auf arabischem Roß reitend Jagdhund (m.) arabischer Abstammung Peitsche (f.); Geißel (f.)
567
ﺗﺎزﻳﺎﻧﻪ ﺧﻮردن
tāzijāne ḫordan
568
ﺗﺎزﻳﺎﻧﻪ زدن
tāzijāne zadan (+Akk.)
gepeitscht werden; Peitschenhiebe bekommen peitschen; auspeitschen; geißeln
569 570 571 572
ﺗﺎزﻳﺪن ﺗﺎزﻳﺪن ﺗﺎزﻳﺶ ﺗﺎزﻳﮏ
<- >ﺗﺎزtāzīdan
573
ﺗﺎژﻳﮏ
tāžīk
anspornen; antreiben dahinsprengen das arabische Wort dafür Araber (m.) Perser (m.); Tadschik (m.)
Bemerkung
Quellenangaben 6492/1d Qaraǧaġī (Mūsī Žūrdān 23/12), Morier 1905:169/8 Iṭṭilāʿāt 4419/2c, 2[!] Tarb 310 Īrān 5909/1b Šaibānī 1314:I 86/2, Īrān 6058/1e, Šarq I 17/4, Hugo 9/13a, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 21/10) Armaġān XIX 177/20 Polak 1865:I 179, Wahrmund 1898:I 199 GK 187
(mp. tāčīk)
(= ﺗﺎﺧﺘﻦtāḫtan)
MF I I/3, Nr 68/10, GK 187 FR I 66/25, LF 27/11, 42/16, 81/6, Tārīḫ-i Ṭabarī 25/1, Saʿdī (Gulistān 14/23), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 14/3, 28/1), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 19/12), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 8/22, 131/17), Kasravī 1304:8/1, MF I I/3, 64/9, EdI IV 647b, Bch IV 20, V Asadī (FR I 46/20), Rūdakī (LF 29/8) Phl 482/5 Haïm 1931 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 101/16f.) Niẓāmī (Ritter 1927:69) Phl 402/6 Firdausī (Zulaiḫā 118) Šams-i Faḫrī (Lexicon 12/6), LF 8/20, Ḥāfiẓ (Dīvān 21/7), Firdausī (GK 24), (Litt 61) Saʿdī (Gulistān 42/17f.), Jensen 1931:214 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 84/3), Bāb 7/4, 42/3, Matthäus 10/17, 20/19 Morier 1905:216/7, Sp R 13 Morier 1905:216/17 LF 93/13, 109/23, 111/21 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 53/11), Kasravī 1307:I II/2, GK 187 Morier 1905:240/7
861
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
574 575 576 577 578
ﺗﺎس ﺗﺎﺳﻊ ﺗﺎﺳﻒ ﺗﺎﺳﻒ (Pl. ات-) ﺗﺎﺳﻒ
579 580 581 582 583 584 585
ﺗﺎﺳﻒ ﺁن را ﺧﻮرد ﺗﺎﺳﻒ اﻧﮕﻴﺰ ﺗﺎﺳﻒ ﺁور (ﺗﺎﺳﻒ ﺑﺮدن )ﺑﺮ ، ﮐﻪ،از/ﺗﺎﺳﻒ ﺧﻮردن )ﺑﺮ (ﺑﺠﻬﺖ (ﺗﺎﺳﻒ داﺷﺘﻦ )از اﻳﻨﮑﻪ ﺗﺎﺳﻮﻋﺎ
586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596
ﺗﺎﺳﻪ ﺗﺎﺳﻪ ﺗﺎﺳﻪ ﺗﺎﺳﻪ (ﺗﺎﺳﻪ اﻓﺰا)ى ﺗﺎﺳﻰ (ﺗﺎﺳﻰ )ﺑﻪ ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺗﺎﺳﻴﺲ
597 598 599 600 601
Deutsch
tās⁺⁺⁺ tāseʾ⁺ taʾassof⁺ taʾassof⁺ taʾassof⁺ (Pl. -āt)
die räterussische Nachrichtenstelle neunter Beileid (n.) Beileidsbezeugung (n.) Bedauern (n.)
taʾassof⁺-e ān-rā ḫord taʾassof⁺-angīz taʾassof⁺-āwar taʾassof⁺ bordan (bar) taʾassof⁺ ḫordan (bar/az; ke; be-ǧehat-e) taʾassof⁺ dāštan (az īn-ke) tāsūʾā⁺
es tut ihm darum leid bedauerlich bedauerlich bedauern (was) bedauern (was; daß; wen)
tāse⁺ tāse⁺ tāse⁺ tāsse⁺ tāsse⁺-azā(j) taʾassī⁺ taʾassī⁺ (be) taʾsīs⁺ taʾsīs⁺ taʾsīs⁺ taʾsīs⁺
bedauern (daß) (der 9. Moharrem, der Vortag des Trauertags ﻋﺎﺷﻮراāšūrā(+)) Gram (m.); Kummer (m.) Ohnmacht (f.) Schale (f.) Trostlosigkeit (f.) betrübend; betrüblich Geduld (f.) Nachfolge (f.) (nach) Aufrichtung (f.) Einführung (f.) Einrichtung (f.) Errichtung (f.)
ﺗﺎﺳﻰ (ﺗﺎﺳﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﺎﺳﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (از/ﺗﺎﺳﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (Pl. ات-) ﺗﺎﺳﻴﺲ
taʾassī⁺ taʾassī⁺ kardan (be) taʾassī⁺ kardan (be) taʾassī⁺ kardan (be/az) taʾsīs⁺ (Pl. -āt)
Nachahmung (f.) befolgen folgen; nachfolgen (wem) nachahmen (wen/was) Gründung (f.)
602
ﺗﺎﺳﻴﺲ ﮐﺮدن
taʾsīs⁺ kardan (+Akk.)
aufstellen; errichten
603
ﺗﺎﺳﻴﺲ ﮐﺮدن
taʾsīs⁺ kardan (+Akk.)
bilden (eine Regierung)
Bemerkung
862 Quellenangaben Īrān 5972/1e Ẕuʾl-Faqār (Erdmann 1861:785/7) Īrān 4692/1f Īrān 4664/1e Īrānī 1312:42/20, 93/12, Kašf-i talbīs 12/13, Armaġān XVII 85/7, Īrān 5899/1d, Īrānšahr IV 7, Ku 12/10, Nhż III 2 Gš 81/3f. Īrān 5843/2b, 5979/2g Īrānī 1312:96/10 Pažmān 1317:6/13 Saʿdī (Gulistān 6/3), Šarq I 677/23, Smiles 48/7, Hinz 1942:123, Ku 12/9 Iṭṭilāʿāt 4422/3b Beck 1915:354 BQ I 207/20b+ Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 16/11) EdI III 114a Nicolas 1887:I 362 Nicolas 1887:I 362 Smiles 20/7, 170/12 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 12/22) Kašf-i talbīs 107/14 Īrānšahr I 256/10 Šaibānī 1314:43/13, 48/7 Īrānī 1312:89/3, Īrān 4687/1c, 6405/1g, Litten 1919:3/16, Sit 747/1a Haïm 1931 Smiles 28/23f. Īrān 6040/2d Īrān 6060/1c, Smiles 15/11, 89/7, 177/16 Īrān 4664/1a, 5979/1b, Rāhnamā-i dānišgāh I 10/1, IX 44/3 Īrānī 1312:89/11, Kašf-i talbīs 64/12, Armaġān XVIII 324/4, Īrān 4639/1c, Rāhnamā-i dānišgāh V 9/18 Kašf-i talbīs 41/1
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
604
ﺗﺎﺳﻴﺲ ﮐﺮدن
605 606 607 608
ﺗﺎﺳﻴﺲ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺑﻨﺪرى ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﺹﻨﻌﺘﻰ ﺗﺎش
609 610 611 612 613 614 615
ﺗﺎش ﺗﺎش ﺗﺎش ﺗﺎش ﺗﺎش ﺗﺎش ﺗﺎش ﺡﻮض
616
ﺗﺎﺷﻘﻨﺪ
617
ﺗﺎﺷﮑﺮﮔﺎن
618
ﺗﺎﺷﮑﻨﺖ
619
ﺗﺎﺷﮑﻨﺪ
620
ﺗﺎﺷﻠﻰ داغ
621
ﺗﺎغ
tāq
622
ﺗﺎغ
tāq
623
ﺗﺎﻓﺘﺎن
624 625 626
ﺗﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﻓﺘﻦ
Deutsch
Bemerkung
taʾsīs⁺ kardan
gründen
taʾsīs⁺ jāftan taʾsīsāt⁺-e bandarī taʾsīsāt⁺-e sanʾatī⁺ tāš⁺⁺
tāškent⁺⁺
gegründet werden Hafenanlagen Industrieanlagen (ON, Ort 6 Wegstrecken von Schahrud) (ON, Ort in Turkistan) bis sie damit ihm daß ihm seit ich sie Stein (m.) Steinbecken (n.) (ON, Haltestelle auf dem Wege von Chiwa nach AltUrgendsch) (davon Ableitung (ON) Taschkent auf -ī) (ON, Stadt im afghanischen Turkestan) (ON) Taschkent
tāš⁺⁺kend
(ON) Taschkent
tāšlī⁺⁺-dāq⁺⁺
(Berggruppe in Karabach, nördlich von Maku) Saxaul (m.) (Haloxylon ammodendron) Tamariske (f.) (die Art ﻏﻀﺎqazā, die gutes Brennholz gibt) (ein Gebirge an der persischen Grenze gegen Balutschistan) aufleuchten brennen (die Haare) drehen
tāš⁺⁺ tā-š tā-š tā-š tā-š tāš⁺⁺ tāš⁺⁺-houz⁺ tāšqand tāš⁺⁺-korgān⁺⁺
tāftān <- >ﺗﺎبtāftan
(davon Ableitung auf -ī)
Quellenangaben Šaibānī 1314:I 7/11, Armaġān XVIII 90/17, Iṭṭilāʿāt 3708/5d, Īrān 4653/1c, 5753/4f, 6405/1a, Īrānšahr II 735/1, (Rāhnamā-i dānišgāh I 10/5), Šarq 1/2, Smiles 18/20, 142/17, Litten 1919:7/12 Īrān 5781/2e, Īrānšahr I I/2, Phl 404/2 Īrān 6411/3b, 6427/3c Īrān 6411/3c Dorn 1875:60 Šaibānī 1314:III 3/20 Rūdakī Bū Šakūr 48 Anvarī (Qaṣāʾid 178/26) ʿUnṣurī (Rückert 1874:308) FA 11/19a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 93/12) Īrān 6423/3c EdI I 157b Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 106/8), Šarq 120/4, EdI I 891a Īrānšahr I 76/2 Kaihān 1311:I 34/8 Šams-i Faḫrī (Lexicon 64/14, 65/5), Ibn Yamīn (FŠ I 425a), Hedin 1910:I 210 Ibn Yamīn (FŠ I 425a), Kamāl Iṣfahānī (FA 173/9b) EdI II 1135a Rūdakī (LF 7/8) Saʿdī (Gulistān 41/2), GK 137 Fleischer 1875:72, GK 137
863
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
627
ﺗﺎﻓﺘﻦ
628 629 630
ﺗﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﻓﺘﻦ
631 632
ﺗﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﻓﺘﻦ
633 634 635
(ﺗﺎﻓﺘﻦ )از (ﺗﺎﻓﺘﻦ )از ( ﺑﺼﻮب،ﺗﺎﻓﺘﻦ )از
636 637 638
(ﺗﺎﻓﺘﻦ )ﺑﺮ (ﺗﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ( ﺑﺮ،ﺗﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ
639 640 641 642
ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎﻓﺘﻪ
643 644 645 646
ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺗﺎﻓﺘﻪ
647 648 649 650 651 652 653
ﺗﺎﻓﺘﻪ (ﺗﺎﻓﺘﻪ )از ﺗﺎﻗﺪﻳﺲ ﺗﺎﮎ ﺗﺎﮎ ﺗﺎﮎ ﺗﺎﮎ
654
ﺗﺎﮎ اﻧﮕﻮر
Deutsch
Bemerkung
864 Quellenangaben
LF 7/6, Saʿdī (Gulistān 19/9), Firdausī (Šāhnāma 257), MF I I/5, Dorn 1875:22/20 <- >ﺗﺎبtāftan
leuchten; schimmern; strahlen
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
655
ﺗﺎﮎ رز
656
ﺗﺎﮎ ﻧﺸﺎن
657 658 659
ﺗﺎﮐﺘﻴﮏ ﺗﺎﮐﺮز ﺗﺎﮐﺴﺘﺎن
660 661 662 663 664 665
ﺗﺎﮐﻮدار ﺗﺎﮐﻴﺪ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﺗﺎﮐﻴﺪ اﻣﺪح ﺑﻤﺎ ﻳﺸﺒﻪ اﻟﺬم
666 667
ﺗﺎﮐﻴﺪ ﮐﺮدن (ﺗﺎﮐﻴﺪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
668
( ﮐﻪ،ﺗﺎﮐﻴﺪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
669 670
(ﺗﺎﮐﻴﺪ ﮐﺮدن )در (ﺗﺎﮐﻴﺪ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
671 672 673 674 675 676 677 678 679
ﺗﺎﮐﻴﺪى ﺗﺎﮔﻮر ﺗﺎل ﺗﺎل و ﻣﺎل ﺗﺎل و ﻣﺎل ﺗﺎل و ﻣﺎل ﺗﺎﻻب ﺗﺎﻻب ﺗﺎﻻر
680 681
ﺗﺎﻻر ﺗﺎﻻر
Deutsch
tāk-e raz
Weinstock (m.)
tāk-nešān
Rebenpflanzer (m.); Weinstockpflanzer (m.) Taktik (f.) Weinstock (m.) Weinberg (m.); Weingarten (m.)
tāktīk⁺⁺⁺ tāk-raz tākestān tākūdār taʾkīd⁺ taʾkīd⁺ taʾkīd⁺ taʾkīd⁺ taʾkīd⁺o⁺-l-madh⁺ be⁺-mā⁺ jošbehe⁺-z-zam⁺ taʾkīd⁺ kardan (+Akk.) taʾkīd⁺ kardan (+Akk.; be) taʾkīd⁺ kardan (+Akk.; be; ke) taʾkīd⁺ kardan (dar) taʾkīd⁺ kardan (+Akk.; ke) taʾkīdī⁺ tagūr tāl tāl o māl tāl o māl tāl o māl tālāb tālāb tālār tālār tālār
(männlicher Name) Befestigung (f.) Bekräftigung (f.); Bestätigung (f.) Festigung (f.) Verstärkung (f.) Bekräftigung des Lobes durch das, was dem Tadel ähnelt (eine dichterische Figur) bestätigen; bekräftigen bestärken (wen; in)
Bemerkung
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 17/17, 57/10, 113/3), LF 71/2 Jāmī (Rückert 1848:II 50/6) Īrān 6404/1d Achundow 399 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 81, Jesaja 1/8, 1. Mose 9/20, 2. Mose 22/5 Ršīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/4) Morier 1905:3/4 Morier 1905:IV/7, 63/10, Nicolas 1887:I 230 Mīrḫwānd (Samanidenkönige 50/9) Rückert 1874:46 Browne 1906:53 Nicolas 1887:I 81 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 143/16)
einschärfen (was; wem; daß)
Kašf-i talbīs 94/3, 1. Mose 43/3
Nachdruck legen (auf) betonen; nachdrücklich erklären (was; daß) nachdruckgebend; betonend (Name eines indischen Dichters) Kupfer (n.) verwirrt verworren; verblüfft zerstückt; zerstreut Teich (m.); Weiher (m.) Wasserstelle (f.) (Flüßchen in Masenderan)
Naubaḫt 1343:303/10a f. Īrān 5753/2c, Haïm 1931:I 7
Halle (f.) Saal (m.)
Īrān 5850/8 ʿĀrif (Īrānī 1312:2/40) FN I 39/21a Jensen 1931:68 GK 196 GK 157 FA 22/28a, FR I 25/16 FA 5/28a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 17/1), Īrānī 14, Kaihān 1311:I 71/1, Īrān 4662/1f, 6073/4a, Dorn 1875:16 Brugsch 1862:I 166, Rosen 1925:43 Qulī-Xān (Sifāratnāma 24/13), Armaġān XVIII 322/10, Īrān 4652/1e, 6023/3g, 6423/1f,
865
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695
ﺗﺎﻻر اﺝﺘﻤﺎع ﺗﺎﻻر اﺝﺘﻤﺎﻋﺎت ﺗﺎﻻر ﺁﺋﻴﻨﻪ ﺗﺎﻻر ﭘﺬﻳﺮاﺋﻰ ﺗﺎﻻر دروس ﺗﺎﻻر ﺳﺨﻨﺮاﻧﻰ ﺗﺎﻻر ﺳﻼم ﺗﺎﻻر ﻏﺬاﺧﻮرى ﺗﺎﻻر ﻧﺒﺎﺗﺎت ﺗﺎﻻر ﻧﻬﺎرﺧﻮرى ﺗﺎﻻﻣﻮس ﺗﺎﻻن ﺗﺎﻻن ﮐﺮدن ﺗﺎﻻﻧﮏ
696
ﺗﺎﻟﺶ
697 698 699 700 701 702 703
ﺗﺂﻟﻒ ﺗﺎﻟﻢ ﺗﺎﻟﻢ ﺗﺎﻟﻢ ﺗﺎﻟﻢ ﺗﺎﻟﻢ (Pl. ات-) ﺗﺎﻟﻢ
704 705 706 707 708 709
ﺗﺎﻟﻢ ﺁور ﺗﺎﻟﻤﻮد ﺗﺎﻟﻰ ﺗﺎﻟﻰ ﺗﺎﻟﻰ ﺗﺎﻟﻴﻒ
710
(Pl. ات-) ﺗﺎﻟﻴﻒ
tālār-e eǧtemāʾ⁺ tālār-e eǧtemāʾāt⁺ tālār-e āʾīne tālār-e pazīrāʾī tālār-e dorūs tālār-e soḫan-rānī tālār-e salām⁺ tālār-e qazā⁺-ḫorī tālār-e nabātāt⁺ tālār-e nahār⁺-ḫorī tālāmūs⁺⁺⁺ tālān⁺ tālān⁺ kardan (+Akk.) tālānak tāleš taʾālif⁺ taʾallom⁺ taʾallom⁺ taʾallom⁺ taʾallom⁺ taʾallom⁺ taʾallom⁺⁺ (Pl. -āt)
Deutsch
Bemerkung
Versammlungssaal (m.) Versammlungssaal (m.) Spiegelsaal (m.) Empfangssaal (m.) Lehrsaal (m.) Redehalle (f.); Vortragssaal (m.) Empfangssaal (m.); Audienzsaal (m.) Speisesaal (m.) (Umgangssprache) Blumenhalle (f.) Speisesaal (m.) Sehhügel (m.) (im Großhirn) Plünderung (f.) plündern (in Isfahan eine rotweiße) Pflaume ( = ﺷﻔﺘﺮﻧﮓšaftarang) (davon Ableitung (LN = ﻃﺎﻟﺶ,tāleš) auf -ī) Werke; Schriften Betrübnis (f.); Herzeleid (n.) Kummer (m.) Schmerzempfindlichkeit (f.) Sorge (f.) Trauer (f.) Schmerz (m.); Pein (f.); Qual (f.)
taʾallom⁺-āwar tālmūd tālī⁺ tālī⁺ tālī⁺ taʾlīf⁺
peinigend; quälend (hebräisch) Talmud (m.) folgend (Zeit) Nachahmung (f.); Nachgeahmtes (n.) nachfolgend Schrift (f.); Werk (n.); Veröffentlichung (f.)
taʾlīf⁺ (Pl. -āt)
Abfassen (n.); Abfassung (f.); Verfassen (n.)
866 Quellenangaben Rosen 1926:128 Īrān 5824/1e Īrān 4652/1e Īrān 4697/1a Īrān 5824/1e Iṭṭilāʿāt 4419/3b Īrān 5789/2a, 6009/2a, 6479/1g Nicolas 1887:I 89 Rāhnamā-i dānišgāh I 9/6a Jensen 1931:206, Rosen 1925:124 Īrān 6492/1d Rāhnamā-i dānišgāh I 92 Bāb 44/5 Kasravī 1307:I 16/18 Šams-i Faḫrī (Lexicon 8[9/10? Tinte verschmiert] (Īrānī 22), Dorn 1875:129a Qazvīnī 1907:I III/7 Beck 1914:370 Haïm 1931 Haïm 1931:II 240a Īrān 6020/3b Litt 79 Īrān 5707/1f, 6009/2c, 6023/2f, 6073/2f, Phl 9/32 Haïm 1931:I 21 Smiles 86/31 Hzf 23/16 Gš 81/7 Beck 1915:355 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 1/2), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 1/2), Mīnuvī 1307:V/3, VIII/7, Ādāb I III/1, Bāb 4/11, Nr 459/12, Phl 418/2, VǧhD II 1 Saʿdī (Gulistān 6/2), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 3/4), Qazvīnī 1909:XIV/6, Rāhnamā-i dānišgāh c 5, Kāva V/8:10/4b, VǧhD II 9
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
711 712 713 714
ﺗﺎﻟﻴﻒ ﺁوردن ﺗﺎﻟﻴﻒ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﺗﺎﻟﻴﻒ ﮐﺘﺐ ﺗﺎﻟﻴﻒ ﮐﺮدن
taʾlīf⁺ āwardan (+Akk.) taʾlīf⁺ pazīroftan taʾlīf⁺-e kotob⁺ taʾlīf⁺ kardan (+Akk.)
abfassen; verfassen verfaßt werden Bücherschreiben (n.) verfassen
715 716 717 718 719
ﺗﺎﻟﻴﻒ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺎﻟﻴﻔﻰ ﮐﺮدن ﺗﺎﻟﻲ… ﺑﻮدن ﺗﺎم ﺗﺎم
taʾlīf⁺ jāftan taʾlīf⁺-ī kardan tālī⁺-je… būdan tāmm⁺ tāmm⁺
verfaßt werden eine Schrift verfassen gleich hinter… kommen ganz vollendet; vollkommen
720 721
ﺗﺎم ﺗﺎم
tāmm⁺ tāmm⁺
vollständig völlig; voll
722 723
ﺗﺎم اﻟﻮﺝﻮد ﺗﺎﻣﻞ
tāmmo⁺-l-woǧūd taʾammol⁺
das unbedingt Seiende Bedenken (n.)
724 725
ﺗﺎﻣﻞ ﺗﺎﻣﻞ
taʾammol⁺ taʾammol⁺
Nachdenken (n.) Überlegung (f.); Erwägung (f.)
726
(ﺗﺎﻣﻞ )در
taʾammol⁺ (dar)
727 728 729
ﺗﺎﻣﻞ زﻳﺎد ﺗﺎﻣﻞ ﻓﺮﻣﻮدن ﺗﺎﻣﻞ ﮐﺮدن
genaues Betrachten (n.); Betrachtung (f.) (über) viel Nachdenken zu erwägen gedenken erwägen; überlegen
Nr 10/9 Nr 459/15 Browne IV 12 [welche Ausgabe?] FK I 5, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 4/11), Qazvīnī 1909:III/7, Kasravī 1307:III III/24, Naubaḫt 1343:305/8b f., Īrān 4369/2d, Īrānš+E818ahr I 139/8, (Rāhnamā-i dānišgāh b 3), Nr 10/19[?], 47/3, 459/13 Šīblī 1316:I/13, Kitāb 13/26, Nr 12/11 Ādāb I III/1 Beck 1915:355 FA 23/27a, Sanāʾī Nāṣir-Ḫusrau (Ethé 1882:499), Šaibānī 1314:III 695/10, Beck 1914:355, Fleischer 1875:172 Beck 1915:355 Nāṣir-Ḫusrau (Ethé 1882:499), Fleischer 1875:205, Gš 83/8 EdI V 279b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10), Šaibānī 1314:I 12/16, Phl 400/1 Ramażānī 1315:6/10, Saʿdī (Gulistān 50/19) Saʿdī (Gulistān 7/1), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/7), Mīnuvī 1307:V/5, Rosen 1926:119 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 6/21), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10), Phl 67/21 Ramażānī 1315:6/10 Psalm 5/2 Īrān 6025/3d, Psalm 37/10, Rosen 1925:67
730
(ﺗﺎﻣﻞ ﮐﺮدن )در
bedenken (was)
(Šarq I 685/18), Buch der Richter 19/30
731
(ﺗﺎﻣﻞ ﮐﺮدن )در
732 733 734
ﺗﺎﻣﻠﻰ ﮐﺮدن ﺗﺎﻣﻞ… ﮐﺮدن ﺗﺎﻣﻴﻦ
nachdenken; Betrachtungen anstellen (über) ein wenig nachdenken gedenken (wessen) Sicherung (f.); Sichern (n.); Sicher-
Saʿdī (Būstān 60, Gulistān 3/11, 6/3), Buch der Richter 19/30, Matthäus 6/28, Psalm 92/7 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 63/16), Hugo 67/25b Saʿdī (Jensen 1931:224) Pāzārgād 1315:589/21, Kašf-i talbīs 104/4, Iṭṭilāʿāt 4424/3e, Īrān 4654/3a, 5918/1e,
taʾammol-e zijād⁺ taʾammol⁺ farmūdan taʾammol⁺ kardan (+Akk.) taʾammol⁺ kardan (+Akk./dar) taʾammol⁺ kardan (dar) taʾammol⁺-ī kardan taʾammol⁺-e… kardan taʾmīn⁺
867
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
stellung (f.) taʾmīn⁺(-e) Verbürgung (f.); Gewähr (f.) (für) taʾmīn⁺-e obūr⁺ o morūr⁺ Verkehrssicherung (f.) taʾmīn⁺ kardan (+Akk.) gewährleisten; verbürgen
735 736 737
ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻋﺒﻮر و ﻣﺮور ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮐﺮدن
738 739
ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮐﺮدن ( از،ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮐﺮدن )ﺑﺮاي
740 741 742
(ﺗﺎﻣﻴﻦ ﮐﺮدن )…را ﺗﺎﻣﻴﻨﻰ ﺗﺎن
743 744
-ﺗﺎن ﺗﺎﻧﺒﻮل
745 746 747 748 749 750 751
ﺗﺎﻧﺪ ﺗﺎﻧﺪ ﮐﺮد ﺗﺎﻧﮏ ﺗﺎﻧﮏ ﺝﻨﮕﻰ ﺗﺎﻧﮕﻮ ﺗﺎﻧﻦ ﺗﺎﻧﻪ
752 753
ﺗﺎﻧﻰ ﺗﺎﻧﻰ
taʾannī⁺ taʾannī⁺
754 755 756 757 758 759 760
ﺗﺎﻧﻰ ﺗﺎﻧﻰ ﺗﺎو ﺗﺎو ﺗﺎو ﺗﺎوان ﺗﺎوان
taʾannī⁺ taʾannī⁺ tāw tāw tāw tāwān tāwān
Kraft (f.) Macht (f.) Geldstrafe (f.) Vergütung (f.)
761 762 763
(ﺗﺎوان ﻧﻬﺎدن )ﺑﺮ ﺗﺎواﻧﻪ ﺗﺎول
tāwān nehādan (bar) tāwāne tāwel⁺
schuld[!] geben (wem) Sommerhaus (n.) Blase (f.) (am Fuß, auf der Haut)
taʾmīn⁺ kardan (+Akk.) taʾmīn⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e; az)
zusichern (was) sichern; sicher stellen (was; wem; gegen)
taʾmīn⁺ kardan (…rā) taʾmīnī⁺ tān
Sicherheit bieten (wem) SicherungsAufzug (m.); Längsfaden (m.); Kette (f.)
tāntāmbūl tānad tānad kard tānk⁺⁺⁺ tānk⁺⁺⁺-e ǧangī tāngō⁺⁺⁺ tānen⁺⁺⁺ tāne
868 Quellenangaben 5999/3g, 6019/3e, 6053/1b Īrān 6011/2b, 6073/4e Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 316 Īrān 4698/3f, 5845/1e, 5921/1f, 5979/1b, 5980/1c, Šarq 573/29, Gš 83/16 (Īrān 5843/2f) Kašf-i talbīs 10/15, (Armaġān XIX 179/1) (Īrān 6411/3b), Īrānšahr IV 491/10a f., Šarq I 573/29, 574/1 Īrān 4698/3f Īrān 5972/2e FR I 28/8, 195/20
(für - ﺗﻮانtawān-) Betel (Nuß, mit Blättern umwickelt, zum Kauen) es kann sein kann machen Kampfwagen (m.); Tank (m.) Kampfwagen (m.) Tango (m.) (Tanz) Tanin (n.) Zettel (m.); Aufzug (m.) (des Gewebes); Kette (f.); Längsfäden Bedachtsamkeit (f.) Bedächtigkeit (f.)
EdI I 740a Anvarī (Š[L?] I 57/2) Anvarī (Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 109/6)) Īrān 6059/1d, 6073/2a Īrān 6416/1b Īrān 5704/4e, 5964/62[!] Armaġān XVIII 237/8 BQ I 255/14b, FR I 133/18, HEt 89
Mäßigung (f.) Überlegung (f.) (= ﺗﺎبtāb)
Salemann/Shukovski 1889:77a+ Tārīḫ-i Ṭabarī 9/9, Kašf-i talbīs 78/19, Mīnuvī 1307:V/5, Bāb 28/6, Smiles 9/10 Nicolas 1887:II 100 Fleischer 1875:124 Hübschmann 1895:176, Jensen 1931:25 FA 172/27a, GK 33 Sanāʾī (FA 172/28a) Nicolas 1887:I 46 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 117*), 1. Moses 31/39, Morier 1905:200/4 Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 8/15f., 16) Faḫr Gurgānī (FA 172/19b) Šarq I 217/9, Smiles 147/20
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
764 765
ﺗﺎوﻩ ﺗﺎوﻩ
766 767 768 769 770 771 772
ﺗﺎوﻩ ﺗﺎوﻳﺪن ﺗﺎوﻳﺪن ﺗﺎوﻳﺪﻩ ﺗﺎوﻳﻞ ﺗﺎوﻳﻞ (Pl. ات-) (ﺗﺎوﻳﻞ )از
773 774 775 776
ﺗﺎوﻳﻞ ﺑﺮدار ﺗﺎوﻳﻞ ﺷﺮﻋﻰ ﺗﺎوﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﺎوﻳﻞ ﮐﺮدن
777 778 779 780 781 782 783 784 785 786 787
ﺗﺎﻩ ﺗﺎﻩ ﺷﺪن ﺗﺎﻩ ﺷﺪن ﺗﺎهﻞ ﺗﺎهﻞ ﺗﺎهﻞ اﺧﺘﻴﺎر ﮐﺮدن ﺗﺎى ﺗﺎى ﻓﻮﻗﺎﻧﻰ ﺗﺎى ﻗﺮﺷﺖ ﺗﺎى ﮐﺎﻏﺬ ﺗﺎى ﻣﺜﻨﺎ۽ ﻓﻮﻗﺎﻧﻰ
788 789 790 791 792 793
ﺗﺎﻳﺐ ﺗﺎﻳﺐ (ﺗﺎﻳﺐ )از ﺗﺎﻳﺐ ﺷﺪن ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺗﺎﻳﻴﺪ
tāwe tāwe tāwe <- >ﺗﺎوtāwīdan
Deutsch
Bemerkung
Küchenblech (n.) Pfanne (f.); Bratpfanne (f.) Tiegel (m.) (= ﺗﺎﺑﻴﺪنtābīdan) wegjagen (zu ﺗﺎوﻳﺪنtāwīdan) Koranauslegung (f.) sinnbildliche Erklärung (f.) Erklärung (f.); Auslegung (f.); Deutung (f.) (zu)
taʾwīl⁺-bar-dār taʾwīl⁺-e šarʾī⁺ taʾwīl⁺ kardan (+Akk.) taʾwīl⁺ kardan (+Akk.)
auslegbar; deutbar gesetzlicher Grund auslegen; deuten erklären; erläutern
tāh tāh šodan tāh šodan taʾahhol⁺ taʾahhol⁺ taʾahhol⁺ eḫtijār⁺ kardan tāj tā-je fouqānī⁺ tā-je qorešat⁺ tāj-e kāqaz tā-je mosannāt⁺-e fouqānī⁺ tājeb⁺ tājeb⁺ tājeb⁺ (az) tājeb⁺ šodan tājīd⁺ tājīd⁺
Stück (n.) sich falten sich runzeln Ehestand (m.) Verheiratung (f.); Heirat (f.) heiraten
Quellenangaben Haïm 1931 Manǧīk (LF 27/5), Ramażānī 1315:127/5, 1. Samuel 2/14, Hübschmann 1895:176, Rosen 1925:44 1. Samuel 2/14 Hübschmann 1895:176 Rūdakī (LF 43/16) Hübschmann 1895:46 EdI I 66 EdI V 53a Saʿdī (Gulistān 14/6), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 430), Kasravī 1309:13/20, Mīnuvī 1307:IX/24, Browne 1316:30/9, Salemann/Shukovski 1889:77a+ Kašf-i talbīs 23/20, 45/16 Saʿdī (Gulistān 35/4) Kašf-i talbīs 61/13 Daqīqī (LF 6/7), (Varāvīnī (Marzbānnāma 226/23)) GK 37 Haïm 1931:I 205a Haïm 1931:I 205a Īrān 6060/1c Nicolas 1887:II 61 Ramaẕānī 1315:44/9
(= ﺗﺎtā) (obenpunktiertes T ())ت (der Buchstabe T ())ت Bogen (m.) Papier oben doppelpunktiertes T
ĠL 5/10, FR I 32/25 BQ I 122//14a, 255/7a, FR I 45/26 BQ I 254/8a f.+ FA 22/23a f.
Büßer (m.) reuig abgewandt; abgewendet (von) bereuen Befestigung (f.); Bekräftigung (f.) Beistand Gottes
Sanāʾī (FR I 368/14) Sūzanī Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:762/13) ʿUbaid Zākānī (Kuve[?] 5) Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 2/10b Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 19/11), Saʿdī (Ṭayyibāt 19/11)
869
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
794 795 796 797
ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺗﺎﻳﻴﺪ (Pl. ات-) ﺗﺎﻳﻴﺪ
798
ﺗﺎﻳﻴﺪ ﮐﺮدن
799 800 801
ﺗﺎﻳﻴﺪ ﮐﺮدن (ﺗﺎﻳﻴﺪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﺎﻳﻴﺪ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
802
(ﺗﺎﻳﻴﺪ ﮐﺮدن )…را
803
ﺗﺎﻳﻴﻦ
tājīn
804 805
ﺗﺎﺋﻴﻪ ﺗﺐ
tāʾijje⁺ tab
806 807 808 809 810 811 812 813 814 815
ﺗﺐ ﺗﺐ ﺑﺎد ﺗﺐ ﺑﺮ ﺗﺐ ﺧﻴﺰ ﺗﺐ داﺷﺘﻦ ﺗﺐ ﮐﺮدن ﺗﺐ ﮐﺮدن ﺗﺐ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺐ ﻟﺮز ﺗﺐ ﻟﺮزﻩ
816 817 818
ﺗﺐ ﻣﺘﻨﺎوب ﺗﺐ ﻧﻮﺑﻪ ﺗﺐ و ﺗﺎب
819
ﺗﺐ و ﻟﺮز
Deutsch
tājīd⁺ tājīd⁺ tājīd⁺ taʾjīd/tājīd⁺ (Pl. -āt)
Bestärkung (f.); Bekräftigung (f.) Bestätigung (f.) Unterstützung (f.) Beistand (m.); Hilfe (f.)
tājīd⁺ kardan (+Akk.)
bekräftigen; bestärken
tājīd⁺ kardan (+Akk.) unterstützen (wen) tājīd⁺ kardan (+Akk.; be) stärken (wen; mit) tājīd⁺ kardan (+Akk.; ke) bestätigen (was; daß) tājīd⁺ kardan (…rā)
tab tab-bād tab-bar tab-ḫīz tab dāštan tab kardan tab kardan tab gereftan tab-e larz tab-e larze
beistehen; Beistand leisten; helfen (wem) (Fluß in Luristan, südlich von Chorramabad) Gedicht mit einem Reim auf تt Fieber (f.)
tab-e motanāweb⁺ tab-e noube⁺ tab o tāb
Wechselfieber (f.) Fieberwind (m.) fiebervertreibend fieberhauchend Fieber haben; fiebern Fieber bekommen Fieber haben Fieber bekommen Schüttelfrost (m.) Fieber (n.) mit Schüttelfrost; Schüttelfrost (m.) Sumpffieber (n.); Malaria (f.) Sumpffieber (n.); Malaria (f.) Fieberhitze (f.)
tab o larz
Fieber (n.) (mit Schüttelfrost)
Bemerkung
870 Quellenangaben Kasravī 1309:7/14, Īrān 5800/2e, Bāb 41/8 Īrān 6411/3c Morier 1905:240/12 Šams-i Faḫrī (Lexicon 43/3), Ḥāfiẓ (Dīvān 123/3), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 26/3, 44/7), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 7/5), (Qazvīnī 1909:IX/21) Kaihān 1311:I 38/15, 54/23, Īrān 4654/1a, 6411/3c, Šarq I 634/12, Nicolas 1887:I 81 Psalm 20/2, 37/17, 73/23, Nr 585/20 Qurʾān 2/86 Īrān 5747/1e, 5800/2e, 5986/3f, 6023/3a, 6033/2c, 6406/2a, 3a, Šarq I 5/11, Haïm 1931:I 17, Nicolas 1887:I 81, Phl 75/19 Psalm 20/2, 37/17, 73/23, Nr 585/20 EdI III 54b Rosenzweig 1824:IX Ḥāfiẓ (Dīvān 26/5), Farruḫī (Dīvān 3/37, 5/32), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 15/13, 80/12) Brugsch 1862:II 14 Nr 115/20 Haïm 1931:I 35 Sykes 1316:I 5/29 (Wahrmund 1898:I 223) Rosen 1925:74 Matthäus 8/14 Rosen 1890:116 Anvarī (Qaṣāʾid 59/8V.) Anvarī (Qaṣāʾid 1/31), Saʿdī (Būstān 35, 36) Armaġān XIX 209/5 Armaġān XIX 209/1 Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/15), Pindār-i R (MF I 171/14 [oder 171/19?) Anvarī (Qaṣāʾid 59/8), Fleischer 1875:152,
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
820 821 822 823 824 825 826 827
ﺗﺐ و ﻟﺮزﻩ ﺗﺐ و ﻟﺮزﻩ ﺗﺐ و ﻧﻮﺑﻪ ﺗﺒﺎﺑﻌﻪ ﺗﺒﺎدل (ﺗﺒﺎدل )ﺑﻪ ﺗﺒﺎدل اﻓﮑﺎر (ﺗﺒﺎدل ﺗﺠﺎرﺗﻰ )ﺑﻴﻦ
828 829 830
ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ ﺗﺒﺎدﻟﻪ (ﺗﺒﺎدﻟۀ ﻳﺎدداﺷﺖ )ﺑﻴﻦ
831 832
ﺗﺒﺎدل… ﮐﺮدن ﺗﺒﺎر
833 834
ﺗﺒﺎر ﺗﺒﺎرﮎ
835 836
ﺗﺒﺎرﮎ ﺗﺒﺎرﮎ اﷲ
837
ﺗﺒﺎرﮎ وﺗﻌﺎﻟﻰ
838 839
ﺗﺒﺎﺷﻴﺮ ﺗﺒﺎﻋﺪ
840 841 842 843 844 845 846 847 848
ﺗﺒﺎﻧﻰ ﺗﺒﺎﻧﻰ ﺗﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن (ﺗﺒﺎﻧﻰ ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺗﺒﺎﻩ ﺗﺒﺎﻩ ﺗﺒﺎﻩ ﺗﺒﺎﻩ ﺗﺒﺎﻩ
tab o larze tab o larze tab o noube⁺ tabābeʾe⁺ tabādol⁺ tabādol⁺ (be) tabādol⁺-e afkār⁺ tabādol⁺-e teǧārat⁺ī (bejne) tabādol⁺-e nazar⁺ tabādole⁺ tabādole⁺-je jād-dāšt (bejn-e) tabādol⁺-e… kardan tabār tabār⁺ tabārak⁺ tabārak⁺ tabāraka⁺-l-lāh⁺ tabārak⁺ wa⁺ taʾālā⁺ tabāšīr⁺ tabāʾod⁺ tabānī⁺ tabānī⁺ tabānī⁺ kardan tabānī⁺ kardan (bar) tabāh⁺ tabāh⁺ tabāh⁺ tabāh⁺ tabāh⁺
Deutsch
Bemerkung
(Wahrmund 1898:I 204) Anvarī (Qaṣāʾid 1/31V.) Beck 1914:134 (Hinz 1942:143), Imr 53/27b Qulī-Ḫān (Safarnāma 105/5)
Fieber und Schüttelfrost Wechselfieber (n.)* Sumpffieber (n.); Malaria (f.) Könige Jemens Austausch (m.) Verwandlung (in) Gedankenaustausch (m.) Handelsverkehr (m.); Warenaustausch (m.) Meinungsaustausch (m.) Austausch (m.) Notenwechsel (zwischen)
Rūšan 18/15 Īrān 5895/1b, 6011/2b, 6025/1a, 6033/3b Īrān 5843/1c Īrān 5903/1e, 6072/3c, 6479/3c Īrān 5753/2c Īrān 5753/2c
austauschen (was) Sippe (f.); Familie (f.); Geschlecht (n.) Verderbtheit (f.) der gepriesen sei er ist unendlich vollkommen Gott sein gepriesen!; (bildlich) Gott sei Dank! der gesegnet und gepriesen sei; der gelobt und gepriesen sei Freudenbotschaften Entfernung (f.); sich voneinander Entfernen (n.) Einverständnis (n.) Verabredung (f.) sich verbünden sich verabreden (zu) schlecht unbrauchbar unnütz Verderben (n.) Verderben bringend; verderblich; verworfen
Quellenangaben
Īrān 6025/1a Farruḫī (Dīvān 196/18), Firdausī (Šāhnāma 18/13) Saʿdī (Gulistān 17/12) Qulī-Ḫān (Safarnāma 62/6), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 3/1, 22/18), Qazvīnī 1909:62/6 Saʿdī (Gulistān 77a+) Ḥāfiẓ (Dīvān 109/2), Niẓāmī (Lailā u Maǧnūn 6), Jensen 1931:190 Tārīḫ-i Ṭabarī 8/19 (Pl. v. ﺗﺒﺸﻴﺮtabšīr)
Saʿdī (Qaṣāʾid 9/8) Beck 1914:359 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 9/26 Šarq 576/21f. Maǧmūʿa-i qavānīn 9/26 Sanāʾī (FA 23/27a) FR I 95/4 Šams-i Faḫrī (Lexicon 14/1), LF 15/8 Sūzanī, Firdausī (Šāhnāma 47), Sp Riv 96 Pūr-i Dāvūd (Irānī 1312:1/103)
871
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
849 850
ﺗﺒﺎﻩ ﺗﺒﺎﻩ
tabāh⁺ tabāh⁺
verstört* verwickelt; verdorben; verdreht
851
ﺗﺒﺎﻩ
tabāh⁺
zugrundegerichtet
852 853
ﺗﺒﺎﻩ ﺷﺪن ﺗﺒﺎﻩ ﺷﺪن
tabāh⁺ šodan tabāh⁺ šodan
umkommen verderben; zugrunde gehen
854 855 856 857 858 859
ﺗﺒﺎﻩ ﻃﻴﻨﺖ ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺎر ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺎر ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺎرى ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺮدن ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺮدن
tabāh⁺-tīnat⁺ tabāh⁺-kār tabāh⁺-kār tabāh⁺-kārī tabāh⁺ kardan (+Akk.) tabāh⁺ kardan (+Akk.)
Schurke (m.) lasterhaft; verderbt verderblich verderbliches Tun (n. ; Missetat (f.) umbringen verderben
860 861 862 863
ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺮدن ﺗﺒﺎﻩ ﮐﺮدن ﺗﺒﺎهﻪ ﺗﺒﺎهﻰ
tabāh⁺ kardan (+Akk.) tabāh⁺ kardan (+Akk.) tabāhe tabāh⁺ī
vernichten; zerstören zugrunde richten (Name einer Speise) Untergang (m.); Verderben (n.)
864 865 866 867 868 869
ﺗﺒﺎهﻰ ﺗﺒﺎهﻰ ﺗﺒﺎهﻰ ﭘﺬﻳﺮ ﺗﺒﺎهﻰ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ (ﺗﺒﺎهﻰ ﺝﻮ)ى ﺗﺒﺎﻳﻦ
tabāh⁺ī tabāh⁺ī tabāh⁺ī-pazīr tabāh⁺ī pazīroftan tabāh⁺ī-ǧū(j) tabājon⁺
870 871 872 873
ﺗﺒﺎﻳﻦ (ﺗﺒﺎﻳﻦ )ﺑﻪ (ﺗﺒﺎﻳﻦ )ﺑﻪ ﺗﺒﺖ
Verderbtheit (f.) Zerrüttung (f.) leichtverderblich* verderben; zugrunderichten leichtverderblich* Abstechen (n.) (der Farben voneinander) Widerstreit (m.) Gegensatz (m.) (zu) Unterschied (m.) (zu) (LN) Tibet
874
ﺗﺒﺖ
tabbat⁺
875 876
ﺗﺒﺖ ﺗﺒﺘﻰ
tabbat⁺ tebbetī
tabājon⁺ tabājon⁺ (be) tabājon⁺ (be) tebbet
(Name der 111. Sure (Sure des Verderbens)) sind vernichtet tibetanisch
Bemerkung
(aramäisch) (aramäisch)
872 Quellenangaben Firdausī (Šāhnāma 269) LF 11/7, Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 228/2), Salemann/Shukovski 1889:77a+ Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/21), Farruḫī Vz 5/2, Firdausī (Zulaiḫā 170) Firdausī (Šāhnāma 18/21), Matthäus 9/17 Firdausī (Zulaiḫā 204), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 120/12, 139/1), Matthäus 5/29, Haas 1876:636/11 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:2/23) Nicolas 1887:II 261 FK I 101/12a Bābā Afżāl (Rubāʿīyāt 43/21) Niẓāmī (Ehrm 96/11) Farruḫī (FA), 1. Mose 41/30, 1. Samuel 5/6, Nicolas 1887:I 347 LF 21/14, (Īrānī 1312:41/19) ʿUnṣurī Vz 5/2 GK 6 Anvarī (Qaṣāʾid 110/[…]), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 52/4), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 12), Īrānī 1312:93/14 Phl 104/26 Īrānī 1312:95/14 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 40/11, 41/12) Firdausī (Šāhnāma 76) Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 40/8) Haïm 1931 Šarq I 5/9 Browne 1316:11/15, Haïm 1931 Haïm 1931 Sūzanī, Qulī-Ḫān (Safarnāma 9/3), Šarq I 170/24 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 14/1) Gurgānī (Vīs u Ramīn 17/2)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
877 878 879 880
ﺗﺒﺠﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﺒﺤﺮ ﺗﺒﺤﺮ ﺗﺒﺤﺮ
881 882 883 884 885 886 887
Deutsch
tabǧīl⁺ kardan (+Akk.) tabahhor⁺ tabahhor⁺ tabahhor⁺
verherrlichen Gelehrsamkeit (f.) Stolzieren (n.)* tiefes Wissen; reiches Wissen
ﺗﺒﺨﺎل ﺗﺒﺨﺎﻟﻪ ﺗﺒﺨﺎﻟﻬﺪار ﺗﺒﺨﺘﺮ ﺗﺒﺨﺘﺮ ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺗﺒﺨﻴﺮ
tab-ḫāl tab-ḫāle tab-ḫāle-dār tabaḫtor⁺ tabaḫtor⁺ tabḫīr⁺ tabḫīr⁺
Fieberbläschen (n.) Fieberbläschen (n.) fieberbläschenbehafted Stolz (m.) stolzer Gang Verdampfen (n.); Verdampfung (f.) Verdunstung (f.)
888
ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺷﺪن
tabḫīr⁺ šodan
verdampfen
889
ﺗﺒﺨﻴﺮ ﺷﺪن
tabḫīr⁺ šodan
verdunsten
890 891
ﺗﺒﺨﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺒﺪل
tabḫīr⁺ kardan (+Akk.) tabaddol⁺
verdampfen Veränderung (f.)
892
ﺗﺒﺪل
tabaddol⁺
Wandlung (f.); Verwandlung (f.)
893 894
(Pl. ات-) ﺗﺒﺪل (Pl. ات-) ( ﺑﻪ،ﺗﺒﺪﻳﻞ )از
tabaddol⁺ (Pl. -āt) tabdīl⁺ (Pl. -āt)
Wechsel (m.); Wechseln (n.) Umwandlung (f.); Verwandlung (f.)
895
(ﺗﺒﺪﻳﻞ )ﺑﻪ
tabdīl⁺ (be)
896 897 898
ﺗﺒﺪﻳﻞ اﻟﺸﮑﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﺎﺡﺴﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﺨﺎر ﺷﺪن
tabdīlo⁺-š-šekl⁺ tabdīl⁺ be-ahsan⁺ tabdīl⁺-e boḫār⁺ šodan
899 900 901 902 903
ﺗﺒﺪﻳﻞ ﭘﺬﻳﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺡﺮف هﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ دادن (ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪن )ﺑﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن
tabdīl⁺-pazīr tabdīl⁺-e harf⁺-hā tabdīl⁺ dādan tabdīl⁺ šodan (be) tabdīl⁺ kardan (+Akk.)
Vertauschung (f.); Umtausch (m.); Wechsel (m.) (mit) Umwandlung (f.); Verwandlung (f.) Wendung (f.) zum Besten sich in Dampf verwandeln; verdampfen wandelbar Lautwechsel (m.) ändern; verändern sich verwandeln (in) ändern; abändern; verändern
Bemerkung
Quellenangaben Saʿdī (Bustān 93) Īrānšahr I 164/6 Morier 1905:322/3 Isḥāq 1351ff.:I 2/11, Naubaḫt 1343:305/6,a, Mīnuvī 1307:XII/9, Īrān 5909/1b, Hugo 41/18b FR I 32/13, Ṣāʾib (BA I 19/9c) FA 8/6a, 7, FN I 15/4b, Ḫāqānī (Dīvān 894/9) Ašraf (BA I 4/2c) Qazvīnī 1909:IX/4 Iṭṭilāʿāt 4264/3d Kaihān 1311:I 14/1, Rāhnamā-i dānišgāh V 192/12 Hidāyat (Sāya u raušan 15/12), Armaġān XIX 206/3 Kaihān 1311:I 14/17, Armaġān XVII 33/21, 336/7, Īrān 5843/1a Armaġān XIX 206/9 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:8/2), Kaihān 1311:I 9/5 Īrānšahr I 121/8, 127/21, II[? oder doch I?] 11/17 Kasravī 1304:2/8 Kaihān 1311:I 15/4, Īrān 6011/1g, Šarq I 692/1, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/14, Haïm 1931:II 219b, Nicolas 1887:I 257 Anvarī (Qaṣāʾid 23/38), Firdausī (Zulaiḫā 368), Kasravī 1309:10/10, Ku 13/7 Nicolas 1887:II 85 Haïm 1934:I 54a Īrān 6040/2c Nicolas 1887:I 257 Kasravī 1309:10/10 Haïm 1931:I 26 Īrān 6411/3e, 3b[?], Īrānī 1312:30/8 Daniel 2/21, Esra 6/11, 1. Mose 31/6, Rosen
873
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
904 905 906 907 908
ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن (ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
909
(ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
910 911 912 913 914 915 916
ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻟﺒﺎس ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻟﺒﺎس ﮐﺮدن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻟﺒﺎس ﮐﺮدن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﮑﺎن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺎم (ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ (ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ
917
( ﺑﺎ،ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ
918 919 920 921
ﺗﺒﺪﻳﻠﻰ ﺗﺒﺪﻳﻞ… ﮐﺮدن ﺗﺒﺬﻳﺮ ﺗﺒﺮ
922
ﺗﺒﺮ
923 924 925 926 927 928 929 930
ﺗﺒﺮ دژﺧﻴﻢ (ﺗﺒﺮا )از ﺗﺒﺮا ﮐﺮدن (ﺗﺒﺮا ﮐﺮدن )از ﺗﺒﺮﺧﻮن ﺗﺒﺮدار ﺗﺒﺮدار ﺗﺒﺮز
Deutsch
tabdīl⁺ kardan (+Akk.) tabdīl⁺ kardan (+Akk.) tabdīl⁺ kardan (+Akk.) tabdīl⁺ kardan tabdīl⁺ kardan (+Akk.; be) tabdīl⁺ kardan (+Akk.; be)
umtauschen verändern verkleiden wechseln ändern; abändern (was; in)
tabdīl⁺-e lebās⁺ tabdīl⁺-e lebās⁺ kardan tabdīl⁺-e lebās⁺ kardan tabdīl⁺-e makān⁺ tabdīl⁺-e nām tabdīl⁺ jāftan (be) tabdīl⁺ jāftan (be) tabdīl⁺ jāftan (be; bā)
Verkleidung (f.) sich umziehen sich verkleiden; sich vermummen Ortsveränderung (f.) Namensänderung (f.) sich verwandeln (in) umgewandelt werden; verwandelt werden (in) vertauscht werden (mit)
tabdīlī⁺ tabdīl⁺-e… kardan tabzīr⁺ tabar⁺
verwandelt wechseln (was) Vergeudung (f.); Verschwendung (f.) Beil (n.); Axt (f.)
tabar
Streitaxt (f.)
tabar-e tažḫīm tabarrā⁺ (az) tabarrā⁺ kardan tabarrā⁺ kardan (az) tabar-ḫūn tabar-dār tabar-dār tabarroz⁺
Henkerbeil (n.) Befreiung (f.) (von) fromm sein sich befreien (von) Rotfärbeholz (n.); Brasilholz (n.) Axtträger (m.); Holzhauer (m.) Hellebardenträger (m.) Bedeutung (f.)*
verwandeln; umwandeln (was/wen; in)
Bemerkung
874 Quellenangaben 1925:61a Īrān 5746/1d 1. Mose 31/6, Beck 1914:74 Rosen 1925:67 Rosen 1890:98 Īrān 6023/3d Hidāyat (Iṣfahān 6/20f.), Īrānī 1312:80/8, Īrān 4684/1f, Maǧmūʿa-i qavanīn-i ǧazāʾī 3/19, 14/8, Römer 1/23 Nicolas 1887:I 326 Rosen 1925:67 Nicolas 1887:II 65 Nicolas 1887:I 343 Īrān 5824/2a Sharq I 576/5 Qulī-Xān (Safarnāma 19/7), Īrān 6033/3b FA 22/13b f., 49/30b, Īrānī 1312:79/9, Kasravī 1309:5/27 Morier 1905:262/18, 274/5 Morier 1905:IV/5 Haïm 1931:II 742a LF 30/19, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 11/11, 20/8), Nāṣir-Xusrau (Ethé 1882:505), Īrān 6019/4f, Buch der Richter 9/48, 1. Samuel 3/23, 13/20, Rosen 1898:299, HEt 84, Phl 407/12 Ġanīzāda (Īrānšahr I 232/5), Šaibānī 1314:I 57/8 Šarq 121/13, 637/17 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 34/11) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 243) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 45) FR I 47/22 Dorn 1875:63 Schiller 147/6 Smiles 14/20
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
931
ﺗﺒﺮزد
tabar-zad
932
ﺗﺒﺮزﻳﻦ
tabar-zīn
933
ﺗﺒﺮﺳﺘﺎن
tabarestān
934 935 936 937
ﺗﺒﺮع ﺗﺒﺮﻋﺎ ﺗﺒﺮﻋﻰ ﺗﺒﺮﮎ
938
ﺗﺒﺮﮎ
939 940 941 942 943 944 945 946 947 948 949
ﺗﺒﺮﮎ ﺗﺒﺮﮎ ﺗﺒﺮﮎ ﺧﻮاﻧﺪن (ﺗﺒﺮﮎ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﺒﺮﻩ ﺗﺒﺮﻳﺪ ﺗﺒﺮﻳﺪ ﺗﺒﺮﻳﮏ ﺗﺒﺮﻳﮏ ﺗﺒﺮى ﺗﺒﺮﻳﺪ ﮐﺮدن
950
ﺗﺒﺮﻳﺰ
951 952 953 954
ﺗﺒﺮﻳﺰى ﺗﺒﺮﻳﺰى (Pl. ات-) ﺗﺒﺮﻳﮏ ﺗﺒﺮﻳﮏ ﻋﺮض ﮐﺮدن
955
(ﺗﺒﺮﻳﮏ ﻋﺮض ﮐﺮدن )را
956 957
ﺗﺒﺮﻳﮏ ﮐﺮدن ﺗﺒﺮﻳﮏ ﮐﺮدن
Deutsch Beilzucker (m.); Zuckerkand (m.) (weißer, harter, mit dem Beil zerhauener Zucker) Axt (f.); Streitaxt (f.)
(LN) Taberistan (Mazanderan und Gilan) tabarroʾ⁺ Wohltätigkeit (f.) tabarroʾan⁺ unentgeltlich; umsonst tabarroʾī⁺ freiwillig (ON, Festung bei Rei, angeblich die tabrak älteste der Welt, von Minočihr gegründet) gutes Vorzeichen (n.); gute Vorbetabarrok⁺ deutung (f.) tabarrok⁺ Segen (m.) tabarrok⁺ Segenswunsch (m.) tabarrok⁺ ḫāndan (+Akk.) segnen tabarrok⁺ kardan (be) segnen (wen) tobre Beutel (n.) tabrīd⁺ Abkühlung (f.) tabrīd⁺ Durchkältung (f.) tabrīk⁺ Einsegnung (f.) tabrīk⁺ Glückwunsch (f.) tabarrī⁺ Rechtfertigung (f.) durchkälten [bei Nicolas l. c.: se tabrīd⁺ kardan (+Akk.) morfondre] tabrīz (ON) Tabris tabrīzī tabrīzī tabrīk⁺ (Pl. -āt) tabrīk⁺-e arz⁺ kardan (+Akk.) tabrīk⁺-e arz⁺ kardan (…rā) tabrīk⁺ kardan tabrīk⁺ kardan (+Akk.)
Bemerkung
Quellenangaben Rosenzweig 1824:441, Rückert 1874:22 Nāṣir-Ḫusrau, Īrānī 1312:34/14, Beck 1914:196 ŠL I 6/18a, FA 78/11a, FR I 24/24, FN I 10a
(= ﻃﺒﺮﮎtabrak)
Mīnuvī 1307:III/20 1. Chronik 29/9, Esra 1/4 ZDMG XLV 191 Īrānšahr I 263/11, Armaġān XVI 1/16 Nāṣir-Ḫusrau (Sarnāma 106/4), EdI II 566a Armaġān XVI 1/16 1. Korintherbrief 10/16 Nr 85/22 Šams-i Faḫrī (Lexicon 45/3) Nicolas 1887:II 466 Esra 6/17 Beck 1915:355, Hinz 1942:179 Morier 1905:8/2 Nicolas 1887:II 113
(davon Ableitung auf -ī)
Litten 1919:3/12, Rosen 1926:137, Sit 747/1a
Pappel (f.) Tabriser (m.) Beglückwünschung (f.) ergebenst begrüßen (wen)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 48/6), Rosen 1925:33 Kasravī 1307:I I/6 Īrān 4633/1f, Rosen 1925:42, Tm 61/13 Īrān 5824/1e
Glückwünsche darbringen (wem)
Īrān 5824/1e
beglückwünschen einsegnen
Nicolas 1887:I 221 Esra 6/16
875
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
958 959
(ﺗﺒﺮﻳﮏ ﮔﻔﺘﻦ )از ﺗﺒﺮﻳﮏ ﻧﺎﻣﻪ
tabrīk⁺ goftan (+Akk.; az) beglückwünschen (wen; zu) tabrīk⁺-nāme Glückwunschschreiben (n.)
960 961 962 963 964
ﺗﺒﺮﻳﮑﻰ ﺗﺒﺮﺋﻪ ﺗﺒﺮﻳﻪ ﺗﺒﺮﺋۀ ﺗﻬﻤﺖ (ﺗﺒﺮﺋﻪ ﮐﺮدن )از
965 966 967 968 969
ﺗﺒﺲ ﺗﺒﺴﺖ ﺗﺒﺴﺖ ﺗﺒﺴﺘﻪ ﺗﺒﺴﻢ
tabrīkī⁺ tabreʾe⁺(-je) tabarijje⁺ tabreʾe⁺-je tohmat⁺ tabreʾe⁺ kardan (+Akk.; az) tabbas tabast tabast tabaste tabassom⁺
(ON, Oase und Stadt in Ostpersien) nichtig Verderben (n.) Tapete (f.) Lächeln (n.)
970
ﺗﺒﺴﻢ ﮐﺮدن
tabassom⁺ kardan
lächeln
971 972
ﺗﺒﺴﻢ ﮐﻨﺎن ﺗﺒﺴﻤﻰ ﮐﺮدن
tabassom⁺-konān tabassom⁺-ī kardan
lächelnd lächeln
973 974 975 976 977
ﺗﺒﺴﻰ ﺗﺒﺶ ﺗﺒﺶ ﺗﺒﺶ ﺗﺒﺶ
tabbbasī tabeš tabeš tabeš tabeš
Tebbeser; aus Tebbes Erhitzung (f.)* Fieber (f.)*; Schüttelfrost (m.)* Fieberhitze (f.) Hitze (f.)
978 979
ﺗﺒﺸﻴﺮ ﺗﺒﺼﺮﻩ
tabšīr⁺ tabsare/tabsere⁺
Freudenbotschaft (f.) Anmerkung (f.); Bemerkung (f.)
980 981 982
ﺗﺒﻊ ﺗﺒﻌﻪ ﺗﺒﻌﻪ
tobbaʿ⁺ tabaʾe⁺ tabʾe/tabaʾe⁺
(Titel des Königs von Jemen) Angehörige Untertan (m.); Staatsangehöriger (m.) (Pl. v. ﺗﺎﺑﻊtābeʾ)
983 984
ﺗﺒﻌﻪ ﺗﺒﻌﻰ
tabaʾe⁺ tabaʾī⁺
Untertanen abhängig
876 Quellenangaben Browne 1316:I/10f. Kāva 198/4b [Melzers Zählung!], Browne 1316:XI/13 Īrān 4654/1b
GlückwunschBefreiung (f.) (von) (ON) Tiberias Rechtfertigung (f.) befreien; frei machen (von)
ŠL I 3/18, FR I 24/25 Nicolas 1887:I 390 Schiller 160/22 Sūzanī (FR I), LF 15/18 ŠF 13/15, 14/1 Suf 105 Anvarī (FǦ II 29/4), Rūmī (Nicholson 297/2), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 1/4, 22/3), Īrān 4636/3e, Smiles 26/12, Salemann/Shukovski 1889:77a+ Saʿdī (Gulistān 18/13), Hugo 37/32a f., Rosen 1925:64 Hugo 36/13b, 88/17a Iṭṭilāʿāt 3807/9b, 4264/2d, Īrān 6012/3b, Hugo 37/32b, Smiles 88/22, 136/17, Rosen 1925:64 Morier 1925:66/6 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 27/13) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 8/9) Šams-i Faḫrī (Lexicon 49/5) (bei Muvaffaq l. c.: Šams-i Faḫrī (Lexicon 63/3, 9), Mivaffaq taboš) (Kitābuʾl-abnīya 13/7), GK 29 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 7/2, Armaġān XVII 266/6, Īrān 4654/4a, 5941/1a, 6423/1f, Rāhnamā-i dānišgāh V 9/12, 158/9, VI 4/28, , Tm 32/8 Muʿizzī (Qaṣīda 1/31) Kašf-i talbīs 21/10 Kašf-i talbīs 24/5, Beck 1915:355, Hinz 1942:225, Litten 1919:4/10, Litt 132 Morier 1905:155/6 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 5/23, 24, Īrān
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung (Litten 1919: tabaʾijjat)
985
ﺗﺒﻌﻴﺖ
tabʾijjat⁺(-e)
Abhängigkeit (f.) (von)
986
ﺗﺒﻌﻴﺖ
tabʾijjat⁺
987 988
(ﺗﺒﻌﻴﺖ ﮐﺮدن )از ﺗﺒﻌﻴﺪ
tabʾijjat⁺ kardan (az) tabʾīd⁺
Staatsbürgerschaft (f.); Staatszugehörigkeit (f.) folgen; nachfolgen (wem) Verbannung (f.); Ausweisung (f.)
989
ﺗﺒﻌﻴﺪ ﮐﺮدن
tabʾīd⁺ kardan (+Akk.)
ausweisen; verbannen
990 991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000 1001 1002
ﺗﺒﻌﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﺒﻌﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﺒﻌﻴﻀﻰ ﺗﺒﮏ ﺗﺒﮏ ﺗﺒﮕﻴﺮ ﺗﺒﻠﻮر ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ
tabʾīd⁺ kardan (+Akk.) tabʾīd⁺ kardan (+Akk.) tabʾīzī⁺ tabak tabk tab-gīr tabalwor⁺ tablīq⁺ tablīq⁺ tablīq⁺ tablīq⁺ tablīq⁺ tablīq⁺
entfernen vertreiben verteilend; VerteilungsFieberchen (n.) Seidenfransen vom Fieber ergriffen; fiebernd Kristallbildung (f.); Kristallisation (f.) Ausstreuung (f.) Meldung (f.) Mission (f.) Mitteilung (f.) Überreichung (f.) Übersendung (f.)
1003 1004 1005 1006
ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺗﺒﻠﻴﻎ
tablīq⁺ tablīq⁺ tablīq⁺ tablīq⁺ (auch Pl.)
Werbegedicht (n.) Werberede (f.) Werbetätigkeit (f.) Werbung (f.); Werbetätigkeit (f.)
1007
(Pl. ات-) ﺗﺒﻠﻴﻎ
tablīq⁺ (Pl. -āt)
Ausbreitung (f.); Verbreitung (f.)
1008 1009 1010
ﺗﺒﻠﻴﻎ ﮐﺮدن ﺗﺒﻠﻴﻎ ﮐﺮدن (ﺗﺒﻠﻴﻎ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
tablīq⁺ kardan (+Akk.) tablīq⁺ kardan (+Akk.) tablīq⁺ kardan (be-rāj-e)
ausrufen überreichen werben (für)
1011
ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﻰ
tablīqāt⁺ī
werbend; werbemäßig
Quellenangaben 5850/7f Beck 1915:79, Nicolas 1887:I 341 Īrān 6072/3b, Litten 1919:4/10 Phl 72/23f., Tm 41/19f. Kašf-i talbīs 9/12, 97/15, Maǧmuʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/21, Mīnuvī 1307:XI/15, Īrān 5900/2b, 5980/1e, 6406/3d, Bāb 23/4, Haïm 1931:I 65 Kašf-i talbīs 19/9, Mīnuvī 1307:IV/17, VI/18, Šarq I 636/1, Kāva I/16:2/22b, Schiller 171/11, Haïm 1931:I 65 Kašf-i talbīs 34/6, 8 Kašf-i talbīs 105/24 Haïm 1931:II 236b Fleischer 1875:132 Rūdakī Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 18/1, 3) Haïm 1931:I 310a Īrān 5784/3c Beck 1915:355 Īrān 5909/3c Beck 1915:355 Bāb 21/11 Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 20/13) Armaġān XVIII 87/18 Phl 105/8 Īrān 6035/2a Īrān 4684/1b, 6411/3d, Browne 1316:15/5, Hugo 10/11b, Smiles 88/12 Nāṣir-Ḫusrau (Vaǧh-i dīn I 13), Īrānī 1312:97/15, Īrān 5746/1e [oder /9e?] Browne 1316:11/17 Litten 1919:8/8 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 20/11, Smiles 141/7f. Īrān 6009/1c, 6411/3c
877
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1012 1013 1014
ﺗﺒﻠﻴﻐﻰ ﺗﺒﻨﺎﮎ ﺗﺒﻨﺎن
1015 1016 1017 1018 1019 1020 1021
(ﺗﺒﻨﮕﻮ)ى (ﺗﺒﻨﮕﻮ)ى (ﺗﺒﻨﮕﻮ)ى ﺗﺒﻨﻰ ﺗﺒﻨﻰ ﮐﺮدن ﺗﺒﻨﻴﺞ ﺗﺒﻮﮎ
1022 1023
ﺗﺒﻪ ﺗﺒﻪ ﺷﺪن
1024 1025 1026 1027 1028 1029 1030 1031 1032 1033 1034 1035 1036 1037 1038 1039
ﺗﺒﻪ ﺷﺪن ﺗﺒﻪ ﮐﺮدن ﺗﺒﻪ ﮐﺮدن ﺗﺒﻪ ﮐﺮدن ﺗﺒﻬﮑﺎر ﺗﺒﻬﮑﺎر ﺗﺒﻬﮑﺎر ﺗﺒﻬﮑﺎرى ﺗﺒﻬﮑﺎرى ﺗﺒﻬﮑﺎرى ﺗﺒﻴﺎن ﺗﺒﻴﺎن ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺒﻴﺮ ﺗﺒﻴﺮ ﺗﺒﻴﺮﻩ ﺗﺒﻴﺮﻩ
tabah⁺ šodan (+Akk.) tabah⁺ kardan (+Akk.) tabah⁺ kardan (+Akk.) tabah⁺ kardan (+Akk.) tabah⁺-kār tabah⁺-kār tabah⁺-kār tabah⁺-kārī tabah⁺-kārī tabah⁺-kārī tebjān⁺ tebjān⁺ jāftan tabīr tabīr tabīre tabīre
zerstören verderben vernichten verzehren Verbrecher (m.) verbrecherisch verderbenbringend; verderblich Verbrechen (n.) Verderben (n.) Verderbtheit (f.) Auseinandersetzung (f.) auseinandergesetzt werden Pauke (f.) Trommel (f.) Pauke (f.) Trommel (f.)
1040 1041 1042 1043 1044 1045
ﺗﺒﻴﺾ ﺗﺒﻴﻦ ﺗﺒﻴﻦ ﺗﺒﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﭗ ﺗﭗ ﺗﭗ
tabjīz⁺ tabjīn⁺ tabajjon⁺ tabajjon⁺ kardan (+Akk.) tap tap-tap
Bleiche (f.) Erklärung (f.); Erläuterung (f.) Bekanntgabe (f.) bekannt geben (was) Fieber (f.) Plätschern (n.); Geplätscher (n.)
tablīqī⁺ tabnāk tobnān
Bemerkung
Missionsfieberig Röckchen (n.) (kurzes Hauskleid der Perserin) tabangū(j) Kästchen (n.); Kassette (f.) tabangū(j) Mistkiste (f.) tabangū(j) Truhe (f.) tabannī⁺ Kindesstattnahme (f.) tabannī⁺ kardan (+Akk.) an Kindes statt nehmen tabnīǧ⁺ Narkose (f.) Schüssel (f.) (der Lebensmittelhändtabūk : ū<*ō ler für Eßwaren) tabah⁺ Verderben (n.) (= ﺗﺒﺎﻩtabāh) tabah⁺ šodan umkommen; zugrunde gehen
878 Quellenangaben Phl 77/13 Morier 1905:182/16 Morier 1905:177/15 Rūdakī, Minūčihrī 55/14 Šams-i Faḫrī (Lexicon 110/6) Šams-i Faḫrī (Lexicon 110/6, 111/9) Rosen 1898:293[?] EdI V 38a Šams-i Faḫrī (Lexicon 72/2, 17) Ḥāfiẓ (Dīvān 64/1) Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:3/12), Firdausī (Šāhnāma 282), Sp R 124 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/45) Farruḫī (FA 179/23a) Firdausī (GK II 194 [oder III 194?] Mīrḫwānd (Samanidenkönige 15/16) Iṭṭilāʿāt 4419/2d, Īrān 5746/2b, 6070/3b Īrānī 1312:35/6 Īrān 5976/1c Īrān 6411/3a Īrān 5909/1b, 6021/2e BQ I 2/5a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 64/9f) GK 181 Firdausī (EdI V 232a) GK 181 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/35), EdI V 233b, Salemann/Shukovski 1889:77a+ Suf 30 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 22/19)
Morier 1905:129/16 (= ﺗﺐtab) Mīr Ḫusrau (BA I 19/5c), Rosen 1925:74 (lautmalend; s. ﺹﺪاHaïm 1931:II 246a)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1046 1047 1048 1049 1050 1051
ﺗﭗ ﮐﺮدن ﺗﭙﺎﮎ ﺗﭙﭽﻰ ﺗﭙﺨﺎﻟﻪ ﺗﭙﺨﺎﻧﻪ ﺗﭙﺶ
tap kardan tapāk topčī⁺⁺ tap-ḫāle top-ḫāne tapeš
1052 1053 1054 1055 1056 1057
ﺗﭙﺶ دل ﺗﭙﺶ ﻗﻠﺐ ﺗﭙﻖ ﮔﺎﻩ ﺗﭙﻨﺪﻩ (ﺗﭙﻮ)ى ﺗﭙﻮر
tapeš-e del tapeš-e qalb⁺ topok-gāh tapande tapū(j) tapūr
Fieber bekommen Aufgeregtsein (n.); Aufregung (f.) Artillerist (m.) Fieberbläschen (n.) Artillerie (f.) Zappeln (n.); Klopfen (n.); Pochen (n.) (des Herzens) Herzklopfen (n.) Herzklopfen (n.)
1058 1059 1060
ﺗﭙﻮرﺳﺘﺎن ﺗﭙﻮرى ﺗﭙﻪ
tapūrestān tapūrī tepe/tepe⁺⁺
Tonkrug (m.) (für Getreide u. dgl.) (alter Name der Einwohner Masenderans) (das alte) Masenderan Masenderaner (m.) Hügel (m.)
1061 1062 1063
ﺗﭙۀ رﻣﻠﻰ ﺗﭙۀ رﻳﮓ ﺗﭙۀ ﺷﻨﻰ
tepe⁺⁺-je raml⁺ī tepe⁺⁺-je rīg⁺ tepe⁺⁺-je šanī
Sandhügel (m.) Sandhügel (m.); Düne (f.) Sandhügel (m.)
1064 1065
ﺗﭙﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﭙﻪ ﻣﻴﻞ
tape⁺⁺-mānand tape⁺⁺-mīl
1066
ﺗﭙﻴﺪن
hügelartig Hügelturm (m.) (ON, Dorf bei Weramin) pochen; klopfen; schlagen (Herz)
1067 1068
ﺗﺘﺎﺑﻊ ﺗﺘﺎر
tatāboʾ⁺ tatār
Aufeinanderfolge (f.) Tatarei (f.)
1069 1070 1071 1072
ﺗﺘﺎرى ﺗﺘﺎول ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺘﺒﻊ
tatārī tatāwol⁺ tatabboʾ⁺ tatabboʾ⁺
tatarisch Bedrückung (f.) Durchforschung (f.) eifriges Studium (n.)
Bemerkung
Quellenangaben
sedā)
<- >ﺗﭗtapīdan
Rosen 1925:91 Salemann/Shukovski 1889:96 Rosen 1898:298 BA I 19/17c Rosen 1898:298 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 43/20) Morier 1905:25/12 Haïm 1931:II 221b, Nicolas 1887:I 453 (s. دﻣﻞdommal) (zu )ﺗﭙﻴﺪن (= ﺗﺎﭘﻮtāpū) (mittelpersisch) (mittelpersisch) (mittelpersisch)
Nicolas 1887:I 74 Kamāl Ism[āʿīl?] Iṣfahānī (FR I 173/13a) Kasravī 1307:I 4/16, 20) Kasravī 1307:I 4/21) Kasravī 1307:I 4/24) Hidāyat (Iṣfahān 5/8), Īrān 4369/2d, Polak 1865:II 121 Pāzārgād 1315:522 Nicolas 1887:I 414 Kaihān 1311:I 74/17, Rāhnamā-i dānišgāh V 193/25 Rosen 1925:125 EdI IV 1215a Īrān 6023/1b, Šarq I 575/9, Morier 1905:33/2, 35/11, 53/12), Schiller 108/2, 134/12 Bāb 9/8, 24/9 Abuʾl-Faraǧ (FR I 90/6), Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 65/10), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 14/13) Saʿdī (Aphorismen 2/6, Ḫavātīm 70/4) Saʿdī (Gulistān 20/24) Haas 1876:631/15 Ḥāfiẓ P ḪX 2, Nāṣir-Xusrau (Safarnāma I/5), Šaibānī 1314:I 6/10, Armaġān XVIII 83/15, Kitāb 24/15, 25/12, Morier 1905:332/3, Nr 3/27
879
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1073 1074 1075
ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺘﺒﻊ رﻓﺘﻦ (ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺮدن )در
1076 1077 1078 1079
ﺗﺘﺒﻊ… ﮐﺮدن ﺗﺘﺮ ﺗﺘﺮى ﺗﺘﺶ
1080
Deutsch
tatabboʾ⁺ tatabboʾ⁺ raftan tatabboʾ⁺ kardan (dar)
eingehendes Studium sorgfältig erforscht werden eifrig studieren (was)
tatabboʾ⁺-e… kardan tatar tatarī totoš⁺⁺
eifrig studieren (was) Tatare (m.) tatarisch (männlicher Name)
ﺗﺘﻌﻴﻦ
tatʾīn⁺
1081 1082 1083
ﺗﺘﻔﻮز ﺗﺘﻖ ﺗﺘﻖ
tatfūz totoq⁺⁺ totoq⁺⁺
Gehalt (n.); Jahresgehalt (n.); Ruhegehalt (n.) Mundgegend (f.); Schnauze (f.) Schleier (m.) Vorhang (m.)
1084 1085 1086 1087 1088 1089 1090
ﺗﺘﻤﺎج ﺗﺘﻤﻪ ﺗﺘﻤﻪ ﺗﺘﻤﻪ ﺗﺘﻤﻪ ﺗﺘﻤﻪ ﺗﺘﻤۀ دور زﻣﺎن
1091 1092
ﺗﺘﻤﻴﻢ ﺗﺘﻤﻴﻢ
1093
ﺗﺘﻦ
1094 1095 1096 1097 1098 1099 1100 1101 1102
ﺗﺘﻮى ﺗﺘﻪ ﺗﺘﻴﺲ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺗﺜﺒﻴﺖ
totmāǧ tatemme⁺ tatemme⁺ tatemme⁺ tatemme⁺ tatemme⁺ tatemme⁺-je dour⁺-e zamān[+] tatmīm⁺ tatmīm⁺ toton tattawī⁺ tatte⁺ tetīs⁺⁺⁺ tasbīt⁺ tasbīt⁺ tasbīt⁺ tasbīt⁺ tasbīt⁺ tasbīt⁺
Bemerkung
Nudeln die übrigen Ergänzung (f.); Vervollständigung (f.) Fortsetzung (f.) Rest (m.) Schluß (m.) der Abschluß des Laufes der Zeit (Mohammed) Schlußabschnitt (m.) Vervollständigung (f.); Vollendung (f.) Tabak (m.) (für kleine Pfeifen und für Zigaretten) aus Tatta ﻩ.( ﺗﺖtatte(+)) (ON) Jurameer (n.) Asiens (frz. Thétys) Bekräftigung (f.) Beweis (m.) Festigung (f.) Festsetzung (f.) Feststellung (f.) Versorgung (f.)
880 Quellenangaben Īrānšahr I 317/7 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 110/12) Mīnuvī 1307:IV/22f., Armaġān XVIII 93/13, Šarq II 189[?], Nr 35/1, 46/4 Minūčihrī Einleitung 2/8 Saʿdī (Gulistān 53/17) Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1855:804/2), Šaibānī 1314:III 6/15 Nicolas 1887:II 246 BQ I 214/26a+ Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 25/19) FǦ I 49/14, Mīr Ḫusrau (FR I 27/23), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 6/1), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 4/8) Salīm (BA I 32/6b) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 34/21) Morier 1905:220/2, Nicolas 1905:I 220 Islam I 362 2. Mose 10/5 Fleischer 1875:112 Saʿdī (Gulistān 3/5) GK II 340 Qzvīnī 1909:IX/17 Rosen 1925:44 FA XII/7, EdI I 65a, Nr 26/4 EdI I 65a Kaihān 1311:I 4/7, 13/14, 14/18 Haïm 1931:I 59 Haïm 1931:I 59 Īrān 5800/2e Īrān 5843/2f, 6010/4a Īrān 6057/1f
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1103 1104
ﺗﺜﺒﻴﺖ ارز ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻧﺮخ
1105
ﺗﺜﻠﻴﺚ
1106 1107 1108 1109 1110 1111
ﺗﺜﻠﻴﺚ ﺗﺜﻤﻴﻦ ﺗﺜﻤﻴﻨﻰ ﺗﺜﻨﻴﻪ ﺗﺜﻨﻴﻪ ﺗﺜﻮﻳﺐ
taslīs⁺ tasmīn⁺ tasmīnī⁺ tasnije⁺ tasnije⁺ taswīb⁺
1112 1113
ﺗﺠﺎ ﺗﺠﺎرت
taǧā teǧārat⁺
Stützung (f.) der Währung Preisfestsetzung (f.); Preisbestimmung (f.) Gedrittschein (m.) (Stellung zweier Wandelsterne mit einem Abstand von 120 Grad) Verdreifachung (f.) Abschätzung (f.) AbschätzungsVerdoppelung (f.) Zweizahl (f.) (die Formel das Gebet ist besser als der Schlaf im Morgengebetsruf) heftig Handel (m.)
1114
ﺗﺠﺎر
toǧǧār⁺
Kaufleute; Handeltreibende
1115 1116 1117
ﺗﺠﺎر ﺗﻮﺗﻮن ﻓﺮوش ﺗﺠﺎرب ﺗﺠﺎرب
toǧǧār⁺-e tūtūn⁺⁺-forūš taǧārob⁺ taǧāreb⁺
Tabakhändler [Pl.] Erfahrung (m.) Erfahrungen
1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126
ﺗﺠﺎرت اﺑﺮﻳﺸﻢ ﺗﺠﺎرت ﺑﺮﻧﺞ ﺗﺠﺎرت ﭘﻨﺒﻪ ﺗﺠﺎرت ﺗﺮﻳﺎﮎ ﺗﺠﺎرت ﺗﺴﻠﻴﺤﺎت ﺗﺠﺎرت ﺗﻮﺗﻮن ﺗﺠﺎرت ﭼﺎى ﺗﺠﺎرت ﺧﺎرﺝﻰ ﺗﺠﺎرت ﺧﺎﻧﻪ
teǧārat⁺-e abrīšom teǧārat⁺-e berenǧ teǧārat⁺-e pambe teǧārat⁺-e terjāk teǧārat⁺-e taslīhāt⁺ teǧārat⁺-e tūtūn⁺⁺ teǧārat⁺-e čāj teǧārat⁺-e ḫāreǧī⁺ teǧārat⁺-ḫāne
Seidenhandel (m.) Reishandel (m.) Baumwollhandel (m.) Opiumhandel (m.) Waffenhandel (m.) Tabakhandel (m.) Teehandel (m.) Außenhandel (m.) Handelshaus (n.); Firma (f.)
1127 1128
ﺗﺠﺎرت ﺧﻮب ﺗﺠﺎرت داﺧﻠﻰ
teǧārat⁺-e ḫūb teǧārat⁺-e dāḫelī⁺
gutes Geschäft Binnenhandel (m.)
tasbīt⁺-e arz tasbīt⁺-e nerḫ taslīs⁺
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 5800/2e Īrān 6010/4a, 6019/4d Ẓahīr Faryābī (Dīvān 23/5), EdI II 600a Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 4/1) Nicolas 1887:I 518 Beck 1914:367 Beck 1914:367, Nicolas 1887:I 413 EdI I 141a
HEt 82 Saʿdī (Gulistān 46/17), 58/23), Sūzanī, Ramażānī 1315:5/15, Īrān 4369/2d, Christensen 1918:22/8, Haïm 1931:I 87, Rosen 1890:94 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 23/2), Nāṣir-Ḫusrau (s. ﺗﺎﺝﺮtāǧer) (Safarnāma 14/13, 121/13), Isḥāq 1351ff.:I 51/3, Kašf-i talbīs 64/22, Īrān 4654/3a Kašf-i talbīs 5/20 Haas 1876:631/11 (Pl. v. ﺗﺠﺮﺑﻪtaǧrebe) Ḥāfiẓ P XVIII 9, Armaġān XVIII 233/19, Īrānšahr IV 474/20, Smiles 14/3, 155/29, EdI V 131a Gš 24/16 Gš 21/14 Gš 17/15, 18/1 Gš 30/17 Īrān 4634/3d Kašf-i talbīs 5/22 Kaihān 1311:II 331 Īrān 5845/1f, Īrānšahr IV 26/23, Gš 6/20, 21 Kašf-i talbīs 4/16, Īrānšahr IV 373/9, Litten 1919:5/5 Kašf-i talbīs 87/3 Gš 6/20
881
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1129 1130 1131 1132 1133
(ﺗﺠﺎرت داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ ﺗﺠﺎرت روﻏﻦ ﺗﺠﺎرت ﻋﺘﻴﻘﻪ ﺗﺠﺎرت ﮐﺮدن ﺗﺠﺎرت ﮐﺮدن
1134 1135 1136 1137
ﺗﺠﺎرت ﮔﺎﻩ ﺗﺠﺎرت ﻣﺎهﻰ ﺗﺠﺎرت ﻣﺨﻔﻰ ﺗﺠﺎرﺗﻰ
1138 1139 1140 1141 1142
ﺗﺠﺎرﺗﻰ ﺗﺠﺎرﺗﻰ ﺗﺠﺎﺳﺮ ﺗﺠﺎﻧﺲ ﺗﺠﺎوز
1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151
Deutsch
teǧārat⁺ dāštan (bā) teǧārat⁺-e rouġan teǧārat⁺-e atīqe⁺ teǧārat⁺ kardan teǧārat⁺ kardan
Handel treiben (mit) Ölhandel (m.) Altertumshandel (m.) den Handel durchführen Handel treiben
teǧārat⁺-gāh teǧārat⁺-e māhī teǧārat⁺-e maḫfī⁺ teǧāratī⁺
Handelsplatz (m.) Fischhandel (m.) Schleichhandel (m.) Handels-
teǧārat⁺ī teǧārat⁺ī taǧāsor⁺ taǧānos⁺ taǧāwoz⁺
handelsmäßig kaufmännisch Frechheit (f.) Ähnlichkeit (f.); Gleichwertigkeit (f.) Ausschreitung (f.); Übergriff (m.)
(Pl. ات-) ﺗﺠﺎوز (ﺗﺠﺎوز )از ﺗﺠﺎوز ﮐﺎر ﺗﺠﺎوز ﮐﺎراﻧﻪ ﺗﺠﺎوز ﮐﺎرى ﺗﺠﺎوز ﮐﺮدن (ﺗﺠﺎوز ﮐﺮدن )از (ﺗﺠﺎوز ﮐﺮدن )از (ﺗﺠﺎوز ﮐﺮدن )از
taǧāwoz⁺ (Pl. -āt) taǧāwoz⁺ (az) taǧāwoz⁺-kār taǧāwoz⁺-kārāne taǧāwoz⁺-kārī taǧāwoz⁺ kardan taǧāwoz⁺ kardan (az) taǧāwoz⁺ kardan (az) taǧāwoz⁺ kardan (+Akk./az)
Überschreitung (f.) Übertretung (f.) (wessen) Angreifer (m.); angreifend angriffsweise; angreifend Angriffslust (f.)* eine Übertretung begehen hinausgehen (über) hinauskommen (über) überschreiten (was)
1152
(ﺗﺠﺎوز ﮐﺮدن )از
taǧāwoz⁺ kardan (az)
übersteigen (was)
1153
(ﺗﺠﺎوز ﮐﺮدن )از
taǧāwoz⁺ kardan (+Akk./az)
übertreten
1154 1155
ﺗﺠﺎوزى ﺗﺠﺎهﻞ
taǧāwoz⁺ī taǧāhol⁺
Angriffssich unwissend Stellen (n.); vorge-
Bemerkung
882 Quellenangaben Gš 14/25 Kaihān 1311:II 331 Kaihān 1311:II 330 Ḥāfiẓ (Dīvān 119/3) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 18/13), Matthäus 25/16, 1. Mose 34/10 Nicolas 1887:II 59, Rosen 1898:259 Gš 5/28 Haïm 1931 Kašf-i talbīs 16/9, Īrān 4368/1d, Schiller 100/8, Litten 1919:5/15, Nicolas 1887:I 215, Rosen 1898:264, Rosen 1925:103, Gš 3/7 Īrān 6012/2c Nicolas 1887:II 81 Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1855:804/17f.) Browne 1316:11/13 Hidāyat (Iṣfahān 20/25), Īrānī 93/21, Īrān 4654/1b, Beck 1915:355 Beck 1915:355 Römerbrief 2/23, Beck 1915:355 Haïm Haïm Haïm 1931:I 20 Psalm 17/3 Pāzārgād 1315:364/9f., Īrān 6011/3d Šarq I 639/10 Armaġān XVIII 232/1, XIX 210/3, Īrān 5901/1e, Šarq I 638/11, 2. Mose 19/21, (Beck 1915:82), Nr 78/19 Īrānī 1312:97/20, Kaihān 1311:I 41/16, 55/10, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 6/22, 8/13, Īrān 5904/1c, 6423/1f, Smiles 7/4, Sykes 1316:I 13/6 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 323, Esther 3/3, Matthäus 15/2, Buch der Richter 2/20, Römer 2/25, 1. Samuel 15/24 Haïm […]:I 45 Morier 1905:98/1, 337/8, Beck 1914:359,
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1156
ﺗﺠﺎهﻞ ﮐﺮدن
1157 1158 1159
(ﺗﺠﺎهﻞ ﮐﺮدن )از ﺗﺠﺒﺮ ﺗﺠﺪد
1160 1161 1162
ﺗﺠﺪد ﺗﺠﺪد ﺗﺠﺪﻳﺪ
1163 1164 1165
ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺗﺠﺪﻳﺪ اﻧﺘﺨﺎب
1166 1167 1168 1169 1170 1171
ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺗﺴﻠﻴﺤﺎت ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺗﺼﺮف ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺷﺪن ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻃﺒﻊ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻋﻤﺎرﺗﺶ ﮐﺮدن
1172
ﺗﺠﺪﻳﺪ ﮐﺮدن
1173 1174 1175 1176
ﺗﺠﺪﻳﺪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺪﻳﺪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺪﻳﺪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻧﻈﺮ ﮐﺮدن
1177 1178
ﺗﺠﺪﻳﺪى ﺗﺠﺪﻳﺪ… ﮐﺮدن
1179
ﺗﺠﺮ
1180
ﺗﺠﺮﺑﺖ
Deutsch
täuschte Unwissenheit (f.) taǧāhol⁺ kardan (+Akk.) außer acht lassen; nicht beachten; übergehen taǧāhol⁺ kardan (az) sich unwissend stellen (in Betreff des) taǧabbor⁺ Hochmut (m.) Neuerung (f.); Erneuerung (f.); sich taǧaddod⁺ Erneuern (n.) taǧaddod⁺ Neuheit (f.) taǧaddod⁺ Umgestaltung (f.) taǧdīd⁺⁺ Erneuerung (f.) taǧdīd⁺ taǧdīd⁺ taǧdīd⁺-e enteḫāb⁺
Wiederaufnahme (f.) Wiedererwerbung (f.) Stichwahl (f.)
taǧdīd⁺-e taslīhāt⁺ taǧdīd⁺-e tasarrof⁺ taǧdīd⁺-e sāzmān taǧdīd⁺ šodan taǧdīd⁺-e tabʾ⁺ taǧdīd⁺-e emārat⁺-aš kardan taǧdīd⁺ kardan (+Akk.)
Wiederaufrüstung (f.) Wiederbesetzung (f.) Neuordnung (Reorganisation) (f.) sich erneuern Neuauflage (f.) sie wieder aufbauen
taǧdīd⁺ kardan (+Akk.) taǧdīd⁺ kardan (+Akk.) taǧdīd⁺-konande taǧdīd⁺-e nazar⁺ kardan (+Akk.) taǧdīdī⁺ taǧdīd⁺-e… kardan
neuerdings verfassen wiederholen Erneuerer (m.) noch einmal durchsehen
taǧar taǧrebat⁺
erneuern
Wiederholungs-* erneuern (was) Winterhaus (n.) mit Heizvorrichtung; Speicher (m.) Erfahrung (f.)
Bemerkung
Quellenangaben (Rosen 1926:119) Kašf-i talbīs 13/5, 64/8, 17, Haïm 1931 Fleischer 1875:128, Rosen 1926:119 BQ I 151/15a ʿĀrif (Īrānī 1312:6/8), Armaġān XVIII 86/3, Īrān 5921/1g, Īrānšahr I 88/10, Beck 1915:355 Īrānī 1312:54/17, Šarq I 2/22 Beck 1915:355 Īrān 6072/2d, 6423/21[!], Beck 1915:325, Litten 1919:4/10 Litten 1919:9/10 Litten 1919:4/10 Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvīb-nāma 2/27, Īrān 5941/1a Īrān 4654/2d Īrān 6466/3c Īrān 5979/1e Smiles 48/27 Beck 1915:71 BQ I 122/5a Šaibānī 1314:III 276/2, Armaġān XIX 211/8, Īrān (5843/2g), 5962/1c, 6012/2e, Rāhnamā-i dānišgāh c 16f., Šarq I 122/30, Smiles 31/24, Litten 1919:4/9, 13/9, Rosen 1926:179 [oder 119?] Rāhnamā-i dānišgāh IX 10/5 Rosen 1926:119 Nhż V 1 Pāzārgād 1315:498/6 Īrān 5929/2b BQ I 122/5a, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 37/4f.), MF I 64/18, (Īrān 6023/3d) GK 171 LF 98/17, Saʿdī (Marāī 11/21)
883
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1181
ﺗﺠﺮﺑﻪ
taǧrebe⁺
Erfahrung (f.)
1182
ﺗﺠﺮﺑﻪ
taǧrebe⁺
Erprobung (f.)
1183 1184 1185 1186 1187 1188 1189 1190 1191 1192 1193 1194 1195 1196
ﺗﺠﺮب ﺗﺠﺮﺑﺘﻰ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن (ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻬﮑﺎر ﺗﺠﺮﺑﻬﮑﻨﻨﺪﻩ ﺗﺠﺮﺑﻰ ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت
taǧarrob⁺ taǧrebat⁺ī taǧrebe⁺ taǧrebe⁺ kardan (+Akk.) taǧrebe⁺ kardan (+Akk.) taǧrebe⁺ kardan taǧrebe⁺ kardan (+Akk.) taǧrebe⁺ kardan (+Akk.) taǧrebe⁺ kardan (+Akk.) taǧrebe⁺ kardan (bā) taǧrebe⁺-kār taǧrebe⁺-konande taǧrebī⁺ taǧrebijjāt
Erprobung (f.); Versuchung (f.)
1197 1198 1199
ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﺗﺠﺮد ﺗﺠﺮد
1200 1201
ﺗﺠﺮد ﺗﺠﺮد
1202 1203 1204 1205 1206 1207 1208 1209 1210
ﺗﺠﺮع ﺗﺠﺮع ﮐﺮدن (Pl. ات-) ﺗﺠﺮﻳﺐ ﺗﺠﺮﻳﺪ ﺗﺠﺮﻳﺪ ﺗﺠﺮﻳﺪ ﺗﺠﺮﻳﺪ ﺗﺠﺮﻳﺪ ﺗﺠﺮﻳﺪ
taǧrebijjāt⁺ taǧarrod⁺ taǧarrod⁺
Versuch (m.) anprobieren ausprobieren; erproben; prüfen die Probe machen erfahren in Versuchung führen; versuchen prüfen es versuchen (mit) erfahren; fachkundig; fachverständig Versucher (m.) erfahrungsgemäß; erfahrungsmäßig Erfahrungen
taǧarrod⁺ taǧarrod⁺
Versuche Ledigsein (n.) Unabhängigkeit (f.) (von den Gütern der Welt) Unkörperlichkeit (f.) Zurückgezogenheit (f.)
taǧarroʾ⁺ taǧarroʾ kardan taǧrīb⁺ (Pl. -āt) taǧrīd⁺ taǧrīd⁺ taǧrīd⁺ taǧrīd⁺ taǧrīd⁺ taǧrīd⁺
schluckweise Trinken (n.) schluckweise trinken Erfahrung (f.) Absonderung (f.) Büßertum (n.) Entsagung (f.) Entsinnlichung (f.); Abstraktion (f.) Selbstentäußerung (f.) unsinnlich; Entsinnlichungs-; Ab-
Bemerkung
884 Quellenangaben FR I 43/16, Saʿdī (Marāī 11/21), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 12/8), Kašf-i talbīs 5/10, 69/6, Bāb 9/17, Īrān 4366/4e, Rāhnamā-i dānišgāh V 159/13 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 13/5), Īrānšahr II 721/2 Morier 1905:98/1 Riyāżī 1319:155/13, Smiles 86/10 Litt 102 Daniel 1/14, Morier 1905:213/2 Wahrmund 1898:I 206 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 9/1) Matthias 4/11, 22/18, Buch der Richter 6/39 Rūmī (Vierzeiler 58/1) Buch der Richter 6/39 BA I 143/[…]a, 20c Matthäus 4/3 Rāhnamā-i dānišgāh III 55/9 Īrānī 1312:11/16, 78/13, Kaihān 1311:I 6/21, Īrān 6034/1a, 6039/1b, Īrānšahr IV 423/23, Hugo 47/31, Smiles 47/31 Īrān 6013/3e Īrān 6060/1c Ḥāfiẓ (Dīvān 145/4) EdI III 895b Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma vor 240), Smiles 180/15 ʿAufī (JAs V/II 361) Īrān 4654/4a, 5986/2c, Smiles 187/22 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:4/15) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 571) ʿAṭṭār (Taẕiratuʾl-auliyā I 329/16) EdI V 44b, Nicolas 1887:I 9 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 242) Nicolas 1887:I 9
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1211
ﺗﺠﺮﻳﺶ
1212 1213 1214 1215 1216 1217 1218 1219 1220
ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰى ﺗﺠﺰى ﮐﺮدن ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ
1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227 1228 1229
ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺠﺰﻳۀ ﺧﻮن ﺗﺠﺰﻳۀ دوﻟﺖ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪن ﺗﺠﺰﻳﻪ ﮐﺮدن ﺗﺠﺰﻳﻪ ﮐﺮدن (ﺗﺠﺰﻳﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
1230 1231 1232
ﺗﺠﺰﻳۀ ﮐﻠﻤﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺠﺰﻳۀ… ﮐﺮدن
1233 1234 1235
ﺗﺠﺴﺲ ﺗﺠﺴﺲ ﺗﺠﺴﺲ
1236 1237 1238 1239 1240 1241
ﺗﺠﺴﺲ ﺗﺠﺴﺲ ﺗﺠﺴﺲ ﺗﺠﺴﺲ ﮐﺮدن ﺗﺠﺴﺲ ﮐﺮدن ﺗﺠﺴﺲ ﮐﺮدن
Deutsch
taǧrīš
straktions(ON, Ort in Schemiran bei Teheran)
taǧzije⁺ taǧzije⁺ taǧzije⁺ taǧzije⁺ taǧazzā⁺ taǧazzā⁺ kardan (+Akk.) taǧzije⁺ taǧzije⁺ taǧzije⁺
Analyse (f.) Aufteilung (f.) Prüfung (f.); Untersuchung (f.) Teilung (f.) Zergliederung (f.) zergliedern Analytik (f.) Aufteilung (f.) Zergliederung (f.); Zerlegung (f.)
taǧzije⁺ taǧzije⁺ taǧzije⁺-ḫāne taǧzije⁺-je ḫūn taǧzije⁺-je doulat⁺ taǧzije⁺ šodan taǧzije⁺ kardan (+Akk.) taǧzije⁺ kardan (+Akk.) taǧzije⁺ kardan (+Akk.; be)
Zerlegung (f.) Zerteilung (f.) Sezierhalle (f.) Blutuntersuchung (f.); Blutprobe (f.) Zerfall (m.) des Reiches sich zersetzen zersetzen zerteilen zergliedern; zerlegen (was; in)
taǧzije⁺-je kaleme⁺ taǧzije⁺-konande taǧzije⁺-je… kardan
Wortanalyse (f.) Zergliederer (m.); Analytiker (m.) zergliedern; zerlegen (was)
taǧassos⁺ taǧassos⁺ taǧassos⁺
Aufspürung (f.) Aufsuchung (f.) Ausspähung (f.); Auskundschaftung (f.) taǧassos⁺ Nachforschung (f.) taǧassos⁺ Neugierde (f.); Wißbegierde (f.) taǧassos⁺ Neugierde (f.); Wißbegierde (f.) taǧassos⁺ kardan (+Akk.) durchforschen taǧassos⁺ kardan Erkundigungen einziehen Nachforschungen anstellen; Nachfortaǧassos⁺ kardan
Bemerkung
Quellenangaben
(davon Ableitung auf -ī)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 51/18), Isḥāq 1351ff.:I 31/22, Īrān 4704/1f, EdI IV 774 Haïm 1931:I 408b, Gš 75/14 Īrān 5976/1e Iṭṭilāʿāt 1554/4a, Īrān 5909/1a, Gš 75/14 Īrān 6450/1a Nicolas 1887:I 50 Nicolas 1887:I 50 (Haïm 1931:I 30) Rāhnamā-i dānišgāh VII 46/24 Šaibānī 1314:III 198/14, Kaihān 1311:III 45/1, Īrān 5962/1d, Haïm 1931:I 30, Gš 75/14 Īrān 6447/1a Rāhnamā-i dānišgāh III 132/16 Īrān 5753/4d Īrān 6012/3a Šaibānī 1314:III 2/10 Goethe 1317:106/23 Haïm 1931:I 238b (Kaihān 1311:I 9/12), Smiles 187/17 (Riyāżī 1319:145/5), Kaihān 1311:I 9/9, III 45/3, Īrān 6010/3a, Smiles 187/17, Haïm 1931:I 30 Haïm 1934:I 408b Haïm 1931:I 30 Vazīrī 1331:60/[nach Schrägstrich unleserlich] Qaraǧādaġī (Mūsī Žūrdān 12/21) Qaraǧādaġī (Mūsī Žūrdān 10) Saʿdī (Gulistān 16/19), Morier (88/[nach Schrägstrich unleserlich], 146/8) Iṭṭīlāʿāt 3807/8b, Rosen 1926:119 Nicolas 1887:I 293 Morier 1905:277/14, Rosen 1926 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 217/9) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/20) 1. Moses 31/35, 44/12, (Rosen 1926:119)
885
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1242 1243 1244
ﺗﺠﺴﺲ ﮐﺮدن ﺗﺠﺴﺲ ﮐﺮدن ﺗﺠﺴﻢ
1245
ﺗﺠﺴﻢ
1246 1247 1248 1249 1250
ﺗﺠﺴﻴﻢ ﺗﺠﻔﻴﻒ ﺗﺠﻠﻞ ﺗﺠﻠﻴﻞ ﺗﺠﻠﻰ
1251 1252 1253 1254 1255 1256 1257 1258 1259 1260 1261 1262
ﺗﺠﻠﻰ ﺗﺠﻠﻰ ﺗﺠﻠﻰ ﺗﺠﻠﻰ ﺗﺠﻠﻰ (Pl. ات-) ﺗﺠﻠﻰ ﺗﺠﻠﻰ ﻓﺮﻣﻮدن ﺗﺠﻠﻰ ﮐﺮدن ﺗﺠﻠﻴﺪ ﺗﺠﻠﻴﻞ ﺗﺠﻠﻴﻞ ﺗﺠﻤﻊ
1263
ﺗﺠﻤﻞ
1264 1265 1266 1267 1268 1269
ﺗﺠﻤﻞ ﺗﺠﻤﻞ ﻃﻠﺐ ﺗﺠﻤﻞ ﻃﻠﺒﻰ ﺗﺠﻤﻼت ﺗﺠﻤﻼت ﺗﺠﻤﻼت
Deutsch
schungen anstellen lassen; nachforschen; nachspüren taǧassos⁺ kardan (+Akk.) suchen taǧassos⁺ kardan Untersuchungen anstellen Fleischwerdung (f.); Menschwerdung taǧassom⁺ (f.) taǧassom⁺ Verkörperung (f.) taǧsīm⁺ taǧfīf⁺ taǧallol⁺ taǧalīl⁺ taǧallī⁺
Verkörperung (f.) Austrocknen (n.) Sucht (f.), an Prunk zu übertreffen Ehrung (f.) Glanz (m.)
taǧallī⁺ taǧallī⁺ taǧallī⁺ taǧallī⁺ taǧallī⁺ taǧallī⁺ (Pl. -āt) taǧallī⁺ farmūdan taǧallī⁺ kardan taǧalīd⁺ taǧalīl⁺ taǧalīl⁺ taǧammoʾ⁺
Glanz (m.); Schimmer (m.) göttliche Verklärung (f.) mystische Erleuchtung Offenbarung (f.) Überlegenheit (f.) Erscheinung (f.) zu erscheinen geruhen sich offenbaren Einbinden (n.) (Buch) Schmuck (m.) Verherrlichung (f.) Zusammenziehung (f.); Vereinigung (f.) (gegen den Mittelpunkt zu) Luxus (m.); Prachtentfaltung (f.); Üppigkeit (f.); Prunk (m.)
taǧammol⁺
taǧammol⁺ taǧammol⁺-talab⁺ taǧammol⁺-talab⁺ī taǧammolāt⁺ taǧammolāt⁺ taǧammolāt⁺
Prachtliebe (f.) prachtliebend; prunkliebend Prachtliebe (f.); Prunksucht (f.) Gepränge (n.); Prunk (m.) Prunkgegenstände Umstände
Bemerkung
886 Quellenangaben
Ramażānī 1315:40/18, Nicolas 1887:I 191 Hugo 47/11a f. Šaibānī 1314:II 2/15 Īrān 5704/3g, Smiles 189/9, Nicolas 1887:I 263 Nicolas 1887:I 263 Nicolas 1887:I 364 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 59/7) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/7), Smiles 87/16 Anvarī (Qaṣāʾid 41/11), Saʿdī (Bustān 83), Īrānī 1312:83/12 Īrānī 1312:82/20, Phl 10/29 EdI V 163a EdI II 544b EdI V 280b Īrānī 1312:7/23 Ḥāfiẓ (Dīvān 414/2 Gl) Hāfiẓ (Dīvān 417/7 Gl), Psalm 80/1 Īrānī 1312:8/7 Rāhnamā-i dānišgāh c 20 Litt 71 Yaġmāʾī 1316:7/15 Nicolas 1887:I 177 FR I 99/12, Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1855:803/3), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/7, 139/5), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 78/20), Varāvīnī (Marzbānnāma 289/18Fn.), Iṭṭilāʿāt 6264/3e, Phl 70/29 Nr 97/19 Phl 59/12 Šaibānī 1314:I 51/5 Gš 12/4 Īrān 6019/3b
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1270 1271 1272
ﺗﺠﻤﻠﻰ ﺗﺠﻤﻴﻞ ﺗﺠﻦ
1273
Deutsch
taǧammolī⁺ taǧmīl⁺ taǧan
prunkvoll; üppig Verschönerung (f.) (Flüßchen in Masenderan)
(Pl. ات-) ﺗﺠﻨﻴﺲ
taǧnīs⁺ (Pl. -āt)
1274 1275 1276
ﺗﺠﻨﻴﺲ اﻟﻠﻐﺎت ﺗﺠﻨﻴﺲ ﺑﮑﺎر ﺑﺮدن ﺗﺠﻨﻴﺲ ﺗﺎم
taǧnīso⁺-l-loqāt⁺ taǧnīs⁺ be-kār bordan taǧnīs⁺ -e tāmm⁺
1277
ﺗﺠﻨﻴﺲ ﺧﻄﻰ
taǧnīs⁺ -e ḫattī⁺
1278
ﺗﺠﻨﻴﺲ زاﺋﺪ
taǧnīs⁺ -e zāʾed⁺
1279
ﺗﺠﻨﻴﺲ ﻣﺮﮐﺐ
taǧnīs⁺ -e morakkab⁺
1280
ﺗﺠﻨﻴﺲ ﻣﻄﺮف
taǧnīs⁺ -e motarraf⁺
1281
ﺗﺠﻨﻴﺲ ﻧﺎﻗﺺ
1282
ﺗﺠﻨﻴﺴﺎت
Wortspiel (n.) (Verwendung gleich oder ähnlich lautender Wörter verschiedener Bedeutungen) Wortspiel (n.) mit Worten spielen vollständiges Wortspiel (Verwendung gleichlautender Wörter verschiedener Bedeutungen, z.B. ﺗﻴﺮtīr Pfeil und Merkur) schriftliches Wortspiel (Verwendung von Wörtern verschiedener Bedeutungen, die bis auf die Punkte gleich geschrieben werden, z.B. ﺑﻴﻤﺎرbīmār krank und ﺗﻴﻤﺎرtīmār Sorge) Zusatzwortspiel (n.) (Verwendung von Wörtern, von denen eines einen Buchstaben mehr hat, aber sonst gleich geschrieben wird, z.B. ﻣﻴﺎن mijān und ﻣﻴﺎﻧﻪmijāne Mitte) zusammengesetztes Wortspiel (n.) (Verwendung zweier Wörter, deren eines im andern enthalten ist, z.B. ﺷﺎم šām Abend und اﺡﺘﺸﺎمehtešām(+) Ehrfurcht) Anfangswortspiel (n.) (Verwendung von Wörtern, die mit Ausnahme des Ausgangs gleich lauten, z.B. ﺁﻓﺎت āfāt(+) Freveltaten und ﺁﻓﺎقāfāq(+) Himmel) mangelhaftes Wortspiel (n.) (Verwendung gleichgeschriebener Wörter mit verschiedenem kurzen Selbstlaut, z.B. ﺳﻮارsowār Reiter und sewār Armband) (Name eines Werkes Kātibīs)
taǧnīs⁺ -e nāqes⁺
taǧnīsāt⁺
Bemerkung
Quellenangaben Phl 104/29 Qazvīnī 1909:IḪ/1 Kaihān 1311:I 41/6, 42/3, 71/4, IV 627, Īrānī 14 Luṭf ʿAlī (Erdmann 1861:775/5), Īrān 5789/1a, Browne 1316:II 48, EdI IV 648b, Haïm 1931:II 231b, 767a, Nicolas 1887:I 156 Rosenzweig 1824:XI Haïm 1931:II 766b Browne 1906:II 48
Browne 1906:II 51
Browne 1306:48f.
Browne 1306:50
Browne 1306:50
Browne 1306:49
EdI II 878b
887
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1283
ﺗﺠﻮﻳﺪ
1284 1285 1286 1287 1288 1289 1290 1291
ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﮐﺮدن (ﺗﺠﻮﻳﺰ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
1292 1293 1294
ﺗﺠﻮﻳﺰ… ﮐﺮدن ﺗﺠﻮﻳﻒ ﺗﺠﻬﻴﺰ
taǧwīz⁺ taǧwīz⁺ taǧwīz⁺ taǧwīz⁺ taǧwīz⁺ taǧwīz⁺ taǧwīz⁺ kardan (+Akk.) taǧwīz⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e) taǧwīz⁺-e… kardan taǧwīf⁺ taǧhīz
1295 1296 1297
ﺗﺠﻬﻴﺰ (Pl. ات-) ﺗﺠﻬﻴﺰ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﮐﺮدن
taǧhīz⁺ taǧhīz⁺ (Pl. -āt) taǧhīz⁺ kardan (+Akk.)
Rüstung (f.); Zurüstung (f.) Ausrüstung (f.); Ausstattung (f.) ausrüsten; ausstatten
1298 1299 1300 1301
ﺗﺠﻬﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﺠﻬﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﺠﻬﻴﺰ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﺠﻬﻴﺰ ﮐﻠﻴۀ ﻧﻴﺮوهﺎ
einrichten (Gewichte) mobil machen; mobilisieren
1302 1303 1304 1305
ﺗﺠﻬﻴﺰ هﻮاﺋﻰ ﺗﺤﺎﺳﻴﻦ ﺗﺤﺎﺷﻰ ﺗﺤﺖ
taǧhīz⁺ kardan (+Akk.) taǧhīz⁺ kardan (+Akk.) taǧhīz⁺ kašīdan taǧhīz⁺-e kollijje⁺-je nīrūhā taǧhīz⁺-e hawāʾī⁺ tahāsīn⁺ tahāšī⁺ taht⁺
1306
ﺗﺤﺖ
1307
ﺗﺤﺖ اﺧﺘﻴﺎر… ﻗﺮار دادن
1308 1309
ﺗﺤﺖ ﺁزﻣﺎﻳﺶ ﺁﻣﺪن ﺗﺤﺖ ﺁزﻣﺎﻳﺶ ﮔﺬاﺷﺘﻦ
1310
ﺗﺤﺖ اﻃﺎﻋﺖ… ﺁوردن
taǧwīd⁺
(eine besondere Art der Koranlesung) Koranvortragskunst (f.) Anempfehlung (f.); Empfehlung (f.) Bewilligung (f.) Billigung (f.) Erlaubnis (f.) Genehmigung (f.) Zulassung (f.) erlauben; gestatten; zulassen empfehlen ([wen/was]; zu/für) zulassen Höhlung (f.); Hohlraum (m.) Mobilisierung (f.); Mobilmachung (f.)
Mobilisierung (f.) aller Kräfte Luftrüstung (f.) Verzierungsnoten (eines Liedes) Behutsamkeit (f.) unten
Bemerkung
888 Quellenangaben Morier 1905:259/19, EdI IV 650a Īrān 5750/4f Haïm 1931:I 24 Morier 1905:184/10, 330/9 Beck 1914:134 Pāzārgād 1315:475/21 BQ I 3/22a, Haïm 1931:I 24 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 56 Armaġān XIX 460/15, Īrān 6432/1e Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 8/24) Anavarī (Qaṣāʾid 178/68) Kašf-i talbīs 71/22, Īrān 5901/1e, 6023/1a, Litt 98 Īrān 4639/2b, 4677/1b Pāzārgād 1315:268/1, Īrān 5979/3c Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 133/14), Shaibānī 1314:I 22/11, 37/5f. Shaibānī 1314:I 38/8f. Shaibānī 1314:I 22/11 Hidāyat (Iṣfahān 26/18) Īrān 6038/2a Īrān 4677/1e EdI V 85a
taht⁺-e
unter
taht⁺-e eḫtijār⁺-e… qarār⁺ dāštan (+Akk.) taht⁺-e āzmāješ āmadan taht⁺-e āzmāješ gozāštan (+Akk.) taht⁺-e etāʾat⁺-e…
zur Verfügung stellen (wem; was)
Rūmī (Manavī 32a), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 47/21) Armaġān XVIII 304/13, Īrān 6053/1f, 6411/3g, 6423/3g, Rāhnamā-i dānišgāh II 10/24, Kitāb 23/9, 1. Mose 35/18 Īrān 3750/1b
erprobt werden prüfen; untersuchen
Īrān 6468/1d
unterwerfen
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1311
ﺗﺤﺖ اﻻرض
1312 1313 1314
ﺗﺤﺖ اﻻرﺿﻰ ﺗﺤﺖ اﻟﺒﺤﺮى ﺗﺤﺖ اﻟﺤﻔﻆ
1315 1316 1317 1318 1319 1320 1321
ﺗﺤﺖ اﻟﺤﻤﺎﻳﮕﻰ ﺗﺤﺖ اﻟﺤﻤﺎﻳﮕﻰ ﺗﺤﺖ اﻟﺤﻤﺎﻳﻪ ﺗﺤﺖ اﻟﺤﻤﺎﻳﻪ ﺷﺪن ﺗﺤﺖ اﻟﺴﻼخ ﺗﺤﺖ اﻟﺸﻌﺎع ﺗﺤﺖ اﻟﺸﻌﺎع ﻗﺮار دادن
1322
ﺗﺤﺖ اﻟﻠﻔﻈﻰ
1323
ﺗﺤﺖ ﺑﺎزداﺷﺖ در ﺁوردن
1324 1325 1326
ﺗﺤﺖ ﺑﺮرﺳﻰ ﺑﻮدن ﺗﺤﺖ ﺡﻔﺎﻇﺖ ﺗﺤﺖ ﻣﺤﺎﺹﺮﻩ در ﺁوردن
1327 1328 1329 1330
ﺗﺤﺖ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﺑﻮدن ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ
1331
(f. ﻩ-) ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ
1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338
ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ رﺳﻴﺪﻩ ﺗﺤﺘﺎﻧﻰ ﻣﻌﺮوف ﺗﺤﺘﻬﺎ ﺗﺤﺘﻬﺎ اﻻﻧﻬﺎر ﺗﺠﺮى ﺗﺤﺘﻴﻪ (f. ﻩ-) ﺗﺤﺘﻴﻰ ﺗﺤﺖ… ﮔﺬاﺷﺘﻦ
Deutsch
āwardan (+Akk.) tahto⁺-l-arz⁺
unterirdisch
tahto⁺-l-arz⁺ī tahto⁺-l-bahr⁺ī tahto⁺-l-hefz⁺
unterirdisch Unterseeboot (n.) unter Bewachung; unter der Aufsicht
tahto⁺-l-hemāje⁺gī tahto⁺-l-hemāje⁺gī tahto⁺-l-hemāje⁺ tahto⁺-l-hemāje⁺ šodan tahto⁺-s-selāḫ⁺ tahto⁺-š-šoʾāʾ⁺ tahto⁺-š-šoʾāʾ⁺ qarār⁺ dādan (+Akk.) tahto⁺-l-lafz⁺ī
Schutzgebiet (n.) Unterschutzstellung (f.) Schutzstaat (m.); Protektorat (n.) sich unter Schutzherrschaft stellen unter den Waffen bestrahlt überstrahlen
taht⁺-e bāz-dāšt dar āwardan (+Akk.) taht⁺-e bar-rasī būdan taht⁺-e hefāzat⁺ taht⁺-e mohāsare⁺ darāwardan (+Akk.) taht⁺-e moʾālaǧe⁺ būdan tahtānī⁺ tahtānī⁺ tahtānī⁺
zurückhalten; anhalten; festnehmen; verhaften untersucht werden unter Aufsicht einkreisen
tahtānī⁺ (f. -e)
unten befindlich; unterer
tahtānī⁺-je resīde tahtānī⁺-je maʾrūf⁺ tahta⁺-hā⁺ tahta⁺-hā al⁺-anhār⁺ taǧrī⁺ tahtijje⁺ tahtī⁺ (f. -e) taht⁺-e… gozāštan
langes I
Bemerkung
Quellenangaben Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 10/13), Īrān 4665/1d Kaihān 1311:I 13/16, III 6/17, Īrān 4652/1c Īrān 4692/1a, Hinz 1937:694 Īrānī 1312:177/13, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 4/26 Īrān 5904/1c Īrān 5828/3b Shaibānī 1314:I 354/13 Īrān 5828/3b Īrān 4634/4a, Haïm 1931:I 45 Īrānī 1312:83/13 Ḥamīdī 240/10 Nachwort Īrānī 1312:27/23, Kašf-i talbīs 48/11, 55/15, Schiller 134/21 Īrān 6033/2f
wörtlich
Īrān 6450/3e Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/25 Haïm 1931
in ärztlicher Behandlung stehen der Buchstabe ي ebenerdig; Erdgeschoß (n.) unten punktiert (Buchstabe)
Īrān 6450/3e BQ I 123/25a, FR I 39/22 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 86/16), Hugo 86/16a BQ I 123/23a, 169b [nachfolgendes Zeichen unleserlich], 391/13a, FR I 38/7, 43/18 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 28/12), Kaihān 1311:I 6/14, Pāzārgād 1315:559/15, 1. Mose 6/17, Schiller 86/16a, (Rückert 1874:9) BQ I 141/25a f. BA I 110/8a Muḥsin Faiż (Dīvān 5/10) Muḥsin Faiż (Dīvān 5/10)
mit dem Laute ī ي unter der; unter ihr unter der die Bäche fließen (s. ﻣﺜﻨﺎةmasnāt) unten befindlich unterstellen (wem; was)
FR I 43/14 Šaibānī 1314:I 40/2f.
889
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription (+Akk.) tahaǧǧor⁺ (Pl. -āt) tahaddob⁺ tahaddob⁺ tahdīd⁺
Deutsch
1339 1340 1341 1342
(Pl. ات-) ﺗﺤﺠﺮ ﺗﺤﺪب ﺗﺤﺪب ﺗﺤﺪﻳﺪ
1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354
ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺗﺠﺎرت ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺗﺴﻠﻴﺤﺎت ﺗﺤﺪﻳﺪ ﺡﺪود ﺗﺤﺪﻳﺪ ﻓﺮوش ﺗﺤﺪﻳﺪ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﺤﺪﻳﺪ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮض ﺗﺤﺮﻳﺮ
tahdīd⁺ tahdīd⁺ tahdīd⁺ tahdīd⁺ tahdīd⁺-e teǧārat⁺ tahdīd⁺-e taslīhāt⁺ tahdīd⁺-e hodūd⁺ tahdīd⁺-e forūš tahdīd⁺-e qīmat⁺ tahdīd⁺ kardan (+Akk.) taharroz⁺ tahrīr⁺
1355 1356 1357 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365
ﺗﺤﺮﻳﺮ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﺗﺤﺮى ﺗﺤﺮﻳﺮ ﻓﺮﻣﻮدن ﺗﺤﺮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ
tahrīr⁺⁺ tahrīr⁺ tahrīr⁺ tahrīr⁺ tahrīr⁺ taharrī⁺ tahrīr⁺ farmūdan tahrīr⁺ kardan (+Akk.) tahrīr⁺ kardan (+Akk.) tahrīr⁺ jāftan tahrīr⁺ jāftan
Aufzeichnung (f.) Ausfertigung (f.) Beschreibung (f.); Schilderung (f.) Freilassen (f.) Schreibung (f.) Suchen (n.) niederzuschreiben geruhen aufsetzen (ein Schriftstück) schreiben abgefaßt werden; verfaßt werden geschrieben werden; verfaßt werden
1366 1367 1368 1369
ﺗﺤﺮﻳﺮا ﺗﺤﺮﻳﺮات ﺗﺤﺮﻳﺮات ﺗﺤﺮﻳﺮى
tahrīran⁺ tahrīrāt⁺ tahrīrāt⁺ tahrīrī⁺
geschrieben; datiert Schriften Schriftstücke Schreib-; Schrift-
1370
ﺗﺤﺮﻳﺮى
tahrīrī⁺
Schriftleitungs-
Bemerkung
Versteinerung (f.) Buckligkeit (f.) Gewölbtsein (n.); Erhabenheit (f.) Abgrenzung (f.); Begrenzung (f.); Umgrenzung (f.) Begriffsbestimmung (f.) Beschränkung (f.); Einschränkung (f.) Monopol (n.) Monopolisierung (f.) Handelsbeschränkung (f.) Rüstungsbegrenzung (f.) Grenzziehung (f.) Verkaufsmonopol (n.) Preisfestsetzung (f.) begrenzen; abgrenzen
890 Quellenangaben Haïm 1931:II 8, 220a Haïm 1931 Nicolas 1887:I 257 Beck 1915:355, Nicolas 1887:I 331
Ablassen (n.); Ablassung (f.)
(Pl. v. ﺗﺤﺮﻳﺮtahrīr)
Beck 1915:355 Litten 1919:6/5, Gš 126/6 Beck 1914:485 Beck 1915:355 Litten 1919:6/5 Īrān 5904/1b Īrān 6062/2d, Nicolas 1887:I 331 Beck 1915:355 Kašf-i talbīs 110/10 Kašf-i talbīs 105/6, 107/9, Nicolas 1887:I 7 Varāvīnī (Marzbānnāma 157/24Fn.) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 22/19), Mīnuvī 1307:IV/9, Morier 1905:VIII/11, NR 45/7 Ḥāfiẓ (Dīvān 48/3) Hugo 51/1a Ku 10/9 Saʿdī (Gulistān 71/23), Haïm 1931:I 18 Ḥāfiẓ P XIX 21 Islam XII 173/8a Rosen 1890:115 Nicolas 1887:II 19 ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/17), Nicolas 1887:I 428 Browne 1316:7/9 Īrānī 1343:IV/12, Browne 1316:14/12, Nr 10/11, 33/14 Qazvīnī 1909:XXIV/8 Armaġān XVIII 91/21, Smiles 34/4, 187/18 Litten 1919:11/2 Armaġān XVI 10/17, Šarq I 2/4, Beck 1915:355 Īrānī 1312:50/2, Beck 1915:355
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
tahrīrī⁺ (f. -e) tahrīrijje⁺ tahrīz⁺
auf die Abfassung bezüglich Schriften Aufreizung (f.); Aufmunterung (f.)
(f. von ) ﺗﺤﺮﻳﺮى
Herausforderung (f.) antreiben Herausfordern (n.) aneifern; anspornen; aufmuntern
1371 1372 1373
(f. ﻩ-) ﺗﺤﺮﻳﺮى ﺗﺤﺮﻳﺮﻳﻪ ﺗﺤﺮﻳﺾ
1374 1375 1376 1377
ﺗﺤﺮﻳﺾ ﺗﺤﺮﻳﺾ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﺾ ﮐﺮدن (ﺗﺤﺮﻳﺾ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
1378
(ﺗﺤﺮﻳﺾ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
1379 1380 1381
ﺗﺤﺮﻳﻒ ﺗﺤﺮﻳﻒ (Pl. ات-) ﺗﺤﺮﻳﻒ
tahrīz⁺ tahrīz⁺ kardan (+Akk.) tahrīz⁺ kardan (+Akk.) tahrīz⁺ kardan (+Akk.; be) tahrīz⁺ kardan (+Akk.; be) tahrīf⁺ tahrīf⁺ tahrīf⁺ (Pl. -āt)
1382 1383 1384 1385 1386 1387
ﺗﺤﺮﻳﻒ ﺷﺪﻩ ﺗﺤﺮﻳﻒ ﮐﺮدن (ﺗﺤﺮﻳﻒ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺗﺤﺮﻳﮏ
tahrīf⁺-šode tahrīf⁺ kardan (+Akk.) tahrīf jāftan (be) tahrīk⁺ tahrīk⁺ tahrīk⁺
Buchstabenversetzung (f.) Wortumbildung (f.) Verschreibung (f.); Buchstabenverwechslung (f.); Buchstabenumstellung (f.) verlesen verschreiben; falsch schreiben verschrieben werden Anregung (f.) Anreiz (m.) Anstiftung (f.)
1388
ﺗﺤﺮﻳﮏ
tahrīk⁺
Aufreizung (f.); Aufwiegelung (f.)
1389 1390 1391 1392 1393 1394 1395 1396 1397 1398 1399 1400
ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺗﺤﺮﻳﮏ (Pl. ات-) ﺗﺤﺮﻳﮏ (ﺗﺤﺮﻳﮏ )ﺑﺮ ﺗﺤﺮﻳﮏ اﻋﺼﺎب ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺁﻣﻴﺰ
tahrīk⁺ tahrīk⁺ tahrīk⁺ tahrīk⁺ tahrīk⁺ tahrīk⁺ (Pl. -āt) tahrīk⁺ (bar) tahrīk⁺ -e aʾsāb⁺ tahrīk⁺ -āmīz tahrīk⁺ -āmīz tahrīk⁺-āmīz tahrīk⁺ -āmīz
Betreibung (f.); Betreiben (n.) Empfehlung (f.) Erregung (f.); Erregen (n.) Herausforderung (f.) Reizung (f.) Antrieb (m.) Anschlag (m.) (gegen) Nervenreizung (f.) aufreizend ermunternd erregend; anregend herausfordernd
ermahnen (wen; zu)
Quellenangaben Šarq I 2/4 Īrānšahr II 592/24 FR I 63/25, Varāvīnī (Marzbānnāma 157/25Fn.) Nicolas 1887:I 31 Nicolas 1887:I 36 Nicolas 1887:I 30 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 120/19, 142/6), Nicolas 1887:I 36 Bāb 5/1, Phl 6/5 Nicolas 1887:I 50 Nicolas 1887:II 86 Ḫāqānī (Dīvān X/3), Armaġān XVII 91/13, Kasravī 1309:7/20, Nr 30/20, 70/9 Īrānšahr I 142/13 Mīnuvī 1307:X/5 Ḥāfiẓ Abrū 5 ث Armaġān XIX 461/25, Nicolas 1887 Nicolas 1887:I 718 Šaibānī 1314:II 276/20, Kašf-i talbīs 4/12, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 9/25, Nicolas 1887:I 753 Kašf-i talbīs 85/18, 105/24, Īrān 5778/3d, 5789/1b, 6019/3e Kašf-i talbīs 49/27 Nicolas 1887 Smiles 141/28 Īrān 6406/3d Īrān 6033/4c Ṣāʾib (BA I 20/15c), Nicolas 1887:I 718 Šarq I 636/2 Īrān 6011/3a Īrān 5814/2d Īrān 4631/3c, 5903/1e Īrān 6511/3a Īrān 6406/3d
891
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
892 Quellenangaben
1401 1402
ﺗﺤﺮﻳﮏ دادن ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن
tahrīk⁺ dādan (+Akk.) tahrīk⁺ kardan
anregen anregen
1403 1404 1405
ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن
tahrīk⁺ kardan (+Akk.) tahrīk⁺ kardan (+Akk.) tahrīk⁺ kardan (+Akk.)
anspornen anstiften aufpeitschen; aufreizen; aufrütteln
1406 1407 1408 1409
ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن (ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن )ﺑﻀﺪ
erregen in Bewegung setzen; in Gang setzen reizen aufhetzen; aufwiegeln (wen; gegen)
1410
(ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
bewegen (wen; zu)
Phl 8/23f.
1411
(ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮدن )در
ermuntern (wen; zu)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 35/4), Smiles 162/5
1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 1420
ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﻦ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺤﺮﻳﻢ ﺗﺤﺮﻳﻢ ﺗﺤﺮﻳﻢ ﮐﺮدن ﺗﺤﺮﻳﻢ ﮐﺮدن ﺗﺤﺴﺮ
tahrīk⁺ kardan (+Akk.) tahrīk⁺ kardan (+Akk.) tahrīk⁺ kardan (+Akk.) tahrīk⁺ kardan (+Akk.; be) tahrīk⁺ kardan (+Akk.; be) tahrīk⁺ kardan (+Akk.; dar) tahrīk⁺-kon tahrīk⁺-konande tahrīk⁺ -konande tahrīk⁺-konande tahrīm⁺ tahrīm⁺ tahrīm⁺ kardan (+Akk.) tahrīm⁺ kardan (+Akk.) tahassor⁺
Īrānī 1312:3/13 Īrān 5839/1c, 6011/3a, Beck 1915:326, Nicolas 1887:I 718, II 692 Nicolas 1887:I 718 Nicolas 1887:I 732 Kašf-i talbīs 48/9, Īrān 6023/1c, Šarq 122/10f., Saln P (1315) 23/6 Kašf-i talbīs 2/10, Īrān 6023/1c Beck 1915:326 Kašf-i talbīs 31/8 Kašf-i talbīs 99/7, Buch der Richter 9/31
Anreiz (m.) anregend Anstifter (m.) aufregend Boykott (m.) Verbot (n.) boykottieren heiligen Kummer (m.)
1421 1422 1423
ﺗﺤﺴﺮ ﺗﺤﺴﻴﻦ ﺗﺤﺴﻴﻦ
tahassor⁺ tahsīn⁺ tahsīn⁺
Seufzen (n.) Gutheißung (f.); Billigung (f.) Lob (n.); Lobpreis (m.); Beifall (m.)
1424 1425
ﺗﺤﺴﻴﻦ ﺗﺤﺴﻴﻦ ﺁﻣﻴﺰ
tahsīn⁺ tahsīn⁺-āmīz
1426 1427 1428
ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮐﺮدن
Verschönerung (f.) beifällig; beifallsspendend; billigend; gutheißend; zustimmend Beifall zollen belobigen billigen; gutheißen
Īrānšahr IV 424/4 Īrān 6010/3c Nicolas 1887:I 753 Īrān 6010/3b Īrān 5921/2a, 6023/2b Īrān 6012/2c, 6019/3a Īrān 6023/2b Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 146/8) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/18), Varāvīnī (Marzbānnāma 206/25Fn.) Kāva 72a28 Beck 1914:352 FR I 36/10, Ḥāfiẓ (Dīvān 41/4), Saʿdī (Gulistān 4/19), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 89/17), MF I 64/11, Īrān 4654/1c, 6034/4a, Morier 1905:236/17, Rosen 1926 Armaġān XVI 336/4 Haïm 1931:I 39, 41
tahsīn⁺ kardan tahsīn⁺ kardan tahsīn⁺ kardan
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 131/15), Hugo 14/31a Hugo 14/31a, Beck 1914:77 Rosen 1926:119
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1429
ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮐﺮدن
tahsīn⁺ kardan (+Akk.)
loben; preisen
1430 1431 1432 1433 1434 1435
ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮐﺮدن (ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮔﺮﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﺤﺴﻴﻦ ﻣﻦ ﺗﺤﺴﻴﻦ ﻧﻮاﺧﺘﻦ ﺗﺤﺸﻢ ﺗﺤﺸﻴﻪ
tahsīn⁺ kardan (+Akk.) tahsīn⁺ gereftan (be) tahsīn⁺-e man tahsīn⁺ nawāḫtan tahaššom⁺ tahšijje⁺
1436 1437 1438 1439 1440
ﺗﺤﺸﻴﻪ ﮐﺮدن ﺗﺤﺼﻦ (ﺗﺤﺼﻦ ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﺗﺤﺼﻦ ﮔﺎﻩ ﺗﺤﺼﻴﻞ
tahšijje⁺ kardan (+Akk.) tahasson⁺ tahasson⁺ kardan (bā) tahasson⁺-gāh tahsīl⁺
preisen Beifall zollen (wem) der Beifall für mich loben Ansehen (n.) mit Randbemerkungen Versehen (n.); Erläutern (n.) mit Anmerkungen versehen Verschanzen (n.) sich verschanzen Zufluchtsort (m.) Lernen (n.); Studium (n.)
1441 1442 1443
ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺗﺤﺼﻴﻞ (Pl. ات-) ﺗﺤﺼﻴﻞ
1444 1445 1446
tahsīl⁺ tahsīl⁺ tahsīl⁺ (Pl. -āt)
Verdienst (m.) Vollbringung (f.)* Erwerb (m.); Erlangung (f.); Erwerbung (f.); Gewinnung (f.)
ﺗﺤﺼﻴﻞ ﭘﺮواﻧﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﭘﻴﺮوزى ﺗﺤﺼﻴﻞ دار
tahsīl⁺-e parwāne tahsīl⁺-e pīrūzī tahsīl⁺-dār
Lösung (f.) eines Erlaubnisscheins Erringung (f.) des Sieges Steuereinnehmer (m.)
1447 1448 1449
ﺗﺤﺼﻴﻞ دار ﻣﺎﻟﻴﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ دﺑﺴﺘﺎﻧﻰ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدن
tahsīl⁺-dār-e mālijje⁺ tahsīl⁺-e dabestānī tahsīl⁺ kardan (+Akk.)
Steuereinnehmer (m.) Besuch (m.) der Volksschule erlangen; erreichen
1450
ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدن
tahsīl⁺ kardan (+Akk.)
erwerben
1451
ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدن
tahsīl⁺ kardan (+Akk.)
herbeischaffen; sich verschaffen
Bemerkung
Quellenangaben Saʿdī (Gulistān 35/19, 50/11), Īrān 6053/1b, Šarq 573/18, Hinz 1942:210 Faust 61/18 Ḥāfiẓ (Dīvān 41/4) MF I 64/11 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 99/19) Qazvīnī 1909:XXI/18, Īrān 5896/4f Isḥāq 1351ff.:3/9 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 15/8) Haïm 1931:I 53 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 41/1), Īrānī 1312:123/8, Pāzārgād 1315:585/5, Kašf-i talbīs XII/4, XV/5, MF I 439/2, Mīnuvī 1307:XV/5, Armaġān XVI 170/1, Īrānšahr I 369/4, IV 661/14, Rāhnamā-i dānišgāh b 3, II 10/14, Smiles 158/1, Frank 1926:189 Haïm 1931:I 305a Anvarī (Qaṣāʾid 51/14) Daulatšāh (Taẕkira 83/17), Qazvīnī 1909:XXI/16, MF I II/7, Īrān 5747/1c, 6034/1a, Īrānšahr IV 373/21, Morier 1905:XIX/2, 22/2, Smiles 169/17, Frank 1926:191/5, Gš 71/24 Īrān 6019/2c Īrān 6023/2b BQ I 208/1b, 212/24b, Šaibānī 1314:III 6/12f., Beck 1914:91, Nicolas 1887:I 210, II 247 Šaibānī 1314:I 35/6 Browne 1316:V/16 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 44/3), Īrān 6071/2c, Phl 9/32 Minūčihrī Einleitung 4/8, Kašf-i talbīs 8/7, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/12, Īrān 4654/2e, Matthäus 6/5, Smiles 26/24 Fleischer 1875:197, Morier 1905:109/10
893
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1452
ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدن
1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459 1460 1461 1462 1463 1464
ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدﻩ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺤﺼﻴﻼت اﺑﺘﺪاﺋﻰ ﺗﺤﺼﻴﻼت اﺑﺘﺪاﺋﻰ ﺗﺤﺼﻴﻼت اﺑﺘﺪاﺋﻰ ﺧﻮد را ﮐﺮدن ﺗﺤﺼﻴﻼت ادﺑﻰ ﺗﺤﺼﻴﻼت ﻋﺎﻟﻴﻪ ﺗﺤﺼﻴﻼت ﻋﺎﻟﻴﻪ ﺗﺤﺼﻴﻼت ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺗﺤﺼﻴﻼت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ
1465
ﺗﺤﺼﻴﻼت ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻰ
1466
ﺗﺤﺼﻴﻠﻰ
1467 1468 1469 1470
ﺗﺤﺼﻴﻞ… ﮐﺮدن ﺗﺤﺼﻴﻞ… ﮐﺮدن ﺗﺤﺼﻴﻞ… ﮐﺮدن ﺗﺤﻒ
1471
ﺗﺤﻒ
1472 1473 1474 1475 1476
ﺗﺤﻔﺖ ﺗﺤﻔﻆ ﺗﺤﻔﻈﻰ ﺗﺤﻔﻪ ﺗﺤﻔﻪ
Deutsch
tahsīl⁺ kardan (+Akk.)
lernen; studieren
tahsīl⁺ kardan (+Akk.) tahsīl⁺ kardan (+Akk.) tahsīl⁺-karde tahsīl⁺-konande tahsīlāt⁺-e ebtedāʾī⁺ tahsīlāt⁺-e ebtedāʾī⁺ tahsīlāt⁺-e ebtedāʾī⁺-je ḫod-rā kardan tahsīlāt-e adabī⁺ tahsīlāt⁺-e ālijje⁺ tahsīlāt⁺-e ālijje⁺ tahsīlāt⁺-e motawassete⁺ tahsīlāt⁺-e moqaddemāt⁺ī
sich verschaffen verdienen gebildet; studiert Studierender (m.); Student (m.) erster Schulbesuch Volksschulbesuch (m.) die Volksschule besuchen
Mittelschulstudien* Hochschulstudien höhere Studien Mittelschulstudien einleitende Studien; vorbereitende Studien; Vorstudien tahsīlāt⁺-e moqaddemāt⁺ī Mittelschulstudien; Mittelschulbesuch (m.) tahsīlī⁺ Lern-; Studientahsīl⁺-e… kardan tahsīl⁺-e… kardan tahsīl⁺-e… kardan tohaf⁺
auftreiben; erlangen (was) erwerben; verdienen (was) studieren Geschenke
tohaf⁺
merkwürdig; seltsam; sonderbar; wunderlich
tohfat⁺ tahaffoz⁺ tahaffozī⁺ tohfe⁺ tohfe⁺
Geschenk (n.) Verteidigung (f.) Verteidigungs(Name eines Wörterbuchs) Gabe (f.); Geschenk (n.)
Bemerkung
894 Quellenangaben Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 48/20), Isḥāq 1351ff.:I 51/5f., 55/19, 146/4, Armaġān XIX 190/10, Īrānšahr I 55/19, 132/12, Rāhnamā-i dānišgāh IX 4/5, Hugo 46/7b, Smiles 147[?]/13f., Frank 1926:189/4 Īrān 6033/1d, Fleischer 1875:197 Haïm 1931:I 305a Smiles 18/16 Īrānšahr I 55/2 Frank 1926:189/10 Isḥāq I 13/4, 70/5f. Isḥāq I 79/3f. Isḥāq 1351ff.:I 64/3f. Šahriār 130/9 Īrānī 1312:91/6 Isḥāq 1351ff.:I 70/5f. Isḥāq 1351ff.:I 92/3, Armaġān ḪVI 7/16 Isḥāq 1351ff.:I 13/4
Īrān 4701/1a, 5909/2a, 6469/1b, Rāhnamā-i dānišgāh I 2/4[?], IX 2/11, (Beck 1915:71) Kašf-i talbīs 67/11 (Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 65) Īrānšahr I 180/9f. (Pl. v. ﺗﺤﻔﻪtohfe Rūmī (Vierzeiler 12/1), Nāṣir-Ḫusrau bzw. ﺗﺤﻔﺖtohfat) (Safarnāma 88/8), Phl 68/16 [Melzer versieht die Nicolas 1887:I 124 Übersetzung mit einem Fragezeichen.] GK 254 Nicolas 1887:I 319 FR I 38/10 Šams-i Faḫrī (Lexicon 28/15), Ǧāmī (Rückert 1855:42/15), Ḥāfiẓ (Dīvān 44/5), BṬ 2/4, Sp
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1477 1478
ﺗﺤﻔﺔ اﻻﺑﺪا ﺗﺤﻔﺔ اﻻﺑﺮار
1479 1480 1481 1482
ﺗﺤﻔﺔ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﺗﺤﻔﺔ اﻟﻤﻠﻮﮎ ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺤﻘﻖ
1483 1484 1485 1486
ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﺗﺤﻘﻴﺮ
1487
(Pl. ات-) ﺗﺤﻘﻴﺮ
1488
tohfato⁺-l-odabā⁺ tohfato⁺-l-abrār
Deutsch
tahqīr⁺ (Pl. -āt)
Geschenk für die Gebildeten Geschenk für die Gerechten (Name eines Werkes Dschamis) Geschenk für die Gesellschaften Geschenk für die Könige Bestätigung (f.) Beweisverfahren (n.) (in der Denklehre) Wirklichkeit (f.)* Geringschätzung (f.) Kränkung (f.) Verächtlichmachen (n.); Herabsetzung (f.) Verachten (n.); Verachtung (f.)
ﺗﺤﻘﻴﺮ ﺁﻣﻴﺰ
tahqīr⁺-āmīz : 2. ī<*ē
verächtlich
1489 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499
ﺗﺤﻘﻴﺮ اﻧﮕﻴﺰ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺤﻘﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺤﻘﻴﺮ ﻣﺮگ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ
tahqīr⁺-angīz : 2. ī<*ē tahqīr⁺ kardan (+Akk.) tahqīr⁺ kardan (+Akk.) tahqīr⁺-e marg tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺
geringschätzig* demütigen mißachten; verachten Todesverachtung (f.) (militärisch) Aufklärung (f.) Beglaubigung (f.) Bewahrheitung (f.); Versicherung (f.) Beweisverfahren (n.) das Richtige Erkenntnis (f.) Erkundigung (f.); Nachforschung (f.)
1500 1501 1502
ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ
tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺
Ermittlung (f.) Feststellung (f.) Forschung (f.)
1503 1504 1505
ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ
tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺
Forschungsergebnis (n.) in der Tat; wahrlich; wirklich Nötigung (f.)*
tohfato⁺-l-maǧāles⁺ tohfato⁺-l-molūk⁺ tahaqqoq⁺ tahaqqoq⁺ tahaqqoq⁺ tahqīr⁺ tahqīr⁺ tahqīr⁺
Bemerkung
Quellenangaben R 64 Īrānī 1312:41/12, Kitāb 22/13 FR I 38/10 Rosenzweig 1824:375 Nr 39/19 Īrān 6023/2e EdI V 129b Iṭṭilāʿāt 1554/1b Nicolas 1887:I 316, Rückert 1874:37 Nicolas 1887:I 159 (Beck 1915:355), Haïm 1931:I 235b Īrānī 1312:77/19, Šarq I 685/11, Browne 1316:17/1, Smiles 77/19, (Beck 1914:355), Haïm 1931:I 235b, Nicolas 1887:I 316 Īrān 6012/[…], Zephanja 38/15, Schiller 68/15, Smiles 173/8 Kašf-i talbīs 14/24 Īrān 5843/1d, 6072/3e Beck 1914:355 Kāva I/11:6/4b f. Īrān 5895/1g Mīnuvī 1307:III/18 Salemann/Shukovski 1889:77a+, GK IV/337 EdI V 129b Qulī-Ḫān (Safarnāma 13/1), MF I 570/22 ʿUmar Ḫayyām (Rubāʿīyāt 196/6) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 55/8), Morier 1905:185/14 (Litten 1919:54/3) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 58/8), Īrānī 1343:IV/2 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 58/13), Mīnuvī 1307:V/14, VII/25, Īrānšahr I 141/5 Mīnuvī 1307:IV/24 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 53/8) Saʿdī (Badāyiʿ 147/4V.)
895
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1506 1507
ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ
1508 1509 1510
Deutsch
tahqīq⁺ tahqīq⁺
Prüfung (f.) Rechttun (n.)
ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺗﺤﻘﻴﻖ (Pl. ات-) ﺗﺤﻘﻴﻖ
tahqīq⁺ tahqīq⁺ tahqīq⁺ (Pl. -āt)
Überprüfung (f.) Wahrheit (f.)* Untersuchung (f.)
1511 1512 1513 1514 1515
(ﺗﺤﻘﻴﻖ )از ﺗﺤﻘﻴﻖ اﮐﺘﺸﺎﻓﻰ (ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺷﺪن )ﮐﻪ (ﺗﺤﻘﻴﻖ ﮐﺮدن )از (ﺗﺤﻘﻴﻖ ﮐﺮدن )از
Einvernahme (wessen) Forschung (f.) klar werden (daß) einvernehmen (wen) erforschen; erkunden (was; von)
1516
(ﺗﺤﻘﻴﻖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
1517 1518
(ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮐﺮدن )از (ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮐﺮدن )در
tahqīq⁺ (az) tahqīq⁺ -e ektešāfī⁺ tahqīq⁺ šodan (ke) tahqīq⁺ kardan (az) tahqīq⁺ kardan (+Akk.; az) tahqīq⁺ kardan (+Akk.; ke) tahqīqāt⁺ kardan (az) tahqīqāt⁺ kardan (dar)
1519
،ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮐﺮدن )راﺝﻊ ب (از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻰ ﮐﺮدن ﺗﺤﮑﻢ (Pl. ات-) ﺗﺤﮑﻢ ﺗﺤﮑﻢ ﺁﻣﻴﺰ (-ﺗﺤﮑﻢ ﮐﺮدن )ﺑ ﺗﺤﮑﻤﻰ ﺗﺤﮑﻴﻢ ﺗﺤﮑﻴﻢ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺤﻠﻴﻒ ﺗﺤﻠﻴﻒ ﮐﺮدن ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ
tahqīqāt⁺ kardan (rāǧeʾ⁺ be-; az) tahqīqāt⁺ -ī kardan tahakkom⁺ tahakkom⁺ (Pl. -āt) tahakkom⁺-āmīz : ī<*ē tahakkom⁺ kardan (be-) tahakkom⁺ī tahkīm⁺ tahkīm⁺ jāftan tahlīf⁺ tahlīf kardan (+Akk.) tahlīl⁺ tahlīl⁺ tahlīl⁺
1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529 1530 1531 1532
untersuchen ([was]; ob) unterstützen (was) Untersuchungen anstellen (über) sich erkundigen (nach; bei) Untersuchungen anstellen Anmaßung (f.) Beherrschung (m.) befehlend; herrisch beherrschen (wen) ärztlich Behandelnder Festigung (f.); Befestigung (f.) befestigt; gefestigt Vereidigung (f.) vereidigen auflösende Kraft auflösende Wirkung Auflösung (f.)
Bemerkung
896 Quellenangaben Nicolas 1887:I 177 Saʿdī (Gulistān 57/14), ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾlauliyā I 9/20) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 34/12), Nr 5/9 Fleischer 1875:172 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/15), Firdausī (Gedichte 15/14), MF I 65/12, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 5/9, 11/1, Mīnuvī 1307:V/1, Īrānšahr I 129/5, 132/16, Browne 1316:VI/23, Hugo 2/17b, Morier 1905:I/11, Litten 1919:8/17, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/21) Īrān 6033/2d (Kaihān 1311:I 14/15) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 16/3) Īrān 6033/2d Pāzārgād 1315:519/20, Matthäus 2/7, 16 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 12/5), Yaġmāʾī 1316:6/5, Īrān 4368/2e, Nicolas 1887:I 81 Īrān 6022/3c Mīnuvī 107:V/17-19, Šarq I 5/1, Zephanja 52/21 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 58/19) Pīrniyā 1313:I 49/9 Kašf-i talbīs 16/7 Īrān 6022/3e, Īrānšahr II 610/22 Smiles 33/3 Sūzanī (FR II 318/17) Īrān 6009/2e, Īrānšahr IV 373/6 Īrān 6034/3b Phl 402/31 Nicolas 1887:I 78 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 20/17) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 19/15) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 74/8), Haïm
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539 1540 1541 1542 1543 1544 1545
ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﺮدن ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺑﺮدن ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻓﺘﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ رﻓﺘﻦ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﺪن ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ ﺗﺤﻠﻴﻠﻰ ﺗﺤﻤﻞ
1546
ﺗﺤﻤﻞ
1547 1548
ﺗﺤﻤﻞ ﺗﺤﻤﻞ داﺷﺘﻦ
1549
ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدن
1550 1551
ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدن ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدن
1552 1553
ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدن (ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
1554
ﺗﺤﻤﻞ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ
1555
(ﺗﺤﻤﻞ ورزﻳﺪن )ﺗﺎ ﭼﻪ
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
tahlīl⁺ tahlīl⁺ tahlīl⁺ bordan tahlīl⁺ bordan (+Akk.) tahlīl⁺ raftan tahlīl⁺ raftan tahlīl⁺ šodan tahlīl⁺ kardan tahlīl⁺ kardan (+Akk.) tahlīlī⁺ tahlīlī⁺ tahlīlī⁺ tahammol⁺
Verdauung (f.) Zerlegung (f.); Analyse (f.) angleichen lösen sich angleichen sich auflösen sich auflösen auflösen verdauen angleichend; angeglichen auflösend; analytisch AuflösungsErtragen (n.)
tahammol⁺
Geduld (f.)
tahammol⁺ tahammol⁺ dāštan (+Akk.) tahammol⁺ kardan (+Akk.) tahammol⁺ kardan tahammol⁺ kardan (+Akk.) tahammol⁺ kardan tahammol⁺ kardan (+Akk.; ke)
Tragen (n.) aushalten
1931:I 30 Nicolas 1887:I 383 Īrānšahr I 126/8, EdI V 131b Haïm 1931:I 51 Īrān 5848/1f Haïm 1931:I 51 Hidāyat (Iṣfahān 4/10), Smiles 154/19 Īrān 5925/1g Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 22/5, 26/7, 74/8) Nicolas 1887:I 283 Haïm 1931:I 51 Haïm 1931 Haïm 1931:I 30 Ḥāfiẓ (BA I 112/3a f.), Saʿdī (Gulistān 52/5), Muʿizzī (Qaṣīda 1/20), Īrān 4654/2g, Īrānšahr I 163/15, Šarq I 633/7, 1. Mose 4/13, Smiles 146/7, Phl 399/13 Ḥāfiẓ (Dīvān 98/6), Saʿdī (Ṭayyibāt 173/8), Īrān 5824/2d, Phl 14/11 Haas 1876:636/14 Hugo 24/17b
aushalten
Īrān 6072/3d
sich gedulden vertragen
Saʿdī (Ṭayyibāt 367/5) Hinz 1942:125
warten dulden; erdulden; tragen; ertragen (was; daß)
Hinz 1942:96 Ḥāfiẓ (Dīvān 145/3), Daulatšāh (Erdmann 1848:209/11), Saʿdī (Ṭayyibāt 367/8, Gulistān 31/14, 42/9), Īrānī 1312:40/3, Kašf-i talbīs 109/3, Īrān 4698/2c, 5845/3c, 6020/3b, Šarq 48/23, Morier 1905:63/14, Schiller 96/3, Smiles 177/22, Jensen 1931:1 Hidāyat (Sāya u raušan 42/1), Armaġān XIX 113/18, Īrān 5921/1f, Šarq 169/14 Qūlī-Ḫān (Safarnāma 53/2)
tahammol⁺-nā-pazīr
unerträglich; untragbar
tahammol⁺ warzīdan (tā če)
ertragen (was)
897
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1556 1557 1558
ﺗﺤﻤﻞ… داﺷﺘﻦ ﺗﺤﻤﻞ… ﻓﺮﻣﻮدن ﺗﺤﻤﻞ… ﮐﺮدن
1559 1560 1561 1562
ﺗﺤﻤﻴﺪ ﺗﺤﻤﻴﺪ ﮔﻔﺘﻦ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺗﺤﻤﻴﻞ
1563 1564
ﺗﺤﻤﻴﻞ ( ب،…) ﺗﺤﻤﻴﻞ
1565
ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺑﺮ ﺧﻮد ﮐﺮدن
1566
ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺑﺮ ﺧﻮﻳﺶ ﮐﺮدن
1567 1568 1569
ﺗﺤﻤﻴﻞ دوﻟﺘﻰ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﮐﺮدن (ﺑﺮ/ﺗﺤﻤﻴﻞ ﮐﺮدن )ب
1570
(ﺗﺤﻤﻴﻞ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579 1580 1581 1582 1583 1584
Deutsch
tahammol⁺-e… dāštan ertragen (was) tahammol⁺-e… farmūdan sich unterziehen (wem) tahammol⁺-e… kardan ertragen (was) tahmīd⁺ tahmīd⁺ goftan (+Akk.) tahmīl⁺ tahmīl⁺
Lobpreis (m.); Lob (n.) preisen Auflage (f.) Last (f.) Belastung (f.)
tahmīl⁺ tahmīl⁺(-e; be)
Übersenden (n.) (einer Botschaft) Auferlegen (n.); Auferlegung (f.) (was; wem) auf sich nehmen
ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﺎﻟﻴﺎﺗﻰ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﺎﻟﻴﻪ ﺗﺤﻨﻴﻂ ﺗﺤﻨﻴﻂ ﮐﺮدن ﺗﺤﻨﻴﻂ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺤﻨﻴﻒ ﺗﺤﻮل ﺗﺤﻮل ﺗﺤﻮل
tahmīl⁺ bar ḫod kardan (+Akk.) tahmīl⁺ bar ḫīš kardan (+Akk.) tahmīl⁺-e doulat⁺ī tahmīl⁺ kardan (+Akk.) tahmīl⁺ kardan (+Akk.; be-/bar) tahmīl⁺ kardan (+Akk.; bar) tahmīl⁺-e mālijjāt⁺ī tahmīl⁺-e mālijje⁺ tahnīt⁺ tahnīt⁺ kardan (+Akk.) tahnīt⁺-konande tahnīf⁺ tahawwol⁺ tahawwol⁺ tahawwol⁺
Steuerlast (f.) Steuerlast (f.) Einbalsamierung (f.) einbalsamieren Einbalsamierer (m.) Bekenntnis (n.) zur Hanefitenlehre Änderung (f.) Umwandlung (f.); Verwandlung (f.) Wandlung (f.)
(Pl. ات-) ﺗﺤﻮل ﺗﺤﻮل ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﺗﺤﻮل ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن ﺗﺤﻮل ﻓﻮﻧﺘﻴﮏ (f. ﻩ-) ﺗﺤﻮﻟﻰ
tahawwol⁺ (Pl. -āt) tahawwol⁺ pazīroftan tahawwol⁺ pejdā kardan tahawwol⁺-e fonetīk⁺⁺⁺ tahawwolī⁺ (f. -e)
Veränderung (f.) wechseln; abwechseln sich verändern Lautveränderung (f.) federnd; elastisch
Bemerkung
898 Quellenangaben Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 8/20) Morier 1905:I 10 Ḥāfiẓ (Dīvān 495/5), Saʿdī (Gulistān 24/20, 31/14), Kašf-i talbīs 27/10, Schiller 97/12, Smiles 18/14 Morier 1905:304/2 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 44/19) Šaibānī 1314:I 12/7 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 73/12), Kaihān 1311:I 2/8, Īrān 5901/1e, Morier 1905:204/15 Varāvīnī (Marzbānnāma 157/22Fn.) Browne 1316:16/23 Browne 1316:VIII/6
auf sich nehmen
Šarq 571/18
Staatslast (m.) tragen auferlegen; aufbürden (was; wem)
(Šaibānī 1314:I 51/10) Gš 120/19 Īrānī 1312:49/15, 86/12, Kaihān 1311:III 5/18, Īrān 5753/2b, 5839/1a, 6033/1d, 6072/1d Kašf-i talbīs 27/22
laden (was; auf)
Šaibānī 1314:I 43/14 Šaibānī 1314:I 33/14 Nicolas 1887:I 446 Nicolas 1887:I 447 Nicolas 1887:I 447 Ḥusain Vāʿiz Kāšifī (Mavāhib 13/9) Rāhnamā-i dānišgāh V 223/1 Nicolas 1887:I 257 Īrān 5817/2e, 5824/1e, Šaibānī 1314:I 4/14, Ḥāfiẓ P XVII 27 Bīžan 1316:V/21, Īrān 6072/1c, 6558/1b Īrān 5824/1g Īrān 5843/1c Rāhnamā-i dānišgāh V 223/6 Nicolas 1887:I 439
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
tahwīl⁺ tahwīl⁺⁺ tahwīl⁺ tahwīl⁺ tahwīl⁺
Einnahme (f.); Ernten (n.) Lieferung (f.); Ablieferung (f.) Übernahme (f.) Überstellung (f.); Zufuhr (f.) Weggehen (f.); Weggang (f.)
Übergabe (f.) (an) Auslieferungsstelle (f.)* abgeben; übergeben (was; wem)
Morier 1905:55/10 Īrān 6033/1e, 6038/2d Litten 1919:3/4 Īrān 4654/4 [Melzer versieht die Saʿdī (Marāī 10/1) Übersetzungen mit einem Fragezeichen.] Īrān 5828/3c, 5843/2b Naubāḫt 1343:214/15 Īrān 6416/1b, Nicolas 1887:I 240
1585 1586 1587 1588 1589
ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ
1590 1591 1592
(ﺗﺤﻮﻳﻞ )ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺧﺎﺑﻪ (ﺗﺤﻮﻳﻞ دادن )ب
1593
(ﺗﺤﻮﻳﻞ دادن )ب
1594
(ﺗﺤﻮﻳﻞ دادن )ب
1595
(ﺗﺤﻮﻳﻞ دادن )ﺑﺮاى
1596 1597 1598 1599 1600
(ﺗﺤﻮﻳﻞ دادن )ﮐﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ دار ﺗﺤﻮﻳﻞ دارى ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺳﺎل ( ب،ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻓﺮﻣﻮدن )از
1601 1602 1603 1604
ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮐﺮدن (ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮐﺮدن )از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺤﻮﻳﻞ… دادن
1605
ﺗﺤﻮﻳﻞ… دادن
1606
ﺗﺤﻮﻳﻞ… ﮐﺮدن
1607 1608 1609
ﺗﺤﻴﺎت ﺗﺤﻴﺖ ﺗﺤﻴﺖ
tahwīl⁺ (be) tahwīl⁺-ḫāne tahwīl⁺ dādan (+Akk.; be-) tahwīl⁺ dādan (+Akk.; be-) tahwīl⁺ dādan (+Akk.; be-) tahwīl⁺ dādan (+Akk.; be-rāj-e) tahwīl⁺ dādan (ke) tahwīl⁺-dār tahwīl⁺-dārī tahwīl⁺-e sāl tahwīl⁺ farmūdan (+Akk.; az; be-) tahwīl⁺ kardan (+Akk.) tahwīl⁺ kardan (az) tahwīl⁺ gereftan (+Akk.) tahwīl⁺-e… dādan (+Akk.; …) tahwīl⁺-e… dādan (+Akk.; …) tahwīl⁺-e… kardan (+Akk.; …) tahijjāt⁺ tahijjat⁺ tahijjat⁺
1610
ﺗﺤﻴﺖ
tahijjat⁺
Quellenangaben
abliefern; ausliefern (was; wem)
Īrān 6009/1f, Gš 124/11
übergeben (was; wem)
Īrān 5921/1f
aufgeben (was; für/nach)
Beck 1914:151, Litt 119
verkünden (daß) Kassier (m.); Zahlmeister (m.) [Melzer gibt keine Übersetzung an.] Jahreswechsel (m.) hinüberziehen (was; von; in/nach)
Morier 1905:76/12 Malkum-Ḫān 1340:8/14 Īrān 6040/4f 1. Mose 34/22 Daulatšāh (Erdmann 1861:763/17)
ausliefern übersiedeln (aus) übernehmen [Melzer gibt keine Übersetzung an.] (was; wem) abliefern (was; wem)
Īrān 5753/5f Daulatšāh (Armaġān XVII 265/6) Īrān 5900/2a, Litten 1919:3/3, Gš 126/24 Phl 65/19
übergeben (was; wem)
Īrān 5839/2b
Begrüßungen Begrüßung (n.) Glückwunsch (m.); Beglückwünschung (n.) Gruß (m.)
Gš 124/16
(Pl. v. ﺗﺤﻴﻪtahijje) Saʿdī (Badāyiʿ 185/4), 1. Samuel 13/10 Rūmī (FA 22/16a), Nicolas 1887:I 221 Armaġān XIX 183/12
899
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1611 1612 1613 1614
ﺗﺤﻴﺖ ﮐﺮدن (ﺗﺤﻴﺖ ﮔﻔﺘﻦ )…را ﺗﺤﻴﺮ ﺗﺤﻴﺮ
1615 1616 1617 1618 1619 1620 1621
ﺗﺤﻴﺮ ﺗﺤﻴﺮ ﺁور (ﺗﺤﻴﺮ ﺧﻮردن )از ﺗﺤﻴﻪ ﺗﺨﺎر ﺗﺨﺎرﺳﺘﺎن ﺗﺨﺎﻗﻮى ﻳﻴﻞ
1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628
ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ
taḫt taḫt taḫt taḫt taḫt taḫt taḫt
1629
ﺗﺨﺖ
taḫt
1630 1631 1632
ﺗﺨﺖ ﺗﺨﺖ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﺨﺖ ﺑﻠﻘﻴﺲ
1633
ﺗﺨﺖ ﭘﻮﺳﺖ
taḫt-e pūst
1634
ﺗﺨﺖ ﭘﻬﻴﻦ
taḫt-e pahīn
1635 1636
ﺗﺨﺖ ﺗﺎﺑﻮت ﺗﺨﺖ ﺝﻤﺸﻴﺪ
Deutsch
tahijjat⁺ kardan (+Akk.) tahijjat⁺ goftan (…rā) tahajjor⁺ tahajjor⁺
Glück wünschen; beglückwünschen begrüßen; grüßen (wen) Bestürzung (f.); Verwirrung (f.) Erstaunen (n.); Staunen (n.); Verwunderung (f.)
tahajjor⁺ tahajjor⁺-āwar tahajjor⁺ ḫordan (az) tahijje⁺ taḫār toḫārestān toḫāqūj⁺⁺-jīl⁺⁺
Verblüffung (f.) erstaunlich; wunderbar sich wundern (über) Gruß (m.); Begrüßung (f.) irdene Schüssel (LN) Tocharistan Jahr (n.) der Henne (zehntes Jahr der uigurischen Zwölferreihe) Bank (f.) Bettgestell (n.); Bettstatt (f.); Bett (n.) Blutgerüst (f.); Schafott (n.) flach; glatt Plattform (f.); Bühne (f.) Rampe (f.) Sohle (f.); Schuhsohle (f.) (samt Absatz) Thron (m.)
taḫt taḫt andāḫtan taḫt-e belqīs
taḫt-e tābūt taḫt-e ǧamšīd
Tribüne (f.) besohlen Thron der (Königin) Bilqis (ein Teil des Qāflānkūh) (das Ziegenfell, das dem Derwisch als Teppich dient) Lager (n.) (des Pferdes aus getrocknetem Mist); Miststreu (f.) Totenbahre (f.) Thron Dschamschids: (ON, die
Bemerkung
900 Quellenangaben Nicolas 1887:I 221 Īrān 6486/2b Šarq I 634/4, Nicolas 1887:I 312 ŠL II 364/11b, Saʿdī (Būstān 64, Gulistān 3/22, 18/21), Ġanī (Ġazaliyāt 2/4Fn.), Niẓāmī (Lailā u Maǧnūn 11), Saʿdī n. 9/19 Nicolas 1887:I 416 Haïm 1931:I 27 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 142/14) Islam XII 173/26a ZDMG XXXII 536 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 141/10) Gš 7/20 EdI II 596b, Litt 109 Hugo 40/5a, Rosen 1925:102 Brugsch 1862:II 65 Nicolas 1887:II 291 Morier 1905:139/1, Brugsch 1862:I 317 Qulī-Ḫān (Safarnāma 47/14) Īrān 6073/3f Ǧāmī (Rückert 1848:42/2), Ḥāfiẓ (Dīvān 17/4), Rūdakī (LF 9/8), Saʿdī (Būstān 21), Farruḫī (Dīvān 1/20), Firdausī (Šāhnāma 17/28), Muʿizzī (Qaṣīda 1/29), Niẓāmuʾl-Mulk (Siyāsatnāma 168/9), Niẓāmī (Maḫzanuʾlasrār 7/1), Īrān 6034/1a, Schiller 94/2 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 325/18) Hinz 1942:174 Kaihān 1311:I 58/21 Morier 1905:92/1 Rosen 1905:36, 87 (Nicolas 1887:I 261) Īrānī 1312:8/13f., Rosen 1926:222
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1637
ﺗﺨﺖ ﺧﻮاب
taḫt-e ḫāb
1638 1639 1640
ﺗﺨﺖ رﺳﺘﻢ ﺗﺨﺖ روان ﺗﺨﺖ روان
taḫt-e rostam taḫt-rawān taḫt-e rawān
1641 1642 1643 1644 1645
ﺗﺨﺖ روان ﺑﻬﺪارى ﺗﺨﺖ روان ﺑﻬﺪارى ﺗﺨﺖ زدن ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻴﻤﺎن
1646 1647 1648
ﺗﺨﺖ ﺹﻔﺮ ﺗﺨﺖ ﻓﻮﻻد ﺗﺨﺖ ﮔﺎﻩ
1649 1650 1651
ﺗﺨﺖ ﮔﺎﻩ ﺗﺨﺖ ﮔﻪ ﺗﺨﺖ ﮔﻴﺮ
1652 1653 1654
ﺗﺨﺖ ﮔﻴﻮﻩ ﮐﺸﻰ ﺗﺨﺖ ﻧﺮد ﺗﺨﺖ ﻧﺸﻴﻦ
1655 1656
ﺗﺨﺖ و ﻧﺮد ﺗﺨﺘﺨﻮاب
1657 1658 1659 1660 1661
ﺗﺨﺘﺨﻮاب ﺑﭽﮕﺎﻧﻪ ﺗﺨﺘﺨﻮاب ﺳﻔﺮى ﺗﺨﺘﺨﻮاﺑﻰ ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ
1662
ﺗﺨﺘﻪ
taḫt-rawān-e beh-dārī taḫt-rawān-e beh-dārī taḫt zadan taḫt-e saltanat⁺ taḫt-e solejmān⁺ taḫt-e safar⁺ taḫt-e fūlād taḫt-gāh taḫt-gāh taḫt-gah taḫt-gīr taḫt-gīwe-kešī taḫt-e nard taḫt-nešīn taḫt o nard taḫt-ḫāb
Deutsch
Bemerkung
Trümmerstätte von) Persepolis Bett (n.); Bettstatt (f.); Bettgestell (n.)
Šarq 103/12, 14, Psalm 6/6, Hugo 39/28b, (Haïm 1931:I 72), Hawker 1937:43a, Litt 109 Īrānšahr I 83/15 Hzf. Reis in Lur 51 Šarq I 572/20, Haïm 1931, Rosen 1890:116, Litt 65 Īrān 5080/1e Īrān 5980/1e Ḥāfiẓ (Dīvān 17/4) Nicolas 1887:I 372 Gš 76/8
(ON) Thron Rostams Sänfte (f.) (von zwei Tieren getragen) Tragsessel (m.); Sänfte (f.) (von zwei Maultieren getragen) Tragbahre (f.) Tragbahre (f.) den Thron aufstellen Thron der Herrschaft; Thron (m.) Thron Salomons: (ON, Ort in Aserbeidschan) (ON, Ort bei Herat) (der alte Friedhof von Isfahan) Hauptstadt (f.); Residenz (f.) Thronplatz (m.) Thron (m.) den Thron einnehmend: Herrscher (m.) Zeugschuhsohlen (f.) Nardspielbrett (n.) auf dem Throne sitzend; thronend
taḫt-ḫāb-e bačegāne taḫt-ḫāb-e safarī⁺ taḫt-ḫābī taḫte taḫte
Nardspiel (n.); Tricktrack (n.) Bett (n.); Bettgestell (n.); Bettstatt (n.) Kinderbett (n.) Feldbett (n.) -bettig Bogen (m.) (Papier) Brett (f.); Planke (f.)
taḫte
Holzapfel (f.) (zum Bemalen)
Quellenangaben
Qulī-Ḫān (Safarnāma 112/4) Morier 1905:297/7 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 7/23, 38/9), Qulī-Xān (Sifāratnāma 7/3), Kasravī 1307:24/8, Fleischer 1875:79 (= )ﺗﺨﺖ ﮔﺎﻩ (= )ﺗﺨﺖ ﮔﺎﻩ
Ǧāmī (ZDMG XIV 709/6) Niẓāmī (Ehrm 54/5) Kaihān 1311:II 329 Ibn Sīnā (Göt Gel 1875:566) Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/5), (GK 197), Wahrmund 1898:I 141 Bergé 1920:64 [oder 1164?] Īrān 6020/3c, 6072/3c, Hugo 40/4a, Litt 110 Haïm 1931 Īrān 5788/1d, 6450/3e BQ I 254/8a FR I 107/12, Saʿdī (Būstān 47), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 254, Safarnāma 109/1), Kaihān 1311:I 69/8, Īrān 4654/4f., 6060/1e, 2. Mose 26/15, Gš 84/3 FR I 44/5
901
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669 1670
ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪ ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى
Saʿdī (Qaṣāʾid 14/18) Niẓāmī (Ritter 1927:65) Farruḫī (Dīvān 1/8) Gš 74/4 Matthäus 21/12 Īrān 6033/1b Nicolas 1887:I 425 Gš 39/6
1671 1672 1673 1674
ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى ﮐﺮدن
Pfühl (n.) Platte (f.) Platte (f.) Schichte (f.) Tisch (m.) Tragbahre (f.) Schindel (f.) Holzverkleidung (f.); Holzverschalung (f.) Parkett (n.); Parkettboden (m.) Schragen (m.) Wandverkleidung (f.); Getäfel (n.) parkettieren
1675
ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى ﮐﺮدن
täfeln; mit Holz verkleiden
Haïm 1931:II 738a
1676 1677
ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪى ﮐﻒ ﺗﺨﺘﻪ ﭘﺎرﻩ
Parketten; Parkettboden Brettstück (n.); Brettchen (n.)
1678
ﺗﺨﺘﻪ ﭘﻮش
1679
ﺗﺨﺘۀ ﭘﻮل ﺷﻤﺎرى
1680 1681 1682 1683 1684 1685
ﺗﺨﺘۀ ﭘﻴﭗ ﺗﺨﺘۀ دﻧﻴﺎ ﺗﺨﺘۀ رﺧﺎم ﺗﺨﺘﻪ رﻳﺰﻩ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ
taḫte-je pīp taḫte-je donjā⁺ taḫte-je roḫām taḫte-rīze taḫte-sang taḫte-sang
(ein Berggipfel der Hochfläche von Tabris) Geldzählbrett (n.); Zählbrett (n.); Zahltisch (m.) Faßdaube (f.) die Weite der Erdenwelt Marmorplatte (f.) Trümmer Fels (m.); Felsen (m.) Felsplatte (f.)
Haïm 1931:II 232a FR I 107/16, Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 23/7), Īrānšahr II 4/13, Šarq I 678/11 Kaihān 1311:I 62/8
1686 1687
ﺗﺨﺘۀ ﺳﻨﮓ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ
taḫte-je sang taḫte-sang
Klippe (f.); Riff (n.) Steinplatte (f.)
1688 1689
ﺗﺨﺘۀ ﺳﻨﮓ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش
taḫte-je sang taḫte-sang-farš⁺
1690
ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﮐﺮدن
Steinplatte (f.) Pflastern (n.); Pflasterung (f.) (mit Steinplatten) mit Steinplatten pflastern
taḫte taḫte taḫte taḫte taḫte taḫte taḫte-band taḫte-bandī taḫte-bandī taḫte-bandī taḫte-bandī taḫte-bandī kardan (+Akk.) taḫte-bandī kardan (+Akk.) taḫte-bandī-je kaf taḫte-pāre taḫte-pūš : ū<*ō taḫte-je pūl-šomārī
taḫte-sang-farš kardan (+Akk.)
Bemerkung
902 Quellenangaben
Haïm 1931:II 231b Hugo 31/34a Haïm 1931:II 738a Haïm 1931:II 232a
Nicolas 1887:I 223 Nicolas 1887:I 410 Ẓahīr Faryābī (Browne 1905:322/14) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 72/12) Nicolas 1887:I 304 Schiller 62/7 Kaihān 1311:I 42/20, 75/19, Nicolas 1887:I 168 Haïm 1931 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 19/7, 40/2), Īrān 5704/3d Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 29/12, 108/11) Nicolas 1887:I 168 Nicolas 1887:I 168
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699 1700 1701 1702 1703 1704 1705
ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﮐﻦ ﺗﺨﺘۀ ﺳﻨﮕﻰ ﺗﺨﺘۀ ﺳﻴﺎﻩ ﺗﺨﺘۀ ﺷﺴﺘﻰ ﻧﻘﺎﺷﻰ ﺗﺨﺘۀ ﺷﻄﺮﻧﺞ ﺗﺨﺘۀ ﺷﮑﺴﺘﻬﺒﻨﺪى ﺗﺨﺘۀ ﻓﻨﺮدار ﺗﺨﺘﻪ ﮐﺮدن ﺗﺨﺘﻪ ﮐﺮدن ﺗﺨﺘﻪ ﮐﻮﺑﻰ ﺗﺨﺘۀ ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺨﺘۀ ﻧﺮد ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮد ﺑﺎزى ﮐﺮدن ﺗﺨﺘﻬﺎى ﺁﺑﮕﻴﻨﻪ (Pl. ات-) ﺗﺨﺮﻳﺐ
1706 1707 1708 1709 1710 1711 1712 1713 1714 1715 1716
ﺗﺨﺮﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﺨﺮﻳﺒﻰ ﺗﺨﺸﺎ ﺗﺨﺼﺺ ﺗﺨﺼﺺ ﺗﺨﺼﺺ (ﺗﺨﺼﺺ )ﺑﺮاى (ﺗﺨﺼﺺ )در ﺗﺨﺼﺼﻰ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺗﺨﺼﻴﺺ
1717 1718
ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺗﺨﺼﻴﺺ
1719 1720 1721
ﺗﺨﺼﻴﺺ دادن (-ﺗﺨﺼﻴﺺ دادن )ب (-ﺗﺨﺼﻴﺺ دادن )ب
1722
(ﺑﺮاى/-ﺗﺨﺼﻴﺺ دادن )ب
Deutsch
taḫte-sang-farš⁺-kon taḫte-je sangī taḫte-je sijāh taḫte-je šastī-je naqqāšī⁺ taḫte-je šatranǧ taḫte-je šekaste-bandī taḫte-je fanar-dār taḫte kardan (+Akk.) taḫte kardan (+Akk.) taḫte-kūbī taḫte-je kūček taḫte-je nard taḫte-nard-bāzī kardan taḫteʾī ābgīne taḫrīb⁺ (Pl. -āt)
Pflasterer (m.) Felsplatte (f.); Steinplatte (f.) schwarzes Brett; Tafel (f.) Palette (f.) Damenbrett (n.); Schachbrett (n.) Schiene (f.) (für Knochenbrüche) Federbrett (n.); Federsprung (m.) besohlen mit Brettern verschließen (Laden)* Lattenwerk (n.)*; Gebälk (n.)* kleine Tafel; Täfelchen (n.) Nardbrett (n.) Tricktrack spielen; Nard spielen eine Glastafel Zerstörung (f.); Zerstören (n.)
taḫrīb⁺ kardan (+Akk.) taḫrībī⁺ toḫšā taḫassos⁺ taḫassos⁺ taḫassos⁺ taḫassos⁺ (be-rāj-e) taḫassos⁺ (dar) taḫassos⁺ī taḫsīs⁺ taḫsīs⁺
zerstören zerstörend eifrig; geschäftig Eigentümlichkeit (f.); Eigenart (f.) Eignung (f.) Spezialisierung (f.) Eignung (für)* Fachkenntnis (f.) (in) Sonder-; FachAbsonderung (f.) besondere Hervorhebung (f.)
taḫsīs⁺ taḫsīs⁺
Bestimmung (f.) (Zuweisung) Zuteilung (f.); (örtliche) Zuweisung (f.); Platzzuweisung (f.) taḫsīs⁺ dādan zuteilen; zuweisen taḫsīs⁺ dādan (be-) bestimmt sein (nach) taḫsīs⁺ dādan (+Akk.; be- widmen (was; wem) ) taḫsīs⁺ dādan (+Akk.; be- bestimmen (wen/was; für/zu) /be-rāj-e)
Bemerkung
Quellenangaben Nicolas 1887:I 168 Armaġān XIX 179/1, Īrān 6059/3c Riyāżī 1319:10/4 Haïm 1931:II 220a Nicolas 1887:I 296, 424 Pāzārgād 1315:370/2 Pāzārgād 1315:482/16 Litt 103 (Morier 1905:206/10) Īrān 6057/1f Hugo 69/32b FR I 75/23 Brugsch 1862:II 89 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 109/20) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 39/2), Īrān 6569/1b, Īrānšahr I 97/20, IV 418/11, Smiles 6/23 (Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 32) Īrān 6478/1e GK 146 Armaġān XVI 68/7 Īrān 5895/1b, 5941/1a Īrān 6011/2f Īrān 6404/1e Wb 9/18 Rāhnamā-i dānišgāh III 2/11f., 13 Rückert 1874:34 Varāvīnī (Marzbānnāma 86/16Fn.*), Wahrmund 1898:I 151 BA I 107/26a Īrān 6404/1e Haïm 1931:I 24 Īrān 6010/1f Īrānšahr II 735/5 Īrān 5753/4f, 6466/2b, Schiller 101/14
903
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1723
(-ﺗﺨﺼﻴﺺ ﮐﺮدن )ب
1724
(ﺗﺨﺼﻴﺺ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
1725 1726 1727
(ﺗﺨﺼﻴﺺ ﮐﺮدن )ﺗﺎ (-ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ب ﺗﺨﻄﻴﺎت
1728 1729 1730 1731 1732 1733
ﺗﺨﻄﻴﻪ ﺗﺨﻄﺌﻪ ﺗﺨﻄﻴﻪ ﺗﺨﻄﺌﻪ/ﺗﺨﻄﻴﻪ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺗﺨﻔﻴﻒ
1734 1735 1736 1737 1738
Deutsch
taḫsīs⁺ kardan (+Akk.; be-) taḫsīs⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e) taḫsīs⁺ kardan (tā) taḫsīs⁺ jāftan (be-) taḫtijāt⁺
bestimmen (daß) gewidmet werden (wem) Vorwürfe; Beschuldigungen
taḫtije⁺ taḫtiʾe⁺ taḫtije⁺ taḫtiʾe/taḫtije⁺ taḫfīf⁺ taḫfīf⁺
Angabe (f.)* eines Fehlers Zeihen (n.) Irrführung (f.)* Beschuldigung (f.) Abbau (m.) der Preise Erleichterung (f.)
ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺗﺨﻔﻴﻒ
taḫfīf⁺ taḫfīf⁺ taḫfīf⁺ taḫfīf⁺ taḫfīf⁺
1739 1740
ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺗﺨﻔﻴﻒ
taḫfīf⁺ taḫfīf⁺
1741 1742 1743 1744 1745 1746
ﺗﺨﻔﻴﻒ ﺑﻰ ﮐﺎرى ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن
taḫfīf⁺-e bī-kārī taḫfīf⁺ dādan (+Akk.) taḫfīf⁺ dādan taḫfīf⁺ dādan (+Akk.) taḫfīf⁺ dādan (+Akk.) taḫfīf⁺ dādan (+Akk.)
Ermäßigung (f.) Herabsetzung (f.) Kürzung (f.) Milderung (f.) Nachlaß (m.); Rabatt (m.); Preisnachlaß (m.) Steuernachlaß (m.) Wegfall (m.) der Verdopplung; Weglassen (n.) der Verdopplung Zeitvertreib (m.)* erleichtern Ermäßigung gewähren herabsetzen lindern mildern
1747 1748
ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن (ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن )از
taḫfīf⁺ dādan Nachlaß gewähren taḫfīf⁺ dādan (+Akk.; az) ermäßigen (was; um)
1749 1750 1751
(ﺗﺨﻔﻴﻒ دادن )…را ﺗﺨﻔﻴﻒ ﮐﺮدن ﺗﺨﻔﻴﻒ ﮐﻨﻨﺪﻩ
taḫfīf⁺ dādan (…rā) taḫfīf⁺ kardan (+Akk.) taḫfīf⁺-konande
Bemerkung
904 Quellenangaben
widmen (was; wem)
Īrānšahr I 76/21
zuteilen (was; wem)
2. Mose 29/8, 32/29
vermindern mildern erleichternd; lindernd; mildernd
Buch der Richter 17/5 Šīblī 1316:II/1f. (Pl. v. ﺗﺨﻄﻴﻪtaḫtije) Haïm 1931:I 20[? an dieser Stelle nicht aufzufinden] FR I 70/16 Beck 1914:352 FR I 108/17 Smiles 87/20 Haïm 1931 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/7, Īrān 6072/2d, Hugo 7/21a, 74/34a, Morier 1905:125/9, EdI I 313b, Gš 41/18, Phl 400/17 Īrān 4636/4a, Morier 1905:40/5 Īrān 6072/2d Haïm 1931:I 240a Nicolas 1887:II 98, Phl 69/21 Īrān 5746/3f, Hinz 1942:110 Polak 1865:II 126 BA I 122/6c, KL 15/22 Šarq I 48/11 Šaibānī 1314:I 43/14 Īrān 5753/5f Nicolas 1887:I 385 Pāzārgād 1315:369/12, 15 Īrān 4684/2f, Šarq I 171/12, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 13/18 Īrān 4653/1c Īrān 5745/3e, 5896/4f, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/7 Nicolas 1887:I 385 Nicolas 1887:II 98 Haïm 1931:I 24
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759 1760 1761
ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻳﺎﻓﺘﻦ (-ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ب ﺗﺨﻔﻴﻔﺎ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺗﺨﻠﺺ ﺗﺨﻠﺺ ﺗﺨﻠﺺ ﺷﻌﺮى ﺗﺨﻠﺺ ﮐﺮدن
taḫfīf⁺-nā-pazīr taḫfīf⁺ jāftan taḫfīf⁺ jāftan taḫfīf⁺ jāftan (be-) taḫfīfan⁺ taḫalḫol⁺ taḫallos⁺ taḫallos⁺ taḫallos⁺-e šeʾrī⁺ taḫallos⁺ kardan (+Akk.)
unversöhnlich* abnehmen nachlassen; sich legen (Fieber) vereinfacht werden (zu) vereinfacht Wanken (n.); Wankeln (n.) Dichternamen; Decknamen Rettung (f.) Dichtername (m.) sich als Dichternamen beilegen
1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769 1770 1771 1772 1773
ﺗﺨﻠﻒ ﺗﺨﻠﻒ ﺗﺨﻠﻒ ﺗﺨﻠﻒ ﺗﺨﻠﻒ از اﺝﺮا ﺗﺨﻠﻒ ﭘﻴﻤﺎن ﺗﺨﻠﻒ ﮐﺮدن ﺗﺨﻠﻒ ﮐﺮدن (ﺗﺨﻠﻒ ﮐﺮدن )از (ﺗﺨﻠﻒ ﮐﺮدن )از (ﺗﺨﻠﻒ ﮐﺮدن )از ﺗﺨﻠﻔﺎز ﻗﻮل ﺧﻮد ﮐﺮدن
Abweichung (f.) Ausnahmefall (m.) Verletzen (n.); Verletzung (m.) Verstoß (m.) Unterlassung (f.) Verletzung des Vertrages verschieden sein lassen zuwiderhandeln sich trennen (von) verletzen; übertreten (was) verstoßen; sich vergehen (gegen) sein Versprechen brechen
1774 1775 1776 1777 1778 1779 1780 1781
ﺗﺨﻠﻴﺪ ﺗﺨﻠﻴﺺ ﺗﺨﻠﻴﺺ ﺗﺨﻠﻴﺺ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺨﻠﻴﻞ ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺗﺨﻠﻴﻪ (ﺗﺨﻠﻴﻪ )از ﻃﺮف
taḫallof⁺ taḫallof⁺ taḫallof⁺ taḫallof⁺ taḫallof⁺ az eǧrā taḫallof⁺-e pejmān taḫallof⁺ kardan (+Akk.) taḫallof⁺ kardan taḫallof⁺ kardan (az) taḫallof⁺-e kardan (az) taḫallof⁺ kardan (az) taḫallof⁺ az qoul⁺-e ḫod kardan taḫlīd⁺ taḫlīs⁺ taḫlīs⁺ taḫlīs⁺-e tārīḫ⁺ taḫlīl⁺ taḫlije⁺ taḫlije⁺ taḫlije⁺
1782
(…) ﺗﺨﻠﻴﻪ
taḫlije⁺(-je)
Räumung (f.) (durch)
1783
(…را/…) ﺗﺨﻠﻴﻪ
taḫlije⁺(-je/…rā)
Räumung (f.) (wessen)
1784
ﺗﺨﻠﻴﻪ ﮐﺮدن
taḫlije⁺ kardan (+Akk.)
abräumen
Verewigung (f.) Reinigung (f.) Rettung (f.) Geschichtsschreibung (f.) Vermengung (f.); Vermischung (f.) Aussiedlung (f.) Entleerung (f.) Räumung (f.) (durch; von)
Bemerkung
Quellenangaben Šarq I 574/10 Nicolas 1887:I 385 Hinz 1942:144, Hugo 28/2a Taqīzāda 1316:3/17 Varāvīnī (Marzbānnāma 255/22Fn.) Morier 1905:227/6 Armaġān XVIII 325/6, Īrān 4369/2d Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 136/12) Mīnuvī 1307:VIII/8f. Daulatšāh (Taẕkira 83/16), Īrānī 1312:30/8, Pažmān 1317:30/8 Īrān 6423/1g Kasravī 1309:13/13 Īrān 6023/2c Īrān 5894/1f Īrān 6019/4a Īrān 6023/2c Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 86/15) Īrān 6557/1a Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/6) Armaġān XVI 330/19, Īrān 6010/2g (Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 316) Hinz 1942:182
( ﺗﺨﻠﻴﻂtaḫlīt?)
Qzvīnī 1909:XXI/23 Rāhnamā-i dānišgāh III 156/3 Haïm 1931:I 18 Browne 1316:5/7f. Browne 1316:5/7 Īrān 6428/1d Īrānšahr IV 383/5 Šaibānī 1314:I 22/8, Mīnuvī 1307:XI/20, Īrān 5980/1d Šaibānī 1314:I 22/8, Mīnuvī 1307:XI/20, Īrān 5980/1d Šaibānī 1314:I 22/8, Mīnuvī 1307:XI/20, Īrān 5980/1d Naubaḫt 1343:304/22b
905
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1785
ﺗﺨﻠﻴﻪ ﮐﺮدن
1786
Deutsch
Bemerkung
taḫlije⁺ kardan (+Akk.)
räumen; verlassen
ﺗﺨﻢ
taḫam
1787 1788 1789
ﺗﺨﻢ ﺗﺨﻢ ﺗﺨﻢ
toḫm toḫm toḫm
Auffangvorrichtung (f.) (für Geld, das (besser ) ﭘﺨﻢ unter die Leute geworfen: ein Stück Stoff zwischen zwei Stöcken) Ei (n.) Kern (m.) Same (m.)
1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799 1800
ﺗﺨﻢ ﺗﺨﻢ اﻓﺸﺎن ﺗﺨﻢ اﻓﺸﺎﻧﻰ ﺗﺨﻢ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﺨﻢ ﭘﻨﺒﻪ ﺗﺨﻢ ﺝﺎروب ﺗﺨﻢ ﺝﻦ ﺗﺨﻢ ﭼﺸﻢ ﺗﺨﻢ ﺧﺮﻣﺎ ﺗﺨﻢ دار ﺗﺨﻢ دان
1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 1810 1811 1812
ﺗﺨﻢ درﻣﻨﻪ ﺗﺨﻢ ﺷﻴﻄﺎن ﺗﺨﻢ ﻗﺎز ﺗﺨﻢ ﮐﺘﺎن ﺗﺨﻢ ﮐﺮدن ﺗﺨﻢ ﮐﺮم اﺑﺮﻳﺸﻢ ﺗﺨﻢ ﮔﺬار ﺗﺨﻢ ﮔﺬارى ﺗﺨﻢ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺗﺨﻢ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺗﺨﻢ ﮔﻞ ﻓﺮوش ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ
1813
ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ دان
toḫm toḫm-afšān toḫm-afšānī toḫm andāḫtan toḫm-e pambe toḫm-e ǧā-rūb toḫm-e ǧenn⁺ toḫm-e čašm toḫm-e ḫormā toḫm-dār toḫm-dān toḫm-e dermane toḫm-e šejtān⁺ toḫm-e qāz toḫm-e katān toḫm kardan toḫm-e kerm-e abrīšom toḫm-gozār toḫm-gozārī toḫm gozāštan toḫm gozāštan toḫm-gol-forūš toḫm-e morq
Ursprung (m.); Geschlecht (n.) säend Saat (f.) säen Baumwollsamen (m.) Hahnenfuß (m.)*; Ranunkel (f.)* Teufelssame (m.) Augapfel (m.) Dattelkern (m.) samenhältig Kerngehäuse (n.); Butzen (m.); Griebs (m.) Wurmsamen (m.) Teufelssame (m.): Teufelin (f.) Gänseei (f.) Leinsamen (m.) Eier legen Seidenspinnereier eierlegend Eierlegen (n.) Eier legen Eier legen Blumensamenhandel (m.) Hühnerei (n.)
toḫm-morq-dān
Eierbecher (m.)
906 Quellenangaben Pāzārgād 1315:498/25, Kašf-i talbīs 53/12, 142/6, Īrān 5972/1d, 6010/1e, Kāva Šams-i Faḫrī (Lexicon 93/12) Hugo 41, 77ab Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 10/4) Ḥāfiẓ (Dīvān 76/4), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 31/9), ʿUnṣurī Vz 20/1, Firdausī (Zulaiḫā 29, Šāhnāma 18/10), Manǧīk (FR I 113/9), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 9/15, 47/2, 74/10), Chronik 47/10, Matthäus 13/4, 1. Mose 1/11 Salemann/Shukovski 1889:77ab Īrān 5972/2c Tarb 357 Šams-i Faḫrī (Lexicon 37/2) Varāvīnī (Marzbānnāma 194/25Fn.) Haïm 1931 Morier 1905:243/9 Litt 58 Saʿdī (Gulistān 2/22) 1. Mose 1/29 Haïm 1931 Haïm 1931:II 769a Morier 1905:143/11 ʿAlī-Ḫān 1295:295/16 Achundow 395 Ramażānī 1315:86/8 Hidāyat (Sāya u raušan 13/15) Īrān 6044/1f Īrān 5926/1a Ramażānī 1315:2/4 Haïm 1931:II 14 Kaihān 1311:II 333 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 119/6), Pāzārgād 1315:519/12, Ramażānī 1315:5/16 Haïm 1931
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
1814 1815
ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ را زدن ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻏﻰ
toḫm-e morq-rā zadan toḫm-morqī
die Eier aufschlagen eiförmig; eirund
1816 1817 1818 1819 1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829
ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻏﻰ ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻏﻰ ﺷﮑﻞ ﺗﺨﻢ ﻧﻮﻏﺎن ﺗﺨﻤﺎق ﺗﺨﻤﺎﻗﻰ ﺗﺨﻤﺎﻗﻰ ﺳﻴﺎﻩ ﺗﺨﻤﺎﻗﻰ ﻗﺮﻣﺰ ﺗﺨﻤﺪان ﺗﺨﻤﺪان ﺗﺨﻤﺮ ﺗﺨﻤﺮ ﮐﺮدن ﺗﺨﻤﮑﺎرى ﺗﺨﻤﮕﺬارى ﮐﺮدن ﺗﺨﻤﻪ
toḫm-e morqī toḫm-morqī-šekl⁺ toḫm-e nouqān toḫmāq toḫmāqī toḫmāqī-je sijāh toḫmāqī-je qermez⁺ toḫm-dān toḫm-dān taḫammor⁺ taḫammor⁺ kardan toḫm-kārī toḫm-gozārī kardan toḫme
1830 1831 1832 1833 1834
ﺗﺨﻤﻪ ﺗﺨﻤﻰ ﺗﺨﻤﻴﺮ ﺗﺨﻤﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺨﻤﻴﻦ
toḫme toḫmī taḫmīr⁺ taḫmīr⁺ kardan (+Akk.) taḫmīn⁺
1835 1836 1837
ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺗﺨﻤﻴﻦ زدن ﺗﺨﻤﻴﻦ زدن
Haïm 1931, Litt 131 Haïm 1931, Litt 131 Haïm 1931 Armaġān XVIII 231/19, Nicolas 1887:I 164 (Īrānšahr IV 382/17) Īrānšahr IV 382/17f. Litt 113+ Armaġān XIX 211/1f. Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 2/5, 18/8), Qazvīnī 1909:IV/11 LF 16/15 (Haïm 1931) Īrān 5843/1e, Haïm 1931:II 242b Armaġān XVIII 236/22, Īrān 6072/1e Beck 1914:91, Haïm 1931:I 40, Nicolas 1887:I 64, 531, Gš 21/24 Beck 1914:91, Nicolas 1887:I 235 Haïm 1931 Īrān 5890/1f, 5924/1d, 6023/2c, Gš 33/13
1838
(ﺗﺨﻤﻴﻦ زدن )ﺑﻪ
schätzen; abschätzen (was; auf)
Īrān 5890/1f, 5924/1d, 6023/2c, Gš 33/13
1839 1840 1841 1842
ﺗﺨﻤﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﺨﻤﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﺨﻤﻴﻦ ﮐﺮدن (ﺗﺨﻤﻴﻦ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
abschätzen abschätzen (was) schätzungsweise ermitteln schätzen (was; auf)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 39/12f.) Nicolas 1887:II 676 Īrān 6450/2f Īrān 4694/1d, Gš 119/11
1843 1844 1845
(ﺗﺨﻤﻴﻦ ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺴﺎﺡﺎت ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺴﺎﻓﺎت
taḫmīn⁺ taḫmīn⁺ zadan (+Akk.) taḫmīn⁺ zadan (+Akk.; +Akk.) taḫmīn⁺ zadan (+Akk.; be) taḫmīn⁺ kardan (+Akk.) taḫmīn⁺ kardan (+Akk.) taḫmīn⁺ kardan (+Akk.) taḫmīn⁺ kardan (+Akk.; be) taḫmīn⁺ kardan (ke) taḫmīn⁺-e masāhāt⁺ taḫmīn⁺-e masāfāt⁺
Hühnerei (n.) eiförmig; eirund Seidenspinnereier Schlagholz (f.); Schlegel (m.) [Melzer gibt keine Übersetzung an.] Pik (n.); Schippen (m.) (Karten) Herz (n.) (im Kartenspiel) Hülse (f.); Schote (f.) Samenkapsel (f.); Samengehäuse (f.) Gärung (f.) gären Aussaat (f.) Eier legen Abkunft (f.); Herkunft (f.); Abstammung (f.) Auswuchs (m.)*; Knollen (m.)* SamenGärung (f.) gären lassen Abschätzung (f.); Anschlag (m.); Schätzung (f.) Mutmaßung (f.); Vermutung f.) mutmaßen; vermuten schätzen; abschätzen (was; auf)
annehmen; vermuten (daß) Flächenschätzung (f.) Entfernungschätzen (n.)
Gš 76/16 Pāzārgād 1315:552/1 Pāzārgād 1315:144/20f.
Pāzārgād 1315:521/11 Hidāyat (Iṣfahān 11/21), Īrān 6045/4, 6013/4f, 6072/4f Ramażānī 1315:2/3, 6/7 Armaġān XVIII 304/17 Gš 83/23 Haïm 1931
907
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1846
ﺗﺨﻤﻴﻨﺎ
taḫmīnan⁺
annähernd; ungefähr
1847 1848
ﺗﺨﻤﻴﻨﺎ ﺗﺨﻤﻴﻨﺎ
taḫmīnan⁺ taḫmīnan⁺
mutmaßlich schätzungsweise; ungefähr
1849 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859 1860 1861
ﺗﺨﻤﻴﻨﻰ ﺗﺨﻤﻴﻨﻰ ﺗﺨﻤﻴﻨﻰ ﺗﺨﻤﻴﻦ… ﮐﺮدن ﺗﺨﻨﻴﺚ ﺗﺨﻮﻳﻒ ﺗﺨﻮﻳﻒ ﺗﺨﻴﻞ ﺗﺨﻴﻞ ﺗﺨﻴﻞ ﺗﺨﻴﻞ ﺗﺨﻴﻞ (Pl. ات-) ﺗﺨﻴﻞ
taḫmīn⁺ī taḫmīn⁺ī taḫmīn⁺ī taḫmīn⁺-e… kardan taḫnīs⁺ taḫwīf⁺ taḫwīf taḫajjol⁺ taḫajjol⁺ taḫajjol⁺ taḫajjol⁺ taḫajjol⁺ taḫajjol⁺ (Pl. -āt)
annähernd geschätzt vermutlich; mutmaßlich abschätzen (was) Fistelstimme (f.) Ängstigung (f.); Beunruhigung (f.) Einschüchterung (f.) bildliches Vorstellen Einbildung (f.); Wahn (m.) Gedanke (m.) Gedankengang (m.) Vorstellung (f.) Vorstellung (f.)
1862 1863 1864 1865
ﺗﺨﻴﻞ… ﮐﺮدن ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺗﺪاﺑﻴﺮ
taḫajjol-e… kardan tadābīr⁺ tadābīr⁺ tadābīr⁺
sich vorstellen (was) Anordnungen; Verfügungen Deutungen Maßnahmen; Maßregeln
1866
ﺗﺪاﺑﻴﺮ اﺗﺨﺎذ ﮐﺮدن
1867 1868 1869 1870 1871 1872
ﺗﺪاﺑﻴﺮ اﺡﺘﻴﺎﻃﻰ ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺝﻨﮕﻰ ﺗﺪاﺧﻞ ﺗﺪاﺧﻞ ﺗﺪارﮎ (Pl. ات-) ﺗﺪارﮎ
Maßnahmen treffen; Maßregeln ergreifen tadābīr⁺-e ehtijāt⁺ī Vorsichtsmaßregeln tadābīr⁺-e ǧangī Kriegsmaßnahmen tadāḫol⁺ Durchdringung (f.); Eindringen (n.) tadāḫol⁺ gegenseitige Einmischung (f.) tadārok⁺ Ausbesserung (f.)* tadārok/tadārak⁺ (Pl. -āt) Vorbereitung (f.)
Bemerkung
(Pl. v. ﺗﺪﺑﻴﺮtadbīr)
908 Quellenangaben Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 16/7), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 19/16), Kāva I/16:2/28a, Apostelgeschichte 2/41, Nicolas 1887:I 63, Ku 11/3 Nicolas 1887:I 235 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 74/18), Nicolas 1887:I 57, 64 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī Gš 119/20 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 235 Nicolas 1887:II 676 EdI V 101a Bāb 25/2 Bāb 40/11 EdI V 18a BA I 109/3c, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 32/18) Ḥāfiẓ P XVIII 1, Īrānī 1312:10/7 Īrānī 1312:169/16 Īrānī 1312:1/12 BA I 109/3c, Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 22/5), Iṭṭilāʿāt 4418/2e Šams-i Faḫrī (Lexicon 58/11) Psalm 33/12 Morier 1905:1/5 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 59/18), Īrān 4654/1a, 6013/1c, 6014/3a
tadābīr⁺ etteḫāz⁺ kardan
Īrān 6014/3a Īrān 5986/3g, 6040/1b Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 16/20) Beck 1915:355 Mīrḫwānd (Samanidenkönige 47/20) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 79/13), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/5, 13/23), Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/2, Malkum-Ḫān 1340:6/13, Morier 1905:162/2, 218/17, Nicolas 1887:I 63
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
1873 1874 1875 1876 1877 1878
ﺗﺪارﮎ ﺝﻨﮓ ﺗﺪارﮎ دﻓﺎﻋﻰ ﺗﺪارﮎ دﻳﺪن ﺗﺪارﮎ ﮐﺮدن ﺗﺪارﮎ ﮐﺮدن ﺗﺪارﮎ ﮐﺮدن
tadārok⁺-e ǧang tadārok⁺-e defāʾī⁺ tadārok⁺ dīdan tadārok⁺ kardan (+Akk.) tadārok⁺ kardan (+Akk.) tadārok⁺ kardan (+Akk.)
Kriegsvorbereitung (f.); Rüstung (f.) Abwehrmaßnahme (f.) Vorbereitungen treffen bereitstellen herstellen vorbereiten
1879
(ﺗﺪارﮎ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
besorgen; herbeischaffen (was; für)
1880 1881
Kriegsvorbereitungen die Vorbereitungen treffen (zu)
Īrān 5918/1c, 5930/1c Īrān 5800/2f
1882 1883 1884
ﺗﺪارﮐﺎت ﺝﻨﮕﻰ ﺗﺪارﮐﺎت را ﻓﺮاهﻢ ﮐﺮدن ()ﺑﺮاى ﺗﺪارﮐﺎت ﺳﻔﺮ ﺗﺪارﮐﺎت ﻣﺴﺎﻓﺮت ﺗﺪارﮎ… ﭘﺮداﺧﺘﻦ
tadārok⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e) tadārokāt⁺-e ǧangī tadārokāt⁺-rā farā-ham kardan (be-rāj-e) tadārokāt⁺-e safar⁺ tadārokāt⁺-e mosāferat⁺ tadārok⁺-e… pardāḫtan
Nicolas 1887:I 70 Īrān 6019/1b 1. Mose 43/16 Gš 71/26 (Īrān 6012/1e [oder 1c, schwer leserlich]) (Ramażānī 1315:14/11), Īrān 5972/2e, 6054/1f, 6411/3a, Smiles 28/15, Gš 15/27, 18/7, 71/26 Smiles 28/15, Gš 12/4
Morier 1905:35/7, 80/12, 189/15 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 6/12) Morier 1905:30/14
1885
ﺗﺪارﮎ… دﻳﺪن
tadārok⁺-e… dīdan
Reisevorbereitungen Reisevorbereitungen Vorbereitungen treffen (für); vorbereiten (was) Vorbereitungen treffen (für)
1886 1887 1888 1889
ﺗﺪارﮎ… رﻓﺘﻦ ﺗﺪارﮎ… ﮐﺮدن ﺗﺪاﻓﻊ ﺗﺪاﻓﻌﻰ
tadārok⁺-e… raftan tadārok⁺-e… kardan tadāfoʾ⁺ tadāfoʾī⁺
gehen, … zu besorgen vorbereiten; besorgen (was) Abwehr (f.) Abwehr-; Verteidigungs-
1890
ﺗﺪاول
tadāwol⁺
1891
ﺗﺪاوى
tadāwī⁺
1892 1893
ﺗﺪاوى ﮐﺮدن ﺗﺪﺑﺮ
1894
ﺗﺪﺑﺮ
Weitergabe (f.); von Hand zu Hand gehen (n.) Heilbehandlung (f.); ärztliche Behandlung (f.) ärztlich behandeln aufmerksames Lesen (n.); Studium (n.) Überlegung (f.)
1895
ﺗﺪﺑﺮ ﻓﺮﻣﻮدن
1896 1897 1898
(ﺗﺪﺑﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadāwī⁺ kardan (+Akk.) tadabbor⁺ tadabbor⁺ tadabbor⁺ farmūdan (+Akk.) tadabbor⁺ kardan (bar) tadbīr⁺ tadbīr⁺
Römerbrief 12/17, Morier 1905:66/2f., Phl 402/1 Morier 1905:150/17 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/7) Īrān 4634/4a, 5921/1e, 6023/3d, Nicolas 1887:I 319 Armaġān XVIII 83/13 Farhangistān () 50/6, Iṭṭilāʿāt 4418/5e* Morier 1905:116/13f. Armaġān XVIII 83/15
zu überlegen belieben
Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 8/24), Qulī-Xān (Sifāratnāma 62/2) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 36/1f)
nachsinnen (über) Anordnung (f.) Betrachtung (f.)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 63/1f.) Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:759/18) Rūmī (Nicholson 339)
909
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1899 1900
ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺ tadbīr⁺
Erfindung (f.) Erwägung (f.); Überlegung (f.)
1901
ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺
1902
ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺(-e)
Freilassung (f.) (eines Sklaven für den Fall des Todes des Freilassenden) Maßnahme; Maßregel (für)
1903 1904 1905
ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺ tadbīr⁺ tadbīr⁺
Meinung (f.) Politik (f.) Rat (m.); Ratschlag (m.)
1906
ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺
1907
ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺
Staatskunst (f.); staatsmännische Kunst (f.) Überlegung (f.)
1908 1909 1910
ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺗﺪﺑﻴﺮ (Pl. ات-) ﺗﺪﺑﻴﺮ
tadbīr⁺ tadbīr⁺ tadbīr⁺ (Pl. -āt)
Verordnung (f.) Vorsehung (f.) Verwaltung (f.)
1911 1912 1913 1914
ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺁوردن ﺗﺪﺑﻴﺮ ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﭼﻴﺴﺖ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺷﻨﺎﺳﻨﺪﻩ
tadbīr⁺ āwardan (+Akk.) tadbīr⁺ pīš gereftan tadbīr⁺ čī-st? tadbīr⁺-šenāsande
1915
ﺗﺪﺑﻴﺮ ﮐﺮدن
1916 1917
ﺗﺪﺑﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺪﺑﻴﺮات اﺡﺘﻴﺎﻃﻰ اﺗﺨﺎذ ﮔﺸﺖ ﺗﺪﺑﻴﺮ… ﮐﺮدن ﺗﺪﺑﻴﺮ… ﮐﺮدن
unternehmen Maßregeln treffen Was ist zu tun? die Anordnungen wissend; die Maßnahmen kennend Anstalten treffen; Maßnahmen treffen; Verfügungen treffen; Maßregeln ergreifen überlegen; Überlegungen anstellen die Vorsichtsmaßregeln wurden getroffen in Ordnung bringen (was) verwalten; regieren (was)
1918 1919
tadbīr⁺ kardan tadbīr⁺ kardan tadbīrāt⁺-e ehtijātī⁺ etteḫāz⁺ gašt tadbīr⁺-e… kardan tadbīr⁺-e… kardan
Bemerkung
910 Quellenangaben Fleischer 1875:104 Farruḫī (Dīvān 196/32), Īrānī 1312:14/12, Bīžan 1316:V/12, Haas 1876:631/6 EdI I 19a Anvarī (Qaṣāʾid 1/59), Rašīduʾd-Dīn (Erdmann 1855:805/6), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 40/18), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/21), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 74/7), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 227/14, 254/10, Maḫzanuʾl-asrār 3/6), Haas 1876:635/12, Salemann/Shukovski 188 Saʿdī (Gulistān 29/7), Firdausī, Smiles 19/15 Morier 1905:292/10 Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 5/15), Tārīḫ-i Ṭabarī 474/10, Ḥāfiẓ (Dīvān 10/1), Firdausī, Armaġān XIX 188/7, Habakuk 2/10, Salemann/Shukovski 1889:77b+ Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:759/18), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 1/15) Saʿdī (Būstān 108), Salemann/Shukovski 1889:77b+ Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 49/6, 59/21) Firdausī (Zulaiḫā 323) FR I 38/21, Saʿdī (Gulistān 26/13), Farruḫī (Dīvān 2/12), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/19) Firdausī (Zulaiḫā 225) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 74/7) Anvarī (Ġazalīyāt 47/1) Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/7) Ḥāfiẓ (Dīvān 133/4), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 94/11), Niẓāmī (Xusrau u Šīrīn 228/8), Morier 1905:127/5 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 215/15) Īrān 6010/2c ʿAṭṭār (Taẕkirauʾl-auliyā I 323/3) Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/10)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1920 1921 1922 1923
ﺗﺪرس ﺗﺪرﻳﺞ ﺗﺪرﻳﺞ ﮐﺮدن ﺗﺪرﻳﺠﺎ
1924 1925
ﺗﺪرﻳﺠﻰ ﺗﺪرﻳﺲ
1926
ﺗﺪرﻳﺲ ﮐﺮدن
1927 1928 1929 1930 1931 1932
ﺗﺪرﻳﺲ ﮐﺮدن ﺗﺪرﻳﺲ ﻣﻮﺳﻴﻘﻰ ﺗﺪرﻳﺲ ﻧﻘﺎﺷﻰ ﺗﺪرﻳﺴﻰ ﺗﺪرﻳﺴﻰ ﺗﺪﻓﻴﻦ
1933
(Pl. ات-) ﺗﺪﻗﻴﻖ
1934 1935
ﺗﺪﻗﻴﻖ ﮐﺮدن ﺗﺪﻟﻴﺲ
1936 1937
ﺗﺪﻣﻴﺮ ﺗﺪﻧﻖ
tadmīr⁺ tadannoq⁺
1938 1939 1940 1941 1942 1943
ﺗﺪﻧﻰ ﺗﺪوﻳﺮ ﺗﺪوﻳﺮ ﺗﺪوﻳﺮ ﺗﺪوﻳﺮ ﺗﺪوﻳﻦ
tadannī⁺ tadwīr⁺ tadwīr⁺ tadwīr⁺ tadwīr⁺ tadwīn⁺
1944
ﺗﺪوﻳﻦ
tadwīn⁺
Deutsch
tadarros⁺ tadrīǧ⁺ tadrīǧ⁺ kardan (+Akk.) tadrīǧan⁺
Studium (n.) Abstufung (f.) abstufen nach und nach; allmählich
tadrīǧī⁺ tadrīs⁺
allmählich Lehren (n.); Unterricht (m.); Belehrung (f.)
tadrīs kardan (+Akk.)
lehren
tadrīs kardan tadrīs⁺-e mūsīqī⁺ tadrīs⁺-e naqqāš⁺ī tadrīsī⁺ tadrīsī⁺ tadfīn⁺
Unterricht erteilen Musikunterricht (m.) Zeichenunterricht (m.) Lehr-; Unterrichtslehrhaft Beerdigung (f.); Begräbnis (f.); Bestattung (f.) genaue Untersuchung (f.)
tadqīq⁺ (Pl. -āt)
tadqīq⁺ kardan tadlīs⁺
genau untersuchen Verbergen der Mängel (einer Überlieferung) Vernichtung (f.) Knauserei (f.) Verfall (m.) Abrundung (f.) Kreis (m.); Runde (f.) mittelschneller Koranvortrag Wandlung (f.) Abfassung (f.); Verfassen (n.); Schreiben (n.) Eintragung (f.); Eintragen (n.); Verzeichnung (f.); Aufzeichnung (f.)
Bemerkung
Quellenangaben Isḥāq 1351ff.:I 84/20 Fleischer 1875:218 Haïm 1931 FN I 13/18b, Armaġān XVI 9/10, Īrān 6401/1a Kašf-i talbīs 1/2, Gš 2/3 Isḥāq 1351:I 79/18, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī III 152, Armaġān XVIII 90/7, 91/11, Īrān 6019/3c, Īrānšahr I 249/9, 369/6, Frank 1926:191/6, Litten 1919:7/13 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī III 152/14, Īrān 3807/7c, 5964/6c, 6012/4a, 6469/1a Armaġān XVIII 91/11 Īrānšahr I 78/12 Īrānšahr I 78/12 Rāhnamā-i dānišgāh V 89, VI 2/1 Nicolas 1887:I 381 Hugo 74/6b, Haïm 1931:I 104 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma II/1), Kašf-i talbīs 2/18, Mīnuvī 1307:IV/4, V/4, Īrānšahr I 83/19, IV 717/12, Šarq I 3/10, Kāva V/8:11/28a, Morier 1905:I/11, 71/7, 129/5 Īrānšahr I 121/9, 133/2 EdI V 237b Bāb 7/1 Šams-i Faḫrī (Lexicon 101/4*), Faḫrī (FA 48/12b, FR I 81/19) Smiles 183/17 Nicolas 1887:I 73 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 115/11) EdI IV 650a Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:761/1) Īrān 6024/2e Šaibānī 1314:I 55/18
911
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1945 1946
ﺗﺪوﻳﻦ ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ
tadwīn⁺ tadwīn⁺-e bar-nāma
1947
ﺗﺪوﻳﻦ ﮐﺮدن
tadwīn⁺ kardan (+Akk.)
Herausgabe (f.) Zusammenstellung (f.) des Programms abfassen; verfassen; schreiben
1948 1949
ﺗﺪوﻳﻦ ﮐﺮدن (ﺗﺪوﻳﻦ ﮐﺮدن )در
1950 1951
ﺗﺪﻩ ﺗﺬرو
tadwīn⁺ kardan (+Akk.) tadwīn⁺ kardan (+Akk.; dar) tade tazarw
herausgeben aufschreiben; aufzeichnen; verzeichnen; eintragen Spinnengewebe (n.) Rebhuhn (n.)
1952 1953 1954
ﺗﺬﮐﺎر ﺗﺬﮐﺎرﻳﻪ ﺗﺬﮐﺮ
tazkār⁺ tazkārijje⁺ tazakkor⁺(-e)
Erwähnung (f.) Anmerkung (f.); Randbemerkung (f.) Erinnern (n.); Erinnerung (f.) (an)
1955 1956 1957
ﺗﺬﮐﺮ ﺗﺬﮐﺮ (ﺗﺬﮐﺮ دادن )ﮐﻪ
Erwähnung (f.) zur Danachachtung erinnern (wen; daß)
1958 1959 1960 1961
(ﺗﺬﮐﺮ دادن )ﮐﻪ ﺗﺬﮐﺮت ﺗﺬﮐﺮﻩ ﺗﺬﮐﺮﻩ
tazakkor⁺ tazakkor tazakkor dādan (+Akk.; ke) tazakkor dādan (+Akk.) tazkerat⁺ tazkere⁺ tazkare/tazkere⁺
1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970
ﺗﺬﮐﺮﻩ اﻟﺸﻌﺮا ﺗﺬﮐﺮهﻨﮕﺎر ﺗﺬﮐﻴﻪ ﺗﺬوق ﺗﺬهﻴﺐ ﺗﺬهﻴﺐ ﮐﺮدن ﺗﺮ ﺗﺮ ﺗﺮ
1971
ﺗﺮ
tazkerato⁺-š-šoʾarā tazkare⁺-negār tazkije⁺ tazawwoq⁺ tazhīb⁺ tazhīb⁺ kardan (+Akk.) tar tar tar
erwähnen (daß) Erinnerungsbuch (n.) Anmerkung (f.) Gedenkbuch (n.); Erinnerungsbuch (n.); Denknisse Dichterbuch (n.) Erinnerungsbuchverfasser (m.) Notschlachtung (f.) Kosten (n.); Kostprobe (f.) Vergoldung (f.) erklären (Name eines kleinen Vogels) anmaßend feucht
tar/tarr
naß
Bemerkung
912 Quellenangaben Rāhnamā-i dānišgāh I 11/6 Īrān 6060/3d Armaġān XVIII 232/6, Īrān 6024/2e, Nr 29/21, Phl 5/7 Rāhnamā-i dānišgāh a 3 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī III 202/23f., Īrān 4654/2f, 6454/2f., Īrānšahr I 84/19f. Horn 1893:89 Šams-i Faḫrī (Lexicon 32/1, 86/15, 16), Bū Šakūr, Salemann/Shukovski 1889:12 Īrān 6011/1c Haïm 1931:I 38 Maǧmūʿa-i qavānīn taṣvībnāma-hā II/2, Īrān 4654/4a, 6023/3d, Rāhnamā-i dānišgāh IX 2/23, Browne 1316:16/4 Īrān 5979/2g Rāhnamā-i dānišgāh IX 2/23 Īrān 6012/2c Īrān 5979/1b, 6411/3d EdI I 302b EdI I 60b MF I 64/2
(unbelegt)
Browne 1316:IX/11 MF I 64/13 EdI III 170a Nicolas 1887:I 326 Īrānšahr I 236/4 (Šaibānī 1314:II 3/15) Horn 1893:86, Hübschmann 1895:47 Horn 1893:85 Šams-i Faḫrī (Lexicon 84/17), Farruḫī Vz 3/1, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/15, 25/17), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 262/3), Schiller 90/7 Ḥāfiẓ (Dīvān 13/10), Ẓuhūrī (BA I 7/31a), Ramażānī 1315:7/8, Morier 1905:250/4
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1972 1973 1974
ﺗﺮ ﺗﺮ ﮐﺮدن (ﺗﺮ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
tar tar kardan (+Akk.) tar kardan (+Akk.; be)
salzig durch Spott verletzen befeuchten; naß machen; benetzen; nässen
1975
ﺗﺮ و ﺗﺎزﻩ ﻧﮕﺎﻩ داﺷﺘﻦ
frisch erhalten
1976 1977 1978
ﺗﺮا ﺗﺮا ﺗﺮا
tar o tāze negāh dāštan (+Akk.) to-rā to-rā to-rā
1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985
ﺗﺮا اﮔﺮ ﺑﺪﻳﺪى روى ﺗﺮا ﺑﺎﻳﺪ ﮐﺮد ﺗﺮا ﺑﺨﺪا ﺗﺮا ﭘﺎﻳﻨﺪﻩ ﺑﺎد ﺗﺮا ﺷﺎﻳﺴﺖ ﮐﺮد ﺗﺮا ﮐﻪ هﻤﺘﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﺗﺮا ﻧﻤﺎز ﻧﺒﺎﻳﺪ ﮐﺮد
1986 1987
ﺗﺮا ﻧﻴﺴﺖ (ﺗﺮا)ى( )…را
1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003
ﺗﺮاب ﺗﺮاب ﺗﺮاﺧﻢ ﺗﺮاز ﺗﺮاز ﺗﺮاز ﺗﺮاز ﺗﺮاز ﺗﺮازدار ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ درﺳﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮازو ﺗﺮازودارﺧﺎﻧﻪ ﺗﺮازوى ﺁﻓﺘﺎب ﺗﺮازوى ﻣﺜﻘﺎﻟﻰ ﺗﺮاش
to-rā be-dīdī rūj to-rā bājad kard to-rā be-ḫodā to-rā pājande bād to-rā šājest kard to-rā ke ham-tā nīst to-rā namāz na-bājad kard to-rā nīst tarā(j) (…rā)
dich dir für dich
wenn er dein Gesicht sähe du mußt machen (ich beschwöre) dich bei Gott möge er bei dir bleiben du durftest machen du, der nicht seinesgleichen hat dir ist es nicht nötig zu beten: du darfst nicht beten steht dir nicht zu Mauer (f.); Schutzmauer (f.); Schutzwall (m.) (gegen) tor[!]-āb Erdboden (m.) tar-āb Wassertropfen (m.) trāḫom⁺⁺⁺ Trachom (n.) tarāz Bilanz (f.) tarāz die Bilanz ziehen tarāz Rohseide (f.) tarāz Übertragung (f.) (im Rechnungsbuch) terāz/tarāz Wasserwaage (n.) tarāz-dār Nivellierer (m.) tarāz-nāme Bilanzaufstellung (f.); Bilanz (f.) tarāz-nāme dorost kardan die Bilanz ziehen tarāzū Waage (f.) tarāzū-dār-ḫāne Waagehaus (n.) tarāzū-je āftāb Astrolabium (n.) tarāzū-je mesqāl⁺ī Briefwaage (f.) tarāš Behauen (n.)
Bemerkung
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 84/17), Īrān 6072/3e (Horn 1893:85) Tārīḫ-i Ṭabarī 17/21, Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 27/4), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 242/7), Īrān 6072/2g Armaġān XIX 462/6f. Farruḫī (Dīvān 1/36), Ramażānī 1315:3/15 Ḥāfiẓ (Dīvān 32/5, 39/1), Saʿdī (Būstān 85) Saʿdī (Būstān 97), Firdausī (Salemann/Shukovski 1889:38), MF I 65/1 Šahīd (Šarq 15/18) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/7) Tārīḫ-i Ṭabarī 509/4 Salemann/Shukovski 1889:69 Ḥāfiẓ (Dīvān 50/6) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 323/4) Ḥāfiẓ (Dīvān 49/5) ŠAms-i Faḫrī (Lexicon 4/18, 5/19) Saʿdī (Būstān 34V. (K 35)) Šams-i Faḫrī (Lexicon 8/18, 9/10) Īrān 6013/3e Hinz 1937:690, Hinz 1942:238 (Hinz 1937:691Nw.) Šams-i Faḫrī (Lexicon 23/16) (Hinz 1937:690) Īrān 5845/1f Īrān 6060/4c, Hinz 1937:697Nw. Īrān 6072/1d GK 185 Haïm 1931:II 747b FA 23/13a Litt 109
913
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2004 2005 2006 2007
ﺗﺮاش ﺗﺮاش ﺗﺮاش ﮐﺮدن ﺗﺮاﺷﻨﺪﻩ
2008 2009
ﺗﺮاﺷﻪ ﺗﺮاﺷﻪ
2010 2011
ﺗﺮاﺷۀ ﭼﻮب ﺗﺮاﺷﻴﺪن
2012
ﺗﺮاﺷﻴﺪن
2013
ﺗﺮاﺷﻴﺪن
2014
ﺗﺮاﺷﻴﺪن
2015
(ﺗﺮاﺷﻴﺪن )ﺑﺎ
2016
(ﺗﺮاﺷﻴﺪن )ﺑﺎ
2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026
ﺗﺮاﮎ ﺗﺮاﮎ ﺗﺮاﮎ ﺗﺮاﮎ ﺗﺮاﮎ ﮐﺮدن ﺗﺮاﮎ ﮐﺮدن ﺗﺮاﮐﻢ ﺗﺮاﮐﻢ ﺗﺮاﮐﻢ ﺗﺮاﮐﻢ
2027 2028
ﺗﺮاﮐﻢ ﮐﺮدن ﺗﺮاﮐﻤﻪ
2029 2030 2031
ﺗﺮاﮐﻤﻬﻬﺎ ﺗﺮاﮐﻴﻪ ﺗﺮاﻣﻮﻩ
Deutsch
tarāš tarāš tarāš kardan (+Akk.) tarāšande
Rasieren (n.) Sägen (n.); Schneiden (n.) behauen (Stein) scherend; rasierend
tarāše tarāše
Abschabsel (n.) Späne; Span (m.)
tarāše-je čūb <- >ﺗﺮاشtarāšīdan
(zu ﺗﺮاﺷﻴﺪن tarāšīdan)
Quellenangaben Īrān 6033/4c Šams-i Faḫrī (Lexicon 58/12) Pīrniyā 1313:I 5/11 FA 23/18a
Holzspäne abscheren
Nicolas 1887:II 411 (FR I 35/26), FK I 100/12b, Nicolas 1887:I 416 FR I 35/26, FK I 100/12b Morier 1905:321/15
stutzen
(Browne 1316:IX/1)
zuschneiden; zurechtschneiden
Haïm 1931:II 229b
zustutzen
Haïm 1931:II 229b
rasieren
Christensen 1918:39/17, 18, Īrān 6011/1c, Nicolas 1887:I 107 Christensen 1918:39/17, 18, Salemann/Shukovski 1889:77b+ Nicolas 1887:I 370 Nicolas 1887:I 279, 283 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 27/14) LF 59/3 Nicolas 1887:I 370 Nicolas 1887:I 203, 279 Īrānšahr I 314/4, Rosen 1905:101 Rāhnamā-i dānišgāh III 155/12 Haas 1876:631/27 Saʿīd Nafīsī 1311:39/9, Rāhnamā-i dānišgāh III 155/12 Rosen 1905:101 Salemann/Shukovski 1889:26
(zu ﺗﺮاﺷﻴﺪن tarāšīdan)
scheren ([wen/was; mit) Knall (m.) Krach (m.); Krachen (n.) Riß (m.) Spalt (m.) knallen krachen Anhäufung (f.) Anreicherung (f.)* Ansturm (m.); Einstürmen (n.) Verdichtung (f.)
tarākom⁺ kardan (+Akk.) anhäufen tarākeme⁺ [Turkmenen] tarākeme⁺-hā trākije⁺ trāmwe⁺⁺⁺
Bemerkung
914
die Turkmenen (ON) die Turkmenen Straßenbahn (f.)
(Pl. v. ﺗﺮﮐﻤﺎن torkmān)
Beck 1914:329 Šaibānī 1314:I 11/24, 39/24 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 318, Beck
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺘﻰ ﺗﺮاﻧﻪ ﺗﺮاﻧﻪ ﺗﺮاﻧﻪ ﺗﺮاﻧﻪ ﺗﺮاﻧﻪ
2039
ﺗﺮاﻧﻬﮕﻮﺋﻰ
2040 2041 2042
ﺗﺮاورس ﺗﺮاوش (ﺗﺮاوﻳﺪن )از
2043 2044
(ﺗﺮاوﻳﺪن )از (ﺗﺮاوﻳﺪن )از
2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054
ﺗﺮب ﺗﺮب ﺗﺮﺑﺖ ﺗﺮﺑﺖ ﺗﺮﺑﺖ ﺡﻴﺪرى ﺗﺮﺑﺖ هﻴﺪرﻳﻪ ﺗﺮﺑﺪ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺗﺮﺑﻴﺖ
2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062
ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺗﺮﺑﻴﺖ (ﺗﺮﺑﻴﺖ )در ﺗﺮﺑﻴﺖ اﺑﺮﻳﺸﻢ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺑﺪﻧﻰ (ﺗﺮﺑﻴﺖ دادن )ﺑﻪ ﺗﺮﺑﻴﺖ دواب و اﻏﻨﺎم
Deutsch
Bemerkung
1915:172 Hinz 1937:691 Farh 36/14 Niẓāmī (EdI III 1260b) Ḥāfiẓ (Dīvān 21/9, 42/6) Farr 3/8 Horn 1893:85 EdI III 1260b
trānzīt⁺⁺⁺ trānzīt⁺⁺⁺ī tarāne tarāne tarāne tarāne tarāne
Durchgang (m.) (von Waren) Durchgangsjunger Mann (m.); Vers (m.) Lied (n.) Liedweise (n.); Weise (f.) schöner Jüngling (m.) Vierzeiler (nach dem Haft Qolsum nur der vierreimige; nach Schams e Qejs der in Musik) Vierzeilerdichtung (f.); Liedchentarāne-gūʾī dichtung (f.) trāwers⁺⁺⁺ Traverse (f.) tarāweš Absondern (n.); Absonderung (f.) <- >ﺗﺮاوtarāwīdan
List (f.) Rettig (m.) (Raphanus sativus) Grab (n.) Kerbala-Erde (f.) (ON) (ON, Stadt in Chorassan)
tarbijat⁺ tarbijat⁺ tarbijat⁺ tarbijat⁺ (dar) tarbijat⁺-e abrīšom tarbijat⁺-e badanī⁺ tarbijat⁺ dādan (be) tarbijat⁺-e dawāb⁺ o
Schulung (f.) Unterweisung (f.) Zucht (f.); Züchtung (f.) Einlegen (f.) (in) Seidenraupenzucht (f.) Leibeserziehung (f.) erziehen (wen) Viehzucht (f.)
MF I 64/15 Īrān 6468/1f Nicolas 1887:II 610 Nr 115/6
(unbelegt)
(= )ﻗﺮاﺑﺮي Ausbildung Belehrung (f.) Erziehung (f.)
Quellenangaben
FR I 27/2 Šams-i Faḫrī (Lexicon 8/18), FR I 27/2, Ṣāʾib (BA I 20/22a), Īrānšahr IV 77/24, Nr 115/6 Horn 1893:86 Achundow 386 Ḥāfiẓ (Dīvān 196/7) Morier 1905:304/1 Īrān 6423/1g Īrān 6023/1g Achundow 391 Nicolas 1887:I 292 Saʿdī (Būstān 107) Ḥāfiẓ (Dīvān 66/9), Saʿdī (Būstān 112), Morier 1905:72/7, Nicolas 1887:I 388 Iṭṭilāʿāt 3807/8b MF I II/8 Pāzārgād 1315:586/2 FR I 35/6 Kaihān 1311:III 7/2 Īrān 5909/2e, 5962/1f Rosen 1925:60 Kaihān 1311:III 7/2
915
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
aqnām⁺ tarbijat⁺-e zambūr-e asal⁺ tarbijat⁺-e tojūr⁺ tarbijat⁺-e fekrī⁺ tarbijat⁺ kardan tarbijat⁺ kardan (+Akk.) tarbijat⁺ kardan (+Akk.) tarbijat⁺ kardan (+Akk.) tarbijat⁺ kardan (+Akk.) tarbijat⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e) tarbijat⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e) tarbijat⁺-e kerm-e abrīšom tarbijat⁺-e gūsfand tarbijat⁺-e mejwe tarbijat⁺-e nouqān tarbijat⁺ jāftan tarbijat⁺-jāfte tarbijat⁺ī tarbijat⁺ī (f. -e) tarbijat⁺-e… kardan torbīze tarbīʾ⁺(-e) tarbije⁺ torpīl⁺⁺⁺
ﺗﺮت و ﻣﺮت ﺗﺮت و ﻣﺮت
tart o mart tart o mart
verstreut; zerstreut verworren; verblüfft
2088 2089
ﺗﺮت و ﻣﺮت ﺗﺮﺗﻴﺐ
tart o mart tartīb⁺
zugrundegerichtet Anordnung (f.); System (f.)
2090 2091 2092 2093
ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺮﺗﻴﺐ
tartīb⁺ (Pl. -āt) tartīb⁺ tartīb⁺ tartīb⁺
Art (f.); Weise (f.) Aufstellung (f.) Einrichtung (f.) Gliederung (f.)
2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071
ﺗﺮﺑﻴﺖ زﻧﺒﻮر ﻋﺴﻞ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻃﻴﻮر ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻓﮑﺮى ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن (ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
2072
(ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
2073
ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮐﺮم اﺑﺮﻳﺸﻢ
2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085
ﺗﺮﺑﻴﺖ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﻴﻮﻩ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻧﻮﻏﺎن ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺗﺮﺑﻴﺘﻰ (f. ﻩ-) ﺗﺮﺑﻴﺘﻰ ﺗﺮﺑﻴﺖ… ﮐﺮدن ﺗﺮﺑﻴﺰﻩ ﺗﺮﺑﻴﻊ ﺗﺮﺑﻴﻪ ﺗﺮﭘﻴﻞ
2086 2087
Bemerkung
Bienenzucht (f.); Imkerei (f.) Geflügelzucht (f.) Geisteserziehung (f.) belehren erziehen erziehen fördern züchten ausbilden (wen; für)
916 Quellenangaben
schulen (wen; für)
Pāzārgād 1315:586/2, Haïm 1931:I 37 Haïm 1931:I 59 Haïm 1931 (Saʿdī (Ḫabīāt 394/12) Wahrmund 1898:I 219 Īrān 6023/1d Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 94/2) (Īrān 6055/1d) Rāhnamā-i dānišgāh V 9/24, Nicolas 1887:I 291 (Smiles 62/22)
Seidenraupenzucht (f.)
Pāzārgād 1315:586/2, Gš 21/21f.
Schafzucht (f.) Obstbau (m.) Seidenraupenzucht (f.) erzogen werden Zögling (m.) erzieherisch Erziehungserziehen (wen) Radieschen (n.) Verteilung (f.) (durch) Erziehung (f.) Torpedo (n.)
Pāzārgād 1315:586/2 Pāzārgād 1315:586/2 Īrān 6450/3e MF I II/20 Nr 46/21 Rāhnamā-i dānišgāh V 160/27 Īrān 5972/3d, Rāhnamā-i dānišgāh I 10/9 FA 11/9a Hübschmann 1895:227 Ḫāqānī (FR I 94/13) Nicolas 1887:I 388, 431 Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 2/26a, Hinz 1937:687 Shams-i Faḫrī (Lexicon 13/10, 12) Šams-i Faḫrī (Lexicon 56/7), Salemann/Shukovski 1889:87 Shams-i Faḫrī (Lexicon 13/10, 12) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/4), Taqīzāda 1316:2/8, Īrānšahr IV 82/19 Īrān 6057/2d, 6411/3b, Phl 13/3 Rāhnāma-i dānišgāh VII 2/8b Kasravī 1307:II 14 Rāhnamā-i dānišgāh V 119/4
(= ﺗﺮﺑﻴﺖtarbijat)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2094
ﺗﺮﺗﻴﺐ
tartīb⁺
Ordnen (n.)
2095
ﺗﺮﺗﻴﺐ
tartīb⁺
Reihenfolge (f.)
2096 2097
ﺗﺮﺗﻴﺐ (ﺗﺮﺗﻴﺐ اﺛﺮ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
tartīb⁺ tartīb⁺ kardan (be)
2098 2099 2100 2101
ﺗﺮﺗﻴﺐ اﺳﺒﺎب ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺝﻬﺎن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن
tartīb⁺-e asbāb⁺-e ḫāne tartīb⁺-e ǧahān tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ dādan (+Akk.)
Zusammenstellung (f.) berücksichtigen (was); Rücksicht nehmen (auf) Einrichten (f.) des Hauses Weltordnung (f.) anlegen (Teiche) anordnen; ordnen
2102 2103 2104 2105 2106 2107 2108 2109 2110 2111 2112 2113 2114 2115 2116
ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ دادن ﺗﺮﺗﻴﺐ ﮐﺮدن (ﺗﺮﺗﻴﺐ ﮐﺮدن )از ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮﺗﻴﺰﮎ ﺗﺮﺗﻴﺰﮎ ﺁﺑﻰ ﺗﺮﺗﻴﻞ ﺗﺮﺝﻤﺎن ﺗﺮﺝﻤﺎن ﺗﺮﺝﻤﺎﻧﻰ
tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ dādan (+Akk.) tartīb⁺ kardan (+Akk.) tartīb⁺ kardan (+Akk.; az) tartīb⁺ jāftan tar-tīzak tar-tīzak-e ābī tartīl⁺ tarǧomān⁺ tarǧomān⁺ tarǧomān⁺ī
2117 2118
ﺗﺮﺝﻤﺎﻧﻰ ﺗﺮﺝﻤﺎﻧﻰ ﮐﺮدن
2119 2120 2121 2122
ﺗﺮﺝﻤﻪ ﺗﺮﺝﻤﻪ ﺗﺮﺝﻤۀ اﺡﻮال ﺗﺮﺝﻤۀ اﺡﻮال ﺷﺨﺼﻰ
2123
ﺗﺮﺝﻤۀ ﺡﺎل
tarǧomān⁺ī tarǧomān⁺ī kardan (+Akk.) tarǧome⁺ tarǧome⁺ tarǧome⁺-je ahwāl⁺ tarǧome⁺-je ahwāl⁺-e šaḫsī⁺ tarǧome⁺-je hāl⁺
aufstellen herrichten ordnen; in Ordnung bringen veranstalten zurechtmachen zusammenstellen zusammenstellen zusammenfügen (was; aus) veranstaltet werden Kresse (f.); Gartenkresse (f.) Quellenehrenpreis (m.) nichtrhythmisches Lied Geldstrafe (f.)* Übersetzer (m.); Dolmetscher (f.) Dolmetscherei (f.); Dolmetscheramt (n.) Übersetzen (n.) übersetzen
Bemerkung
Quellenangaben Īrānšahr IV 82/19, Rāhnamā-i dānišgāh V 119/4, Hawker 1937:24 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte I 179/59), Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/14) MF I I/11, Īrānšahr I 84/10 Īrān 6072/2d Nicolas 1887:I 452 Niẓāmī (Lailā u Maǧnūn 20) Īrānšahr I 256/21 Ḥāfiẓ P XVII 8, Hawker 1937:24, Nicolas 1887:I 423 Nicolas 1887:I 423 FR I 28/8 Kašf-i talbīs 66/22, Schiller 97/21 Iṭṭilāʿāt 4421/3a, Īrān 6569/1a FR I 36/14 Īrānšahr I 84/12, Šarq I 20/15f. (Morier 1905:129/11) Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 220/13) Ǧāġmāʾī 1316:1/12 Haïm 1931 Haïm 1931:II 782a (Brooklime) EdI V 83b Nicolas 1887:I 46 (amende) Nicolas 1887:I 411 Sarmad (Isḥāq 1351ff.:II 206/10)
Name (m.); Benennung (f.) Übersetzung (f.) Lebensbeschreibung (f.) Selbstbiographie (f.)
Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 6/11) Gulhavī 1303:12/20, Beck 1914:33 Haïm 1931:I 80 Haïm 1931:I 57
Lebensbeschreibung (f.)
Qazvīnī 1907:I IV/1, Īrānšahr I 236/8, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 5/4)
917
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2124
( ﺑﻪ،ﺗﺮﺝﻤﻪ ﮐﺮدن )از
2125 2126
ﺗﺮﺝﻴﺢ (از/ﺑﺮ/ﺗﺮﺝﻴﺢ دادن )ﺑﻪ
2127 2128 2129 2130
(ﺗﺮﺝﻴﺢ دادن )ﮐﻪ (ﺑﻪ،ﺗﺮﺝﻴﺢ دادن )…را ﺗﺮﺝﻴﺢ داﺷﺘﻦ (ﺗﺮﺝﻴﺢ ﻧﻬﺎدن )ﺑﺮ
2131
ﺗﺮﺝﻴﻊ
2132 2133 2134 2135 2136 2137 2138 2139
ﺗﺮﺝﻴﻊ ﺗﺮﺝﻴﻊ ﺗﺮﺝﻴﻊ ﺗﺮﺡﻢ ﺗﺮﺡﻢ ﺗﺮﺡﻢ ﺗﺮﺡﻢ ﺗﺮﺡﻴﻢ
2140 2141 2142 2143 2144 2145 2146 2147 2148 2149 2150 2151
ﺗﺮﺧﻮن ﺗﺮﺧﻴﻢ ﺗﺮد ﺗﺮد ﺗﺮد ﺗﺮداﻣﻦ ﺗﺮداﻣﻦ ﺗﺮدد ﺗﺮدد ﺗﺮدد ﮐﺮدن ﺗﺮدد ﮐﺮدن (ﺗﺮدد ﮐﺮدن )ﻣﻴﺎن
2152 2153
ﺗﺮدﺳﺖ ﺗﺮدﺳﺘﻰ
Deutsch
tarǧome⁺ kardan (+Akk.; übersetzen (was; aus; in) az; be) tarǧīh⁺ Vorziehen (n.) tarǧīh⁺ dādan (+Akk.; vorziehen (was; wem) be/bar/az) tarǧīh⁺ dādan (ke) tarǧīh⁺ dādan (…rā; be) tarǧīh dāštan tarǧīh nehādan (+Akk.; bar) tarǧīʾ⁺
es vorziehen (daß) den Vorzug geben (wem; vor) vorzuziehen sein vorziehen (was; wem)
(Wiederholung der Formeln des Gebetsrufs) tarǧīʾ⁺ Kehrreim (m.) tarǧīʾ⁺ Wiedergabe (f.) tarǧīʾ⁺ Wiederholung (f.) tarahhom⁺ Barmherzigkeit (f.) tarahhom⁺ Begnadigung (f.) tarahhom⁺ Erbarmung (f.); Erbarmen (n.) tarahhom⁺ Mitleid (n.) Trauerversammlung (f.); Trauergottarhīm⁺ tesdienst (m.) tar-ḫūn Meuchelmörder (m.) tarḫīm⁺ Abkürzung (f.) tord bröcklig tord knusperig tord zerbrechlich; gebrechlich tar-dāman(-e) besudelt (durch) tar-dāman nassen Saumes: befleckt taraddod⁺ Gehen und Kommen (n.) taraddod⁺ Verkehr (m.) taraddod⁺ kardan schwanken; zaudern; zögern taraddod⁺ kardan verkehren taraddod⁺ kardan (mijān- hin und hergehen (zwischen) e) tar-dast geschickt; gewandt Geschicklichkeit (f.); Gewandtheit tar-dastī (f.)
Bemerkung
918 Quellenangaben (Smiles 2/24), Haas 1876:632/3 Wahrmund 1898:I 204 Pīrniyā 1313:I 71/6, Šaibānī 1314:I 42/11, Armaġān XVI 68/9, 172/25, Īrān 6040/2c, 6060/3e, 6450/1a, Īrānšahr I 125/6 Īrān 6023/1c Morier 1905:270/8 Wahrmund 1898:I 204 Ṣādiqī 1316:196/10, Īrānšahr I 146/8 EdI I 141a EdI V 84a Ādāb II 125/19 EdI I 141a Schiller 82/11, (Rosen 1925:135), Phl 416/7 Rosen 1925:50a Šaibānī 1314:I 63/8, Schiller 18/15 Īrān 6566/1f Īrān 6023/2d Nicolas 1887:I 77 Haïm 1931:I 37 Haïm 1931 Nicolas 1887:I 286 Haïm 1931:I 98 Sanāʾī (FR I 35/11) Rūmī (Nicholson 236) Dorn 1875:3/12 Nicolas 1887:I 200 Morier 1905:277/6 Šaibānī 1314:I 361/3 Mīrḫwānd (Samanidenkönige 50/13) Haïm 1931:I 260a Haïm 1931:I 260a
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2154
ﺗﺮدى
tordī
2155
ﺗﺮدﻳﺪ
tardīd⁺
2156 2157
ﺗﺮدﻳﺪ ﺗﺮدﻳﺪ
tardīd⁺ tardīd⁺
2158 2159 2160 2161 2162 2163 2164 2165 2166 2167
ﺗﺮدﻳﺪ ﺗﺮدﻳﺪ اﺳﺖ ازﻳﻨﮑﻪ ﺗﺮدﻳﺪ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺮدﻳﺪ داﺷﺘﻦ ﺗﺮدﻳﺪ داﺷﺘﻦ (ﺗﺮدﻳﺪ داﺷﺘﻦ )از ﺗﺮدﻳﺪ ﮐﺮدن (ﺗﺮدﻳﺪ ﮐﺮدن )در ﺗﺮدﻳﺪ ﻧﺪارد ﺗﺮذﻳﻞ
2168 2169 2170 2171 2172 2173 2174
ﺗﺮز ﺗﺮزﺑﺎن ﺗﺮزﺑﺎﻧﻰ ﺗﺮس ﺗﺮس ﺗﺮس ﺗﺮس
2175 2176 2177 2178 2179 2180 2181 2182 2183
ﺗﺮس ﺗﺮس ﺗﺮس ﺑﻰ ﺝﺎ ﺗﺮس ﺝﺎن ﺗﺮس ﺷﺪﻳﺪ ﺗﺮس ﮐﺸﻴﺪن ﺗﺮس ﻣﺮدن ﺗﺮﺳﺎ ﺗﺮﺳﺎ
Deutsch
Bemerkung
tarz tar-zabān tar-zabānī tars tars tars tars(-e)
Zerbrechlichkeit (f.); Gebrechlichkeit (f.) Unentschlossenheit (f.); Unschlüssigkeit (f.) Zaudern (n.); Zögern (n.) Zurückweisung (f.); Widerspruch (m.) Zweifel (m.) es ist zurückzuweisen, daß zweifelhaft schwanken; unschlüssig sein zweifeln zweifeln (an) zaudern; zögern zweifeln (an) es besteht kein Zweifel, daß Lästerung (f.); Verleumdung (f.); üble Nachrede Art (f.); Weise (f.) beredt Beredtsamkeit (f.) Bangen (n.) Befürchtung (f.) Entsetzen (n.)* Furcht (f.) (vor) (zu ﺗﺮﺳﻴﺪنtarsīdan)
tars tars tars-e bī ǧā tars-e ǧān tars-e šadīd⁺ tars kašīdan tars-e mordan tarsā tarsā
Gefahr (f.) Schreck (m.); Schrecken (m.) blinder Lärm Todesangst (f.) Entsetzen (n.); Schrecken (m.) sich abängstigen Todesangst (f.) ängstlich; zaghaft Christ (m.)
tardīd⁺ tardīd⁺ ast az-īn-ke tardīd⁺-āmīz : 2. ī<*ē tardīd⁺ dāštan tardīd⁺ dāštan tardīd⁺ dāštan (az) tardīd⁺ kardan tardīd⁺ kardan (dar) tardīd⁺ na-dārad ke tarzīl⁺
Quellenangaben Haïm 1931:I 98 Hugo 10/17b Nicolas 1887:I 108 Hidāyat (Iṣfahān 3/13) Schiller 46/22 Nr 20/18 Pīrniyā 1313:I 16/20 Pāzārgād 1315:371/1f., Īrān 6479/2b Pāzārgād 1315:371/1f. Qurʾān 2/22 Nicolas 1887:I 108 Īrān 6073/1e Īrān 5950/1b Nicolas 1887:I 381 Nicolas 1887:I 440 Nicolas 1887:I 440, 443 Pāzārgād 1315:475/24, 25, 498/18 Nicolas 1887:I 278 Nicolas 1887:I 434 LF 9/5, Saʿdī (Būstān 108), Īrān 6057/2e, Morier 1905:100/3, 348/19, Salemann/Shukovski 1889:77b+ Nicolas 1887:I 296 Nicolas 1887:I 434 Nicolas 1887:I 39 Ramażānī 1315:4/9 Nicolas 1887:I 30 Haïm 1931 Qurʾān 2/18 Nicolas 1887:II 87 FR I 29/6, Tārīḫ-i Ṭabarī 2/13, 281/3, Farruḫī (Dīvān 1/14, 2/32), Salemann/Shukovski 1889:63
919
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2184 2185 2186 2187
(ﺗﺮﺳﺎ)ى ﺗﺮﺳﺎﺑﭽﻪ ﺗﺮﺳﺎن ﺗﺮﺳﺎن
fürchtend; sich fürchtend Christenkind (n.); Christenknabe (m.) furchtsam fürchtend; sich fürchtend (zu ﺗﺮﺳﻴﺪنtarsīdan)
2188 2189 2190
ﺗﺮﺳﺎن ﺗﺮﺳﺎن ﺗﺮﺳﺎن ﺗﺮﺳﺎن ﺗﺮﺳﺎﻧﺪن
2191
ﺗﺮﺳﺎﻧﺪن
2192
ﺗﺮﺳﺎﻧﺪن
2193
ﺗﺮﺳﺎﻧﻴﺪن
2194
ﺗﺮﺳﺎﻧﻴﺪن
2195
ﺗﺮﺳﺎﻧﻴﺪن
2196
ﺗﺮﺳﺎﻧﻴﺪن
2197 2198 2199 2200 2201 2202 2203 2204 2205 2206 2207 2208 2209 2210 2211 2212
tarsā(j) tarsā-bače tarsān tarsān
Bemerkung
920 Quellenangaben
ängstlich; furchtsam in größter Furcht aufscheuchen; verscheuchen
Salemann/Shukovski 1889:63 Ḥāfiẓ (Dīvān 62/8) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10), (Jensen 1931:161) Nicolas 1887:I 278 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Nicolas 1887:I 43
ängstigen
(Īrān 6035/3a)
schrecken; erschrecken
(Ḥāfiẓ (Dīvān 74/2)), Nicolas 1887:I 434
aufscheuchen
Haïm 1931
ﺗﺮﺳﺎﺋﻰ ﺗﺮﺳﺎﻳﻰ/ﺗﺮﺳﺎﺋﻰ ﺗﺮﺳﻖ ﺗﺮﺳﻞ ﺗﺮﺳﻞ ﺗﺮﺳﻤﺖ ﺗﺮﺳﻨﺎﮎ ﺗﺮﺳﻨﺎﮎ (ﺗﺮﺳﻨﺪﻩ )از ﺗﺮﺳﻮ
tarsān tarsān tarsān tarsān <- >ﺗﺮﺳﺎنtarsāndan
ﺗﺮﺳﻮ (ﺗﺮﺳﻮ)ى ﺗﺮﺳﻮﺋﻰ ﺗﺮﺳﻰ ﺗﺮﺳﻰ ﻧﺪارد (ﺗﺮﺳﻴﺪن )از
tarsū tarsū(j) tarsūʾī tarsī tars-ī na-dārad <- >ﺗﺮسtarsīdan
zaghaft furchtsam; ängstlich Ängstlichkeit (f.); Furchtsamkeit (f.) christlich es ist nichts zu befürchten erschrecken (über)
aufschrecken; verschrecken
(= ﺗﺮﺳﺎﻧﺪنtarsāndan) Nicolas 1887:I 43, Rosen 1925:63
ängstigen
Īrān 6035/3a
schrecken; erschrecken
Nicolas 1887:I 434
christlich Christentum (n.) (Bezirk westlich vom Puscht i Kuh) bedachtsames Schreiben Schreiben (n.) ich fürchte für dich furchtbar furchtsam sich fürchtend (vor) feige; verzagt
Browne 1316:4/19 Hübschmann 1995:242 EdI III 53b Ḥamīdī (241/18 Nachwort) Morier 1905:IV/12 Ǧāmī (Rückert 1848:II 42/16) 1. Mose 15/12 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) ʿUnṣurī Vz 10/1 Pīrniyā 1313:II 1034/7, Schiller 79/6, 174/17, Haïm 1931 Nicolas 1887:II 87 Nicolas 1887:I 278, Phl 72/4 Phl 72/3 Rābiʿa (Sharq 196/28) Pāzārgād 1315:477/11 Nicolas 1887:I 434, Rosen 1925:63
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
2213
(ﺗﺮﺳﻴﺪن )از
<- >ﺗﺮسtarsīdan
sich fürchten (vor)
2214
(ﺗﺮﺳﻴﺪن )ﮐﻪ
fürchten (wen/was; daß)
2215 2216 2217 2218 2219 2220 2221 2222 2223 2224 2225
ﺗﺮﺳﻴﺪﻧﻰ اﺳﺖ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﺮﺳﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﺮش ﺗﺮش ﺗﺮش ﺗﺮش ﮐﺮدن
es ist zu fürchten; man muß fürchten Aufzeichnen (n.); Vorzeichnen (n.) Beschreibung (f.) Entwurf (m.); Riß (m.); Grundriß (m.) Zeichnung (f.) entwerfen; skizzieren zeichnen (bildlich) gerunzelt böse; erzürnt sauer; herb säuern
Jensen 1931:161 Nicolas 1887:II 791 Islam III 58 Haïm 1931:I 245a Haïm 1931:I 245a Haïm 1931:I 245a, Gš 23/1 Pāzārgād 1315:328/3, Haïm 1931:I 245a Saʿdī (Ḫabīāt 395/1) Rūmī (Manavī 131 (Kuka)) LF 68/8, 82/13, 109/16, Beck 1914:78 Haïm 1931:I 10, Nicolas 1887:I 35
2226 2227 2228 2229 2230 2231 2232
ﺗﺮش ﻣﺰﻩ ﺗﺮش ﻣﺰﻩ ﺗﺮﺷﺢ ﺗﺮﺷﺢ اﻟﺪم ﺗﺮﺷﺢ ﮐﺮدن ﺗﺮﺷﺢ ﮐﻨﻨﺪﻩ (ﺗﺮﺷﺮو)ى
<- >ﺗﺮسtarsīdan
LF 83/22, Pāzārgād 1315:475/25, Ramażānī 1315:12/4, Gulhavī 1303:15/2, (Salemann/Shukovski 1889:77b+) Ḥāfiẓ (Dīvān 3/5, 7/5, 58/10, 66/6)
herb schmeckend sauer; sauer schmeckend; säuerlich Absonderung (f.); Ausscheidung (f.) Blutschwitzen (n.) ausscheiden ausscheidend sauergesichtig; sauertöpfisch; unfreundlich; mürrisch
Beck 1914:78 Nicolas 1887:I 17 Īrān 5843/1e, Nicolas 1887:II 610 Nicolas 1887:I 379
2233 2234 2235 2236 2237 2238 2239 2240 2241 2242 2243 2244
ﺗﺮﺷﺮوﺋﻰ ﺗﺮﺷﺮوﺋﻰ ﺗﺮﺷﺮوﺋﻰ ﺗﺮﺷﻨﺎﮎ ﺗﺮﺷﻮ ﺗﺮﺷﻪ ﺗﺮﺷﻰ ﺗﺮﺷﻰ ﺗﺮﺷﻰ ﺗﺮﺷﻰ ﺧﻴﺎر ﺗﺮﺷﻰ ﮐﻠﻢ ﺗﺮﺷﻴﺂﻻت
torš⁺⁺-rūʾī torš⁺⁺-rūʾī torš⁺⁺-rūʾī toroš⁺⁺nāk toroš⁺⁺-ū : ū<*ō torše⁺⁺ toroš⁺⁺ī toroš⁺⁺ī toroš⁺⁺ī torš⁺⁺ī-ḫijār toršī⁺⁺-kalam toroš⁺⁺ī-ālāt⁺
finsteres Gesicht saueres Gesicht Unfreundlichkeit (f.) säuerlich Sauerwasser (n.) Sauerampfer (m.) Eingesäuertes (n.); Essigfrüchte saure Speise Säure (f.) Essiggurke (f.); Pfeffergurke (f.) Sauerkraut (n.); Sauerkohl (m.) in Essig Eingelegtes; Essigfrüchte
(Pāzārgād 1315:368 Bild) Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 256/1), Qaraǧadaġī (Mūsī Zhūrdān 10), Haïm 1931:I 57, ZDMG XLVIII 698/1 Nicolas 1887:II 118 Nicolas 1887:II 118 Nicolas 1887:I 35 GK 184 Hedin 1910:II 107 Achundow 362 Īrān 6072/4f FR I 28/10 Armaġān XVII 332/7 Nicolas 1887:I 262 Nicolas 1887:I 196 BQ I 24/23a
921
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2245 2246 2247 2248 2249 2250 2251 2252 2253 2254 2255 2256 2257 2258 2259
ﺗﺮﺷﻴﺖ ﺗﺮﺷﻴﺪن ﺗﺮﺹﺪ ﺗﺮﻋﻪ ﺗﺮﻋۀ ﺳﻮﺋﺰ ﺗﺮﻋۀ ﻣﺎﻧﺶ ﺗﺮﻋﻬﺴﺎزى ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﺗﺮﻏﻴﺐ (Pl. ات-) ﺗﺮﻏﻴﺐ (ﺗﺮﻏﻴﺐ )ﺑﺴﻮى ﺗﺮﻏﻴﺐ ﮐﺮدن (ﺗﺮﻏﻴﺐ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
2260 2261 2262
ﺗﺮف ﺗﺮﻓﻨﺞ ﺗﺮﻓﻨﺪ
2263 2264 2265 2266 2267 2268 2269 2270 2271 2272
ﺗﺮﻓﻨﺪ ﺗﺮﻓﻨﺪﻩ ﺗﺮﻓﻴﻊ ﺗﺮﻓﻴﻊ رﺗﺒﻪ ﺗﺮﻓﻴﻖ ﺗﺮﻗﻪ ﺗﺮﻗﻰ ﺗﺮﻗﻰ ﺗﺮﻗﻰ (Pl. ات-) ﺗﺮﻗﻰ
2273 2274 2275 2276 2277 2278
ﺗﺮﻗﻰ ﮐﺮدن ﺗﺮﻗﻰ ﮐﺮدن ﺗﺮﻗﻰ ﮐﺮدن ﺗﺮﻗﻰ ﮐﺮدن ﺗﺮﻗﻰ ﮐﺮدن ﺗﺮﻗﻰ ﮐﺮدن ﻗﻴﻤﺖ
toršijjat⁺ <- >ﺗﺮشtoroš⁺⁺īdan
Deutsch
Bemerkung
922 Quellenangaben
Säure (f.) versauern Beobachtung (f.) Kanal (m.); Schiffahrtskanal (m.) Suezkanal (m.) Ärmelkanal (m.) Kanalbau (m.) Aneiferung (f.) Anregung (f.) Antrieb (m.) (für) Empfehlung (f.) Ermunterung (f.) Antrieb (m.) (zu) aneifern aufreizen (wen; zu)
Nicolas 1887:I 19 Morier 1905:295/8 Litt 97 Īrān 6023/3b, 6432/1c, 6508/1e Īrān 6466/3d Īrān 6062/2f Haïm 1931:I 113
getrocknete Sauermilch schwieriger Steig Falschheit (f.); Betrug (m.); Nichtigkeit (f.) Unsinn (m.)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 25/9) Šams-i Faḫrī (Lexicon 20/18, 21/8) GK 159
tarfand tarfande tarfīʾ⁺ tarfīʾ⁺-e rotbe⁺ tarfīq⁺ torqe⁺ tarraqī⁺ tarraqī⁺ tarraqī⁺ tarraqī⁺ (Pl. -āt)
Erhöhen (n.); Erhöhung (f.) Rangerhöhung (f.) Zuordnung (f.); Beiordnung (f.) Ampel (f.) Ansteigen (n.) Steigen (n.) Steigerung (f.) Fortschritt (m.); Entwicklung (f.)
tarraqī⁺ kardan tarraqī⁺ kardan tarraqī⁺ kardan tarraqī⁺ kardan tarraqī⁺ kardan tarraqī⁺ kardan-e qejmat⁺
ansteigen fortschreiten Fortschritte machen sich entwickeln sich vergrößern Ansteigen des Preises
Nicolas 1887 Īānī 1312:4/12 Nicolas 1887 Haïm 1931:I 22 Īānī 1312:4/12 Īrān 5979/2a Mīrḫwānd (Samanidenkönige 50/4)
(= ﺗﺮﻓﻨﺪtarfand)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 26/17, 27/17) GK 159 Sāln P 1315:70/24 Sāln P 1315:70/20 Nicolas 1887:I 21 Litt 117 Īrān 6411/3e Īrān 4664/1b, Īrānšahr II 251/1b, Gš 14/22 Rückert 1874:26 Šaibānī 1314:I 2/6, Kašf-i talbīs 153/16, Īrān 6411/3e, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/3) Īrān 6404/1d Rosen 1925:63 Browne 1316:19/15, Beck 1915:175 Īrān 6404/1d Jensen 1931:158 Nicolas 1887:II 109
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2279 2280 2281 2282
ﺗﺮﻗﻰ ﻣﻴﺰان ﺑﻬﺎ ﺗﺮﻗﻰ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮﻗﻴﻖ ﺗﺮﻗﻴﻢ ﻳﺎﻓﺘﻦ
2283
ﺗﺮﮎ
torak
2284 2285 2286 2287 2288 2289 2290
ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ
torok tark⁺ tark⁺ tark⁺ tarak tork tork
Steigen (n.) der Preise wachsen; zunehmen Verdünnung (f.) beschrieben werden; geschildert werden (Name eines mongolischen Heerführers) (ON, Ort bei Meschhed) Aufgabe (f.); im Stiche Lassen (n.) Aufgeben (n.); Aufgabe (f.) Lassen (n.) Riß (m.); Spalt (m.) schöner Knabe Türke (.m)
2291 2292 2293
ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ
tork tark⁺ tark⁺(-e)
Türkensklave (.m) Verlassen (n.) Verzicht (m.) (auf)
2294 2295 2296
ﺗﺮﮎ ﺗﺮﮎ اﺧﻢ ﮐﺮدن ﺗﺮﮎ ادب
tark⁺ tark⁺-e aḫm kardan tark⁺-e adab⁺
Zurücklassen (n.) die Stirne glätten Ungezogenheit (f.)
2297 2298 2299 2300 2301 2302 2303 2304
ﺗﺮﮎ ﺝﻬﺎن ﺗﺮﮎ دار ﺗﺮﮎ دﻧﻴﺎ ﺗﺮﮎ دﻳﺎر ﺗﺮﮎ ﻋﺎدت ﺗﺮﮎ ﻋﻤﻞ ﺗﺮﮎ ﻓﻠﮏ ﺗﺮﮎ ﮐﺮدن
tark⁺-e ǧahān tarak-dār tark⁺-e donjā⁺ tark⁺-e dijār⁺ tark⁺-e ādat⁺ tark⁺-e amal⁺ tork-e falak⁺ tark⁺ kardan (+Akk.)
Weltentsagung (f.) geborsten; gesprungen Weltflucht (f.) Auswanderung (f.) Entwöhnung (f.) Aufhören (n.) der Türke des Himmels: der Mars aufgeben
2305 2306 2307 2308
ﺗﺮﮎ ﮐﺮدن ﺗﺮﮎ ﮐﺮدن ﺗﺮﮎ ﮐﺮدن (ﺗﺮﮎ ﮐﺮدن )از
tark⁺ kardan (+Akk.) tark⁺ kardan (+Akk.) tark⁺ kardan (+Akk.) tark⁺ kardan (az)
ausweisen*; vertreiben* verlassen zurücklassen verzichten (auf)
tarraqī⁺-je mīzān⁺-e bahā tarraqī⁺ jāftan tarqīq⁺ tarqīm⁺ jāftan
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 5839/1a Īrān 6019/1a Haïm 1931:I 266a MF I 64/16 EdI III 51a EdI V 173b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Nicolas 1887:I 328 Beck 1915:355 Armaġān XVII 335/13 Ḥāfiẓ (Dīvān 8/1, 15/3) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/17), Ḥāfiẓ (Dīvān 8/3, 64/6), Salemann/Shukovski 1889:36 Salemann/Shukovski 1889:77a+ Rosen 1926:120 Ḥāfiẓ (Dīvān 76/5), ʿAṭṭār (Nicholson 1906:335), Morier 1905:76/5, Rückert 1874:25 Beck 1915:355 Nicolas 1887:I 322 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-adab I 328/3), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/9) Ḥāfiẓ (Dīvān 52/7) Haïm 1931 Morier 1905:291/11 Nicolas 1887:II 90 Nicolas 1887:I 352 Nicolas 1887:I 367 Šams-i Faḫrī (Lexicon 13/9) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 7/15, Nicolas 1887:I 328 Morier 1905:340/10 FN I 16/9a, Īrān (6060/1d), 6061/2f Beck 1914:74 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 4/2)
923
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2309 2310 2311 2312 2313 2314 2315 2316 2317 2318
ﺗﺮﮎ ﮔﺮدون ﺗﺮﮎ ﮔﻔﺘﻦ ﺗﺮﮎ ﻣﻠﮑﻴﺖ ﺗﺮﮎ ﻧﮋاد ﺗﺮﮎ ﻧﺸﻴﻦ ﺗﺮﮎ ﻧﻔﺲ ﺗﺮﮎ وﻃﻦ ﺗﺮﮎ وﻃﻦ ﮐﺮدن ﺗﺮﮐﺎرى ﺗﺮﮐﺎﻧﺪن
2319 2320
ﺗﺮﮐﺎﻧﻪ ﺗﺮﮐﺎﻧﻴﺪن
2321
ﺗﺮﮐﺎﻧﻴﺪن
2322
ﺗﺮﮐﺎﻧﻴﺪن
2323 2324 2325
ﺗﺮﮐﺘﺎز ﺗﺮﮐﺘﺎز ﺗﺮﮐﺴﺘﺎن
2326 2327 2328 2329 2330
ﺗﺮﮐﺴﺘﺎن زﻣﻴﻦ ﺗﺮﮐﺴﺘﺎﻧﻰ ﺗﺮﮐﺶ ﺗﺮﮐﺶ دوزى ﺗﺮﮐﻤﺎن
2331 2332 2333 2334 2335 2336 2337 2338 2339 2340
ﺗﺮﮐﻤﺎن ﭼﺎى ﺗﺮﮐﻤﻦ ﺗﺮﮐﻤﻦ ﺗﮑﻪ ﺗﺮﮐﻨﺪ ﺗﺮﮐﻨﺪﻩ ﺗﺮﮐﻮار ﺗﺮﮐﻪ ﺗﺮﮐﻪ ﺗﺮﮐﻪ ﺗﺮﮐۀ ﺑﻴﺪ
tork-e gardūn tark⁺ goftan (+Akk.) tark⁺-e melkijjat⁺ tork-nežād tork-nešīn tark⁺-e nafs⁺ tark⁺-e watan⁺ tark⁺-e watan⁺ kardan tar-kārī <- >ﺗﺮﮐﺎنtarakāndan
Deutsch
Bemerkung
924 Quellenangaben
der Türke des Himmels: der Mars aufgeben Entäußerung (f.) türkischer Abkunft von Türken bewohnt Selbstverleugnung (f.); Entsagung (f.) Auswanderung (f.) auswandern Gartengewächs (n.); Gemüse (n.) aufreißen
Šams-i Faḫrī (Lexicon 35/14) Īrānšahr II 3/17 Nicolas 1887:I 354 Browne 1316:13/22 Browne 1316:15/6 Nicolas 1887:I Nicolas 1887:I 451, II 90 Nicolas 1887:I 451 Beck 1914:315 Nicolas 1887:I 282
wie ein Türke aufreißen
Rūmī (Nicholson XLII [oder XVII]) Nicolas 1887:I 640
bersten machen
Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 22/13)
zum Bersten bringen; sprengen
Īrān 6034/3d
Einfall (m.) [= Invasion (f.)] Raubüberfall (m.) Türkenland (n.); (LN) Turkestan
Šams-i Faḫrī (Lexicon 86/11) Muḫliṣ-i Kāšī (BA II 511/15a) Saʿdī (Gulistān 49/12), (Salemann/Shukovski 1889:92) Qazvīnī 1907:VIII/12 Achundow 375 Shams-i Faḫrī (Lexicon 61/9, 62/2) Kaihān 1311:II 333 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 10/11), Browne 1316:16/15 Kaihān 1311:III 5/17
torkestān-zamīn torkestānī tarkaš tarkeš-dūzī torkmān
das Land Turkistan turkistanisch Köcher (m.) Köchernähen (n.)* Turkmene (m.)
torkmān⁺⁺-čāj⁺⁺ torkman⁺⁺ torkman⁺⁺-e tekke⁺⁺ tarkand tarkande torkwār tarke⁺ tarke tarke tarke-je bīd
(ON) Türkenwasser (n.) Turkmene (m.) Tekketurkmene (m.) List (f.) List (f.) türkisch Erbe (n.) Hinterlassenschaft (n.) Gerte (f.); Rute (f.) Zweig (m.); Zweiglein (n.) Weidenrute (f.); Weidenzweig (m.)
(davon Ableitung auf -ī)
Sykes 1316:I 16/2 Horn 1893:86 Horn 1893:86 GK 191 Īrān 6034/2d Haïm 1931:II 743a Haïm 1931:I 94 Haïm 1931:II 756b
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2341
ﺗﺮﮐۀ ﺝﮕﻦ
2342 2343
ﺗﺮﮐﻰ ﺗﺮﮐﻰ
2344 2345 2346 2347
ﺗﺮﮐﻰ ﺁذرﺑﺎﻳﺠﺎﻧﻰ ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺗﺮﮐﻴﺐ
2348
(Pl. ات-) ﺗﺮﮐﻴﺐ
2349 2350
Deutsch
tarke-je ǧagan torkī torkī
Turkmene (m.)* türkisch; Türke (m.)
torkī-je āzarbājǧānī tarkīb⁺ tarkīb⁺ tarkīb⁺ tarkīb⁺ (Pl. -āt)
aserbeidschanisches Türkisch (bildlich) Leib (m.); Körper (m.) Ausdruck (m.) Mechanismus (m.); Bau (m.); Einrichtung (f.) Zusammenfassung (f.)
(ﺗﺮﮐﻴﺐ )از (ﺗﺮﮐﻴﺐ )ﺑﺎ
tarkīb⁺ (az) tarkīb⁺ (bā)
Zusammengesetztes (n.) (aus) (chemisch) Verbindung (f.) (mit)
2351 2352
(ﺗﺮﮐﻴﺐ )ﺑﺎ ﺗﺮﮐﻴﺐ اﺝﺰا
tarkīb⁺ (bā) tarkīb⁺-e aǧzā⁺
2353
ﺗﺮﮐﻴﺐ اﮐﺴﻴﮋﻧۀ ﮔﻮﮔﺮد
Zusammenfügung (f.) (mit) Mechanismus (m.); Einrichtung (f.); Bau (m.) Schwefelsauerstoffverbindung (f.)
2354 2355
ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺮﮐﻴﺐ اﻧﺪاﺧﺘﻦ
2356
ﺗﺮﮐﻴﺐ اﻧﺪاﺧﺘﻦ
2357
ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺑﺎ اﮐﺴﻴﮋن
2358 2359 2360 2361
ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺑﺪن (ﺗﺮﮐﻴﺐ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ )ﺑﻪ (ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺷﺪن )ﺑﺎ ( ﺑﺎ،ﺗﺮﮐﻴﺐ ﮐﺮدن )از
2362 2363 2364 2365
ﺗﺮﮐﻴﺐ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺮﮐﻴﺐ ﻣﺲ ﺗﺮﮐﻴﺐ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮﮐﻴﺐ ﺋﻴﺪرژﻧۀ ﮔﻮﮔﺮد
2366
(ﺗﺮﮐﻴﺒﺶ اﺳﺖ )از
tarkīb⁺-e oksīžene⁺⁺⁺-je gūgerd tarkīb⁺-āmīz : 2.ī<*ē az tarkīb⁺ andāḫtan (+Akk.) az tarkīb⁺ andāḫtan (+Akk.) tarkīb⁺ bā oksīžen⁺⁺⁺ tarkīb⁺-e badan⁺ tarkīb⁺ pazīroftan (be) tarkīb⁺ šodan (bā) tarkīb⁺ kardan (+Akk.; az; bā) tarkīb⁺-konande tarkīb⁺-e mess tarkīb⁺ jāftan tarkīb⁺-e īdrožene⁺⁺⁺-je gūgerd tarkīb⁺-aš ast (az)
Bemerkung
Quellenangaben
(= ﺗﺮﮐۀ ﺑﻴﺪtarke-je bīd)
Haïm 1931:II 756b Rūmī (Nicholson 328) FA 683/2b, Farālāvī (MF I 65/24), Īrān 6411/3f Pīrniyā 1313:I 12/17 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 4/4) Īrān 6058/1c Nicolas 1887:II 71 Fnb [= FN?] I 9/5b, Armaġān XVIII 239/1, Īrān 6411/3f ŠL II 364/18c Ḥāfiẓ (Dīvān 18/3), Īrān 6010/3b, Nicolas 1887:I 213 Ḥāfiẓ (Dīvān 18/3) Nicolas 1887:II 71 Rāhnamā-i dānišgāh III 21/13f.
zusammengesetzt verbiegen
Haïm 1931 Nicolas 1887:I 321
verunstalten
Nicolas 1887:I 321
Sauerstoffverbindung (f.); Verbrennung (f.) Leibesbeschaffenheit (f.) zusammengesetzt werden (mit) sich verbinden (mit) zusammensetzen (was; aus; mit)
Haïm[?]
Setzer (m.); Schriftsetzer (m.) Kupferverbindung (f.) zusammengesetzt werden Schwefelwasserstoffverbindung (f.)
Nicolas 1887:I 220 FA 5/17a Riyāżī 1319:154/19 Kaihān 1311:I 9/9, Īrān 6411/3f, 6423/2d, Nicolas 1887:I 221, (Wb 11/11) Nicolas 1887:I 222 Rāhnamā-i dānišgāh III 74 Pīrniyā 1313:III 2255/16 Rāhnamā-i dānišgāh III 21/13f.
er besteht (aus)
Ḥāfiẓ (Dīvān 199/4)
925
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2367
ﺗﺮﮐﻴﺒﻰ
2368 2369 2370 2371 2372
ﺗﺮﮐﻴﺪن ﺗﺮﮐﻴﺪن ﺗﺮﮐﻴﺪن ﺗﺮﮐﻴﺪن ﺗﺮﮐﻴﺪن
<- >ﺗﺮﮎtorkīdan
2373 2374 2375 2376 2377 2378 2379 2380 2381 2382 2383
ﺗﺮﮐﻴﺪﻩ ﺗﺮﮐﻴﻪ ﺗﺮﮎ… دادن ﺗﺮﮎ… ﮐﺮدن ﺗﺮﮎ… ﮐﺮدن ﺗﺮﮎ… ﮐﺮدن ﺗﺮﮎ… ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺮﮎ… ﮔﻔﺘﻦ ﺗﺮگ ﺗﺴﺖ ﺗﺮﻣﺘﺎى ﺗﺮﻣﺪ
tarakīde torkijje⁺ tark⁺-e… dādan tark⁺-e… kardan tark⁺-e… kardan tark⁺-e… kardan tark⁺-e… gereftan tark⁺-e… goftan targ-e to-st taromtāj⁺⁺ termed
2384
ﺗﺮﻣﺰ
2385 2386 2387 2388 2389 2390 2391 2392 2393 2394 2395 2396 2397
ﺗﺮﻣﺰ ﭘﺎﺋﻰ ﺗﺮﻣﺰ ﺧﻄﺮ ﺗﺮﻣﺰ دﺳﺘﻰ ﺗﺮﻣﺰ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺰ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﺮﻣﺲ ﺗﺮﻣﻨﺶ ﺗﺮﻣﻪ ﺗﺮﻣﻴﻢ ﺗﺮﻣﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﻴﻢ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮن ﺗﺮﻧﺞ
tarkīb⁺ī
tormoz tormoz-e pāʾī tormoz-e ḫatar⁺ tormoz-e dastī tormoz kardan tormoz kašīdan (+Akk.) tarmos* tar-maneš tarme tarmīm⁺ tarmīm⁺ kardan (+Akk.) tarmīm⁺ jāftan [keine Transkription] toronǧ
Deutsch
Bemerkung
Zusammensetzungs-; der Zusammensetzung; zusammengesetzt; synthetisch ein Türke sein in die Luft fliegen; auffliegen krachen; treffen zersplittern zerspringen; aufspringen; bersten; platzen; zerplatzen zersprungen; geborsten; geplatzt (zu ﺗﺮﮐﻴﺪنtarakīdan) Türkei (f.) aufgeben (was); verzichten (auf) aufgeben (was) entsagen (wem) verzichten (auf) verzichten (auf) entsagen (wem) dein Helm ist Sperber (m.) (davon Ableitung (ON) auf -ī) Bremse (f.); Wagenbremse (f.); Bremsschuh (m.); Bremsvorrichtung (f.) Fußbremse (f.) Notbremse (f.) Handbremse (f.) bremsen bremsen Wolfsbohne (f.); Lupine (f.) schlechte Handlungsweise (f.) (unbelegt) Kaschmirschal (m.) (s. ﺷﺎلšal) Verbesserung (f.) verbessern sich erholen* Singvogel (m.) bittere Orange
926 Quellenangaben BA II 503/21c, FR I 108/22, 113/19, Īrān 6034/1f, Rāhnamā-i dānišgāh III 9/4 Ṭarzī (Īrānšahr II 724/6, 725/12) Haïm 1931:I 86 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Nicolas 1887:I 425 Tārīḫ-i Ṭabarī 17/18, 22, Īrān 5824/1d, 6040/4f, Nicolas 1887:I 282, 425 Šams-i Faḫrī (Lexicon 15/12, 33/16) Īrān 6411/3b Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 25/19) Nicolas 1887:II 532 FR I 44/16 Ḥāfiẓ (Dīvān 15/3, 26/6), Saʿdī (Būstān 12) Ḥāfiẓ (Dīvān 30/6), Ḫusrau (FR II 322/16) Ḥāfiẓ (Dīvān 65/9, 76/8) Firdausī (ZDMG XLV 620) Nicolas 1887:I 453 MF I 506/31 Litt 62, 139 Hinz 1942:239b Hinz 1942:64 Hinz 1942:239b Rāhnamā-i danišgāh III 106/12 Litt 139 Achundow 358 Horn 1893:25 Nicolas 1887:I 151 Īrān 5747/1e, (Īrānšahr I 314/16), Phl 416/13 Īrānšahr I 314/16 Īrān 6466/3d Haïm 1931:II 740a BQ I 122/5b, Šams-i Faḫrī (Lexicon 81/16), Tārīḫ-i Ṭabarī 24/2, Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2398 2399 2400 2401 2402
ﺗﺮﻧﺞ ﺗﺮﻧﺞ ﺗﺮﻧﺞ ﺁﺑﺨﺴﺖ ﺗﺮﻧﺞ ﮐﺖ ﺗﺮﻧﺠﺎﻧﻴﺪن
2403
ﺗﺮﻧﺠﺎﻧﻴﺪن
2404 2405
ﺗﺮﻧﺠﺒﻴﻦ ﺗﺮﻧﺠﻰ
toronǧ toronǧ toronǧ-e ābḫast trenǧkot⁺⁺⁺ <- >ﺗﺮﻧﺠﺎنtoronǧānīdan
2406 2407
ﺗﺮﻧﺠﻴﺪن ﺗﺮﻧﺠﻴﺪﻩ
<- >ﺗﺮﻧﺞtoronǧīdan
2408 2409 2410
ﺗﺮﻧﺠﻴﺪﻩ ﺷﺪن ﺗﺮﻧﺪ ﺗﺮﻧﮏ
2411 2412 2413
ﺗﺮﻧﻢ ﺗﺮﻧﻢ ﮐﺮدن ﺗﺮﻧﻢ ﮐﺮدن
2414
ﺗﺮوﻧﺪ
2415 2416
ﺗﺮوﻧﺪﻩ ﺗﺮوﻳﺞ
tarwande tarwīǧ⁺
Verbreitung (f.); Ausbreitung (f.)
2417 2418
ﺗﺮوﻳﺞ ﺗﺮﻩ
tarwīǧ⁺ tare
Werbetätigkeit (f.) Grünzeug (n.)
2419 2420 2421 2422 2423
ﺗﺮﻩ ﺗﺮﻩ ﺗﺮﻩ ﺗﺮ۽ ﺗﻴﺰﮎ ﺗﺮﻩ ﺗﻴﺰﮎ
tare tare tare tare-je tīzak tarre-tīzak
Kraut (n.); Pflanze (f.) Kresse (f.)* Porree (m.) (Allium porrum L.) Kresse (f.); Gartenkresse (f.) Kresse (f.); Gartenkresse (f.)
toronǧīde šodan tarend tarnak tarannom⁺ tarannom⁺ kardan tarannom⁺ kardan (+Akk.) tarwand
Krampf (m.)* Zitrone (f.) verdorbene Orange Sportmantel (m.) kräuseln
Bemerkung
(engl. trenchcoat)
Quellenangaben 261/5, 6) Nicolas 1887:I 278 GK 127 ʿAlī-i Farqadī (FR I 25/14) Īrān 5704/4c Nicolas 1887:I 284
zusammenziehen
Nicolas 1887:I 284
Manna (n.) (in Kerman) Kneipen (n.); Zwicken (n.) zusammenschrumpfen
EdI I 291b Šams-i Faḫrī (Lexicon 88/9) Nicolas 1887:I 284 (zu ﺗﺮﻧﺠﻴﺪن toronǧidan)
sich krümmen (in Isfahan) eine Art Zaunkönig (m.)* (= ﺗﺰtaz) (Fl.-N., Fluß im Gebiet von Kandahar) singender Vortrag sing spielen (ein Musikstück) Erstling (m.) (einer Frucht); Falschheit (f.); Nichtigkeit (f.); Betrug (m.)
Nicolas 1887:I 327 Šams-i Faḫrī (Lexicon 52/11) EdI I 157a Ādāb II 125/19 Šarq II 14/14 Īrān 5824/2c Horn 1893:86
(= ﺗﺮوﻧﺪtarwand)
[s. ﺗﺮ۽ ﺗﻴﺰﮎtare-je tīzak]
Horn 1893:86 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 28, Īrān 6411/3e, Browne 1316:21/2 Iṭṭilāʿāt 1554/1d FA 191/15b, Ibn Yamīn (FA 191/18b), ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 323/17), Kamāl Iṣfahānī (FA 191/18b) Šams-i Faḫrī (Lexicon 112/1) Rūmī (Vierzeiler 45/2) Achundow 394 FR I 79/2 Haïm 1931
927
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2424 2425 2426 2427 2428 2429 2430 2431 2432 2433
ﺗﺮﻩ ﺗﻴﺰﮎ/ﺗﺮﻩ ﺗﻴﺰﮎ ﺗﺮهﺎت ﺗﺮهﺎت ﺗﺮهﺎن ﺗﺮهﺎن اﻣﺮاﺋﻰ ﺗﺮهﺒﺎر ﺗﺮهﺒﺎر ﻓﺮوﺷﻰ ﺗﺮهﺘﻴﺰﮎ ﺁﺑﻰ ﺗﺮهﺘﻴﺰهﺰار ﺗﺮهﺪوغ
2434 2435 2436 2437 2438 2439 2440 2441 2442 2443 2444 2445 2446 2447 2448 2449 2450 2451 2452 2453 2454 2455
ﺗﺮهﺰار ﺗﺮهﻪ ﺗﺮهﻴﺐ ﺗﺮهﻴﺒﻰ ﺗﺮى ﺗﺮى ﺗﺮى/ﺗﺮى (ﺗﺮﻳﺎق )ﺑﺮ ﺗﺮﻳﺎق ﺹﻔﺖ ﺗﺮﻳﺎﻗﻰ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﻓﺮوﺷﻰ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﮐﺶ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﮐﺸﻰ ﺗﺮﻳﺎﮐﻰ ﺗﺮﻳﺎن ﺗﺮﻳﺒﻮن (ﺗﺮﻳﺪ ﮐﺮدن )در ﺗﺰ ﺗﺰاﺡﻢ
2456 2457
ﺗﺰارى ﺗﺰاﻳﺪ
Deutsch
Gartenranke (f.) (Brassica Eruca) Lügen; Possen; Unfug Unsinn (m.); Albernheit (f.) (eine große Gruppe der Luren) (einer der kurdischen Lakstämme) Gemüse (n.); Grünzeug (n.) Gemüsehandel (m.) Brunnenkresse (f.)* Kressenbeet (n.) (eine Speise, mit der Pflanze ژاژžāž oder ﮐﻨﮕﺮkangar bereitet) tare-zār Küchengarten (m.) torrahe⁺ Lüge (f.); Posse (f.) tarhīb⁺ Schrecken (n.) tarhīb⁺ī empfindlich; schmerzend (Strafe) tarī zu Wasser tarrī feucht; frisch tarī/tarrī Feuchtigkeit (f.); Nässe (f.) terjāq⁺ (bar) Gegengift (n.) (für/gegen) terjāq⁺-sefat⁺ gegengiftartig terjāq⁺ī Gegengiftterjāk Allheilmittel (n.) terjāk Gegengift (n.) terjāk Opium (n.) terjāk-forūšī Opiumverkauf (m.) terjāk-keš Opiumraucher (m.) terjāk-kešī Opiumrauchen (n.) terjākī Opiumraucher (m.) tarjān/terjān Weidenkorb (m.) trībūn⁺⁺⁺ Tribun (m.) tarīd kardan (+Akk.; dar) tauchen; eintauchen (was; in) taz (eine Art) Zaunkönig (m.)* tazāhom⁺ Gedränge (n.)
Bemerkung
tare-tīzak/tarre-tīzak torrahāt⁺ torrahāt⁺ tarhān terhān-amrāʾī tare-bār tare-bār-forūšī tare-tīzak-e ābī tare-tīze-zār tare-dūq
tzār⁺⁺⁺ī tazājod⁺
zaristisch Zunahme (f.); Vermehrung (f.)
928 Quellenangaben Achundow 359 Morier 1905:285/11 Nicolas 1887:I 103 EdI III 46a EdI III 11b Īrān 6057/1f Kaihān 1311:III 332 Nicolas 1887:I 281 Nicolas 1887:I 281 Šams-i Faḫrī (Lexicon 3/3)
(= ﺗﺮﻧﺪtarend)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 51/11) (Morier 1905:285/11) Rückert 1874:27 Haïm 1931:I 18 Beck 1914:80 Horn 1893:85 KL 69/12, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/3) MF I I/14 (Haïm 1931:I 35) (Haïm 1931:I 35) Ibn Sīnā (Gött Gel 1875:557) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/6), GK 7 Pāzārgād 1315:369/8, Gš 126/7 Kaihān 1311:II 332 Īrānšahr I 103/2 Īrānšahr I 103/2 Īrānšahr I 158/16 Šams-i Faḫrī (Lexicon 96/13) Šaibānī 1314:I 1/17 FR I 65/5 Šams-i Faḫrī (Lexicon 52/10, 14) Šams-i Faḫrī (Lexicon 61/1, 80/16, 98/9), Phl 72/24 Browne 1316:V/17 Īrān 6023/2f, Morier 1905:334/7, Beck 1914:370
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2458 2459 2460 2461 2462 2463 2464
[!] ﺗﺰرﻳﻖ ﺷﺪن ﺗﺰﮎ ﺗﺰﮎ ﺗﺰﮐﻴﻪ ﺗﺰﮐﻴﻪ ﺗﺰﻟﺰل ﺗﺰﻟﺰل
2465 2466 2467 2468 2469 2470
ﺗﺰﻟﺰل ﺗﺰﻟﺰل ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺗﺰﻟﺰل ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺰﻟﺰﻟﭙﺬﻳﺮ ﺗﺰوج ﺗﺰوج
2471 2472 2473 2474
ﺗﺰوﮐﺎت ﺗﺰوﻳﺞ ﺗﺰوﻳﺞ ﮐﺮدن (ﺗﺰوﻳﺞ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
2475 2476 2477 2478
ﺗﺰوﻳﺮ ﺗﺰوﻳﺮ ﺗﺰوﻳﺮ ﺗﺰهﺪ
2479 2480 2481
ﺗﺰﺋﻴﺪ/ﺗﺰﻳﻴﺪ ﺗﺰﻳﻴﺪ… ﮐﺮدن ﺗﺰﻳﻴﻦ
2482
ﺗﺰﻳﻴﻦ
2483 2484 2485 2486 2487 2488
ﺗﺰﻳﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﺰﻳﻴﻦ ﮐﺮدن (ﺗﺰﻳﻴﻦ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﺎ (Pl. ات-) ﺗﺰﺋﻴﻦ/ﺗﺰﻳﻴﻦ ﺗﺰﻳﻴﻨﺎت ﺗﺰﻳﻴﻨﺎت دادن
Deutsch
tazrīq šodan tazak tazak tazkije⁺ tazkije⁺ tazalzol⁺ tazalzol⁺
ein gespritzt werden [!] Gesetz (n.)* Kuhmist (m.) Heiligung (f.); Weihe (f.) Rechtfertigung (f.) Beben (n.); Zittern (n.) Erschütterung (f.)
tazalzol⁺ tazalzol⁺-nā-pazīr tazalzol⁺ jāftan tazalzol⁺-pazīr tazawwoǧ⁺ tazawwoǧ⁺
Schwankung (f.) unerschütterlich erschüttert werden erschütterbar Heirat (f.) Verehelichung (f.); Verheiratung (f.); Vermählung (f.) Einrichtungen Verehelichung (f.); Vermählung (f.) vereinigen; zusammenfügen anvertrauen*
tozūkāt⁺ tazwīǧ⁺ tazwīǧ⁺ kardan (+Akk.) tazwīǧ⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e) tazwīr⁺ tazwīr⁺ tazwīr⁺ tazahhod⁺ tazʾīd/tazjīd⁺ tazjīd⁺-e… kardan tazjīn⁺ tazjīn⁺ tazjīn⁺ kardan (+Akk.) tazjīn⁺ kardan (+Akk.) tazjīn⁺ jāftan (bā) tazʾīn/tazjīn⁺ (Pl. -āt) tazjīnāt⁺ tazjīnāt⁺ dādan (+Akk.)
Betrug (m.); Trug (m.) Doppelzüngigkeit (f.) Scheinheiligkeit (f.) Einsiedlerleben (n.); Einsiedlertum (n.) Vermehrung (f.); Mehrung (f.) mehren; vermehren (was) Ausschmückung (f.); Ausschmücken (n.) Zierde (f.); Zier (f.) schmücken; ausschmücken zieren; verzieren geschmückt werden (mit) Verzierung (f.) Flaggenschmuck (m.) schmücken; verschönern; zieren; verzieren
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 6423/2d FR I 29/5 Nicolas 1887:I 137 Īrānšahr I 329/11 Morier 1905:34/18 Saʿdī (Būstān 75) Šaibānī 1314:II 1/14, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 21, Nicolas 1887:I 418 Īrān 5979/1e Īrān 6023/3a, 6411/3b Īrān 6014/3d Īrān 6072/1d Nicolas 1887:II 61 Morier 1905:331/6 Browne 1920:202 BQ I 123/1b Nicolas 1887:I 235 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 64 Ḥāfiẓ (Dīvān 188/6) Nicolas 1887:I 414 Ḥāfiẓ (Dīvān 7/11) Haïm 1931:I 48 Īrān 6405/1a, Smiles 4/7, Haïm 1931:I 20 Īrān 6405/1a Šaibānī 1314:III 737/10f., Īrān 6499/4f Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 35, Schiller 143/14 (Īrānšahr II 251/13) Haïm 1931:I 71 Īrān 6058/2b Haïm 1931:I 14 Īrān 4684/1a Šaibānī 1314:I 47/6
929
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2489 2490 2491
ﺗﺴﺎﻟﻴﺎ ﺗﺴﺎﻣﺢ ﺗﺴﺎﻣﺢ
tesālijā⁺⁺ tasāmoh⁺ tasāmoh⁺
2492 2493
ﺗﺴﺎوى ﺗﺴﺎوى
tasāwī⁺ tasāwī⁺
(LN) Thessalien gegenseitige Nachsicht (f.) Versöhnlichkeit (f.); gegenseitiges Nachgeben Ausgleichung (f.) Gleichsein (n.); Gleichheit (f.)
2494 2495 2496 2497
ﺗﺴﺎوى ﺁرا ﺗﺴﺎوى ﺡﻘﻮق ﺗﺴﺒﻴﺢ ﺗﺴﺒﻴﺢ
tasāwī⁺-je ārā⁺ tasāwī⁺-je hoqūq⁺ tasbīh⁺ tasbīh⁺
Stimmengleichheit (f.) Rechtsgleichheit (f.) Lobpreisung (f.) Rosenkranz (m.)
2498 2499 2500 2501 2502
ﺗﺴﺒﻴﺢ ﺧﻮان ﺗﺴﺒﻴﺢ ﺧﻮاﻧﻰ ﺗﺴﺒﻴﺢ ﻓﺮوش ﺗﺴﺒﻴﺢ ﻓﺮوﺷﻰ ﺗﺴﺒﻴﺢ ﮐﺮدن ﺑﺤﻤﺪ ﺗﻮ
Gottes Lob singend Lobsingen (n.); Lobgesang (m.) Rosenkranzhändler (m.) Rosenkranzverkauf (m.) dich lobpreisen
2503 2504 2505 2506
ﺗﺴﺒﻴﺢ ﮔﺮداﻧﻴﺪن ﺗﺴﺖ ﺗﺴﺖ ﮐﺮدن ﺗﺴﺘﺮ
tasbīh⁺-ḫān tasbīh⁺-ḫānī tasbīh⁺-forūš tasbīh⁺-forūšī tasbīh⁺ kardan be-hamd⁺e to tasbīh⁺ gardānīdan to-st sost kardan (+Akk.) tostar
2507 2508 2509 2510
ﺗﺴﺘﺮ ﺗﺴﺠﻴﻞ (ﺗﺴﺨﺎرﮐﻨﺎن )ﺑﺮ ﺗﺴﺨﻴﺮ
tostar tasǧīl⁺ tasḫār⁺-konān (bar) tasḫīr⁺
lockern (ON, Ort in Chusistan, heute Schustar) (ON, Stadt in Chusistan) Besiegelung (f.) scherzend; spottend (über) Einnahme (f.); Eroberung (f.)
2511 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2518 2519
ﺗﺴﺨﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺴﺨﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺴﺨﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺴﺨﻴﻦ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﮐﺮدن ﺗﺴﻄﻴﺢ ﺗﺴﻄﻴﺢ ﺗﺴﻄﻴﺮ
tasḫīr⁺ kardan (+Akk.) tasḫīr⁺ kardan (+Akk.) tasḫīr⁺ kardan (+Akk.) tasḫīn⁺ tasrīʾ⁺ tasrīʾ⁺ kardan (+Akk.) tastīh⁺ tastīh⁺ tastīr⁺
einnehmen; erobern in Besitz nehmen unterwerfen Erhitzung (f.); Erwärmung (f.) Beschleunigung (f.) beschleunigen Ebnung (f.); Glättung (f.) Einebnung (f.) Niederschrift (f.); Ausstellung (f.);
Bemerkung
930 Quellenangaben Šaibānī 1314:I 43/18 Armaġān XVI 68/5 Goethe 1317:51/4 Nicolas 1887:I 435 Īrān 6423/1e, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 6/14a, Schiller 107/11, Beck 1914:360 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/13 Īrān 6479/2f Rūmī (Manavī II 1772) Ḥāfiẓ (Dīvān 61/3, 69/7), Morier 1905:287/5, Nicolas 1887:I 183, Rosen 1925:41, Litt 71 Saʿdī (Jensen 1931:273) Nicolas 1887:I 162 Kaihān 1311:II 333 Qurʾān 2/29
den Rosenkranz beten (= ﺗﻮ اﺳﺖto ast) (davon Ableitung auf -ī) (=)ﺷﻮﺳﺘﺮ
Haïm 1931:I 69 ʿUnṣurī (LF, GK 190) Nicolas 1887:I 364 EdI I 221a EdI III 51b, V 113a Šaibānī 1314:III 707/16 Rūmī (Nicholson XLI) Īrān 5982/2a, Sykes 1316:I 15/23, Dorn 1875:29/1 Rosen 1925:62 Muḫliṣ Kāšī (BA II 511/12a f.) Šams-i Faḫrī (Lexicon 54/7) Haïm 1931:I 110 Haïm 1931:I 7 Haïm 1931:I 6 Salemann/Shukovski 1889:77b+ Kitāb 38/11 Beck 1915:242, 262
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch Ausfertigung (f.) neun neunhundert neun die neun Einer die neun Einer neunzig Händeklatschen (n.) Aussprache (f.) (eines Konsonanten) ohne folgenden Vokal Beruhigung (f.)
2520 2521 2522 2523 2524 2525 2526 2527
ﺗﺴﻊ ﺗﺴﻊ ﻣﺎﻳﻪ ﺗﺴﻌﻪ ﺗﺴﻌۀ ﺁﺡﺎد ﺗﺴﻌۀ ﺁﺡﺎد ﺗﺴﻌﻴﻦ ﺗﺴﻔﻴﻖ ﺗﺴﮑﻴﻦ
2528
ﺗﺴﮑﻴﻦ
taskīn⁺
2529
ﺗﺴﮑﻴﻦ
taskīn⁺
2530 2531 2532 2533 2534
ﺗﺴﮑﻴﻦ ﺗﺴﮑﻴﻦ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺴﮑﻴﻦ دادن ﺗﺴﮑﻴﻦ دادن ﺗﺴﮑﻴﻦ ﮐﺮدن
taskīn⁺ taskīn⁺-āmīz taskīn⁺ dādan (+Akk.) taskīn⁺ dādan (+Akk.) taskīn⁺ kardan (+Akk.)
2535 2536 2537 2538 2539 2540 2541
ﺗﺴﮑﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﺴﮑﻴﻦ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﺴﻠﺴﻞ ﺗﺴﻠﻂ ﺗﺴﻠﻂ ﺗﺴﻠﻂ (ﺗﺴﻠﻂ )ﺑﺮ
taskīn⁺ kardan (+Akk.) taskīn⁺ jāftan tasalsol⁺ tasallot⁺ tasallot⁺ tasallot⁺ tasallot⁺ (bar)
Beschwichtigung (f.); Besänftigung (f.) Linderung (f.); Milderung (f.) beruhigend; lindernd; mildernd beruhigen stillen beruhigen; besänftigen; beschwichtigen dämpfen sich beruhigen Verkettung (f.) Beherrschung (f.) Botmäßigkeit (f.) Gewaltstreich (m.) Herrschaft (f.) (über)
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549
(ﺗﺴﻠﻂ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﺮ ﺗﺴﻠﻰ ﺗﺴﻠﻰ ﺗﺴﻠﻰ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺴﻠﻰ ﺑﺨﺶ ﺗﺴﻠﻰ ﺑﺨﺸﻰ ﺗﺴﻠﻰ ﺑﺨﺶ… ﺑﻮدن ﺗﺴﻠﻰ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ
tasallot⁺ jāftan (bar) tasallī⁺ tasallī⁺ tasallī⁺-āmīz : 2.ī<*ē tasallī⁺-baḫš tasallī⁺-baḫšī tasallī⁺-baḫš-e… būdan tasallī⁺ pazīroftan
siegen (über) Trost (m.) Tröstung (f.) tröstlich; tröstend trostspendend; tröstlich Trostspenden (n.); Tröstung (f.) Trost spenden (wem) Trost empfangen
2550
ﺗﺴﻠﻴﺖ
taslijat⁺
Beileid (f.)
tesʾ⁺ tesʾ⁺-meʾe⁺ tesʾe⁺ tesʾe⁺-je āhād⁺ tesʾe⁺-je āhād⁺ tesʾīn⁺ tasfīq⁺ taskīn⁺
Bemerkung
Quellenangaben Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 49/17) Haas 1876:632/12 FǦ I 110/6 FǦ 110/6 FǦ I 10/6 Salemann/Shukovski 1889:77b+ EdI V 210b (Beck 1914:357) Šams-i Faḫrī (Lexicon 84/3), Farruḫī (Dīvān 4/5) Nicolas 1887:I 56 Haïm 1931:I 24 Haïm 1931:I 24 Nicolas 1887:I 157 Īrān 6059/3e Nicolas 1887:I 56 Dorn 1875:26/18 Nicolas 1887:I 158 Haïm 1931:I 125 Browne 1316:IX/25 Nicolas 1887:I 405 Dorn 1875:29/1 Kāva III/29/30:13/13b, Nicolas 1887:I 405, 456 Īrān 5972/3b Qāʾānī (Armaġān XVI 69/20) Morier 1905:299/13, Hinz 1942:213 Īrān 6023/1d Morier 1905:302/18 Iṭṭilāʿāt 3807/6b 1. Mose 24/67, 37/35, Psalm 77/2, Matthäus 2/18
931
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2551 2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561 2562 2563 2564 2565 2566 2567
(ﺗﺴﻠﻴﺖ دادن )ﺑﻪ (ﺗﺴﻠﻴﺖ ﮔﻔﺘﻦ )ﺑﻪ (Pl. ات-) ﺗﺴﻠﻴﺢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺴﻠﻴﻢ راى ﮐﺮدن ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺷﺪن ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮐﺮدن (ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2568
(ﺗﺴﻠﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2569 2570 2571
ﺗﺴﻠﻴﻤﻴﺖ ﺗﺴﻠﻴﻢ… ﺷﺪن ﺗﺴﻠﻴﻢ… ﮐﺮدن
2572
(ﺗﺴﻠﻴﻢ… ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2573 2574 2575 2576 2577 2578 2579 2580 2581 2582 2583
ﺗﺴﻠﻰ… ﮐﺮدن (Pl. ات-) ﺗﺴﻤﻢ ﺗﺴﻤﻪ ﺗﺴﻤﻪ ﺗﺴﻤۀ ﭼﺮﻣﻰ ﺗﺴﻤﻴﺖ ﺗﺴﻤﻴﻢ ﺗﺴﻤﻴﻪ ﺗﺴﻤﻴﻪ ﺗﺴﻮ ﺗﺴﻮﻳﺮ
Deutsch
Bemerkung
932 Quellenangaben
taslijat⁺ dādan (be) taslijat⁺ goftan (be) taslīh⁺ (Pl. -āt) taslīm⁺ taslīm⁺ taslīm⁺ taslīm⁺ taslīm⁺ taslīm⁺ taslīm⁺ taslīm⁺-e rāj⁺ kardan taslīm⁺ šodan taslīm⁺ kardan taslīm⁺ kardan (+Akk.) taslīm⁺ kardan (+Akk.) taslīm⁺ kardan taslīm⁺ kardan (+Akk.; be) taslīm⁺ kardan (+Akk.; be) taslīmijjat⁺ taslīm⁺-e… šodan taslīm⁺-e… kardan (+Akk.) taslīm⁺-e… kardan (be)
das Beileid ausdrücken (wem) das Beileid aussprechen (wem) Bewaffnung (f.) Begrüßung (f.) Einhändigung (f.) Einreichung (f.) Ergebung (f.) Gruß (m.); Segensgruß (m.) Übergabe (f.); Überreichung (f.) willenlose Ergebung (in Gott) die Stimme abgeben sich ergeben abgeben aufgeben einreichen sich ergeben abliefern (was; wem)
Īrān 6023/2f Īrān 6023/2d Īrān 5986/2c Beck 1915:355 Wahrmund 1898:I 212 Īrān 6072/2d Ḥāfiẓ (Dīvān 59/6) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 69) Īrān 6072/2d, Beck 1915:355 Aufī Ethé 134 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 39 Īrān 6445/1c Īrān 6072/2d, Nicolas 1887:I 240 Nicolas 1887:I 240 Īrān 6072/2d Schiller 173/12 Litt 87
überreichen (was; wem)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 53/5), Īrān 6072/2d, Matthäus 5/25, Beck 1915:355 Nicolas 1887:I 376 Schiller 120/19f. Beck 1915:355
tasallī⁺-je… kardan tasammom⁺ (Pl. -āt) tasme tasme tasme-je čarmī tasmijat⁺ tasmīm⁺ tasmije⁺ tasmije⁺ tasū taswīr⁺
trösten (wen) Vergiftung (f.) Riemen (m.) Tragriemen (m.) Lederriemen (m.) Benennung (f.) Vergiftung (f.) Benennung (f.) Namhaftmachung (f.); Benennen (n.) (Gewicht von vier Gerstenkörnern) Bild (n.) [?]
Ergebenheit (f.) erliegen (wem) ausliefern; preisgeben (wen/was; wem) übergeben (was; wem)
Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:712/6), (Maǧmūʿa-i qavānīn 12/1, 22), Īrān 6072/2d, Nicolas 1887:I 109, 240 Morier 1905:302/18f. Rāhnamā-i dānišgāh IX 35/4 Nicolas 1887:I 274 Nicolas 1887:I 141 Īrān 6072/2g Beck 1914:352 Nicolas 1887:I 458 Rückert 1874:14 Nicolas 1887:I 339 GK 185 Rosen 1925:44b
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2584 2585
ﺗﺴﻮﻳۀ ﺡﺴﺎب ﺗﺴﻬﻴﻞ
taswije⁺-je hesāb⁺ tashīl⁺
Abrechnung (f.) Erleichtern (n.); Erleichterung (f.)
2586 2587 2588
ﺗﺴﻴﺮ ﺗﺴﻴﺮ اﺡﻮال ﺗﺶ
tasajjor⁺ tasajjor⁺-e ahwāl⁺ taš
Wechsel (m.) Wechsel der Verhältnisse (große) Axt (des Holzhauers)
2589 2590
ﺗﺶ (ﺗﺸﺎﺑﻪ )ﻣﺎﺑﻴﻦ… و
Durst (m.) Ähnlichkeit (zwischen… und)
2591 2592 2593 2594 2595 2596 2597 2598 2599 2600 2601
ﺗﺸﺒﺚ ﺗﺸﺒﺚ (Pl. ات-) ﺗﺸﺒﺚ (ﺗﺸﺒﺚ )ﺑﻪ ﺗﺸﺒﺚ ﮐﺮدن ﺗﺸﺒﺚ ﮐﺮدن ﺗﺸﺒﻪ ﺗﺸﺒﻴﺐ ﺗﺸﺒﻴﻪ ﺗﺸﺒﻴﻪ ﺗﺸﺒﻴﻪ
teš tašāboh⁺ (mā⁺-bejn⁺-e… o) tašabbos⁺ tašabbos⁺ tašabbos⁺ (Pl. -āt) tašabbos⁺ (be) tašabbos⁺ kardan tašabbos⁺ kardan tašabboh⁺ tašbīb⁺ tašbīh⁺ tašbīh⁺ tašbīh⁺
2602 2603
ﺗﺸﺒﻴﻪ (ﺗﺸﺒﻴﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2604
(ﺑﺎ/ﺗﺸﺒﻴﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2605 2606 2607 2608 2609 2610 2611 2612 2613 2614 2615
ﺗﺸﺒﻴﻬﻰ ﺗﺸﺒﻴﻬﻰ ﺗﺸﺖ ﺗﺸﺖ ﺗﺸﺘﺖ ﺗﺸﺠﻴﻊ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺸﺨﺺ ﺗﺸﺨﺺ (ﺗﺸﺨﺺ ﻓﺮوﺧﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺗﺸﺨﻴﺺ
tašbīh⁺ tašbīh⁺ kardan (+Akk.; be) tašbīh⁺ kardan (+Akk.; be/bā) tašbīhī⁺ tašbīhī⁺ tašt tašt tašattot⁺-e fekr⁺ tašǧīʾ⁺-āmīz : 2.ī<*ē tašaḫḫos⁺ tašaḫḫos⁺ tašaḫḫos⁺ forūḫtan (be) tašḫīs⁺ tašḫīs⁺
Bemerkung
Quellenangaben Haïm 1931 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/3, Beck 1915:73 Īrānšahr I 148/11 Īrānšahr I 148/11 Shams-i Faḫrī (Lexicon 61/6, 15), Horn 1893:87 GK 26 Pāzārgād 1315:453/13
Inangriffnahme (f.)* Unternehmung (f.)* Anhänglichkeit (f.); Bemühung (f.) Festhalten (n.) (an) sich anklammern sich bemühen Vergleich (m.) (mit) Einleitung (f.) Gleichmachung (f.) Gleichnis (f.); Parabel (f.) Gleichstellung (f.) Gottes mit den Geschöpfen Vergleich (m.); Vergleichung (f.) angleichen (was; mit)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 89/16) Īrān 5962/1c Īrānšahr II 731/16, 732/6 Šarq I 5/16 Nicolas 1887:I 278 Īrānšahr II 734/11 Šams-i Faḫrī (Lexicon 99/7) Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/4) Nicolas 1887:I 79 Haïm 1931:II 226a EdI I 708a
vergleichen (was; mit)
Īrānšahr II 530/15f., Browne 1316:22/17, Morier 1905:365/4, Nicolas 1887:I 218 Haïm 1931:I 51 (Rückert 1874), Nicolas 1887:I 218 Horn 1893:87 GK 12 Īrān 6073/1e Pāzārgād 1315:498/17 Morier 1905:334/6 Morier 1905:204/1 Malkum-Ḫān 1340:11/9 Rāhnamā-i dānišgāh II 43/8 Īrān 6468/1d
angleichend; sich angleichend vergleichend Becken (n.); Untertasse (f.) Schale (f.); Tasse (f.) Zerfahrenheit (f.) ermutigend Ansehen (n.) Würde (f.) anmaßend sein (gegenüber) Diagnose (f.) Untersuchung (f.)*
Ramażānī 1315:6/6 Haïm 1931
933
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2616 2617 2618 2619 2620 2621
ﺗﺸﺨﻴﺺ اﻓﺘﺮاﻗﻰ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﻣﺮاض ﺗﺸﺨﻴﺺ اﻳﻨﮑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن
2622 2623 2624 2625 2626 2627
ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن (ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن )از ،ﺗﺸﺨﻴﺺ دادن )ﮐﻬﭽﻪ ( ﺁﻳﺎ… ﻳﺎ،ﮐﻪ… ﻳﺎ ﺗﺸﺨﻴﺺ دهﻨﺪﻩ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﮐﺮدن
2628
ﺗﺸﺨﻴﺺ ﮐﺮدن
2629 2630 2631 2632 2633 2634
ﺗﺸﺨﻴﺺ ﮐﺮدن ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﺮض ﺗﺸﺪد ﺗﺸﺪد ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺗﺸﺪﻳﺪ
2635 2636 2637 2638 2639 2640
ﺗﺸﺪﻳﺪ ﺗﺸﺪﻳﺪ دار ﺗﺸﺪﻳﺪ ﮐﺮدن ﺗﺸﺮف ﺗﺸﺮف (ﺗﺸﺮف ﺡﺎﺹﻞ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2641
ﺗﺸﺮﻳﺢ
tašdīd⁺ tašdīd⁺-dār tašdīd⁺ kardan (+Akk.) tašarrof tašarrof⁺ tašarrof hāsel⁺ kardan (be) tašrīh⁺
2642
ﺗﺸﺮﻳﺢ
tašrīh
2643 2644 2645
ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺗﺸﺮﻳﺢ دان ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﺮدن
tašḫīs⁺-e efterāq⁺ī tašḫīs⁺-e amrāz⁺ tašḫīs⁺-e īn-ke tašḫīs⁺ dādan (+Akk.) tašḫīs⁺ dādan (+Akk.) tašḫīs⁺ dādan (+Akk.; +Akk.) tašḫīs⁺ dādan (+Akk.) tašḫīs⁺ dādan (+Akk.) tašḫīs⁺ dādan (+Akk.; az) tašḫīs⁺ dādan (ke če; ke… jā; ājā… jā) tašḫīs⁺-dehande tašḫīs⁺ kardan (+Akk.) tašḫīs⁺ kardan (+Akk.; Akk.) tašḫīs⁺ kardan (+Akk.) tašḫīs⁺-e maraz⁺ tašaddod⁺ tašaddod⁺ tašdīd⁺ tašdīd⁺
tašrīh⁺ tašrīh⁺-dān tašrīh⁺ kardan
Deutsch
Bemerkung
934 Quellenangaben
Differentialdiagnose (f.) Diagnose (f.) die Unterscheidung, ob ausnehmen bestimmen bezeichnen (was; als)
Rāhnamā-i dānišgāh II 43/8 Haïm 1931:I 260b Īrān 6072/1f Armaġān XVI 142/16, Schiller 185/16 Yaġmāʾī 1316:6/9 Īrān 6450/1b
mit einem Schildchen versehen suchen; ausfindig machen suchen; ausfindig machen suchen; ausfindig machen
Haïm 1931:II 1 Īrān 6061/1e Nicolas 1887:I 382, Wb 14/7f. Īrān 6469/1b, 65558/1f, 6570/1a, Hugo 18/42b f., Morier 1905:3/13 Haïm 1931:I 260b Nicolas 1887:I 57
unterscheidend bemerken; gewahren; gewahr werden; wahrnehmen feststellen (was; als) unterscheiden Diagnose (f.) Entrüstung (f.) Heftigkeit (f.) Betonung (f.) Stärkung (f.); Verstärkung (f.); Strenge (f.) Verschlimmerung (f.) mit Verdoppelungszeichen versehen verschärfen (Strafe) Aufnahmsfeierlichkeiten (der Ṭāʾūsī) Ehre (f.); Ruhm (m.) Ehre erwerben: besuchen (wen/was) Leichenöffnung (f.); Leichenschau (f.) Zergliederungskunde (f.); Anatomie (f.) Zerlegung (f.) Anatom (m.) anatomisch zergliedern
Ḥāfiẓ (Dīvān 35/3), Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 4/3 Nicolas 1887:I 398 Haïm 1931:I 260b Ramażānī 1315:6/18 Ramażānī 1315:6/18 Haïm 1931:I 7 Salemann/Shukovski 1889:8, 77b+ Pāzārgād 1315:371/7 Haïm 1931:I 7 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 8/17 EdI V 265a Pažmān 1317:4/13 Nicolas 1887:I 92 Farh 79/4, Rāhnamā-i dānišgāh II 11/7, VI 12/10, IX 2/2, Haïm 1931:I 30 Haas 1876:632/15 Haïm 1931:I 30 Haïm 1931:I 30, II 232a
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2646 2647 2648 2649 2650 2651
ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﺮدن ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﺮدن ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﺮدن ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﺮدن ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺸﺮﻳﺤﻰ
2652 2653
ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺗﺸﺮﻳﻒ
2654 2655 2656 2657 2658
ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺁوردن ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺁوردن ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺁوردن ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺁوردن
tašrīf⁺ tašrīf⁺ āwardan tašrīf⁺ āwardan (+Akk.) tašrīf⁺ āwardan (+Akk.) tašrīf⁺ āwardan (+Akk.)
2659
ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺁوردن
tašrīf⁺ āwardan (+Akk.)
2660 2661 2662 2663 2664 2665 2666 2667 2668
ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺑﺮدن ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺑﺮدن ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺑﺮدن ﺑﺎﻻ ﺗﺸﺮﻳﻒ داﺷﺘﻦ ﺗﺸﺮﻳﻒ داﺷﺘﻦ ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺷﺮﻳﻒ داﺷﺘﻦ (ﺗﺸﺮﻳﻒ ﻓﺮﻣﺎ ﺷﺪن )ﺑﻪ (ﺗﺸﺮﻳﻒ ﻓﺮﻣﺎ)ى (ﺗﺸﺮﻳﻒ ﻓﺮﻣﺎﺋﻰ )ﺑﻪ
tašrīf⁺ bordan tašrīf⁺ bordan tašrīf⁺ bordan bālā tašrīf⁺ dāštan tašrīf⁺ dāštan tašrīf⁺-e šarīf dāštan tašrīf⁺-farmā šodan (be) tašrīf⁺-farmā(j) tašrīf⁺-farmāʾī (be)
2669 2670 2671 2672 2673 2674 2675 2676 2677 2678
ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت دوﻟﺘﻰ ﺗﺸﺮﻳﻔﺎﺗﭽﻰ ﺗﺸﺮﻳﮏ ﺗﺸﺮﻳﻦ ﺗﺸﺮﻳﻦ اﻻﺧﺮ ﺗﺸﺮﻳﻦ اﻻول ﺗﺸﻌﺸﻊ ﺗﺸﻌﺸﻊ ﺁﻓﺘﺎب
Deutsch
tašrīh⁺ kardan (+Akk.) tašrīh⁺ kardan (+Akk.) tašrīh⁺ kardan (+Akk.) tašrīh⁺ kardan (+Akk.) tašrīh⁺-konande tašrīh⁺ī
erläutern schildern zergliedern zerlegen Zergliederer (m.) anatomisch
tašrīf⁺ tašrīf⁺
Ehrenkleid (n.) Ehrung (f.); Beehrung (f.); Ehrengabe (f.) Verherrlichung (f.) (höflich) kommen auf Besuch kommen; herkommen beehren kommen; besuchen
tašrīfāt⁺ tašrīfāt⁺ tašrīfāt⁺-e doulat⁺ī tašrīfāt⁺-čī⁺⁺ tašrīk⁺ tašrīn⁺ tašrīno⁺-l-āḫer⁺ tašrīno⁺-l-awwal⁺ tašaʾšoʾ⁺ tašaʾšoʾ⁺-e āftāb
mit dem Besuche beehren; ankommen (höflich) weggehen; gehen empfangen (höflich) hinaufgehen (höflich) da sein; zugegen sein (höflich) sich befinden (höflich) zugegen sein zu besuchen geruhen (wen/was) zu ehren geruhend: besuchend allerhöchster Besuch; hoher Besuch (in) Ehren; Ehrenbezeigungen Förmlichkeiten feierliche Staatshandlungen Zeremonienmeister (m.) zum Teilhaber Nehmen (n.) syrischer Monatsname November (m.) Oktober (m.) Bestrahlung (f.) Sonnenbestrahlung (f.)
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 6023/3b Īrān 6411/3a Īrānšahr II 3/18f. Īrānšahr II 3/18f., Morier 1905:120/1f Nicolas 1887:I 395 Rāhnamā-i dānišgāh V 159/16, Haïm 1931:I 30 Ḥāfiẓ (Dīvān 28/8) Beck 1914:40, Salemann/Shukovski 1889:77b+, 78a+ Rosen 1926:120 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/6) Īrān 6011/1c Phl 407/21 Beck 1914:41, Hinz 1942:120, Rosen 1925:72, Wahrmund 1898:I 218 (Rosen 1925:75), Wahmund 1898:I 257 Beck 1914:41 Malkum-Ḫān 1340:10/17 Hinz 1942:118 Beck 1914:41 Hugo 75/11b (Beck 1915:325) Īrān 6012/1a, 6018/1f Īrān 5962/1f, 6012/1c, Rāhnamā-i dānišgāh I 4/22, VII 1/4 Īrān 6411/3e (Nicolas 1887:I 178) Farh IV 4 Nicolas 1887:II 45 BQ I 123/6a BQ I 123/6a Īrān 6411/3e Īrān 6411/3e
935
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2679 2680 2681 2682 2683
ﺗﺸﻔﻰ ﺗﺸﮑﭽﻪ (Pl. ات-) ﺗﺸﮑﺮ (ﺗﺸﮑﺮ داﺷﺘﻦ )از ( از،ﺗﺸﮑﺮ ﮐﺮدن )از
2684 2685
ﺗﺸﮑﻞ ﺗﺸﮑﻞ ﺑﺪﻧﻰ
2686 2687 2688
ﺗﺸﮑﻴﮏ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﺸﮑﻴﻞ (Pl. ات-) ﺗﺸﮑﻴﻞ
2689 2690 2691 2692 2693 2694
Deutsch
tašaffī⁺ tošakče tašakkor⁺ (Pl. -āt) tašakkor⁺ dāštan (az) tašakkor⁺ kardan (+Akk./az; az)
Selbstberuhigung (f.) Strohsack (m.) Danksagung (f.) danken (wem) danken; den Dank aussprechen (wem; für)
tašakkol⁺ tašakkol-e badanī⁺ taškīk⁺-āmīz taškīl⁺ taškīl⁺ (Pl. -āt)
Erscheinung (f.) körperliche Erscheinung; Körperbau (m.) zweifelhaft Errichtung (f.); Gründung (f.) Gestaltung (f.); Bildung (f.)
ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺁب ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺑﺪن ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺗﺨﻢ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺝﻠﺴﻪ ﺗﺸﮑﻴﻞ دادن ﺗﺸﮑﻴﻞ دادن
taškīl⁺-e āb-e šīrīn taškīl⁺-e badan⁺ taškīl⁺-e toḫm taškīl⁺-e ǧalase⁺ taškīl⁺ dādan (+Akk.) taškīl⁺ dādan (+Akk.)
Süßwasserbildung (f.) Körperbau (f.) Samenbildung (f.) Abhaltung (f.) der Sitzung abhalten; veranstalten (Sitzungen) bilden; gestalten; formen
2695 2696
ﺗﺸﮑﻴﻞ دادن ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺷﺪن
taškīl⁺ dādan (+Akk.) taškīl⁺ šodan
2697 2698 2699
ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺷﺪن ﺗﺸﮑﻴﻞ ﮐﺎﺑﻴﻨﻪ (ﺗﺸﮑﻴﻞ ﮐﺮدن )از
2700
(ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ )از
2701 2702 2703 2704 2705 2706 2707 2708
ﺗﺸﮑﻴﻼت دوﻟﺘﻰ ﺗﺸﮑﻴﻼت ﻋﺪﻟﻴﻪ ﺗﺸﮑﻴﻞ… دادن ﺗﺸﻠﻴﺦ ﺗﺸﻤﺎل ﺗﺸﻤﻴﺮ ﺗﺸﻤﻴﺮ ﺗﺸﻤﻴﺮ ﮐﺮدن
errichten; gründen abgehalten werden; veranstaltet werden taškīl⁺ šodan sich bilden taškīl⁺-e kābīne⁺⁺⁺ Kabinettbildung (f.) taškīl⁺ kardan (+Akk.; az) bilden; gestalten; formen; zusammenstellen (was; aus) gebildet werden; sich bilden; entstetaškīl⁺ jāftan (az) hen (aus) taškīlāt⁺-e doulat⁺ī staatliche Einrichtungen taškīlāt⁺-e adlijje⁺ Rechtseinrichtungen taškīl⁺-e… dādan bilden (was) tašlīḫ Gebetsteppich (m.) tašmāl Klanhäuptling (m.) tašmīr⁺ Aufkrempeln (n.); Aufstreifen (n.) tašmīr⁺ Aufschürzen (n.) tašmīr⁺ kardan (+Akk.) aufkrempeln; aufstreifen
Bemerkung
936 Quellenangaben Īrānšahr IV 77/17 Hugo 25/7a Īrān 6011/2a Qazvīnī 1909:XXIV/5f. Maǧmūʾa-i qavānīn va taṣvībnāma-hā II 10, Malkum-Ḫān 1340:2/9, Īrān 5979/1b, Hinz 1942:136, Nicolas 1887:I 117 Īrānšahr I 102/8 Nicolas 1887:I 490 Beck 1915:355 Īrānī 1312:55/17, Īrān 4684/2d, 4704/1a, Rāhnamā-i dānišgāh III 152/9, Beck 1915:355 Rāhnamā-i dānišgāh V 101 Rāhnamā-i dānišgāh I 208 Rāhnamā-i dānišgāh V 88 Īrān 6009/1f, 6023/2b, 6054/3b Īrān 6023/3d Kaihān 1311:I 28/20, 38/9, Šarq I 216/9, 22, Hzf 4/19 Īrān 6404/1e, Beck 1915:355 Īrān 4664/1a, 6023/3g Īrān 4684/2d Īrān 4368/1d, 4704/1a (Kaihān 1311:I 41/23), Īrān 6423/1f, Rāhnamā-i dānišgāh I 10/24, Smiles 14/23 Īrānī 1312:1/18, Kaihān 1311:I 9/14, Rosen 1925:137 Pīrniyā 1313:I 23/23f. Isḥāq 1351ff.:I 80/1 Īrān 6423/1b Šams-i Faḫrī (Lexicon 24/15, 17) EdI III 47b Nicolas 1887:II 537 Nicolas 1887:II 537
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
2709 2710
ﺗﺸﻤﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﺸﻨﺞ
tašmīr⁺ kardan (+Akk.) tašannoǧ⁺
aufschürzen Krampf (m.)
2711 2712 2713 2714 2715
ﺗﺸﻨﺞ اﻧﮕﻴﺰ ﺗﺸﻨﺞ ﺁور ﺗﺸﻨﺠﻰ ﺗﺸﻨﮕﻰ ﺗﺸﻨﻪ
tašannoǧ⁺-angīz : ī<*ē tašannoǧ⁺-āwar tašannoǧ⁺ī tešnegī tešne
Krämpfe verursachend krampfverursachend krampfverursachend; krampfhaft Durst (m.) durstig; dürstend
2716 2717 2718 2719 2720 2721 2722 2723 2724 2725 2726 2727 2728 2729 2730 2731 2732
ﺗﺸﻨﻪ ﺑﺨﻮن ﺗﺸﻨۀ ﺧﻮن ﺗﺸﻨۀ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺗﺸﻨﻪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺸﻨﻪ ﻟﺐ ﺗﺸﻨۀ… ﺑﻮدن ﺗﺸﻨﻴﻊ ﺗﺸﻮﻳﺮ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺗﺸﻮﻳﺶ داﺷﺘﻦ ﺗﺸﻮﻳﺶ داﺷﺘﻦ ﺗﺸﻮﻳﻖ
tešne be-ḫūn tešne-je ḫūn tešne-je sūḫte tešne-konande tešne-lab tešne-je… būdan tašnīʾ⁺ tašwīr⁺ tašwīš⁺ tašwīš⁺ tašwīš⁺ tašwīš⁺ tašwīš⁺ tašwīš⁺ tašwīš⁺ dāštan tašwīš⁺ dāštan tašwīq⁺
blutdürstig blutdürstig sich im Durste verzehrend dursterregend dürstend dürsten; lechzen (nach) Entehrung (f.) Verwirrung (f.) Besorgnis (f.) Lärm (m.) Mißbehagen (n.) Störung (f.); Belästigung (f.) Unruhe (f.); Verwirrung (f.) Unwohlsein (n.) beunruhigt sein; besorgt sein lästig Aneiferung (f.); Ansporn (m.)
2733
ﺗﺸﻮﻳﻖ
tašwīq⁺
Aufmunterung (f.)
2734 2735 2736 2737 2738 2739
ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺗﺸﻮﻳﻖ (ﺗﺸﻮﻳﻖ )ﺑﻪ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺁﻣﻴﺰ ( ﺑﻪ،ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻓﺮﻣﻮدن )…را
Empfehlung (f.) Ermunterung (f.) Ermutigung (f.) Anregung (f.) (zu) anfeuernd aufzumuntern geruhen (wen; zu)
2740 2741
ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮدن ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮدن
tašwīq⁺ tašwīq⁺ tašwīq⁺ tašwīq⁺ (be) tašwīq⁺-āmīz : 2.ī<*ē tašwīq⁺ farmūdan (…rā; be) tašwīq⁺ kardan (+Akk.) tašwīq⁺ kardan (+Akk.)
Nicolas 1887:II 537 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 32/5), Īrān 6432/1e Nicolas 1887:I 258 Haïm 1931 Haïm 1931 Ramażānī 1315:7/16, 2. Mose 17/3, GK 171 Ḥāfiẓ (Dīvān 13/10, 15/2), Farruḫī (Dīvān 1/15), Ramażānī 1315:7/5, GK 171 Ḥāfiẓ (Dīvān 40/1) Ṣāʾīb (BA I 105/1c) Saʿdī (Gulistān 45/5) Nicolas 1887:I 43 ʿImād 7/7 Kāva 173/30b, 2. Mose 17/3 Šams-i Faḫrī (Lexicon 62/9) Armaġān XVI 3/12 Īrān 6035/3c Ḥāfiẓ (Dīvān 18/2) Nāṣir-Ḫusrau (Rašanāʾīnāma 483) Ḥāfiẓ (Dīvān 18/2) Beck 1914:741 Ḥāfiẓ (Dīvān 192/9) Nicolas 1887:I 278 Haïm 1931:I 91 Īrān 6009/1b, 6063/1a, Īrānšahr II 731/15, Schiller 117/16 Īrān 6063/1a, 6450/3d, Browne 1316:II/24, Nicolas 1887:I 465 Nicolas 1887 Nicolas 1887:I 465 Nicolas 1887:I 465 Farh II/4, Beck 1915:355, Nr 588/6 Rāhnamā-i dānišgāh VII 3/17a Browne 1316:II 24f.
ermutigen erregen
Ramażānī 1315:465 Browne 1316:5/8f.
937
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2742
(ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2743
( ﺑﻪ،ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
2744
( ﺑﻪ،ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
2745 2746 2747
ﺗﺸﻮﻳﻪ ﺗﺸﻰ ﺗﺸﻴﻊ
2748 2749 2750
ﺗﺸﻴﻊ ﺗﺸﻴﻊ ﺝﻨﺎزﻩ ﺗﺸﻴﻊ ﮐﻨﻨﺪﻩ
2751 2752 2753
ﺗﺼﺎﺡﺐ ﺗﺼﺎﺡﺐ ﮐﺮدن ﺗﺼﺎﺡﺐ ﮐﺮدن
2754 2755 2756
(Pl. ات-) ﺗﺼﺎدف (ﺗﺼﺎدف )ﺑﺎ (ﺗﺼﺎدف )ﺑﺎ
2757 2758 2759 2760 2761
(ﺗﺼﺎدف ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﺼﺎدف ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﺼﺎدف ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﺗﺼﺎدﻓﺎ ﺗﺼﺎدم
2762 2763
(ﺑﻪ/ﺗﺼﺎدم )ﺑﺎ ات-) ( ﺑﻴﻦ،ﺑﻪ/ﺗﺼﺎدم )ﺑﺎ (Pl. (ﺗﺼﺎدم )ﺑﻪ ﺗﺼﺎدم ﮐﺮدن ﺗﺼﺎرﻳﻒ ﺗﺼﺎﻋﺪ ﺗﺼﺎﻧﻴﻒ ﺗﺼﺎﻧﻴﻒ
2764 2765 2766 2767 2768 2769
tašwīq⁺ kardan (+Akk.; be) tašwīq⁺ kardan (+Akk.; ke; be) tašwīq⁺ kardan (+Akk.; ke; be) tašwije⁺ [tašī] tašajjoʾ⁺
Deutsch
Bemerkung
938 Quellenangaben
anfeuern; anregen (wen; zu)
Šaibānī 1314:I 6/25f.
aneifern; anregen (wen; daß; zu)
tašajjoʾ⁺ tašjīʾ⁺-e ǧenāze⁺ tašjīʾ⁺-konande
Īrān 5979/2a, Īrānšahr II 3/16, Nicolas 1887:I 465 Īrān 6011/1g, 6023/1d, 6411/3e, Nicolas 1887:I 465 Rāhnamā-i dānišgāh III 73 FA 24/7a Ḫāqānī (Dīvān VII/2), ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾlaulīya I 10/6), Browne 1316:12/2, EdI III 54a, Islam III 67/12 Browne 1316:12/21 Šaibānī 1314:III 277/2 Īrān 6072/2c
tasādof⁺ (Pl. -āt) tasādof⁺ (bā) tasādof⁺ (bā)
Šaibānī 1314:I 76/8 Īrān 6015/3a Ramażānī 1315:21/21, 246/11, Šaibānī 1314:I 34/22, Īrān 6039/3a Īrān 5896/2b, 6011/3b Morier 1905:295/2 Yaġmāʾī 1316:1/4, Īrān 4654/2a, 5843/3e
aufmuntern (wen; daß/zu; zu) Röstung (f.); Rösten (n.) (der Erze) Stachelschwein (n.) Schiitentum (n.); Bekenntnis (n.) zum Schiitentum
schiitische Lehre Leichenbegängnis (n.) Leidtragender (m.); Teilnehmer (m.) am Leichenbegängnis tasāhob⁺ Aneignung (f.) tasāhob⁺ kardan (+Akk.) besetzen tasāhob⁺ kardan (+Akk.) in Besitz nehmen; sich aneignen Zusammenstoß (m.) zufälliges Zusammentreffen (mit) Zusammenfall (m.); Zusammentreffen (m.) (mit) tasādof⁺ kardan (bā) treffen; stoßen (auf); begegnen (wem) tasādof⁺ kardan (bā) zusammenstoßen (mit) tasādof⁺ kardan (bā) zusammenstoßen; zusammentreffen tasādofan⁺ zufällig; zufälligerweise Aufschlag (m.); Aufschlagen (f.); tasādom⁺ Treffen (n.) tasādom⁺ (bā/be) zusammenstoßen (mit) tasādom⁺ (bā/be; bejn-e) Zusammenstoß (m.) (mit; zwischen) tasādom⁺ (be) tasādom⁺ kardan tasārīf⁺ tasāʾod⁺ tasānīf⁺ tasānīf⁺
stoßen (auf/an) zustoßen Wechselfälle Aufsteigen (n.) Schriften; Werke
Šarq I 171/2 Īrān 6071/2c Īrān 6012/4a Schiller 172/9 Īrān 5986/2c, Haïm 1931:I 24 Īrān 5745/2c, 6012/2c, (6039/3c), 6071/1c Šaibānī 1314:I 303/11, Īrān 4684/1a, 5745/3c, 6073/2a, Nicolas 1887:I 211 Īrān 5745/2c, 6012/2c, (6039/3c), 6071/1c (Īrān 6012/2b) (Pl. v. ﺗﺼﺮﻳﻒtasrīf) MF I 64/17 Goethe 1317:106/22 (Pl. v. ﺗﺼﻨﻴﻒtasnīf) Salemann/Shukovski 1889:78a+ ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-aulīya I 196/8), MF I
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2770 2771 2772 2773
ﺗﺼﺎﻧﻴﻒ ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻗﻄﺒﻰ
2774 2775
ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﻣﻀﺤﮏ ﺗﺼﺤﻴﺢ
2776
(Pl. ات-) ﺗﺼﺤﻴﺢ
2777 2778
tasānīf⁺-e besjār tasāwīr⁺ tasāwīr⁺ tasāwīr⁺-e qotbī⁺
Deutsch
Bemerkung
tasāwīr⁺-e mozhek⁺ tashīh⁺
viele Werke Abbildungen Bilder (Pl. v. ﺗﺼﻮﻳﺮtaswīr) Polarprojektionen; Azimutalprojektionen Spottbilder; Zerrbilder Ausbesserung (f.); Verbesserung (f.)
tashīh⁺ (Pl. -āt)
Berichtigung (f.); Richtigstellung (f.)
ﺗﺼﺤﻴﺢ ﮐﺮدن ﺗﺼﺤﻴﺢ ﮐﺮدن
tashīh⁺ kardan (+Akk.) tashīh⁺ kardan (+Akk.)
ausbessern; verbessern berichtigen
2779 2780
ﺗﺼﺤﻴﺢ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺼﺤﻴﻒ
tashīh⁺-konande tashīf⁺
2781 2782 2783 2784 2785 2786
ﺗﺼﺤﻴﻒ ﺧﻮان ﺗﺼﺪق ﺗﺼﺪق ﺗﺼﺪق ﮐﺮدن ﺗﺼﺪى ﺗﺼﺪﻳﻊ
2787
ﺗﺼﺪﻳﻖ
2788 2789 2790 2791 2792 2793 2794 2795 2796 2797 2798
ﺗﺼﺪﻳﻖ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﺗﺼﺪى ﺗﺼﺪﻳﻖ ﮐﺮدن ﺗﺼﺪﻳﻖ ﮐﺮدن ﺗﺼﺪﻳﻖ ﮐﺮدن ﺗﺼﺪﻳﻖ ﮐﺮدن ﺗﺼﺪﻳﻖ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻧﺎﻣﻪ
Berichtiger (m.); Korrektor (m.) Lesefehler (m.); Schreibfehler (m.); Verlesung (f.); Verschreibung (f.) tashīf⁺-ḫān falsch lesend; sich verlesend tasaddoq⁺ Almosen (n.); Almosengeben (n.) tasaddoq⁺ Gnade (f.)* tasaddoq⁺ kardan (+Akk.) verzeihen tasaddī⁺(-je) Betrauung (f.) (mit) Langweilen (n.); Belästigen (n.); tasdīʾ⁺ Belästigung (f.) tasdīq⁺ Bestätigung (f.) tasdīq⁺ tasdīq⁺ tasdīq⁺ tasaddī⁺ tasdīq⁺ kardan (+Akk.) tasdīq⁺ kardan (+Akk.) tasdīq⁺ kardan (+Akk.) tasdīq⁺ kardan (+Akk.) tasdīq⁺-konande tasdīq⁺-nāme tasdīq⁺-nāme
Beweis (m.) Beweisverfahren (n.) Rechtfertigung (f.) Unternehmen (n.) beglaubigen; beurkunden bestärken bestätigen bezeugen Verteidiger (m.) Diplom (n.) Universitätszeugnis (n.)
Quellenangaben 244/23, Īrānšahr IV 79/4 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 196/8) Kašf-i talbīs 13/10 Haïm 1931:I 267a, Beck 1915:73 Rāhnamā-i dānišgāh V 195/19 Smiles 173/31 MF I II/23, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī II 6, Browne 1316:IX/9 Niẓāmī (Iqbālnāma I 10), Īrān 6033/2c, BṬ 2/5, Tm 3/13 Nafīsī 1311:43/8, Nicolas 1887:I 265 (Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 9/8), Browne 1316:VII/18 Nicolas 1887:I 264 Šams-i Faḫrī (Lexicon 69/18), Ḫāqānī (Dīvān X/3) MF I 70/2 Malkum-Ḫān 1340:11/15 Rosen 1925:139 Rosen 1925:67b Īrān 6023/3a Ḥāf P XXII 17, Nicolas 1887:I 349 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 13/1, Rāhnamā-i dānišgāh IX 1/4, Beck 1914:367, Rosen 1926:120 Rosen 1926:120 EdI V 129b Rosen 1926:120 Rāhnamā-i dānišgāh b 10 Haïm 1931:I 57 Īrān 6411/3c Īrānšahr I 373/19, Pāzārgād 1315:476/10 Yaġmāʾī 1316:7/18 Haïm 1931:I 267b Rāhnamā-i dānišgāh I 11/7
939
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2799 2800
ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻧﺎﻣۀ ﮔﻤﺮﮐﻰ
2801
ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻧﺎﻣۀ ﻣﺘﻮﺳﻄۀ ﮐﺎﻣﻞ
2802 2803
ﺗﺼﺪﻳﻘﻰ ﺗﺼﺮف
2804 2805 2806 2807 2808 2809 2810
ﺗﺼﺮف ﺗﺼﺮف ﺗﺼﺮف ﺗﺼﺮف ﮐﺮدن ﺗﺼﺮف ﮐﺮدن ﺗﺼﺮف ﮐﺮدن ﺗﺼﺮف ﮐﺮدن
2811
ﺗﺼﺮف ﻣﺎﻟﮑﺎﻧﻪ ﮐﺮدن
2812 2813
ﺗﺼﺮﻳﺢ ﮐﺮدن ﺗﺼﺮﻳﻒ
2814
ﺗﺼﺮﻳﻒ
tasrīf⁺
2815
ﺗﺼﺮﻳﻒ
tasrīf⁺
2816
ﺗﺼﺮﻳﻒ ﮐﺮدن
tasrīf⁺ kardan (+Akk.)
2817 2818 2819 2820 2821
ﺗﺼﻌﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﺼﻐﻴﺮ ﺗﺼﻐﻴﺮ ﺗﺼﻔﻴﺢ ﺗﺼﻔﻴﻒ
tasʾīd⁺ kardan (+Akk.) tasqīr⁺ tasqīr tasfīh⁺ tasfīf⁺
2822 2823 2824
ﺗﺼﻔﻴﻖ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺗﺼﻔﻴﻪ
Deutsch
Bemerkung
940 Quellenangaben
tasdīq⁺-nāme tasdīq⁺-nāme-je gomrok⁺⁺ī tasdīq⁺-nāme-je motawassate⁺-je kāmel⁺ tasdīq⁺ī tasarrof⁺
Zeugnis (n.) Rückzollschein (m.)
Rāhnamā-i dānigāh IX 1/9 Haïm 1931:I 235b
Reifezeugnis (n.)
Rāhnamā-i dānišgāh III 5/11f.
bestätigend Besetzen (n.); Besetzung (f.)
tasarrof⁺ tasarrof⁺ tasarrof⁺ tasarrof⁺ kardan (+Akk.) tasarrof⁺ kardan (+Akk.) tasarrof⁺ kardan (+Akk.) tasarrof⁺ kardan (+Akk.)
Besitz (m.); Besitzen (n.) Besitznahme (f.) Errungenschaft (f.) besetzen Besitz ergreifen; sich bemächtigen Besitz erwerben* sich aneignen
tasarrof⁺-e mālek⁺āne kardan (+Akk.) tasrīh⁺ kardan tasrīf⁺
sich aneignen
(Haïm 1931:I 41) Īrān 6023/2a, 2c, Rāhnamā-i dānišgāh VII 46/5, Sykes 1316:I 16/3 FK I 102/20a, Beck 1914:116 Īrān 6023/2a Beck 1914:116 Īrān 6406/3d, Kāva I/16:2/21a Beck 1914:165 1. Mose 34/10 Isḥāq 1351ff.:I 84/10, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 82 Morier 1905:357/11
tasfīq⁺ tasfije⁺ tasfije⁺
ausdrücklich erklären Abänderung (f.); Biegung (f.) [=Flexion]; Hauptwortbiegung (f.) [=Deklination] Abwandlung (f.); Zeitwortbiegung (f.) [=Konjugation] Formenlehre (f.) (der Sprachlehre) [=Morphologie] abändern; biegen [=flektieren] (Nennwort [=Substantiv] destillieren Verkleinerung (f.) Verkleinerungsform (f.) Händeklatschen (n.) Aufstellung (f.) in Reih und Glied; Reihung (f.) Händeklatschen (n.) Abwicklung (f.) (der Geschäfte) Läuterung (f.); Klärung (f.); Abklärung (f.)
FN I 14/17b, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 7/19 (Beck 1914:35), Nicolas 1887:I 310 Nicolas 1887:I 235 EdI III 903b Nicolas 1887:I 310 Nicolas 1887:I 397 Rückert 1874:28 BQ I 121/25b EdI V 210b Nicolas 1887:I 40 EdI V 210b Uṣūl 36 Haïm 1931:I 240b, Nicolas 1887:I 348
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2825
(ﺗﺼﻔﻴﻪ )از
2826 2827
ﺗﺼﻔﻴﻪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪن
2828 2829 2830 2831 2832 2833 2834 2835 2836
ﺗﺼﻔﻴﻪ ﮐﺮدن ﺗﺼﻔﻴﻪ ﮐﺮدن ﺗﺼﻠﺐ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺗﺼﻤﻴﻢ (Pl. ات-) ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺗﺼﻤﻴﻢ داﺷﺘﻦ ( ﮐﻪ،ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﺑﺮوم
2837 2838 2839
ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻦ ( ﮐﻪ،ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻰ اﺗﺨﺎذ ﮐﺮدن
2840
ﺗﺼﻤﻴﻤﻬﺎﺋﻰ اﺗﺨﺎذ ﻧﻤﻮدن
2841
ﺗﺼﻤﻴﻤﻰ اﺗﺨﺎذ ﮐﺮدن
2842 2843 2844 2845 2846 2847 2848 2849 2850 2851 2852
ﺗﺼﻨﻊ ﺗﺼﻨﻊ ﺗﺼﻨﻊ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﻋﻮاﻣﺎﻧﻪ ﺗﺼﻨﻴﻒ ﮐﺮدن
tasannoʾ⁺ tasannoʾ⁺ tasannoʾ⁺ tasnīf⁺ tasnīf⁺ tasnīf⁺ tasnīf⁺ tasnīf⁺ tasnīf⁺ tasnīf⁺-e awām⁺āne tasnīf⁺ kardan (+Akk.)
einen Beschluß fassen; einen Entschluß fassen Künstelei (f.) Künstlichkeit (f.) Ziererei (f.)* Gassenhauer (m.) Gedichtchen (n.) Klassifizierung (f.) Lied (n.) (das gesungen wird) Verfassen (n.); Abfassung (f.) Werk (n.); Schrift (n.) Volkslied (n.) abfassen; verfassen
2853 2854 2855
ﺗﺼﻨﻴﻒ ﮐﺮدن ﺗﺼﻨﻴﻔﮏ ﺗﺼﻨﻴﻔﮏ
tasnīf⁺ kardan (+Akk.) tasnīf⁺ak tasnīf⁺ak
herausgeben Bänkelsängerlied (n.) Liedchen (n.)
tasfije⁺ (az)
Reinigung (f.) (von)
tasfije⁺ pazīroftan tasfije⁺ šodan
bereinigt werden sich läutern; sich klären; sich abklären bereinigen (Rechnung) läutern; klären; abklären Verhärtung (f.) Entschlossenheit (f.) Entschluß (m.) Beschluß (m.) entschlossen sein beschließen (was; daß) ich beschloß zu gehen
tasfije⁺ kardan (+Akk.) tasfije⁺ kardan (+Akk.) tasallob⁺ tasmīm⁺ tasmīm⁺ tasmīm⁺ (Pl. -āt) tasmīm⁺ dāštan tasmīm⁺ kardan (be; ke) tasmīm⁺ gereftam berawam tasmīm⁺ gereftan tasmīm⁺ gereftan (be; ke) tasmīmāt⁺-ī etteḫāz⁺ kardan tasmīm⁺-hā-ʾī etteḫāz⁺ namūdan tasmīm⁺-ī etteḫāz⁺ kardan
Bemerkung
Quellenangaben Rāhnamā-i dānišgāh III 161/1, Browne 1316:11/15, Nicolas 1887:I 348 Īrān 6073/3c Haïm 1931:I 240b Īrān 5843/1e Haïm 1931:I 240b Kaihān 1311:III 91 Šaibānī 1314:I 40/20 [oder 48/20] Šaibānī 1314:I 42/25 Rāhnamā-i dānišgāh I 2/8, Īrān 6411/3b Īrān 5979/2g Īrān 6423/1a, Phl 71/5 Hidāyat (Iṣfahān 3/17)
sich entschließen beschließen (was; daß) Beschlüsse fassen
Īrān 5979/2a Hidāyat (Iṣfahān 3/18), Īrān 6411/3b Īrān 6428/1d
Beschlüsse fassen
Īrān 5909/3a6428/1d
Īrānšahr I 146/21 Smiles 168/32 Smiles 167/8 EdI III 1149b Rosen 1925:136 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10) Brugsch 1862:I 389 Beck 1915:336 Salemann/Shukovski 1889:78a+, Glš II 3 Farh 38/8f. Saʿdī (Gulistān 8/21), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 4/7), (MF I 68/23), Beck 1914:75 Rosen 1925:64 Fleischer 1875:103
941
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
2856 2857 2858 2859 2860 2861 2862 2863 2864 2865
ﺗﺼﻨﻴﻔﻰ ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﺗﺼﻮر ﮐﺮدن
2866
ﺗﺼﻮر ﮐﺮدن
2867
ﺗﺼﻮر ﮐﺮدن
2868 2869
ﺗﺼﻮر ﮐﺮدن ﺗﺼﻮر ﻣﻴﺮود
2870 2871 2872 2873 2874 2875
ﺗﺼﻮرهﺎ ﮐﺮدن ﺗﺼﻮرى ﺗﺼﻮر… ﮐﺮدن ﺗﺼﻮف ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺗﺼﻮﻳﺐ
2876 2877 2878 2879 2880
ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺗﺼﻮﻳﺐ دوﻟﺖ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﮐﺮدن (ﺗﺼﻮﻳﺐ ﮐﺮدن )…را ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ
2881 2882 2883
ﺗﺼﻮﻳﺒﻰ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺗﺼﻮﻳﺮ
taswīb⁺ī taswīr⁺ taswīr⁺
Zustimmung (f.) Regierungsverordnung (f.) genehmigen zustimmen (wem) (schriftliche) Bewilligung (f.); Genehmigung (f.) billigend; gutheißend Abbildung (f.) Bild (n.)
2884 2885 2886
ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺗﺼﻮﻳﺮ
taswīr⁺ taswīr⁺ taswīr⁺
Diagramm (n.) Felsbild (n.); Relief (n.) Zeichnung (f.)
tasnīf⁺ī tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ tasawwor⁺ kardan (+Akk.; +Akk.) tasawwor⁺ kardan (+Akk.) tasawwor⁺ kardan (+Akk.) tasawwor⁺ kardan tasawwor⁺ mī-rawad (+Subj.) tasawwor⁺-hā kardan tasawwor⁺ī tasawwor⁺-e… kardan tasawwof⁺ taswīb⁺ taswīb⁺ taswīb⁺ taswīb⁺-e doulat⁺ taswīb⁺ kardan (+Akk.) taswīb⁺ kardan (…rā) taswīb⁺-nāme
Bemerkung
942 Quellenangaben
Tondichter (m.) Annahme (f.); Einbildung (f.) Begriff (m.) Begriffsbildung (f.) Einbildung (f.); Vorstellung (f.) Meinung (f.) Mutmaßung (f.); Vermutung (f.) Nachdenken (f.); Denken (n.) Vorstellungskraft (f.) halten (wen; für)
EdI V 5a Mīrḫwānd (Samanidenkönige 47/4) Nicolas 1887:I 224 EdI V 109b Īrān 6028/3g, Salemann/Shukovski 1889:78a+ Īrān 6023/1d (Rosen 1926:120) Mūsī Žūrdān (Qaraǧadaġī 10), 1. Mose 6/5 Šaibānī 1314:I 6/9 Ramażānī 1315:26/21, Rosen 1926:120
meinen; wähnen
Ramażānī 1315:10/4, Haïm 1931:II 747a
sich denken; sich vorstellen
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 121/8), Ramażānī 1315:11/22, Beck 1914:45, Rosen 1925:45 Rosen 1926:120 Īrān 6054/3c, 6411/3b
sich einbilden es wird angenommen; man nimmt an Vorstellungen haben gedacht; vorgestellt sich vorstellen (was) Mystikertum (n.); Mystik (f.) Billigung (f.); Gutheißung (f.) Genehmigung (f.)
Īrān 6062/2d Īrānšahr II 729 Šams-i Faḫrī (Lexicon 58/11) Islam X 247 (Ritter), Rosen 1926:129 Beck 1915:355 Šaibānī 1314:9/9, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 9/9, Rāhnamā-i dānišgāh I 10/2, II 9/10 Kašf-i talbīs 29/16 Īrān 6412/1f Īrān 6423/1f Kašf-i talbīs 29/5 Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvībnāma-hā I 3, 122/1 Haïm 1931:I 41 Īrānšahr IV 84/15, 16, Beck 1915:70 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 76, Īrānšahr I 236/2, Schiller 143/21, Smiles 189/9 Haïm 1931:I 260b (Rosen 1926:159) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 76, Īrānšahr I
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2888
ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﺮ روى ﺁن ﻧﻘﺶ اﺳﺖ ﺗﺼﻮﻳﺮ رﻧﮕﻰ ﻣﺪادى
2889 2890 2891 2892 2893 2894 2895 2896 2897 2898 2899 2900 2901 2902 2903 2904 2905
ﺗﺼﻮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﺼﻮﻳﺮ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻌﮑﻮس ﺗﺼﻴﻞ ﺗﻀﺎﻋﻒ ﺗﻀﺎﻣﻨﻰ ﺗﻀﺮع ﺗﻀﺮع ﺗﻀﺮع ﺁﻣﻴﺰ ﺗﻀﺮع ﮐﺮدن ﺗﻀﺮع ﮐﺮدن (ﺗﻀﺮع ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﺗﻀﺮع ﮐﻦ (ﺗﻀﺮﻳﺐ ﮐﺮدن )ﻣﻴﺎن ﺗﻀﻌﻴﻒ ﺗﻀﻌﻴﻒ ﺗﻀﻤﻴﻦ
2906 2907 2908 2909 2910 2911 2912 2913 2914 2915 2916 2917 2918 2919
(Pl. ات-) ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﻀﻴﻴﻊ ﺗﻀﻴﻴﻊ وﻗﺖ ﺗﻀﻴﻴﻊ… ﺷﺪن ﺗﻀﻴﻴﻖ (Pl. ات-) ﺗﻀﻴﻴﻖ ﺗﻀﻴﻴﻖ ﮐﺮدن ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺗﻄﺎول ﺗﻄﺎول ﺗﻄﺎول (ﺗﻄﺒﻴﻖ )ﺑﺎ
2887
taswīr⁺ bar rūj-e ān naqš⁺ ast taswīr⁺-e rangī-je medād⁺ī taswīr⁺ kardan (+Akk.) taswīr⁺ kašīdan taswīr⁺-e maʾkūs⁺ tasīl⁺ tazāʾof⁺ tazāmonī⁺ tazarroʾ⁺ tazarroʾ⁺ tazarroʾ⁺-āmīz : ī<*ē tazarroʾ⁺ kardan tazarroʾ⁺ kardan tazarroʾ⁺ kardan (ke) tazarroʾ⁺-kon tazrīb⁺ kardan (mijān-e) tazʾīf⁺ tazʾīf⁺ tazmīn⁺ tazmīn⁺ (Pl. -āt) tazmīn⁺ kardan (+Akk.) tazjīʾ⁺ tazjīʾ⁺-e waqt⁺ tazjīʾ⁺-e… šodan tazjīq⁺ tazjīq⁺ (Pl. -āt) tazjīq⁺ kardan (+Akk.) tatāboq⁺ tatāboq⁺ tatāwol⁺ tatāwol⁺ tatāwol⁺ tatbīq⁺ (bā)
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
das Bild ist darauf angebracht
236/2, Haïm 1931:I 260b Schiller 143/21
Zeichnung (f.)
Haïm 1931:II 242b
zeichnen ein Bild zeichnen Spiegelbild (n.) grüne Gerste (m.) (Grünfutter) Verdopplung (f.) gegenseitig haftend Demut (f.) demütige Bitte demütig; unterwürfig demütig bitten sich demütigen flehen (daß) demütig bittend Zwietracht erregen (zwischen) Schwächung (f.) Vervielfachen (n.) Bürgschaft (f.); Sicherheit (f.); Gewähr (f.) Sicherung (f.) verbürgen; gewährleisten Verlust (m.); Abgang (m.) Zeitverlust (m.); Zeitvergeudung (f.) verderben (was) Bedrückung (f.) Einengung (f.) zusammendrücken Entsprechung (f.) Übereinstimmung (f.) Bedrückung (f.); Unterdrückung (f.) Besitzergreifung (f.) Zugriff (m.) Anpassung (f.) (an)
(Phl 5/27) Ġanī (Ġazaliyāt 4/1 Gl) Īrān 5746/1b Haïm 1931:I 66 Nicolas 1887:I 408 Īrān 6019/3f Šams-i Faḫrī (Lexicon 62/8) Nicolas 1887:I 236 Īrān 5972/3d Nicolas 1887:I 236 Islam IV 24/1 Īrān 4699/1b Saʿdī (Būstān 29) LF 52/12 Beck 1914:367 Beck 1914:112 Īrān 6011/2a, Schiller 97/5 Īrān 6023/3a Īrān 6013/1b, 6033/3d Nicolas 1887:I 342 Qazvīnī 1909:XXI/10, Morier 1905:324/9 Armaġān XVI 414/4 Šabibānī 1314:I 38/2 Qazvīnī 1909:XXI/10, Morier 1905:324/9 Nicolas 1887:I 222 Haïm 1931:I 204b FN I 14/11a, Haïm 1931:I 204b Šaibānī 1314:II 445/11 Saʿdī (Gulistān 8/21) Browne 1316:16/15 Īrān 6406/1a, Haïm 1931:I 8
943
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2920 2921 2922
(ﺗﻄﺒﻴﻖ )ﺑﺎ (ﺗﻄﺒﻴﻖ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﻄﺒﻴﻖ ﮐﺮدن )ﺑﺎ
tatbīq⁺ (bā) tatbīq⁺ kardan (bā) tatbīq⁺ kardan (+Akk.; bā)
2923 2924 2925 2926 2927 2928 2929 2930 2931 2932 2933 2934 2935
ﺗﻄﺒﻴﻘﻰ ﺗﻄﻤﻴﻊ ﺗﻄﻤﻴﻊ ﺗﻄﻤﻴﻊ ﺗﻄﻤﻴﻊ ﮐﺮدن ﺗﻄﻤﻴﻊ ﮐﺮدن (Pl. ات-) ﺗﻄﻮر ﺗﻄﻮﻳﻒ اﻟﮑﻼم ﺗﻄﻴﺮ ﺗﻄﻴﺮ ﺗﻄﻴﻴﻦ ﺗﻄﻴﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﻈﺎهﺮ
tatbīq⁺ī tatmīʾ⁺ tatmīʾ⁺ tatmīʾ⁺ tatmīʾ⁺ kardan tatmīʾ⁺ kardan (+Akk.) tatawwor⁺ (Pl. -āt) tatwīfo⁺-l-kalām⁺ tatajjor⁺ tatajjor⁺ tatjīn⁺ tatjīn⁺ kardan (+Akk.) tazāhor⁺
2936 2937 2938 2939 2940 2941
ﺗﻈﺎهﺮ ﺗﻈﺎهﺮ (Pl. ات-) ﺗﻈﺎهﺮ (ﺗﻈﺎهﺮ )ﺑﻪ (ﺗﻈﺎهﺮ وﻓﺎدارى )ﺑﻪ ﺗﻈﺎهﺮات ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ ﻧﻤﻮدن
2942
ﺗﻈﻠﻢ
2943 2944
ﺗﻈﻠﻢ ﺗﻌﺎدل
2945 2946 2947
ﺗﻌﺎدل ﺗﻌﺎدل ﺡﺮارت ﺗﻌﺎرف
2948
ﺗﻌﺎرف
2949
(Pl. ات-) ﺗﻌﺎرف
Deutsch Vergleichung (f.) (mit) übereinstimmen (mit) vergleichen (was; mit)
vergleichend Anlockung (f.); Köderung (f.) Bestechung (f.) Verwöhnung (f.) liebkosen*; schmeicheln* verwöhnen Erscheinung (f.)*; Vorfall (m.)* Umschreibung (f.) Vogelzeichen (n.) Wahrsagung (f.) Bestreichen (n.) mit Lehm mit Lehm bestreichen Erscheinungsform (f.); Verkörperung (f.) tazāhor⁺ Verstellung (f.) tazāhor⁺ Ziererei (f.)* tazāhor⁺ (Pl. -āt) Erscheinung (f.) tazāhor⁺ (be) Kundgebung (f.) (für) tazāhor⁺-e wafā⁺-dārī (be) Treuekundgebung (f.) (für) tazāhorāt⁺-e mastāne sich in betrunkenem Zustand zeigen namūdan Beschwerde (f.); Klage (f.) (über tazallom⁺ Bedrückung) tazallom⁺ Vergewaltigung (f.) taʾādol⁺ Gleichgewicht (f.) taʾādol⁺ taʾādol⁺-e harārat⁺ taʾārof⁺ taʾārof⁺ taʾārof⁺ (Pl. -āt)
Gleichwertigkeit (f.) Wärmeausgleich (m.) Geschenk (n.) (zwischen Gleichstehenden) Wiedererkennung (f.); Vorstellung (f.) Artigkeit (f.); Gefälligkeit (f.)
Bemerkung
944 Quellenangaben Šīblī 1316:III 17, Nicolas 1887:I 27 Šaibānī 1314:I 9/17 Uṣūl 5, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/16, Īrān 6019/1d, 6033/1a, (6073/4c), Nicolas 1887:I 229 Haïm 1931 Haïm 1931:I 25 Haïm 1931:I 205b Nicolas 1887:I 30 Nicolas 1887:I 44 Nicolas 1887:I 30 Nhż I 14 Nicolas 1887:I 199 Haïm 1931:I 57 Haïm 1931:I 56 Šams-i Faḫrī (Lexicon 113/9) Smiles 4/10 Haïm 1931:I 17 Īrān 4654/2a Īrān 6405/1e Īrān 5980/1c, 6023/3b Īrān 5980/1c Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 318 LF 52/6, Litt 53 Šams-i Faḫrī (Lexicon 62/9) Pāzārgād 1315:478/6, Īrān 6469/1c, Rāhnamāi dānišgāh III 54/21 Rāhnamā-i dānišgāh III 153/2 Pāzārgād 1315:365/8 EdI I 625a, Nicolas 1887:I 405 Beck 1914:34 Malkum-Ḫān 1340:8/2
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
2950
(ﺗﻌﺎرف زﻳﺎد ﮐﺮدن )ﺑﺎ
2951 2952 2953
ﺗﻌﺎرف ﮐﺮدن ﺗﻌﺎرف ﮐﺮدن (ﺗﻌﺎرف ﮐﺮدن )ﺑﻪ
2954 2955 2956
(ﺗﻌﺎرف ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻌﺎرﻓﺎت ﺗﻌﺎﻃﻰ
2957 2958 2959
ﺗﻌﺎﻗﺐ ﮐﺮدن ﺗﻌﺎﻗﺐ… ﮐﺮدن ﺗﻌﺎل
2960 2961 2962
ﺗﻌﺎﻟﻰ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﺗﻌﺎﻟﻰ
2963 2964 2965 2966 2967
ﺗﻌﺎﻟﻰ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﺗﻌﺎﻟﻰ اﷲ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﺷﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ
2968 2969 2970 2971 2972 2973
taʾārof⁺-e zijād⁺ kardan (bā) taʾārof⁺ kardan taʾārof⁺ kardan (+Akk.) taʾārof⁺ kardan (+Akk.; be) taʾārof⁺ kardan (be) taʾārof-āt⁺ taʾātī⁺
Deutsch
Bemerkung
den Hof machen (wem)
Haïm 1931
Umstände machen wiedererkennen anbieten (was; wem)
Hinz 1942:124 Beck 1914:35 Īrān 6014/3c, Hinz 1942:124, D 166
den Gruß erwidern (wem) Höflichkeitsbezeigungen gegenseitiger Austausch (m.); wechselseitiges Geben (n.) taʾāqob⁺ kardan (+Akk.) nachjagen (wem); verfolgen (wen) taʾāqob⁺-e… kardan verfolgen (wen) taʾāl⁺ erhaben ist er taʾālī⁺ taʾālā⁺ taʾālā⁺
Aufstieg (m.) der gepriesen sei er ist erhaben
taʾālī⁺ taʾālī⁺ taʾālā⁺-l-lāh⁺ taʾālā⁺ šaʾnoh⁺ taʾālīm⁺
Höhe (f.) Macht (f.) Gott sei gepriesen dessen Rang erhaben ist
ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺗﻌﺎون ﺗﻌﺎون ﺗﻌﺎوﻧﻰ ﺗﻌﺐ ﺗﻌﺐ
taʾālīm⁺ taʾāwon⁺ taʾāwon⁺ taʾāwonī⁺ taʾab⁺ taʾab⁺
Unterweisungen Beistand (m.); Hilfe (f.) Zusammenwirken (n.) zusammen vorkommend; symbiotisch Ermüdung (f.) Plage (f.)
2974 2975 2976
ﺗﻌﺒﺪ ﺗﻌﺒﺪ ﺗﻌﺒﻴﺮ
taʾabbod⁺ taʾabbod⁺ taʾbīr⁺
2977 2978
(ﺗﻌﺒﻴﺮ )از ﺗﻌﺒﻴﺮ ﮐﺮدن
Andacht (f.) Frömmigkeit (f.) Erläuterung (f.); Erklärung (f.); Deutung (f.) Erörterung (f.) (über) deuten; ausdeuten; auslegen
taʾbīr⁺ (az) taʾbīr⁺ kardan (+Akk.)
Quellenangaben
Rosen 1925:107 Haïm 1931 Beck 1914:359
(Pl. v. taʾlīm)
Nahum 1/8, Haïm 1931 Gulhavī 1303:15/1 Firdausī, (Jensen 1931:54), Wahrmund 1898:I 244 Armaġān XVI 1/12 Tārīḫ-i Ṭabarī 11/15 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/13), NāṣirḪusrau (Safarnāma 2/8), Salemann/Shukovski 1889:78a+ Browne 1316:12/5, Haïm 1931 Browne 1316:12/5, Haïm 1931 Ḥāfiẓ (Dīvān 63/10) MF I I/1 Rāhnamā-i dānišgāh IX 5/17, Islam XII 173/5a Rāhnamā-i dānišgāh II 10/22, 30 Īrān 4654/1a, 6009/1e, 6011/2a Īrān 6023/1g Rāhnamā-i dānišgāh III 155/9 Ǧabalī (MF I 192/16) Farruḫī (Dīvān 3/16, 33, 50, 5/39), Īrānšahr I 329/11 Nicolas 1887:I 376 Nicolas 1887:I 376 Rosen 1926:120 Qazvīnī 1907:I IV/8 Īrān 6411/3a, Haïm 1931:II 772b
945
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
2979 2980 2981 2982
(ﺗﻌﺒﻴﺮ ﮐﺮدن )از ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﮐﺮدن (ﺗﻌﺒﻴﻪ ﮐﺮدن )در
2983 2984 2985
ﺗﻌﺘﻊ ﺗﻌﺘﻊ ﮐﺮدن ﺗﻌﺠﺐ
2986 2987
ﺗﻌﺠﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ،ﺗﻌﺠﺐ ﮐﺮدن )از (ﭼﮕﻮﻧﻪ
2988 2989 2990 2991
ﺗﻌﺠﺐ ﮐﺮدﻩ اﻳﺪ ﺗﻌﺠﺐ ﮐﻨﺎن ﺗﻌﺠﻴﺰ ﺗﻌﺠﻴﻞ
2992 2993 2994 2995
ﺗﻌﺠﻴﻞ ﺗﻌﺠﻴﻞ داﺷﺘﻦ ﺗﻌﺠﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﺪاد
2996 2997 2998 2999 3000 3001 3002
ﺗﻌﺪاد ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﮔﺮدان ﺗﻌﺪاد ﮐﺮدن ﺗﻌﺪاد ﮐﺮدن ﺗﻌﺪد ﺗﻌﺪد ﺗﻌﺪود ﺧﺎﺗﻮن
3003 3004
ﺗﻌﺪى ﺗﻌﺪى
3005
ﺗﻌﺪى
taʾbīr⁺ kardan (az) taʾbije⁺ taʾbije⁺ kardan (+Akk.) taʾbije⁺ kardan (+Akk.; dar) taʾtaʾ⁺ taʾtaʾ⁺ kardan taʾaǧǧob⁺
Deutsch reden; sprechen (von) Anordnen (n.); Anordnung (f.) rüsten (Heer) anordnen (was; an/in) Stammeln (n.); Stottern (n.) stammeln; stottern Verwunderung (f.)
taʾaǧǧob⁺ ast es ist erstaunlich; es ist verwunderlich taʾaǧǧob⁺ kardan (az; ke sich wundern; sich verwundern; stauče-gūne) nen; erstaunen (über; wie)
taʾaǧǧob⁺ karde-īd taʾaǧǧob⁺-konān taʾǧīz⁺ taʾǧīl⁺
ihr habt euch gewundert verwundert Belästigung (f.) Beschleunigung (f.)
taʾǧīl⁺ taʾǧīl⁺ dāštan taʾǧīl⁺ kardan taʾdād⁺
Eile (f.); Übereilung (f.) eilen sich beeilen; sich sputen Anzahl (f.); Zahl (f.)
taʾdād⁺ taʾdād⁺-e šāgerd-ān taʾdād⁺ kardan (+Akk.) taʾdād⁺ kardan (+Akk.) taʾaddod⁺ taʾaddod⁺ taʾdūd-ḫātūn taʾaddī⁺ taʾaddī⁺
Aufzählung (f.) Schülerzahl (f.) aufzählen zählen; abzählen Mehrfachsein (n.) Vielheit (f.) (die Frau des Begründers des Sassanidengeschlechts) Ausschreitung (f.); Übergriff (m.) Bedrückung (f.)
taʾaddī⁺
Eingriff (m.)
Bemerkung
946 Quellenangaben Qazvīnī 1907:I IV/8 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/18 Šams-i Faḫrī (Lexicon 110/5), Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 21/6) Nicolas 1887:I 103 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān), Minūčihrī 55/1, Wahrmund 1898:I 223 Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 47/21) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 328/11), NāṣirḪusrau (Safarnāma 90/9, 95/15), Pāzārgād 1315:47/2, Morier 1905:245/6, Schiller 127/10, Beck 1915:355, Rosen 1925:63, 68, Salemann/Shukovski 1889:73, Wahrmund 1898:I 223 Šarq 4/8 (1) Ramażānī 1315:13/3 Nicolas 1887:I 349 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10), Beck 1914:352, Wahrmund 1898:I 257 Salemann/Shukovski 1889:78a+ Rosen 1925:62 Nicolas 1887:I 341 Pāzārgād 1315:570/15, Īrān 5986/2a, 2c, Beck 1915:355 Beck 1915:355, Nicolas 1887:I 338, 493 Naubaḫt 1343:204/18 Nicolas 1887:I 338 Nafīsī 1311:41/15f. Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/13 Īrān 6014/3f Gabriel 1929:193 Šams-i Faḫrī (Lexicon 33/8, 53/12) Šams-i Faḫrī (Lexicon 16/14), Īrān 6011/2a, Beck 1914:91 Nicolas 1887:I 456
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3006
ﺗﻌﺪى
3007 3008 3009 3010 3011
ﺗﻌﺪى ات-) (ﺗﻌﺪى )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ (Pl. ﺗﻌﺪى ﺑﻰ ﻃﺮﻓﻰ ﺗﻌﺪى ﮐﺮدن ﺗﻌﺪﻳﻞ
3012 3013 3014 3015 3016 3017 3018 3019 3020 3021 3022 3023
ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺗﻌﺪﻳﻞ اﻟﮑﻮاﮐﺐ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﺪﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﺬﻳﺐ ﺗﻌﺬﻳﺐ ﺗﻌﺬﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﻌﺬﻳﺮ ﺗﻌﺬﻳﺮ ﺗﻌﺮض ﺗﻌﺮض (ﺗﻌﺮض )ﺑﻪ
3024 3025 3026 3027 3028 3029 3030
ﺗﻌﺮض ﺁﻣﻴﺰ ﺗﻌﺮض ﮐﺮدن ﺗﻌﺮض ﮐﻨﻨﺪﻩ (ﺑﺮ/ﺗﻌﺮﺿﻰ داﺷﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﻌﺮف ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﮐﺮدن
3031 3032
ﺗﻌﺮﻓۀ ﮔﻤﺮﮎ ﺗﻌﺮﻓۀ ﮔﻤﺮﮐﻰ
3033 3034 3035
ﺗﻌﺮﻳﺐ ﺗﻌﺮﻳﺾ ﮐﺮدن ﺗﻌﺮﻳﻒ
3036
ﺗﻌﺮﻳﻒ
Deutsch
taʾaddī⁺
Ungerechtigkeit (f.)
taʾaddī⁺ taʾaddī⁺ (Pl. -āt) (nesbat⁺ be) taʾaddī⁺-je bī-taraf⁺ī taʾaddī⁺ kardan (+Akk.) taʾdīl⁺
Überschreitung (m.) (z.B. des Preises) Übergriff (m.) (gegenüber)
taʾdīl⁺ taʾdīlo⁺-l-kawākib⁺ taʾdīl⁺ kardan (+Akk.) taʾdīl⁺ kardan (+Akk.) taʾzīb⁺ taʾzīb⁺ taʾzīb⁺ kardan (+Akk.) taʾzīr⁺ taʾzīr⁺ taʾarroz⁺ taʾarroz⁺ taʾarroz⁺ (be)
Verletzung (f.) der Neutralität verletzen (die Neutralität) Ausgleichung (f.); Gleichmachung (f.) Milderung (f.) Ausgleichung (f.) der Sterne im Gleichgewicht halten mildern Bestrafung (f.) Folterung (f.) foltern; peinigen; quälen Entschuldigung (f.)* Tadel (m.); Verwarnung (f.) Einspruch (f.) Ergreifen (n.); Ergreifung (f.) Angriff (m.) (auf)
taʾarroz⁺-āmīz : ī<*ē taʾarroz⁺ kardan taʾarroz⁺-konande taʾarroz⁺-ī dāštan (be/bar) taʾarrof⁺ taʾrefe⁺ taʾrefe⁺ kardan (+Akk.; +Akk.) taʾrefe⁺-je gomrok⁺⁺ taʾrefe⁺-je gomrok⁺⁺ī
mißbilligend Einspruch erheben; widersprechen Angreifer (m.) bekämpfen; angreifen (was) Erforschung (f.) Tarif (m.) bezeichnen (wen/was; als)
taʾrīb⁺ taʾrīz⁺ kardan (+Akk.) taʾrīf⁺
Arabisierung (f.) reizen Begriffsbestimmung (f.)
taʾrīf⁺
Beschreibung (f.)
Zolltarif (m.) Zolltarif (m.)
Bemerkung
Quellenangaben Beck 1914:358, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/20, 23/6) Īrān 6423/1g, Beck 1914:91, 358 Īrān 5972/1e, Beck 1914:91, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/20, 23/6) Īrān 5972/2e (Īrān 5972/2e) Nicolas 1887:I 435 Nicolas 1887:II 98 EdI III 103b Nicolas 1887:I 103 Nicolas 1887:II 98 Smiles 85/13 Nicolas 1887:I 23 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 3/11) Šams-i Faḫrī (Lexicon 32/5) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 54, Nicolas 1887:I 34 Haïm 1931:I 251a Nicolas 1887:I 250 Nicolas 1887:I 34 Islam XII 173/4a, 21 Īrānšahr IV 79/6* Hinz 1937:691 Nachwort Īrān 6405/4a Kašf-i talbīs 9/4 Farh 36/17, Īrān 6497/6a, Kitāb 25/8f., Gš 38/9 Rückert 1874:46 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 25/8) Rāhnamā-i dānišgāh III 154/4, Haas 1876:632/13 BA I 109/22c
947
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3037
ﺗﻌﺮﻳﻒ
3038 3039 3040
ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺗﻌﺮﻳﻒ (Pl. ات-) ﺗﻌﺮﻳﻒ
3041 3042 3043 3044 3045 3046 3047
(ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮدن )از (ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮدن )از ﺗﻌﺮﻳﻖ ﺗﻌﺮﻳﻖ ﺗﻌﺰﻳﺖ ﺗﻌﺰﻳﺮ (Pl. ات-) ﺗﻌﺰﻳﺮ
3048 3049 3050
ﺗﻌﺰﻳﻪ ﺗﻌﺰﻳﻪ ﺗﻌﺰﻳﻪ ﺧﻮاﻧﻰ
3051 3052 3053 3054 3055 3056
ﺗﻌﺰﻳﻪ دارى ﺗﻌﺰﻳﻪ دارى ﺗﻌﺰﻳﻪ ﮔﺮداﻧﻰ ﺗﻌﺰﻳﻪ ﮔﻴﺮ ﺗﻌﺰﻳﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﺼﺐ
3057 3058 3059
ﺗﻌﺼﺐ ﺗﻌﺼﺐ (ﺗﻌﺼﺐ )ﺑﺮ ﺿﺪ
taʾassob⁺ taʾassob⁺ taʾassob⁺ (bar zedd⁺-e)
Glaubenseifer (m.) Übereifer (m.) Eifer (m.); Eifern (n.) (gegen)
3060 3061 3062 3063 3064 3065
ﺗﻌﺼﺐ ﻓﺮوش ﺗﻌﺼﺐ ﻓﺮوﺷﻰ ﺗﻌﺼﺐ ﮐﺮدن ﺗﻌﻄﻴﻞ ﺗﻌﻄﻴﻞ ﺗﻌﻄﻴﻞ
taʾassob⁺-forūš : ū<*ō taʾassob⁺-forūšī : ū<*ō taʾassob⁺ kardan taʾtīl⁺ taʾtīl⁺ taʾtīl⁺
3066
ﺗﻌﻄﻴﻞ
scheinheilig Scheinheiligkeit (f.) übereifrig sein (die Lehre, daß Gott nicht eingreife) Freizeit (f.); Ferien Nichterscheinen (f.) (einer Zeitung); Einstellung (f.) Stillstand (m.); Feiern (n.); Aussetzen (n.)
Erklären (n.); Beschreiben (n.); Preis (m.); Lob (n.) taʾrīf⁺ Erklärung (f.) taʾrīf⁺ Lobeserhebung (f.); Lobrede (f.) Kundgebung (f.); Anweisung (f.); taʾrīf⁺ (Pl. -āt) Lobpreisung (f.) taʾrīf⁺ kardan (+Akk./az) loben taʾrīf⁺ kardan (az) verherrlichen (wen) taʾrīq⁺ Schwitzen (n.) taʾrīq⁺ zum Schwitzen Bringen (n.) taʾzijat⁺ Trauer (f.) taʾzīr⁺ Verweis (m.) Ermessensstrafe (f.) (nach moslemitaʾzīr⁺ (Pl. -āt) schem Recht) taʾzije⁺ (schiitisches) Passionsspiel (n.) taʾzije⁺ Beileid (n.) Passionsspiel (n.); Passionsspieltaʾzije⁺-ḫānī dichtung (f.) taʾzije⁺-dārī Trauer (f.); Totentrauer (f.) taʾzije⁺-dārī Trauerandacht (f.); Trauern (n.) taʾzije⁺-gardānī Passionsspiel (n.) taʾzije⁺-gīr Klagefrau (f.) taʾzije⁺-nāme Beileidsschreiben (n.) taʾassob⁺ Fanatismus (m.) taʾrīf⁺
taʾtīl⁺
Bemerkung
948 Quellenangaben Beck 1914:57 Browne 1920:III 235 Nicolas 1887:I 443 Salemann/Shukovski 1889:77a+ Rosen 1925:64, Phl 72/2 (Beck 1914:56) Ramażānī 1315:4/9 Ramażānī 1315:4/9 Nicolas 1887:II 81 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/9, EdI I 140a Browne 1316:22/22, Rosen 1926:144 Nicolas 1887:I 228 Browne 1316:22/15 Morier 1905:304/18 Īrān 4368/2a Browne 1316:23/1 Morier 1905:302/2 Nicolas 1887:I 228 Beck 1914:370, (Fleischer 1875:209), Frank 1926:188/28, Islam XII 173/10a Haïm 1931:II 779a Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 11/15) Isḥāq 1351ff.:I 52/13, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma Tit) Īrānšahr I 273/10 Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 11/15) Schefer 1885:I 175 Hidāyat (Iṣfahān 3/2) Malkum-Ḫān 1351ff.:1/10 Nicolas 1887:I 195
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3067 3068 3069 3070
ﺗﻌﻄﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﻈﻴﻢ ﺗﻌﻈﻴﻢ ﺗﻌﻈﻴﻢ
3071 3072 3073 3074 3075 3076 3077 3078 3079 3080 3081 3082 3083 3084 3085 3086
Deutsch
taʾtīl⁺ kardan taʾzīm⁺ taʾzīm⁺ taʾzīm⁺
feiern; nicht arbeiten Ehrung (f.) Hochachtung (f.) Verbeugung (f.)
ﺗﻌﻈﻴﻢ ﺗﻌﻈﻴﻢ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺎﻻﺋﻰ ﺗﻌﻈﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﻌﻈﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﻌﻈﻴﻤﺎ ﺗﻌﻈﻴﻤﻰ ﮐﺮدن ﺗﻌﻔﻦ ﺗﻌﻔﻦ ﮐﺮدن ﺗﻌﻘﻞ ﺗﻌﻘﻞ ﺗﻌﻘﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﻘﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺝﺰاﺋﻰ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﮐﺮدن
taʾzīm⁺ taʾzīm⁺-e boland-bālā-ʾī taʾzīm⁺ kardan taʾzīm⁺ kardan (+Akk.) taʾzīman⁺ taʾzīm⁺-ī kardan taʾaffon⁺ taʾaffon⁺ kardan (+Akk.) taʾaqqol⁺ taʾaqqol⁺ taʾaqqol⁺ kardan (+Akk.) taʾaqqol⁺ kardan taʾqīb⁺ taʾqīb⁺ taʾqīb⁺-e ǧazāʾ⁺ī taʾqīb⁺ kardan (+Akk.)
Verehrung (f.) eine tiefe Verbeugung sich verbeugen sich verneigen (vor) ehrenhalber eine Verbeugung machen Pestartigkeit (f.); Verpestendsein (f.) stinkend machen Verstand (m.) Verstehen (n.) einsehen verständig werden Verfolg (m.) Verfolgung (f.) Strafverfolgung (f.) verfolgen (auch Weg, Plan u. dgl.)
3087 3088 3089 3090 3091 3092 3093
ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻳﺎﻓﺘﻦ (Pl. ات-) ﺗﻌﻘﻴﺪ ﺗﻌﮑﻴﺐ ﺗﻌﮑﻴﺐ ﺗﻌﻠﻖ (Pl. ات-) ﺗﻌﻠﻖ (ﺗﻌﻠﻖ داﺷﺘﻦ )ﺑﻪ
taʾqīb⁺ jāftan taʾqīd⁺ (Pl. -āt) taʾkīb⁺ taʾkīb⁺ taʾalloq⁺ taʾalloq⁺ (Pl. -āt) taʾalloq⁺ dāštan (be)
verfolgt werden Dunkelheit (f.); Schwierigkeit (f.) Ausmessung (f.) (eines Rauminhalts) Rauminhalt (m.) Abhängigkeit (f.) Verbindung (f.) gehören (zu/wem)
3094 3095 3096
(ﺗﻌﻠﻖ داﺷﺘﻦ )ﺑﻪ (ﺗﻌﻠﻖ ﮔﺮﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﻌﻠﻞ
taʾalloq⁺ dāštan (be) taʾalloq⁺ gereftan taʾallol⁺
3097 3098 3099
ﺗﻌﻠﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﻠﻢ ﺗﻌﻠﻢ
zugehören (wem) zugeteilt werden (wem) Ausrede (f.); Vorwand (m.); Ausflucht (f.) Ausflüchte machen Lehre (f.); Lehrzeit (f.) Lehren (n.)
taʾallol⁺ kardan taʾallom⁺ taʾallom⁺
Bemerkung
Quellenangaben Nicolas 1887:I 195 BQ I 121/26b Ḥāfiẓ (Dīvān 48/8) Malkum-Ḫān 1351ff.:12/10, Morier 1905:362/5 Smiles 4/18 Malkum Ḫān 1340:12/10 Malkum-Ḫān 1351ff.:6/12 Īrān 6010/3f, 2. Mose 18/3, Hugo 4/1a FA 59/19b Ramażānī 1315:12/4 Nicolas 1887:II 80 Nicolas 1887:I 455 Šaibānī 1314:I 6/9 Šaibānī 1314:I 6/9 Qurʾān 2/75, Haïm 1931 Qurʾān 2/72 Šaibānī 1314:I 13/5 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 16/3, Īrān 6053/1f Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 25 Uṣūl 29, Pāzārgād 1315:521/19f., 585/2f., Šaibānī 1314:I 34/9f., Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/8, 16/7, Īrān 6010/4a Īrān 6423/1g Ṣādiqī 1316:196/[?], Nafīsī 1311:38/12 Nicolas 1887:I 289 Nicolas 1887:I 289 Šams-i Faḫrī (Lexicon 57/13) Ḥāfiẓ (Dīvān 32/2) FA 13/18a, Šaibānī 1314:I 41/32, Browne 1316:3/3 BQ I 123/3b Šaibānī 1314:I 42/6 Haïm 1931:I 244a Nicolas 1887:I 62 Īrānšahr IV 82/9
949
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3100 3101 3102 3103 3104 3105 3106 3107
ﺗﻌﻠﻢ (ﺗﻌﻠﻴﻒ ﮐﺮدن )از ﺗﻌﻠﻴﻖ (Pl. ات-) ﺗﻌﻠﻴﻖ ﺗﻌﻠﻴﻖ ﮐﺮدن ﺗﻌﻠﻴﻖ ﻣﺠﺎزات ﺗﻌﻠﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﻌﻠﻴﻢ
3108 3109 3110 3111 3112
Deutsch
Bemerkung
950 Quellenangaben
taʾallom⁺ taʾlīf⁺ kardan (+Akk.; az) taʾlīq⁺ taʾlīq⁺ (Pl. -āt) taʾlīq⁺ kardan (+Akk.) taʾlīq⁺-e moǧāzāt⁺ taʾlīl⁺ kardan (+Akk.) taʾlīm⁺
Unterrichtung (f.) mästen (wen; mit) Anmerkung (f.) Aufschub (m.) aufschieben Strafaufschub (m.) als Grund anführen Belehrung (f.); Unterweisung (f.)
ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺗﻌﻠﻴﻢ (Pl. ات-) ﺗﻌﻠﻴﻢ
taʾlīm⁺ taʾlīm⁺ taʾlīm⁺ taʾlīm⁺ taʾlīm⁺ (Pl. -āt)
Lehre (f.) Rohrstock (m.); (feiner) Spazierstock Übung (f.) Vorlesung (f.)* Unterricht (m.)
3113 3114 3115 3116 3117 3118 3119 3120 3121
ﺗﻌﻠﻴﻢ اﺳﺐ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﭘﺬﻳﺮ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺗﻨﻴﺲ ﺗﻌﻠﻴﻢ دادن ﺗﻌﻠﻴﻢ دادن ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺷﻨﺎ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﮐﺮدن (ﺗﻌﻠﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﻌﻠﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
Schulreiten (n.) gelehrig Tennisunterricht (m.) lehren; belehren; unterweisen Unterricht erteilen Schwimmunterricht (m.) Unterricht erteilen belehren; unterrichten (wen) lehren (was; wen)
3122 3123 3124 3125 3126 3127 3128 3129 3130 3131
(ﺗﻌﻠﻴﻢ و ﺗﺎدﻳﺐ دادن )ﺑﻪ ﺗﻌﻠﻴﻤﻰ (ﺗﻌﻠﻴﻢ… دادن )…را ﺗﻌﻤﺪ ﺗﻌﻤﺪى ﺗﻌﻤﻖ ﺗﻌﻤﻢ ﺗﻌﻤﻴﺪ ﺗﻌﻤﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﻌﻤﻴﺮ
taʾlīm⁺-e asb taʾlīm⁺-pazīr taʾlīm⁺-e tenīs⁺⁺⁺ taʾlīm⁺ dādan (+Akk.) taʾlīm⁺ dādan (+Akk.) taʾlīm⁺-e šenā taʾlīm⁺ kardan taʾlīm⁺ kardan (bā) taʾlīm⁺ kardan (+Akk.; be) taʾlīm⁺ taʾdīb⁺ dādan (be) taʾlīmī⁺ taʾlīm⁺-e… dādan (…rā) taʾammod⁺ taʾammod⁺ī taʾammoq⁺ taʾammom⁺ taʾmīd⁺ taʾmīd⁺ kardan (+Akk.) taʾmīr⁺
Qulī-Ḫān (Gedichte 70/4) Sāln P 1315:150/19f. Ḥamīdī 240/15 Nachwort Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 13/16 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 15/10 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 13/16 Armaġān XVI 142/7f. ʿAṭṭār (Nicholson 1906:335), Pāzārgād 1315:364/11, Armaġān XVIII 90/7, Rāhnamāi dānišgāh II 10/16, Nicolas 1887:I 388, Salemann/Shukovski 1889:78b+ Rāhnamā-i dānišgāh V 158/1 Morier 1905:292/20 Beck 1914:32 Rāhnamā-i dānišgāh I 1/6 Bīžan 1316:IV/3, 4, Īrān 6411/3g, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 1/26b, Nicolas 1887:I 388, Salemann/Shukovski 1889:78b+ Nicolas 1887:II 53 Nicolas 1887:I 388 Īrān 6411/3g Goethe 1317:7/22, 13/3, Nicolas 1887:I 467 Īrān 6411/3g Pāzārgād 1315:475/25 Armaġān XVIII 91/11 Ramażānī 1315:1/16 Ḥāfiẓ (Dīvān 41/4V.), Qurʾān 2/30
erziehen (wen) Sprungriemen (m.) lehren (was; wen) Vorsätzlichkeit (f.) vorsätzlich Versenkung (f.) Fülle (f.); Anhäufung (f.) Taufe (f.) taufen Ausbesserung (f.)
Rosen 1925:63 Nicolas 1887:II 65 Ḥāfiẓ (Dīvān 41/4) Haïm 1931:II 757b Haïm 1931:II 757b Īrānšahr I 146/7 Īrānšahr I 160/21 Nicolas 1887:I 106 Nicolas 1887:I 106 Īrān 4698f.
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3132
ﺗﻌﻤﻴﺮ
3133 3134 3135
ﺗﻌﻤﻴﺮﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻌﻤﻴﺮﮔﺎﻩ ﺗﻌﻤﻴﻢ
3136
(ات- ) ﺗﻌﻤﻴﻢ
3137
ﺗﻌﻤﻴﻢ ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن
3138
ﺗﻌﻨﺖ
taʾannot⁺
verallgemeinert werden; allgemein werden Tadel (m.)
3139
ﺗﻌﻮﻳﺬ
taʾwīz⁺
Talisman (m.)
3140 3141 3142
ﺗﻌﻬﺪ ﺗﻌﻬﺪ (ﺗﻌﻬﺪ )در ﻗﺒﻞ
Selbstverpflichtung (f.) Versprechen (n.) Verpflichtung (zu; gegenüber)
3143 3144 3145 3146 3147 3148 3149
ﺗﻌﻬﺪ ازدواج ﺗﻌﻬﺪ ﮐﺮدن ﺗﻌﻬﺪ ﮐﺮدن ﺗﻌﻬﺪ ﮐﺮدن (ﺗﻌﻬﺪ ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﺗﻌﻬﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻌﻬﺪ ﻧﺎﻣﻪ
taʾahhod⁺ taʾahhod⁺ taʾahhod⁺(-e…; dar qabl⁺e) taʾahhod⁺-e ezdewāǧ⁺ taʾahhod⁺ kardan taʾahhod⁺ kardan (+Akk.) taʾahhod⁺ kardan taʾahhod⁺ kardan (ke) taʾahhod⁺-nāme taʾahhod⁺-nāme
3150 3151
ﺗﻌﻴﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ
3152 3153 3154 3155
ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﺮدن (ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺮخ
3156 3157 3158 3159
ﺗﻎ ﺗﮑﻴﻦ ﺗﻐﺎر ﺗﻐﺎر ﺗﻐﺎر
taʾmīr⁺ taʾmīr⁺-konande taʾmīr⁺-gāh taʾmīm⁺ taʾmīm⁺ (-āt) taʾmīm⁺ pejdā kardan
taʾajjon⁺ taʾjīn⁺ taʾjīn⁺ taʾjīn⁺ kardan (+Akk.) taʾjīn⁺ kardan (+Akk.; be) taʾjīn⁺-e nerḫ taq⁺⁺-tekīn⁺⁺ taqār taqār taqār
Wiederaufbau (m.); Wiedererrichtung (f.) Wiederhersteller (m.) Ausbesserungwerkstatt (f.) allgemeine Ausbreitung (f.); allgemeine Verbreitung (f.) Verallgemeinerung (f.)
Eheversprechen (n.) versprechen zeichnen (eine Geldsumme) zusagen; die Zusage geben sich verpflichten (daß) Bürgschaftsschein (m.) Schuldverschreibung (f.); Schuldschein (m.) Bestimmtheit (f.) Bestimmen (n.); Bestimmung (f.) Festsetzung (f.) bestimmen; feststellen (was) festsetzen (was; auf) Preisbestimmung (f.); Preisfestsetzung (f.) (männlicher Name) Bottich (m.); Kufe (f.) Krug (m.) Satteltasche (f.) (für Lebensmittel - an
Bemerkung
Quellenangaben Islam VIII Sāln 1307/II 13/2 Īrān 6072/3c Īrānšahr I 95/13, 181/17, Islam XII 173/14a Īrān 5708/2a, 6019/1a, Īrānšahr I 95/13, 181/17 Īrān 5708/2a Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 11/3), Saʿdī (Būstān 124) Šams-i Faḫrī (Lexicon 90/12), Ḥāfiẓ (Dīvān 68/8), Morier 1905:129/12 Kašf-i talbīs 29/16 Morier 1905:290/19 Uṣūl 22, Īrān 6011/2b, 6023/2d, 6072/3b Īrān 6423/1e Nicolas 1887:I 471 Īrān 5707/2b Kašf-i talbīs 12/2 Īrān 6404/1e, Nicolas 1887:I 471 Haïm 1934:II 741a Farh 34/15 Rückert 1874:28 Pāzārgād 1315:589/24, Kašf-i talbīs 143/10, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 8/27, (Litt 119) Rāhnamā-i dānišgāh I 11/7, Īrān 6406/3c Armaġān XVI 143/4, Litt 119 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 11/10 Īrān 6423/1f EdI III 44b Nicolas 1887:I 293 GK 177 Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/1)
951
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3160 3161 3162 3163 3164
ﺗﻐﺎر ﭼﻮﺑﻴﻦ ﺗﻐﺎﻓﻞ ﺗﻐﺎﻳﺮ ﺗﻐﺒﻴﺮ ﺗﻐﺬل
3165 3166 3167 3168 3169 3170 3171 3172
ﺗﻐﺬل (Pl. ات-) ﺗﻐﺬل ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺗﻐﺬﻳۀ ازﺗﻰ ﺗﻐﺬﻳۀ روح (ﺗﻐﺬﻳﻪ ﮐﺮدن )از (ﺗﻐﺬﻳﻪ ﮐﺮدن )از ﺗﻐﺸﺎدﻩ
taqazzol⁺ taqazzol⁺ (Pl. -āt) taqzije⁺ taqzijje⁺-e azotī taqzije⁺-je rūh⁺ taqzije⁺ kardan (az) taqzije⁺ kardan (az) toqšāde
3173 3174 3175 3176 3177 3178 3179 3180
ﺗﻐﻠﻖ ﺗﻐﻠﻖ ﺗﻐﻠﻖ ﺁﺑﺎد ﺗﻐﻨﻰ ﺗﻐﻴﺮ ﺗﻐﻴﺮ ﺗﻐﻴﺮ (Pl. ات-) ﺗﻐﻴﻴﺮ
toqlaq/toqloq⁺⁺ toqloq⁺⁺ toqloq⁺⁺-ābād taqannī⁺ taqajjor⁺ taqajjor⁺ taqajjor⁺ taqjīr⁺ (Pl. -āt)
jeder Seite des Reittiers) Bottich (m.); Kufe (f.) Nachlässigkeit (f.) Verschiedenheit (f.) singender Vortrag (des Korans) Liebeseinführung (f.) (am Beginn eines Gedichtes) Lied (n.) Liederdichtung (f.); Lyrik (f.) Ernährung (f.) Stickstoffernährung (f.) Geisteskost (f.)* abgrasen; abweiden (was) sich nähren (von) (Name eines Herrschers von Bochara - gestorben 121=739) (männlicher Name) (Name eines Fürstenhauses) (ON, Ort in Indien) Gesang (m.) Ärger (m.)* Zorn (m.) Zornausbruch (m.) Veränderung (f.); Änderung (f.)
3181
ﺗﻐﻴﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮ
taqjīr⁺-pazīr
veränderlich; abänderlich
3182 3183 3184 3185 3186 3187 3188
ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺝﻨﺲ ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن ﺗﻐﻴﻴﺮ دادن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﮑﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﺮدن
taqjīr⁺-e ǧens⁺ taqjīr⁺ dādan (+Akk.) taqjīr⁺ dādan (+Akk.) taqjīr⁺ dādan (+Akk.) taqjīr⁺ dādan (+Akk.) taqjīr⁺-e šekl⁺ jāftan taqjīr⁺ kardan (+Akk.)
Ausartung (f.); Entartung (f.) ändern; abändern sich ändern umwandeln wechseln (Stellung) umgewandelt werden ändern; abändern
taqār-e čūbīn taqāfol⁺ taqājor⁺ taqbīr⁺ taqazzol⁺
Bemerkung
952 Quellenangaben Nicolas 1887:I 293 Bergé Bergé EdI V 84a EdI V 95a (Smiles 176/1) Kāva V/8:12/32b Īrānšahr IV 376/11, Haïm 1931:I 23 Rāhnamā-i dānišgāh VIII 5/15 Īrānšahr I 160/15 Haïm 1931 Pāzārgād 1315:559/7 EdI 809b JRAS 1905:140/5 EdI III 32b EdI III 141b Ādāb II 125/18 MF I I/11 Malkum-Ḫān 1340:17/4 Hugo 50/8a Hidāyat (Iṣfahān 3/6), Šaibānī 1314:I 43/12, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/8, Rāhnamā-i dānišgāh III 152/10, V 223, Wahrmund 1898:I 219 Tarb 459, Armaġān XX 1/19, Haïm 1931, Nicolas 1887:I 43 Nicolas 1887:I 323 Ḥāfiẓ (Dīvān 6/8V.), Wahrmund 1898:I 219 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 5/14) Nicolas 1887:I 216 Īrān 6406/1d Rāhnamā-i dānišgāh III 152/10 Ḥāfiẓ (Dīvān 6/8), Pīrniyā 1313:I 652d, Ramażānī 1315:247/6, Hawker 1937:42a, Litt 102
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3189 3190 3191
ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺤﻞ
3192 3193
ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺬهﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﮑﺎن دادن
3194 3195 3196 3197 3198 3199 3200 3201 3202 3203 3204 3205 3206 3207 3208 3209 3210
ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﮑﺎن ﮐﺮدن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻨﺰل ﮐﺮدن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ هﻮا ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ ﭘﻴﺶ ﺁوردن ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻰ دادن ﺗﻐﻴﻴﺮدهﻨﺪﻩ ﺗﻐﻴﻴﺮ… دادن ﺗﻐﻴﻴﺮ… دادن ﺗﻒ ﺗﻒ ﺗﻒ ﺑﺰﻣﻴﻦ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﻒ/ﺗﻒ
3211 3212 3213 3214 3215 3216
ل.ﺗﻔﺎ ل ﮐﺮدن.ﺗﻔﺎ ﺗﻔﺎح ﺗﻔﺎح اﻻرض ﺗﻔﺎﺡﻪ ﺗﻔﺎﺡﻰ
3217 3218
ﺗﻔﺎﺧﺮ ﺗﻔﺎﺧﺮ
3219 3220 3221
ﺗﻔﺎﺧﺮ (ﺗﻔﺎﺧﺮ ﮐﺮدن )از (ﺗﻔﺎﺧﺮ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
Deutsch
taqjīr⁺ kardan taqjīr⁺-e mahall⁺ taqjīr⁺-e mahall
wechseln; verschieden sein Ortsveränderung (f.) Wohnsitzwechsel (m.); Umsiedlung (f.) taqjīr⁺-e mazhab⁺ Glaubenswechsel (m.); Übertritt (m.) umziehen; übersiedeln; eine Ortsvertaqjīr⁺-e makān⁺ dādan änderung vornehmen taqjīr⁺-e makān kardan umziehen; übersiedeln taqjīr⁺-e manzel⁺ dādan übersiedeln taqjīr⁺-nā-pazīr unveränderlich taqjīr⁺-e nasl⁺ Ausartung (f.); Entartung (f.) taqjīr⁺-e hawā⁺ Wetteränderung (f.) taqjīr jāftan abarten taqjīr jāftan sich ändern taqjīrāt⁺ jāftan verändert werden taqjīrāt⁺-ī pīš āwardan Veränderungen herbeiführen taqjīrāt⁺-ī dādan (+Akk.) abändern (was) taqjīr⁺-dehande(-je) verändernd (was) taqjīr⁺-e… dādan ändern (was) taqjīr⁺-e… dādan wechseln (was) taf Glut (f.) tof Speichel (m.) tof be-zamīn andāḫtan auf den Boden spucken; ausspucken taf/taff Hitze (f.) tafaʾʾol⁺ tafaʾʾol⁺ kardan toffāh⁺ toffāho⁺-l-arz⁺ toffāhe⁺ toffāhī⁺
Vorzeichen (n.); Vorbedeutung (f.) weissagen; vorhersagen Apfel (m.) Erdapfel (m.); Kartoffel (f.) Apfel (m.) (Dichtername Fattahis)
tafāḫor⁺ tafāḫor⁺
Geprahle (n.) Ruhmeswettstreit (m.); Ehrenwettstreit (m.) Wettkampf (m.) im Prahlen stolz sein (auf) prahlen (mit)
tafāḫor⁺ tafāḫor⁺ kardan (az) tafāḫor⁺ kardan (be)
Bemerkung
Quellenangaben Gš 27/25 Rūšan 19/6 Gš 121/22 Haïm 1931 Riyāżī 1319:9/5, Hinz 1942:116 Hinz 1942:116 Ramażānī 1315:11/6 Īrānšahr IV 423/5 Nicolas 1887:I 323 Iṭṭilāʿāt 1554/1b Haïm 1931 Īrān 6411/3e Hugo 17/31b Rāhnamā-i dānišgāh V 185 Īrān 6423/1a Iṭṭilāʿāt 4421/1a Īrān 6011/3d Īrān 6406/3a GK 1/54 GK 167 Morier 1905:147/7 Šams-i Faḫrī (Lexicon 69/7, 9), Firdausī (GK 2/192), GK 171 Īrānī 1312:30/12 Nicolas 1887:I 90 BQ I 122/21a Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 42/22) Fattāḥī Nīšāpūrī (Dastūr-i ʿuššāq 14 (Einleitung)) Šams-i Faḫrī (Lexicon 107/1) EdI V 163b EdI V 163b Browne 1316:XI/19 Šams-i Faḫrī (Lexicon 59/14), Qāʾānī
953
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3222 3223
ﺗﻔﺎﺧﺮﮔﻪ ﺗﻔﺎرﻳﻖ
3224 3225 3226 3227 3228
ﺗﻔﺎﺳﻴﺮ ﺗﻔﺎﺿﻞ ﺗﻔﺎﺿﻠﻰ ﺗﻔﺎﻟۀ ﻗﻬﻮﻩ (ﺗﻔﺎوت )ﺑﺎ
3229
(… ﺑﺎ/ﺗﻔﺎوت )ﺑﻴﻦ… و
3230 3231
tafāḫor⁺-gah tafārīq⁺ tafāsīr⁺ tafāzol⁺ tafāzolī⁺ tofāle⁺-je qahwe tafāwot⁺ (bā)
Deutsch Prahlort (m.) Trennungen; Zertrennungen; Spaltungen Erläuterungen Überspringung (f.)
Bemerkung
Quellenangaben (Armaġān XVI 69/29) Mīr Ḫusrau (BA I 24/6b) Römerbrief 16/17
(Pl. v. ﺗﻔﺴﻴﺮtafsīr)
Isḥāq 1351ff.:I 52/18 EdI I 131b
(s. ﻋﻠﻢelm) Kaffeesatz (m.) Unterschied (gegenüber)
tafāwot⁺ (bejn-e… o/bā…-e)
Unterschied (zwischen… und)
(ﺗﻔﺎوت داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ (ﺗﻔﺎوت داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ
tafāwot⁺ dāštan (bā) tafāwot⁺ dāštan (bā)
3232 3233 3234 3235 3236 3237
ﺗﻔﺎوت ﮐﻞ داﺷﺘﻦ ﺗﻔﺎهﻢ ﺗﻔﺎهﻢ ﺗﻔﺖ ﺗﻔﺖ ﺗﻔﺘﺎزان
tafāwot⁺-e koll⁺ dāštan tafāhom⁺ tafāhom⁺ taft taft taftāzān
3238 3239 3240 3241 3242 3243 3244 3245 3246 3247 3248
ﺗﻔﺘﺎزاﻧﻰ ﺗﻔﺘﻦ ﺗﻔﺘﻪ ﺗﻔﺘﻴﺶ ﺗﻔﺘﻴﺶ ﺗﻔﺘﻴﺶ ﺗﻔﺘﻴﺶ ﺗﻔﺘﻴﺶ ﻣﺎﻟﻴﻪ ﺗﻔﺤﺺ ﺗﻔﺤﺺ ﺗﻔﺤﺺ
sich abheben; abstechen (von/gegen) sich unterscheiden; verschieden sein (von) völlig verschieden sein gegenseitiges Verstehen (n.) Verständnis (n.) erhitzt glühend (davon Ableitung (ON) auf -ī) Taftasaner (m.); aus Taftasan laufen; eilen erhitzt (zu ﺗﻔﺘﻦtaftan) Aufsicht (f.) Aufsuchen (n.); Suchen (n.) Untersuchung (f.) Überprüfung (f.); Inspektion (f.) Finanzaufsicht (f.) Aufsuchen (n.); Suchen (n.) Erkundigung (f.) Untersuchung (f.)
3249 3250
ﺗﻔﺤﺺ ﮐﺮدن ﺗﻔﺤﺺ ﮐﺮدن
taftāzānī taftan tafte taftīš taftīšb taftīš taftīš taftīš-e mālijje⁺ tafahhos⁺ tafahhos⁺ tafahhos⁺
954
tafahhos⁺ kardan nachforschen tafahhos⁺ kardan (+Akk.) untersuchen
Haïm 1931 Ḥāfiẓ (Dīvān 12/1), ʿAffāf (Vambéry 1891:418/2), Īrān 5839/1c, 6012/3c, Phl 413/28 Ḥāfiẓ (Dīvān 12/1), ʿAffāf (Vambéry 1891:418/2), Īrān 5839/1c, 6012/3c, Phl 413/28 Īrān 6034/2c Īrān 6011/2g, 6411/3d, (Beck 1914:34), Nicolas 1887:I 382 Īrān 6468/1d Iṭṭilāʿāt 4418/3b Islam XII 173/13a Šams-i Faḫrī (Lexicon 15/12) Rūmī (Manavī II 1763) EdI V 118a Firdausī (GK 137) Šams-i Faḫrī (Lexicon 15/12) Nicolas 1887:II 403 Nicolas 1887:II 403 Nicolas 1887:I 390, 394 Hinz 1937:688 Isḥāq 1351ff.:I 13/10f. Nicolas 1887:II 403 Salemann/Shukovski 1889:78b+ Šams-i Faḫrī (Lexicon 36/9), Morier 1905:277/14, Salemann/Shukovski 1889:78b+ Ḫāqānī (Dīvān IX/7) Nafīsī 1311:41/4f., 42/20
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3251
(ﺗﻔﺤﺺ ﮐﺮدن )از
3252 3253 3254 3255 3256 3257 3258 3259 3260
ﺗﻔﺪان ﺗﻔﺮج ﺗﻔﺮج (ﺗﻔﺮج )ﺑﺴﻮى ﺗﻔﺮج ﮐﺮدن ﺗﻔﺮج ﮐﺮدن ﺗﻔﺮج ﮔﺎﻩ ﺗﻔﺮﺝﮕﺎﻩ ﺑﺎ ﺹﻔﺎﺋﻰ ﺗﻔﺮﻗﻪ
3261 3262 3263 3264
ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﮐﺮدن ﺗﻔﺮﻗﻪ ﮐﺮدن ﺗﻔﺮﻳﺢ
3265 3266
ﺗﻔﺮﻳﺢ (Pl. ات-) ﺗﻔﺮﻳﺢ
3267 3268 3269 3270 3271 3272 3273
ﺗﻔﺮﻳﺢ اﻧﮕﻴﺰ ﺗﻔﺮﻳﺢ داﺷﺘﻦ ﺗﻔﺮﻳﺤﻰ ﺗﻔﺮﻳﻖ ﺗﻔﺮﻳﻖ ﺷﺪن ﺗﻔﺮﻳﻖ ﮐﺮدن (ﺗﻔﺮﻳﻖ ﮐﺮدن )از
3274 3275 3276 3277 3278
ﺗﻔﺮﻳﮏ ﺗﻔﺴﺦ ﺗﻔﺴﻴﺪن ﺗﻔﺴﻴﺪﻩ ﺗﻔﺴﻴﺮ
3279 3280
ﺗﻔﺴﻴﺮ اوﺳﺘﺎ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﮐﺮدن
tafsīr⁺-e awestā tafsīr⁺ kardan (+Akk.)
Awestaerläuterung (f.) auslegen; deuten
3281
ﺗﻔﺴﻴﺮ ﮐﺮدن
tafsīr⁺ kardan (+Akk.)
erklären; erläutern
tafahhos⁺ kardan (+Akk.; az) tofdān tafarroǧ⁺ tafarroǧ⁺ tafarroǧ⁺ (be-sūj-e) tafarroǧ⁺ kardan tafarroǧ⁺ kardan tafarroǧ⁺-gāh tafarroǧ⁺-gāh-e bā safā⁺-ʾī tafreqe⁺
Bemerkung
forschen (nach; bei)
Spucknapf (m.) Erholung (f.) Unterhaltung (f.) Abstecher (m.) (nach) einen Ausflug machen sich ergötzen; sich belustigen Ausflugsort (m.); Lustort (m.) ein reizender Ausflugsort (militärisch) Entfaltung (f.); Zerstreuung (f.) tafreqe⁺ Trennung (f.) tafreqe⁺ kardan (+Akk.) austeilen tafreqe⁺ kardan (+Akk.) verteilen Belustigung (f.); Ergötzlichkeit (f.); tafrīh⁺ Lustbarkeit (f.); Unterhaltung (f.) tafrīh⁺ Zerstreuung (f.) Unterhaltung (f.); Vergnügung (f.); tafrīh⁺ (Pl. -āt) Vergnügen (f.) tafrīh⁺-angīz belustigend; ergötzlich tafrīh dāštan unterhaltend sein tafrīhī⁺ belustigend; erheiternd tafrīq⁺ Abziehen (n.); Wegzählen (n.) tafrīq⁺ šodan sich zersetzen* tafrīq⁺ kardan (+Akk.) absondern; trennen tafrīq⁺ kardan (+Akk.; az) abrechnen; abziehen; wegzählen (was; von) tafrīk⁺ Absonderung (f.) tafassoḫ⁺ Auflösung (f.); Aufgelöstsein (n.) <- >ﺗﻔﺲtafsīdan
Quellenangaben Rūmī (Manavī Kuka 131) Tarb 402 MF I II/26, Nicolas 1887:I 328 Rosen 1925:123 Litt 120 Šams-i Faḫrī (Lexicon 29/18) Nicolas 1887:I 400 FN I 9/23b Mīnuvī 1307:VI/25 Īrān 6406/1d Ḥāfiẓ (Dīvān 75/5); Īrān 6423/2a Nicolas 1887:I 398 Nicolas 1887:I 398 Īrān 5707/2a, 5979/2b, Nicolas 1887:I 400 Īrān 6012/3e Pāzārgād 1315:145/11, 475/26, Īrān 6023/1b, 3g, 6423/1e Nicolas 1887:I 400 Pāzārgād 1315:340/2 Īrān 5839/1c Haïm 1931 Nicolas 1887:I 311 Nicolas 1887:II 624 Haïm 1931, (Gš 122/13) Nicolas 1887:II 612 Īrānšahr II 1/18 (GK 129) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 323/22) LF 6/14, Tārīḫ-i Ṭabarī 10/1, Ḥāfiẓ (Dīvān 6/7, 10/6), Bāb 4/11 Isḥāq 1351ff.:I 51/19 Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 16/11), Nicolas 1887:I 215 Bahāʾuʾd-Dīn (Valadnāma I 96/3f., 5),, Šaraf
955
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3282 3283 3284
ﺗﻔﺸﻴﻠﻪ (Pl. ات-) ﺗﻔﺼﺢ ﺗﻔﺼﻴﻞ
3285 3286
ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺗﻔﺼﻴﻞ
3287 3288
ﺗﻔﺼﻴﻞ (Pl. ات-) ﺗﻔﺼﻴﻞ
3289 3290 3291 3292 3293 3294 3295 3296
ﺗﻔﺼﻴﻞ را ادا ﮐﺮدن ﺗﻔﺼﻴﻞ ﮐﻼم ﺗﻔﺼﻴﻠﻰ ﺗﻔﻀﻞ ﺗﻔﻀﻞ ﺗﻔﻀﻞ ﺗﻔﻀﻞ ﮐﺮدن ﺗﻔﻀﻴﻞ
3297
ﺗﻔﻀﻴﻞ
3298 3299
ﺗﻔﻀﻴﻞ (ﺑﺮ، ﺗﻔﻀﻴﻞ دادن )…را
3300 3301
ﺗﻔﻘﺪ (ﺗﻔﻘﺪ )…را
3302 3303 3304 3305 3306 3307 3308
ﺗﻔﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﺗﻔﮑﺮ (Pl. ات-) ﺗﻔﮑﺮ ﺗﻔﮑﺮ ﮐﺮدن (ﺗﻔﮑﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﺗﻔﮑﻴﮏ ﮐﺮدن )از
3309
ﺗﻔﻠﻴﺲ
tafšīle tafassoh⁺ (Pl. -āt) tafsīl⁺ tafsīl⁺ tafsīl⁺ tafsīl⁺ tafsīl⁺ (Pl. -āt) tafsīl⁺-rā adā⁺ kardan tafsīl⁺-e kalām⁺ tafsīlī⁺ tafazzol⁺ tafazzol⁺ tafazzol⁺ tafazzol⁺ kardan tafzīl⁺
Deutsch
Bemerkung
(ein Ragout) (aramäisch) Untersuchung (f.) ausführliche Darstellung (f.); Einzelheiten ausführliche Erläuterung (f.) Einzelanführung (f.) Einzelheit (f.) Ausführlichkeit (f.); Eingehen (n.) in Einzelheiten; Einzelbeschreibung (f.) die dritte Stufe bilden Weitschweifigkeit (f.) ausführlich Auszeichnung (f.) Verpflichtung (f.) Vorrang (m.) wetteifern Bevorzugung (f.)
dritte Steigerungsstufe (f.) [=Superlativ] tafzīl⁺ Steigerung (f.) tafzīl⁺ dādan (…rā; bar) den Vorzug geben (wem; vor); bevorzugen (wen/was; vor) tafaqqod⁺ freundliche Nachfrage (f.) Suchen (n.); Nachfrage (f.) (nach tafaqqod⁺ (…rā) einem Abwesenden) tofak Blasrohr (n.) tafakkor⁺ Bedenken (n.) tafakkor⁺ Betrachtung (f.) tafakkor⁺ (Pl. -āt) Betrachtung (f.) tafakkor⁺ kardan (+Akk.) bedenken; überlegen tafakkor⁺ kardan (bar) nachdenken (über) tafkīk⁺ kardan (+Akk.; trennen (wen/was; von) az) (davon Ableitung teflīs (ON) Tiflis tafzīl⁺
956 Quellenangaben Murtażā (Schefer 1885:I 181/6), Haïm 1931:I 33 GK 6 Browne 1316:XII/9 Mīrḫwānd (Samanidenkönige 48/6) Gulhavī 1303:12/26 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/14), Islam XII 173/19a Īrān 6486/2b Salemann/Shukovski 1889:78b+, Beck 1914:35 Īrānšahr I 47/22 Haïm 1931:I 264b Rāhnamā-i dānišgāh a 4 Nicolas 1887:I 12 Tārīḫ-i Ṭabarī 6/24 Nicolas 1887:I 12, Bergé Nicolas 1887:I 226 Aʿṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 11/12), Browne 1906:55 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 42/4) Beck 1914:41 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/7), Qurʾān 2/46 MF I I/11 Ḥāfiẓ (Dīvān 6/6, 9/2), Salemann/Shukovski 1889:78b+ Ibn Yamīn (BA I 108/16c) Schiller 35/9 Īrānī 1312:5/2, 14/16 Īrānšahr II 2/1 Rūmī 58/5 (Rosenzweig 42/10) (Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 63/1f.) Šaibānī 1314:I 5/17, Smiles 187/17 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/3, 24/26)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
auf -ī) 3310 3311 3312 3313 3314 3315 3316 3317 3318 3319 3320
ﺗﻔﻨﮓ ﺗﻔﻨﮓ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﻔﻨﮓ ﺑﺎدى ﺗﻔﻨﮓ ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺗﻔﻨﮓ دوﻟﻮل ﺗﻔﻨﮓ زدن ﺗﻔﻨﮓ زدﻧﺖ ﺗﻔﻨﮓ ﺳﻮارى ﺗﻔﻨﮓ ﻃﻠﻴﻌﻪ ﺗﻔﻨﮓ ﮔﻠﻮﻟﻬﺰن ﺗﻔﻨﮓ ﻧﻴﺰهﺪار
3321 3322 3323 3324 3325 3326 3327 3328 3329 3330 3331
ﺗﻔﻨﮕﺠﻰ ﺗﻔﻨﮕﭽﻰ ﺗﻔﻨﮕﭽﻰ ﺗﻔﻨﮕﭽﻰ اﻗﺴﻰ ﮔﺮى ﺗﻔﻨﮕﺪار ﺗﻔﻨﮕﺴﺎز ﺗﻔﻨﮕﻰ ﺗﻔﻨﮕﻴﺪن ﺗﻔﻨﻦ ﺗﻔﻨﻪ ﺗﻔﻮ
3332 3333 3334
ﺗﻔﻮ (ﺗﻔﻮ )ﺑﺮ (ﺗﻔﻮ ]ﮐﺮدن[ )ﺑﺮ
3335 3336 3337 3338 3339 3340 3341 3342
ﺗﻔﻮ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﻔﻮ اﻧﺪازى ﺗﻔﻮدان ﺗﻔﻮق ﺗﻔﻮق (ﺗﻔﻮق )در ﺗﻔﻮق دادن ﺗﻔﻮﻳﺾ
tofang⁺⁺ tofang⁺⁺ andāḫtan tofang⁺⁺-e bādī tofang⁺⁺-e tīr-andāzī tofang⁺⁺-e do-lūl tofang⁺⁺ zadan tofang⁺⁺-zadan-at tofang⁺⁺-e sawārī tofang⁺⁺-e talīʾe⁺ tofang⁺⁺-e golūle-zan tofang⁺⁺-e nīze-dār tofangǧī⁺⁺ tofangčī⁺⁺ tofangčī⁺⁺ tofangčī⁺⁺-aqasī⁺⁺-garī tofang⁺⁺-dār tofang⁺⁺-sāz tofang⁺⁺ī <- >ﺗﻔﻨﮓtofang⁺⁺īdan
Gewehr (n.); Flinte (f.) das Gewehr abfeuern; feuern Luftgewehr (n.); Windbüchse (f.) Schießgewehr (n.) Doppelbüchse (f.); Zwilling (m.) schießen dein Schießen Karabiner (m.) Gewehr (n.) Kugelbüchse (f.) Gewehr (n.) mit aufgepflanztem Bajonett Musketier (m.) Musketier (m.) Schütze (m.) Musketierführerschaft (f.) Musketier (m.); Füsilier (m.) Büchsenmacher (m.) Flintenmit einem Gewehre schießen Verschiedenartigkeit (f.) Spinnengewebe (f.) Speichel (m.) Spucken (n.) pfui (über) ausspeien; spucken; ausspucken (auf)
tafu andāḫtan ausspeien; ausspucken tafu-andāzī Ausspeien (n.); Ausspucken (n.) tafu-dān Spucknapf (m.) tafawwoq⁺ Oberherrlichkeit (f.) tafawwoq⁺ Vorrang (m.) tafawwoq⁺ (dar) Überlegenheit (f.) (in/an) tafawwoq⁺ dādan (+Akk.) verklären tafwīz⁺ (Übertragung eines Amtes)
Morier 1905:235/5 D 98 Litt 131 Haïm 1931 Wahrmund 1898:I 249 Wahrmund 1898:I 250 Nicolas 1887:II 119 Beck 1915:329 Nicolas 1887:I 165 Nicolas 1887:I 102
(Nicolas 1887:l.c. tafu)
Dorn 1875:26/6 GK 178 Brugsch 1862:I 391 GK 190 Īrānšahr II 617/22 Nicolas 1887:I 71 Hedin 1910:II 109 Ṭarzī (Īrānšahr III 726/23) FR I 43/9, Hugo 65/22b GK 137 Nicolas 1887ʿ:I 278, GK 185 Šams-i Faḫrī (Lexicon 112/3) Bū Šakūr, GK 187 Šams-i Faḫrī (Lexicon 112/10), Nicolas 1887:I 278 (Nicolas 1887:I 278) Nicolas 1887:I 278 Nicolas 1887:I 278 Haïm 1931:II 227b Browne 1316:14/5, Smiles 9/28 Ḫāqānī (Dīvān VI/19), Īrān 6411/3a, 3e Schiller 21/4 Beck 1914:356
957
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3343 3344
ﺗﻔﻮﻳﺾ ﺗﻔﻮﻳﺾ
3345 3346
ﺗﻔﻮﻳﺾ (ﺗﻔﻮﻳﺾ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3347
(ﺗﻔﻮﻳﺾ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3348
(ﺗﻔﻮﻳﺾ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3349 3350 3351 3352 3353 3354 3355 3356
tafwīz⁺ tafwīz⁺
Deutsch
Bemerkung
958 Quellenangaben
Anvertrauen (n.) Übertragung (f.); Rechtübertragung (f.) Verleihung (f.) anvertrauen (was; wem)
(Beck 1915:356) Browne 1316:18/24
übertragen (was; wem)
Beck 1915:356
verleihen (was; wem)
(Browne 1316:II/22)
ﺗﻔﻬﻴﻢ ﺗﻔﻬﻴﻢ ﺗﻖ و ﻟﻖ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺗﻘﺎرب ﺗﻘﺎص ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎ
tafwīz⁺ tafwīz⁺ kardan (+Akk.; be) tafwīz⁺ kardan (+Akk.; be) tafwīz⁺ kardan (+Akk.; be) tafhīm⁺ tafhīm⁺ taq o laq taqābol⁺ taqārob⁺ taqāss⁺ taqāzā⁺ taqāzā⁺
(Name eines Werkes al-Bīrūnīs) Belehrung (f.) Wildnis (f.); Wüste (f.) Begegnung (f.) Zusammenlaufen (n.) (von Linien) gegenseitige Vergeltung (f.) Antrag (m.) Begehren (m.); Verlangen (n.)
Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:713)
3357 3358 3359
ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎ ( ﮐﻪ،ﺗﻘﺎﺿﺎ ﮐﺮدن )از
taqāzā⁺ taqāzā⁺ taqāzā⁺ kardan (az; ke)
Bitte (f.) Gesuch (n.) verlangen; fordern (von; daß)
3360 3361 3362 3363 3364 3365 3366
(ﺗﻘﺎﺿﺎ ﮐﺮدن )ﮐﻪ (ﺗﻘﺎﺿﺎ)ى ﺗﻘﺎﺿﺎى اﻟﺤﺎق ﺗﻘﺎﺿﺎى… داﺷﺘﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎى… ﮐﺮدن ﺗﻘﺎﺿﻰ ﻧﺎﻣﻪ ﺗﻘﺎﻃﻊ
taqāzā⁺ kardan (ke) taqāzā(j)⁺ taqāzā⁺-je elhāq⁺ taqāzā⁺-je… dāštan taqāzā⁺-je… kardan taqāzā⁺-nāme taqātoʾ⁺
3367
ﺗﻘﺎﻋﺪ
bitten (daß) Drängen (n.) Anschlußbegehren (n.) ansuchen (um) begehren; fordern; verlangen (was) Ansuchen (n.); Gesuch (n.) sich Schneiden (n.); einander Schneiden (n.) (Linien) Ruhestand (m.)
3368 3369 3370
ﺗﻘﺎﻋﺪ ﮐﺮدن ﺗﻘﺎﻟﻴﺪ ﺗﻘﺒﺾ
3371
ﺗﻘﺒﻞ
taqāʾed⁺ taqāʾed⁺ kardan taqālīd⁺ taqabboz⁺ taqabbol⁺
aufhören; ablassen Autoritätsglauben (m.) Einschrumpfung (f.); Schrumpfung (f.); Zusammenschrumpfen (n.) Bereitwilligkeit (f.)
Beck 1914:356 Beck 1915:356
Morier 1905:202/4 Bergé Nicolas 1887:I 256 Morier 1905:95/9 Hinz 1942:226, 235a Ramażānī 1315:10/3, Kašf-i talbīs 74/1, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/18 Schiller 51/21 Īrān 6010/4a, Hinz 1942:226 Īrān 6019/3f, Schiller 93/14, Fleischer 1875:116, (Litten 1919:5/10) Schiller 28/26 Ḥāfiẓ (Dīvān 51/7) Īrān 5976/1c Schiller 27/9f. Īrān 6011/3a, 6072/2d Īrān 6405/4a Rāhnamā-i dānišgāh V 213/9
(Pl. v. ﺗﻘﻠﻴﺪtaqlīd)
Farh 12/9, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 5/1a Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/7) Islam XII 173/12a Goethe 1317:65/22 Īrānī 1312:10/5*
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3372 3373
ﺗﻘﺒﻞ ﮐﺮدن ﺗﻘﺒﻴﺢ
3374 3375 3376
ﺗﻘﺒﻴﺢ ﮐﺮدن ﺗﻘﺒﻴﺢ ﮐﺮدن ﺗﻘﺪس
3377 3378
ﺗﻘﺪس ﺗﻘﺪم
3379 3380 3381 3382 3383 3384 3385
ﺗﻘﺪم اﻟﺴﻦ ﺗﻘﺪم ﺑﺤﻔﻆ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺗﻘﺪﻳﺮ
3386 3387
(ﺗﻘﺪﻳﺮ ﮐﺮدن )از (ﺗﻘﺪﻳﺮ ﮐﺮدن )ﺗﺎ
3388 3389 3390 3391 3392 3393 3394 3395 3396 3397 3398 3399 3400
(ﺗﻘﺪﻳﺮ… ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺗﻘﺪﻳﺲ ﺗﻘﺪﻳﺲ ﺗﻘﺪﻳﺲ ﺗﻘﺪﻳﺲ ﮐﺮدن ﺗﻘﺪﻳﺲ ﮐﺮدن ﺗﻘﺪﻳﺲ ﮐﺮدن ﺗﻘﺪﻳﺲ ﮐﺮدن ﺗﻘﺪﻳﺲ ﮐﺮدن ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺗﻘﺪﻳﻢ (ﺗﻘﺪﻳﻢ )ﺑﻪ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺘﺎرﻳﺦ ﺡﻘﻴﻘﻰ ﺗﻘﺪﻳﻢ داﺷﺘﻦ ﺗﻘﺪﻳﻢ داﺷﺘﻦ (ﺗﻘﺪﻳﻢ داﺷﺘﻦ )ﺧﺪﻣﺖ
3401 3402 3403
Deutsch
taqabbol⁺ kardan (+Akk.) willig auf sich nehmen Verächtlichmachung (f.); Herabtaqbīh⁺ setzung (f.) taqbīh⁺ kardan (+Akk.) in Verruf erklären; verdammen taqbīh⁺ kardan (+Akk.) mißbilligen taqaddasa⁺ er ist geheiligt; der geheiligt sei taqaddos⁺ taqaddom⁺
Heiligung (f.) Vorrang (m.) (dem Alter nach)
taqaddomo⁺-l-senn⁺ taqaddom⁺ be-hefz⁺ taqdīr⁺ taqdīr⁺ taqdīr⁺ taqdīr⁺ taqdīr⁺
höheres Alter Vorbeugung (f.); Verhütung (f.) Bestimmung (f.); Los (f.) Schätzung (f.); Würdigung (f.) Schicksal (n.) Verhängnis (f.) Vorbestimmung (f.)
taqdīr⁺ kardan (az) schätzen; würdigen (wen) taqdīr⁺ kardan (+Akk.; tā) vorherbestimmen; vorausbestimmen ([was]; daß) taqdīr⁺-e… kardan (bar) auferlegen (was; wem) taqdīs⁺ Einweihung (f.) taqdīs⁺ Heiligsprechung (f.) taqdīs⁺ Widmung (f.) taqdīs⁺ kardan (+Akk.) einweihen taqdīs⁺ kardan (+Akk.) heilig sprechen taqdīs⁺ kardan (+Akk.) heiligen; heilig nennen taqdīs⁺ kardan (+Akk.) segnen taqdīs⁺ kardan (+Akk.) weihen taqdīm⁺ Übermittlung (f.)* taqdīm⁺ Vorlegen (n.); Vorlage (f.) taqdīm⁺ (be) Vorlage (f.) (an) taqdīm⁺-e tārīḫ⁺ nesbat⁺ Vordatierung (f.) be-tārīḫ⁺-e haqīqī⁺ taqdīm⁺ dāštan (+Akk.) vorbringen taqdīm⁺ dāštan (+Akk.) vorlegen taqdīm⁺ dāštan (+Akk.; übermitteln (was; wem)
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 6011/1d Mīrḫwānd (Samanidenkönige 48/9) Īrān 6511/1e Īrān 5976/1c, 6053/1b Tārīḫ-i Ṭabarī 11/15, Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/7) Bergé Mīrḫānd (Samanidenkönige 50/5), Nicolas 1887:I 51 Nicolas 1887:I 37 Farh ( ) 33/7 Smiles 135/24, Nicolas 1887:I 366 Īrān 6034/2c Nicolas 1887:I 366 Nicolas 1887:I 366, Rückert 1874:38 Tārīḫ-i Ṭabarī 9/1, Ḥāfiẓ (Dīvān 10/13, 60/6), Gulhavī 1303:12/15 Īrān 5980/1d, 6034/2c Tārīḫ-i Ṭabarī 6/20, Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 15/3) Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 13/14) Nicolas 1887:I 316 Nicolas 1887:I 162 Nicolas 1887:I 316 Nicolas 1887:I 316 Nicolas 1887:I 162 Qurʾān 2/29 Šarq 570/20 Nicolas 1887:I 117 Hinz 1942:216 Īrān 6011/4a Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 32 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 29 Īrān 6063/1b Armaġān XVI 330/10 Hinz 1942:216
959
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3404
(ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3405
(ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3406 3407 3408 3409
(ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻘﺪﻳﻤﻰ ﺗﻘﺪﻳﻤﻰ ﺗﻘﺪﻳﻢ… ﮐﺮدن
3410 3411 3412 3413
ﺗﻘﺮب ( ﻣﻴﺎن،ﺗﻘﺮب )ﺑﻪ (ﺗﻘﺮب ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻘﺮﻳﺐ
3414 3415
ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ
3416
ﺗﻘﺮﻳﺒﻰ
3417 3418 3419 3420 3421 3422 3423 3424 3425 3426 3427 3428 3429 3430
ﺗﻘﺮﻳﺒﻰ ﺗﻘﺮﻳﺮ ﺗﻘﺮﻳﺮ ﺗﻘﺮﻳﺮ (Pl. ات-) ﺗﻘﺮﻳﺮ ﺗﻘﺮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﻘﺮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﻘﺮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﻘﺮﻳﺮ ﮐﻼم ﮐﺮدن ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺗﻘﺴﻴﻢ (ﺗﻘﺴﻴﻢ )ﺑﻪ
Deutsch
ḫedmat⁺-e) taqdīm⁺ kardan (+Akk.; be) taqdīm⁺ kardan (+Akk.; be) taqdīm⁺ kardan (be) taqdīmī⁺ taqdīmī⁺ taqdīm⁺-e… kardan (+Akk.) taqarrob⁺ taqarrob⁺ (be; mijān-e) taqarrob kardan (be) taqrīb⁺ taqrīban⁺ taqrīban⁺
beinahe; fast ungefähr; annähernd
taqrīb⁺ī
annähernd; geschätzt; Schätz-
taqrīb⁺ī taqrīr⁺ taqrīr⁺ taqrīr⁺ taqrīr⁺ (Pl. -āt) taqrīr⁺ kardan (+Akk.) taqrīr⁺ kardan taqrīr⁺ kardan taqrīr⁺-e kalām⁺ kardan taqsīm⁺ taqsīm⁺ taqsīm⁺ taqsīm⁺ taqsīm⁺ (be)
mutmaßlich Angabe (f.) Bestätigung (f.); Erzählung (f.) Gespräch (n.) Behauptung (f.) befestigen berichten; Bericht erstatten sagen eine Verhandlungsschrift aufnehmen Aufteilung (f.) Austeilung (f.) Einteilung (f.) Teilung (f.) Verteilung (f.) (auf)
Bemerkung
960 Quellenangaben
darbringen (was; wem)
Īrānšahr I 264/1f
überreichen (was; wem)
Īrānšahr I 264/1f, Rāhnamā-i dānišgāh I 11/25
vorlegen (wem) vorgelegt vorlegend; widmend überreichen (wem; was)
Haïm 1931:I 239b Īrān 5972/2c Haïm 1931:239b Īrān 6063/1b, 6468/1f
Nahen (n.); Herannahen (n.) Annäherung (f.) (an; zwischen) sich nähern (wem) Annäherung (f.)
Īrānšahr I 282/2 MF I 64/8, Haïm 1931 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 329/23) HQ VII 152/17*, Rosen 1890:32, Rosen 1925:30a Nicolas 1887:I 57 Riyāżī 1319:148/11, Gulhavī 1303:12/9, Īrān 6411/3a, Christensen 1918:41/10, Nicolas 1887:I 63, Rosen 1890:32, Rosen 1925:58a, Rosen 1926:240, Salemann/Shukovski 1889:78b+ Pāzārgād 1315:521/21, Rāhnamā-i dānišgāh III 201/23, 521/21, Īrān 6011/3f, Beck 1915:356, Haïm 1931:I 41 Beck 1915:356 Rosen 1925:101 Salemann/Shukovski 1889:78b+, 79a+ Nicolas 1887:I 389 Wahrmund 1898:I 176 Ḫāqānī (Dīvān IV/7) Tārīḫ-i Ṭabarī 473/22 Nicolas 1887:I 386 Nicolas 1887:II 865 Šaibānī 1314:I 3/6 Nicolas 1887:I 392 Beck 1914:49, EdI V 131b Rāhnamā-i dānišgāh III 154/6 Rāhnamā-i dānišgāh IX 2/17
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3431 3432 3433 3434 3435
ﺗﻘﺴﻴﻢ ﭘﺎﮐﺘﻬﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ دوﮔﺎﻧﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻬﮕﺎﻧﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﺎر (ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
taqsīm⁺-e pāket⁺⁺⁺-hā taqsīm⁺-e dogāne taqsīm⁺-e segāne taqsīm⁺-e kār taqsīm⁺ kardan (+Akk.; be)
Briefausgabe (f.) Zweiteilung (f.) Dreiteilung (f.) Arbeitsteilung (f.) einteilen
3436
(ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
teilen (was; in)
3437 3438
(ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﺮدن )ﺑﻴﻦ (ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﺮدن )ﻣﻴﺎن
3439 3440 3441 3442 3443 3444 3445 3446
ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻘﺴﻴﻤﺎ ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺗﻘﺼﻴﺮ
taqsīm⁺ kardan (+Akk.; be) taqsīm⁺ kardan (bejn⁺-e) taqsīm⁺ kardan (+Akk.; mijān-e) taqsīm⁺-konande taqsīm⁺-konande taqsīman⁺ taqsīr⁺ taqsīr⁺ taqsīr⁺ taqsīr⁺ taqsīr⁺
verteilen (was; unter) aufteilen; verteilen (wen/was; zwischen/unter) Austeiler (m.); Verteiler (m.) Teiler (m.); Divisor (m.) austeilend; einteilend; verteilend Ermangelung (f.) Fehler (m.) leichtes Vergehen Straftat (f.) Vergehen (n.); Verfehlung (f.)
3447 3448 3449 3450
ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺗﻘﺼﻴﺮ (Pl. ات-) ﺗﻘﺼﻴﺮ
taqsīr⁺ taqsīr⁺ taqsīr⁺ taqsīr⁺(-e) (Pl. -āt)
Verkürzung (f.) Versäumnis (f.) Verschulden (n.) Schuld (f.); Verschulden (n.) (an)
3451 3452
ﺗﻘﺼﻴﺮ داﺷﺘﻦ ﺗﻘﺼﻴﺮ ﮐﺮدن
taqsīr⁺ dāštan taqsīr⁺ kardan
3453 3454 3455 3456
ﺗﻘﺼﻴﺮ ﮐﺮدن (ﺗﻘﺼﻴﺮ ﮐﺮدن )در ﺗﻘﺼﻴﺮﮐﺎر ﺗﻘﺼﻴﺮى ﮐﺮدن
3457 3458 3459
ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺑﺨﺎر ﺗﻘﻄﻴﻊ
schuld sein ein Verbrechen begehen; sich vergehen etwas verabsäumen etwas versäumen (an/in) frevlerisch; verbrecherisch sich etwas zuschulden kommen lassen Destillation (f.) Verflüssigung (f.) des Dampfes Skandieren (n.)
taqsīr⁺ kardan taqsīr⁺ kardan (dar) taqsīr⁺-kār taqsīr⁺-ī kardan taqtīr⁺ taqtīr⁺-e boḫār⁺ taqtīʾ⁺
Bemerkung
Quellenangaben Litt 119 Haïm 1931 Rāhnamā-i dānišgāh VII 6/25 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/11, Īrān 6063/1b, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 2/3b, Beck 1914:49 Pāzārgād 1315:476/5, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 5/17b Īrān 6038/2d Uṣūl 32, Šaibānī 1314:I 42/5, III 3/21, Īrān 5976/1d, 6072/1g Nicolas 1887:I 392 Nicolas 1887:I 401 Nicolas 1887:I 399 Wahrmund 1898:I 219 Wahrmund 1898:I 234 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/14 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 16/3 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/6), (Goethe 1317:63/20), Beck 1914:51, Wahrmund 1898:I 234 Wahrmund 1898:I 219 Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 10/20) Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvībnāma-hā 3/7 Ramażānī 1315:5/8, Kašf-i talbīs 2/12, Beck 1914:51 Īrān 6012/3f Nicolas 1887:I 331 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 219/19 Zusatz) Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 10/16, 14/19) Nicolas 1887:I 283 Beck 1914:51 Rāhnamā-i dānišgāh III 37/1 ʿAlīḫān 1295:293/14 Kāva V/4/5:26/4a
961
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3460 3461 3462 3463
ﺗﻘﻄﻴﻊ ﮐﺮدن ﺗﻘﻼ ﮐﺮدن ﺗﻘﻠﺐ ﺗﻘﻠﺐ
3464 3465 3466 3467 3468 3469
ﺗﻘﻠﺐ ﺗﻘﻠﺐ ﺗﻘﻠﺐ ﮐﺮدن ﺗﻘﻠﺒﻰ ﺗﻘﻠﺪ ﺗﻘﻠﻰ ﮐﺮدن
3470 3471 3472
ﺗﻘﻠﻴﺪ ﺗﻘﻠﻴﺪ (ﺗﻘﻠﻴﺪ ﮐﺮدن )از
3473 3474 3475 3476 3477 3478 3479 3480 3481 3482
ﺗﻘﻠﻴﺪا ﺗﻘﻠﻴﺪﺑﺎزى ﺗﻘﻠﻴﺪى ﺗﻘﻠﻴﺪ… در ﺁوردن ﺗﻘﻠﻴﻞ (Pl. ات-) ﺗﻘﻠﻴﻞ ﺗﻘﻠﻴﻞ ارزش (ﺗﻘﻮا)ى ﺗﻘﻮى ﺗﻘﻮى
3483 3484 3485 3486 3487 3488 3489 3490 3491 3492
Deutsch
taqtīʾ⁺ kardan (+Akk.) taqallā⁺ kardan taqallob⁺ taqallob⁺
skandieren alles aufbieten Betrug (m.) Betrügerei (f.); Hinterlist (f.); Trug (m.) taqallob⁺ Fälschung (f.) taqallob⁺ Umgestaltung (f.); Veränderung (f.) taqallob⁺ kardan (+Akk.) fälschen; verfälschen taqallobī⁺ gefälscht taqallod⁺ Übernahme (f.)* sich anstrengen; sich bemühen; sich taqallī⁺ kardan plagen taqlīd⁺ blinder Glaube (m.) taqlīd⁺ Nachahmung (f.) taqlīd⁺ kardan (az) nachahmen (wen/was) taqlīdan⁺ taqlīd⁺-bāzī taqlīdī⁺ taqlīd⁺-e… dar-āwardan taqlīl⁺ taqlīl⁺ (Pl. -āt) taqlīl⁺-e arzeš taqwā⁺(j) taqwā⁺ taqwā/taqwī⁺
[Melzer gibt keine Übersetzung an.] Lustspiel (n.)*; Schauspiel (n.)* nachgeahmt nachäffen (wem) Herabsetzung (f.) Verminderung (f.) Abwertung (f.) Gottesfurcht (f.); Frömmigkeit (f.) Andacht (f.); Andächtigsein (n.) Frömmigkeit (f.)
ﺗﻘﻮى ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﮐﺮدن
taqwā⁺ taqwijat⁺ taqwijat⁺ taqwijat⁺ kardan (+Akk.)
Gottesfurcht (f.) Kräftigung (f.); Stärkung (f.) Verstärkung (f.) stärken; kräftigen
ﺗﻘﻮﻳﺖ ﮐﺮدن ﺗﻘﻮﻳﻢ ﺗﻘﻮﻳﻢ ﺗﻘﻮﻳﻢ ﺑﻐﻠﻰ ﺗﻘﻮﻳﻢ دﻳﻮارﮐﻮب ﺗﻘﻮﻳﻢ دﻳﻮارى
taqwijat⁺ kardan (+Akk.) taqwīm⁺ taqwīm⁺ taqwīm⁺-e baqalī taqwīm⁺-e dīwār-kūb taqwīm⁺-e dīwārī
verstärken Abschätzung (f.); Voranschlag (m.) Kalender (m.) Taschenkalender (m.) Wandkalender (m.) Wandkalender (m.)
Bemerkung
962 Quellenangaben Kāva V/4/5:26/4a Nicolas 1887:II 88 Īrānšahr II 619/7 Haïm 1931:I 236b Īrān 6450/3d Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 29 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 27 Īrān 6450/3d Ḫāqānī (Dīvān VII/13) Nicolas 1887:I 433 EdI III 960a, V 130b Ramażānī 1315:2/5, EdI III 121a Pīrniyā 1313:I 10/16, Smiles 4/15f., Phl 72/23f. Īrān 5979/1a Nicolas 1887:I 213 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 77 Hinz 1942:196, 197 Īrān 5890/1e Īrān 5890/1e Haïm 1931 Armaġān XVI 68/13 Kalīm (BA I 105/27c), Haïm 1931:I 260a, Wahrmund 1898:I 143 Ḥāfiẓ (Dīvān 12/2, 59/5, 68/3) Pāzārgād 1315:417/8, Nicolas 1887:I 265 Īrān 6023/3d Šaibānī 1314:I 38/6f., Īrān 6423/1c, Nicolas 1887:I 231 Īrān 6033/3d, 3e, 6447/1f, 6472/1b Hinz 1937:687, 688 Hidāyat (Iṣfahān 3/15) Īrān 5789/5c Īrānšahr I 152 Kitāb 39/25
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3493
(ﺗﻘﻮﻳﻢ ﮐﺮدن )ﻣﻌﺎدل
3494 3495 3496 3497
ﺗﻘﻰ ﺗﻘﻴﺪ ﺗﻘﻴﻪ ﺗﻘﻴﻪ
3498 3499
ﺗﻘﻴﻪ ﮐﺮدن ﺗﮏ
3500 3501 3502 3503 3504 3505 3506 3507
ﺗﮏ ﺁب ﺗﮏ ﺁور ﺗﮏ ﺗﮏ ﺗﮏ ﺗﮏ ﺗﮏ ﺗﮏ ﺗﮏ ﺧﺎل ﺗﮏ ﺧﺎل ﺗﺨﻤﺎﻗﻰ ﺳﻴﺎﻩ ﺗﮏ ﺧﺎل ﺗﺨﻤﺎﻗﻰ ﻗﺮﻣﺰ
3508 3509 3510 3511 3512 3513 3514
ﺗﮏ ﻓﺮوﺷﻰ ﺗﮏ ﮐﺮدن (ﺗﮏ ﮐﺮدن )از ﺗﮏ و ﭘﻮ ﺗﮏ و ﺗﺎز ﺗﮏ ﻳﺎﺧﺘﻪ ﺗﮑﺎﭘﻮ
3515 3516 3517 3518 3519 3520 3521
ﺗﮑﺎﭘﻮ ﺗﮑﺎﭘﻮ ﮐﺮدن (ﺗﮑﺎﭘﻮ)ى ﺗﮑﺎﺛﺮ ﺗﮑﺎﺳﻞ ﺗﮑﺎﻟﻴﻒ (ﺗﮑﺎﻟﻴﻒ )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ
3522 3523
ﺗﮑﺎﻟﻴﻒ ﻣﺪرﺳﻪ ﺗﮑﺎﻣﻞ
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
taqwīm⁺-e (+Akk.; moʾādel⁺-e) taqī⁺ taqajjod⁺ taqijje⁺ taqijje⁺
schätzen (was; aus)
Farh 16/11, Browne 1316:VIII/26
gottesfürchtig; (männlicher Name) Eifer (m.); Emsigkeit (f.); Fleiß (m.) geheimer Vorbehalt Verstellung (f.)
taqijje⁺ kardan tak
Verstellung üben; sich verstellen Lauf (m.); Laufen (n.)
tak-āb tak-āwar tak tak tak tak tak tak tak-ḫāl tak-ḫāl-e toḫmāqī-je sijāh tak-ḫāl-e toḫmāqī-je qermez tak-forūšī tak kardan tak kardan (az) tak o pū tak o tāz(-e) tek-jāḫte tak-ā-pū
(ein Bezirk im Süden von Nischapur) Renner (m.) alle Augenblicke an allen Punkten einzeln As (n.) (im Kartenspiel) Pikas (n.) Herzas (n.)
MF I 65/18 Nicolas 1887:I 78 Nicolas 1887:I 79 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 12/16), Islam III 67/4, Nicolas 1887:I 326 Islam II 66/2 Anvarī (Qaṣāʾid 1/24), Ḥāfiẓ (FŠ I 14), Rūmī (Vierzeiler 66/2), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 257/9, Ritter 1927:71), Rückert 1874:15 EdI III 1002a Morier 1905:83/14 Rosen 1925:123 Rosen 1925:122, 125 Īrān 6466/2b, 6432/1c Litt 131, Haïm 1931 Haïm 1931 Haïm 1931
tak-ā-pū(-je) tak-ā-pū kardan tak-ā-pū(j)(-e) takāsor⁺ takāsol⁺ takālīf⁺ takālīf⁺ (nesbat⁺ be)
Einzelverkauf (m.) laufen davonrennen (von) Eile (f.); Laufen (n.) Lauf (m.) (des Rosses) (durch) einzellig eifriges Gespräch; genaue Untersuchung Jagd (f.); Suche (f.) (nach) hinwandeln Eile und Lauf; Lauf (nach) Habsucht (f.) (Name der 102. Sure) Saumseligkeit (f.) Abgaben Pflichten; Obliegenheiten (gegen)
takālīf⁺-e madrase⁺ takāmol⁺
Schulaufgaben Vervollkommnung (f.)
(= ﺗﮓtag)
Īrān 6072/2f, 6405/4a, 6450/3f Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 110) Morier 1905:295/9 Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 1/15b Wahrmund 1898:I 140 Saʿdī (Qaṣāʾid 37/36), Nr 35/14 Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 2/1) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 44/9); Rückert 1874:13 Qurʾān 102 Überschrift Saʿdī (Gulistān 10/1) Nr II 385 Īrān 4654/4a, Smiles 131/1, Beck 1915:350, Phl 7/18, 14/9 Īrān 4636/1d Rāhnamā-i dānišgāh I 209, Kitāb 13/12,
963
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3524
ﺗﮑﺎﻣﻞ
3525 3526 3527 3528 3529 3530 3531
ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻧﻤﻮدن ﺗﮑﺎن ﺗﮑﺎن ﺗﮑﺎن ﺗﮑﺎن ﺗﮑﺎن ﺗﮑﺎن
3532
ﺗﮑﺎن
3533 3534 3535 3536
ﺗﮑﺎن ﺧﻮردن ﺗﮑﺎن ﺧﻮردن ﺗﮑﺎن ﺧﻮردن ﺗﮑﺎن ﺧﻮردن
takān ḫordan takān ḫordan takān ḫordan takān ḫordan
3537
ﺗﮑﺎن ﺧﻮرى
3538 3539
Deutsch
takāmol⁺
Vollendung (f.)
takāmol⁺ namūdan takān takān takān takān takān takān
Vollendung zeigen Anstoß (m.) Erschütterung (f.) rasche Bewegung (f.) Ruck (m.) Schütteln (n.) Stoß (m.)
takān
takān-ḫorī
Stoßen (n.); Schütteln (n.) (des Wagens) einen Stoß erhalten geschüttelt werden sich schütteln stoßen (vom Wagen, ohne Ergänzung) Stoßen (n.) (des Wagens)
ﺗﮑﺎن دادن ﺗﮑﺎن دادن
takān dādan (+Akk.) takān dādan (+Akk.)
erschüttern rütteln; stoßen
3540
ﺗﮑﺎن دادن
takān dādan (+Akk.)
schütteln
3541 3542 3543 3544 3545 3546 3547 3548 3549 3550 3551 3552 3553
ﺗﮑﺎن دادن (ﺗﮑﺎن دادن )…را (ﺗﮑﺎن دادن )…را ﺗﮑﺎن دﺳﺖ ﺗﮑﺎن دهﻨﺪﻩ ﺗﮑﺎن ﻧﺨﻮردن ﺗﮑﺎﻧﻢ دادن ﺗﮑﺎﻧﻰ ﺧﻮردن ﺗﮑﺎﻧﻰ ﺧﻮردن ﺗﮑﺎﻧﻰ ﺧﻮردن ﺗﮑﺎﻧﻴﺪن ﺗﮑﺎهﻞ ﺗﮑﺎﻳﺎ
takān dādan (+Akk.) takān dādan (…rā) takān dādan (…rā) takān-e dast takān-dehande takān na-ḫordan takān-am dādan takān-ī ḫordan takān-ī ḫordan takān-ī ḫordan <- >ﺗﮑﺎنtakānīdan
Bemerkung
[Nicolas l.c.: cahoter] [Nicolas l.c.: cahotage]
Stöße versetzen Antrieb geben (wem) wedeln (mit) Händeschütteln (n.); Handschlag (m.) stoßend; rüttelnd sich nicht regen; sich nicht rühren mir einen Stoß geben; mich stoßen bewegt werden Bewegung zeigen zusammenzucken rütteln; schütteln Lässigkeit (f.) (zu ﮐﺎهﻞkāhel) Derwischklöster
964 Quellenangaben Smiles 87/12 Armaġān XVI 1/9, Īrān 4654/2a, Īrānšahr I 73/19, Smiles 13/31 Īrānšahr I 73/19 Īrān 6019/1a Nicolas 1887:I 216, Rosen 1925:53 Schiller 129/15 Nicolas 1887:I 154 Beck 1914:64 Nicolas 1887:I 154, Rosen 1890:118, Wahrmund 1898:I 212 Hidāyat (Iṣfahān 5/6), Nicolas 1887:I 154, Rosen 1890:92 Īrān 6552/3b Hidāyat (Iṣfahān 5/13), Iṭṭilāʿāt 4264/2a Hidāyat (Iṣfahān 14/4) Nicolas 1887:I 154 Nicolas 1887:I 154 Hugo 45/30a, Schiller 187/7 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 3/7, 4/5), Nicolas 1887:I 154 Pāzārgād 1315:591/21, Īrān 6013/3f, Hugo 31/30b, Schiller 167, Rosen 1898:273 Haïm 1931 Šarq I 7/19 Haïm 1931:II 753b Schiller 97/3 Nicolas 1887:I 154 Ramażānī 1315:32/19 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 4/11) Schiller 91/17 Schiller 52/6 Schiller 162/16, 173/9 Nahum 3/12, Morier 1905:184/15 Beck 1914:359 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 112/4), Browne
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung (Pl. v. ﺗﮑﻴﻪtakije)
3554 3555
ﺗﮑﺎﻳﺎ ﺗﮑﺒﺮ
takājā⁺ takabbor⁺
Passionsspielhäuser Hochmut (m.); Hoffart (f.)
3556
ﺗﮑﺒﺮ
takabbor⁺
Stolz (m.)
3557
(ﺗﮑﺒﺮ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
takabbor⁺ kardan (bar)
3558
ﺗﮑﺒﺮﺁﻣﻴﺰ
takabbor⁺-āmīz : ī<*ē
3559 3560
ﺗﮑﺒﺮﺁﻧﮕﻴﺰ ﺗﮑﺒﻴﺮ
takabbor⁺-āngīz : ī<*ē takbīr⁺
3561 3562 3563 3564 3565
ﺗﮑﺒﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﮑﺒﻴﺮ ﮐﺮدن ﺗﮑﺒﻴﺮ ﮔﻔﺘﻦ ﺗﮑﺒﻴﺮ ﮔﻔﺘﻦ ﺗﮑﺜﻴﺮ
takbīr⁺ kardan takbīr⁺ kardan takbīr⁺ goftan takbīr⁺ goftan taksīr⁺
hochmütig sein; hoffärtig sein (gegen) stolz; hochfahrend; hochmütig; hoffärtig stolz machend Gott ist größer-Sagen (n.); Lob (n.) Gottes Gott ist größer sagen Gott ist größer sagen; Gott preisen Gott ist größer sagen Gott ist größer sagen Vermehrung (f.)
3566 3567 3568 3569 3570 3571 3572 3573 3574 3575
ﺗﮑﺜﻴﺮ ﻧﻔﻮس ﺗﮑﺜﻴﻒ ﺗﮑﺪر ﺗﮑﺪر ﺗﮑﺪر اﻧﮕﻴﺰ ﺗﮑﺬﻳﺐ ﺗﮑﺬﻳﺐ ﺗﮑﺬﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﮑﺬﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﮑﺬﻳﺐ ﮐﺮدن
taksīr⁺-e nofūs⁺ taksīf⁺ tekoder⁺⁺ takaddor⁺ takaddor⁺-angīz takzīb⁺ takzīb⁺ takzīb⁺ kardan (+Akk.) takzīb⁺ kardan (+Akk.) takzīb⁺ kardan (+Akk.)
Volksvermehrung (f.) Verdichtung (f.) (männlicher Name) Betrübnis (f.) betrübend; betrüblich Lügenstrafen (n.) Widerrufung (f.); Aufhebung (f.) ableugnen anzweifeln der Lüge zeihen; Lügen strafen
3576
ﺗﮑﺬﻳﺐ ﮐﺮدن
takzīb⁺ kardan (+Akk.)
3577 3578 3579
ﺗﮑﺬﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﮑﺬﻳﺐ… ﮐﺮدن ﺗﮑﺮار
takzīb⁺ kardan (+Akk.) takzīb⁺-e… kardan takrār⁺
für unrichtig erklären; für haltlos erklären in Abrede stellen; nicht gelten lassen der Lüge zeihen; Lügen strafen (wen) Wiederholung (f.); Wiederholen (n.)
(= ﺗﮕﺪرtagodar)
Quellenangaben 1316:21/16 Īrān 4368/2a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 59/7), Nāṣir-Xusrau (Saʿādatnāma 43), Šarq I 123/31, Psalm 73/6, Zephanja 1/10, Jensen 1931:2/11 Ḥāfiẓ (Dīvān 36/3), Kamāl (FR I 28/25), Psalm 31/18, Smiles 12/22 FN I 879, Qurʾān 2/33, 1. Korintherbrief 4/6, 18, 2. Mose 18/11, Psalm 35/26 Psalm 12/3, 1. Samuel 2/3 (Psalm 74/5) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 33/9), Niẓāmī (Ritter 1927:54) Tārīḫ-i Ṭabarī 475/9 Psalm 34/3 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/19 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 123/3) Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 22/4), Īrān 6479/1e, Beck 1914:91, 352, Nicolas 1887:II 123 Īrān 6479/1e Haïm 1931 EdI I 4b, IV 781b Smiles 135/27 Nicolas 1887:I 362 Šarq I 7/5 Īrān 4639/1c Nicolas 1887:I 334 Qurʾān 2/38 Qurʾān 2/86, 96/13, Morier 1905:XVII/5, Smiles 86/27 Īrān (4639/1c), (4684/1b), 5986/3 (Īrānšahr II 598/17), Nicolas 1887:I 316, 334 Morier 1905:128/4 Ǧāmī (Rückert 1875:191/10), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 38/1), Maǧmūʿa-i
965
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3580 3581 3582
ﺗﮑﺮار ﺝﺮم ﺗﮑﺮار ﺷﺪن ﺗﮑﺮار ﮐﺮدن
takrār⁺-e ǧorm⁺ takrār⁺ šodan takrār⁺ kardan (+Akk.)
Rückfall (m.) (ins Verbrechen) sich wiederholen wiederholen
3583 3584 3585 3586 3587 3588 3589 3590 3591 3592 3593 3594 3595 3596 3597 3598
ﺗﮑﺮار ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﮑﺮارا ﺗﮑﺮارﮐﻨﺎن ﺗﮑﺮﻳﺖ ﺗﮑﺮﻳﺮى ﺗﮑﺮﻳﻢ (Pl. ات-) ﺗﮑﺮﻳﻢ ﺗﮑﺮﻳﻢ ﮐﺮدن ﺗﮑﺮﻳﻢ ﮐﺮدن ﺗﮑﮋ ﺗﮑﺲ ﺗﮑﺴﺘﻮر ﺗﮑﺴﺮ ﺗﮑﺴﺮ ﻣﺰاج ﺗﮑﺴﻴﺮ ﺗﮑﺶ
takrār⁺ jāftan takrāran⁺ takrār⁺-konān takrīt takrīrī⁺ takrīm⁺ takrīm⁺ (Pl. -āt) takrīm⁺ kardan (+Akk.) takrīm⁺ kardan takož takas tekstūr⁺⁺⁺ takassor⁺ takassor⁺-e mezāǧ⁺ taksīr⁺ takoš⁺⁺
wiederholt werden wiederholt; wiederholentlich; oft wiederholend (ON, eine Festung) Wiederholung andeutend Ehrenbezeigung (f.) Ehrung (f.) ehren sich verbeugen Traubenkern (m.) Traubenkern (m.) Gefüge (n.) Bruch (m.); Gebrochenheit (f.) Unpäßlichkeit (f.) Zerbrechen (n.) (Name)
3599 3600 3601
ﺗﮑﺸﻤﺎرﻩ ﺗﮑﻔﻞ ﺗﮑﻔﻞ
tak-šomāre takaffol⁺(-e) takaffol⁺
Einzelnummer (f.); Einzelfolge (f.) Bürgschaft (f.) (für) Übernahme (f.)*
3602 3603 3604 3605 3606 3607 3608 3609
ﺗﮑﻔﻞ ﺗﮑﻔﻴﺮ ﺗﮑﻔﻴﺮ ﺗﮑﻔﻴﺮ ﮐﺮدن (ﺗﮑﻔﻴﺮ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﮑﻔﻴﻦ ﺗﮑﻔﻴﻦ ﮐﺮدن ﺗﮑﻠﺘﻮ
takaffol⁺ takfīr⁺ takfīr⁺ takfīr⁺ kardan (+Akk.) takfīr⁺ kardan (be) takfīn⁺ takfīn⁺ kardan (+Akk.) takaltū
Verbürgung (f.) Verfluchung (f.); Kirchenbau (m.) Verleugnung (f.) bannen; in den Kirchenbau tun verleugnen (wen) Einhüllung (f.) in das Leichentuch in das Leichentuch hüllen Satteldecke (f.)*
Bemerkung
966 Quellenangaben qavānīn-i ǧazāʾī 6/3, Mīnuvī 1307:IV/27, Morier 1905:II/8, Smiles 29/1, Fleischer 1875:217 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 7/21 Kašf-i talbīs 69/7 Pāzārgād 1315:477/19, Ramażānī 1315:1/7, Hidāyat (Zinda ba gūr 40/1), Kašf-i talbīs 25/4, Īrān 4698/4e, Buch der Richter 5/29, Tarb 27, Hzf. 5/7, Phl 8/16 Gulhavī 1303:11/5 Litt 149 Morier 1905:141/16 EdI I 479b Nicolas 1887:II 460 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 28/7) 1. Chronik 19/3 1. Samuel 2/30, Sprüche 3/8 Hugo 4/1a Šams-i Faḫrī (Lexicon 54/8) Šams-i Faḫrī (Lexicon 57/7, 10) Rāhnamā-i dānišg III 152/6 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/18) Fleischer 1875:167 Beck 1914:352 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 95/7), Ṣadīqī 1316:214/22 Īrān 6072/4d, 6411/3f, 6450/3e Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 57, 4/15 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 12/15, 16) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 4/15 Šaibānī 1314:III 194/16 Qurʾān 2/88 Smiles 85/27 Qurʾān 2/88 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 133/14) Morier 1905:19/1, 87/7
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
3610
ﺗﮑﻠﻒ
takallof⁺(-e)
Aufwand (m.) (mit/von)
3611
ﺗﮑﻠﻒ
takallof⁺
Bemühung (f.); Sorgfalt (f.)
3612
ﺗﮑﻠﻒ
takallof⁺
Mühe (f.)
3613
ﺗﮑﻠﻒ
takallof⁺
Umständlichkeit (f.)
3614 3615 3616 3617 3618 3619
(Pl. ات-) ﺗﮑﻠﻒ (ﺑﻪ/ﺗﮑﻠﻒ )ﺑﺮ ﺗﮑﻠﻒ ﮐﺮدن (ﺗﮑﻠﻒ ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﺗﮑﻠﻢ (ﺗﮑﻠﻢ )ﺑﺎ
takallof⁺ (Pl. -āt) takallof⁺ (bar/be) takallof⁺ kardan takallof⁺ kardan (ke) takallom⁺ takallom⁺ (bā)
Getue (n.); Ziererei (f.) Aufwendung (f.) (auf/für) Umstände machen sich bemühen (daß) Geplauder (n.); Plaudern (n.) Sprechen (n.); Rede (f.) (mit)
3620
(ﺑﻪ/ﺗﮑﻠﻢ ﮐﺮدن )ﺑﺎ
takallom⁺ kardan (+Akk.; sprechen; reden ([was]; zu/mit) bā/be)
3621
ﺗﮑﻠﻪ
3622
ﺗﮑﻠﻪ ﻣﻐﺎن
tekele⁺⁺-moqān
3623 3624 3625 3626
ﺗﮑﻠﻪ ﻣﻐﺎﻧﻰ ﺗﮑﻠﻴﻒ ﺗﮑﻠﻴﻒ ﺗﮑﻠﻴﻒ
tekele⁺⁺-moqānī taklīf⁺ taklīf⁺ taklīf⁺
(Name eines Atabegs von Ost- und Südluristan, um 1257/58) (Name eines türkischen Wanderstamms) aus dem Stamme Tekelemoqan (in Indien) Verwirrung (f.) Antrag (m.)*; Vorschlag (m.)* Aufgabe (f.)
3627
ﺗﮑﻠﻴﻒ
taklīf⁺
Obliegenheit (f.); Pflicht (f.)
3628 3629 3630 3631 3632
ﺗﮑﻠﻴﻒ ﺗﮑﻠﻴﻒ ﺗﮑﻠﻴﻒ ﭼﻴﺴﺖ ﺗﮑﻠﻴﻒ ﮐﺮدن ( ﮐﻪ،ﺗﮑﻠﻴﻒ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
Umständlichkeit (f.) Verpflichtung (f.) was fange ich an? anbieten auffordern; einladen (wen; zu; daß)
3633
(ﺗﮑﻠﻴﻒ ﮐﺮدن )…را
taklīf⁺ taklīf⁺ taklīf⁺ čī-st taklīf⁺ kardan (+Akk.) taklīf⁺ kardan (+Akk.; be; ke) taklīf⁺ kardan (+Akk.; …rā)
Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 2/3) Morier 1905:24Fn. Morier 1905:1/11, 24/5, 73/8, 332/8 Bahār (Šarq I 18/5), Hidāyat (Iṣfahān 3/3), Morier 1905:65/3 Morier 1905:189/14, Smiles 25/29, 142/8, Litten 1919:4/13 Nicolas 1887:I 176 EdI III 1064b Morier 1905:65/3 Nicolas 1887:II 374 Morier 1905:5/4, 97/8
vorschlagen (was; wem)
Morier 1905:73/12
tekle⁺⁺
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 27/16, 33/16, 36/12, 45/8, 50/10) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 49/19), Morier 1905:142/11 Saʿdī (Qaṣāʾid, Gulistān 10/4), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 93/20) Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma II/12), Nafīsī 1311:38/13 ʿAṭṭār (JRAS 1936:335) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 32/22, 111/21) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 328/15, 17) Farruḫī (Dīvān 114/23) Rāšīd Yāsimī (Īrānī 1312:7/11) Morier 1905:IV12, Smiles 148/19, Šarq I 686/6 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 9/11), Iṭṭilāʿāt 3807/8a, (Īrānšahr I 73/12f.), Esther 1/13, 1. Mose 24/7, 2. Mose 6/13, Psalm 2/5, 78/19, Hugo 44/25b, Smiles 17/22 EdI III 50b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 3/3)
967
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3634 3635
( ﮐﻰ،ﺗﮑﻠﻴﻒ ﮐﺮدن )…را ﺗﮑﻠﻴﻒ… ﮐﺮدن
3636 3637
(ﺗﮑﻠﻴﻒ… ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﮑﻠﻴﻒ… ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3638 3639 3640
ﺗﮑﻤﻞ ﺗﮑﻤﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﮑﻤﻪ
3641
ﺗﮑﻤﻴﻞ
3642 3643
taklīf⁺ kardan (…rā; ke) taklīf⁺-e… kardan (+Akk.) taklīf⁺-e… kardan (be) taklīf⁺-e… kardan (+Akk./be) takammol⁺ takammol⁺ jāftan tokme⁺⁺
Deutsch
Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 4/6) Kašf-i talbīs 87/7
anbieten (was; wem) vorschlagen (was; wem)
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 114/6) Morier 1905:30/3f., 180/19
Vervollkommnung (f.) sich vervollkommnen Knopf (m.) (am Kleid)
Īrānšahr I 164/15, Hugo 44/13a Īrānšahr I 73/13 FR I 81/2, Ġanī (Ġazaliyāt 8/6Gl.[?]), 2. Mose 26/6, Nicolas 1887:I 137 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 96/13), Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 11/1, Īrān 4677/1e, 5979/1b, Īrānšahr I 159/7, Rāhnamā-i dānišgāh V 9/8 Rāhnamā-i dānišgāh V 9/7 (Browne 1316:VIII/17), Nicolas 1887:I 220, Phl 12/1 Pāzārgād 1315:585/11, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 11/1, Īrān 6033/3d, Rāhnamā-i dānišgāh II 10/22, Šarq I 170/13 Frank 1926:190/6, Nicolas 1887:I 274 Īrānšahr II 722/23 Īrānšahr I 353/21 Nicolas 1887:I 220 Īrān 6012/2a Imr 65 EdI III 51a [oder 61a Tinte verwischt] Šams-i Faḫrī (Lexicon 72/6, 73/6)
Vervollkommnung (f.); Vervollständigung (f.); Ausgestaltung (f.)
ﺗﮑﻤﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﮑﻤﻴﻞ ﮐﺮدن
takmīl⁺ kardan (+Akk.) takmīl⁺ kardan (+Akk.)
ausgestalten vervollkommnen
3644
ﺗﮑﻤﻴﻞ ﮐﺮدن
takmīl⁺ kardan (+Akk.)
vervollständigen
3645 3646 3647 3648 3649 3650 3651 3652
ﺗﮑﻤﻴﻞ ﮐﺮدن ﺗﮑﻤﻴﻞ ﻧﻴﺴﺖ ﺗﮑﻤﻴﻞ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﮑﻤﻴﻠﺎ ﺗﮑﻤﻴﻠﻰ ﺗﮑﻤﻴﻠﻰ ﺗﮑﻮدر ﺗﮑﻮﮎ
takmīl⁺ kardan (+Akk.) takmīl⁺ nī-st takmīl⁺ jāftan takmīlan⁺ takmīl⁺ī takmīl⁺ī takūdar takūk : ū<*ō
3653 3654 3655 3656
ﺗﮑﻮﮎ ﺗﮑﻮﻳﻦ ﺗﮑﻮﻳﻦ ﺗﮑﻮﻳﻦ
3657
ﺗﮑﻮﻳﻦ ﻣﻌﺎدن
3658 3659 3660
ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ
vollenden es ist nicht vollständig vervollständigt werden vollkommen NachtragsVervollkommnungs(Name eines Fürsten) Trinkgefäß (n.) (in Tiergestalt oder dergleichen) Weinkrug (m.) Entstehung (f.) Erschaffung (f.); Schöpfung (f.) künstliche Erzeugung (lebender Wesen) Metallbildung (f.)*; (wohl) Mineralbildung (f.) Abschnitzel (n.) Brocken (m.) Leithammel (m.)
takwīn⁺-e maʾāden⁺ teke teke take
Quellenangaben
es zur Pflicht machen (wem; daß) betrauen (mit; wen)
takmīl⁺
takūk takwīn⁺ takwīn⁺ takwīn⁺
Bemerkung
968
GK 185 Šarq I 4/6 Šarq I 2/13, Smiles 86/27, Phl 14/24 EdI V 52b Nicolas 1887:II 85 Nicolas 1887:II 530 Nicolas 1887:I 141 FR I 100/21
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3661
ﺗﮑﻪ
take*
3662 3663
ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ
teke teke
3664
ﺗﮑﻪ
tekke⁺⁺
3665 3666
ﺗﮑﻪ (ﺗﮑﻪ )از
3667 3668 3669 3670 3671 3672 3673
ﺗﮑۀ ﺁهﻦ ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﺑﺮﻳﺪن ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﮐﺮدن ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﮐﺮدن ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﮐﺮدن ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﮐﺮدن ﺗﮑﻪ و ﭘﺎرﻩ ﮐﺮدن
3674 3675 3676 3677 3678 3679 3680
ﺗﮑﻪ/ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻴﺪن ﺗﮑﻴﻦ ﺗﮑﻴﻪ ﺗﮑﻴﻪ ﺗﮑﻴﻪ ﺗﮑﻴﻪ
3681 3682 3683
(ﺗﮑﻴﻪ )ﺑﺮ (ﺗﮑﻴﻪ دادن )ﺑﺮ (روى/ﺗﮑﻴﻪ دادن )ﺑﺮوى
3684 3685 3686
(ﺗﮑﻴﻪ دادن )ﺑﻪ (ﺑﺮ/ﺗﮑﻴﻪ دادن )ﺑﻪ (ﺑﻪ/ﺗﮑﻴﻪ دادن )روى
3687 3688 3689
(ﺗﮑﻴﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﻮدن )ﺑﻪ ⁺(ﺗﮑﻴﻪ زدن )ﺑﺮ (ﺑﻪ/ﺗﮑﻴﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
tekke teke (az)
Deutsch Matte (f.) (aus den Fasern der Zwergpalme) Splitter (m.) Stück Brot (mit der Hand vom großen Fetzen abgerissen) (ein turkmenischer Stamm in Ostpersien und Bochara) Schnitte (f.) Stück (m.) (von)
teke-je āhan Eisenstück (n.) teke teke borīdan (+Akk.) zerstückeln teke teke kardan (+Akk.) zerfetzen teke teke kardan (+Akk.) zerschneiden teke teke kardan (+Akk.) zerstückeln teke teke kardan (+Akk.) zusammenhauen teke o pāre kardan zertrümmern (+Akk.) tekke/teke Bissen (m.) <- >ﺗﮏtakīdan
Bemerkung
Quellenangaben Houtum-Schindler 1879:XVIII[?] 342 Nicolas 1887:I 425 Litt 63 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 52/18), Sykes 1316:I 16/2 Nicolas 1887:I 482 Hidāyat (Iṣfahān 5/3), Iṭṭilāʿāt 3807/6b, Šp[?] III/II 3f Īrān 6072/3e Nicolas 1887:I 308 Nicolas 1887:I 383 Nicolas 1887:I 313 Īrān 6019/2e Nicolas 1887:I 283 Īrān 6466/3e
Vertrauen (auf) sich verlassen (auf) sich stützen (auf)
Hawker 1937:43 Jensen 1931:181 Hamgar (Schefer 1885:I 120) EdI I 441a, Nicolas 1887:I 277 Rosen 1926:144 Morier 1905:72/17, 73/1 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 9/27), Pāzārgād 1315:478/18 Wahrmund 1898:I 243 ʿĀrif (Īrānī 1312:8/5) Anīrān 37/11, Īrān 4654/2e, Haïm 1931
stützen (was; auf) sich lehnen (an) lehnen (was; an/auf)
Pāzārgād 1315:478/17, Īrān 6023/3g Īrān 4369/2d, 6072/3a, Šarq 690/17 Ramażānī 1315:12/10, Īrān 4698/2d
Rückhalt bieten (wem/für) sich stützen (auf) sich verlassen; bauen (auf)
Šarq I 2/15 Saʿdī (Gulistān 64/18) Ibn Yamīn (BA I 108b f.), Ġanī (Ġazaliyāt 5/2), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 464)
969
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3690
ﺗﮑﻴﻪ ﮐﺮدن (در/روى/ﺑﻪ/)ﺑﺮ
3691 3692 3693
(ﺗﮑﻴﻪ ﮐﺮدن )روى ﺗﮑﻴﻪ ﮔﺎﻩ ﺗﮑﻴﻪ ﮔﺎﻩ
takije⁺ kardan (rūj-e) takije⁺-gāh takije⁺-gāh
sich lehnen (an) Sitz (m.) Stütze (f.)
3694 3695 3696 3697 3698 3699 3700
ﺗﮑﻴﻪ ﮔﺎﻩ ﭘﺎ ﺗﮑﻴﻪ ﮔﺎﻩ درﻳﺎﺋﻰ ﺗﮑﻴﻪ ﮔﻪ (ﺗﮑﻴﻪ ﮔﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺗﮑﻴﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺗﮑﻴﻬﮕﺎﻩ ﺗﮑﻴﻬﮕﺎﻩ
takije⁺-gāh-e pā takije⁺-gāh-e darjāʾī takije⁺-gah takije⁺-gah kradan (bar) takije⁺-nešīn takije⁺-gāh takije⁺-gāh
Trittbrett (n.) Flottenstützpunkt (m.) Stütze (f.); Unterlage (f.) ruhen (auf) Klosterinsasse (m.) Halt (m.); Rückhalt (m.) Stützpunkt (m.)
3701 3702 3703
ﺗﮓ ﺗﮓ و ﭘﻮ ﺗﮓ و ﭘﻮى
tag tag o pū tag o pūj
3704 3705 3706
(ﺗﮕﺎﭘﻮ)ى ﺗﮕﺪر ﺗﮕﺪى
tag-ā-pū(j) tagodar tagaddī⁺[!]
Galopp (m.); Lauf (m.) Lauf (m.); eilender Lauf Laufen und Rennen (n.); Lauf (m.); Herumlaufen (n.) sorgfältige Untersuchung (f.) (männlicher Name) Betteln (n.)
3707
ﺗﮕﺮگ
tagarg
Hagel (m.)
3708 3709 3710 3711 3712 3713 3714 3715 3716 3717 3718
ﺗﮕﺮگ ﺗﮕﺮگ ﺑﺎراﻧﻴﺪن ﺗﮕﺮگ ﺑﺎرﻳﺪ (ﺗﮕﺮگ ﺑﺎرﻳﺪن )ﺑﺮ ﺗﮕﺮگ ﺑﺒﺎرد ﺗﮕﺮگ دادن ﺗﮕﺮگ درﺷﺖ ﺗﮕﺮگ ﻣﻴﺎﻳﺪ ﺗﮕﻞ ﺗﮕﻴﺮى ﺗﮕﻴﻦ
tagarg tagarg bārānīdan tagarg bārīd tagarg bārīdan (bar) tagarg be-bārad tagarg dādan tagarg-e dorošt tagarg mī-ājad tegel tagīrī tagīn/tegīn⁺⁺
Hagelkorn (n.); Schloße (f.) hageln lassen es hagelte; es hat gehagelt Hagel niederprasseln lassen (auf) es hagelt hageln lassen Schloße (f.) es hagelt Jüngling (m.) Mattenhütte (f.) (in Baschakird) Held (m.)
Bemerkung
takije⁺ kardan (bar/be/rūj- sich stützen (auf) e/dar)
(= ﺗﮏtak)
(s. ﺗﮑﺪرtakodar) (von ﮔﺪاgadā)
970 Quellenangaben Ḥāfiẓ (Dīvān 59/8, 127/1), Saʿdī (Gulistān 14/1, Marāī 11/17), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 9/7), Īrān 4699/2a, 6421/1e Hinz 1942:64 Ḥāfiẓ (Dīvān 42/6) Kamāl Iṣfahānī (Ṣādiqī 1316:197/23), Šarq I 576/7 Nicolas 1887:II 60 Iṭṭilāʿāt 4421/3f, Īrān 6467/1b Ḫāqānī Ẓahīr Faryābī (Dīvān 136/3) Nicolas 1887:I 176 Psalm 18/18, Smiles 5/22 Īrān 6423/1c, 6450/1a, Hugo 43/25b, Nicolas 1887:I 64 Saʿdī (Būstān 52), Rückert 1874:14 Ar 24 LF 118/22, Ruknuʾd-Dīn (ʿAbduʾl-Qādir Ṣ 3, Nr. 2) GK 196 GK 189 [Zu arabisch اﺳﺘﺠﺪىistaǧdā اﺳﺘﺠﺪاء, istiǧdāʾ etc.? Nur im 10. Stamm die Bedeutung betteln, V. Stamm nicht vorhanden, zumindest nicht in Wehr 1985.] Smiles 142/25 LF 14/20, Šarq I 171/2, 2. Mose 9/18, Psalm 148/8, Wahrmund 1898:I 224 Šams-i Faḫrī (Lexicon 74/8), Islam IV 24/3 2. Mose 9/18 Iṭṭilāʿāt 1554/4e, Rosen 1925:75 Qazvīnī (Islām IV 24) Islam IV 21/3, (Rosen 1925:64) 2. Mose 9/23 Psalm 78/47 Litt 142 GK 180 Gabriel 1929:144 Firdausī (GK 7)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3719
ﺗﮕﻴﻦ ﺁﺑﺎد
3720
ﺗﻞ
(ON, Ort in der Ebene von ﺁﺑﺎد زﻣﻴﻦ zamīn-ābād) Hügel (m.); Anhöhe (f.)
3721
ﺗﻞ اﻟﺬهﺐ
tello⁺-z-zahab⁺
3722 3723 3724 3725
ﺗﻞ ﺧﺎﮐﻰ ﺗﻞ ﮐﺮدن ﺗﻼ ﺗﻼﺗﻮف
tell⁺-e ḫākī tell⁺ kardan (+Akk.) telā talātūf
3726 3727 3728 3729 3730
ﺗﻼج ﺗﻼچ ﺗﻼزم ﺗﻼزم اﻻﺳﺒﺎب ﺗﻼش
3731 3732 3733 3734
ﺗﻼش ﺗﻼش ﺗﻼش ﮐﺮدن ﺗﻼش ﮐﺮدن
3735
( ﮐﻪ،ﺗﻼش ﮐﺮدن )ﺗﺎ
3736 3737 3738 3739 3740 3741
ﺗﻼﻃﻢ ﺗﻼﻃﻢ ﺗﻼﻃﻢ اﻣﻮاج ﺗﻼﻃﻢ و ﺗﻬﺎﺝﻢ ﺗﻼﻃﻢ و ﻣﻮج ﺗﻼﻓﻰ
3742 3743 3744 3745
ﺗﻼﻓﻰ ﮐﺮدن ﺗﻼﻓﻰ ﮐﺮدن ﺗﻼﻓﻰ ﮐﺮدن ﺗﻼﻓﻰ ﮐﺮدن
tegīn⁺⁺-ābād tell/tall⁺
talāǧ/telāǧ talāč talāzem⁺ talāzemo⁺-l-asbāb⁺ talāš talāš talāš talāš kardan (+Subj.) talāš kardan
Goldhügel (m.) (ein Schutthügel bei al-Madāʾin) Erdhügel (m.) aufhäufen; anhäufen Gold (n.) sich der Unreinigkeiten nicht enthaltend Lärm (m.) Lärm (m.); Geschrei (n.) natürliche Verkettung natürliche Verkettung der Ursachen Anstrengung (f.); Bemühung (f.)
Kampf (m.); Streit (m.) Unruhe (f.) sich bewerben (um) sich plagen; sich abplagen; sich abmühen; sich bemühen; sich anstrengen talāš kardan (tā +Subj./ke sich anstrengen; sich bemühen (daß) +Subj.) talātom⁺ Widerstreit (m.) talātom⁺ Wogen (n.); Wellenschlag (m.) talātom⁺-e amwāǧ⁺ Wogenprall (m.) talātom⁺ o tahāǧom⁺ wogend und brandend talātom⁺ o mouǧ⁺ Brandung (f.) Schadenersatz (m.); Entschädigung talāfī⁺(-je) (f.); Schadloshaltung (f.) (für) talāfī⁺ kardan (+Akk.) aufwiegen talāfī⁺ kardan (+Akk.) entschädigen; schadlos halten talāfī⁺ kardan (+Akk.) ersetzen talāfī⁺ kardan (+Akk.) sich entschädigen
Bemerkung
Quellenangaben EdI II 171a Farruḫī (Dīvān 3/7), Qulī-Ḫān (WZKM XI 68/2), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 5/19, 103/2), Armaġān XX 8/21, Beck 1914:101, Jensen 1931:2/2 EdI III 85a Īrān 6551/1f Nicolas 1887:I 48 FA 172/10b Šams-i Faḫrī (Lexicon 68/17, 69/3) LF 15/18 Šams-i Faḫrī (Lexicon 16/13, 16) EdI V 204b Kašf-i talbīs 3/17, Irānšahr IV 84/11, Beck 1914:360 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 81/18) Morier 1905:177/12 Nicolas 1887:I 142 Ramażānī 1315:88/3f., Nicolas 1887:I 433 Īrān 5986/3f, 6072/1e, Kāva I/11:7/33b, Smiles 141/1, 147/22, Phl 9/18 Haas 1876:631/27 FR I 27/28 Saʿdī (Gulistān 30/4), Schiller 39/10 Morier 1905:113/10 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 37/20) Morier 1905:85/13, Nicolas 1887:I 219 Nicolas 1887:I 219 Firdausī (Gedichte 1/41), Haïm 1931:II Gš 17/16 Morier 1905:76/2f
971
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3746 3747 3748 3749
ﺗﻼﻓﻰ… ﺷﺪن ﺗﻼﻓﻰ… ﮐﺮدن ﺗﻼﻓﻰ… ﮐﺮدن ﺗﻼﻓﻰ…را در ﺁوردن
3750 3751
ﺗﻼﻗﻰ ﺗﻼﻗﻰ
3752 3753 3754 3755
ﺗﻼﻗﻰ ﺧﻄﻴﻦ ﺗﻼﻗﻰ ﮐﺮدن ﺗﻼﻗﻰ… ﺷﺪن ﺗﻼل
3756 3757
talāfī⁺-je… šodan talāfī⁺-je… kardan talāfī⁺-je… kardan talāfī⁺-je…rā darāwardan talāqī⁺ talāqī⁺
Deutsch
Bemerkung
972 Quellenangaben
aufwiegen (was) entschädigen (für) vergelten (was) sich entschädigen (für)
Morier 1905:67/15 Morier 1875:84/8, Fleischer 1875:217 Fleischer 1875:157 Hidāyat (Iṣfahān 16/10)
talāqī⁺-je ḫattejn⁺ talāqī⁺ kardan (+Akk.) talāqī⁺-je… šodan talāl⁺
(geometrisch) Zusammenfalten (n.) Zusammenstoß (m.); Aufeinandertreffen (n.) Zusammenfalten (n.) zweier Linien aufwiegen aufwiegen (was) Hügel; Anhöhen (Pl. v. ﺗﻞtell)
ﺗﻼﻟﻮ ﺗﻼﻣﺬﻩ
talālū/talaʾlo⁺ talāmeze⁺
Schimmer (m.); Glanz (m.) Schüler
3758 3759
ﺗﻼﻣﻴﺬ ﺗﻼوت
talāmīz⁺ telāwat⁺
3760 3761 3762 3763 3764 3765
ﺗﻼوت ﮐﺮدن ﺗﻠﺒﻴﺲ ﺗﻠﺒﻴﺲ ﺗﻠﺒﻴﺲ ﮐﺮدن ﺗﻠﺒﻴﺴﻰ ﺗﻠﺘﻒ
3766 3767 3768 3769
ﺗﻠﺘﻒ ﺗﻠﺘﻒ (ﺗﻠﺘﻒ ﮐﺮدن )از ﺗﻠﺘﻴﻒ
3770 3771 3772 3773
ﺗﻠﺘﻴﻒ ﺗﻠﺘﻴﻒ ﺗﻠﺘﻴﻒ ﮐﺮدن ﺗﻠﺦ
Schüler Lesen (n.); Vorlesen (n.); Vortrag (m.) lesen; vorlesen; hersagen List (f.) Täuschung (f.) betrügen; täuschen; überlisten täuschend* Begünstigung (f.); Gunstbezeigung (f.); Huldbezeigung (f.) Huld (f.) Liebenswürdigkeit (f.) schön tun (wem) Erweichen (n.); erweichende Kraft (f.) erweichende Wirkung (f.) Sänftigung (f.) verfeinern bitter
Nicolas 1887:I 209 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 81/12), Xwāndamīr (Geschichte Tabaristans 16/19) Nicolas 1887:I 209 Nicolas 1887:I 219 Morier 1905:67/15 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 8/1), Nicolas 1887:I 149 ʿIšqī (Īrānī 1312:1/15), Schiller 94/19 Nāṣir-Ḫusrau (Qaṣāʾid XI/27), Isḥāq 1351ff.:I 85/16 Fleischer 1875:217 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 86/19, 147/5)
telāwat⁺ kardan (+Akk.) talbīs⁺ talbīs⁺ talbīs⁺ kardan (+Akk.) talbīsī⁺ talattof⁺ talattof⁺ talattof⁺ talattof⁺ kardan (az) taltīf⁺ taltīf⁺ taltīf⁺ taltīf⁺ kardan (+Akk.) talḫ
(Pl. v. ﺗﻠﻤﻴﺬtelmīz) (Pl. v. ﺗﻠﻤﻴﺬtelmīz)
Ẓahīr Faryābī (Dīvān 24/6) Ḥāfiẓ (Dīvān 112/7) Ǧāmī (Nicholson 1906:342) Morier 1905:135/2 Morier 1905:264/5 Ḥāfiẓ (Divān 4/7), Beck 1915:72 Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 112) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 22/14[?]) Phl 71/7 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 20/17) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 19/15) Ǧāmī (Bahāristān 3) Smiles 183/3 Ḥāfiẓ (Dīvān 8/7), Ẓahīr Faryābī (Qaṣāʾid 16/1), Farruḫī (Dīvān 1/26), Firdausī (Šāhnāma 18/17), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 40/7), Nāṣir-Xusrau (Sifāratnāma 52/9), Kašf-
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3774 3775
ﺗﻠﺦ ﺗﻠﺦ رود
3776 3777 3778
ﺗﻠﺦ ﮐﺎم ﺗﻠﺦ ﮐﺮدن ﺗﻠﺦ ﮔﻔﺘﺎر
3779 3780 3781 3782 3783 3784 3785 3786 3787 3788
(ﺗﻠﺦ ﮔﻮ)ى ﺗﻠﺦ ﻣﺰﮔﻰ ﺗﻠﺦ ﻣﺰﻩ ﺗﻠﺨﮑﺎﻣﻰ ﺗﻠﺨﮑﺎﻣﻰ ﺗﻠﺨﮑﺎﻣﻰ ﺗﻠﺨﮑﺎﻣﻰ ﺗﻠﺨﻤﺰاج ﺗﻠﺨﻮش ﺗﻠﺨﻪ
3789 3790
ﺗﻠﺨﻪ ﺗﻠﺨﻰ
3791 3792 3793 3794 3795
ﺗﻠﺨﻰ ﺗﻠﺨﻴﺺ ﺗﻠﺴﮑﻮپ ﺗﻠﻒ (Pl. ات-) (ﺗﻠﻒ )از
3796
3797 3798
talḫ talḫ-rūd talḫ-kām talḫ kardan (+Akk.) talḫ-goftār talḫ-gū(j) talḫ-mazegī talḫ-maze talḫ-kāmī talḫ-kāmī talḫ-kāmī talḫ-kāmī talḫ-mezāǧ talḫwaš talḫe
Deutsch bitterlich bitterer Fluß (der Fluß von Tabris, früher Adschitschai) bitterschmeckend verbittern bittere Worte redend
talḫe talḫī
bittere Worte sprechend Bitterkeit (f.) bitter; bitterschmeckend; bitterlich bitterer Geschmack Bitterkeit (f.) Bitternis (f.) Verdruß (m.) mürrisch; brummig bitterlich (ein Unkraut der Weizenfelder, dessen Same mit dem Weizen mitgewachsen, das Brot bitter macht) bittere Aprikosenkerne Bitterkeit (f.)
talḫī talḫīs⁺ teleskop⁺⁺⁺ talaf⁺ talaf⁺(-e/az) (Pl. -āt)
das Bittere Zusammenfassung (f.) Fernrohr (n.) Vergeudung (f.); Verschwendung (f.) Verlust (m.) (durch)
ﺗﻠﻒ ﺷﺪن
talaf šodan
umkommen
ﺗﻠﻒ ﺷﺪن ﺗﻠﻒ ﺷﺪن
talaf⁺ šodan talaf⁺ šodan
verloren gehen zugrunde gehen; verderben
Bemerkung
Quellenangaben i talbīs 2/5, GK 12 Niẓāmī (Ritter 1927:51) Hinz 1937:684 Harut, Morier 1905:186/3 Hugo 46/1b Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 256/1), Fleischer 1875:76 ʿAṭṭār (Pandnāma 118) Nicolas 1887:I 17, 19 Nicolas 1887:I 17 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 27/4) Smiles 163/1 Smiles 161/25 Morier 1905:146/9 Nicolas 1887:I 136 Ḥāfiẓ (Dīvān 6/9) Houtum-Schindler 1879:334f. Browne 1316:471/2 Rūmī 61/7 (Rosenzweig 50/13), Farruḫī (Dīvān 1/26), Šarq I 122/24, Epheserbrief 4/30, 1. Mose 26/35, Römerbrief 3/14, 1. Samuel 15/32 Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 7/4) Isḥāq 1351ff.:I 10/3, Nr 20/20 Īrānšahr II 533/22, Smiles 33/3 Morier 1905:31/14 Pāzārgād 1315:418/11, 498/9, Šaibānī 1314:I 42/17, Īrān 4664/1a, 5972/2f, 6010/1e, 6023/3b, 6404/1d, 6411/3b, 3d Qazvīnī (Islam IV 24), Pāzārgād 1315:25/5, 417/27f., Īrān 4684/14, 6012/2f, Šarq I 170/12, Psalm 18/37 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 37/9) Saʿdī (Gulistān 44/1), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 46/19), Nafīsī 1311:43/4,
973
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3799 3800
ﺗﻠﻒ ﮐﺪن ﺗﻠﻒ ﮐﺪن
talaf⁺ kardan (+Akk.) talaf⁺ kardan (+Akk.)
3801
ﺗﻠﻒ ﮐﺪن
talaf⁺ kardan (+Akk.)
3802
ﺗﻠﻒ ﮐﻨﻨﺪﻩ
talaf⁺-konande
3803 3804 3805
ﺗﻠﻔﺎت ﺝﺎﻧﻰ ﺗﻠﻔﺎت ﺝﺎﻧﻰ (ﺗﻠﻔﺎت ﺳﻨﮕﻴﻦ دادن )ﺑﻪ
3806 3807
ﺗﻠﻔﻆ ﺗﻠﻔﻆ ﮐﺮدن
3808 3809 3810 3811
ﺗﻠﻔﻦ ﺗﻠﻔﻮن ﺗﻠﻔﻮن زدن (Pl. ات-) ﺗﻠﻔﻴﻖ
3812 3813 3814 3815 3816
ﺗﻠﻔﻴﻖ ﮐﺮدن (ﺗﻠﻘﺐ )ﺑﻪ ﺗﻠﻘﻴﻦ ﺗﻠﻘﻰ (ﺗﻠﻘﻰ ﺷﺪن )ﺑﻤﻨﺰﻟۀ
3817
(ﺗﻠﻘﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻤﻨﺰﻟۀ
3818
( ﺑﺎ،ﺗﻠﻘﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻤﻨﺰﻟۀ
3819 3820 3821 3822 3823 3824 3825
(ﺗﻠﻘﻰ ﮐﺮدن )…را (Pl. ات-) ﺗﻠﻘﻴﺢ ﺗﻠﻘﻴﺢ ﮐﺮدن ﺗﻠﻘﻴﻦ ﺗﻠﻘﻴﻦ (Pl. ات-) ﺗﻠﻘﻴﻦ ﺗﻠﻘﻴﻦ ﮐﺮدن
Deutsch vertilgen vertun; vergeuden; verschleudern; verschwenden zerstören; vernichten Vertuer (m.); Vergeuder (m.); Verwüster (m.) blutige Verluste Verluste an Toten schwere Verluste zufügen (wem)
talafāt⁺-e ǧānī talafāt⁺-e ǧānī⁺ talafāt⁺-e sangīn dādan (be) talaffoz⁺ Aussprache (f.) talaffoz⁺ kardan (+Akk.) aussprechen telefon⁺⁺⁺ telefūn/telefon⁺⁺⁺ telefon⁺⁺⁺ zadan talfīq⁺ (Pl. -āt) talfīq⁺ kardan (+Akk.) talaqqob⁺ (be) talqīn⁺ talaqqī⁺ talaqqī⁺ šodan (bemanzale⁺-je) talaqqī⁺ kardan (+Akk.; be-manzale⁺-je) talaqqī⁺ kardan (+Akk.; be-manzale⁺-je; bā) talaqqī⁺ kardan (…rā) talqīh⁺ (Pl. -āt) talqīh⁺ kardan (+Akk.) talqīn⁺ talqīn⁺ talqīn⁺ (Pl. -āt) talqīn⁺ kardan (be)
Bemerkung
974 Quellenangaben Zephanja 1/11, Gš 19/27 2. Mose 32/12 Saʿdī (Gulistān 6/3), Ramażānī 1315:126/20, Īrānšahr I 162/17, Schiller 37/3 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 80, Jensen 1931:2/18, Nicolas 1887:I 245 Haïm 1931:II 742a Īrān 6072/1d Īrān 6486/2c Īrān 6010/1e Haïm 1931:I 47, Beck 1914:348 Taqīzāda 1316:3/17, Šaibānī 1314:I 8/7, Kasravī 1307:I 26/19, Īrānšahr I 142/13, Wahrmund 1898:I 208 Īrān 6411/3g
Fernsprecher (m.); Fernruf (m.) Fernsprecher (m.); Fernruf (m.) anrufen Verbindung (f.); Verbinden (n.); Vereinigung (f.) vereinigen; zusammenfügen Beibenennung (f.) (wie) Aufmunterung (f.) Aufnahme (f.) (einer Nachricht) gelten (als)
Īrānšahr I 146/9f. Qazvīnī 1907:I VI/19 Phl 63/16 Beck 1914:358 Īrān 6011/2b
auffassen; verstehen (was; als)
Īrān 6011/2b
aufnehmen; werten (wen/was; als; mit) begegnen (wem) Impfung (f.) impfen Einflüsterung (f.) Ohrenbläserei (f.) Verdeutlichung (f.) aufstacheln
Īrān 4654/2c, 6019/3a, 6072/3a, 6562/1a
Hinz 1942:212 Ḥamīdī 243/9 Nachwort, Nafīsī 1311:38/13
Smiles 14/14, Īrān 4639/2a Kāva Īrānšahr III 490/16f. Īrānšahr II 294/3, Šarq I 690/13 Haïm 1931 Smiles 3/4 Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 65)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3826
ﺗﻠﻘﻴﻦ ﮐﺮدن
3827
(ﺗﻠﻘﻴﻦ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
3828
(ﺗﻠﻘﻴﻦ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
3829
(ﺗﻠﻘﻴﻦ ﮐﺮدن )…را
3830
( از،ﺗﻠﻘﻴﻦ ﮔﻔﺘﻦ )…را
3831
ﺗﻠﮏ
3832 3833 3834 3835 3836 3837 3838 3839
ﺗﻠﮏ ﺗﻠﮕﺮاف (Pl. ات-) ﺗﻠﮕﺮاف ﺗﻠﮕﺮاف ﺑﻰ ﺳﻴﻢ ﺗﻠﮕﺮاف را ﻣﺨﺎﺑﺮﻩ ﮐﺮدن ()ﺑﻪ ( ﺑﻪ،ﺗﻠﮕﺮاف ﮐﺮدن )ﮐﻪ ﺗﻠﮕﺮاﻓﺎ ﺗﻠﮕﺮاﻓﭽﻰ
3840
ﺗﻠﮕﺮاﻓﺨﺎﻧﻪ
3841
ﺗﻠﮕﺮاﻓﻰ
3842 3843 3844 3845 3846 3847 3848 3849 3850
(ﺗﻠﮕﺮاﻓﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻠﻤﺒﺎر ﺗﻠﻤﺒﻪ ﺗﻠﻤﺒﻪ ﺗﻠﻤﺒۀ ﺁب ﺗﻠﻤﺒﻪ زدن ﺗﻠﻤﻆ ﺗﻠﻤﻴﺬ ﺗﻠﻨﺐ
3851 3852
ﺗﻠﻨﺒﻰ ﺗﻠﻨﮓ
talqīn⁺ kardan (+Akk.; +Akk.) talqīn⁺ kardan (+Akk.; be) talqīn⁺ kardan (+Akk.; ke) talqīn⁺ kardan (+Akk.; …rā) talqīn⁺ goftan (…rā; az)
Deutsch
Bemerkung
lehren (wen; was)
Ḥāfiẓ (Dīvān 100/3 Gl.[?])
beibringen; begreiflich machen (was; wem) verleiten; verführen (wen; daß)
Īrān 6406/3e
vorsagen (was; wem)
Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 13/18)
Šarq 574/28
die Leichenpredigt halten (wem; über) (ein Strauch oder ein Baum); grüner telk Ingwer* telka⁺ diese; dies telegrāf⁺⁺⁺ Drahtung (f.); Telegramm (n.) telegrāf⁺⁺⁺ (Pl. -āt) Telegraf (m.) telegrāf⁺⁺⁺-e bī-sīm drahtlose Telegraphie; Funken (n.) telegrāf⁺⁺⁺-rā moḫābare⁺ die Drahtung richten; drahten kardan (be) (an/wem) telegrāf⁺⁺⁺ kardan (ke; be) drahten; kabeln (daß; an/nach) telegrāf⁺⁺⁺an⁺ drahtlich; telegraphisch telegrāf⁺⁺⁺čī Fernschreiber (m.); Telegraphist (m.)
telegrāf⁺⁺⁺ī
Telegraphenamt (n.); Fernschreibeamt (n.) drahtlich; Draht-
telegrāf⁺⁺⁺-ī kardan (be) telembār tolombe⁺⁺⁺ tolombe⁺⁺⁺ tolombe⁺⁺⁺-je āb tolombe⁺⁺⁺ zadan (+Akk.) talammoz⁺(-e) talmīz⁺ tolamb
eine Drahtung richten (an) Seidenraupenzuchtraum (m.) Feuerspritze (f.) Pumpe (f.) Spritze (f.) aufpumpen Kosten (n.); Genuß (m.) (von) Schüler (m.) (ON)
tolambī talang
Tolamber (m.); aus Tolamb Nasenstüber (m.)
telegrāf⁺⁺⁺-ḫane
Quellenangaben
ʿUmar Ḫayyām (Rubāʾīyāt 5/1) Laṭīfī (FŠ I 428a) Ġazālī (Pretzl 1933:4/9+) Īrān 4368/2a MF I II/21 Pāzārgād 1315:586/3, Īrān 6010/2c Īrān 6023/2a Kašf-i talbīs 13/22, 16/9f., Īrān 6411/3a Kašf-i talbīs 24/8 Pāzārgād 1315:586/2, Beck 1914:200, Rosen 1890:97 Rosen 1890:95, Rosen 1898:140 Īrān 4654/3d, 4677/1c, 5746/3f, Īrānšahr I 1/12, II 251/4, Wb 9/3 Kašf-i talbīs 24/18, Rosen 1925:113 Gš 83/22 Īrān 4654/1c Īrān 4654/4f Īrān 6511/3f D 126 Haas 1876:631/21 Fleischer 1875:216, Nicolas 1887:I 210, 388 (davon Ableitung auf -ī) EdI V 118a Nicolas 1887:I 194
975
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
3853
ﺗﻠﻨﮕﺎﻧﻪ
3854 3855 3856 3857 3858
(ﺗﻠﻮ)ى ﺗﻠﻮر ﺗﻠﺆﻟﻮ ﺗﻠﻮن ﺗﻠﻮن ﻣﺰاج
tolū(j) tellur⁺⁺⁺ taloʾlo⁺ talawwon⁺ talawwon⁺-e mezāǧ⁺
3859 3860 3861 3862
ﺗﻠﻮن ﻣﺰاج ﺗﻠﻮﻳﺚ ﺗﻠﻮﻳﻦ ﺗﻠﻮى
talawwon⁺-e mezāǧ talwīs⁺ talwīn⁺ talawwī⁺
3863 3864
ﺗﻠﻮﻳﺤﺎ ﺗﻠﻪ
3865
ﺗﻠﻪ
3866 3867
ﺗﻠﻪ ﺗﻠﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻦ
3868 3869 3870 3871 3872 3873 3874 3875 3876 3877
ﺗﻠﻬﻮﻳﺰﻳﻮن ﺗﻠﻬﻮﻳﺰﻳﻮن ﺳﺎزى ﺗﻠﻴﻴﻦ ﺗﻠﻴﻴﻦ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺗﻢ ﺗﻢ اﻟﮑﺘﺎب ﺗﻢ ﮐﻼﻣﻪ ﺗﻤﺎﺛﻴﻞ ﺗﻤﺎﺛﻴﻞ (ﺗﻤﺎﺝﺎﻣﺸﻰ ﮐﺮدن )در ﺑﺎب
3878 3879
ﺗﻤﺎدى ﺗﻤﺎرض
3880
ﺗﻤﺎرض ﮐﺮدن
3881
(ﺗﻤﺎس )ﺑﺎ
telengāne
talwīhan⁺ tale tale talah⁺ tale gozāštan telewīzījūn⁺⁺⁺ telewīzījūn⁺⁺⁺-sāzī taljīn⁺ taljīn⁺-e tabīʾat⁺ tamma⁺ tamma⁺-l-ketāb⁺ tamma⁺-kalāmo⁺-ho⁺ tamāsīl⁺ tamāsīl⁺ tamāǧāmešī kardan (dar bāb-e) tamādī⁺ tamāroz⁺ tamāroz⁺ kardan tamās⁺ (bā)
Deutsch
Bemerkung
(LN, ein Land des Bahmanireichs in Indien) Schaft (m.) (z.B. des Pfeils) Tellur (n.) (Metall) Schimmer (m.) Veränderlichkeit (f.) Launenhaftigkeit (f.); Wankelmut (m.) Unbeständigkeit (f.) Beschmutzung (f.) Färben (n.); Färbung (f.) Verdrehung (f.) der Glieder; Verstauchung (f.)* verblümt Falle (f.); Fallstrick (m.); Schlinge (f.)
FR I 45/21 Rāhnamā-i dānišgāh III 154/15 Īrān 6019/2e Saʿdī (Gulistān 27/1) Īrānšahr I 163/8, Haïm 1931 Nicolas 1887:II 99 Šams-i Faḫrī (Lexicon 108/5) Kašf-i talbīs 13/24, Kitāb 13/24 Nicolas 1887:I 249 Maǧmūʿa-i dānišgāh 75 FR I 102/17, 18, Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 237/8), Hinz 1942:200, Morier 1905:86/7 Nicolas 1887:I 189 Psalm 69/22 (Hinz 1942:200) Hidāyat (Sāya u raušan 10/16) Īrān 6057/2c FA 682/26 FA 682/26
(Pl. v. ﺗﻤﺜﺎلtemsāl)
Beharrlichkeit (f.) sich krank Stellen; den Kranken Spielen sich krank stellen; den Kranken spielen Begrüßung (f.) (mit)
Quellenangaben EdI III 146a
Fußangel (f.); Fuchseisen (f.); Wolfseisen (n.) Verderben (n.) Fallen stellen; Fallen aufstellen; Fallen legen Fernsehvorrichtung (f.) Bau (m.) von Fernsehapparaten Erweichen (n.); Erweichung (f.) Abführenmachen (n.) es ist zu Ende; es ist vollendet das Buch ist zu Ende seine Rede ist zu Ende Bilder streiten (um)
976
Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma) ĠL 278/13 Salemann/Shukovski 1889:79a+ 1. Samuel 6/5 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 104/13) Gulhavī 1303:12/18 Beck 1914:359 Morier 1905:122/9, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 58/12) Īrān 6010/1e, 6011/3e
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3882 3883 3884
(ﺗﻤﺎس ﭘﻴﺪا ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﻤﺎس ﺡﺎﺹﻞ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﻤﺎس داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ
3885 3886 3887 3888 3889 3890 3891
(ﺗﻤﺎس داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ (ﺗﻤﺎس ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﺎ ﺗﻤﺎﺳﻴﺢ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎ
3892 3893
ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎ
tamāšā⁺ tamāšā⁺
Betrachtung (f.) Schauen (n.); Schau (f.)
3894
ﺗﻤﺎﺷﺎ
tamāšā⁺
Schauspiel (n.)
3895 3896 3897 3898
ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺗﻤﺎﺷﺎ داﺷﺘﻦ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﺮدن
tamāšā⁺ tamāšā⁺ tamāšā⁺ dāštan tamāšā⁺ kardan (+Akk.)
Sehenswürdigkeit (f.)* Spaziergang (m.); Belustigung (f.) sehenswert sein anschauen; beschauen; besehen; besichtigen
3899 3900 3901 3902
ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﺮدن (ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﺮدن )در (ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﺮدن )…را ﺗﻤﺎﺷﺎﭼﻰ
tamāšā⁺ kardan (+Akk.) tamāšā⁺ kardan (dar) tamāšā⁺ kardan (…rā) tamāšā-⁺čī⁺⁺
schauen Umschau halten (in) zuschauen (wem) Zuschauer (m.)
3903
ﺗﻤﺎﺷﺎﺧﺎﻧﻪ
tamāšā⁺-ḫane
Schauspielhaus (n.); Prater (m.)
3904 3905 3906 3907 3908
ﺗﻤﺎﺷﺎﻃﻠﺐ ﺗﻤﺎﺷﺎﮐﻨﺎن ﺗﻤﺎﺷﺎﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﺎﻩ ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﺎﻩ
tamāšā⁺-talab⁺ tamāšā⁺-konān tamāšā⁺-konande tamāšā⁺-gāh tamāšā⁺-gāh
schaulustig Beschauer (m.) Beschauer (m.); Zuschauer (m.) Bühne (f.) Schaugegenstand (m.)
3909
ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﺎﻩ
tamāšā⁺-gāh
Schauplatz (m.)
Bemerkung
tamās⁺ pejdā kardan (bā) zusammentreffen (mit) tamās⁺ hāsel⁺ kardan (bā) Fühlung nehmen (mit) Fühlung haben; Berührung haben; in tamās⁺ dāštan (bā) Verbindung stehen tamās⁺ dāštan (bā) sich berühren (mit) tamās⁺ jāftan (bā) rühren (an/wen (Herz[?]) tamāsīh⁺ Krokodile (Pl. v. ﺗﻤﺴﺎحtemsāh) tamāšā⁺ Anblick (f.) tamāšā⁺ Anschauen (n.) tamāšā⁺ Beschauung (f.) tamāšā⁺ Besichtigung (f.)
Quellenangaben Īrān 5987/1d Īrān 6019/3g Īrān 4654/2c, 6450/3b Īrān 6406/3e Šarq I 692/12 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 26/11) Ḥāfiẓ (Dīvān 78/5) Īrān 6012/3e Rückert 1874:34 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 49/7, 90/3, 118/3), Īrān 4636/4c, 4679/1a, 6010/3d, Šarq I 685/18 Ramażānī 1315:12/7, Rosen 1925:110 Ḥāfiẓ (Dīvān 51/1), Rūmī (Vierzeiler 22/1, 33/1), Saʿdī (Qaṣāʾid 14/1), Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 21/1) Nicolas 1887:I 213, Salemann/Shukovski 1889:79a+ Hinz 1942:100 Salemann/Shukovski 1889:79a+ Morier 1905:344/6 Ḥāfiẓ (Dīvān 123/4), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 129/15f.), Kašf-i talbīs 104/25f., Īrān 6011/3c, Hinz 1942:98, Rosen 1925:77, 89 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 26/5), Īrānšahr I 1/24 Īrānī 1343:I/3 Ramażānī 1315:65/17 Īrān 4676/1f, Hugo 60/10b, Smiles 177/30, Phl 8/19 Īrān 6011/1c, Morier 1905:63/1, Hinz 1937:691 ʿUrfī (BA I 48b) Saʿdī (Ḫavātīm 47/5) Īrānšahr II 25/22, Phl 67/25 Schiller 50/6, 80/2, 118/15, 145/12 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 115/2), 1. Korinther 4/9 (Ḥāfiẓ (Dīvān 186/4)), Schiller 118/13
977
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
978
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
(= ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﺎﻩtamāšāgāh)
Ḥāfiẓ (Dīvān 41/7, 186/4), ʿUmar Ḫayyām (Rubāʿīyāt 195/3) ʿĀrif (Īrānī 1312:7/3), Morier 1905:87/1 Morier 1905:177/18 Hidāyat (Iṣfahān 21/8), Iṭṭilāʿāt 4421/3a, Hinz 1942:100 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 46/1) Rūmī
3910
ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﻪ
tamāšā⁺-gah
Schauplatz (m.)
3911 3912 3913
ﺗﻤﺎﺷﺎﺋﻰ ﺗﻤﺎﺷﺎﺋﻰ ﺗﻤﺎﺷﺎﺋﻰ
tamāšāʾ⁺ī tamāšāʾ⁺ī tamāšāʾ⁺ī
Beschauer (m.); Zuschauer (m.) Gaffer (m.) sehenswert
3914 3915
ﺗﻤﺎﺷﺎﺋﻰ ﮐﺮدن ﺗﻤﺎﺷﺎﻳﻴﺪن
3916
ﺗﻤﺎﺷﺎى… ﮐﺮدن
3917 3918 3919 3920 3921
ﺗﻤﺎﺷﻰ ﺗﻤﺎﺷﻰ… ﮐﺮدن ﺗﻤﺎﻟﮏ ﺗﻤﺎﻟﮏ ﻧﻔﺲ ﺗﻤﺎم
3922 3923
tamāšāʾ⁺ī kardan (+Akk.) beschauen <- >ﺗﻤﺎﺷﺎtamāšā⁺jīdan
betrachten (was) Selbstbeherrschung (f.) Selbstbeherrschung (f.) alle
ﺗﻤﺎم ﺗﻤﺎم
tamām⁺ tamām⁺ (+Sg.)
das Ganze der/die/das ganze
3924 3925 3926
ﺗﻤﺎم ﺗﻤﺎم ﺗﻤﺎم
tamām⁺ tamām⁺ tamām⁺
fertig insgesamt voll (vollständig); völlig
3927 3928
ﺗﻤﺎم ﺗﻤﺎم
tamām⁺ tamām⁺
Vollendung (f.) vollkommen
3929
ﺗﻤﺎم
tamām⁺
vollständig; ganz
3930 3931
ﺗﻤﺎم ﺗﻤﺎم
tamām⁺ tamām⁺
Vollständigkeit (f.); Ergänzung (f.) vollzählig
Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/22f.), NāṣirḪusrau (Safarnāma 26/19) (= ﺗﻤﺎﺷﺎtamāšā) Daulatšāh (Taẕkira 764/5)
(Adverb)
Smiles 6/25, 33/2 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/2, 10/2 [oder 10/22?], Mīnuvī 1307:XII/6, Īrān 4369/2d, 4704/1f, 5745/2f, 6411/3e, 6466/1f, Sharq I 7/1, Christensen 1918:15/18, 18/20, Hawker 1937:41b, Litten 1919:8/2, 9/4, Litt 143, 149 Rosen 1890:104 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 21/2), Īrānšahr I 130/15, Rāhnamā-i dānišgāh III 203/12, 1. Mose 1/29, Fleischer 1875:155, Rosen 1925:76 Salemann/Shukovski 1889:79a+ Firdausī (Šāhnāma 18/6), (Rosen 1925:86) Daulatšāh (Taẕkira 83/20), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/12), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 53/7, 55/10, 96/1), Ramażānī 1315:1/15, MF I 64/11, Šarq I 169/3 EdI V 78a BQ I 122/20a, Amīn Rāzī (Haft Iqlīm 1/5), Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 40/13), Hāfiẓ (Dīvān 34/2), Ramażānī 1315:1/15, MF I 64/11, Iṭṭilāʿāt 4264/2a, Fleischer 1875:102, 181 Armaġān XVIII 93/8, Iṭṭilāʿāt 3807/8a, Salemann/Shukovski 1889:79a+, Rrd 46/22 Salemann/Shukovski 1889:79a+ Īrānšahr I 153/1
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
3932 3933
ﺗﻤﺎم ﺗﻤﺎم ارﺗﻔﺎع ﮔﺮﻓﺘﻦ
3934 3935 3936 3937 3938
ﺗﻤﺎم اﺳﺒﺎب ﺗﻤﺎم ﺁن روز ﺗﻤﺎم ﺑﺎ ﺳﻼح ﺗﻤﺎم ﺑﻨﺎ ﺗﻤﺎم ﺛﻘﻠﻴﻦ
3939 3940 3941
ﺗﻤﺎم ﺧﻮردن ﺗﻤﺎم ﺧﻮش ﺗﻤﺎم روز ﺑﻌﺪ از ﻇﻬﺮ
3942 3943
ﺗﻤﺎم ﺳﺎل ﺗﻤﺎم ﺷﺪن
3944 3945 3946 3947
ﺗﻤﺎم ﻓﺮوش رﻓﺘﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﺎ ﺗﻤﺎم ﻣﺮﻏﻬﺎ ﺗﻤﺎم ﻣﻌﻨﻰ ﮐﻠﻤﻪ
3948
ﺗﻤﺎﻣﻰ
3949
ﺗﻤﺎم
3950
3951 3952 3953 3954 3955 3956 3957
tamām⁺ tamām⁺-e ertefāʾ⁺ gereftan tamām⁺-e asbāb⁺ tamām⁺-e ān rūz tamām⁺ bā salāh⁺ tamām⁺-e benā⁺ tamām⁺-e saqalejn⁺ tamām⁺ ḫordan (+Akk.) tamām⁺ ḫoš tamām⁺-e rūz baʾd⁺ az zohr⁺ tamām⁺-e sāl tamām⁺ šodan
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Zweck (m.) die volle Höhe erreichen
EdI V 204a Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 132/3)
alles Zubehör jener ganze Tag alle bewaffnet das Ganze des Baues; der ganze Bau alle beiden Dienerscharen (Geister und Menschen) aufzehren vollkommen süß (Wasser) den ganzen Nachmittag
Rosen 1925:121 Ramażānī 1315:11/18 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 53/1) Īrān 4369/2e MF I III/11
jedes Jahr zu Ende gehen
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 146/8) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 79/2), Īrān 6011/3e, 1c, 1. Mose 21/15, 49/24, 1. Samuel 9/7, Schiller 139/8, Rosen 1925:138 Kitāb 24/21 Īrān 6423/2a, Schiller 89/6f Ramażānī 1315:11/11 Isḥāq 1351ff.:I 85/17, Kāva 173b21
tamām⁺ forūš-rafte tamām⁺-e mā tamām⁺-e morq-hā be-tamām⁺-e maʾnī⁺-je kaleme⁺ tamām⁺ī-je (+Pl.)
ausverkauft; vergriffen wir alle alle Hühner im vollen Sinn des Wortes
tammām⁺
Schar (f.)
ﺗﻤﺎم ﺷﺪن
tamām⁺ šodan
fertig werden; aufhören; zu Ende sein; enden
ﺗﻤﺎم ﺷﺪن ﺗﻤﺎم ﺷﺪن ﺗﻤﺎم ﺷﺪن ﺗﻤﺎم ﺷﺪﻩ ﺗﻤﺎم ﺷﺪﻩ ﺗﻤﺎم ﻋﻴﺎر ﺗﻤﺎم ﻗﺎﻣﺖ
tamām⁺ šodan tamām⁺ šodan tamām⁺ šodan tamām⁺-šode tamām⁺-šode tamām⁺-ijār⁺ tamām⁺-qāmat⁺
sich abspielen vollendet werden Vollkommenheit erlangen abgetan vergriffen vollwichtig ausgewachsen; von voller Größe
alle
Christensen 1918:29/12 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 114/9) Hidāyat (Sāya u raušan 47/5)
Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 6/5), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 81/10), Habakuk 2/5 (s. [ اﺑﻰdort kein ent- MF I III/18 sprechender Eintrag vorhanden]) Saʿdī (Gulistān 9/4), Hidāyat (Zinda ba gūr 39/4), Kašf-i talbīs 42/12, 1. Mose 49/24 [oder 49/27? Tinte verwischt], Hinz 1942:204 Malkum-Ḫān 1340:5/5 Tārīḫ-i Ṭabarī 7/10, 9/19, 10/8 Morier 1905:3/12 Nicolas 1887:II 758 Īrānšahr I 121/1, Beck 1915:71 Šams-i Faḫrī (Lexicon 23/12) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 107/6, 10)
979
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3958
ﺗﻤﺎم ﮐﺮدن
tamām⁺ kardan (+Akk.)
beendigen
3959 3960 3961
ﺗﻤﺎم ﮐﺮدن ﺗﻤﺎم ﮐﺮدن ﺗﻤﺎم ﮐﺮدن
tamām⁺ kardan (+Akk.) tamām⁺ kardan (+Akk.) tamām⁺ kardan (+Akk.)
erfüllen erledigen fertigmachen; vollenden
3962 3963 3964
ﺗﻤﺎم ﮐﺮدن ﺗﻤﺎم ﻧﺸﺪﻧﻰ ﺗﻤﺎﻣﺎ
tamām⁺ kardan (+Akk.) tamām⁺-na-šodanī tamāman⁺
vervollständigen; ergänzen endlos; unendlich gänzlich; zur Gänze
3965 3966
ﺗﻤﺎﻣﺎ ﺗﻤﺎﻣﺎ
tamāman⁺ tamāman⁺
sämtlich vollständig; ganz
3967 3968
ﺗﻤﺎﻣﺖ ﺗﻤﺎﻣﺖ
tamāmat⁺-e (+Pl.) tamāmat⁺
alle das Ganze (n.)
3969
ﺗﻤﺎﻣﺖ
tamāmat⁺-e (+Sg.)
der/die/das ganze
3970
ﺗﻤﺎﻣﻰ
tamām⁺ī-je (+Sg.)
ganz; der/die/das ganze
3971
ﺗﻤﺎﻣﻰ
tamām⁺ī
Gesamtheit (f.); das Ganze
3972 3973 3974 3975 3976 3977 3978 3979 3980
ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ ﺗﻤﺎﻣﻰ اﻳﻦ ﺗﻤﺎﻣﻰ روز ﺗﻤﺎﻣﻰ ﻣﺸﻘﺘﺶ ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ ﺗﻤﺎﻣﻴﺖ
tamām⁺ī tamām⁺ī tamām⁺ī tamām⁺ī-je īn tamām⁺ī-je rūz tamām⁺ī-je mašaqqat⁺-aš tamāmijjat⁺ tamāmijjat⁺ tamāmijjat⁺
insgesamt Vollkommenheit (f.) Vollständigkeit (f.) alles dies den ganzen Tag alle seine Mühe Unantastbarkeit (f.) Unverletzlichkeit (f.) Unversehrtheit (f.)
3981 3982
ﺗﻤﺎن ﺗﻤﺎﻳﻞ
tomān⁺⁺ tamājol⁺
Heeresabteilung (f.) Zusammenlaufen (n.)
Bemerkung
980 Quellenangaben (Christensen 1918:50/7), (Salemann/Shukovski 1889:74) Īrānšahr III 77/4f, Matthäus 1/22, 5/17 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 135/17), Īrān 4369/2e, Nicolas 1887:I 14, Nr 14/10 Fleischer 1875:70, Nicolas 1887:I 220 Īrān 6423/1e, 6435/1e Josua 3/16, Psalm 74/8, Buch der Richter 1/28, Sykes 1316:I 16/1, Rosen 1898:190 Kašf-i talbīs 44/22 Īrān 4704/1d, 4684/1b, Nicolas 1887:I 220, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 4/1) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 64/3, 52/22) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 29/2), Salemann/Shukovski 1889:79a+ Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 17/2, 36/5), Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 22/3) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 16/15f.), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 17/5), Farruḫī (Dīvān 1/18), Kasravī 1304:3/15, Apostelgeschichte 1/8, Jesaja 1/5, 1. Mose 1/26, Psalm 6/6, 1. Samuel 7/3 Farruḫī (Dīvān 3/44), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 14/21), 1. Mose 5/14, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/16) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 7/14) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 306) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 7/14) 1. Mose 33/8 Matthäus 20/6, Psalm 25/5 Prediger 1/3 Kašf-i talbīs 52/9 Īrān 4654/1a Kašf-i talbīs 142/25, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 19/20, Īrān 4677/1c EdI III 51a Nicolas 1887:I 256
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
3983
-) ( ﺑﺎﻳﻨﮑﻪ،ﺑﺮاي/ﺗﻤﺎﻳﻞ )ﺑﻪ (Pl. ات
3984 3985 3986 3987 3988 3989 3990 3991 3992 3993 3994 3995
(ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ/ﺗﻤﺎﻳﻞ )ﺑﻪ (ﺗﻤﺎﻳﻞ )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺧﻮد را ﺑﺪو اﺑﺮاز ﻧﻤﻮدن (ﺗﻤﺎﻳﻞ داﺷﺘﻦ )ﺑﻪ (ﺗﻤﺎﻳﻞ داﺷﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﻤﺒﺮ ﺗﻤﺒﺮ ﺗﻤﺒﺮ ﭘﺴﺘﻰ ﺗﻤﺒﺮ ﭘﻴﺮوزى ﺗﻤﺒﺮ ﺧﻴﺮﻳﻪ ﺗﻤﺒﺮ ﻳﺎدﮔﺎرى ﺗﻤﺒﺮﺝﻤﻌﮑﻨﻨﺪﻩ
3996
ﺗﻤﺒﺮدار
3997
ﺗﻤﺒﺮﺷﻨﺎس
3998 3999 4000
ﺗﻤﺖ ﺗﻤﺘﻊ (Pl. ات-) ﺗﻤﺘﻊ
tammat⁺ tamattoʾ⁺ tamattoʾ⁺ (Pl. -āt)
4001
(ﺗﻤﺘﻊ ﺑﺮدن )از
tamattoʾ⁺ bordan (az)
4002 4003 4004 4005 4006
(ﺗﻤﺘﻊ ﻳﺎﻓﺘﻦ )از ﺗﻤﺘﻌﻰ ﺗﻤﺘﻤﻪ ﮐﺮدن ﺗﻤﺜﺎل ﺗﻤﺜﺎل
tamattoʾ⁺ jāftan (az) tamattoʾī⁺ tamtame kardan -tamsāl/-temsāl⁺ tamsāl/temsāl⁺
Nutzen ziehen; Nießbrauch haben (aus); nutzen; ausnützen; genießen (was) genießen (was) Nutzungsstammeln; stottern -gleich Bildnis (n.); Bild (n.)
4007 4008 4009
ﺗﻤﺜﺎل ﺗﻤﺜﺎل ﺗﻤﺜﺎل
temsāl⁺ temsāl⁺ temsāl⁺
Bildwerk (n.) (z.B. aus Holz) Gebilde (n.) Gemälde (n.)
tamājol⁺ (be/be-rāj-e; be- Hang (m.); Neigung (f.) (zu; dazu, īn-ke) daß) tamājol⁺ (be/nesbat⁺ be) tamājol⁺ (nesbat⁺ be) tamājel⁺-e ḫod-rā bedū ebrāz⁺ namūdan tamājol⁺ dāštan (be) tamājol⁺ dāštan (be) tambr⁺⁺⁺ tambr⁺⁺⁺ tambr⁺⁺⁺-e post⁺⁺⁺ī tambr⁺⁺⁺-e pīrūzī tambr⁺⁺⁺-e ḫejrijje⁺ tambr⁺⁺⁺-e jād-gārī tambr⁺⁺⁺-ǧamʾ⁺-konande tambr⁺⁺⁺-dār tambr⁺⁺⁺-šenās
Zuneigung (zu) Hinneigung (zu) ihr seine Neigung offenbaren/zeigen gewärtig sein (wessen) neigen (zu) Marke (f.); Briefmarke (f.) Stempel (m.) Briefmarke (f.) Siegesmarke (f.) Wohltätigkeitsmarke (f.) Erinnerungsmarke (f.) Markensammler (m.); Briefmarkensammler (m.) Markensammler (m.); Briefmarkensammler (m.) Markenkenner (m.); Markensammler (m.); Briefmarkensammler (m.) ist zu Ende; ist vollendet Nießbrauch (m.); Nutzung (f.) Genießen (n.); Genuß (m.)
Bemerkung
Quellenangaben Kašf-i talbīs 76/12, 78/2, 101/18, Īrān 4654/1b, 5972/3b, Šarq I 7/14, Browne 1316:VIII/6, Haïm 1931:II 626b Šaibānī 1314:I 40/16, Īrānšahr II 76/18 Kašf-i talbīs 71/20, Browne 1316:36/9 Iṭṭilāʿāt 4421/3d Kašf-i talbīs 105/24f. Pīrniyā 1313:I 688/5 Īrān 6450/3d Īrān 6569/1d Īrān 6450/3d Īrān 6450/3d Īrān 6450/3d Īrān 6450/3d Īrān 6450/3d Īrān 6450/3d Pāzārgād 1315:586/3 Nr 29/9 Morier 1905:332/11 Saʿdī (Būstān 100), Firdausī (Gedichte 1/18), MF I II/26, Smiles 182/27 Šams-i Faḫrī (Lexicon 105/1), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 4/11), Psalm 39/6, Smiles 187/22 Saʿdī (Gulistān 17/7), Browne 1316:4/17 Morier 1905:332/11 Nicolas 1887:I 103 (Ku 9/15) Šams-i Faḫrī (Lexicon 14/5), Īrānšahr I 134/8, 2. Mose 20/4, Hinz 1942:238, Rosen 1925:44b Buch der Richter 6/25 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 79/18) Muʿizzī (Qaṣīda 1/11)
981
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4010
ﺗﻤﺜﺎل
4011 4012 4013 4014 4015 4016 4017
ﺗﻤﺜﺎل ﺗﻤﺜﻞ ﺗﻤﺜﻴﻞ ﺗﻤﺜﻴﻞ ﺗﻤﺜﻴﻞ ﺗﻤﺜﻴﻞ ﮐﺮدن (ﺗﻤﺜﻴﻞ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
4018
ﺗﻤﺠﻴﺪ
4019 4020 4021 4022
ﺗﻤﺠﻴﺪ (Pl. ات-) ﺗﻤﺠﻴﺪ ﺗﻤﺠﻴﺪ از ﺧﻮد (ﺗﻤﺠﻴﺪ ﻓﺮاوان ﮐﺮدن )از
4023
(ﺗﻤﺠﻴﺪ ﮐﺮدن )از
4024 4025 4026
(ﺗﻤﺠﻴﺪ ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺗﻤﺠﻴﺪات ﮐﺮدن ﺗﻤﺪن
4027
(Pl. ات-) ﺗﻤﺪن
4028
(ﺗﻤﺪن )در
4029 4030 4031 4032 4033 4034 4035
(ﺗﻤﺪن ﮔﺰﻳﺪن )در ﺗﻤﺪﻧﻰ ﺗﻤﺪﻳﺪ ﺗﻤﺪﻳﺪ دادن ﺗﻤﺪﻳﺪ ﮐﺮدن (ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺗﺎ ﺗﻤﺮ
Deutsch
temsāl⁺
Gestalt (f.)
temsāl⁺ tamassol⁺ tamsīl⁺ tamsīl⁺ tamsīl⁺ tamsīl⁺ kardan (+Akk.) tamsīl⁺ kardan (+Akk.; be) tamǧīd⁺
Gleichnis (n.) Gleichnisrede (f.) Darstellung (f.) Gleichnis (n.); Parabel (f.) rednerisches Beispiel im Bilde zeigen vergleichen (was; mit)
tamǧīd⁺ tamǧīd⁺ (Pl. -āt) tamǧīd⁺ az ḫod tamǧīd⁺-e ferāwān kardan (az) tamǧīd⁺ kardan (+Akk./az)
Lob (n.); Lobpreis (m.) Verherrlichung (f.) Lobpreisung (f.) Selbstlob (m.) sehr rühmen (wen/was) loben; rühmen; preisen; verherrlichen (wen)
tamǧīd⁺ kardan (bar) Beifall zollen (wem) tamǧīdāt⁺ kardan (+Akk.) preisen tamaddon⁺ Kultur (f.) tamaddon⁺ (Pl. -āt)
Gesittung (f.); Zivilisation (m.)
Aufenthalt (m.); Verweilen (n.); Wohnen (n.) (in) tamaddon⁺ gazīdan (dar) sich niederlassen (in) tamaddonī⁺ kulturell tamdīd⁺ Erstreckung (f.); Verlängerung (f.) tamdīd⁺ dādan (+Akk.) erstrecken; verlängern tamdīd⁺ kardan (+Akk.) verlängern; ausdehnen tamdīd⁺ jāftan (tā) verlängert werden (bis) tamr⁺ Dattel (f.) tamaddon⁺ (dar)
Bemerkung
982 Quellenangaben (Rosen 1926:131), (Salemann/Shukovski 1889:79a+) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 430) Īrān 4369/2d Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 1/5) Haïm 1931:II 225b EdI V 131a Īrānšahr I 187/13 Haas 1876:635/19 Smiles 4/18, 11/25, 19/3, Beck 1914:57, Anv Br 1/8, D 118 Beck 1914:57 MF I 68/32 Wb 6/24 Īrān 6466/2d Kašf-i talbīs 68/21, Īrān 6405/1b, Apostelgeschichte 4/21, Matthäus 15/16, 31, Psalm 22/23, 29/2, Römerbrief 1/21, Smiles 4/22, 15/4, 30/15, Beck 1914:57, D 118 Hugo 32/33a MF I 68/32 Īrānšahr I 72/1, 104/15, Šarq I 2/17, Beck 1914:124 Šaibānī 1314:I 32/10, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī VI 72, Īrān 4654/2a, 2e, Īrānšahr I 133/4, Frank 1926:187/16, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/3), Nr 68/21 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 59/16), Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 22/4) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 83/7) Īrān 6479/2f, Īrānšahr I 77/7 Īrān (6011/2b), 6073/2c, 4a, 6411/3b Īrān 6023/2b Īrān 4634/4a, 6406/2c Īrān 6011/2b EdI I 224b
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4036 4037 4038 4039 4040 4041 4042 4043 4044 4045
ﺗﻤﺮ ﺗﻤﺮ هﻨﺪى ﺗﻤﺮد ﺗﻤﺮد (ﺗﻤﺮد )از (ﺗﻤﺮد )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺮد ﮐﺮدن ﺗﻤﺮد ﮐﺮدن ﺗﻤﺮد ﮐﺮدن (ﺗﻤﺮد ﮐﺮدن )از
4046 4047 4048 4049 4050
ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺁﺗﺶ ﺗﻤﺮﮐﺰ دادن ﺗﻤﺮﮐﺰ دادن
4051
(ﺗﻤﺮﮐﺰ دادن )در
4052 4053 4054 4055
Deutsch
tamr⁺⁺⁺ Marke (f.); Briefmarke (f.) tamr⁺-e hendī indische Dattel: Tamarinde (f.) tamarrod⁺ Aufrufer (m.) tamarrod⁺ Ungehorsam (m.) tamarrod⁺ (az) Widerspenstigkeit (f.) (gegen) tamarrod⁺ (nesbat⁺ be) Widerstand (m.) (gegen) tamarrod⁺ kardan (+Akk.) aufwiegeln* tamarrod⁺ kardan (+Akk.) sich wehren (gegen) tamarrod kardan (+Akk.) ungehorsam⁺ sein widerspenstig sein; sich empören tamarrod⁺ kardan (az) (gegen) tamarkoz⁺ Zusammenfassung (f.) tamarkoz⁺ Zusammenziehung (f.) tamarkoz⁺-e āteš Zusammenfassen (n.) des Feuers tamarkoz⁺ dādan (+Akk.) zusammenschieben tamarkoz⁺ dādan (+Akk.) zusammenziehen
ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻧﻴﺮو ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻳﺎﻓﺘﻦ (ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻳﺎﻓﺘﻦ )در ⁺ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻳﺎﻓﺘﻦ
tamarkoz⁺ dādan (+Akk.; dar) tamarkoz⁺-e nīrū tamarkoz⁺ jāftan tamarkoz⁺ jāftan (dar) tamarkoz⁺ jāftan
Truppenzusammenziehung (f.) sich zusammenziehen zusammengefaßt werden (in) zusammengezogen werden
4056 4057 4058
ﺗﻤﺮﻳﻦ ﺗﻤﺮﻳﻦ (Pl. ات-) ﺗﻤﺮﻳﻦ
tamrīn⁺ tamrīn⁺ tamrīn⁺ (Pl. -āt)
Einüben (n.); Einübung (f.) Exerzieren (n.) Üben (n.); Übung (f.)
4059 4060
ﺗﻤﺮﻳﻦ ﮐﺮدن ﺗﻤﺴﺎح
tamrīn⁺ kardan (+Akk.) temsāh⁺
üben Krokodil (n.)
4061 4062 4063
ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﮐﺮدن
Spaß (m.) Spott (m.) verspotten; aufziehen; hänseln
4064 4065 4066
ﺗﻤﺴﺨﺮﺁﻣﻴﺰ ﺗﻤﺴﺨﺮى ﺗﻤﺴﮏ
tamasḫor⁺ tamasḫor⁺ tamasḫor⁺ kardan (+Akk.) tamasḫor⁺-āmīz tamasḫorī⁺ tamassok⁺
zentralisieren (was; in)
spöttisch spaßhaft; scherzhaft (schriftliche) Verpflichtung (f.)
Bemerkung
Quellenangaben
(frz. timbre)
Litt 119 FR I 74/13, 77/13 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 142/16) 1. Samuel 15/23, Nicolas 1887:I 361 (Īrān 6010)/1d Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 48 Nicolas 1887:II 127 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 15/8) Jensen 1931:1/20, Nicolas 1887:I 361 2. Mose 23/20, Haïm 1931 Īrān 4639/1f, 5704/4e Īrān 4677/1b, 5976/1d, 6019/3g Īrān 6478/1e Īrānšahr I 335/20 Īrānī 1312:93/20, Īrān 4639/1g, 5986/3g, 6416/1b Šaibānī 1314:I 48/10 Īrān 5976/1d Phl 63/11 Šaibānī 1314:I 43/13 Īrān 4677/1b, 5976/1d, 5979/3c, 6023/1b, 6509/1a Pāzārgād 1315:589/12 Īrān 6023/1a Pāzārgād 1315:480/11, Īrān 4654/1e, 6447/1e, Smiles 170/11 Pāzārgād 1315:481/19 Īrān 6423/2d, Haïm 1931:I 24, Nicolas 1887:I 285 FR I 67/10 Schiller 187/11, Nicolas 1887:I 350 Hugo 14/35a, 44/35a, 49/10a, Smiles 136/33, 173/31 Īrān 6466/3b Šams-i Faḫrī (Lexicon 87/9) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 74
983
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4067
ﺗﻤﺴﮏ
4068 4069 4070 4071 4072 4073
(ﺗﻤﺴﮏ )ﺑﻪ (ﺗﻤﺴﮏ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﻤﺴﮑﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻤﺴﻴﺦ ﺗﻤﺶ ﺗﻤﺸﮏ
4074
ﺗﻤﺸﻴﺖ ﮐﺎر
4075
ﺗﻤﻐﺎﭼﻰ
4076 4077
ﺗﻤﻐﻪ ﺗﻤﮑﻦ
4078 4079
ﺗﻤﮑﻦ ﺗﻤﮑﻦ ﮔﺮﻓﺘﻦ
4080 4081
(ﺗﻤﮑﻦ ﮔﺰﻳﺪن )در ﺗﻤﮑﻴﻦ
4082 4083 4084
ﺗﻤﮑﻴﻦ ﺗﻤﮑﻴﻦ ﺗﻤﮑﻴﻦ
4085 4086 4087
ﺗﻤﮑﻴﻦ ﺗﻤﮑﻴﻦ (Pl. ات-) ﺗﻤﻠﻖ
4088 4089 4090 4091 4092 4093 4094
ﺗﻤﻠﻖ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﻤﻠﻖ ﮐﺮدن (ﺗﻤﻠﻖ ﮐﺮدن )…را (ﺗﻤﻠﻖ ﮔﻔﺘﻦ )…را ﺗﻤﻠﻖ ﮔﻮ ﺗﻤﻠﻖ ﮔﻮﺋﻰ ﺗﻤﻠﻖ ﮔﻮﺋﻰ ﮐﺮدن )ﻧﺴﺒﺖ (ﺑﻪ
tamassok⁺ tamassok⁺ (be) tamassok⁺ kardan (be) tamassok⁺-ī kardan (be) tamsīḫ⁺ tamoš tamešk/temešk
Deutsch Schuldschein (m.); Schuldverschreibung (f.) Festhalten (n.) (an) sich halten (an) sich festhalten (an) Umwandlung (f.); Verwandlung (f.) Brombeerstrauch (m.) Brombeere (f.)
Führung der Geschäfte (f.); Geschäftsführung (f.) Steuereinnehmer (m.); Zolleinnehmer tamqāčī⁺⁺ (m.) tamqe⁺⁺ Erlaß (m.) sich Niederlassen (n.); Niederlassung tamakkon⁺ (f.) tamakkon⁺ Vermögen (n.); Reichtum (m.) festen Wohnsitz nehmen; sich nietamakkon⁺ gereftan derlassen tamakkon⁺ gozīdan (dar) seinen Wohnsitz nehmen (in) tamkīn⁺ Ehre (f.); Ansehen (n.) tamšijjat-e kār
tamkīn⁺ tamkīn⁺ tamkīn⁺
Gesetztheit (f.); Würde (f.) Herrlichkeit (f.) Macht (f.)
tamkīn⁺ tamkīn⁺ tamalloq⁺ (Pl. -āt)
Machtvollkommenheit (f.) Ruhe (f.)* Schmeichelei (f.)
tamalloq⁺-āmīz : ī<*ē tamalloq⁺ kardan tamalloq⁺ kardan (…rā) tamalloq⁺ goftan (…rā) tamalloq⁺-gū tamalloq⁺-gūʾī tamalloq⁺-gūʾī kardan (nesbat⁺ be)
einschmeichelnd; schmeichlerisch den Hof machen schmeicheln (wem) schmeicheln (wem) Schmeichler (m.) Schmeichelei (f.); Schmeichelrede (f.) schmeicheln (wem)
Bemerkung
984 Quellenangaben Haïm 1931:I 235b, Nicolas 1887:I 175 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 43/4) Islam XII 173/12a Nöldeke 1891:119/13 Nicolas 1887:II 85 Achundow 384 Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 73/14), Pāzārgād 1315:566/1, (Litt 128, falsch: Himbeere) Nicolas 1887:II 54 BA I 102a EdI III 52a Šaibānī 1314:II 445/11 BA I 85c Šaibānī 1314:III 11/1 Saʿdī (Būstān 97), Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 22/5) Morier 1905:XII/2, 54/5, Rosen 1898:274 Ḥāfiẓ (Dīvān 41/5) Ḥāfiẓ (Dīvān 88/7), Saʿdī (Būstān 78), QulīḪān (Sifāratnāma 6/7) Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:763/22) Firdausī (Gedichte 1/19) Malkum-Ḫān 1340:16/10, Psalm 36/2, (Nicolas 1887:I 155) Sprüche 2/16, Schiller 89/14 Nicolas 1887:I 275 Psalm 78/36, Nicolas 1887:I 155 Psalm 36/2 Smiles 8/12, 132/9 Smiles 166/11
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4095 4096 4097 4098
ﺗﻤﻠﮏ ﺗﻤﻠﮏ ﺗﻤﻠﮏ ﮐﺮدن ﺗﻤﻠﮏ ﻧﻔﺲ
4099 4100 4101
ﺗﻤﻠﻴﮏ ﺗﻤﻠﻴﮏ ﺷﺮﻋﻰ ﺗﻤﻦ ﮔﺎ
4102 4103 4104 4105 4106 4107
Deutsch
tamallok⁺ tamallok⁺ tamallok⁺ kardan (+Akk.) tamallok⁺-e nafs⁺
Beherrschung (f.) Besitznahme (f.) in Besitz nehmen Selbstbeherrschung (f.)
tamlīk⁺ tamlīk-e šarʾī⁺ tomen-gā/toman-gā
Zuerkennung (f.) gesetzliche Zuerkennung (ON, heute ﺗﻔﻨﮕﺎﻩtofengāh)
(ﺗﻤﻨﺎ داﺷﺘﻦ )ﮐﻪ (ﺗﻤﻨﺎ داﺷﺘﻦ )ﮐﻪ ﺗﻤﻨﺎ ﮐﺮدن ﺗﻤﻨﺎ ﮐﺮدن (ﺗﻤﻨﺎ ﮐﺮدن )از ( ﮐﻪ،ﺗﻤﻨﺎ ﮐﺮدن )از
tamannā⁺ dāštan (ke) tamannā⁺ dāštan (ke) tamannā⁺ kardan (+Subj.) tamannā⁺ kardan tamannā⁺ kardan (az) tamannā⁺ kardan (az; ke)
bitten (daß) verlangen; wollen (daß) bitten wünschen ersuchen (wen) begehren; verlangen (von; daß)
4108 4109
( ﮐﻪ،ﺗﻤﻨﺎ ﮐﺮدن )از (ﺗﻤﻨﺎ)ى
tamannā⁺ kardan (az; ke) erbitten; erflehen (von; daß) tamannā⁺(j) Wunsch (m.)
4110
ﺗﻤﻨﺎى
4111 4112
Bemerkung
tamannā⁺-je
Verlangen (n.) (nach)
ﺗﻤﻨﺎى… داﺷﺘﻦ ﺗﻤﻨﮓ
tamannā⁺-je… dāštan temeng
4113 4114 4115 4116 4117 4118
ﺗﻤﻨﻰ ( ﮐﻪ،ﺗﻤﻨﻰ )از (ﺗﻤﻨﻰ داﺷﺘﻦ )ﮐﻪ ﺗﻤﻮج ﺗﻤﻮج ﺗﻤﻮج ﮐﺮدن
4119 4120
ﺗﻤﻮج ﮐﺮدن ﺗﻤﻮز
tamannā/tamannī⁺ tamannī⁺ tamannī⁺ dāštan (ke) tamawwoǧ⁺ tamawwoǧ⁺ tamawwoǧ⁺ kardan (+Akk.) tamawwoǧ⁺ kardan tamūz⁺
bitten (um) (Name eines Baumes oder Strauches, Berberitze?) Wunsch (m.) (= ﺗﻤﻨﺎtamannā) Bitte (f.) (an; daß) bitten (daß) Erregung (f.) Wallen (n.); Wogen (n.) kräuseln
4121
ﺗﻤﻮز
tamūz⁺
wallen; wogen (bildlich) die große Hitze; Sommerhitze (f.) (der Monat) Juli
Quellenangaben
Īrān 6404/1e Smiles 62/21, 133/22, 148/24, 168/10, Phl 4/31, 11/31, 12/6 Nicolas 1887:I 22 Z[!]ahīruʾd-Dīn, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 17/16), Dorn 1875:11 1. Mose 47/4 Ramażānī 1315:3/20 Hinz 1942:59 BA I 26a Īrānšahr I 121/2 Ḥāfiẓ (Dīvān 123/1), Saʿdī (Ṭayyibāt 8/3), Īrān 4699/2b Īrānšahr I 121/2, II 732/7 Abū Saʿīd (MF I 67/10), Ḥāfiẓ (Dīvān 96/1), Buch der Richter 8/5, 16/6, Salemann/Shukovski 1889:61 Anvarī (Qaṣāʾid 23/25), Ḥāfiẓ (Dīvān 31/4, 51/3), Saʿdī (Ḫavātīm 55/5, Rückert 1874:25), Mīr Xusrau (FŠ I 241a) Hinz 1942:133 Laṭīfī (FŠ I 428a) FR I 92/15, Beck 1914:83 Šarq I 163/24 Šarq I 8/10 (Beck 1915:356) Beck 1915:356, (Haïm 1931) Nicolas 1887:II 120 Haïm 1931:II 743b Šams-i Faḫrī (Lexicon 39/1, 42/10) Saʿdī (Gulistān 6/21), Salemann/Shukovski 1889:79a+
985
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4122
ﺗﻤﻮز
4123
Deutsch
tamūz⁺
Sommer (m.)
ﺗﻤﻮﮎ
tamūk : ū<*ō
4124 4125
ﺗﻤﻮﮎ ﺗﻤﻮل
tamūk tamawwol⁺
(ein) Pfeil (m.) (mit Widerhaken, aus Abchasien) Zielscheibe (f.) (für den Pfeil) Reichtum (m.)
4126 4127 4128 4129 4130 4131 4132 4133
ﺗﻤﻮل ﺗﻤﻮل ﺗﻤﻮل ﺗﻤﻬﻴﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪ (Pl. ات-) ﺗﻤﻬﻴﺪ ﺗﻤﻬﻴﺪ ﻣﻘﺪﻣﻪ
4134 4135 4136 4137
ﺗﻤﻬﻴﺪ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻤﻬﻴﺪﮎ ﺗﻤﻴﺰ ﺗﻤﻴﺰ
4138 4139 4140 4141 4142 4143 4144 4145 4146 4147 4148 4149 4150 4151 4152 4153
ﺗﻤﻴﺰ ﺗﻤﻴﺰ ﺗﻤﻴﺰ ﺗﻤﻴﺰ دادن ﺗﻤﻴﺰ دادن (ﺗﻤﻴﺰ دادن )از ﺗﻤﻴﺰ ﺷﺪن ﺗﻤﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﻤﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﻤﻴﺰ ﻧﮕﺎﻩ داﺷﺘﻦ ﺗﻤﻴﺸﻪ ﺗﻤﻴﻢ ﺗﻤﻴﻤﻰ ﺗﻤﻴﻴﺰ (ﺗﻤﻴﻴﺰ )ﺑﺎ ﺗﻤﻴﻴﺰ دادن
tamawwol⁺ tamawwol⁺ tamawwol⁺ tamhīd⁺ tamhīd⁺ tamhīd⁺ tamhīd⁺ (Pl. -āt) tamhīd⁺-e moqaddame⁺
Vermögen (n.) Vermögenserwerb (m.) Wohlstand (m.) Grundlage (f.) Kunstgriff (m.) Schwierigkeitsbeseitigung (f.) Grundlegung (f.) Kniff (m.); Kunstgriff (m.); geheimer Anschlag* tamhīd⁺ jāftan vollzogen werden tamhīd⁺ak kleine listige Erfindung tamiz rein; sauber Unterscheidung f.); Unterscheiden tamiz (n.) tamiz Unterscheidungsvermögen (f.) tamiz zierlich tamajjoz⁺ Unterscheidung (f.) tamiz dādan (+Akk.) ausnehmen tamajjoz⁺ dādan unterscheiden tamiz dādan (+Akk.; az) unterscheiden (wen/was; von) tamiz šodan (+Akk.) putzen tamiz kardan (+Akk.) abtrocknen; abwischen tamiz kardan (+Akk.) reinigen; säubern tamīz negāh dāštan reinhalten tamīše (ON, Ort in Masandaran) tamīm⁺ (Name eines arabischen Stammes) tamīmī⁺ (aus dem Stamme Tamim) tamjīz⁺ Urteilskraft (f.) tamjīz⁺ (bā) Unterscheidung (f.) (gegen) tamjīz⁺ dādan unterscheiden
Bemerkung
986 Quellenangaben ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 35/36), Nāṣir-Ḫusrau (Ethé 1882:504) ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 35/36), Nāṣir-Ḫusrau (Ethé 1882:504) Šams-i Faḫrī (Lexicon 72/6, 73/2) Kašf-i talbīs 22/6, Īrān 6073/1f, Īrānšahr I 156/15, II 593/19, Smiles 5/23, 171/2, Rosen 1898:270 Kašf-i talbīs 22/23 Ġanī (Dīvān 21Fn.) Haïm 1931:II 745a Rāhnamā-i dānišgāh V 119/11 Fleischer 1875:217 MF I 68/12 Chan Gw I 2 Nicolas 1887:II 55 Morier 1905:301/15 Fleischer 1875:103 ʿĀrif (Īrānī 1312:2/1), Īrān 6023/1a Kaihān 1311:I 40/3, Mīnuvī 1307:V/21, Schiller 169/1, Smiles 133/13 ʿAṭṭār (Pandnāma 116), Vaḥīd (Ġanī 8/3 Gl) Hidāyat (Iṣfahān 18/12) Kaihān 1311:I 59/18 Schiller 185/10 Smiles 173/13 Īrān 6023/3d Hinz 1942:84 Nicolas 1887:I 517 Īrān 4654/2e, Litt 104, Rosen 1925:117 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 222 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 26/4) Mīnuvī 1307:VI 26/29 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 99/16) Rūmī (Vierzeiler 87/2) Salamān Sāvoǧī (Īrānšahr I 69/8), Nr 5/15) Nicolas 1887:I 382
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4154
(ﺗﻤﻴﻴﺰ ﮐﺮدن )ﻣﻴﺎن… و
4155
Deutsch
ﺗﻦ
tamjīz⁺ kardan (mijāne… o) tan
Körper (m.); Leib (m.)
4156
ﺗﻦ
tan
Person (f.); Mensch (m.); Mann (m.)
4157 4158 4159 4160
ﺗﻦ ﺗﻦ ﺁﺑﺎد ﺗﻦ ﺁﺳﺎﻧﻰ ﺗﻦ ﺁﺳﺎﻧﻰ
tonn⁺⁺⁺ tan-ābād tan-āsānī tan-āsānī
Tonne (f.) (Maß, Gewicht) gesund Bequemlichkeit (f.) Leibesgesundheit (f.)
4161 4162 4163 4164 4165 4166 4167 4168 4169 4170 4171
ﺗﻦ ﺁﺳﺎﻧﻰ ﺗﻦ ﺁﺳﺎﺋﻰ ﺗﻦ اﻧﺴﺎن ﺗﻦ ﺑﺘﻦ ﺗﻦ ﺑﺘﻦ ﺗﻦ ﭘﺎرﻩ ﺗﻦ ﭘﺮﺳﺘﻰ ﺗﻦ ﭘﺮور ﺗﻦ ﭘﺮور ﺑﻮدن ﺗﻦ ﭘﺮورى ﮐﺮدن ﺗﻦ ﭘﻴﻤﺎﺋﻰ
tan-āsānī tan-āsāʾī tan-e ensān⁺ tan be-tan tan be-tan tan-pāre tan-parastī tan-parwar tan-parwar būdan tan-parwarī kardan tan-pejmāʾī
4172
ﺗﻦ ﺗﻨﻦ ﺑﺮ ﺁوردن
tan-tanan bar-āwardan
4173 4174 4175 4176 4177 4178 4179 4180
ﺗﻦ ﺝﺎﻣﻪ ﺗﻦ ﭼﻨﺪ (ﺗﻦ دادن )ﺑﻪ (ﺗﻦ دادن )ﺑﻪ ﺗﻦ در دادن (ﺗﻦ در دادن )ﺑﻪ (ﺑﻪ/ﺗﻦ در دادن )…را (ﺗﻦ زدن )از
Wohlbefinden (n.); Behagen (n.) Behagen (n.) Menschenleib (m.) einer wie der andere Mann gegen Mann Körperteil (m.) Sinnlichkeit (f.) den Leib pflegend; sich pflegend den Leib pflegen den Leib pflegen Körpermessung (f.); Amthropometrie (f.) ein Lied ertönen lassen; ertönen; erklingen (Laute)* Kleidung (f.)* einige Leute sich ergeben (wem) sich überantworten (wem) einwilligen sich fügen (wem) sich aussetzen (wem) sich fern halten (von)
tan-ǧāme tan-e čand tan dādan (be) tan dādan (be) tan dar dādan tan dar dādan (be) tan dar dādan (…rā/be) tan zadan (az)
unterscheiden (zwischen… und)
Bemerkung
Quellenangaben ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 12/20f.), FǦ I 110/15* LF 70/19, Ḥāfiẓ (Dīvān 21/5, 33/6, 56/7), Farruḫī (Dīvān 2/24, 4/3, 6, 8), Firdausī (Gedichte 1/5), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/1), Minūčihrī 6/1, Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/9), Rāhnamā-i dānišgāh V 159/11, 1. Mose 2/24, Salemann/Shukovski 1889:79a+ Anvarī (Qaṣāʾid 75/16), Tārīḫ-i Ṭabarī 3/9, Rūmī (Manavī (Kuka 131)), (Jensen 1931:197), Salemann/Shukovski 1889:79a+ Īrān 5979/2b, 6411/3c Firdausī (Šāhnāma 243) Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 14/8) Ḫāqānī (FR I 4/16), Saʿdī (Salemann/Shukovski 1889:30) Rūdakī (LF 99/15), Saʿdī (Gulistān 27/17) Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 242/16) Rāhnamā-i dānišgāh I/V 169/9 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 4/1) Schiller 185/7 Rūmī 123/4 (Nicholson 331) ʿAṭṭār (Pandnāma 197) Fleischer 1875:75 Īrān 6423/1e Saʿdī (Gulistān 67/5) Hinz 1937:691 Nachwort Rūmī (Vierzeiler 46/1) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 130/5) ʿUnṣurī (ŠL I 4, 5) Lāʾūrī (BA I 106/12c) Lāʾūrī (BA I 105/20f.) Morier 1905:5/5 Morier 1905:25/9 Anvarī (Qaṣāʾid 3/4), Šarq I 120/13 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 58/6)
987
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4181 4182 4183 4184 4185
ﺗﻦ ﺳﺘﻮن ﺗﻦ ﺿﻌﻴﻔﻰ ﺗﻦ ﮔﺮدﻧﮑﺶ ﺗﻦ ورد ﺗﻨﺎب
4186
ﺗﻨﺎب ﺑﺎزى
4187
ﺗﻨﺎﺗﻦ
4188 4189 4190 4191 4192 4193
ﺗﻨﺎزع ﺗﻨﺎزع ﺗﻨﺎزع ﺗﻨﺎزع ﺑﻘﺎ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺗﻨﺎﺳﺐ
4194 4195
(ﺗﻨﺎﺳﺐ )ﺑﺎ (ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺧﺎﻧﻮادﮔﻰ )ﺑﺎ
4196 4197 4198 4199 4200
(ﺗﻨﺎﺳﺐ داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ ﺗﻨﺎﺳﺦ ﺗﻨﺎﺳﺦ ﺗﻨﺎﺳﻞ (ﺗﻨﺎﺳﻞ ﮐﺮدن )ﺑﺎ
4201 4202
ﺗﻨﺎﺳﻠﻰ ﺗﻨﺎﻓﻰ
4203
ﺗﻨﺎﻗﺾ
4204
ﺗﻨﺎﻗﺾ
4205 4206 4207 4208
ﺗﻨﺎوب ﺗﻨﺎور ﺗﻨﺎول ﺗﻨﺎول ﮐﺮدن
tan-e sotūn tan-zaʾīf⁺ī tan-e gardan-kaš tan-e ward tanāb tanāb-bāzī tan-ā-tan tanāzoʾ⁺ tanāzoʾ⁺ tanāzoʾ⁺ tanāzoʾ⁺-e baqā⁺ tanāsob⁺ tanāsob⁺ tanāsob⁺ (bā) tanāsob⁺-e ḫānewādegī (bā) tanāsob⁺ dāštan (bā) tanāsoḫ⁺ tanāsoḫ⁺ tanāsol⁺ tanāsol⁺ kardan (+Akk.; bā) tanāsolī⁺ tanāfī⁺
Deutsch
Bemerkung
988 Quellenangaben
Säulenschaft (m.) Leibesschwäche (f.) stolzer Leib Rosenstengel (m.) Leine (f.); Wäscheleine (f.); Wäsche- (= ﻃﻨﺎبtanāb) strick (m.) Übungen mit dem Seil; Seiltänzerei (f.) jeder einzelne; Mann für Mann; männiglich Streit (m.); Hader (m.) Streitlust (f.) Widerstreit (m.) Kampf (m.) ums Dasein (Name einer dichterischen Figur) Entsprechung (f.); Verhältnismäßigkeit (f.); Angemessenheit (f.) Passen (n.) (zu) […] (zu)
Nāṣir-Ḫusra (Safarnāma 19/21, 35/18) Smiles 148/1 Saʿdī (Marāī 7/8) Kisāʾī (LF 26/3) Ramażānī 1315:41/15
entsprechen (wem) Seelenwanderung (f.) Versetzung (f.) Zeugung (f.) zeugen (wen/was; mit)
Smiles 177/15 EdI I 199, II 144b, V 52b Ẕuʾl-Faqār (Erdmann 1861:756/5) Īrān 6406/3d Kašf-i talbīs
Geschlechts-; Zeugungsinnerer Widerspruch (m.); Unvereinbarkeit (f.) gerader Gegensatz (kontradiktoritanāqoz⁺ scher Gegensatz) innerer Widerspruch; sich Widerspretanāqoz⁺ chen (n.); Widerstreit (m.) tanāwob⁺ Abwechslung (f.) tan-āwar beleibt tanāwol⁺ Zugreifen (n.) tanāwol⁺ kardan (+Akk.) genießen; essen; speisen
Īrān 4693/1f Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 148/10) Salemann/Shukovski 1889:79a+ Haïm 1931 Rūmī (Nicholson 321) Rāhnamā-i dānišgāh V 172/19 Browne 1906:II 51 Īrānšahr I 176/15, (Beck 1915:74) Browne 1316:12/20 Īrān 6035/3c
Īrān 4636/4a, 6072/1f Qazvīnī 1907:I V/22 EdI V 52a Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 41, Šarq I 4/4 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 30/8), Haïm 1931 Saʿdī (Gulistān 49/13), 1. Mose 19/3, Glš F 5/4
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4209
ﺗﻨﺎول ﮐﺮدن
4210 4211 4212
ﺗﻨﺎول ﮐﺮدن ﺗﻨﺎول ﮐﺮدن (ﺗﻨﺒﺎﮐﻮ)ى
4213
ﺗﻨﺒﺎﮐﻮﻓﺮوش
4214 4215 4216 4217 4218 4219 4220 4221 4222
ﺗﻨﺒﺎﮐﻮى ﻗﻠﻴﺎن ﺗﻨﺒﺎن ﺗﻨﺒﺎن ﺗﻨﺒﺎن ﺗﻨﺒﺎن ﺗﻨﺒﺎﻧﻰ ﺗﻨﺒﺴﻪ ﺗﻨﺒﺴﻪ ﺗﻨﺒﮏ
4223
ﺗﻨﺒﮏ
4224
ﺗﻨﺒﮏ
4225 4226
ﺗﻨﺒﮏ ﺗﻨﺒﮏ زن
4227 4228
ﺗﻨﺒﻞ ﺗﻨﺒﻞ
4229 4230 4231 4232
ﺗﻨﺒﻞ ﺗﻨﺒﻞ ﺗﻨﺒﻞ (ﺗﻨﺒﻞ ﻓﺮوﺧﺘﻦ )ﻣﺮ…را
4233 4234 4235 4236 4237
ﺗﻨﺒﻠﻰ ﺗﻨﺒﻠﻰ ﺗﻨﺒﻠﻰ ﺗﻨﺒﻠﻰ ﮐﺮدن ﺗﻨﺒﻮر
Deutsch
Bemerkung
tanāwol⁺ kardan (+Akk.) hinunterschlingen; hinunterschlucken; verschlucken; verschlingen tanāwol⁺ kardan (+Akk.) verschlucken tanāwol⁺ kardan zugreifen (bei Tisch) tambākū⁺⁺⁺(j) Tabak (m.) (für die Wasserpfeife) (it. tabacco) tambākū⁺⁺⁺-forūš : 2. ū<*ō tambākū⁺⁺⁺-je qaljān⁺ tombān tombān tombān tombān tombānī tambase tambase tombak
Tabakverkäufer (m.)
Wasserpfeifentabak (m.) Badehose (f.) kurze Hose Lederhose (f.) weite Hose (f.) HosenTapete (f.) Teppich (m.) (becherförmige) Trommel (mit zwei Trommelfellen) (in den Wörterbüchern fälschlich) tombak Dudelsack (m.) Gußform (f.) (der Goldarbeiter und tambak Kupferschmiede) tombak Handtrommel (f.); Tamburin (n.) tombak-zan/tombok-zan Trommler (m.); Tamburinschläger (m.) tambol Arglist (f.); Hinterlist (f.) tambol Betel (n.); Betelblatt (n.) tambal tambal tambol tambol forūḫtan (mar…rā) tambalī tambalī tambalī tambalī kardan tombūr
(griechisch[?])
Quellenangaben Nicolas 1887:I 94 Nicolas 1887:I 323 Ramażānī 1315:9/18 Īrān 6423/2g, Morier 1905:66/4, 97/12, Rosen 1925:44 EdI V 263a Gš 34/22 GK 188 FR I 51/18, GK 188 GK 188 Morier 1905:213/1 Morier 1905:213/3 Suf 105 GK 6 EdI V 231b
Šams-i Faḫrī (Lexicon 74/15, 76/4) Morier 1905:151/2 Morier 1905:168/6 (= ﺗﺎﻧﺒﻮلtāmbūl; indisch)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 89/12, 16) EdI I 740a, Achundow 358
faul Faulenzer (m.); Faulpelz (m.) List (f.) betrügen (wem)
Nicolas 1887:I 153, Rosen 1925:92 Morier 1905:84/7, Nicolas 1887:I 153 Muʿizzī (Qaṣīda 2/11), GK 186 Firdausī (LF 18)
Faulenzerei (f.) Faulheit (f.) Müßiggang (m.) faulenzen (Musil) Pandora (f.)
Nicolas 1887:I 153 Hugo 46/6a Morier 1905:68/6 Nicolas 1887:I 153 EdI V 269b
989
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4238 4239 4240 4241 4242 4243 4244 4245 4246 4247 4248 4249 4250 4251
ﺗﻨﺒﻮر ﺗﻨﺒﻮﺷﻪ ﺗﻨﺒﻮﺷۀ ﺑﺰرگ ﺗﻨﺒﻮل ﺗﻨﺒﻪ ﺗﻨﺒﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ (Pl. ات-) ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﮐﺮدن
4252 4253
ﺗﻨﺒﻴﻪ ﮐﺮدن (ﺗﻨﺒﻴﻪ ﮐﺮدن )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ
4254 4255 4256 4257 4258 4259 4260 4261
(ﺗﻨﺒﻴﻪ ﮐﺮدن )…را ﺗﻨﭙﺮورى ﺗﻨﭙﺮورى ﺗﻨﺘﻨﺎ ﺗﻨﺘﻨﻦ ﺗﻨﺘﻨﻪ ﺗﻨﺞ رود ﺗﻨﺠﺎﻧﻴﺪن
4262 4263 4264 4265
ﺗﻨﺠﻴﺪن ﺗﻨﺠﻴﺪن ﺗﻨﺠﻴﺪن ﺗﻨﺠﻴﻢ
4266 4267 4268 4269
ﺗﻨﺨﻨﺦ ﺗﻨﺨﻮاﻩ ﺗﻨﺨﻮاﻩ ﺗﻨﺨﻮاﻩ
tambūr/tombūr tambūše tambūše-je bozorg tambūl⁺ tanabboh⁺ tanabboh⁺ tambīh⁺ tambīh⁺ tambīh⁺ tambīh⁺ tambīh⁺ tambīh⁺ tambīh⁺ (Pl. -āt) tambīh⁺ kardan (+Akk.)
Deutsch Laute (f.); Gitarre (f.) Wasserrohr (n.) Hauptwasserrohr (n.) Betel (m.) Aufmerksamkeit (f.) Erwachen (n.) Aufmerksammachen (n.) Strafe (f.) Warnung (f.) zur Danachachtung! Zurechtweisung (f.) Züchtigung (f.) Vorhaltung (f.); Bestrafung (f.) strafen; bestrafen
tambīh⁺ kardan (+Akk.) zurechtweisen tambīh⁺ kardan (+Akk.; zur Rede stellen (wen; wegen) nesbat⁺ be) tambīh⁺ kardan (…rā) Vorwürfe machen (wem) tan-parwarī Bauchdienst (m.) tan-parwarī Wohlleben (n.) tantanā⁺[?] Getön (n.) tantanen⁺[?] schwingend tantane⁺[?] Gepränge (n.)** tanǧ-rūd <- >ﺗﻨﺠﺎنtanǧānīdan
Bemerkung
sich Räuspern (n.) Gebühr (f.); Taxe (f.) Geldsumme (f.); Geldbetrag (m.) Währung (f.)*
990 Quellenangaben FA 171/28b, Kātibī Turšizī (FA 173/1a) Īrān 4654/4f, Haïm 1931:II 743a Haïm 1931:II 743 Nicolas 1887:I 119 Smiles 140/30 Kašf-i talbīs II/9 Gš 15/18 Kašf-i talbīs 12/14, Morier 1905:348/20 Fleischer 1874:153 Pāzārgād 1315:364/18, 457/19 Haïm 1931 Beck 1914:51 Kašf-i talbīs 49/22, Šarq I 692/2f, Smiles 167/15, Hawker 1937:56b, Jensen 1931:2/4, (Litten 1919:55/9), Nicolas 1887:I 265 Haïm 1931 1. Mose 21/25 Beck 1914:51 Smiles 133/14 Phl 14/11 Saʿdī (Qaṣāʾid 18/7) Rūmī (Nicholson 246) Morier 1905:211/12
(= ﺗﺎج رودtāǧ-rūd) BQ I 141b, Rūšan 19/7 (Šams-i Faḫrī 21/2, 15) ʿUnṣurī (LF 16/10) Rūdakī (LF 16/8) Šams-i Faḫrī (Lexicon 30/19Fn.), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 6/25), Taqīzāda 1316:1/15, Mīnuvī (Gedichte XIII/1) Ku 14/7 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 79/7), Ku 20/5 Morier 1905:35/16Fn.
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4270 4271 4272 4273 4274
ﺗﻨﺨﻮاﻩ ﮔﺮدان ﺗﻨﺨﻮاﻩ ﻧﻘﺪ ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ
4275 4276
Deutsch
tan-ḫāh-e gardān tan-ḫāh-e naqd tond tond tond
Umlaufkapital (n.) Barsumme (f.) flink hart; streng; rasch heftig; jähzornig
ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ
tond tond
hurtig schnell
4277 4278
ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ
tond tond
stark (Wein) steil
4279
ﺗﻨﺪ
tond
ungestüm
4280 4281 4282 4283 4284 4285
ﺗﻨﺪ ﺑﺎد ﺗﻨﺪ ﺗﻨﺪ ﺧﻮردن ﺗﻨﺪ رﻓﺘﻦ ﺗﻨﺪ ﮐﺎر ﮐﺮدن ﺗﻨﺪ ﮐﺮدن (ﺗﻨﺪ ﮐﺮدن )ﺑﺮ
tond bād tond tond ḫordan (+Akk.) tond raftan tond kār kardan tond kardan (+Akk.) tond kardan (+Akk.; bar)
4286 4287 4288 4289 4290 4291
ﺗﻨﺪ و ﺧﻨﺪ ﺗﻨﺪﭘﺮ ﺗﻨﺪﺧﻮ ﺗﻨﺪﺧﻮ (ﺗﻨﺪﺧﻮ)ى ﺗﻨﺪﺧﻮﺋﻰ
tond o ḫond tond-par tond-ḫū tond-ḫū tond-ḫū(j) tond-ḫūʾī
Sturm (m.) hineinschlingen vorgehen (Uhr) zu schnell gehen; vorgehen (Uhr) beschleunigen aufhetzen; aufreizen; aufwiegeln (wen; gegen) verworren; verblüfft schnellfliegend ergrimmt grimm; grimmig hitzig; jähzornig Heftigkeit (f.)
4292
ﺗﻨﺪر
tondar
Dauer (m.)
4293
ﺗﻨﺪرﺳﺖ
tan-dorost
gesund
Bemerkung
Quellenangaben Hinz 1937:691 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 79/2) Hinz 1942:96, 149 Salemann/Shukovski 1889:79b+ Šams-i Faḫrī (Lexicon 59/4), Firdausī (Šāhnāma 17/22), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 21/4) Haïm 1931:II 775b BQ I 123/5b, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 120/7), Īrān 6423/2f. BA I 2/9b, ĠL 4/24 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 137/4), Kaihān 1311:I 48/10 Farruḫī (Dīvān 1/2V.), Firdausī (Zulaiḫā 43, Šāhnāma 116), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 10/10), Gulhavī 1303:15/4, Psalm 55/8 Šams-i Faḫrī (Lexicon 29/2), Īrān 6072/1f Haïm 1931 Wahrmund 1898:I 217 Beck 1914:115 Hugo 26/1a LF 52/12, 87/18 GK 196 Īrān 6432/1c ʿOmar Ḫayyām (Rubāʿīyāt 25/2) Matthäus 8/28 Saʿdī (Ḫabīāt 393/13) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 34), Smiles 10/4, Nicolas 1887:I 458 LF 112/4, Rūdakī (FA 11/23a), Farruḫī (Dīvān 3/30), Qāʾānī (Hammer-Pugstall 1855:596/2, 603/10) Šams-i Faḫrī (Lexicon 29/3), Saʿdī (Gulistān 54/7), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 14/1), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 227/14), Pāzārgād 1315:586/3, Īrān 6012/2c, Šarq 7/16, Apostelgeschichte 4/10, (Matthäus 9/12)
991
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4294
ﺗﻨﺪرﺳﺘﻰ
4295 4296
ﺗﻨﺪرو ﺗﻨﺪرو
4297 4298 4299
Deutsch
tan-dorostī
Leibesgesundheit (f.); Gesundheit (f.)
tond-rou tond-rou
gut zu Fuß schnell (Wagen, Pferd)
ﺗﻨﺪرو ﺗﻨﺪروﻧﺪﻩ ﺗﻨﺪروى
tond-rou tond-rawande tond-rawī
4300 4301 4302 4303 4304 4305 4306
ﺗﻨﺪروى ﺗﻨﺪﺷﺪﻩ ﺗﻨﺪﻟﺤﻪ ﺗﻨﺪﻣﺰاج ﺗﻨﺪﻣﺰاج ﺗﻨﺪﻣﺰاﺝﻰ ﺗﻨﺪﻧﻮﻳﺲ
tond-rawī tond-šode tond-lahe⁺ tond-mezāǧ⁺ tond-mezāǧ⁺ tond-mezāǧ⁺ī tond-newīs
4307 4308 4309 4310 4311
(ﺗﻨﺪو)ى ﺗﻨﺪور ﺗﻨﺪﻩ ﺗﻨﺪى ﺗﻨﺪى
schnellfahrend schnellgehend; schnell Geschwindigkeit (f.); Schnelligkeit (f.) Radikalismus (m.) aufgebracht; erregt; aufgeregt; erzürnt kurz angebunden aufgebracht; barsch; schroff Hitzkopf (m.) Heftigkeit (f.); Jähzorn (m.) Schnellschreiber (m.); Stenograph (m.) Spinne (f.) Donner (m.) Schößling (m.); Trieb (m.) Barschheit (f.); Schroffheit (f.) Heftigkeit (f.)
4312
ﺗﻨﺪى
tondī
4313
ﺗﻨﺪى
tondī
4314 4315 4316 4317 4318 4319 4320
ﺗﻨﺪى ﮐﺮدن (ﺗﻨﺪى ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﺗﻨﺪﻳﺪن ﺗﻨﺰل ﺗﻨﺰل ﺗﻨﺰل ﺗﻨﺰل
4321 4322
ﺗﻨﺰل ﺗﻨﺰل ﭘﻮل
tandū(j) tandūr tonde tondī tondī
tondī kardan tondī kardan (bā) <- >ﺗﻨﺪtondīdan
Schnelligkeit (f.); Geschwindigkeit (f.) Ungestüm (f.) barsch sein; schroff sein heftig sein (gegen) ausschlagen; austreiben Abnahme (f.) Niedergang (m.) Rückgang (m.) Sinken (n.); Fallen (n.); Absinken (n.) Verfall (m.) Sinken des Geldwertes
Bemerkung
992 Quellenangaben Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 3/7), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 227/14), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/15), Īrān 6411/3f Morier 1905:363/11 Morier 1905:73/17, Schiller 99/18, Rosen 1898:260 Īrān 6466/2b, Rosen 1898:260 NN I 38/12a Īrān 6415/1b Īrānšahr IV 433/3 LF 116/3 Nicolas 1887:I 146 Nicolas 1887:I 458 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 458 Īrān 5845/1f Šams-i Faḫrī 110/7 Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/4, 9), LF 112/4 Nicolas 1887:I 136 Nicolas 1887:I 147 Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 5/13), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 99), Hugo 47/32b Šams-i Faḫrī (Lexicon 38/13, 15), Riyāżī 1319:12/10, 15, Morier 1905:101/4, 183/17 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 143/10), Morier 1905:143/10 Nicolas 1887:I 147 Saʿdī (Ṭayyibāt 131/6) Nicolas 1887:I 136 Īrān 6411/3e, Gš 14/3 Phl 70/5 Gš 1/5 Īrānšahr II 251/10, Nicolas 1887:I 102, 310, Gš 14/3, 22 Nicolas 1887:I 304, 310 Īrān 4662/1c
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4323 4324
ﺗﻨﺰل دادن ﺗﻨﺰل ﻓﺎﺡﺸﻰ ﮐﺮدن
4325 4326
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
herabsetzen; vermindern stark abnehmen; stark sinken
Phl 10/18 Īrān 6404/10
ﺗﻨﺰل ﮐﺮدن ﺗﻨﺰل ﮐﺮدن
tanazzol⁺ dādan (+Akk.) tanazzol⁺-e fāheš⁺-ī kardan tanazzol⁺ kardan tanazzol⁺ kardan
abnehmen fallen; sinken
4327 4328 4329 4330 4331 4332 4333 4334
ﺗﻨﺰل ﮐﺮدن ﺗﻨﺰل ﮐﺮدن ﺗﻨﺰل ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺗﻨﺰﻳﻞ
tanazzol⁺ kardan tanazzol⁺ kardan tanazzol⁺ jāftan tanzīl⁺ tanzīl⁺ tanzīl⁺ tanzīl⁺ tanzīl⁺
niedergehen; schlechter werden sich neigen sinken; fallen (Kurs) Abrechnen (n.); Abziehen (n.) Abzug (m.) Herabsendung (f.) Koran (m.) Offenbarung (f.)
4335 4336 4337 4338 4339 4340 4341 4342 4343 4344
ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﭘﻮل (ﺗﻨﺰﻳﻞ دادن )ﺑﺮاى (ﺗﻨﺰﻳﻞ دادن )ﺑﻪ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﮐﺮدن ﺗﻨﺰﻳﻞ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﮔﺰاف ﺗﻨﺰﻳﻠﻬﺎ ﺗﻨﺰﻳﻠﻬﺎى ﺳﻨﮕﻴﻦ دادن
Verzinsung (f.) (zu)* Zinsfluß (m.)*** Zinsen zahlen (für) herabsetzen; vermindern (was; auf) Preisnachlaß (m.) abziehen; wegzählen Zinsen nehmen (wieviel) Wucherzins (m.) Zinsen* Wucherzinsen bezahlen
4345
ﺗﻨﺰﻳﻪ
tanzīl⁺(-e) tanzīl⁺-e pūl tanzīl⁺ dādan (be-rāj-e) tanzīl⁺ dādan (+Akk.; be) tanzīl⁺-e qejmat⁺ tanzīl⁺ kardan (+Akk.) tanzīl⁺ gereftan (+Akk.) tanzīl⁺-e gezāf tanzīl⁺-hā tanzīl⁺-hā-je sangīn dādan tanzīh⁺
Nicolas 1887:I 310, Gš 14/3, 24, 21/22 Armaġān XVI 335/5, Nicolas 1887:I 102, Gš 14/3, 24 Armaġān XVI 335/5 Nicolas 1887:I 310 Iṭṭilāʿāt 1554/4d Nicolas 1887:I 311 Nicolas 1887:I 317 Firdausī (Šāhnāma 17/26) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 430) Nāṣir-Ḫusrau (Qaṣāʾid 1/37, 40), (ZDMG LXXIX 231) Kašf-i talbīs 35/16 Kašf-i talbīs 35/19 Kašf-i talbīs 20/23, 38/19f. Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 14/13 Nicolas 1887:I 129 Nicolas 1887:I 311 Kašf-i talbīs 35/10 Kašf-i talbīs 60/2f. Kašf-i talbīs 47/20 Kašf-i talbīs 47/20
4346
ﺗﻨﺰﻳﻪ
4347 4348 4349 4350
ﺗﻨﺴﻴﻖ ﺗﻨﺼﻴﻒ ﺗﻨﻄﻖ ﺗﻨﻄﻖ ﮐﺮدن
4351 4352 4353
ﺗﻨﻈﻴﻒ ﺗﻨﻈﻴﻒ ﺗﻨﻈﻴﻒ ﻇﺮوف
Erhabenheit (f.) (Gottes über die Ausdehnungen des Geschaffenen) Unterscheidung (f.) zwischen Schöptanzīh⁺ fer und Schöpfung tansīq⁺ Ordnen (n.); Ordnung (f.) tansīf⁺ Zweiteilung (f.); Halbierung (f.) tanattoq⁺ Aussprache (f.); Verkündung (f.) tanattoq⁺ kardan (+Akk.) aussprechen; verkünden tanzīf⁺ tanzīf⁺ tanzīf⁺-e zorūf⁺
Erhaltung (f.)* Reinigung (f.) Geschirreinigung (f.)
EdI II 254a EdI III 964a Morier 1905:99/12 EdI I 131a Matthäus 13/35, Psalm 78/2, (Fleischer 1875:172) Litten 1919:4/3 Pāzārgād 1315:145/9, Īrān 6423/2e Pāzārgād 1315:144/14
993
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4354
ﺗﻨﻈﻴﻒ و ﺗﺴﻄﻴﺢ
4355 4356
ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺗﻨﻈﻴﻢ
4357 4358 4359 4360 4361 4362 4363
Deutsch
tanzīm⁺ tanzīm⁺
Straßenreinigung (f.); Straßenreinigungsabteilung (f.) Abfassung (f.) Ordnen (n.); Ordnung (f.)
ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺁب رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻗﺮارداد ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮐﺮدن
tanzīm⁺ tanzīm⁺-e āb-e rūd-ḫane tanzīm⁺-e omūmī⁺ tanzīm⁺-e qarār⁺-dād tanzīm⁺ kardan (+Akk.) tanzīm⁺ kardan (+Akk.) tanzīm⁺ kardan (+Akk.)
Veranstaltung (f.); Organisation (f.) Flußregulierung (f.) öffentliche Ordnung Ausstellung des Vertrages anordnen; aneinanderreihen aufstellen (Programm) ordnen
4364 4365
ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮐﺮدن ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮐﺮدن
tanzīm⁺ kardan (+Akk.) tanzīm⁺ kardan (+Akk.)
verfassen zusammenstellen
4366 4367 4368 4369
ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻨﻌﻢ ﺗﻨﻌﻢ ﺗﻨﻌﻢ
tanzīm⁺ jāftan tanaʾʾom⁺ tanaʾʾom⁺ tanaʾʾom⁺
angeordnet werden Ersprieß (m.); Gewinn (m.) Vergnügen (n.) Wohlstand (m.); Glück (n.)
4370
(Pl. ات-) ﺗﻨﻌﻢ
tanaʾʾom⁺ (Pl. -āt)
Lust (f.); Wonne (f.)
4371 4372
ﺗﻨﻌﻢ ﮐﺮدن ﺗﻨﻒ
tanaʾʾom⁺ kardan tanaf
kosen Strick (m.)
4373 4374
ﺗﻨﻔﺦ ﺗﻨﻔﺦ رﻳﻪ
tanaffoḫ⁺ tanaffoḫ⁺-e rije⁺
4375 4376
ﺗﻨﻔﺮ (Pl. ات-) (ﺗﻨﻔﺮ )از
Blähung (f.) Lungenblähung (f.); Lungenemphysem (n.) Widerwille (m.) Abscheu (m.) (vor)
4377
(ﺗﻨﻔﺮ داﺷﺘﻦ )از
tanaffor⁺ dāštan (az)
4378 4379 4380
(ﺗﻨﻔﺮ داﺷﺘﻦ )از ﺗﻨﻔﺮاﻧﮕﻴﺰ ﺗﻨﻔﺲ
tanaffor⁺ dāštan (az) tanaffor⁺-angīz : ī<*ē tanaffos⁺
tanzīf⁺ o tastīh⁺
tanaffor⁺ tanaffor⁺ (Pl. -āt) (az)
Abscheu haben (vor); verabscheuen (wen) Widerwillen empfinden (gegen) abscheuerregend Atemholen (n.)
Bemerkung
994 Quellenangaben Hinz 1937:693
Īrān 6010/4d Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 10/20), Kašf-i talbīs 10/12, 22/16, Īrān 4664/1a Īrān 6061/1e Rāhnamā-i dānišgāh III 137/17 Kašf-i talbīs 13/14 Īrān 6072/2d Rāhnamā-i dānišgāh II 10/20f. Īrān 5986/3f Īrān 4654/1a, (6012/2b), Rāhnamā-i dānišgāh IX 5/20f. Īrān 6033/3e, (D 164) Īrān 4639/1f, 6062/2d, 6466/1g, Rāhnamā-i dānišgāh III 205/9f Browne 1316:6/12 Ẓahīr Faryābī (Rückert 1876:349/1) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 18/8) Šams-i Faḫrī (Lexicon 72/1), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 99/19) Ḥāfiẓ (Dīvān 192/2), Morier 1905:31/5, Nicolas 1887:I 330 Ḥāfiẓ (Dīvān 116/7) (umgangssprachlich Nicolas 1887:I 261 aus ﻃﻨﺎبtanāb) Nicolas 1887:I 455 Kašf-i talbīs 231/17, Smiles 12/31 Kašf-i talbīs 8/20, 31/7, 39/20, Iṭṭlāʿāt 4421/2b, Īrān 4699/2d, Browne 1316:V/18, Smiles 168/11 Browne 1316:V/18 Fleischer 1875:194 Browne 1316:13/19, Haïm 1931 Nicolas 1887:I 77
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4381
ﺗﻨﻔﺲ
4382 4383 4384
ﺗﻨﻔﺲ ﺗﻨﻔﺲ ﺑﺴﺨﺘﻰ ﺗﻨﻔﺲ ﻋﻤﻴﻖ ﮔﺬراﻧﻴﺪن
4385 4386 4387 4388
ﺗﻨﻔﺲ ﮐﺮدن ﺗﻨﻔﺲ ﮐﺮدن ﺗﻨﻔﺲ ﮐﺮدن (ﺗﻨﻔﺲ ﻣﺼﻨﻮﻋﻰ دادن )ﺑﻪ
4389
ﺗﻨﻔﺴﻪ
4390 4391 4392 4393 4394 4395 4396 4397
ﺗﻨﻔﺴﻰ ﺗﻨﻘﻞ (ﺗﻨﻘﻞ ﮐﺮدن )از ﺗﻨﻘﻴﺢ ﺗﻨﻘﻴﺢ ﺗﻨﻘﻴﺢ ﺗﻨﻘﻴﺢ ﮐﺮدن ﺗﻨﻘﻴﺪ
tanaffos⁺ī tanaqqol⁺ tanaqqol⁺ kardan (az) tanqīh⁺ tanqīh⁺ tanqīh⁺ tanqīh⁺ kardan (+Akk.) tanqīd⁺
AtmungsWanderung (f.) wandern (von) Durchsicht (f.) Nettigkeit (f.) (kaum richtig!) Überprüfung (f.) durchsehen Kritik (f.); Bekrittelung (f.)
4398 4399 4400 4401
ﺗﻨﻘﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﻨﻘﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﻨﻘﻴﺺ ﺗﻨﻘﻴﺺ اﻟﻘﺪر
tanqīd⁺ kardan (+Akk.) tanqīd⁺ kardan tanqīs⁺ tanqīso⁺-l-qadr⁺
4402 4403 4404 4405
ﺗﻨﻘﻴﻪ ﺗﻨﻘﻴﻪ ﺗﻨﻘﻴﻪ ﺗﻨﮏ
tanqije⁺ tanqije⁺ tanqije⁺ tanok
beurteilen; bekritteln; kritisieren Kritik üben Verminderung (f.) Herabwürdigung (f.); Entwürdigung (f.) Abführen (n.) Einlauf (m.); Klistier (f.) Reinigung (f.) dünn; fein
4406
ﺗﻨﮏ
tanok
seicht
4407 4408 4409
ﺗﻨﮏ ﺗﻨﮑﺎﺑﻦ ﺗﻨﮑﺎر
tanok tenakābon/tonkābon tenkār
zart (ON, Städtchen in Gilan) (indischer) Borax
tanaffos⁺
Atmung (f.); Atmen (n.)
tanaffos⁺ Einatmung (f.) tanaffos⁺ be-saḫtī Atmungsbeschwerden tanaffos⁺-e amīq⁺ tief atmen gozarānīdan tanaffos⁺ kardan Atem holen tanaffos⁺ kardan atmen tanaffos⁺ kardan (+Akk.) einatmen tanaffos⁺-e masnūʾī dādan künstliche Atmung einleiten (wem) (be) tanfase
Bemerkung
Quellenangaben Pāzārgād 1315:369/20, Īrān 6011/3e, 6012/3c, 6505/1b, Rāhnamā-i dānišgāh VIII 5/15, Nicolas 1887:II 523 Īrānšahr IV 376/11, Nicolas 1887:I 77 Litt 107 Īrān 5824/1a Nicolas 1887:I 77 Nicolas 1887:II 523 Šarq 686/13, Nicolas 1887:I 77 Īrān 6505/1b
(griech. LW; = ﺗﻨﺒﺴﻪGK 6 tambase) Armaġān XIX 350/11 Morier 1905:176/9 Mīvuvī 1307:IV/2 Fleischer 1874:154 MF I II/23, Mīvuvī 1307:IV/4 Mīnuvī 1307:IV/11 Ramażānī 1315:70/7, Kašf-i talbīs 86/14, Beck 1915:356 Kašf-i talbīs 2/1, 8/26, 57/2, Beck 1915:356 Kašf-i talbīs 2/1 Nicolas 1887:I 347 Nicolas 1887:II 391 Armaġān XIX 461/1 Šams-i Faḫrī (Lexicon 26/16, 31/11), LF 50/4, GK 169, 186 LF 93/13, Saʿdī (Gulistān 68/10), NāṣirḪusrau (Safarnāma 135/5) Farruḫī (Dīvān 4/16) Kaihān 1311:I 37/17, Chan Gw I 9 EdI I 775b
995
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4410 4411
ﺗﻨﮑﺮﮐﻮرﮐﺎن ﺗﻨﮑﻪ
4412 4413 4414 4415
ﺗﻨﮑﻪ ﺗﻨﮑﻪ ﺗﻨﮑۀ ﺁهﻨﻰ ﺗﻨﮑﻴﺮ
4416 4417 4418 4419
tankar⁺⁺-kūrkān⁺⁺ tonke
Deutsch
tonke/tonoke tanake tanake-je āhanī tankīr⁺
(Name eines Mongolen) (kurze) Ringerhose (Leder oder starker Stoff) kurze Unterhose (f.) Metallplatte (f.); Blech (n.)* Eisenblech (n.) Unbestimmtheit (f.)
ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ
tang tang tang tang
(das Bilderbuch Manis) beängstigend Bedrängnis (f.) bedrängt
4420 4421 4422 4423 4424 4425
ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ
tang tang(-e) tang tang tang tang
bedrückt Bedrückung (f.) (durch) Beklemmung (f.); Beklommenheit (f.) beklommen bekümmert (Herz) eng
4426
ﺗﻨﮓ
tang
Engpaß (m.)
4427
ﺗﻨﮓ
tang
Engtal (n.); Talenge (f.); Schlucht (f.); Bergschlucht (f.)
4428 4429 4430 4431 4432
ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ
tong tang tong tang tong
4433 4434
ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ
tong tang
Flasche (f.); Wasserflasche (f.) halbe Eselslast Kanne (f.); Karaffe (f.) karg Krug (m.); Wasserkrug (m.); Trinkkrug (m.) Nase (f.) Sattelgurt (m.)
Bemerkung
996 Quellenangaben Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/7) EdI IV 1344b Īrān 6073/3f Morier 1905:89/1 Litt 113 Kašf-i talbīs 86/24, Fleischer 1875:145, Rückert 1874:34 FR I 44/6 Ǧāmī (HQ 7/48), (ZDMG 29/12) [!] Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 122/14) ʿĀrif (Īrānī 1312:8/5), Salemann/Shukovski 1889:79b+ Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 240/9) Saʿdī (Gulistān 5/16) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 13) Ḥāfiẓ (Dīvān 23/3) Saifuʾd-Dīn Baḫārzī (MF I 244/19) LF 45/13, Ḥāfiẓ (Dīvān 47/2), Sūzanī (FR I 252/4), Ẓahīr Faryābī (Vierzeiler 71/2), NāṣirḪusrau (Safarnāma 54/18, 102/11), Matthäus 7/13, Morier 1905:119/15, Fleischer 1875:140, Salemann/Shukovski 1889:79b+ Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 84/7), Morier 1905:72/17 Šams-i Faḫrī (Lexicon 79/3, 81/1), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 14/11, 15/20, 16/16, 133/5), Kaihān 1311:I 28/5, Rosen 1926:162 Nicolas 1887:I 166 Šams-i Faḫrī (Lexicon 79/2, 80/14) Litt 75, Rosen 1925:134 Morier 1905:7/8 Haïm 1931* Polak 1865:I 133f. (Šams-i Faḫrī 79/2f.), ʿUnṣurī (LF 16/10), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 83/10), Morier 1905:14/9, Nr 65/15
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4435 4436 4437
ﺗﻨﮓ ﺗﻨﮓ ﺁﻓﺎرﻳﺪﻩ ﺗﻨﮓ اﻓﻖ
4438 4439 4440
ﺗﻨﮓ ﺁﻣﺪن ﺗﻨﮓ ﺁﻣﺪﻩ ﺗﻨﮓ ﺑﺴﺘﻦ
tang āmadan tang-āmade tang bastan (+Akk.)
schmal eng geschaffen beschränkt am Gesichtskreis; geistig beschränkt verlegen werden bedrückt; niedergeschlagen gürten; satteln (Roß)
4441 4442 4443 4444 4445 4446 4447 4448
ﺗﻨﮓ ﺗﺎش ﺗﻨﮓ ﺗﺮروز ﺗﻨﮓ ﭼﺸﻢ ﺗﻨﮓ ﭼﺸﻢ ﺗﻨﮓ ﭼﺸﻢ ﺗﻨﮓ ﺡﻮﺹﻠﻪ ﺗﻨﮓ ﺡﻮﺹﻠﻪ ﺷﺪن ﺗﻨﮓ دﺳﺖ
tang-tāš tang-tar-rūz tang-čašm tang-čašm tang-čašm tang-housale⁺ tang-housale šodan tang-dast
(LN) unglücklicher habgierig knauserig; sparsam schmaläugig; schlitzäugig ungeduldig die Geduld verlieren arm
4449 4450 4451
ﺗﻨﮓ دﺳﺖ ﺗﻨﮓ دﺳﺖ ﺗﻨﮓ ران
tang-dast tang-dast tang-rān
4452 4453 4454 4455 4456 4457 4458 4459 4460 4461 4462 4463 4464 4465
ﺗﻨﮓ ﺷﺎﻩ ﺳﺮوان ﺗﻨﮓ ﺷﺪن ﺗﻨﮓ ﺷﮑﺮ ﺗﻨﮓ ﻇﺮف ﺗﻨﮓ ﻇﺮف ﺗﻨﮓ ﻋﻴﺶ ﺗﻨﮓ ﻗﺒﺎ ﺗﻨﮓ ﮐﺮدن ﺗﻨﮓ ﮐﺮدن ﺗﻨﮓ ﮐﺮدن ﺗﻨﮓ ﻣﺎﻳﻪ ﺗﻨﮓ ﻣﺎﻳﻪ ﺗﻨﮓ ﻣﻴﺪان ﺗﻨﮓ ﻧﻔﺲ
tang-e šāh-e sarwān tang šodan tang-e šakar tang-zarf⁺ tang-zarf⁺ tang-ejš⁺ tang-qabā⁺ tang kardan (+Akk.) tang kardan (+Akk.) tang kardan (+Akk.) tang-māje tang-māje tang-mejdān⁺ tang-nafas⁺
geizig; karg knauserig; sparsam engschenkelig (Pferd, dessen Hinterbeine einander zu nahe) (ein Tal bei Persepolis) sich verengen Zuckerhut (m.) beengt* ungeduldig* elend; unglückselig enggekleidet; knapp gekleidet beengen beklommen machen; ängstigen kränken* engherzig wenig bemittelt eine enge Bahn habend atemlos
4466 4467
ﺗﻨﮓ ﻧﻔﺲ ﺗﻨﮕﺒﺎر
tang-nafas⁺ tang-bār
kurzatmig karg empfangend; unzulänglich
tang tang-āfarīde tang-ofoq⁺
Bemerkung
Quellenangaben Fleischer 1875:182 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 240/6) Kašf-i talbīs 83/19 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 14/5) FA 23/5b Ḫusrau (FR I 105/24), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 125/6f.) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 9/4) Saʿdī (Gulistān 44/4) Saʿdī (Ḫavātīm 47/5) Nicolas 1887:I 193 Morier 1905:11/10 Ġanī 4/3Gl., Haïm 1931:II 244b Haïm 1931:II 244b Saʿdī (Gulistān: ad Jensen 1931:220), Browne 1316:15/17, Nicolas 1887:II 234, Nr 62/22 Firdausī (Šāhnāma 18/11), Nicolas 1887:I 95 Nicolas 1887:I 193 Morier 1905:101/6 EdI II 596a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 15/19) Ẓahīr Faryābī (Vierzeiler 71/2) Sp Riw 265 BA II 213/20b Nicolas 1887:II 97 Sūzanī (MF I 251/23) Saʿdī (Gulistān 7/14) Saʿdī (Gulistān 47/14) Ku 16/4 Morier 1905:145/1 Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1906:15/7) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 27/23), MalkumḪān 1340:10/11, Nicolas 1887:I 516 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 81, 275 Niẓāmī (Šarafnāma 29)
997
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4468 4469 4470 4471 4472 4473 4474 4475
ﺗﻨﮕﺒﺨﺘﻰ ﺗﻨﮕﺒﺴﺘﻪ ﺗﻨﮕﭽﺸﻢ ﺗﻨﮕﭽﺸﻢ ﺗﻨﮕﭽﺸﻤﻰ ﺗﻨﮕﭽﺸﻤﻰ ﺗﻨﮕﭽﻪ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ
tang-baḫtī tang-baste tang-čašm tang-čašm tang-čašmī tang-čašmī tangče tang-dastī
Mißgeschick (n.); Unglück (n.) mit dem Sattelgurt gegürtet kurzsichtig selbstsüchtig Habsucht (f.) Knauserei (f.); Sparsamkeit (f.) kleine Silbermünze Armut (f.)
4476 4477 4478 4479
ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ
tang-dastī tang-dastī tang-dastī tang-dastī
4480 4481 4482 4483 4484 4485
ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻰ ﺗﻨﮕﺪل ﺗﻨﮕﺪل (ﺗﻨﮕﺪل )از
tang-dastī tang-dastī tang-dastī tang-del tang-del tang-del (az)
Dürftigkeit (f.) Elend (n.); Not (f.) Geiz (m.) Geldschwierigkeit (f.); Geldverlegenheit (f.) Kargheit (f.) Knauserei (f.); Sparsamkeit (f.) Not (f.) mißmutig verzagt bekümmert; bedrückt (über)
4486 4487 4488
(ﺗﻨﮕﺪل ﺷﺪن )از (ﺗﻨﮕﺪل ﺷﺪن )از ﺗﻨﮕﺪﻟﻰ
tang-del šodan (az) tang-del šodan (az) tang-delī
sich betrüben (über) sich kränken (über) Kummer (m.)
4489 4490 4491 4492
ﺗﻨﮕﺪهﺎن ﺗﻨﮕﺮﮐﻮرﮐﺎن ﺗﻨﮕﺮى ﻗﻠﻰ ﺗﻨﮕﺴﺘﺎن
tang-dahān tangar⁺⁺-kūrkān⁺⁺ tengrī⁺⁺-qolī⁺⁺ tangestān
4493
ﺗﻨﮕﺴﺘﺎن
tangestān
4494
ﺗﻨﮕﺴﺘﺎﻧﻰ
tangestānī
4495 4496
ﺗﻨﮕﻈﺮﻓﻰ ﺗﻨﮕﻤﺠﺎﻟﻰ
tang-zarf⁺ī tang-maǧāl⁺ī
engmundig (Name eines Mongolen) (männlicher Name) Land (n.) der Schluchten (eine Gegend zwischen Schiras und dem Persischen Golf) Schluchtenland (n.) (Landschaft an der Küste des Persischen Golfes) (Bewohner einer Landschaft an der Küste des Persischen Golfes) Beengtheit (f.)** Engräumigkeit (f.)
998
Bemerkung
Quellenangaben
(= )ﺗﻨﮕﻪ
Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 43) Steingass 1930 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī) Saʿdī (Ḫavātīm 47/1) Ḥāfiẓ (Dīvān 140/9) (Nicolas 1887:I 193) EdI IV 784b Firdausī (Šāhnāma 18/11), Īrān 6446/1f, Šarq 121/27, Smiles 7/16, Nicolas 1887:I 728, II 235 Salemann/Shukovski 79b+ Nicolas 1887:II 97 Nicolas 1887:I 95 Kašf-i talbīs 55/21, 144/9
(davon Ableitung auf -ī)
Ḥāfiẓ (Dīvān 6/10) (Nicolas 1887:I 193) Nicolas 1887:I 371 Ku 24/16 Ḥāfiẓ (Dīvān 191/11) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/30), Hāfiẓ (Dīvān 191/11) Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 6/15) Firdausī (Zulaiḫā 211) ʿUmar Ḫayyām (Rubāʿīyāt 26/4), Īrānšahr I 176/5 Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 6/12) Rāšīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/7) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/2) Rosen 1926:239
(davon Ableitung auf -ī) Mikusch: Was muß 23 Sp Riw 265 Ibn Yamīn (RA 279/16)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4497
ﺗﻨﮕﻨﺎ
tangnā
Bedrängnis (f.)
4498 4499
ﺗﻨﮕﻨﺎ ﺗﻨﮕﻨﺎ
tangnā tangnā
enge Schlucht Engpaß (m.)
4500 4501
ﺗﻨﮕﻨﺎ (ﺗﻨﮕﻨﺎ)ى
tangnā tangnā(j)
Schlucht (f.) Enge (f.)
4502 4503 4504 4505 4506 4507 4508 4509 4510 4511
ﺗﻨﮕﻨﺎى درﻳﺎ ﺗﻨﮕﻨﺎى ﺹﻌﺐ ﺗﻨﮕﻨﺎى ﮐﻮﻩ ﺗﻨﮕﻨﺎى ﮐﻮﻩ ﺗﻨﮕﻪ ﺗﻨﮕﻪ ﺗﻨﮕﻪ ﺗﻨﮕﻪ ﺗﻨﮕﻪ ﺗﻨﮕﻪ
tangnāj-e darjā tangnā-je saʾb⁺ tangnāj-e kūh tangnāj-e kūh tange tange tange tange tange tange(-je)
Meerenge (f.) schwieriger Engpaß Engpaß (m.) Hohlweg (m.) (eine Goldmünze) (kleine Silbermünze in Chiwa) Engpaß (m.) Engtal (n.); Talenge (f.) Landenge (f.) Meerenge (f.) (von)
4512 4513 4514 4515
ﺗﻨﮕﻪ ﺗﻨﮕۀ ﻃﻼ ﺗﻨﮕۀ هﺮﻣﺰ ﺗﻨﮕﻰ
tange tange-je telā⁺ tange-je hormoz tangī
Münze (f.) Goldstück (n.) Straße von Hormus Angst (f.)
4516
ﺗﻨﮕﻰ
tangī
Bedrängnis (f.)
4517
ﺗﻨﮕﻰ
tangī
Enge (f.)
4518 4519 4520 4521
ﺗﻨﮕﻰ ﺗﻨﮕﻰ ﺗﻨﮕﻰ ﺗﻨﮕﻰ
tangī tangī tangī tangī
Engherzigkeit (f.) Mißwachs (m.) Mühsal (f.) Not (f.)
4522
ﺗﻨﮕﻰ
tangī
Trübsal (f.)
Bemerkung
Quellenangaben Saʿdī (Ṭayyibāt 327/11, Qaṣāʾid-i fārsī 18/11), Smiles 131/15 Niẓāmī (Ritter 1927:68) Ḫāqānī (BA I 2/3b), Qulī-Xān (Sifāratnāma 42/21), Haïm 1931:I 236a Haïm 1931:I 236a Ḥāfiẓ (Dīvān 191/3), Saʿdī (Ṭayyibāt 8/5), Īrānšahr III 76/19, Gothe 1317:13/2, Morier 1905:2/5, Wahrmund 1898:I 152, GK 183 Nicolas 1887:I 372 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 42/21) Nicolas 1887:I 320 Nicolas 1887:I 320 ʿUbaid Zakānī (Vierzeiler 125/6) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 79/11), EdI IV 748b Kaihān 1311:I 27/22, Rosen 1890:99 Kaihān 1311:I 35/8 Kaihān 1311:I 2/6, Īrān 5985/3f, 6466/3d Šaibānī 1314:I 20/7, Kaihān 1311:I 35/4, Beck 1914:93 2. Mose 28/36 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 91/13) Kaihān 1311:I 54/18 1. Mose 42/21, Psalm 4/2, 22/1, 31/9, 69/17, 116/3 Saʿdī (Gulistān 5/20), Buch der Richter 2/19, Psalm 18/4, 1. Samuel 3/6, Salemann/Shukovski 1889:79b+ Ẓahīr Faryābī (Dīvān 83/6), Niẓāmī (Ritter 1927:52), Salemann/Shukovski 1889:79b+, Wahrmund 1889:I 152 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/45) Salemann/Shukosvki 1889:79+ 1. Chronik 22/14 Saʿdī (Ḫavātīm 70/1), Nāṣir-Xusrau (Safarnāma 82/12), 1. Könige 1/29, Psalm 9/9, 66/1, 77/2, 87/7 1. Mose 35/3, Zephanja 1/15
999
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4523 4524 4525 4526 4527 4528 4529 4530 4531 4532 4533
ﺗﻨﮕﻰ ﺁب ﺗﻨﮕﻰ ﺡﻮﺹﻠﻪ ﺗﻨﮕﻰ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﻨﮕﻰ ﻣﻮﺿﻊ ﺗﻨﮕﻰ ﻧﻔﺲ ﺗﻨﮕﻰ وﻗﺖ ﺗﻨﮕﻴﺎب ﺗﻨﮕﻴﺮﻩ ﺗﻨﻨﺪ ﺗﻨﻮدن ﺗﻨﻮر
4534
ﺗﻨﻮر
4535 4536 4537
ﺗﻨﻮر ﺁﺗﺶ ﺗﻨﻮر ﺁﺷﻮب ﺗﻨﻮر/ﺗﻨﻮر
4538 4539 4540 4541 4542
ﺗﻨﻮرﺳﺎزى ﺗﻨﻮرﻩ ﺗﻨﻮع ﺗﻨﻮع (Pl. ات-) ﺗﻨﻮع
4543
tangī-je āb tangī-je housale⁺ tangī kašīdan tangī-je mouzeʾ⁺ tangī-je nafas⁺ tangī-je waqt⁺ tang-jāb tangīre tanand <- >ﺗﻦtanūdan
Deutsch Wasserknappheit (f.) Ungeduld (f.) in Verlegenheit sein Platzknappheit (f.); Platzmangel (f.) Kurzatmigkeit (f.); Atemnot (f.) Zeitmangel (m.) Kochkessel (m.) Spinne (f.)
(= ﺗﻨﻴﺪنtanīdan) Backofen (m.) Tonkrug (m.) (an dessen erhitzte Wände der Brotteig angeklebt wird) Feuerofen (m.) den Ofen in Aufruhr bringend Ofen (m.) (wohl eine Art Glutbecken mit Deckel)
tanūr-sāzī tanūre tanawwoʾ⁺ tanawwoʾ⁺ tanawwoʾ⁺ (Pl. -āt)
Ofenerzeugung (f.); Ofenbau (m.) (eiserner) Rost Einzelanführung (f.) Verschiedenartigkeit (f.) Mannigfaltigkeit (f.)
ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ
tanūmand : ū<*ō
beleibt
4544 4545 4546
ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ
tanūmand tanūmand tanūmand
dick; dickleibig rüstig stark; kräftig (von Gestalt)
4547 4548
ﺗﻨﻮﻣﻨﺪاﻧﻪ ﺗﻨﻮﻣﻨﺪى
tanūmandāne : ū<*ō tanūmandī : ū<*ō
4549 4550
ﺗﻨﻮﻳﺮ ﺗﻨﻮﻳﺮ ذهﻦ
beleibt; dick Beleibtheit (f.); Dicke (f.); Dickleibigkeit (f.); Leibesfülle (f.) Erleuchtung (f.) Aufklärung (f.)
tanwīr⁺ tanwīr⁺-e zehn⁺
Bemerkung
1000 Quellenangaben Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 135/16) Morier 1905:206/10 Morier 1905:XIV/10 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 138/10f.) Morier 1905:127/9, Nicolas 1887:I 275 Fleischer 1875:146 Farruḫī (Dīvān 4/4) Nicolas 1887:I 189 Nicolas 1887:I 65 GK 132 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 10/18), 2. Mose 8/3, Rosen 1925:44 Litt 63 Matthäus 13/42, Psalm 21/9 FŠ I 361b, Ibn Yamīn (FR I 70/21) Šams-i Faḫrī (Lexicon 107/14), Niẓāmī (Ritter 1927:68), Matthäus 6/30, 1. Mose 15/17, GK 6 Kaihān 1311:II 333 Muʿizzī (BA I 20c) Hidāyat (Iṣfahān 33/23) Nicolas 1887:I 400 Hidāyat (Iṣfahān 3/18), Armaġān XVI 405/9, Īrān 6023/1d, Browne 1316:2/9, Nicolas 1887:I 400 Mīnuvī 1307:XII/2, Nicolas 1887:I 264, Wahrmund 1898:I 152 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 264 Šams-i Faḫrī (Lexicon 29/3, 6) Firdausī (GK 183), Īrān 4639/4b, Qurʾān (GK 183), 1. Mose 6/4, 30/41, Morier 1905:6/13, 60/1 Haïm 1931:I 204a Haïm 1931, Nicolas 1887:I 269, 448 Šarq 1/7, 10 Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvībnāma-hā I 19
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4551 4552 4553 4554
ﺗﻨﻮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﻨﻮﻳﺮ ﮐﺮدن ﺗﻨﻮﻳﻦ ﺗﻨﻪ
4555 4556 4557 4558
ﺗﻨﻪ ﺗﻨﻪ ﺗﻨﻪ ﺗﻨۀ درﺧﺖ
4559 4560 4561 4562
ﺗﻨﻪ زدن (ﺗﻨﻪ زدن )ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ
4563
Deutsch
tanwīr⁺ kardan (+Akk.) tanwīr⁺ kardan (+Akk.) tanwīn⁺ tane
Enthaarungsmittel gebrauchen erleuchten Nunation (f.) Rumpf (m.)
tane tane tane tane-je deraḫt
Stamm (m.); Baumstamm (m.) Stoß (m.) Zusammenstoß (m.) Baumstamm (m.)
tane zadan tane zadan (be) tan-hā tan-hā
stoßen; anstoßen anstoßen (an); anrempeln (wen) abgesondert allein
ﺗﻨﻬﺎ
tan-hā
allein; nur; bloß; einzig
4564
ﺗﻨﻬﺎ
tan-hā
alleinig; einzig
4565 4566
ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻨﻰ ﺧﻮﻳﺶ (ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺪن )از
4567 4568 4569
ﺗﻨﻬﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻪ… ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻨﻬﺎﺋﻰ
4570
ﺗﻨﻬﺎﺋﻰ
4571 4572 4573 4574
ﺗﻨﻰ ﺗﻨﻰ ﺗﻨﻰ ﭼﻨﺪ ﺗﻨﻰ ﭼﻨﺪ
tan-hā tan-ī ḫīš tan-hā šodan (az)
ganz allein; selbst aufgeben (was); getrennt werden (von) tan-hā gozāštan (+Akk.) im Stich lassen; allein lassen tan-hā na… bal⁺-ke nicht nur… sondern auch tan-hāʾī Alleinsein (n.) tan-hāʾī
Einsamkeit (f.)
tan-ī tanī tan-ī čand tan-ī čand
einer körperlich; leiblich einige einige Leute
Bemerkung
Quellenangaben Litt 64 FR I 79/8 Šams-i Faḫrī (Lexicon 88/7), Minūčihrī 6/49, Morier XII/15 Yaġmāʾī 1316:3/8, Litt 114 Nicolas 1887:I 194, 271 Nicolas 1887:I 211 Šams-i Faḫrī (Lexicon 29/16), LF 26/4, Pāzārgād 1315:471/3f., Īrān 6469/1c, Smiles 29/12 Nicolas 1887:I 195 Ramażānī 1315:246/19, Īrān 4654/3e Ku 41/15 Tārīḫ-i Ṭabarī 4/6, Ḥāfiẓ (Dīvān 73/9), Matthäus 14/23, 1. Mose 2/18, Nicolas 1887:II 632, Rosen 1890:107, Nš 4/6 Kasravī 1304:5/18, Kasravī 1307:I IV/15, Īrān 5986/3f, 6019/1c, Beck 1914:168, Christensen 1918:30/13, Fleischer 1875:109, Salemann/Shukovski 1889:79b+, Nš 2/12 Kašf-i talbīs 99/8, Īrān 4654/2e, 6406/1c, Rāhnamā-i dānišgāh c 17, Šarq 4/23, Browne 1316:18/11 Firdausī (Jensen 1931:82) Farruḫī (Dīvān 2/18), (MF I 440/3) Kašf-i talbīs 11/23, Īrān 4698/2d, 6019/3e Īrān 4369/1a BQ I 123/27a, Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 5/10), ʿAṭṭār (Pandnāma 203), Īrān 6011/1a, 6045/2d Saʿdī (Gulistān 58/22), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 5/3), ʿĀrif (Īrānī 1312:7/8), Firdausī (Gedichte 1/4), Īrān 4695/1d Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 101V.) Kāva, Nicolas 1887:I 263 Bū Šakūr Salemann/Shukovski 1889:34
1001
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4575 4576
ﺗﻨﻰ ﭼﻨﺪ ﺗﻨﻰ ﭼﻨﺪ از روﻧﺪﮔﺎن
4577 4578 4579 4580
-ﺗﻨﻰ ن ﺗﻨﻴﺪن ﺗﻨﻴﺪن (ﺗﻨﻴﺪن )ﺑﺮ
4581 4582 4583 4584 4585
ﺗﻨﻴﺪﻩ ﺗﻨﻴﺪ۽ ﻋﻨﮑﺒﻮت ﺗﻨﻴﺲ ﺗﻨﻴﺲ ﺗﻨﻴﺲ ﺑﺎز
tanīde tanīde-je ankabūt⁺ tenīs⁺⁺⁺ tennīs⁺ tenīs⁺⁺⁺-bāz
4586 4587 4588
ﺗﻨﻴﺲ ﻳﮑﻨﻔﺮى ﺗﻨﻴﻦ ﺗﻨﻴﻦ
tenīs⁺⁺⁺-e jek-nafar⁺ī tennīn tennīn
4589 4590 4591
ﺗﻮ ﺗﻮ ﺗﻮ
4592 4593 4594 4595 4596 4597 4598 4599 4600 4601 4602 4603 4604
tan-ī čand tan-ī čand az rawandegān tan-ī na<- >ﺗﻦtanīdan
Deutsch
Bemerkung
1002 Quellenangaben
einige; einige Leute einige Reisende
Bū Šakūr, Saʿdī (Gulistān 30/13) Saʿdī (Gulistān 47/23)
niemand drehen ziehen spinnen (was; […])
Ku 7/7f. Wahrmund 1898:I 112, GK 128/132 GK 128, 132 Anvarī (Qaṣāʾid 1/31), Ḫusravānī (FR I 79/24), Darvīš Saqqā (FR I 50/20), Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 33/19), Smiles 150/28
tū to to
Gespinst (n.) Spinnengewebe (n.) Tennis (n.) (ON, Hafen im Nildelta) Tennisspieler (m.); Tennisspielerin (f.) Tenniseinzelspiel (n.) (Sternbild des Drachen) Riesenschlange (f.); Drache (m.); Lindwurm (m.) darin dich du
ﺗﻮ ﺗﻮ ﺗﻮ ﺗﻮ از ﻣﺎﺋﻰ ﺗﻮ ﺁﻣﺪن
tū tū tū to az mā-ʾī tū āmadan
hinein in (+Akk.) Inneres (n.) du gehörst zu uns hereinkommen; eintreten
ﺗﻮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺗﻮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺗﻮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺗﻮ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻮ ﺧﻮد اوﺋﻰ ﺗﻮ در ﺗﻮ ﺗﻮ رﻓﺘﻦ ﺗﻮ رﻓﺘﻪ اى
tū bar tū tū bar tū tū bar tū to tan-hā to ḫod ū-ʾī tū dar tū tū raftan to rafte-ʾī
dicht aneinandergedrängt durcheinander* Falte über Falte: runzlig du allein du selbst bist Er verworren hineingehen du bist gegangen
(zu ﺗﻨﻴﺪنtanīdan) FR I 79/23 Īrān 4683/2d, 4704/1a, 6411/3g Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 51/12) Īrān 4704/1a Īrān 5979/1g FR I 53/4 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 137/2, 10) (Haïm 1931) Saʿdī (Ṭayyibāt 367/4) (dichterisch auch tū) Ḥāfiẓ (Dīvān 6/8, 7/12, 11/3), Saʿdī (Būstān 94, 95, 120, 123), Beck 1914:38, (Salemann/Shukovski 1889:7) (Umgangssprache) Litt 111 Haïm 1931 Morier 1905:283/14 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 16/18), Hinz 1942:51, Rosen 1925:91 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 30/2) Rūdakī (FR I 27/16) Ḥāfiẓ (Dīvān 23/3), Kamāl Iṣfahānī (Ferté 6) 2. Mose 18/14 Rūmī (Manavī 250) Nicolas 1887:I 233 Fleischer 1875:161
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4605 4606 4607 4608 4609
ﺗﻮ ﺳﻌﺎدﺗﻤﻨﺪى ﺗﻮ ﺷﺪن ﺗﻮ ﻋﻨﻮان ﺑﻴﺶ ﻧﻤﻰ ﺑﻴﻨﻰ ﺗﻮ ﮔﻔﺘﻰ ﺗﻮ ﮔﻔﺘﻰ ﮐﻪ
4610
ﺗﻮ ﮔﻮﺋﻰ
4611 4612 4613
ﺗﻮ ﻣﺮاﺋﻰ ﺗﻮ ﻧﻴﺰ هﻢ و رﻩ.ﺗﻮ و ﺗﺴﺒﻴﺢ و ﻣﺼﻼ زهﺪ و ﺹﻼﻩ
4614 4615 4616 4617 4618 4619
ﺗﻮ و ﻃﻮﺑﻰ و ﻣﺎ و ﻗﺎﻣﺖ ﻳﺎر ﺗﻮ هﻢ (ﺗﻮ)ى (ﺗﻮ)ى ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮاﺑﻊ
4620 4621 4622 4623 4624 4625 4626 4627 4628 4629
ﺗﻮاب ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻮاﺗﺮ ﺗﻮاﺗﺮ ﺗﻮاج ﺗﻮارث ﺗﻮارﻩ ﺗﻮارﻳﺦ
4630 4631 4632
ﺗﻮارﻳﺦ ﺗﻮارﻳﺦ اﻳﺎم ﺗﻮازن
to saʾādat⁺mand-ī tū šodan to onwān⁺ bīš ne-mī-bīnī to goftī to goftī ke to gūʾī
Deutsch
Bemerkung
du bist glücklich hineingehen du siehst nur das Titelblatt du möchtest sagen du hättest sagen mögen, daß; gleichsam du möchtest sagen; gleichsam; gewissermaßen
Schiller 141/12 Qizilbāš-Ḫān (BA II 511/17c. f.) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 316/24) Farruḫī (Dīvān 1/4, 4V, 6) Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861a:759/14) Bū Šakūr (GK 2/149), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 4/2), Farruḫī (Dīvān 1/4), Firdausī (Šāhnāma 169), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 25/20) Farruḫī (Dīvān 2/7) Bū Šakūr 74 Ḥāfiẓ (Dīvān 61/3)
to ma-rā-ʾī to nīz ham to o tasbīh⁺ o mosallā⁺ o rah-e zohd⁺ o salāh⁺
du bist mein auch du ebenfalls du und Rosenkranz und Gebetsplatz und der Weg der Enthaltsamkeit und der Frömmigkeit (gehören zusammen) to o tūbā⁺ o mā o qāmat⁺- du und (der Paradiesesbaum) Tuba e jār und wir und die Gestalt des Freundes to ham auch du tū(j) Falte (f.) tū(j) : ū<*ō Stück (n.) tawābeʾ⁺ abhängige Orte tawābeʾ⁺ dazugehöriges Gebiet; Hinterland (n.) tawwāb⁺ tawābeʾ⁺ tawābeʾ⁺ tawābeʾ⁺ tawātor⁺ tawātor⁺ tawwāǧ⁺ tawāros⁺ tawāre⁺ tawārīḫ⁺
langmütig Nebenräume Untertanen Zubehör (n.) Aufeinanderfolge (f.) ununterbrochene Überlieferung (f.) (einst Hafen am Persischen Golf) Vererbung (f.) strohgedecktes Haus Geschichtswerke
tawārīḫ⁺ tawārīḫ⁺-e ejjām⁺ tawāzon⁺
Jahrbücher Chronik (f.) Ausgeglichenheit (f.); Gleichgewicht
Quellenangaben
Ḥāfiẓ (Dīvān 22/3) Christensen 1918:18/19
(Pl. v. ﺗﺎرﻳﺦtārīḫ)
Firdausī (GK 37) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 105/16) BQ I 122/10a, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 37/7), Qulī-Xān (Sifāratnāma 12/10), Kašf-i talbīs 104/8, Haïm 1931:I 250a Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 37/33) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 69 Īrānšahr I 73/14 Nicolas 1887:I 59 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 45/20) FR I 94/8, Šaibānī III 11/12 EdI III 1122b Rāhnamā-i dānišgāh V 105 Nicolas 1887:I 189 Mīrḫwānd (Samanidenkönige 50/1), Browne 1316:15/18, Beck 1914:65, Šp III/III 4 Morier 1905:123/21, Nicolas 1887:I 53 1. Chronik, Smiles 62/12 Īrānšahr II 610/7
1003
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4633
ﺗﻮاﺿﻊ
tawāzoʾ⁺
4634
ﺗﻮاﺿﻊ
tawāzoʾ⁺
4635 4636 4637
ﺗﻮاﺿﻊ ﺗﻮاﺿﻊ ﺗﻮاﺿﻊ ﮐﺮدن
tawāzoʾ⁺ tawāzoʾ⁺ tawāzoʾ⁺ kardan
4638
ﺗﻮاﺿﻊ ﮐﺮدن
tawāzoʾ⁺ kardan
4639 4640
ﺗﻮاﺿﻌﻰ ﮐﺮدن (ﺗﻮاﻓﻖ )ﺑﺎ
4641
ﺗﻮاﻓﻖ اﻧﺎﺝﻴﻞ ارﺑﻌﻪ
4642 4643
(ﺗﻮاﻓﻖ داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ ﺗﻮاﻓﻖ ﮐﺮدن
4644 4645 4646 4647
(ﺗﻮاﻓﻖ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺗﻮاﻓﻖ… داﺷﺘﻦ )ﺑﺎ ﺗﻮاﻻى ﺗﻮاﻟﺶ
4648 4649
(ﺗﻮام )ﺑﺎ (ﺗﻮام )ﺑﺎ
4650 4651 4652
(ﺗﻮام )ﺑﺎ (ﺗﻮام )ﺑﺎ ﺗﻮام ﺑﺎ ﻧﻮاى ﭘﻴﺎﻧﻮ ﺑﻮدن
4653 4654 4655 4656 4657
ﺗﻮام ﺷﺪن (ﺗﻮام ﺷﺪن )ﺑﺎ ﺗﻮام ﮐﺮدن ﺗﻮاﻣﺎ (ﺗﻮاﻣﺎ )ﺑﻪ
tawāzoʾ⁺-ī kardan tawāfoq⁺(-e; bā)
Deutsch (n.) Demut (f.) Ergebenheitsbezeigung (f.); Unterwürfigkeitsbezeigung (f.) Erniedrigung (f.); Bescheidenheit (f.) Unterwürfigkeit (f.) demütig sein sich unterwürfig zeigen; unterwürfig sein sich demütig zeigen Übereinstimmung (in; mit)
tawāfoq⁺-e anāǧīl⁺-e arbaʾe⁺ tawāfoq⁺ dāštan (bā) tawāfoq⁺ kardan
Evangelienharmonie (f.)
tawāfoq⁺ kardan (bā) tawāfoq⁺-e… dāštan (bā) tawālā⁺-je tawāleš
übereinstimmen (mit) in… übereinstimmen (mit) unmittelbar folgend auf; gleich hinter (LN, einer der vier Teile von Gilan, Hauptort: Kerganerud) (von zwei Dingen) verbunden (mit) gepaart (mit)
touʾam⁺ (bā) touʾam⁺ (bā) touʾam⁺ (bā) touʾam⁺ (bā) touʾam⁺ bā nawā-je pijānō⁺⁺⁺ būdan touʾam⁺ šodan touʾam⁺ šodan (bā) touʾam⁺ kardan (+Akk.) touʾaman⁺ touʾaman⁺ (be)
übereinstimmen (mit) sich einigen
Bemerkung
1004 Quellenangaben Anvarī Br[?] 1/11, Saʿdī (Būstān 111), KaiKāʾūs (Qābūsnāma 11/4), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 50/82), Zaphanja 2/3 Ġanī (Ġazaliyāt 5/2) Salemann/Shukovski 1889:79b+ Ibn Yamīn (BA I 108/7b), Erhes[?] 3/2 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 125/6), Schiller 55/16 (Morier 1905:265/15) (Morier 1905:324/15) Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:7/16), Isḥāq 1351ff.:I 52/14, Īrān 4654/1a, 2d, 6010/1c, Smiles 28/26, Fleischer 1875:123 Haïm 1931:I 262a Īrān 6072/1g Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 21/3) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 59/18) Isḥāq 1351ff.:I 52/14 Ḥāfiẓ (Dīvān 422/7) EdI II 180f.
in Verbindung; zugleich (mit) Zwillingsbruder (m.) (wem) auf dem Klavier begleitet werden
Rūšan 18/5, Īrān 6023/1c, Smiles 6/3 Pāzārgād 1315:370/8, Kašf-i talbīs 15/14, Smiles 131/11, Phl 14/23 Īrān 6072/1f MF I I/8, Nh 59/9 Īrān 6423/1f
sich verdoppeln sich paaren; sich verschwistern (mit) verdoppeln verbunden; vereint; zusammen gemeinsam; zusammen (mit)
Haïm 1931 Smiles 17/18 Haïm 1931 Šaibānī 1314:I 45/20, Haïm 1931 Šaibānī 1314:I 45/20, Sykes 1316:I 15/21, Ḥāf
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4658
ﺗﻮاﻣﺎن
4659 4660
ﺗﻮان ﺗﻮان
4661 4662
ﺗﻮان ﺗﻮان
tawān tawān (+verkürzter Infinitiv)
4663
ﺗﻮان
tawān (+voller Infinitiv) man kann
4664 4665 4666
ﺗﻮان ﺗﻮان ﺗﻮان ﮔﺪاز
4667
Bemerkung
P XVI 19, XX 4 Qāʾānī 26(2)/14, Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/109, 5/74), 1. Mose 25/24, Haïm 1931 Farruḫī (Dīvān 4/18) Šams-i Faḫrī (Lexicon 10/3), Anvarī (Qaṣāʾid 1/31), Firdausī (Zulaiḫā 400), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 8/17), Niẓāmī (Lailā u Maǧnūn 40), Morier 1905:300/10, Ku 9/8 Firdausī (Šāhnāma 264a) BQ I 123/20a, LF 116/7, Ḥāfiẓ (Dīvān 50/3, 74/5, 76/1), Saʿdī (Būstān 51, 68), Gulistān 4/16, Aphorismen 2/5, 6, 8), Muʿizzī (Qaṣīda 1/6), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 39/15, 79/13), Kasravī 1307:I IV/13, Īrān 4369/1a, Rosen 1890:92, (Salemann/Shukovsk Ḥāfiẓ (9/5, 24/6, 48/4, 71/8, 73/6, 74/5), Saʿdī (Būstān 53), Muʿizzī (Qaṣīda 3/1, 2) Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 6/21) GK 164 Ādāb I II/12
touʾamān⁺ [oder touʾam⁺- Zwillinge ān] tawān Können (n.) tawān/towān Kraft (f.)
Macht (f.)* man kann
ﺗﻮاﻧﺎ
tawān (+Akk.) tawān tawān-godāz/towāngodāz tawānā
mächtig
4668
ﺗﻮاﻧﺎ
tawānā
stark
4669
ﺗﻮاﻧﺎ
tawānā/towānā
vermögend
4670
(ﺗﻮاﻧﺎ )ﺑﺮ
tawānā (bar)
reich (an)
4671 4672 4673
ﺗﻮاﻧﺎﮐﻦ ﺗﻮاﻧﺎﺋﻰ ﺗﻮاﻧﺎﺋﻰ
tawānā-kon tawānāʾī tawānāʾī
Kräftiger (m.); Stärker (m.) Fähigkeit (f.) Kraft (f.); Stärke (f.)
4674
ﺗﻮاﻧﺎﺋﻰ
tawānāʾī
Macht (f.)
4675
ﺗﻮاﻧﺎﺋﻰ
tawānāʾī
Vermögen (n.); Vermögenslage (f.)
Quellenangaben
man vermag möglich aufreibend (zu ﺗﻮاﻧﺴﺘﺎن tawānestān)
(zu ﺗﻮاﻧﺴﺘﺎن tawānestān)
Firdausī (Zulaiḫā 4, 56, Šāhnāma 59V.), KaiKāʾūs (Qābūsnāma 15/3), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 2/3), Kasravī 1307:III 2, Wahrmund 1898:I 145 Saʿdī (Gulistān 23/5), Īrān 4654/2f., Matthäus 3/11, Römer 15/1, Morier 1905:38/14 Wahrmund 1898:I 145 Firdausī (Šāhnāma 17), Wahrmund 1898:I 145, A Vir 1/30 Niẓāmī (Iqbālnāma 2/5) Matthäus 19/12, Nr 6/2 Šams-i Faḫrī (Lexicon 8/18), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 14/20), 1. Mose 49/3, Smiles 5/2, 143/15 Firdausī (Šāhnāma 37), Īrān 6033/3d, Psalm 66/7, Wahrmund 1898:I 242 Īrān 6411/3d
1005
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4676 4677 4678
ﺗﻮاﻧﺎﺋﻰ ﺑﺮاى ﺷﻨﺎ ﺗﻮاﻧﺠﻪ زدن ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ
4679
ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ
4680
ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ
4681
(ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ )ﮐﻪ
4682
ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ
4683 4684
Deutsch
tawānāʾī be-rāj-e šenā tawānǧe zadan <- >ﺗﻮانtawānestan
Schwimmenkönnen (n.) einen Klaps geben können; vermögen
<- >ﺗﻮانtawānestan/towānestan
vermögen; können
Bemerkung
können; vermögen
<- >ﺗﻮانtawānestan
tawāneste/towāneste
imstande
ﺗﻮاﻧﮕﺮ (ﺗﻮاﻧﮕﺮ )از
towāngar towāngar (az)
mächtig; stark; wohlhabend reich (an)
4685 4686
ﺗﻮاﻧﮕﺮوار ﺗﻮاﻧﮕﺮى
towāngarwar towāngarī
wie ein Reicher Reichtum (m.); Wohlhabenheit (f.)
4687 4688 4689 4690
ﺗﻮاﻧﮕﺮى ﺗﻮاﻧﻰ داﻧﺴﺖ ﺗﻮاوﻳﺲ ﺗﻮاهﻪ
towāngarī towānī dānest tawāwīs⁺ tawāhe
Stärke (f.); Macht (f.) du kannst erkennen (ON, Dorf bei Bochara)
4691 4692 4693
ﺗﻮب ﺗﻮﺑﺎن ﺗﻮﺑﺖ
tūb⁺⁺ tūbān toubat⁺
Geschütz (n.) Ringerhose (f.) (kurze Lederhose) reuige Umkehr; Reue (f.)
(zu ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ tawānestan)
(=aramäisch ﺗﺒﺎهﻪ tabāhe)
1006 Quellenangaben Pāzārgād 1315:476/10 BA I 129a Ẓahīr Faryābī (Rückert 1874:349/6), Minūčihrī 55/33 Ḥāfiẓ (Dīvān 127/7), Ġazālī (Streitschrift 2/15+), Firdausī (Šāhnāma 136), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 25/19, 48/22) Ḥāfiẓ (Dīvān 33/6, 61/2, 125/1), Saʿdī (Gulistān 10/12f., Aphorismen 10/1), Mīnuvī 1307:X/18, XII/13, 1. Mose 13/16, Fleischer 1875:126, GK 24, Šp III/I 5 Šams-i Faḫrī (Lexicon 7/11), Saʿdī (Badāyiʿ 169/6, Ḫabīāt 397/9, Gulistān 2/12, Ṭayyibāt 339/3, Qaṣāʾid-i fārsī 45/11), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 4/1), Ramażānī 1315:4/4, Kašf-i talbīs 94/23, Mīnūvī 1307:V/17, Īrān 4369/1a, 2e, 6411/3b, Irānšahr Nāṣir-Ḫusrau, Īrān 4680/4f, Smiles 153/12 Salemann/Shukovski 1889:12, 79b+ Ibn Sīnā (Schefer 1885:I 6/17), Tārīḫ-i Ṭabarī 10/13, Ḥāfiẓ (Dīvān 36/9, 132/8), Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 13/19, 14/2), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 77/3, 87/8), Īrān 6411/3d, Qurʾān 93/8, Morier 1905:1/10, Salemann/Shukovski 1889:79b+, Nr 3/27 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 242/8) Šams-i Faḫrī (Lexicon 7/12), Saʿdī (Gulistān 19/11, 60/20), ʿAṭṭār (Nicholson 1906:339), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 2/10), Mīnuvī 1307:XII/1, Salemann/Shukovski 1889:79b+ Salemann/Shukovski 1889:79b+ Ḥāfiẓ (Dīvān 66/1) EdI I 813a GK 6 MF I I/13 Šams-i Faḫrī (Lexicon 96/12, 98/6) Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 37/28V.)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4694 4695 4696 4697 4698 4699 4700 4701
ﺗﻮﺑﺮﮐﻮﻟﻮز ﺗﻮﺑﺮﻩ ﺗﻮﺑﺮﻩ ﺗﻮﺑﺮﻩ ﺗﻮﺑﺮ۽ ﺧﺎﮎ ﺗﻮﺑﮕﻰ ﺗﻮﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ
4702 4703 4704 4705 4706 4707
ﺗﻮﺑﻪ ﺁوردن ( از،ﺗﻮﺑﻪ دادن )…را ( از،ﺗﻮﺑﻪ دادن )…را ﺗﻮﺑﻪ ﺳﻮز ﺗﻮﺑﻪ ﺷﮑﺴﺘﻦ ﺗﻮﺑﻪ ﺷﮑﻦ
4708 4709 4710 4711 4712
(ﺗﻮﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎ)ى ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺎر ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺎرى ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدن (ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدن )از
4713 4714
(ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدن )از ( ﮐﻪ،ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدن )از
4715 4716 4717 4718 4719 4720 4721 4722
ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدﻩ ﺗﻮﺑﻴﺦ ﺗﻮﺑﻴﺦ ﺗﻮﺑﻴﺦ ﮐﺮدن ﺗﻮﺑﻴﺦ ﮐﺮدن ﺗﻮپ ﺗﻮپ ﺗﻮپ
4723
ﺗﻮپ
Deutsch
tuberkulōz⁺⁺⁺ tūbre tūbre : ū<*ō tūbre tūbre-je ḫāk toubegī/tūbegī : ū<*ō[!] toube⁺ toube⁺
Schwindsucht (f.); Tuberkulose (f.) Futterbeutel (m.) Quersack (m.) Tasche (f.) ein Futterbeutel Staub Reue (f.) Buße (f.) reuige Umkehr (f.); Reue (f.)
toube⁺ āwardan toube⁺ dādan (…rā, az) toube⁺ dādan (…rā, az) toube⁺-sūz toube⁺ šekastan toube⁺-šekan toube⁺-farmā(j) toube⁺-kār toube⁺-kārī toube⁺ kardan toube⁺ kardan (az)
Buße tun Buße aufgeben (wem; für/wegen) büßen lassen (wen; für) Reue verbrennend das Bußgelöbnis brechen die Reue zerbrechend; rückfällig machend Reue anbefehlend Büßer (m.) Zerknirschung (f.) Buße tun Reue bezeigen (für)
toube⁺ kardan (az) toube⁺ kardan (az; ke)
sich reuig abwenden (von) bereuen (was; daß)
toube⁺-karde toubīḫ⁺ toubīḫ⁺ toubīḫ⁺ kardan (+Akk.) toubīḫ⁺ kardan (+Akk.) tūp⁺⁺ tūp⁺⁺ tūp⁺⁺
reuig Tadel (m.); Vorwurf (m.) verweisend schelten strafen Ball (m.) Ballen (m.) Geschütz (n.); Kanone (f.)
tūp⁺⁺
Stück (n.) (Zählwort für Papier, Stoff,
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 4693/4b Ramażānī 1315:166/3, Morier 1905:31/1, 77/2 Nicolas 1887:I 118 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 40/5) Tārīḫ-i Ṭabarī 475/7 Qurʾān (GK 180) Römerbrief 2/4 Tārīḫ-i Ṭabarī 12/11, Ḥāfiẓ (Dīvān 43/2, 44/7, 58/12), Rūdakī (Dīvān 8/8), Saʿdī (Būstān 113), Phl 14/23 Matthäus 3/8 Ḥāfiẓ (Dīvān 102/3) Lisānī (ZDMG XV 532/12) BQ I 22/11b Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 43/6) Rūdakī (LF 102/20) Ḥāfiẓ (Dīvān 132/2) GK 189 Haïm 1931 Matthäus 3/2, 11/20, 21 Ḥāfiẓ (Dīvān 65/7, 124/1), Saʿdī (Ḫabīāt 394/18, Gulistān 46/15, 56/19), Christensen 1918:42/20 Lāla Ḫātūn (Vambéry 1891:422/9) Ḥāfiẓ (Dīvān 65/7, 124/1), Saʿdī (Ḫabīāt 394/18, Gulistān 46/15, 56/19), Christensen 1918:42/20 ʿAmmāra (LF 53/17) Šarq 123/10, 685/1, Psalm 76/6, Sprüche 1/25 Saʿdī (Aphorismen 14/1) (Psalm 9/5, 68/30) Psalm 6/1, 38/1, 1. Mose 31/42, 34/10 Litt 131 Litt 108, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 25/17) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 33/14, 42/7, 106/13), Īrān 4693/1f, Beck 1914:116 Jensen 1931:111
1007
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
1008 Quellenangaben
tūpčī⁺⁺
Tuch) Kanonenschüsse abgeben Ballspiel (n.) Ball spielen (mit Geschützen) beschießen Artilleriebeschießung (f.) Hinterladergeschütz (n.) Zweizentimetergeschütz (n.) dichtbärtig mit Geschützen schießen (auf) Küstengeschütz (n.) Schnellfeuergeschütz (n.) Feldgeschütz (n.) Fliegerabwehrkanone (f.) Fliegerabwehrkanone (f.) Mittagsschuß (m.) (Kanonenschuß, der 12 Uhr Mittag anzeigt, in persischen Städten) Gebirgsgeschütz (n.) Maschinengewehr (n.) Maksimmaschinengewehr (n.) das Geschütz hat sich niedergelegt (ON, Halteplatz zwischen dem Atrakfluß und Chiwa) Artillerist (m.)
ﺗﻮﭘﭽﻰ ﺑﺎﺷﻰ ﮔﺮى ﺗﻮﭘﭽﻴﮕﺮى ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ
tūpčī⁺⁺-bāšī⁺⁺-garī tūpčī⁺⁺-garī tūp⁺⁺-ḫāne
Artillerieführerschaft (f.) Artilleristsein (n.) Artillerie (f.)
4747 4748 4749 4750 4751 4752
ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧۀ ﭘﻴﺎدﻩ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧۀ ﺹﺤﺮاﺋﻰ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧۀ ﺹﺤﺮاﺋﻰ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧۀ ﺿﺪ هﻮاﺋﻰ
Artilleriepark (m.) Zeughaus (n.) Fußartillerie (f.) Feldartillerie (f.) Feldartillerie (f.) Fliegerartillerie (m.)
4753
ﺗﻮﭘﺨﺎﻧۀ ﮐﻮهﺴﺘﺎﻧﻰ
tūp⁺⁺-ḫāne tūp⁺⁺-ḫāne tūp⁺⁺-ḫāne-je pijāde tūp⁺⁺-ḫāne-je sahrāʾ⁺ī tūp⁺⁺-ḫāne-je sahrāʾī⁺ tūp⁺⁺-ḫāne-je zedd⁺-e hawāʾ⁺ī tūp⁺⁺-ḫāne-je kūhestānī
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 42/8, 115/19), Nicolas 1887:I 162, Rosen 1925:51a GK 190 Morier 1905:328/2 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 72/3), Hinz 1942:235a, Litt 88, 97, Rosen 1925:51a, Rosen 1926:114 Nicolas 1887:II 211 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 60/14) Litt 96 Īrān 4694/2d* Īrān 6478/1d Īrān 6034/1e, 6478/1d
Gebirgsartillerie (f.)
Īrān 6478/1d
4724 4725 4726 4727 4728 4729 4730 4731 4732 4733 4734 4735 4736 4737 4738
ﺗﻮپ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﻮپ ﺑﺎزى ﺗﻮپ ﺑﺎزى ﮐﺮدن ﺗﻮپ ﺑﺴﺘﻦ ﺗﻮپ ﺑﻨﺪى ﺗﻮپ ﺗﻬﭙﺮ ﺗﻮپ دوﺳﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮى ﺗﻮپ رﻳﺶ (ﺗﻮپ زدن )ﺑﻪ ﺗﻮپ ﺳﺎﺡﻠﻰ ﺗﻮپ ﺳﺮﻳﻊ اﻻﻃﻼق ﺗﻮپ ﺹﺤﺮاﺋﻰ ﺗﻮپ ﺿﺪ هﻮاﺋﻰ ﺗﻮپ ﻃﻴﺎرﻩ اﻧﺪاز ﺗﻮپ ﻇﻬﺮ
4739 4740 4741 4742
ﺗﻮپ ﮐﻮهﻰ ﺗﻮپ ﻣﺴﻠﺴﻞ ﺗﻮپ ﻣﮑﺴﻴﻢ ﺗﻮپ ﻳﺎﺗﻰ
4743
ﺗﻮﭘﭽﻰ
4744 4745 4746
tūp⁺⁺ andāḫtan tūp⁺⁺-bāzī tūp⁺⁺-bāzī kardan tūp⁺⁺ bastan (+Akk.) tūp⁺⁺-bandī tūp⁺⁺-e tah-por tūp⁺⁺-e do-sāntīmetr⁺⁺⁺ī tūp⁺⁺-rīš tūp⁺⁺ zadan (be) tūp⁺⁺-e sāhelī⁺ tūp⁺⁺-e sarīʾo⁺-l-etlāq⁺ tūp⁺⁺-e sahrāʾī⁺ tūp⁺⁺-e zedd⁺-e hawāʾ⁺ī tūp⁺-e tajjāre⁺-andāz tūp⁺⁺-e zohr⁺ tūp⁺⁺-e kūhī tūp⁺⁺-e mosalsal⁺ tūp⁺⁺-e maksīm⁺⁺⁺ tūp⁺⁺-jātī⁺⁺
Beck 1914:161 Litt 131 Litt 131 Tm 13/26 Tm 32/16f. Rosen 1925:121 Īrān 6468/1b Morier 1905:195/19f. Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 84/20) Kāva Litten 1919:XIV Kašf-i talbīs 94/16 Īrān 6469/1c Litt 99 Litt 150 Litt 101 Kāva Litt 101 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 42/3)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4754 4755 4756 4757 4758 4759
ﺗﻮﭘﺪار ﺗﻮﭘﺪار ﺗﻮﭘﻮﺳﺘﻰ ﺗﻮﭘﻪ ﺗﻮﭘﻴﺪن ﺗﻮت
4760 4761 4762 4763
ﺗﻮت ﺝﻨﮕﻠﻰ ﺗﻮت ﻓﺮﻧﮕﻰ ﺗﻮت ﮐﺎرى ﺗﻮﺗﮑﻰ
4764 4765 4766 4767 4768 4769 4770 4771 4772 4773
ﺗﻮﺗﻢ ﺗﻮﺗﻤﻴﺴﻢ ﺗﻮﺗﻦ ﺗﻮﺗﻮن ﺗﻮﺗﻮن ﺗﻮﺗﻮن ﺑﺮى ﺗﻮﺗﻮن ﺝﻮﻳﺪن ﺗﻮﺗﻮن ﺳﻴﮕﺎر ﺗﻮﺗﻮن ﻓﺮوش ﺗﻮﺗﻮن ﻓﺮوش
totem⁺⁺⁺ totemīsm⁺⁺⁺ touton⁺⁺⁺ tūtūn⁺⁺ tūtūn⁺⁺ tūtūn⁺⁺-borī tūtūn⁺⁺ ǧawīdan tūtūn⁺⁺-e sīgār⁺⁺⁺ tūtūn⁺⁺-forūš tūtūn⁺⁺-forūš
4774 4775 4776 4777 4778
ﺗﻮﺗﻮن ﻓﺮوﺷﻰ ﺗﻮﺗﻮن ﮐﺸﻴﺪن ﺗﻮﺗﻴﺎ ﺗﻮﺗﻴﺎ (ﺗﻮﺗﻴﺎ)ى
tūtūn⁺⁺-forūšī tūtūn⁺⁺ kašīdan tūtijā tūtijā tūtijā(j)
4779 4780 4781 4782
(ﺗﻮﺗﻴﺎﺁﺳﺎ)ى ﺗﻮﺗﻴﺎى روى ﺗﻮﺗﻴﺎى ﺳﻔﻴﺪ ﺗﻮج
4783 4784
ﺗﻮﺝﻪ (Pl. ات-) (ﺗﻮﺝﻪ )ﺑﻪ
tūp⁺⁺-dār tūp⁺⁺-dār tū-pūstī tūpe <- >ﺗﻮپtūp⁺⁺īdan
tūtijāj-āsā(j) tūtijāj-e rūj tūtijāj-e safīd tawwaǧ tawaǧǧoh⁺ tawaǧǧoh⁺ (Pl. -āt) (be)
Deutsch
Bemerkung
bestückt Kanonenboot (n.) pelzgefüttert Ball (m.) mit Geschützen schießen Maulbeere (f.) Brombeere (f.) Erdbeere (f.) Maulbeerbepflanzung (f.) (ein alter) Dirhem; Silberling (m.), Silberstück (n.) heiliges Stammeszeichen; Totem (n.) Totemismus (m.) (frz. totémisme) teutonisch; germanisch Tabak (m.) Zigarettentabak (m.) Tabakschneiden (n.) Tabak kauen Zigarettentabak (m.) tabakverkaufend Tabakverkäufer (m.); Tabakhändler (m.) Tabakhandel (m.); Tabakverkauf (m.) rauchen Augenschminke (f.) Zinkoxyd (n.) Augenpulver (n.)
Quellenangaben Litt 99 Hinz 1937:691 Īrān 6435/1e Nicolas 1887:I 454 Ṭarzī, Īrānšahr III 726/23 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 48/7), Rosen 1925:33, Wahrmund 1898:I 219 Beck 1914:92 Rosen 1925:33 Īrān 6423/1g ʿAmmāra (LF 120/15) Īrānšahr I 138/14 Īrānšahr I 137/3 Smiles 173/26, 180/5 Īrān 6010/3c, 6411/3a Kašf-i talbīs 5/18, Beck 1914:96 Kaihān 1311:II 333 Nicolas 1887:I 194 Gš 35/2, 41/13 Kašf-i talbīs 5/20 Litt 94
Kaihān 1311:II 332, Litt 136 Morier 1905:20/4 H[?]P 85/9 EdI II 1106a Ḥāfiẓ (Dīvān 30/7), Firdausī (Gedichte 5/29), Morier 1905:53/7 augenpulvergleich Morier 1905:98/17, 169/10 Zinksulfat (n.) Haïm 1931:II 780a Galmei (m.); Zinkoxyd (n.) Nicolas 1887:I 155 (ON, Stadt im mittelalterlichen Fars) (dazu Ableitung auf EdI II 73a -ī) Bemühung (f.) Īrān 4654/2b Kaihān 1311:I 2/5, Īrān 4369/2f, 6011/2a, Aufmerksamkeit (auf; für) 6423/1a, Kitāb 10/12, Rāhnamā-i dānišgāh c 12, Hugo 25/23a, Smiles 19/29, 188/78, Litten
1009
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4785 4786
ﺗﻮﺝﻪ ﺑﺒﺎﻃﻦ (ﺗﻮﺝﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﻮدن )ﺑﻪ
4787 4788
(ﺗﻮﺝﻪ ﮐﺮدن )از (ﺑﻪ/ﺗﻮﺝﻪ ﮐﺮدن )از
4789
(ﺗﻮﺝﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
4790 4791 4792 4793 4794 4795
ﺗﻮﺝﻬﺎت اﺑﺮاز ﺷﺪ )ﻧﺴﺒﺖ (ﺑﻪ (ﺗﻮﺝﻬﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻮﺝﻰ ﺗﻮﺝﻰ ﺗﻮﺝﻴﻪ ﺗﻮﭼﺎل
4796 4797 4798 4799 4800 4801
ﺗﻮﭼﺎل ﺗﻮﺡﺶ ﺗﻮﺡﺶ ﺗﻮﺡﻴﺪ ﺗﻮﺡﻴﺪ ﺗﻮﺡﻴﺪ
4802
ﺗﻮﺡﻴﺪ
4803 4804 4805 4806 4807
ﺗﻮﺡﻴﺪ ﺗﻮﺡﻴﺪ ﺗﻮﺡﻴﺪ ﺳﻴﺎﺳﻰ (ﺗﻮﺡﻴﺪ ﮔﻮ)ى ﺗﻮﺡﻴﺪى
4808
ﺗﻮﺡﻴﺪى
4809 4810 4811
ﺗﻮﺧﺎﻟﻰ ﺗﻮﺧﺘﻦ ﺗﻮﺧﺘﻦ
tawaǧǧoh be bāten⁺ tawaǧǧoh⁺ dāšte būdan (be) tawaǧǧoh⁺ kardan (az) tawaǧǧoh⁺ kardan (az/be)
Deutsch Selbstbetrachtung (f.) achten (auf) aufpassen (auf) achtgeben; achten; merken (auf)
sich wenden (nach); sich hinwenden (zu) tawaǧǧohāt⁺ ebrāz⁺ šod Aufmerksamkeiten wurden erwiesen (nesbat⁺ be) (wem) tawaǧǧoh⁺-ī kardan (be) Aufmerksamkeit widmen (wem) tūǧī (ON, Ort bei Sari) tawwaǧī aus Tawwa touǧīh⁺ Erklärung (f.) (Name eines Gebirgsstockes im Eltoučāl/tūčāl brus nördlich von Teheran) toučāl/tūčāl Gletscher (m.)* tawahhoš Strecken (m.) tawahhoš⁺ Wildheit (f.) touhīd⁺ (die gesamte) Dogmatik touhīd⁺ (eine Sorte) Datteln (Lehre und Bekenntnis der) Einheit touhīd⁺ (f.) Gottes tawaǧǧoh⁺ kardan (be)
touhīd⁺ touhīd⁺ touhīd⁺ touhīd⁺-e sijāsī⁺ touhīd⁺-gū(j) touhīdī⁺ touhīdī⁺ tū-ḫālī⁺ <- >ﺗﻮزtūḫtan
(sufisch) Innewerden (n.) der mystischen Einheit Glaube (m.) an die Einheit Gottes Monotheismus (m.) politische Einigung die Einheit besingend Anhänger (m.) der reinen Eingottlehre Dattelverkäufer (m.) (Verkäufer der Dattelsorte Touhid) hohl ausgeben begehren; verlangen
Bemerkung
1010 Quellenangaben 1919:5/5 Phl 10/6 Pāzārgād 1315:369/14 Hinz 1942:176 Īrān 6022/3c, Psalm 5/2, 17/1, Schiller 93/10, Hawker 1937:37, Rosen 1925:87 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 35/15), 1. Samuel 13/17, 14/47 Īrān 6011/2a Smiles 5/13f., 33/11 Ẓahīruʾd-Dīn (Dorn 1875:11) GK 187 Rāhnamā-i dānišgāh V 156/5 Kaihān 1311:I 37/23, 38/22, Rosen 1926:24 Šarq 169/22 Iṭṭilāʿāt 1554/4e Haïm 1931:II 757b, Smiles 29/29 Islam III 51 EdI I 93a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 91/8), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 171, 180), Salemann/Shukovski 1889:79b+, GK II 273 Islam III 51 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 7/5) Islam III 51 Browne 1316:18/20 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 9/11) (EdI I 93a) EdI I 93a Pāzārgād 1315:556/12 Horn 1893:39 Horn 1893:90, Wahrmund 1898:I 110
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4812
ﺗﻮﺧﺘﻦ
<- >ﺗﻮزtūḫtan
sammeln
4813 4814 4815
ﺗﻮﺧﺘﻦ ﺗﻮﺧﺘﻦ ﺗﻮﺧﻰ
<- >ﺗﻮزtūḫtan
4816 4817 4818
ﺗﻮد ﺗﻮداﮐﺎج ﺗﻮدروا
tūd tūdākāǧ⁺⁺ tūderewā
4819
ﺗﻮدرى
tūdarī
wünschen zahlen Tochi (ON, Ort an der indischen Grenze) Maulbeerbaum (m.) (Name einer Mongolin) (ON, Ort in der Gegend von Schahrud) Wegesenf (m.); Raukensenf (m.) (Erysimum officinale L. = Sisymbrium officinale Seop.)
4820 4821 4822
ﺗﻮدرﻳﺞ ﺗﻮدﻩ ﺗﻮدﻩ
tūdarīǧ tūde tūde
4823 4824 4825 4826 4827 4828 4829 4830 4831 4832 4833 4834 4835 4836
ﺗﻮدﻩ ﺗﻮدﻩ ﺗﻮدﻩ ﺗﻮدﻩ ﺗﻮد۽ ﺁﺝﺮ ﺗﻮدﻩ ﺗﻮدﻩ ﺗﻮد۽ ﺝﺎهﻞ ﺗﻮد۽ ﺧﺎﮎ ﺗﻮدﻩ ﮐﺮدن ﺗﻮدﻩ ﮐﺮدن ﺗﻮدﻩ ﮐﺮدن ﺗﻮدﻩ ﮐﺮدن ﺗﻮدﻩ ﮔﺮد ﮐﺮدن ﺗﻮد۽ ﻣﺮدم
tūde tūde tūde tūde tūde-je āǧor tūde tūde tūde-je ǧāhel⁺ tūde-je ḫāk tūde kardan (+Akk.) tūde kardan (+Akk.) tūde kardan (+Akk.) tūde kardan (+Akk.) tūde gerd kardan (+Akk.) tūde-je mardom
4837 4838 4839 4840 4841
ﺗﻮد۽ ﻣﺮدم ﺗﻮدهﺎى ﺗﻮدهﺎى ﺗﻮدﻳﻊ ﺗﻮدﻳﻊ… ﮐﺮدن
tūde-je mardom tūdeʾī tūdeʾī toudīʾ⁺ toudīʾ-e… kardan
Bemerkung
Firdausī (Lentz 277), Horn 1893:39, Wahrmund 1898:I 110, GK 132, Sp Riw 271 Horn 1893 Horn 1893:39, GK 132 Kašf-i talbīs 107/2 Kaihān 1311:III 7/2, GK 6 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/6) Dorn 1875:60 Achundow 358 (= ﺗﻮدرىtūdarī)
das niedere Volk; die breite Masse Haufe (m.) Häufung (f.) Masse (f.) Volk (n.); Volksmenge (f.) Volksmasse (f.) Ziegelhaufen (m.) haufenweise Pöbel (m.) Erdhaufen (m.) anhäufen aufschütten vereinigen verschmelzen zu einem Haufen vereinigen Menschenmenge (f.); Volksmenge (f.) Volksmasse (f.) gehäuft; aufgehäuft HaufenAbschied (m.); Scheiden (n.) Abschied nehmen (von)
Quellenangaben
Achundow 358 Īrān 6023/1a, Hugo 40/19b LF 14/22, 106/12, Rāšīd Yāsimī (Īrānī 1312:4/10), 1. Mose 31/46, 2. Mose 15/8, Nicolas 1887:I 126 Nicolas 1887:I 292 Īrān 6416/1a Īrān 6479/2f Īrān 6411/3d Haïm 1931 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 86/10), 2. Mose 8/14 Schiller 35/13 Īrān 4369/2d, Nicolas 1887:I 149, Hzf 5/6 Nicolas 1887:I 292 Habakuk 1/10 Nicolas 1887:I 472 Nicolas 1887:I 472 LF 14/22 Hugo 21/33a, Haïm 1931:I 248a Farh () 38/8 Haïm 1931 Saʿdī (Marāī 10/1), Sykes 1316:I 17/17 Saʿdī (Gulistān 22/16), Morier 1905:194/18
1011
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4842 4843 4844 4845 4846 4847 4848 4849
ﺗﻮر ﺗﻮر ﺗﻮر ﺗﻮر ﺗﻮر ﺗﻮر ﺗﻮر ﺳﻴﻤﻰ ﺗﻮرات
(LN) Turan (Name eines Helden) Flor (m.); Krepp (m.) Netz (n.) Spitze (f.) (gehäkelt) Drahtnetz (n.) Thora (f.)
4850
ﺗﻮران
4851 4852 4853 4854 4855 4856 4857 4858 4859
ﺗﻮران دﺧﺖ ﺗﻮران زﻣﻴﻦ ﺗﻮراﻧﻰ ﺗﻮراﻳﺖ ﺗﻮرﺑﻴﻦ ﺗﻮرﻓﺘﮕﻰ ﺗﻮرﮐﺮد ﺗﻮرم ﺗﻮرﻧﮓ ﺗﭙﻪ
tūrān-doḫt tūrān-zamīn tūrānī tūrājat⁺ tūrbīn⁺⁺⁺ tū-raftegī tūr-kard tawarrom⁺ tūreng⁺⁺-tepe⁺⁺
4860 4861 4862 4863 4864 4865 4866 4867
ﺗﻮرﻩ ﺗﻮرﻩ ﺗﻮرﻩ ﺗﻮرهﺒﺎى ﺗﻮرى ﺗﻮرى ﻓﺮوش ﺗﻮرى ﻣﻮ ﺗﻮرﻳﺖ
toure⁺ tūre⁺⁺ tūre : ū<*ō tūre⁺⁺-bāj⁺⁺ tūrī tūrī-forūš tūrī-je mū tourāt/tūrijat⁺
4868 4869
ﺗﻮرﻳﻪ ﺗﻮز
4870
ﺗﻮز
tūr tūr tūr tūr tūr tūr tūr-e sīmī tourāt/torāt⁺ tūrān
tourije⁺ tūz tūz : ū<*ō
Bemerkung
1012 Quellenangaben
(s. ﺗﺎرtār)
Turanierland (n.); (LN) Turan (zur Sassanidenzeit das Gebiet von Kelat in Belutschistan) (Name einer persischen Königin) (LN) Turan Turaner (m.) Thora (f.) Turbine (f.) Eindruck (m.) (räumlich) von Tur gemacht Anschwellung (f.); Entzündung (f.) Fasanenhügel (m.) (ein Hügel bei Asterabad) Gesetz (n.) Prinz (m.) Schakal (m.) (männlicher Name) Spitzen Spitzenhändler (m.) Haarnetz (n.) die Thora Thora (f.)* (die) Rinde (des Bergmandelbaumes, die um Bogen und Pfeilschaft gewunden wird) (davon Ableitung (ON) auf -ī)
GK 179 Firdausī (Šāhnāma 18/2), Īrānšahr I 76/6 Nicolas 1887:I 281 Īrān 6023/3b Nicolas 1887:I 340 Īrān 6039/3d Saʿdī (Rückert 1874:26), Matthäus 5/17, Nicolas 1887:I 120, 429 Firdausī (Gedichte 214), Īrān 4369/1a, Īrānšahr I 75/2, Salemann/Shukovski 1889:96 Tārīḫ-i Ṭabarī 473/22 Barzūn. (7) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 110/1) FA 10/21a Kaihān 1311:I 62/1, Īrān 6023/2e Haïm 1931:I 267a Firdausī (GK 147) Īrān 6011/3e Dorn 1875:49 FR I 29/5 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 113/13, 20) GK 37 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 100/19) Litt 71 Litt 105 Litt 80 Tārīḫ-i Ṭabarī 7/9, Saʿdī (Būstān 77), Firdausī (Gedichte 15/13), Armaġān XVI 142/18, Morier 1905:V/5 Hamīdī 143/12 Nachw. FR I 45/21 Abū Saʿīd (MF I 67/8), (Sūzanī 74/1 (FR I 157/21))
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4871 4872
ﺗﻮز ﺗﻮز
4873 4874 4875 4876 4877 4878 4879 4880 4881
ﺗﻮزوﮎ (*Pl. ات-) ﺗﻮزوﮎ ﺗﻮزى ﺗﻮزى ﺗﻮزﻳﺪن ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺗﻮزﻳﻊ ﺧﻮارﺑﺎر ( ﻣﻴﺎن،ﺗﻮزﻳﻊ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
4882 4883
ﺗﻮزﻳﻌﻰ ﺗﻮزﻳﻦ
4884 4885
ﺗﻮﺳﺖ ﺗﻮﺳﻂ
4886 4887 4888
ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻮﺳﻂ (ﺗﻮﺳﻂ داﻧﻰ ﮐﺮدن )از
4889 4890 4891 4892 4893
ﺗﻮﺳﻂ ﮐﺮدن ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ
4894 4895
ﺗﻮﺳﻌۀ ﺝﻨﮓ (ﺗﻮﺳﻌﻪ دادن )ﺑﻪ
4896
( ﺗﺎ،ﺗﻮﺳﻌﻪ داﺷﺘﻦ )از
4897 4898 4899 4900
ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻮﺳﮑﺎﻧﻰ (ﺗﻮﺳﻞ )ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻞ ﺝﺴﺘﻦ
tūz tawwaz tūzūk⁺⁺ tūzūk⁺⁺ (Pl. -āt*) tūzī : ū<*ō tawwazī <- >ﺗﻮزtūzīdan
Deutsch
Bemerkung
Borke (f.) (ON)
Niẓāmī (Ritter 1927:35) (= ﺗﻮﻩtawwe; davon GK 187 Ableitung auf -ī) EdI V 236a GK II 361 Farruḫī (LF 84/13, Dīvān 4/8) GK 187 (=)ﺗﻮﺧﺘﻦ FA Smiles 2/22 Smiles 11/8, Īrān 5843/2a Īrān 6427/3c (Iṭṭilāʿāt 3807/1a), Īrān 5972/2e, Īrānšahr I 54/6, 118/11, III 74/16, (Litten 1919:10/11) Haïm 1931:II 236b Polak 1865:II 112
Einrichtung (f.) Verordnung (f.) Leinen (n.); Kattun (m.) (aus Tos) aus Tawwa Verbreitung (f.) Verteilung (f.) Lebensmittelverteilung (f.) verteilen (was; an; unter) verteilend; VerteilungsSattelfilz (m.) (kleine Filzdecke auf dem Polster unterm Pferdesattel)
(= ﺗﻮ اﺳﺖto ast) durch (beim Passiv)
tawassot⁺ tawassot⁺ tawassot⁺-dānī kardan (az) tawassot⁺ kardan (+Akk.) touseʾe⁺ touseʾe⁺ touseʾe⁺ touseʾe⁺
vermitteln Ausbreitung (f.); Verbreitung (f.) Ausdehnung (f.) Ausweitung (f.) Erweiterung (f.)
touseʾe⁺-je ǧang touseʾe⁺ dādan (be)
Kriegsausweitung (f.) erweitern (was)
touseʾe⁺ dāštan (az; tā)
sich ausdehnen; sich erstrecken (von; bis) ausgedehnt werden toskanisch Zuflucht (f.) (zu) um Gnade bitten
touseʾe⁺ jāftan toskān⁺⁺⁺ī tawassol⁺ (be) tawassol⁺ ǧostan
mittels; vermittels Vermittlung (f.) vermitteln; eintreten (für)
Quellenangaben
Rosen 1915:122 Īrān 4660/1c, 6411/3g, Īrānšahr I 54/6, Browne 1316:6/26 Rāhnamā-i dānišgāh III 155/21 Īrānšahr IV 78/6, Beck 1914:116 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 53/2f.) Saʿdī (Gulistān 41/15) Īrān 4664/1a Armaġān XVIII 232/22 Šaibānī 1314:I 3/3 Kašf-i talbīs 68/7, Īrān 4697/1f, 5979/1b, Rāhnamā-i dānišgāh c 13, Smiles 87/12 Īrān 5980/1d Kasravī 1304:5/23, Kašf-i talbīs 51/4, Kaihān 1311:I 16/14 Īrān 4662/1b Kašf-i talbīs 105/6 Smiles 62/14 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 54, Schiller 87/20 Šarq 684/4
1013
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
4901 4902 4903 4904 4905 4906
(ﺗﻮﺳﻞ ﺝﺴﺘﻦ )ﺑﻪ (ﺗﻮﺳﻞ ﺝﺴﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻞ ﮐﺮدن ﺗﻮﺳﻞ ﮐﺮدن ﺗﻮﺳﻦ ﺗﻮﺳﻦ
4907
ﺗﻮﺳﻦ
4908 4909 4910 4911 4912 4913 4914 4915 4916
ﺗﻮﺳﻦ (ﺗﻮﺳﻦ ﺁﺳﺎ)ى ﺗﻮﺳﻦ ﻓﻠﮏ ﺗﻮﺳﻴﻦ ﺗﻮش ﺗﻮش ﺗﻮش ﺗﻮﺷﺘﺮ ﺗﻮﺷﻘﺎن ﻳﻴﻞ
4917 4918 4919 4920 4921
ﺗﻮﺷﮏ ﺗﻮﺷﮏ ﺗﻮﺷﻪ ﺗﻮﺷﻪ ﺗﻮﺷﻪ
4922 4923 4924 4925
ﺗﻮﺷﻪ ﺗﻮﺷﻪ ﺗﻮﺷﻪ اﻧﺒﺎﺷﺘﻦ ﺗﻮﺷﻪ دان
4926 4927 4928
ﺗﻮﺷﻪ دان ﺗﻮﺷۀ راﻩ ﺗﻮﺷﻴﺢ
tawassol⁺ ǧostan (be) tawassol⁺ ǧostan (be) tawassol⁺ kardan tawassol⁺ kardan tousan tousan tousan tousan tousan-āsā(j) tousan-e falak⁺ tūsīn⁺⁺ tūš tūš tūš : ū<*ō tūštar toušeqan⁺⁺-jīl⁺⁺ tūšak tūšak tūše tūše : ū<*ō tūše(-je)
tūše tūše tūše ambāštan (+Akk.) tūše-dān tūše-dān tūše-je rāh toušīh⁺
Deutsch
Bemerkung
sich bittend wenden (an) sich zu bedienen suchen (wessen) beten fürbitten Fohlen (n.)*; Füllen (n.)* Roß (n.); wildes, feuriges Roß; unbändiges Roß störrisch; widerspenstig unbändig wie ein ungebärdiges junges Roß der Renner Himmel (Name eines Mongolen) (= ﺗﻮ اشto-aš) Kraft (f.); Stärke (f.) Macht (f.) Bock (m.); Ziegenbock (m.) Jahr (n.) des Hasen (4. Jahr der uigurischen Zwölferreihe) Kissen (n.) Matratze (f.) Eßwaren Nahrungsmittel (n.); Lebensmittel (n.) Reisekost (f.); Wegkost (f.); Verpflegung (f.); Mundvorrat (m.) (für) Wegvorrat (m.) Wegzehrung (f.) mit Lebensmitteln versehen Lebensmittelsack (m.); Lebensmittelbehältnis (n.) Reisetasche (f.) Reisekost (f.); Wegkost (f.) (Gedicht, in dem aus bestimmten Wörtern oder Wortteilen zweier oder dreier Verse ein neuer Vers gebildet
1014 Quellenangaben Šarq 689/21 Šarq 36/2f., Phl 409/22 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 124/6) Šams-i Faḫrī (Lexicon 59/14) Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 224/14) Šams-i Faḫrī (Lexicon 105/15), Ḥāfiẓ (Dīvān 21/7, 101/4), Ẓuhūrī (BA I 125a) FR I 126/17, Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1906:35/4), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 501) Šams-i Faḫrī (Lexicon 106/10) Sirāǧuʾd-Dīn Rāǧī (FR I 72/6) Šams-i Faḫrī (Lexicon 91/11) Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/1) Jensen 1931:76 Morier 1905:86/16 Firdausī (GK 36) Haïm 1931 Iskandar Munšī (Erdmann 1861:499), Gš 7/8 Morier 1905:150/20, 151/10 Nicolas 1887:II 67 Morier 1905:I 33/14, Nicolas 1887:I 213 Asadī (Garšāsbnāma 313), Nicolas 1887:I 40 Hātif Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 3/7), Firdausī (Gedichte 4/2), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/2), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 24), Hinz 1942:72 Salemann/Shukovski 1889:80a+ Buch der Richter 7/8 Nicolas 1887:I 64 BA I 93a Matthäus 10/10 Anvarī GK II 270
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
werden kann) Wehrgehängevers (m.) (aus den Anfangsbuchstaben anderer Verse gebildet) sangbares Strophengedicht; Stanzen- (= ﻣﻮﺷﺢmowaššah) gedicht (n.) Aufhäufung (f.) (= ﺗﻮﺳﻴﻦtūsīn) Berührung (f.) Verbindung (f.) Anpreisung (f.) Kennzeichnung (f.) lobende Beschreibung (f.); Schilderung (f.); Lob (n.)
4929
ﺗﻮﺷﻴﺢ
4930
(Pl. ات-) ﺗﻮﺷﻴﺢ
4931 4932 4933 4934 4935 4936 4937
ﺗﻮﺷﻴﻊ ﺗﻮﺷﻴﻦ ﺗﻮﺹﻞ ﺗﻮﺹﻞ ﺗﻮﺹﻴﻒ ﺗﻮﺹﻴﻒ ﺗﻮﺹﻴﻒ
4938 4939 4940 4941 4942
ﺗﻮﺹﻴﻒ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﻮﺹﻴﻒ ﮐﺮدن (ﺗﻮﺹﻴﻒ ﮐﺮدن )از (ﺗﻮﺹﻴﻪ )ﺑﻪ ( ﮐﻪ،ﺗﻮﺹﻴﻪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
4943 4944 4945
ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺗﻮﺿﻴﺢ
tousīf⁺-āmīz : ī<*ē tousīf⁺ kardan (+Akk.) tousīf⁺ kardan (+Akk./az) tousije⁺ (be) tousije⁺ kardan (+Akk.; be; ke) touzīh⁺ touzīh⁺ touzīh⁺
4946
ﺗﻮﺿﻴﺢ
touzīh⁺
Bemerkung (f.) Darlegung (f.); Darstellung (f.) deutliche Auseinandersetzung (f.); Verdeutlichung (f.) Erklärung (f.); Erläuterung (f.)
4947 4948
ﺗﻮﺿﻴﺢ (Pl. ات-) (ﺗﻮﺿﻴﺢ )از
touzīh⁺ touzīh⁺ (Pl. -āt) (über)
Verdeutlichung (f.) Aufklärung (f.) (über)
4949 4950 4951 4952 4953
ﺗﻮﺿﻴﺢ دادن ﺗﻮﺿﻴﺢ دادن (ﺗﻮﺿﻴﺢ دادن )ﮐﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﮐﺮدن (ﺗﻮﺿﻴﺤﻰ ﻧﮕﺎﺷﺘﻦ )در ﺑﺎب
auseinandersetzen; darlegen verdeutlichen die Erklärung abgeben; erklären (daß) auseinandersetzen eine klare Darstellung verfassen (von)
4954
(ﺗﻮﻃﻦ )در
touzīh⁺ dādan (+Akk.) touzīh⁺ dādan (+Akk.) touzīh⁺ dādan (ke) touzīh⁺ dādan (+Akk.) touzīh⁺-ī negāštan (dar bāb-e) tawatton⁺ (dar)
toušīh⁺ toušīh⁺ (Pl. -āt) toušīʾ⁺ tūšīn⁺⁺ tawassol⁺ tawassol⁺ tousīf⁺ tousīf⁺ tousīf⁺
Bemerkung
bezeichnend; kennzeichnend loben; rühmen; preisen beschreiben; schildern (was) Empfehlung (f.) (an) empfehlen (was/wen; wem; daß)
sich Niederlassen (n.); Niederlassung (f.) (in)
Quellenangaben Daulatšāh (Erdmann 1861:754/4) EdI III 859a Haïm 1931 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/1 Morier 1905:158/12 Īrān 6073/1e Ramażānī 1315:51/12 Haïm 1931 Qāʾānī (Hammer-Purgstall 1855:605/1), Morier 1905:5/1, Smiles 175/1, Salemann/Shukovski 1889:80a+ Haïm 1931 Psalm 29/1, 66/2 Mīnuvī 1307:VI/12, Īrānšahr I 244/2, Gš 5/10 Muqaddam 1313:4/14, Īrān 4654/1b (Īrānšahr II 614/8f.), Kitāb 12/15, (Browne 1316:5/17), Smiles 177/16 Īrānšahr I 75/23, 24 Īrān 4639/2b Šaibānī 1314:I 6/5, Kaihān 1311:I 9/4, Rāhnamā-i dānišgāh c 10, Nr 5/25 Pāzārgād 1315:365/11, Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvībnāma-hā 2/2, Īrān 6023/2b, Gš 2/13 Rāhnamā-i dānišgāh III 154/9 Kašf-i talbīs 53/8, 142/2, Īrān 6072/4d, Browne 1316:4/12 Kašf-i talbīs 91/12, Īrān 4639/24 Ramażānī 1315:6/9 Īrān 4687/3b Mīnuvī 1307:IX/14 Nr 40/5 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 19/5, 19)
1015
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
4958
(ﺗﻮﻃﻦ ﮐﺮدن )در (ﺗﻮﻃﺌﻪ ﭼﻴﺪن )ﮐﻪ ،ﺗﻮﻃﺌﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ (ﺑﺮاى ﺗﻮﻃﺌﻪ/ﺗﻮﻃﻴﻪ
4959 4960 4961 4962 4963 4964 4965 4966 4967 4968 4969 4970 4971 4972 4973
ﺗﻮﻋﻰ ﺗﻮغ ﺗﻮغ ﺗﻮغ ﺗﻮﻏﺪرى ﺗﻮﻏﻠﻮ ﺗﻮﻏﻠﻰ ﺗﻮﻏﻞ ﺗﻮف ﺗﻮﻓﺎن ﺗﻮﻓﻞ ﺗﻮﻓﻨﻪ ﺗﻮﻓﻴﺮ ﺗﻮﻓﻴﺮ ﺗﻮﻓﻴﻖ
4974
ﺗﻮﻓﻴﻖ
toufīq⁺
Erfolg (m.)
4975 4976
ﺗﻮﻓﻴﻖ ﺗﻮﻓﻴﻖ
toufīq⁺ toufīq⁺
Gnade (f.) Gottes göttlicher Beistand
4977 4978 4979
ﺗﻮﻓﻴﻖ (ﺗﻮﻓﻴﻖ دادن )…را ﺗﻮﻓﻴﻖ راﻩ راﺳﺖ
toufīq⁺ toufīq⁺ dādan (…rā) toufīq⁺-e rāh-e rāst
4980 4981 4982 4983 4984
(ﺗﻮﻓﻴﻖ ﻳﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻪ ﺗﻮﻗﺎت ﺗﻮﻗﺎﺗﻴﻤﻮر ﺗﻮﻗﻊ ﺗﻮﻗﻊ
Zusammenstellung (f.) Hilfe gewähren (wem) die Gnadenleitung auf den rechten Weg Erfolg haben (mit) (ON, Stadt in Armenien) (Name eines Mongolen) Anliegen (n.) Erwartung (f.)
4955 4956 4957
Bemerkung
1016 Quellenangaben
tawatton⁺ kardan (dar) touteʾe⁺ čīdan (ke) touteʾe⁺ kardan (bar-alej⁺h⁺; be-rāj-e) touteʾe/touteje⁺
sich niederlassen (in) sich verschwören (daß/zu) sich verschwören (gegen; zu)
Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 78/6) Haïm 1931 Šarq 122/29, 576/21f., Haïm 1931
Verschwörung (f.); Anschlag (m.)
tawaʾī⁺ tūq tūq : ū<*ō tūq tūqdarī⁺⁺ tūqlū⁺⁺ tūqlej⁺⁺ tawaqqol⁺ tūf⁺⁺⁺ tūfān⁺ tūfal tūfane toufīr⁺ toufīr⁺ toufīq⁺
Nachdenken (n.) (bildlich) Brennholz (n.) (Name eines Baums) Tamariske (f.) Trappe (f.) (Vogel) dreijähriges Lamm
Šaibānī 1314:I 40/14, Īrān 5707/1g, Šarq 123/7 Ġanī (Ġazaliyāt 2/4) Šams-i Faḫrī (Lexicon 66/10) GK 37 Šams-i Faḫrī (Lexicon 66/2) FR I 29/16 Mūsī Žūrdān 26/12
Eindringen (n.) Tuff (m.) Sturm (m.) Kupferhammerschlag (m.) Bartflechte (f.) (an den Bäumen) Gewinn (m.) Überfluß (m.) Beistand (m.); Hilfe (f.)
toufīq⁺ jāftan (be) tūqāt tūqā⁺⁺-tejmūr⁺⁺ tawaqqoʾ⁺ tawaqqoʾ⁺
(= ﺗﺎغtāq) (= ﺗﺎغtāq) (= ﺗﻮﻏﻠﻮtūqlū)
(lateinisch)
(wohl falsch)
(Litten 1919:8/17) Rāhnamā-i dānišgāh III 152/6 Īrān 6427/3a Achundow 317 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 20/11) Ḥāfiẓ (Dīvān 10/8) ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/33*) Minūčihrī 1/21, Armaġān XVI 1/7, Fleischer 1875:202 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 6/13), NāṣirḪusrau (Raušanāʾīnāma 10, 567), Rāhnamā-i dānišgāh IX 3/26, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 4/5) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 70) Saʿdī (Badāyiʿ 147/4), Salemann/Shukovski 1889:80a+ Nicolas 1887:I 213 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 23/2) Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 3/11) Browne 1316:14/5f. Morier 1905:VII/10 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/2) Rosen 1925:141 Saʿdī (Gulistān 66/19), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
4985
(ﺗﻮﻗﻊ )ﺑﻪ
4986
(ﺗﻮﻗﻊ داﺷﺘﻦ )از
4987 4988 4989 4990
ﺗﻮﻗﻊ ﮐﻨﻨﺪﻩ (ﺗﻮﻗﻊ… داﺷﺘﻦ )از ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﻗﻒ
4991 4992 4993 4994 4995 4996 4997 4998 4999
ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﻗﻒ (ﺗﻮﻗﻒ )در ﺗﻮﻗﻒ اﺝﺒﺎرى ﺗﻮﻗﻒ داﺷﺘﻦ (ﺗﻮﻗﻒ داﺷﺘﻦ )در (ﺗﻮﻗﻒ داﺷﺘﻦ )در
5000 5001
ﺗﻮﻗﻒ ﺷﺐ ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن
5002 5003 5004 5005 5006 5007
ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن (ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن )در (ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن )در در،ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮدن )در (روى
Deutsch
tawaqqoʾ⁺ (be)
Hoffnung (f.) (auf)
tawaqqoʾ⁺ dāštan (+Akk; az; +Subj.) tawaqqoʾ⁺-konande tawaqqoʾ⁺… dāštan (az) tawaqqof⁺ tawaqqof⁺
erwarten; erhoffen (was; von; daß) Bittsteller (m.); Bettler (m.) erwarten (was; von) Anhalten (n.) Aufenthalt (m.)
tawaqqof⁺ tawaqqof⁺ tawaqqof⁺ tawaqqof⁺ tawaqqof⁺ (dar) tawaqqof⁺-e eǧbārī⁺ tawaqqof⁺ dāštan tawaqqof⁺ dāštan (dar) tawaqqof⁺ dāštan (dar)
Haltmachen (n.); Stehenbleiben (n.) sich Halten (n.) Stillstand (m.) Zahlungsunfähigkeit (f.) Verweilen (n.) (in) Zwangsaufenthalt (m.) zögern liegen (in) weilen; verweilen; sich aufhalten; bleiben (in)
tawaqqof⁺-e šab tawaqqof⁺ kardan
Nachtaufenthalt (m.) Halt machen; halten; stehen bleiben
tawaqqof⁺ kardan tawaqqof⁺ kardan tawaqqof⁺ kardan tawaqqof⁺ kardan (dar) tawaqqof⁺ kardan (dar) tawaqqof⁺ kardan (dar; dar rūj-e)
lagern parken (Kraftwagen) still stehen bleiben wohnen (in) sich aufhalten; weilen; verweilen
Bemerkung
Quellenangaben 40/9), Nāṣir-Xusrau (Saʿādatnāma 71), Salemann/Shukovski 1889:80a+ Saʿdī (Gulistān 17/8), Malkum-Ḫān 1340:15/13 Ḥāfiẓ (Dīvān 196/3V.), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 4/5), Hugo 36/20a, Morier 1905:58/1 Nicolas 1887:I 332 Saʿdī (Gulistān 39/10), Šarq 574/29 Salemann/Shukovski 1889:80a+ Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 16/5), Isḥāq 1351ff.:I 13/13, 51/7, Pāzārgād 1315:475/18, Īrān 4684/1a, 6411/3a, 2. Mose 12/40, Morier 1905:38/3, Litten 1919:2/2, Rosen 1898:124, Salemann/Shukovski 1889:80a+ Šarq 169/14 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 14/19) Rāhnamā-i dānišgāh III 157/19 Farhangistān 1317:50/4 Malkum-Ḫān 1340:5/1 Māǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 8/27 Šarq 13/10 Smiles 16/3 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 101/11), Šarq 170/23, Qulī-Xān (Sifāratnāma 101/11), 2. Mose 24/14 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 7/9) Šams-i Faḫrī (Lexicon 104/16*), Fleischer 1875:174, (Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 21/4)) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 16/16) Iṭṭilāʿāt 4419/2c ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 324/23) Buch der Richter 20/26, 1. Mose 26/3 1. Mose 11/31 FR I 25/18, FN I 10/14b, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 35/5, 50/4), Mīrḫwānd (Samanidenkönige 47/13), Īrānšahr II 2/3, Rosen 1898:130
1017
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5008 5009
ﺗﻮﻗﻒ ﮔﺎﻩ ﺗﻮﻗﻤﻖ
5010 5011 5012
ﺗﻮﻗﻴﺮ (ﺗﻮﻗﻴﺮ ﮐﺮدن )…را ﺗﻮﻗﻴﻊ
5013 5014 5015 5016
ﺗﻮﻗﻴﻊ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﻓﺮﻣﺎن
5017
ﺗﻮﻗﻴﻒ
Aufenthaltsort (m.) Schlegel (m.); Klöpfel (m.) (aus Holz) Achtung (f.) Ehren erweisen (wem) (Name einer alten Schriftart für Staatsurkunden) Handzeichen (n.) königlicher Namenszug Siegel (n.) Befehl (m.) mit königlichem Namenszug* Anhaltung (f.); Festnahme (f.); Verhaftung (f.)
5018 5019 5020 5021
ﺗﻮﻗﻴﻒ ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮐﺮدن ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮐﺮدن ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮐﺮدن
touqīf⁺ touqīf⁺ kardan (+Akk.) touqīf⁺ kardan (+Akk.) touqīf⁺ kardan (+Akk.)
Beschlagnahme (f.); Einziehung (f.) beschlagnahmen einstellen (Zeitung) festnehmen; verhaften
5022 5023
ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮐﺮدن (ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮐﺮدن )در
halten; anhalten festhalten (wen; in)
5024 5025
ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮔﺎﻩ ﺗﻮﻗﻴﻒ ﮔﺎﻩ اﺳﻴﺮان ﺝﻨﮕﻰ
Anhaltelager (n.) Kriegsgefangenenlager (n.)
Īrān 5909/2d Īrān 5976/1c
5026 5027 5028 5029
ﺗﻮﻗﻴﻒ ﻣﻮﻗﺖ ﺗﻮﮐﻞ ﺗﻮﮐﻞ ﺗﻮﮐﻞ
touqīf⁺ kardan (+Akk.) touqīf⁺ kardan (+Akk.; dar) touqīf⁺-gāh touqīf⁺-gāh-e asīr⁺-ān-e ǧangī touqīf⁺-e mowaqqet⁺ tūkal⁺⁺ tawakkol⁺ tawakkol⁺
Kašf-i talbīs 4/3, 49/12, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 56, Īrānšahr I 139/24, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 4/11b Īrān 5707/1f, 6019/2c, 2d Īrān 5707/1f, 6019/2d Kašf-i talbīs 37/15f. Kašf-i talbīs 4/20, 97/16, Īrān 4368/1d, 4679/1a, 5707/1g Īrān (5972/2g), 6012/2b, Šarq 120/16 Kašf-i talbīs 97/16
Untersuchungshaft (f.) (Name eines Mongolen) Ernennung (f.) Gottvertrauen (n.)
5030
(ﺗﻮﮐﻞ )ﺑﺎ
5031 5032 5033 5034
ﺗﻮﮐﻞ ﭘﻴﺸﻪ (ﺗﻮﮐﻞ داﺷﺘﻦ )ﺑﺮ (ﺗﻮﮐﻞ ﮐﺮدن )ﺑﺮ (ﺑﺮ/ﺗﻮﮐﻞ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 5/17 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/17) Morier 1905:III/15 Saʿdī (Gulistān 71/6), ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾlauliyā I 11/18), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 7/21) ʿAṭṭār (Pandnāma 95, 99), Morier 1905:11/15, Haïm 1931:I 249b Ġanī (Ġazaliyāt 8/7) Psalm 2/12, 11/1, 25/20 Habakuk 2/18 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 124/6), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 37), Matthäus 27/43, Psalm
tawaqqof⁺-gāh tūqmaq⁺⁺ touqīr⁺ touqīr⁺ kardan (…rā) touqīʾ⁺ touqīʾ⁺ touqīʾ⁺ touqīʾ⁺ touqīʾ⁺-farmān touqīf⁺
tawakkol⁺ (bā)
Vertrauen (n.) (zu)
tawakkol⁺-pīše tawakkol⁺ dāštan (bar) tawakkol⁺ kardan (bar) tawakkol⁺ kardan (be/bar)
Vertrauensseligkeit (f.) trauen (wem); vertrauen (auf) sich verlassen (auf) vertrauen (auf)
Bemerkung
1018 Quellenangaben Īrān 4369/2d, 6478/1a Nicolas 1887:II 43 Morier 1905:III/16 (MF I 68/20) Jensen 1931:12 Saʿdī (Būstān 24) Jensen 1931:12 Saʿdī (Būstān 24), Niẓāmī (Ritter 1927:49) Saʿdī (Būstān 24)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
5035 5036 5037 5038 5039 5040
ﺗﻮﮐﻴﺪ ﺗﻮﻻ ﮐﺮدن (ﺗﻮﻻ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﻮﻻ)ى ﺗﻮﻟﺪ ﺗﻮﻟﺪ
5041 5042 5043 5044
ﺗﻮﻟﺪ ﺗﺎزﻩ ﺗﻮﻟﺪ ﮔﺎﻩ ﺗﻮﻟﺪ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺗﻮﻟﺪ ﻳﺎﻓﺘﻦ
5045 5046 5047 5048 5049 5050 5051
ﺗﻮﻟﮏ ﺗﻮﻟﮏ ﺗﻮﻟﮏ ﮐﺮدن ﺗﻮﻟﮏ ﮐﺮدن ﺗﻮﻟﻢ ﺗﻮﻟﻮن ﺗﻮﻟﻪ
tūlak tūlak tūlak kardan tūlak kardan tūlam tūlūn⁺⁺ tūle
5052 5053 5054 5055 5056 5057 5058 5059 5060 5061 5062 5063 5064
ﺗﻮﻟﻪ ﺗﻮﻟﻪ ﺗﻮﻟۀ ﺷﮑﺎرى ﺗﻮﻟﻰ ﺗﻮﻟﻰ ﺗﻮﻟﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﻮﻧﺪهﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﺮدن
tūle tūle : ū<*ō tūle-je šekārī tūlī⁺⁺ tawallī toulijat⁺ toulīd toulīd⁺ toulīd⁺-e ḫond-hā toulīd⁺-e sang-hā toulīd⁺ šodan toulīd⁺ kardan (+Akk.) toulīd⁺ kardan (+Akk.)
(ON, Festung im afghanischen Ghor) Mauser (f.) die Federn verlieren; sich mausern sich haaren (ON, Ort in Gilan) (Name einer Mongolin) (= ورﺗﺎجwartāǧ, (im Iraq) Sonnenblume (f.) ﭘﻨﻴﺮﮎpanīrak) Jagdhund (m.) junger Hund Jagdhund (m.) (männlicher Name) (einer der kurdischen Lakstämme) Stiftungsverwaltung (f.) Hervorrufen (n.) Zeugung (f.); Erzeugung (f.) Lautbildung (f.) Gesteinsbildung (f.) entstehen gebären hervorrufen
5065 5066
ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﺮدن ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﺮدن
toulīd⁺ kardan (+Akk.) toulīd⁺ kardan (+Akk.)
verursachen zeugen
toukīd⁺ tawallā⁺ kardan (+Akk.) tawallā⁺ kardan (be) tawallā⁺(j)(-e) tawallod⁺ tawallod⁺ tawallod⁺-e tāze tawallod⁺-gāh tawallod⁺ jāftan tawallod⁺ jāftan
Gewahrsam (m.); Haft (f.) leiten verwalten; regieren (was) Abkehr (f.); Abwendung (f.) (von) Geburt (f.) natürliche Verkettung (der Ursachen und Folgen) Wiedergeburt (f.) Geburtsort (m.) entstehen geboren werden
Quellenangaben 4/5, 23/28, 78/7 Saʿdī (Gulistān 35/16) ʿAṭṭār (Nicholson 1906:346) ʿAṭṭār (Nicholson 1906:346) Saʿdī (Būstān 102, Ḫavātīm 55/5) Mīnuvī 1307:X/1, 4, Īrānšahr III 217/18 EdI V 204b Haïm 1931:II 220a ʿAṭṭār (Qazvīnī 1907:VIII/5) Īrānšahr I 133/13 Isḥāq 1351ff.:I 135/4, Ṣādiqī 1316:214/13, Īrān 4704/1f, Apostelgeschichte 2/8, Matthäus 2/1, 26/24 EdI II 171a Nicolas 1887:II 121 Nicolas 1887:I 345 Nicolas 1887:II 121 EdI II 180b Rašiduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/10) Šams-i Faḫrī (Lexicon 16/6) Nicolas 1887:I 193 GK 37 Farruḫī (Dīvān 103Fn.), Litt 116 MF I 244/17 EdI III 11b Uṣūl 16, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 140/13) Īrān 6406/1c Beck 1915:356 Rāhnamā-i dānišgāh V 223/4f. Haïm 1931 Kaihān 1311:I 43/20, Īrān 6411/3c Smiles 161/28 Īrān 6023/1c, 6411/3b, 6432/1e, Īrānšahr II 594/11 Beck 1914:390 1. Chronik 14/3, Psalm 2/7, Nicolas 1887:I
1019
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
5067
(ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﺮدن )از
5068 5069
ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮐﻨﻨﺪ۽ ﮔﻨﺪم
5070 5071 5072 5073 5074 5075 5076
ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﺎز ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺜﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺜﻞ ﻣﻮش هﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ… ﮐﺮدن ﺗﻮﻟﻴﺪ… ﮐﺮدن ﺗﻮﻟﻴﺪ… ﮐﺮدن ﺗﻮﻣﺎن
5077
ﺗﻮﻣﺎن
tūmān⁺⁺
5078 5079
ﺗﻮﻣﺎن ﺗﻮﻣﺎن
tūmān⁺⁺ tūmān⁺⁺
5080 5081 5082
ﺗﻮﻣﺎن ﺗﻮﻣﺎن ﺗﻮﻣﺎن
tūmān⁺⁺ tūmān⁺⁺ tūmān/tomān⁺⁺
5083
ﺗﻮن
5084 5085 5086 5087
ﺗﻮن ﺗﻮن ﺗﻮن ﺗﺮﻩ ﺗﻮﻧﺲ
5088
ﺗﻮﻧﻞ
5089 5090
ﺗﻮﻧﻞ زدن ﺗﻮﻧﻪ
5091
ﺗﻮﻧﻰ
toulīd⁺ kardan (+Akk.; az) toulīd⁺-konande toulīd⁺-konande-je gandom toulīd⁺-e gāz⁺⁺⁺ toulīd⁺-e mesl⁺ toulīd⁺-e mesl⁺-e mūš-hā toulīd⁺-e… kardan toulīd⁺-e… kardan toulīd⁺-e… kardan tūmān⁺⁺
tūn tūn ton⁺⁺⁺ tawan-tare tūnes tūnel⁺⁺⁺ tūnel⁺⁺⁺ zadan tūne tūnī
Deutsch
Bemerkung
erzeugen (was; aus) Erzeuger (m.) Weizenerzeuger (m.) Gaserzeugung (f.) Zeugung (f.) die Vermehrung der Mäuse bilden (was) erzeugen (was) verursachen (was) (Ende des 18. Jahrhunderts:) Goldstück (n.) (eine Goldmünze zu zehntausend Dinar oder zehn Gran) (Heersabteilung von) zehntausend Mann (im 17. Jahrhundert) vier Gran (in der Mongolenzeit) zehntausend Dinar (oder) sechzigtausend Dirhem (kleinster) Steuerbezirk Gebiet (n.) sehr viel; (seit der Mongolenzeit) zehntausend (davon Ableitung (ON, Stadt in Ostpersien) auf -ī) Ofen (m.) Tonne (f.) (Gewicht) Gartenkresse (f.) (Lepidium sativum) (davon Ableitung (ON) Tunis auf -ī) Durchstich (m.) Tunnel (m.) einen Tunnel graben (nicht verwobener Einschlagfaden, der an der Rückseite des Teppichs herabhängt) Tuner (m.); aus Tun
1020 Quellenangaben 472 Īrān 4654/3b, 6411/3c, Haïm 1931, Nicolas 1887:I 472 Īrān 6466/2e Īrān 6466/2e Rāhnamā-i dānišgāh III 159/4 Rāhnamā-i dānišgāh V 85, 86 Pāzārgād 1315:558/2 Kaihān 1311:I 35/21 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 323, Īrān 6023/1c Šarq 634/18 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/5, EdI IV 905, Hinz 1942:96, Rosen 1898:289, Rosen 1926:122 EdI IV 905 EdI IV 905 EdI IV 905 EdI II 68a Kaihān 1311:II 151/24 EdI IV 905 Ẕuʾl-Faqār (Dīvān 424), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 141/4) LF (GK 20) Kašf-i talbīs 59/8, Kāva Achundow 362 Īrān 6023/1b Īrān 4661/1b, 4677/1f, 4694/1d, Rosen 1898:270 Īrān 4694/1d Suf 35 FA 337/12a
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
5092 5093 5094 5095 5096 5097 5098
ﺗﻮﻧﻴﺲ ﺗﻮﻩ ﺗﻮﻩ ﺗﻮهﻢ ﺗﻮهﻢ ﺗﻮهﻢ (Pl. ات-) ﺗﻮهﻢ
5099
ﺗﻮهﻢ ﮐﺮدن
5100
ﺗﻮهﻢ ﮐﺮدن
5101
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
tūnīs tūh : ū<*ō tawwe tawahhom⁺ tawahhom⁺ tawahhom⁺ tawahhom⁺ (Pl. -āt)
(ON) Tunis Stück (m.) (ON, Stadt in Fars) Argwohn (m.); Mißtrauen (n.) Befürchtung (f.) Gedanke (m.) Wahn (m.); Einbildung (f.) argwöhnen; befürchten halten (was; für)
FR I 84/5f.
ﺗﻮهﻴﻦ
tawahhom⁺ kardan (+Akk.) tawahhom⁺ kardan (+Akk.; +Akk.) touhīn⁺
Šaibānī 1314:I 11/14 Firdausī (GK 37) Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 136/5), GK 187 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 54/1, 117/9) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 34/2) Firdausī (Šāhnāma 7) FR I 25/8, Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 21/9), Īrān 6564/1b, Smiles 161/30 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 57/5, 117/18)
Beleidigung (f.)
5102 5103 5104
ﺗﻮهﻴﻦ ﺗﻮهﻴﻦ ﺗﻮهﻴﻦ
touhīn⁺ touhīn⁺ touhīn⁺
Entnervung (f.) Entwürdigung (f.) Schwächung (f.)
5105 5106 5107 5108 5109 5110 5111 5112
ﺗﻮهﻴﻦ (Pl. ات-) ﺗﻮهﻴﻦ ﺗﻮهﻴﻦ ﺁﻣﻴﺰ ﺗﻮهﻴﻦ ﮐﺮدن (ﺗﻮهﻴﻦ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺗﻮهﻴﻦ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺗﻮى ﺗﻮى
touhīn⁺ touhīn⁺ (Pl. -āt) touhīn⁺-āmīz touhīn⁺ kardan (+Akk.) touhīn⁺ kardan (be) touhīn⁺ kardan (be) toj/tūj towī
Verleumdung (f.) Anklage (f.); Beschuldigung (f.) schimpflich; schmählich schänden beleidigen (wen) verletzen (wen)
Kašf-i talbīs 28/3, 79/14, Šarq 48/23, Beck 1915:356 Beck 1915:356 Kašf-i talbīs 67/15 Kašf-i talbīs 67/15, Šarq 692/5, Beck 1915:356 Schiller 160/22 Schiller 160/18 Schiller 63/2 Schiller 160/8 Hugo 50/22a, Schiller 72/10, 163/6 Phl 10/18
5113
ﺗﻮى
5114 5115 5116
ﺗﻮى ﺁب رﻓﺘﻦ ﺗﻮى ﺁب ﮐﺸﻴﺪن ﺗﻮى اﻧﺒﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻦ
5117
ﺗﻮى ﺑﻮﻏﭽﻪ ﺑﺴﺘﻦ
tūj-e
tūj-e āb-raftan tūj-e āb kašīdan (+Akk.) tūj-e ambār gozāštan (+Akk.) tūj-e būqče bastan (+Akk.)
(s. ﺗﻮto) (Ort und Bezirk südlich von Alwand bei Hamadan) in (+Dat./+Akk.)
EdI III 1262b
Tiefgang (m.) abspülen einlagern
Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 15/2), Iṭṭilāʿāt 1554/4d, Īrān 6023/1c, Fleischer 1875:159, Nicolas 1887:I 296, Rosen 1898:205, Rosen 1925:76, 89, 126 Īrān 6423/2g Nicolas 1887:I 418 Nicolas 1887:I 452
einpacken
Nicolas 1887:I 454
1021
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
5118
ﺗﻮى ﺝﻴﺐ اﻧﺪاﺧﺘﻦ
5119
ﺗﻮى ﺝﻴﺐ ﮔﺬاﺷﺘﻦ
5120
ﺗﻮى درز ﮔﺬاﺷﺘﻦ
5121 5122 5123
ﺗﻮى دﻣﺎﻏﻰ ﺧﻮاﻧﺪن ﺗﻮى زﻟﻔﻰ ﺗﻮى ﺳﺮﮐﻪ ﺧﻮاﺑﺎﻧﺪن
5124
ﺗﻮى ﻣﺸﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ
5125 5126 5127 5128 5129
ﺗﻮى هﻢ ﺗﻮى هﻢ رﻓﺘﻦ ﺗﻮﻳﻞ ﺗﻮﺋﻰ ﺗﻪ
5130 5131
ﺗﻪ ﺗﻪ
5132
ﺗﻪ
5133 5134 5135 5136 5137 5138
ﺗﻪ ﺗﻪ ﺗﻪ ﺗﻪ ﺗﻪ ﺑﻨﺪى ﺗﻪ ﺑﻨﺪى ﮐﺮدن
5139
ﺗﻪ ﺑﻮﺗﻪ
5140 5141 5142
ﺗﻪ ﭘﺎ ﺗﻪ ﭘﺮ ﺗﻪ ﺗﻔﻨﮓ
tūj-e ǧīb andāḫtan (+Akk.) tūj-e ǧīb gozāštan (+Akk.) tūj-e darz gozāštan (+Akk.) tūj-e damāq⁺-ī ḫāndan tūj-zolfī tūj-e serke ḫābāndan (+Akk.) tūj-e mošt gereftan (+Akk.) tūj-e ham tūj-e ham raftan towīl toʾī/tūʾī tah
Deutsch
Bemerkung
1022 Quellenangaben
in die Tasche stecken; einstecken
Nicolas 1887:I 457
in die Tasche stecken; einstecken
Nicolas 1887:I 457
einfügen
Nicolas 1887:I 463
durch die Nase singen Haarnadel (f.) in Essig einlegen
Vazīrī 1331:36/11 Morier 1905:151/1 Nicolas 1887:II 62
ergreifen; packen
Nicolas 1887:I 457 Nicolas 1887:II 241 Nicolas 1887:I 448 Šams-i Faḫrī (Lexicon 88/1, 4) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 251, 252) Polak 1865:II 155
tah tah
bunt durcheinander sich einfügen; Schritt nehmen Stirne (f.) das Dusein; dein Ich (ein Baum aus der Familie der Ulmazenen, Celtis) Zürgelbaum (m.) (Celtis australis)* Baumstumpf (m.) Boden (m.)
ta
du
tah tah tah toh tah-bandī tah-bandī kardan
Falte (f.) Grund (m.) Sohle (f.) Speichel (m.) Vorspeise (f.) die Vorspeise bereiten (Haschisch unter den Tabak der Wasserpfeife mischen) Bodensatz (m.)*; Rückstand (*); Satz (m.)* Sohle (f.); Fußsohle (f.) HinterladerSchwanzschraube (f.) (des Gewehrs)
tah-e būte tah-e pā tah-por tah-e tofang⁺⁺
(mundartlich für ﺗﻮ to)
Haïm 1934:I 505b Ẓahīr Faryābī (Vierzeiler 68/4), Pāzārgād 1315:519/16, Jensen 1931:52, Salemann/Shukovski 1889:33 Bābā Ṭāhir (Dīvān 4/1, 2) Hidāyat (Zinda ba gūr 52/7), Smiles 163/7 FN I 18/4b GK 185 Hidāyat (Iṣfahān 12/5) Morier 1905:66/14 Nicolas 1887:I 291 Mttlgn Or Sem 7/227 Rosen 1925:121 Nicolas 1887:I 290
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5143 5144 5145
ﺗﻪ ﺝﺮﻋﻪ ﺗﻪ ﺧﺎﮎ ﺗﻪ درﻳﺎ
tah-ǧorʾe⁺ tah-e ḫāk tah-e darjā
Nagelprobe (f.) in der Tiefe der Erde Meeresgrund (m.); Meeresboden (m.)
5146
ﺗﻪ دل
tah-e del
Herzensgrund (m.)
5147 5148 5149 5150 5151 5152 5153 5154 5155 5156
(ﺗﻪ دل ﮔﻮ)ى ﺗﻪ دم ﺗﻪ را ﺷﮑﺴﺘﻦ ﺗﻪ ﺳﻴﮕﺎر ﺗﻪ ﻃﻮپ ﺗﻪ ﮐﺮدن ﺗﻪ ﮐﺸﺘﻰ ﺗﻪ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﻪ ﻣﺎﺳﺖ ﺗﻪ ﻧﺸﺴﺖ ﮐﺮدن
mitteilen Bürzel (n.) (des Huhns) den Boden umgraben Zigarettenstumpf (m.) Bodenstück (n.) des Geschützes zusammenfalten unterster Schiffsraum leer sein (Beutel) Grundsuppe (n.) der saueren Milch anschwemmen
5157 5158 5159 5160 5161
ﺗﻪ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﺗﻪ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ (ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻦ ﺷﺪن )ﺑﻪ
tah-del-gū(j) tah-e dom tah-rā šekastan tah-e sīgār tah-e tūp⁺⁺ tah kardan (+Akk.) tah-e kaštī tah kašīdan tah-māst tah-nešast kardan (+Akk.) tah nešastan (+Akk.) tah-nešaste tah-nešīn tah-nešīn tah-nešīn šodan (be)
5162
ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻰ ﮐﺮدن
5163
(ﺗﻬﺎﺝﻢ )ﺑﻪ
5164
(Pl. ات-) (ﺗﻬﺎﺝﻢ )ﺑﻪ
5165 5166 5167 5168 5169 5170 5171 5172
absetzen (von Flüssigem) hinterlegt Ablagerung (f.) Niederschlag (m.); Bodensatz (m.) sich als Niederschlag absetzen (an/auf) absetzen; ablagern (von Flüssigem)
tah-nešīnī kardan (+Akk.) tahāǧom⁺ (be)
Ansturm (m.) (auf)
tahāǧom⁺ (Pl. -āt) (be)
Angriff (m.) (auf)
(ﺗﻬﺎﺝﻢ ﺁوردن )ﺑﻪ (ﺗﻬﺎﺝﻢ ﺁوردن )ﺑﻪ ﺗﻬﺎﻣﻪ ﺗﻬﺎﻣﻪ
tahāǧom⁺ āwardan (be) tahāǧom⁺ āwardan (be) tahāme⁺ tahāme⁺
ﺗﻬﺎﻧﻰ ﺗﻬﺎون (ﺗﻬﺎون ورزﻳﺪن )از ﺗﻬﺘﮏ
tahānī⁺ tahāwon⁺ tahāwon⁺ warzīdan (az) tahattok⁺
angreifen (wen) einfallen; einen Einfall machen (in) (das niedrige arabische Küstenland) (die) Küstenebene (des mittleren Arabiens und Jemens) Glückwünsche Nachlässigkeit (f.) vernachlässigen (was) Zerpflücktwerden (n.)
Bemerkung
Quellenangaben Salemann/Shukovski 1889:33 Pažmān 1317:43/1 Pīrniyā 1313:III 2251/16, Īrānšahr I 719/13, Rosen 1890:96 Īrānšahr II 26/3, III 75/15, Hugo 42/16a, Nicolas 1887:I 191 Nicolas 1887:I 217 Nicolas 1887:I 287 Nicolas 1887:I 321 Īrān 6071/1c Nicolas 1887:I 290 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 136/4) Nicolas 1887:I 156 Morier 1905:114/5 Brugsch 1862:II 254 Haïm 1931 Nicolas 1887:I 345 Nicolas 1887:I 346 Nicolas 1887:I 371 Haïm 1931:I 250b, Nicolas 1887:I 371, 433 Armaġān XVII 332/5f., Iṭṭilāʿāt 3807/7a Nicolas 1887:I 345
Šaibānī 1314:I 4/10, III 585/16, Morier 1905:113/10, Schiller 98/21 Šaibānī 1314:I 4/10, Kaihān 1311:III 2/4, Īrān 6411/3e, Schiller 120/1 Šaibānī 1314:I 76/3 Šaibānī 1314:III 703/8 EdI III 89a Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 102/6), EdI I 253b, III 964b (Pl. v. ﺗﻬﻨﻴﺖtahnijat) (GK II 340) Saʿdī (Gulistān 10/1) Browne 1316:19/5 Ḥāfiẓ (Dīvān 88/7)
1023
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5173 5174 5175 5176 5177 5178
ﺗﻬﺠﺪ ﺗﻬﺠﺪ ﺗﻬﺠﺪ ﺗﻬﺠﻰ ﺗﻬﺠﻰ ﮐﺮدن (ﺗﻬﺪﻳﺪ )ﺑﻪ
5179 5180
(Pl. ات-) (ﺗﻬﺪﻳﺪ )ﺑﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺁﻣﻴﺰ
5181
(ﺗﻬﺪﻳﺪ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
5182 5183
(ﺗﻬﺪﻳﺪ ﮐﺮدن )ﮐﻪ ( ﮐﻪ،ﺗﻬﺪﻳﺪ ﮐﺮدن )…را
5184 5185 5186 5187 5188 5189 5190 5191
ﺗﻬﺬب ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺗﻬﺬﻳﺐ اﻻﺧﻼق ﺗﻬﺬﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﻬﺬﻳﺐ ﮐﺮدن ﺗﻬﺮان
tahazzob⁺ tahzīb⁺ tahzīb⁺ tahzīb⁺ tahzībo⁺-l-aḫlāq⁺ tahzīb⁺ kardan (+Akk.) tahzīb⁺ kardan (+Akk.) tehrān
Höflichkeit (f.) Anordnung (f.) Verbesserung (f.) Veredlung (f.) Sittenbildung (f.); Sittenveredlung (f.) bessern veredeln (ON) Teheran
5192 5193 5194 5195 5196 5197
ﺗﻬﺮان ﺳﭙﺎهﺎن ﺗﻬﮏ ﺗﻬﻠﮑﻪ ﺗﻬﻠﻴﮑﻪ ﺗﻬﻠﻴﮑﻪ ﺗﻬﻠﮑﻪ/ﺗﻬﻠﻴﮑﻪ
tehrān-e sepāhān tahak/tehek tahleke tahlīke tahlīke tahlake/tahleke/tahlīke⁺
(ON, einst Dorf bei Isfahan)
tahaǧǧod⁺ tahaǧǧod⁺ tahaǧǧod⁺ tahaǧǧī⁺ tahaǧǧī⁺ kardan (+Akk.) tahdīd⁺ (be)
Nachtwachen (n.) nächtlicher Koranvortrag nächtliches Beten (n.) Buchstabieren (n.) buchstabieren Drohung (f.) (gegen)
tahdīd⁺ (Pl. -āt) (be) tahdīd⁺-āmīz
Bedrohung (f.) (wessen) drohend; bedrohlich
tahdīd⁺ kardan (+Akk./be)
bedrohen; bedräuen (wen/was)
Bemerkung
1024 Quellenangaben Morier 1905:330/6 EdI IV 657b (EdI IV 657b) (ŠL 2/13, LF 3/3, Nr 16/12) Hugo 40/36b Kašf-i talbīs 10/13, 16/7, Īrān 4654/1b, 6023/1d, Apostelgeschichte 4/29, Browne 1316:17/7 Īrān 6011/2d, 6023/3c, 3d Hidāyat (Sāya u raušan 7/22), Kašf-i talbīs 62/16, Īrān 6072/2e, 6406/1a, Hugo 21/14b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 16/20), Kašf-i talbīs 12/11f., Armaġān XVI 142/20, Apostelgeschichte 4/17, Smiles 135/6, Beck 1915:79, Nicolas 1887:II 77 Kašf-i talbīs 45/6 Anvarī (Qaṣāʾid 3/12), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 51/10f., 125/12f.), Kašf-i talbīs 11/9, Īrān 4699/2g, 6023/1d, 6027/3b, Šarq 571/6, Browne 1316:32/5, Beck 1915:356, Rosen 1925:62 Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:7/16) Saʿdī (Gulistān 11/21) Smiles 177/16, EdI I 245b Ādāb I 6/9, Smiles 6/28, Glš 3/6 (GK II 348) Smiles 140/29 Smiles 182/28 Kasravī 1309:5/20, Kaihān 1311:I 17/6, Iṭṭilāʿāt 1354/4b, Īrān 6411/3f, Rāhnamā-i dānišgāh IX 4/22, Beck 1914:484, Šp III/IV 22 Kasravī 1309:5/21
tahdīd⁺ kardan (ke) androhen (daß) tahdīd⁺ kardan (…rā; ke) dräuen; drohen (wem; daß)
(s. ﺗﻬﻰtohī) Todesgefahr (f.) Unglück (n.) Verderben (n.); Untergang (m.) Gefahr (f.)
Browne 1316:16/17, (Nicolas 1887:I 296) Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 14/16) Dorn 1875:26/3 Kai-Kāʾūs (Qābūsnāma 13/19)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
5198
ﺗﻬﻠﻴﻞ
5199 5200 5201 5202 5203 5204 5205
ﺗﻬﻢ ﺗﻬﻢ ﺗﻬﻢ ﺗﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺗﻬﻤﺖ ﺗﻬﻤﺖ ﺗﻬﻤﺖ
5206 5207 5208 5209 5210 5211
ﺗﻬﻤﺖ ﺑﺴﺘﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺑﺴﺘﻦ (ﺗﻬﻤﺖ زدن )ﺑﻪ (ﺗﻬﻤﺖ زدن )ﺑﻪ ﺗﻬﻤﺖ زﻧﻨﺪﻩ (ﺗﻬﻤﺖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
5212 5213
tahlīl⁺
taham tahm/taham taham-tan tohmat⁺ tohmat⁺ tohmat⁺ tohmat⁺
Deutsch Verkünden der Einheit Gottes (durch die Gebetsformel Es gibt keine Macht und keine Kraft außer bei Gott); Eingötterbekenntnis (n.) Recke (m.) stark starkleibig (Beiname Rostams) Beschuldigung (f.); Bezichtigung (f.) Meinung (f.) übler Ruf Verdacht (m.) beschuldigen verdächtigen anklagen; beschuldigen (wen) verdächtigen Verleumder (m.) verdächtigen (wen; daß)
ﺗﻬﻤﺖ ﮐﻨﻨﺪﻩ (ﺗﻬﻤﺖ… ﺑﺴﺘﻦ )ﺑﻪ
tohmat⁺ bastan tohmat⁺ bastan tohmat⁺ zadan (be) tohmat⁺ zadan (be) tohmat⁺-zanande tohmat⁺ kardan (+Akk.; ke) tohmat⁺-konande tohmat⁺-e… bastan (be)
5214 5215 5216
(ﺗﻬﻤﺖ… زدن )ﺑﻪ ﺗﻬﻤﻮز ﺗﻬﻤﻴﺮ
tohmat⁺-e… zadan (be) tahmūz tahmīr
5217
ﺗﻬﻨﺸﺴﺖ
tah-nešast
den Vorwurf der… erheben (gegen) (männlicher Name) (männlicher Name, wohl verschrieben aus ﺗﻬﻤﺘﻦtaham-tan) Ablagerung (f.)
5218 5219 5220
ﺗﻬﻨﺸﺴﺖ رودﺧﺎﻧﻪ ﺗﻬﻨﺸﻴﻨﻰ ﺗﻬﻨﻴﺖ
tah-nešast-e rūd-ḫāne tah-nešīnī tahnijat⁺
Flußablagerung (f.) Absatz- (sedimentär) Beglückwünschung (f.)
5221
ﺗﻬﻨﻴﺖ
tahnijat⁺
Glückwunsch (m.)
5222 5223 5224
ﺗﻬﻨﻴﺖ ﺗﻬﻨﻴﺖ ﭘﻴﺸﻪ ﺗﻬﻨﻴﺖ ﺧﻮان
tahnijat⁺ tahnijat⁺-pīše tahnijat⁺-ḫān
Willkomm (m.) Beglückwünscher (m.) beglückwünschend
Kläger (m.); Ankläger (m.) beschuldigen (wessen; wen)
Bemerkung
Quellenangaben Rosenzweig 1824:368, Harut, Ku 21/10
Šams-i Faḫrī (Lexicon 93/10, 94/3) Firdausī (GK II 203), GK 171 ZDMG XLVII 704 Gulhavī 1303:11/17, Schiller 160/12 Firdausī (Zulaiḫā 387), Gulhavī 1303:11/19 Ġazālī (Streitschrift 4/18+) Saʿdī (Būstān 16), Morier 1905:272/4, Salemann/Shukovski 1889:80a+ Rosen 1925:62a Kašf-i talbīs 69/15 Schiller 166/7 Schiller 160/7 Kašf-i talbīs 69/18, 82/9 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 16/5f.) Nicolas 1887:I 17 Hātif (Divān-e kāmil 7/11), Gulhavī 1303:11/15 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 10/9) EdI I 981b GK 181 Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 1/8a, Farhangistān 1319:1/14 Farhangistān 1319:1/14 Rāhnamā-i dānišgāh V 92 Saʿdī (Gulistān 60/14), Ahlī Šīrāzī (Erdmann 1861:784/4), 1. Könige 1/47, Beck 1915:355, Rosen 1925:142 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 25/6), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 147/12) Haïm 1931:II 748a Armaġān XX 9/18 Armaġān XX 6/4
1025
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
5225 5226
ﺗﻬﻨﻴﺖ ﮐﺮدن (ﺗﻬﻨﻴﺖ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
5227 5228 5229
Deutsch
Bemerkung
1026 Quellenangaben
Glück wünschen beglückwünschen (wen; zu)
Morier 1905:108/5 Farruḫī (Dīvān 5/32)
ﺗﻬﻨﻴﺖ ﮔﻔﺘﻦ ﺗﻬﻮ ﺗﻬﻮر
tahnijat⁺ kardan tahnijat⁺ kardan (+Akk.; be) tahnijat⁺ goftan tohū tahawwor⁺
beglückwünschen Speichel (m.) Tollkühnheit (f.); Verwegenheit (f.)
5230 5231 5232 5233
ﺗﻬﻮع ﺗﻬﻮﻳﻪ ﺗﻬﻮﻳﻪ ﺷﺪن (ﺗﻬﻰ )از
tahawwoʾ⁺ tahwije⁺ tahwije⁺ šodan tohī/tehī (az)
Ekel (m.) Lüftung (f.) der Luft ausgesetzt werden leer (von)
5234 5235 5236
ﺗﻬﻰ ﭘﺎ (ﺗﻬﻰ ﭘﺎ)ى ﺗﻬﻰ دﺳﺖ
tohī-pā tohī-pā(j) tohī-dast
(bildlich) leichtfüßig; schnell barfuß mit leerer Hand; arm
Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 42/16) GK 185 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 25/7), Saʿdī (Gulistān 15/20), Smiles 133/5, 172/1 Morier 1905:80/1 Rāhnamā-i dānišgāh III 183/25 Iṭṭilāʿāt 3807/7a LF 13/2, Saʿdī (Būstān 105), Farruḫī (Dīvān 3/9, 5/40), Minūčihrī 55/29, Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/7), Īrān 4369/2e, 1. Mose 1/2, Hübschmann 1895:139, GK 25 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/7)
5237
ﺗﻬﻰ دﺳﺘﻰ
tohī-dastī
Armut (f.)
5238 5239 5240 5241
ﺗﻬﻰ دﺳﺘﻰ ﺗﻬﻰ ز ﻳﺎر (ﺗﻬﻰ ﺷﺪن )از ﺗﻬﻰ ﮐﺮدن
tohī-dastī tohī ze jār tohī šodan (az) tohī kardan (+Akk.)
Elend (n.); Not (f.) ohne einen Freund einbüßen; verlieren (wen/was) leeren; ausleeren
5242 5243
ﺗﻬﻰ ﮔﺎﻩ (ﺗﻬﻰ ﮔﺬاﺷﺘﻦ )ﺑﺮاى
5244
ﺗﻬﻰ ﻣﻐﺰ
tohī-gāh tohī gozāštan (+Akk./berāj-e) tohī-maqz
5245 5246 5247 5248 5249 5250
ﺗﻬﻰ ﻣﻐﺰ (ﺗﻬﻰ و ﺗﻬﮏ )از ﺗﻬﻴﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺗﻬﻴﻪ
Flanke (f.); Seite (f.); Weiche (f.) überlassen; räumen (was (z.B. das Feld)/wem) hirnlos; dumm; töricht; einfältig; unverständig unbesonnen ganz leer; ganz entblößt (von) Bereitstellung (f.) Durchführung (f.) Herstellung (f.); Verfertigung (f.) Schaffung (f.); Beschaffung (f.)
tohī-maqz tohī o tahak/tehek (az) tahijje⁺ tahijje⁺ tahijje⁺ tahijje⁺
LF 64/9, Saʿdī (Būstān 104, Gulistān 6/22), Firdausī (Zulaiḫā 296), 2. Mose 23/15, Goethe 1317:59/24, Morier 1905:122/15, Smiles 132/6 ʿUmar Ḫayyām (Rubāʿīyāt 26) 4[!], Yaġmāʾī 1316:7/24 Nicolas 1887:II 97 Saifuʾd-Dīn Bāḫarzī (MF I 244/19) Firdausī (Zulaiḫā 221), Muʿizzī (Qaṣīda 2/1) LF 20/14, Farruḫī (Dīvān 17/3), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 60/16) BQ I 20/16a, FA 5/28a, FN I 12/22b Šaibānī 1314:I 40/7f. BA I 109/18c, Sharq 693/8, Nicolas 1887:I 420 Nicolas 1887:I 420 Bū Šakūr Īrān 4704/1f Īrān 6405/1f, 6423/1a Armaġān XVI 146/5, Īrān 4654/1c Rāhnamā-i dānišgāh I 11/7, Īrān 6023/3e,
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
5251 5252
ﺗﻬﻴﻪ ﺗﻬﻴﻪ
5253 5254 5255 5256 5257 5258 5259 5260
Deutsch
tahijje⁺ tahijje⁺
Veranstaltung (f.) Vorbereitung (f.)
ﺗﻬﻴﻪ (ﺗﻬﻴﻪ )ﺑﺮاى ﺗﻬﻴۀ ﺁب ﺗﻬﻴۀ اﺳﺒﺎب ﺳﻔﺮ ﺗﻬﻴۀ ﺳﻔﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮدن ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮدن ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮدن
tahijje⁺ tahijje⁺ (be-rāj-e) tahijje⁺-je āb tahijje⁺-je asbāb⁺-e safar⁺ tahijje⁺-je safar⁺ tahijje⁺ kardan (+Akk.) tahijje⁺ kardan (+Akk.) tahijje⁺ kardan (+Akk.)
Zubereitung (f.) Bereitung (f.) (für) Wasserversorgung (f.) Reisevorbereitungen Reisevorbereitung (f.) bereiten; zubereiten bereitstellen beschaffen; herbeischaffen; besorgen
5261 5262
ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮدن (ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮدن )از
einrichten; anlegen schaffen (was; aus)
5263
(ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
tahijje⁺ kardan (+Akk.) tahijje⁺ kardan (+Akk.; az) tahijje⁺ kardan (+Akk.; be-rāj-e)
5264 5265 5266 5267
ﺗﻬﻴﻪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻬﻴۀ ﻣﺲ ﺗﻬﻴۀ ﻳﺦ (ﺗﻬﻴۀ… ﮐﺮدن )ﺑﺠﻬﺖ
Besitzer (m.); Beschaffer (m.) Kupfergewinnung (f.) Eisbeschaffung (f.) vorbereiten (was; für)
5268 5269 5270 5271 5272 5273 5274 5275 5276 5277 5278 5279 5280
ﺗﻬﻴﻴﺞ ﺗﻬﻴﻴﺞ ﺗﻬﻴﻴﺞ ﮐﺮدن ﺗﻰ ﺗﻰ ﺗﻴﺎﺗﺮ ﺗﻴﺎر ﺗﻴﺎﺳﻰ ﺗﻴﺎﻧﺸﺎن ﺗﻴﺐ ﺗﻴﭗ ﺗﻴﭗ ﺗﻴﭗ ﭘﻴﺎدﻩ
tahijje⁺-konande tahijje⁺-je mes tahijje⁺-je jaḫ tahijje⁺-je… kardan (beǧehat⁺-e) tahjīǧ⁺ tahjīǧ⁺ tahjīǧ⁺ kardan (+Akk.) tī⁺ tī⁺ tejātr⁺⁺⁺ tejjār⁺ tajāsī⁺ tajānšān tīb tīp tīp tīp-e pijāde
vorbereiten (was; für)
Aneiferung (f.) Erregung (f.); Aufregen (n.) erregen; anregen (Name des Buchstaben )ت vierhundert Theater (n.)
Bemerkung
Quellenangaben 6411/3b, Sykes 1316:I 15/23 Ramażānī 1315:27/8 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 35/1, 15, 77/13), Matthäus 27/62 Pāzārgād 1315:518/19 Īrān 4677/1b, Šarq 8/8 Haïm 1931:II 743a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 30/14f.) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 6/14) Īrān 6012/4d, 6059/2d Īrān 4660/1f., 6034/1b Kaihān 1311:I 43/16, Īrān 6011/3b, Īrānšahr I 56/15, (Rāhnamā-i dānišgāh b 7), Smiles 34/27, Phl 73/23 Armaġān XVI 145/22, Īrān 6411/3d Pāzārgād 1315:364/6 Kašf-i talbīs 5/16, Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 50/7, 80/18), Šarq 638/28, Smiles 168/27, Hzf 5/22 Īrān 6012/2a Rāhnamā-i dānišgāh III 74 Īrān 6010/1g Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 45/1) Īrān 6009/1b
Šarq 2/16 Salemann/Shukovski 1889:4 Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:713/8) (= ﻃﻴﺎرtejjār) Malkum-Ḫān 1340:U 3 (= ﻃﻴﺎرtejjār) Rückert 1874:22 Beileidsschreiben (Pl. v. [ ﺗﺎﺳﻴﻪtaʾsije]) GK II 340 (Gebietsname) Tianschan (m.) Kaihān 1311:I 4/9 (= ﺳﻴﺐsīb) Brigade (f.) Īrān 6479/2d Truppen Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 57/4, 58/8, 61/5) Fußbrigade (f.); Infanteriebrigade (f.) Naubaḫt 1343:207/21
1027
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5281 5282 5283
ﺗﻴﭗ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺗﻴﭗ ﺗﻴﺮاﻧﺪاز ﺗﻴﭗ ﺳﻮارﻩ
5284 5285 5286
ﺗﻴﭙﺎ ﺗﻴﺠﻦ ﺗﻴﺠﻦ رود
5287 5288 5289
ﺗﻴﺪا ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ
tīdā tīr tīr
5290
ﺗﻴﺮ
tīr
5291
ﺗﻴﺮ
tīr
(Flüßchen in Masenderan, an dem Sari liegt) (Name) (bildlich) männliches Glied (Name des des 13. Tages im Sonnenmonat) (Name des vierten Sonnenmonats, 22. 6.- 22. 7.) Balken (m.)
5292 5293 5294 5295 5296 5297
ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ
tīr tīr tīr tīr tīr tīr
finster; dunkel Geschoß (n.) Gewehrkugel (f.); Kugel (f.) Herbst (m.) Los (n.); Geschick (n.); Anteil (m.) Mast (m.); Mastbaum (m.)
5298
ﺗﻴﺮ
tīr
Merkur (m.) (Wandelstern)
5299 5300
ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ
tīr tīr
Pfahl (m.) Pfeil (m.)
5301 5302 5303 5304 5305 5306 5307
ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ ﺗﻴﺮ ﺁﺗﺸﺒﺎزى ﺗﻴﺮ ﺁﺗﺸﻴﻦ ﺗﻴﺮ اﻓﻘﻰ ﺗﻴﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺗﻴﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻦ
tīr tīr tīr-e āteš-bāzī tīr-e ātešīn tīr-e ofoq⁺ī tīr andāḫtan tīr andāḫtan
Querbalken (m.) Schuß (m.) Rakete (f.) Feuerpfeil (m.); Brandpfeil (m.) Querbalken (m.) schießen sich mit dem Pfeilschießen beschäftigen
tīp-e tūp⁺⁺-ḫāne tīp-e tīr-andāz tīp-e sawāre tī-pā tīǧen tīǧen-rūd
Artilleriebrigade (f.) Schützenbrigade (f.) Kavalleriebrigade (f.); Reiterbrigade (f.) Fußtritt (m.)
Bemerkung
1028 Quellenangaben Naubaḫt 1343:206/17 Naubaḫt 1343:206/15 Morier 1905:194/11
Bahār (Sharq 16/17) (= ﺗﻴﺠﻦ رودtīǧen-rūd) Dorn 1875:9 Dorn 1875:8 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 17/23) Saʿdī (Ḫabīāt 393/12) Šams-i Faḫrī (Lexicon 42/11) Šams-i Faḫrī (Lexicon 42/10), Bū Šakūr, Mīnuvī 1307:VI/4, Īrānī 61 Īrān 4368/2a,4654/4f, Habakuk 2/11, Hugo 31/1b, Litt 95 Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/15, 42/9) Litt 101 Īrānī 1312:415/2 Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/17, 42/12) Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/17, 42/11) Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/6, 42/9), FN I 12/4b, Ramażānī 1315:76/9 Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/15, 42/8), Firdausī (Gedichte 2/2) Īrān 6072/3e Šams-i Faḫrī (Lexicon 42/6), LF 11/5, 70/18, Tārīḫ-i Ṭabarī 473/4, Ḥāfiẓ (Dīvān 10/9, 37/6, 43/8), Farālāvī (MF I 65/25), Farruḫī (Dīvān 3/31, 4/27, 29), Smiles 30/19, GK 27 Nicolas 1887:I 408 Īrān 6560/1b, Schiller 60/7, Rosen 1898:264 BQ I 23/24a f.+ Schiller 89/16 Hugo 31/1b f. T 37b, Rosen 1925:66 Daulatšāh (Erdmann 1861:759/11)
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5308 5309 5310 5311 5312 5313 5314 5315
(ﺗﻴﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻦ )ﺑﺮ ﺗﻴﺮ ﺁهﻦ ﺗﻴﺮ ﺑﻴﻠﻪ ﺗﻴﺮ ﺗﻔﻨﮓ ﺗﻴﺮ ﺗﻠﻔﻦ ﺗﻴﺮ ﺗﻠﮕﺮاف ﺗﻴﺮ ﺗﻤﻮﮎ ﺗﻴﺮ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ
5316 5317 5318 5319
ﺗﻴﺮ ﭼﺮخ ﺗﻴﺮ ﭼﺮخ ﺗﻴﺮ ﭼﺮخ ﺗﻴﺮ ﺡﻤﺎل
5320 5321 5322 5323 5324
ﺗﻴﺮ راﻩ ﺁهﻦ (ﺗﻴﺮ زدن )ﺑﺮ ﺗﻴﺮ ﺷﻬﺎب ﺗﻴﺮ ﺷﻬﺎب ﺗﻴﺮ ﻃىﺎرﻩ
tīr-e rāh-rāhan tīr zadan (bar) tīr-e šehāb tīr-e šehāb⁺ tīr-e tajjāre⁺
5325 5326 5327 5328 5329 5330 5331 5332 5333 5334 5335 5336
ﺗﻴﺮ ﻋﺼﺎران ﺗﻴﺮ ﮐﺸﺘﻰ ﺗﻴﺮ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﻴﺮ ﮔﺮدون ﺗﻴﺮ ﮔﺸﺎدن ﺗﻴﺮ هﻮاﺋﻰ ﺗﻴﺮاز ﺗﻴﺮﺁژن ﺗﻴﺮﺁژن ﺗﻴﺮاژﻩ ﺗﻴﺮاﻧﺪاز ﺗﻴﺮاﻧﺪاز
tīr-e assār⁺-ān tīr-e kaštī tīr kašīdan tīr-e gardūn tīr gošādan tīr-e hawāʾī⁺ tīrāz tīr-āžan tīr-āžan tīrāže tīr-andāz tīr-andāz
den Pfeil abschießen (auf) Eisenmast (m.) Schaufelpfeil (m.) Gewehrschuß (m.) Fernsprechleitungsmast (m.) Telegrafenmast (m.) abchasischer Pfeil Artillerieschuß (m.); Kanonenschuß (m.) (der Wandelstern) Merkur Pfeil der Armbrust Radachse (f.) tragender Balken; Hauptbalken (m.); Bindebalken (m.) Eisenbahnschiene (f.) einen Pfeil schießen (auf) Meteor (m.); Meteorit (m.) Sternschnuppe (f.) Fliegerpfeil (m.) [spitzes Metallstück, im 1. Weltkrieg von Kampffliegern zusätzlich zu Bomben abgeworfen] Balken der Presser: Preßbaum (m.) Schiffsmast (m.) den Pfeil ziehen: den Bogen spannen (der Wandelstern) Merkur* den Pfeil abschießen Rakete (f.) Zierde (f.) pfeildurchbohrt* pfeilgespickt Regenbogen (m.) pfeilschießend Pfeilschütze (m.); Bogenschütze (m.)
5337 5338 5339
ﺗﻴﺮاﻧﺪاز ﺗﻴﺮاﻧﺪاز ﺑﻮدن ﺗﻴﺮاﻧﺪاز ﻣﺴﻠﺴﻞ ﺳﻨﮕﻴﻦ
tīr-andāz tīr-andāz būdan tīr-andāz-e mosalsal⁺-e sangīn
Schütze (m.) Pfeile abschießen Schütze an einem schweren Maschinengewehr
tīr andāḫtan (bar) tīr-e āhan tīr-e bīle tīr-e tofang⁺⁺ tīr-e telefon⁺⁺⁺ tīr-e telegrāf⁺⁺⁺ tīr-e tamūk tīr-e tūp⁺⁺-ḫāne tīr-e čarḫ tīr-e čarḫ tīr-e čarḫ tīr-e hammāl⁺
Bemerkung
Quellenangaben Saʿdī (Gulistān 35/11), Minūčihrī 19/9 Haïm 1931 Farruḫī (Dīvān 5/30) Īrān 6404/1d, Hugo 6/33b f., Litt 116 Īrān 6423/2c Īrān 6468/1f ʿUmmare[!] (LF, GK 37) Īrān 6404/1d Šams-i Faḫrī (Lexicon 60/18), Qivām 2 Qivām 2 Haïm 1931:I 60 Haïm 1931:II 783b Litt 73 Farruḫī (Dīvān 78/18) Īrān 6405/1d, 6447/1a Īrān 5947/2a, Hugo 24/9a Litt 99 LF 103/7 BQ I 124b ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 15/28) Šams-i Faḫrī (Lexicon 12/12) Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 108) BQ I 22/2a MF I 65/[…] Ẕuʾl-Faqār (FŠ I 251b) Ẕuʾl-Faqār (FA 8/8b) Nicolas 1887:I 67 Rūdakī (Dīvān 5/8), Morier 1905:140/20 Farālādī (MF I 65/24), Pāzārgād 1315:586/3, Buch der Richter 5/1, 1. Mose 49/23 Farālāvī (MF I 65/24) Īrān 6411/3b
1029
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
5340
ﺗﻴﺮاﻧﺪازى
tīr-andāzī
Bogenschießen (n.)
5341 5342 5343
ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺗﻴﺮاﻧﺪازى
tīr-andāzī tīr-andāzī tīr-andāzī
Scheibenschießen (n.) SchießSchießen (n.); Feuer (n.)
5344 5345
tīr-andāzī-je tūp⁺⁺-ḫāne tīr-andāzī-je tūp⁺⁺-ḫāne zedd⁺-e hawāʾī⁺ tīr-bārān
Artilleriefeuer (n.) Flugabwehrfeuer (n.)
5346
ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺿﺪ هﻮاﺋﻰ ﺗﻴﺮﺑﺎران
5347 5348 5349 5350
ﺗﻴﺮﺑﺎران ﮐﺮدن ﺗﻴﺮﺑﺎران ﮐﺮدن ﺗﻴﺮﺑﺎران ﮐﺮدن ﺗﻴﺮﭘﺮﺗﺎب
tīr-bārān kardan (+Akk.) tīr-bārān kardan (+Akk.) tīr-bārān kardan (+Akk.) tīr-partāb
beschießen erschießen mit Pfeilen überschütten (wen) Pfeilschußweite (f.)
5351 5352
ﺗﻴﺮﭘﺮﺗﺎﺑﻰ ﺗﻴﺮدان
tīr-partābī tīr-dān
Pfeilschuß (m.)* Köcher (m.)
5353 5354 5355
ﺗﻴﺮزن ﺗﻴﺮﮐﺶ ﺗﻴﺮﮔﺎن
tīr-zan tīr-keš tīregān
5356
ﺗﻴﺮﮔﻰ
tīregī : 1.ī<*ē
Pfeilschütze (m.) Köcher (m.) (Name eines parsischen Festes [oder: (= ﺁﺑﺮﻳﺰانābrīzān) Fasten] am 13. des Tirmonats) Finsternis (f.); Dunkel (n.)
5357 5358 5359 5360 5361
ﺗﻴﺮﮔﻰ (ﺑﻪ/ﺗﻴﺮﮔﻰ دادن )…را ﺗﻴﺮﻣﺎﻩ ﺗﻴﺮﻣﮋﮔﺎن ﺗﻴﺮﻣﻪ
tīregī tīregī dādan (…rā/be) tīr-māh tīr-možgān tīr-mah
Trübsal (f.) Kummer bereiten (wem) der Monat Tir (22.6.-22.7.) pfeilwimperig der Monat Tir
5362 5363 5364 5365
ﺗﻴﺮﻧﻬﺎن ﺗﻴﺮﻧﻴﻦ ﺗﻴﺮوار ﺗﻴﺮﻩ
tīr-nehān tīrenijan⁺⁺⁺ tīrwār tīre
Pfeilschütze (m.) Tyrrhenisches Meer Pfeilschußweite (f.) düster
5366
ﺗﻴﺮﻩ
tīre
finster; dunkel
Pfeilregen (m.)
1030 Quellenangaben Ḥāfiẓ (Dīvān 147/4), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 29/20), Browne 1316:17/20 Īrān 5707/2a Litt 131 Īrān 6028/3b, 6466/1f, 6478/1e, 6479/3e, Morier 1905:99/11 Īrān 6557/1d Īrān 6034/1e Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 43/20), Īrān 6406/1c, Morier 1905:16/2 (Īrān 6466/3b) Īrān 6011/3a, 6041/3b Īrān 6406/1c FN I 33/1a f., Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 98/3), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 261/4) 1. Mose 21/16 Šams-i Faḫrī (Lexicon 5/1, 61/9), LF 4/7, Wahrmund 1898:I 149 Qulī-Ḫān (Gedichte 73/7) BQ I 141b FR I 26/18 Bahār (Šarq 16/2), Farruḫī (Dīvān 196/44), Firdausī (GK 180) Firdausī (Šāhnāma 96) Niẓāmī (Ritter 1927:66) Saʿdī (Marāī 10/11) Ġanī (Ġazaliyāt 8/2) Šams-i Faḫrī (Lexicon 45/15), Niẓāmī (Ehrm 6/2) Ẓahīr Faryābī (Dīvān 266/3) Šaibānī 1314:I 6/20 Firdausī (GK 191) Ḥāfiẓ (Dīvān 80/3), Farruḫī (Dīvān 3/2), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 110, 145), Šarq 571/4 Amīr Ḫusrau (ŠL I 2, 21[?]), ʿUnṣurī (Qaṣāʾid
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben 49/1), Farruḫī (Dīvān 1/2), Firdausī (Šāhnāma 39), Qulī-Xān (Sifāratnāma 9/15), Minūčihrī 1/14, Šarq 169/17, Smiles 152/16, 153/1, Salemann/Shukovski 1889:80a+, GK 27 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 39/17), Kasravī 1307:I 1/8, Kasravī 1309:7/20 Šams-i Faḫrī (Lexicon 53/13), Saʿdī (Gulistān 68/10), Farruḫī (Dīvān 1/10), Firdausī (Šāhnāma 23, 24), Haïm 1931:I 266a Īrān 5972/3e, Smiles 135/32, Sp Riv 25 Ẓahīr Faryābī (Dīvān 136/1), Schiller 104/9 Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis 8a, Hinz 1937:691Nw. Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/20) Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/20) Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 41/10) Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 41/7f.), Ḥāfiẓ (Dīvān 693/11) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 476) Sūzanī (FR I 16/25) Beck 1914:198 Šams-i Faḫrī (Lexicon 103/13), FN I 12/18a, Īrān 5985/3f, Beck 1914:198 Schiller 105/21 Nicolas 1887:I 450 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/39) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 52/3)
5367
ﺗﻴﺮﻩ
tīre
Stammesabteilung (f.)
5368
ﺗﻴﺮﻩ
tīre
trübe
5369 5370 5371
ﺗﻴﺮﻩ ﺑﺨﺖ ﺗﻴﺮﻩ ﺑﺨﺘﻰ ﺗﻴﺮ۽ ﭘﺸﺖ
tīre-baḫt tīre-baḫtī tīre-je pošt
unglücklich Unglück (n.); Unglücklichsein (n.) Wirbelsäule (f.)
5372 5373 5374 5375
ﺗﻴﺮﻩ ﭼﺸﻢ ﺗﻴﺮﻩ ﭼﺸﻢ ﺗﻴﺮﻩ ﺧﺎﺳﺘﻪ ﺗﻴﺮﻩ دل
tīre-čašm tīre-čašm tīre-ḫāste tīre-del
düsterblickend trübäugig
5376 5377 5378 5379
(ﺗﻴﺮﻩ را)ى ﺗﻴﺮﻩ رخ ﺗﻴﺮﻩ رﻧﮓ ﺗﻴﺮﻩ رﻧﮓ
tīre-rā(j) tīre-roḫ tīre-rang tīre-rang
trübsinnig dunkelwangig braun dunkelfarbig; dunkelgefärbt
5380 5381 5382 5383 5384 5385
ﺗﻴﺮﻩ رﻧﮓ ﺗﻴﺮﻩ رﻧﮓ ﮐﺮدن (ﺗﻴﺮﻩ رو)ى ﺗﻴﺮﻩ روز ﺗﻴﺮﻩ روز ﺗﻴﺮﻩ روز
tīre-rang tīre-rang kardan (+Akk.) tīre-rū(j) tīre-rūz tīre-rūz tīre-rūz
düster bräunen dunkelgesichtig Taugenichts (m.) trübselig unglücklich
5386 5387 5388 5389 5390 5391 5392 5393
ﺗﻴﺮﻩ روزى ﺗﻴﺮﻩ روزى ﺗﻴﺮﻩ ﺷﺪن ﺗﻴﺮﻩ ﺷﺪن ﺗﻴﺮﻩ ﺷﻌﺎر ﺗﻴﺮﻩ ﺷﻌﺎر ﺷﺪن ﺗﻴﺮﻩ ﺷﻰ ﺗﻴﺮﻩ ﮐﺮدن
tīre-rūzī tīre-rūzī tīre šodan tīre šodan tīre-šeʾār⁺ tīre-šeʾār⁺ šodan tīre-šej⁺ tīre kardan (+Akk.)
Trübsal (f.) Unglück (n.) nachdunkeln sich ärgern; verstimmen
Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:772/12), ʿĀrif (Īrān 1312:12/6) Īrān 6479/2d Smiles 139/18 Haïm 1931:I 266b Saʿdī (Qaṣāʾid 33/13)
sich dunkel kleiden ungehalten trüben
(Qivām 24) Daulatšāh (Erdmann 1861:763/3) Rūmī (Vierzeiler 58/1), Īrān 6072/1d
trübgestimmt
1031
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5394 5395
ﺗﻴﺮﻩ ﮐﺮدن ﺗﻴﺮﻩ ﮐﺮدن
tīre kardan (+Akk.) tīre kardan (+Akk.)
verdüstern verfinstern; verdunkeln
5396 5397
ﺗﻴﺮﻩ ﮐﻴﺸﻰ ﺗﻴﺮﻩ ﮔﻮن
tīre-kīšī tīre-gūn
irrgläubig dunkelfarbig
5398 5399 5400 5401
ﺗﻴﺮ۽ ﻣﺮدم ﺗﻴﺮﻩ و ﺗﺎر ﺗﻴﺮﻩ و ﺗﺎر ﺷﺪن ﺗﻴﺮﻩ و ﺗﺎر ﮐﺮدن
tīre-je mardom tīre o tār tīre o tār šodan tīre o tār kardan (+Akk.)
Volksstamm (m.) trübe sich verdunkeln verdunkeln; verfinstern
5402 5403
ﺗﻴﺮﻩ و ﺗﺎر ﮐﺮدن (ﺗﻴﺮى ﺧﺎﻟﻰ ﮐﺮدن )ﺑﻄﺮف
5404 5405 5406 5407 5408 5409 5410
(ﺗﻴﺮى زدن )ﺑﺮ ﺗﻴﺮى ﮐﻪ ﺑﺸﺪ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ
tīre o tār kardan (+Akk.) tīr-ī ḫālī⁺ kardan (betaraf⁺-e) tīr-ī zadan (bar) tīr-ī ke be-šod tīz tīz tīz tīz tīz
verdüstern einen Schuß abgeben; einen Schuß abfeuern (auf) einen Pfeil schießen (auf) ein Pfeil, der abging epigrammatisch; scharf zugespitzt flink Furz (m.) heiß hitzig
5411 5412 5413
ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ
tīz tīz tīz
lebhaft (Markt) rasch reißend
5414
ﺗﻴﺰ
tīz
scharf
5415
ﺗﻴﺰ
tīz
schnell
5416 5417 5418 5419 5420 5421
ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺗﻴﺰ ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺰ ﭘﺮ
tīz tīz tīz tīz tīz-bīn : 1.ī<*ē tīz-par
sehrend (Feuer) spitz stark (Wein) wirksam scharfsichtig schnellfliegend
Bemerkung
1032 Quellenangaben (Morier 1905:320/2) Saʿdī (Qaṣāʾid 33/14(Ṭ)V., Kaihān 1311:I 56/11 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 78) Šams-i Faḫrī (Lexicon 91/1), ʿUnṣurī (LF 105/21), Qulī-Ḫān (Gedichte 70/5) Kasravī 1307:I 1/8 Rosen 1925:76 Īrān 6492/1f Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 144/1), Morier 1905:15/8 Īrān 6425/1d Iṭṭilāʿāt 4419/2d, Īrān 6560/1b Tārīḫ-i Ṭabarī 473/11 Ḥāfiẓ EdI III 1260b Niẓāmī (Ritter 1927:40) Mahistī, Morier 1905:82/4 Niẓāmī (Ritter 1927:10) Firdausī (Zulaiḫā 136, Šāhnāma 17/22), QulīḪān (Sifāratnāma 120/7), Nāṣir-Xusrau (Raušanāʾīnāma 127) Firdausī (Gedichte 1/45) BQ I 123/5b, Salemann/Shukovski 1889:80a+ Minūčihrī 19/18, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 54/18) LF 10/17, Ḥāfiẓ (Dīvān 57/1), Saʿdī (Gulistān 13/10), Salemann/Shukovski 1889:80a+, GK 183 Šams-i Faḫrī (Lexicon 61/10), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 110) Ḥāfiẓ (BA I 19/27a), Farruḫī (Dīvān 4/1) LF 72/8, Minūcihrī 17/21 ŠL I 2/21 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 6/2) Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 44/20) FK II 822/22a
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
5422 5423 5424 5425 5426
ﺗﻴﺰ ﭘﺮ ﺗﻴﺰ ﭘﻮى ﺗﻴﺰ ﭘﻬﻠﻮ ﺗﻴﺰ ﺗﮏ ﺗﻴﺰ ﺗﮏ
5427 5428 5429 5430 5431
ﺗﻴﺰ ﭼﺸﻢ ﺗﻴﺰ ﭼﻨﮓ ﺗﻴﺰ ﭼﻨﮕﺎل ﺗﻴﺰ ﭼﻨﮕﻰ ﺗﻴﺰ ﺧﻴﺰ
5432 5433 5434
ﺗﻴﺰ دﺳﺖ ﺗﻴﺰ دﻧﺪان ﺗﻴﺰ رﻓﺘﺎر
5435 5436 5437 5438 5439
tīz-par tīz-pūj tīz-pahlū tīz-tak tīz-tak
Deutsch
tīz-dast tīz-dandān tīz-raftār : 1.ī<*ē
schnellsegelnd; schnell fahrend Schnelläufer (m.) scharfrandig Renner (m.) schnell dahinrennend; schnell hineilend scharfäugig scharfkrallig scharfkrallig Scharfkralligkeit (f.) sich schnell erhebend; schnell aufsteigend flink scharfzähnig schnellgehend; schnell
ﺗﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﻴﺰ ﮐﺮدن ﺗﻴﺰ ﮐﺮدن (ﺗﻴﺰ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
tīz kardan (+Akk.) tīz kardan (+Akk.) tīz kardan (+Akk.) tīz kardan (+Akk.) tīz kardan (+Akk.; be)
anfachen schleifen spitzen wetzen schärfen (was; an)
5440 5441 5442 5443 5444 5445 5446 5447
ﺗﻴﺰاب ﺗﻴﺰاب ﺳﻠﻄﺎﻧﻰ ﺗﻴﺰاب ﮔﺮى (ﺗﻴﺰﺑﻮ)ى ﺗﻴﺰﺗﺮ ﮐﺮدن ﺗﻴﺰﺗﮑﻰ ﺗﻴﺰرو ﺗﻴﺰرو
tīz-āb tīz-āb-e soltānī⁺ tīz-āb-garī : 1.ī<*ē tīz-bū(j) : ī<*ē, ū<*ō tīz-tar kardan (+Akk.) tīz-takī tīz-rou tīz-rou : ī<*ē
Salpetersäure (f.); Scheidewasser (n.) Königswasser (n.)
5448
ﺗﻴﺰزﺑﺎن
tīz-zabān
5449 5450 5451
ﺗﻴﺰﺳﻴﺮ ﺗﻴﺰﻃﻌﻢ ﺗﻴﺰﻋﻨﺎن
tīz-sejr⁺ tīz-toʾm⁺ : ī<*ē tīz-enān⁺
tīz-čašm tīz-čang tīz-čangāl tīz-čangī tīz-ḫīz
scharf riechend anfachen Schnelligkeit (f.)*; schneller Lauf schnell Schnellgeher (m.); schnellgehend scharfzüngig; redegewandt; gut sprechend; beredt schnell laufend scharfschmeckend hastig
Bemerkung
Quellenangaben Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/64) Nicolas 1887:I 273 ŠL II 57/29a BQ I 124b MF I III/14, Ku 8/5 Minūčihrī 51/10 Firdausī (Šāhnāma 227V.) Daqīqī 33/1 Saʿdī (Ḫavātīm 70/3 Graf) Daqīqī (LF […]) Wahrmund 1898:I 182 Daqīqī Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 44/5), Fattāḥī (Dastūr-i ʿuššāq 81), (Jensen 1931:238) Rūdakī (FR I 40/7) Nicolas 1887:I 453 Īrān 6072/2e Psalm 7/12, Nicolas 1887:I 28 FR I 67/4, 1. Samuel 13/20, Morier 1905:306/5, Fleischer 1875:217 Īrānšahr II 20/20, Nicolas 1887:I 416 Rāhnamā-i dānišgāh III 75 Kaihān 1311:II 333 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 21/10) Īrān 6023/2d Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 41/1) Saʿdī (Gulistan 54/6), Nicolas 1887:I 275 BA I 108/25b, Firdausī (Šāhnāme 44), Minūčihrī 19/23, Habakuk 1/8, Nicolas 1887:I 273 BA I 19a, FN I 16/19a, FR I 33/21, MF I 506/27 Minūčihrī 51/6 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 29/18) Ẓuhūrī (BA I 125a)
1033
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
5452 5453
ﺗﻴﺰﻋﻨﺎن ﺗﻴﺰﻓﻬﻢ
5454 5455 5456 5457 5458 5459 5460
Deutsch
tīz-enān⁺ : ī<*ē tīz-fahm⁺
scharfgezügelt; kaum zu zügeln rasch auffassend; scharfsinnig
ﺗﻴﺰﮎ ﺗﻴﺰﮐﻦ ﺗﻴﺰﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﻴﺰﮔﺎم ﺗﻴﺰﮔﺎم ﺗﻴﺰﮔﺮ ﺗﻴﺰﮔﺮﺧﺎﻧﻪ
tīzak : ī<*ē tīz-kon tīz-konande : ī<*ē tīz-gām : ī<*ē tīz-gām tīz-gar : ī<*ē tīz-gar-ḫāne : ī<*ē
5461 5462 5463 5464 5465 5466 5467 5468
ﺗﻴﺰﮔﺮد ﺗﻴﺰﮔﻮش ﺗﻴﺰﻣﺰاج ﺗﻴﺰﻧﺎ (ﺗﻴﺰﻧﺎ)ى ﺗﻴﺰﻧﻈﺮ ﺗﻴﺰﻧﻈﺮ ﺗﻴﺰﻧﻈﺮى
tīz-gard : ī<*ē tīz-gūš : ī<*ē tīz-mezāǧ⁺ : ī<*ē tīznā tīznā(j) : ī<*ē tīz-nazar⁺ : ī<*ē tīz-nazar⁺ tīz-nazar⁺ī : 1.ī<*ē
5469 5470 5471 5472 5473 5474
ﺗﻴﺰﻧﻔﻮذ ﺗﻴﺰﻧﮕﺎﻩ ﺗﻴﺰﻧﮕﺎﻩ ﺗﻴﺰﻧﮕﺎهﻰ ﺗﻴﺰوﺗﻨﺪزﺑﺎن ﺗﻴﺰى
5475
ﺗﻴﺰى
tīzī : 1.ī<*ē
ein wenig scharf schleifend; schärfend Schleifer (m.) schnell ausschreitend; schnell laufend schnell gehend; schnell Schleifer (m.) Schleiferwerkstatt (f.); Schleiferladen (m.) schnellkreisend spitzohrig (Pferd) aufgeweckt; lebhaft; munter Schneide (f.) Schärfe (f.) klarsehend; hellsichtig scharfblickend; sehenden Blicks Klarsichtigkeit (f.); Hellsichtigkeit (f.) tiefwirkend; einflußreich* mit stechendem Blick scharf blickend stechender Blick schnellsprechend Geschwindigkeit (f.); Schnelligkeit (f.) Schärfe (f.)
5476 5477
ﺗﻴﺰى ﻋﻘﻞ ﺗﻴﺰى ﮐﺮدن
tīzī-je aql⁺ tīzī kardan
Geistesschärfe (f.) scharf sein; scharf wirken
5478 5479 5480 5481 5482
ﺗﻴﮋن ﺗﻴﺴﺮ ﺗﻴﺴﺮ ﺗﻴﺴﺮ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﺗﻴﺴﻔﻮن
tīžan tajassor⁺ tajassor⁺ tajassor⁺ pazīroftan tīsefūn
(ON, Ort im nördlichen Chorassan) Gelingen (n.) Leichtigkeit (f.) bewerkstelligt werden (ON) Ktesiphon
tīz-nofūz⁺ : ī<*ē tīz-negāh : ī<*ē tīz-negāh tīz-negāhī : ī<*ē tīz-o-tond-zabān : ī<*ē tīzī
Bemerkung
1034 Quellenangaben Minūčihrī 19/20 BQ I 22/16b, FR I 34, Īrān 6468/1d, (Fleischer 1875:76) FR I 79/2 (Nicolas 1887:I 28) Nicolas 1887:I 453 Asadī (FR I 46/20), Šāʿir (BA I 43b), Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 247/4) Haïm 1931 Firdausī (Šāhnāma 74) Minūčihrī 51/7 Nicolas 1887:II 886 GK 183 Salemann/Shukovski 1889:96 Haïm 1931 Morier 1905:XI/1, 67/4, Haïm 1931:I 3ab Haïm 1931 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 42/4) Morier 1905:362/11 Morier 1905:38/11 Morier 1905:362/11 BQ I 23/1a ʿUnṣurī (Qaṣāʾid 35/25), Nicolas 1887:I 176 BA I 2a, Šams-i Faḫrī (Lexicon 38/13, 86/7), LF 58/10, Firdausī (Gedichte 1/26), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 27/15), Morier 1905:143/10 Nicolas 1887:II 112 Minūčihrī 55/25*, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 27/15) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 57/21) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 31/19) Šaibānī 1314:I 58/5
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
5483
ﺗﻴﺸﻪ
tīše : ī<*ē
Axt (f.); Beil (n.)
5484 5485
ﺗﻴﺸﻪ ﺗﻴﺸﻪ
tīše tīše
Haue (f.) Meißel (m.)
5486 5487
ﺗﻴﻎ ﺗﻴﻎ
tīq tīq
Gipfel (m.) Grat (m.); Kamm (m.)
5488 5489 5490 5491
ﺗﻴﻎ ﺗﻴﻎ ﺗﻴﻎ ﺗﻴﻎ
tīq tīq tīq tīq : ī<*ē
Klinge (f.) Messer (n.) Rasiermesser (n.) Schwert (n.)
5492 5493 5494 5495 5496 5497 5498 5499 5500
ﺗﻴﻎ ﺗﻴﻎ ﺗﻴﻎ ﺁﺗﺶ ﺑﺎر ﺗﻴﻎ از ﻣﻴﺎن ﺑﺮ ﮐﺸﻴﺪن ﺗﻴﻎ ﺁﻓﺘﺎب ﺗﻴﻎ اﻧﺪر ﻧﻬﺎدن ﺗﻴﻎ ﺑﺎر ﺗﻴﻎ ﺑﻨﺪى ﺗﻴﻎ ﺗﺎ ﺑﻴﺶ زد ﺳﺮ ﺑﻴﺶ ﺷﺪ
tīq tīq tīq-e āteš-bār tīq az mijān bar kašīdan tīq-e āftāb tīq andar nehādan tīq-bār : ī<*ē tīq-bandī : ī<*ē tīq tā bīš zad, sar bīš šod
5501 5502
ﺗﻴﻎ ﺗﻴﺰ ﮐﻨﻰ (ﺗﻴﻎ را ﻓﺮو ﮐﺮدن )ﺑﻪ
5503 5504
ﺗﻴﻎ زدن ﺗﻴﻎ زن
tīq zadan tīq-zan
Spitze (f.) Stachel (f.) (der Distel) feuriges Schwert das Schwert ziehen Sonnenstrahl (m.) zum Schwerte greifen schwerterregnend: durchbohrend Schwertbindung (f.) (s. ﻃﻠﺴﻢtelesm) je mehr er mit dem Schwerte dreinschlug, desto zahlreicher wurden die Köpfe Klingenschärfen (n.); Schleifen (n.) durchbohren; durchstechen; durchstoßen (wen) mit dem Schwerte dreinhauen mit dem Schwerte hauend
5505 5506 5507
ﺗﻴﻎ ﻏﻤﺰﻩ ﺗﻴﻎ ﮐﻮﻩ ﺗﻴﻎ ﻳﺪﮐﻰ
tīq-qamze⁺ : ī<*ē tīq-e kūh tīq-e jad⁺akī
(wie mit Schwertern winkend) Gebirgsgrat (m.); Gebirgskamm (m.) Rasierklinge (f.)
tīq-tīz-konī tīq-rā forū kardan (be)
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 61/6), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 413), Armaġān XVI 336/16, 1. Chronik 20/3, Matthäus 3/10, Morier 1905:211/1 Niẓāmī (Ḫusrau u Šīrīn 216/9) Ẓahīr Faryābī (Dīvān 36/1), Niẓāmī (Ritter 1927:40) Anvarī Br[!] 1/2 Šams-i Faḫrī (Lexicon 66/16, 67/15), Ašraf (BA I 106/24c), Nicolas 1887:I 281 ŠL I 4/14, Aar (Manavī 2) Minučihrī 55/14 Christensen 1918:39/18, Morier 1905:3/1 Šams-i Faḫrī (Lexicon 66/15), Ḥāfiẓ (Dīvān 13/4, 42/7, 67/10), Saʿdī (Būstān 26), Farruḫī (Dīvān 1/10), Firdausī (Gedichte 14/13), Minūčihrī 19/9, 55/14, Mīr Ḫusrau (BA I 106c), Browne 1316:15/2, GK 33 GK 33 Nicolas 1887:I 422 Ġanī (BA I 2/15c) Firdausī (FR I 368/15f.) Kisāʾī Tārīḫ-i Ṭabarī 522/10 Ẓuhūrī (BA I 82b) Morier 1905:15/1 Rūmī (Nicholson 320) Haïm 1931:II 752a Nicolas 1887:I 469 Rūmī (Nicholson 320) Anvarī (Qaṣāʾid 23/5), Firdausī (Šāhnāma 227) Abuʾl-Maʿānī (FŠ I 311b) Nicolas 1887:I 281 Īrān 6019/4f
1035
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
5508 5509 5510
ﺗﻴﻎ ﻳﺪﮐﻰ ﺗﻴﻐﺒﻨﺪى ﺗﻴﻐﺮاﻧﻰ
5511 5512 5513 5514 5515 5516 5517 5518 5519 5520 5521 5522 5523
ﺗﻴﻐﻪ ﺗﻴﻐﻪ ﺗﻴﻐﻪ ﺗﻴﻐﻪ ﺑﺎز ﺗﻴﻐﻪ ﺧﻮدﺗﺮاﺷﻰ ﺗﻴﻐﻪ ﮐﺮدن ﺗﻴﻐﻪ ﮐﺮدن ﺗﻴﻘﻆ ﺗﻴﮑﻪ ﺗﻴﻠﮑﻮهﻰ ﺗﻴﻠﻪ ﺗﻴﻢ ﺗﻴﻢ
5524 5525
ﺗﻴﻢ ﺗﻴﻢ اﻟﻼت
tīm⁺⁺⁺ tejmo⁺-l-lāt⁺
5526 5527 5528 5529
ﺗﻴﻢ ﻓﻮﺗﺒﺎل ﺗﻴﻤﺎج ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻴﻤﺎر
tīm⁺⁺⁺-e fūtbāl⁺⁺⁺ tīmāǧ tīmār(-e) tīmār
Mannschaft (f.) (das Hauptgeschlecht der Chasradsch im alten Medina) Fußballmannschaft (f.) Ziegenleder (n.) Fürsorge (f.) (für) Gram (m.); Kummer (m.)
5530 5531
ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻴﻤﺎر
tīmār tīmār(-e)
Heilverfahren (n.); Kur (f.) Sorge (f.) (um)
5532 5533 5534 5535 5536
ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻮ ﺗﻴﻤﺎر ﺧﻮردن
tīmār tīmār(-e) tīmār(-e) tīmār-e to tīmār ḫordan
Striegel (m.) Trauer (f.) (um) Überlegung (f.) Trauer um dich sich grämen; sich kränken
5537
ﺗﻴﻤﺎر ﺳﻮﺧﺘﻦ
tīmār sūḫtan
die Sorgen verbrennen: die Sorgen vergessen
tīq-e jad⁺akī tīq-bandī tīq-rānī : 1.ī<*ē tīqe tīqe tīqe tīqe-bāz tīqe-je ḫod-tarāšī tīqe kardan (+Akk.) tīqe kardan (+Akk.) tajaqqoz⁺ tīke tīla-kūhī : ū<*ō tīle tīm tīm
Rasierklinge (f.) Unverwundbarkeit (f.) Führung (f.) des Rasiermessers; Barbierhandwerk (n.) Grat (m.); Kamm (m.) Klinge (f.) Scheidewand (f.) offen (Taschenmesser) Rasierklinge (f.) durch eine Scheidewand trennen ummauern* Wachsamkeit (f.) Stück (n.) (ein Clan der lurischen Āqā(++)-ǧarī) Scherbe (f.) großes Haus (n.) Herberge (f.)
Bemerkung
1036 Quellenangaben Īrān 4654/4e, 6019/4f Morier 1905:75/1 Morier 1905:3/14 Morier 1905:IX/1 Richter 3/22 Haïm 1931:II 236b, Nicolas 1887:I 205 Pāzārgād 1315:470/5 Īrān 4636/4b Nicolas 1887:I 205 Nicolas 1887:II 124 Dorn 1875:26/7 Īrān 6039/3d, Hugo 34/30b EdI III 46a Anīrān 26/22 Farh () 39/10 Šams-i Faḫrī (Lexicon 93/1, 8), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 78/8) Īrān 4654/1e, 4676/1f EdI III 90b Īrān 4676/1f, 4691/1f BQ I 147b Ḥāfiẓ (Dīvān 102/13) Firdausī (Šāhnāma 75, 283V.), Minūčihrī (ŠL II 365/7), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 12) Nicolas 1887:I 292 Firdausī (Zulaiḫā 227), Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:705/1), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 27), MF I 65/32 Litt 61, 114 Muʿizzī (Qaṣīda 2/35) Bū Šakūr (LF 29/2) Muʿizzī (Qaṣīda 2/35) Saʿdī (Gulistān 58/3), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 490) Minūčihrī 19/3
te ت №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
5538 5539 5540 5541 5542
ﺗﻴﻤﺎر ﮐﺮدن ﺗﻴﻤﺎر ﮐﺮدن ﺗﻴﻤﺎر ﮐﺮدن ﺗﻴﻤﺎردار ﺗﻴﻤﺎردار
5543 5544 5545 5546 5547 5548 5549 5550 5551 5552
ﺗﻴﻤﺎردار ﺗﻴﻤﺎردارى ﺗﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﺗﻴﻤﺎرﮔﺎﻩ ﺗﻴﻤﺎرﮔﺎﻩ ﭼﺸﻢ ﺗﻴﻤﺎر… داﺷﺘﻦ ﺗﻴﻤﭽﻪ ﺗﻴﻤﭽﻪ ﺗﻴﻤﭽﻪ ﺗﻴﻤﻢ
5553
ﺗﻴﻤﻢ ﮐﺮدن
5554 5555 5556 5557 5558 5559 5560 5561 5562
ﺗﻴﻤﻨﻰ ﺗﻴﻤﻦ ﺗﻴﻤﻦ ﺗﻴﻤﻨﺎ ﺗﻴﻤﻮر ﺗﻴﻤﻮر ﮔﻮرﮔﺎﻧﻰ ﺗﻴﻤﻮرى ﺗﻴﻤﻮرى ﺗﻴﻤﻮرى
5563 5564 5565 5566 5567
ﺗﻴﻤﻪ ﺗﻴﻦ ﺗﻴﻦ ﺗﻴﻦ هﻨﺪى ﺗﻴﻮ
5568 5569 5570
ﺗﻴﻮارﻩ ﺗﺌﻮرى ﺗﻴﻮل
tīmār kardan (+Akk.) tīmār kardan (+Akk.) tīmār kardan (+Akk.) tīmār-dār tīmār-dār
Deutsch
tīme tīn⁺ tīn⁺ tīn⁺-e hendī tīw : ī<*ē
besorgen; pflegen putzen; striegeln (Roß) zustutzen bekümmert Pfleger (m.); Wärter (m.); Wärterin (f.) Sorge tragend (für) Pflege (f.) Irrenanstalt (f.) Rettungsstelle (f.) Augenklinik (f.) sorgen (für) kleine Karawanserai[!] kleiner Markt überdeckter Durchgang (m.) Abwaschung (f.) (mit Sand statt Wassers) die Abwaschung mit Sand statt Wassers vollziehen (Stamm in Afghanistan) gutes Vorzeichen (n.) Segenswunsch (m.) Gutes vorbedeutend* (männlicher Name) Nachkomme (m.) des Timur Gorgan (Name eines Stamms in Ostpersien) Timurs; timurisch von Timur kommend; Timurnachkomme (m.); Timuride (m.) Haus (n.)*; Häuser (Name der 95. Sure) Feige (f.) Wurzelbaum (m.) Kraft (f.); Stärke (f.)
tejwāre teʾorī tojūl⁺⁺
(ON, Ruinenstätte in Afghanistan) Lehrmeinung (f.); Theorie (f.) Lehen (n.)
tīmār-dār(-e) tīmār-dārī tīmārestān tīmār-gāh tīmār-gāh-e čašm tīmār-e… dāštan tīmče tīmče tīmče tajammom⁺ tajammom⁺ kardan tejmanī tajammon⁺ tajammon⁺ tajammonan⁺ tejmūr/tīmūr⁺⁺ tejmūr⁺⁺-gūrgānī tejmūr⁺⁺ī/tīmūr⁺⁺ī tejmūr⁺⁺ī/tīmūr⁺⁺ī tejmūr⁺⁺ī/tīmūr⁺⁺ī
Bemerkung
Quellenangaben Hinz 1942:169, (196) Rosen 1925:86 (Fleischer 1875:205) Morier 1905:79/2 Morier 1905:214/3, Haas 1876:636/21 Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 99) Morier 1905:213/21 Hinz 1937:691 Īrān 6019/2b, Hinz 1937:691 (Nw) Īrān 5781/2a Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 66/18f.) Haïm 1934:I 606b (Litt 91) Īrān 6044/1f (Nw), Hinz 1937:691 Morier 1905:120/3 Aar (Manavī 47), Ḫāqānī Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 143/8), EdI II 120a Armaġān XVI 1/16 Kāva V/4/5:24/33a Kasravī 1307:II 16, Īrān 4369/2d Ḫāndamīr (Geschichte Tabaristans 22/17) Gabriel 1935:159 GK II[?] 360 Browne 1316:19/18, Ādāb I/V 9 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 17/17, 20/20) Qurʾān 95 (Überschrift) ʿImād 9/7 Nicolas 1887:II 54 Šams-i Faḫrī (Lexicon 109/12), FA 172/27a, Asadī (FA 172/29a), ʿUnṣurī (LF, GK 33), EdI II 120a Rāhnamā-i dānišgāh III 137/2 Hidāyat (Iṣfahān 15/3), Šaibānī 1314:III
1037
te ت №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
5571 5572
ﺗﻴﻮل ﺗﻴﻮﻟﺪار
5573
ﺗﻴﻪ
5574 5575 5576 5577 5578
ﺗﻴﻪ ﺗﻴﻪ ﺗﻴﻬﻮ ﺗﻴﻬﻮ ﺗﻴﻬﻮ ﺑﭽﻪ
tijūl/tojūl⁺⁺ tijūl⁺⁺-dār/tojūl⁺⁺-dār
tīh⁺ tīh(-e) tīh⁺ tīhū/tejhū tīhū tīhū-bače/tejhū-bače
Deutsch Pfründe (f.); Komturei (f.) Lehensträger (m.) (hatte bis 1907 das Recht, sein Gehalt oder Ruhegehalt unmittelbar von der Grundsteuer eines Dorfes oder mehrerer abzuziehen) (die Wüste, in der die Israeliten umherzogen) Sehnsucht (f.) (nach) Wüste (f.) (ein) Rebhuhn (n.); Steinhuhn (n.) Wachtel (f.) Wachteljunges (n.); Steinhuhnjunges (n.)
Bemerkung
1038 Quellenangaben 694/8, EdI IV 866a, 867b Nicolas 1887:I 214 EdI IV 867a
Muʿizzī (Qaṣīda 1/37) Saʿdī (Būstān 79) Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 139/5) MF I I/16, Litt 117, GK 185 Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/7), MF I I/16 Minūčihrī 19/7
se ث
Farhangnevīs
№
Persisch Präs.-Stamm Transkription
1
ث
2 3 4
(ﺛﺎ)ى ﺛﺎﺑﺖ ﺛﺎﺑﺖ
5 6 7
ﺛﺎﺑﺖ اﻟﻌﻘﻴﺪﻩ ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺪم ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺪﻣﻰ
8 9
ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدن (ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
10
( از،ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
11 12 13 14 15 16 17 18
(ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺎﻧﺪن )در ﺛﺎﻗﺐ (f. ﻩ-) ﺛﺎﻗﺐ ﺛﺎﻟﺚ ﺛﺎﻟﺚ ﺛﺎﻟﻴﻞ ﺛﺎﻧﻮى (f. ﻩ-) ﺛﺎﻧﻮى
19 20 21 22 23 24 25
ﺛﺎﻧﻰ ً ﺛﺎﻧﻴﺎ ً ﺛﺎﻧﻴﺎ ً ﺛﺎﻧﻴﺎ ﺛﺎﻧﻴﻪ ّ ﺛﺒﺎت ﺛﺒﺎت
26 27 28 29 30 31
ﺛﺒﺖ ﺛﺒﺖ ﺛﺒﺖ ﺛﺒﺖ ﮐﺮدن (ﺛﺒﺖ ﮐﺮدن )در ﺛﺒﻮت
s sā⁺(j) sābet⁺ sābet⁺ sābeto⁺-l-aqīde⁺ sābet⁺-qadam⁺ sābet⁺-qadam⁺ī sābet⁺ kardan (+Akk.) sābet⁺ kardan (ke)
Deutsch (5. Buchstabe des persischen Abc; Zahlwert 500) (Name des Buchstaben )ث (Name eines Dichters) feststehend; fest überzeugt; überzeugungstreu standhaft; beharrlich; ausdauernd Ausdauer (f.); Beharrlichkeit (f.); Standhaftigkeit (f.) bestätigen feststellen (daß)
sābet⁺ kardan (+Akk.; ke; az) sābet⁺ māndan (dar) sāqeb⁺ sāqeb⁺ (f. -e) sāles⁺ sāles⁺ saʾlīl/sālīl⁺ sānawī⁺ sānawī⁺ (f. -e)
beharren (auf) glänzend durchbohrend dritter dritter Buchstabe (des Wortes) Warze (f.) sekundär zweiter
sānī⁺ sānijā/sānijan⁺ sānijā/sānijan⁺ sānijā/sānijan⁺ sānijje⁺ sabāt⁺ sabāt⁺
zweiter wieder zum zweiten Male zweitens Sekunde (f.) Ausdauer (f.); Beharrlichkeit (f.) Beständigkeit (f.)
sabt⁺ sabt⁺ sabat⁺ sabt kardan (+Akk.) sabt kardan (+Akk.; dar) sobūt⁺
eingetragen; verzeichnet Eintragung (f.) Nachweis (m.) anführen; angeben eintragen (wen; in) Festigkeit (f.)
beweisen; dartun (was; durch; daß)
Bemerkung
Quellenangaben Salemann/Shukovski 1889:4 Beck 1914:6, Salemann/Shukovski 1889:4 BA I 20/31a Gulhavī 1303:9/14, Īrān 6012/4f, Šarq 2/6 (1), EdI III 855b, Hinz 1942:180, Phl 11/4 Browne 1316:14/18 Nicolas 1887:I 243 Nicolas 1887:I 242 Īrān 4369/2d Kasravī 1309:3/10, Kašf-i talbīs 17/7, Kaihān 1311:3/10 Īrān 6023/1c, Browne 1316:14/16, (Islam III 67/12), Nicolas 1887:I 243, 337 Phl 72/6 Armaġān XX 9/10 Ḥāfiẓ (Dīvān 11/2) Islam XII 173/8a BQ I 121/28a Haïm 1931:II 225b Rāhnamā-i dānišgāh V 107 Rāhnamā-i dānišgāh III 157/23, Morier 1905:78/3 Ḥāfiẓ (Dīvān 66/9), MF I I/5 Ku 14/11 Īrān 6038/2c Īrānšahr IV 80/18, Nicolas 1887:I 373 Īrān 6411/3f Nicolas 1887:I 242 Nicolas 1887:I 242, Salemann/Shukovski 1889:80b+ Ḥāfiẓ (Dīvān 3/4) Īrān 5707/2b, 5950/1b, 6011/1g, Gš 118/11 Mīnuvī 1307:V/2 Mīnuvī 1307:V/27 Isḥāq 1351ff.:I 2/11, Īrān 6058/1f
1039
se ث №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
32 33
ﺛﺒﻮر ﺛﺨﺬ
34 35 36 37 38
ﺛﺮا ﺛﺮوت ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ ﺛﺮى ﺛﺮیﺎ ّ
39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
ﺛﻌﺎﻟﺒﻰ ﺛﻌﻠﺐ ﺛﻌﻠﺐ ﺛﻎ ﺛﻐﺎم ﺛﻐﺎﻣﻪ ﺛﻐﺮ ﺛﻐﻮر ﺛﻘﺎت ﺛﻘﺐ ﺛﻘﻞ ﺛﻘﻞ ﺛﻘﻞ
saʾāleb⁺ī saʾalab⁺ saʾalab⁺ soq saqām⁺ saqāme⁺ saqr⁺ soqūr⁺ seqāt⁺ soqab⁺ soql⁺ seql⁺ seql⁺
(Name eines Schriftstellers) Fuchs (m.) (Raubtier) Gartentulpe (f.) (Tulipa Gesneriana) Götze (m.)
52
ﺛﻘﻠﻴﻦ
saqalejn⁺
53
ﺛﻘﻠﻴﻦ
saqalejn⁺
54
ﺛﻘﻪ
55 56 57 58 59 60 61 62
ﺛﻘﻴﻞ ﺛﻼث ﺛﻼﺛﻪ ﺛﻠﺚ ﺛﻠﺚ [!]ﺛﻠﺜﻴﻦ ﺛﻠﺞ ﺛﻤﺎر
beide Dienerscharen (Geister und Menschen) die beiden Diener; Mensch und Dschinn Vertrauen verdienend; treu; Vertrauensmann (m.) schwer drei drei (Name einer Schriftart) Drittel (n.) dreißig Schnee (m.)
sobūr⁺ saḫoz⁺ sarā⁺ sarwat⁺ sarwat⁺mand sarā⁺ sorejjā⁺
seqe⁺ saqīl⁺ salās⁺ salāse⁺ sols⁺ sols⁺ salāsīn⁺ salǧ⁺ semār⁺
wehe!; o weh! (an sich sinnloses Wort des Verses اﺑﺠﺪabǧad: ā=500, Ḫā=600, Ẕāl=700) feuchte Erde (f.); Feuchtigkeit (f.) Reichtum (m.) reich Erde (f.) Siebengestirn (n.); Plejaden
Hagedorn (m.); Weißdorn (m.) Grenzgebiet (n.) Grenzmarken Löcher Ausgepreßtes (n.); Rückstand (m.) Rückstand (m.) Schwere (f.)
Bemerkung
1040 Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexikon 47/6) Rückert 1874:9
(Beck 1915:75) Kaihān 1311:III 5/23, Īrān 4369/1a, 5986/2c Īrān 4369/2d, 6060/1a, 6423/1e MF I II/8 Ḥāfiẓ (Dīvān 8/9), Salemann/Shukovski 1889:80b+ Īrān 4369/2d Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 30/9) Achundow 369 Rückert 1874:17 (Pl. v. ﺛﻐﺎﻣﻪsaqāme) Nicolas 1887:I 88 Nicolas 1887:I 88 LF 54/30 (Pl. v. ﺛﻐﺮsaqr) Armaġān XVI 2/8, EdI III 861a (Pl. v. ﺛﻘﻪseqe) BA I 107/28a (Pl. v. ﺛﻘﺒﻪsoqbe) Anvarī (Qaṣāʾid 23/30), Farruḫī (Dīvān 3/31) Šams-i Faḫrī (Lexicon 85/1) LF 80/3 Šams-i Faḫrī (Lexicon 19/14), Rāhnamā-i dānišgāh III 159/23 MF I III/11 Gulhavī 1303:11/25
(Pl. v. ﺛﻤﺮsamar)
Wahrmund 1898:I 164 Salemann/Shukovski 1889:80b+ FǦ 111/4 Browne 1316:XI/23 Browne 1316:17/2 FǦ 112/9, Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 49/17) Šams-i Faḫrī (Lexicon 20/8) Qāʾānī (Armaġān XVI 70/12)
se ث
Farhangnevīs
№
Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
63 64 65 66 67 68
ﺛﻤﺎﻣﻪ ﺛﻤﺎن ﺛﻤﺎن ﻋﺸﺮ ﺛﻤﺎﻧﻴﻦ ﺛﻤﺎﻧﻴﻪ ﺛﻤﺮ
somāme⁺ samān⁺ samān⁺-ašar⁺ samānīn⁺ samānije⁺ samar⁺
acht (8) achtzehn achtzig acht Frucht (f.)
69 70 71 72 73 74
ﺛﻤﺮﻩ ﺛﻤﻦ ﺛﻤﻴﻦ ﺛﻨﺎ ﺥﻮان ﺛﻨﺎ ﮔﺴﺘﺮ ﺛﻨﺎ ﮔﻔﺘﻦ
samare⁺ saman⁺ samīn⁺ sanā⁺-ḫān sanā⁺-gostar sanā⁺ goftan (+Akk.)
Frucht (f.) Preis (m.); Wert (m.) wertvoll; kostbar Lobredner (m.) Lober (m.); Lobpreiser (m.) loben; preisen
75 76 77
ﺛﻨﺎ ﮔﻮ (ﺛﻨﺎ ﮔﻮ)ى (ﺛﻨﺎ)ى
sanā⁺-gū sanā⁺-gū(j) : ū<*ō sanā⁺(j)
Lobhudler (m.)* Lober (m.) Lob (n.; Lobpreis (m.); Lobeserhebung (f.)
78 79 80
ﺛﻨﻮیﻪ ﺛﻮا ﺛﻮاب
sanawijje⁺ sawā⁺ sawāb⁺
Dualisten; Magier; Parsen Wohnung (f.) Belohnung (f.)
81 82 83 84 85 86 87 88 89
ﺛﻮاب ﺛﻮاب ﺛﻮاب ﺛﻮاب ﺛﻮاب ﺛﻮاب ﮐﺎر ﺛﻮاﺑﺖ ﺛﻮر ﺛﻮر
sawāb⁺ sawāb⁺ sawāb⁺ sawāb⁺ sawāb⁺ sawāb⁺-kār sawābet⁺ sūr⁺[!] sour⁺
Gewand (f.) gutes Werk (n.) Strafe (f.) verdienstlich Vergeltung (f.) (für ein gutes Werk) barmherzig* Fixsterne* (Sternbild des Stieres) Stier (m.)
90
ﺛﻮﻟﻮل
soʾlūl⁺
Schwiele (f.); harte Haut
91
ﺛﻰ
sī⁺
(Name des Buchstaben )ث
Bemerkung
Quellenangaben
(s. اﺑﻮabū) Haas 1876:623/12 Salemann/Shukovski 1889:80b+ Salemann/Shukovski 1889:80b+ [f. v. ﺛﻤﺎنsamān] FǦ I 111/13 Šams-i Faḫrī (Lexicon 67/8), Anvarī (Qaṣāʾīd 1/10) Matthäus 3/8, Browne 1316:X/10 Šams-i Faḫrī (Lexicon 58/2) Šahriār 3/1 Ḥāfiẓ (Dīvān 2/12) Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1906:27/3) Anvarī (Qaṣāʾid 4/4), Saʿdī (Būstān 93), Farruḫī (Dīvān 1/36) Nicolas 1887:I 462 Nicolas 1887:I 462 BQ I 123/6b, Abuʾl-ʿAbbās (MF I 65/1), Anvarī (Qaṣāʾid 3/37), Saʿdī (Būstān 97), Farruḫī (Dīvān 1/36, 2/19), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 1/7), MF I 64/1, Nicolas 1887:I 443 (f. v. ﺛﻨﻮىsanawī) FN I 37/20a Anvarī (Qaṣāʾid 3/33) Saʿdī (Qaṣāʾid 31/3), Farruḫī (Dīvān 4/22), Beck 1914:65 [= ﺛﻮبsoub???] ʿImād 7/8 Morier 1905:331/9 Firdausī (Gedichte 3/2V.) Morier 1905:302/17, Nicolas 1887:II 82 Salemann/Shukovski 1889:80b+ Nicolas 1887:I 185 Morier 1905:99/2 Anvarī (Qaṣāʾid 1/25, 41/6) (Anvarī Qaṣāʾid im Rückert 1874:28 Reim ﺱﻮرsūr) Šams-i Faḫrī (Lexicon 25/2), Nicolas 1887:I 415 Salemann/Shukovski 1889:4
1041
se ث № 92 93
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
ﺛﻴﺎب ﺛﻴﻞ
sijāb⁺ sīl⁺
1042
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Gewänder (eine Art) Artischocke (f.)
[Pl. v. ﺛﻮبsoub!]
Farruḫī (Dīvān 5/17) LF 27/11
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1
ج
ǧ
2
ج
ǧ
3 4
ﺟﺎ ﺟﺎ
ǧā ǧā
(6. Buchstabe des persischen Abc); (Zahlwert) drei (Abkürzung für ﺟﻠﺪǧeld "Band" (m.))" Amt (n.); Posten (m.); Stelle (f.) Aufenthaltsort (m.)
5 6
ﺟﺎ ﺟﺎ
ǧā ǧā
Boden (m.) Örtlichkeit (f.); Gegend (f.)
7 8
ﺟﺎ ﺟﺎ
ǧā ǧā
Rang (m.) Stätte (f.)
9 10
ﺟﺎ ﺟﺎ
ǧā ǧā
11 12 13 14
(ﺟﺎ )ﻣﻴﺎن ﺟﺎ اﻝﻘﻀﺎ ﺟﺎ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺟﺎ ﺑﺠﺎ
15 16 17 18 19 20 21 22
ﺟﺎ ﺑﺠﺎ ﺷﺪن ﺟﺎ ﺑﺠﺎ ﮐﺮدن ﺟﺎ ﺑﺠﺎ ﮐﺮدن ﺟﺎ ﺑﺠﺎ ﮐﺮدن ﺟﺎ ﺑﺠﺎ ﮐﺮدن ﺟﺎ ﺧﺎﻝﻰ ﮐﺮدن (ﺟﺎ دادن )…را ( در،ﺟﺎ دادن )…را
Thron (m.) Wohnort (m.); Wohnsitz (m.); Wohnung (f.) Stellung (f.) (in/unter) Stätte des Verhängnisses einrichten; einrenken hie und da; hier und da; an mehreren Stellen; an manchen Stellen; stellenweise unterkommen anordnen aufstellen einlagern; einquartieren unterbringen Platz machen; das Feld räumen beherbergen (wen) setzen; unterbringen (wen; in)
23 24 25
ﺟﺎ داﺷﺘﻦ (ﺟﺎ داﺷﺘﻦ )ﺑﺮاى (ﺟﺎ داﺷﺘﻦ )در
26 27
(ﺟﺎ داﺷﺘﻦ )در (ﺟﺎ داﺷﺘﻦ )در
ǧā (mijān-e) ǧā ol⁺-qazā⁺ ǧā andāḫtan (+Akk.) ǧā be-ǧā ǧā be-ǧā šodan ǧā be-ǧā kardan (Akk.) ǧā be-ǧā kardan (Akk.) ǧā be-ǧā kardan (Akk.) ǧā be-ǧā kardan (Akk.) ǧā ḫālī⁺ kardan ǧā dādan (…rā) ǧā dādan (…rā; dar) ǧā dāštan ǧā dāštan (be-rāj-e) ǧā dāštan (in) ǧā dāštan (in) ǧā dāštan (dar)
am Platze sein Raum haben; Platz haben (für) gelegen sein; liegen; sich befinden (in) seinen Platz haben (in) wohnen (in)
Bemerkung
Quellenangaben Salemann/Shukovski 1889:4 Qazvīnī 1909:VIII/21 Kašf-i talbīs 33/14, Rob 2/6 Asadī (Garšāsbnāma 308), Hāfiẓ (Dīvān 416/3), Vost 1905:137/6 Saʿdī (Gulistān 11/6) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 13/6), 1. Mose 104, Rosen 1898:104 Firdausī (Šāhnāma 2) Asadī (Garšāsbnāma 38), Rūmī (Kl. Diw. 3/2), Saʿdī (Pandnāma 111), Īrān 4361/2e, Rosen 1898:109 Asadī (Garšāsbnāma 61) Saʿdī (Badāyiʿ 13/1), Firdausī (Šāhnāma 253), Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:726/2) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 129), Nr 2/1 Rūmī (Kl. Diw. 3/2) T 37b Morier 1905:213/11, Beck 1898:169, Rosen 1898:99 (Nicolas 1887:I 170) Nicolas 1887:I 71 Nicolas 1887:I 393 Nicolas 1887:I 163 Nicolas 1887:I 170 Ġanī 1/2, Haïm 1931 Matthäus 25/34 Īrānī 1312:1/10, Pāzārgād 1315:272/23, Browne 1316:20/17, Hugo 1/21a, Wb 7/22 ʿĀrif (Īrānī 1312:9/5) Schiller 141/ Kaihān 1311:I 42/5, 49/13, 52/6, 56/7 Kasravī 1307:9/7 Kasravī 1304:20/6, Kasravī 1307:I 1/12
1043
dschim ج
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch
№
Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
28
ﺟﺎ رﺧﺘﻰ
29
( ﺑﺮ،ﺟﺎ ﮐﺮدن )ﺑﻪ
Kleiderkasten (m.); Kleiderschrank (m.) sich niederlassen (in; auf)
30 31 32 33 34 35
( ﺑﺮ،ﺑﻪ/ﺟﺎ ﮐﺮدن )در ﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺟﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ (ﺟﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ )در ( ﺑﻨﺰد،ﺟﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ )در
36
ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪن
37 38
ﺟﺎ و ﻣﻨﺰل (ﺟﺎ)ى
39
ǧā-raḫtī ǧā kardan (be; bar) ǧā kardan (dar/be; bar) ǧā gozāštan (+Akk.) ǧā gozāštan ǧā gereftan ǧā gereftan (dar) ǧā gereftan (dar; benazd-e)
Platz nehmen (in; auf) im Stich lassen; zurücklassen stehen lassen sich niederlassen sich festsetzen (in) sich einnisten; Platz nehmen (in; bei)
ǧā māndan ǧā o manzel⁺ ǧā(j-e)
zurückbleiben; zurückgelassen werden Obdach (n.) Anlaß (m.); Veranlassung (f.) (zu)
(ﺟﺎ)ى
ǧā(j-e)
Ort (m.); Stelle (f.); Platz (m.) (für)
40
(ﺟﺎ)ى
ǧā(j-e)
Raum (m.) (für)
41 42
ﺟﺎءورﺟﻰ ﺟﺎﺑﺮ
ǧāʾūrǧī⁺⁺ ǧāber⁺
43 44 45 46 47
ﺟﺎﺑﺮ (f. ﻩ-) ﺟﺎﺑﺮ ﺟﺎﺑﺮاﻧﻪ ﺟﺎﺑﺮاﻧﻪ ﺟﺎﺑﻠﺴﺎ
48
ﺟﺎﺑﻠﻖ
(männlicher Name) (Name eines berühmten Überlieferers) Nötiger (m.) gewaltig gewaltsam streng (Befehl) (Name einer sagenhaften Stadt im Westen) (das Gebiet im NO von Luristan, westlich von Gulpajagan)
ǧāber⁺ ǧāber⁺ (f. -e) ǧāber⁺āne ǧāber⁺āne ǧābolsā ǧābalaq
Bemerkung
1044 Quellenangaben Haïm 1931:II 740a Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:4/10), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 23/7), (Qazvīnī 1907:I VIII/13) Rūmī (Nicholson XLII), Īrānī 1312:37/2, 8 Īrān 6472/1c Phl 8/8 Nicolas 1887:I 404 Rosen 1916, Rob 2/4 Firdausī (Šāhnāma 17/27), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 92/5), Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 92/5), Smiles 29/12 Īrān 4654/4f.
(mongolisch)
Schiller 179/10f. Ḥāfiẓ (Dīvān 28/1, 32/10, 58/2), Saʿdī (Gulistān 60/14), Ġanī 2/5, Farruḫī (Dīvān 1/25), Hidāyat (Iṣfahān 3/13), Mīnuvī 1307:IV/8, Browne 1316:15/24, Hugo 44/32b, Fleischer 1875:141 BQ I 122/22b, LF 45/13, 116/7, Asadī (Garšāsbnāma 30), Tārīḫ-i Ṭabarī 3/3, Ḥāfiẓ (Dīvān 35/10, 74/5, 75/6), Saʿdī (Būstān 32), Ẓahīr Faryābī (Dīvān 8/1), Farruḫī (Dīvān 1/20, 5/23), Firdausī (Šāhnāma 45), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 15/2), Pāzārgād Asadī (Garšāsbnāma 140), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 3/15) Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/1) Nāṣir-Ḫusrau, Šarq 163/5 Varāvīnī (Marzbānnāma 289/24Fn.) Īrānšahr I 161/11 Īrānī 1312:90/15 Šarq 687/9 Tārīḫ-i Ṭabarī 13/23, Farruḫī (Dīvān 1/13) EdI III 51b
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
49
ﺟﺎﺑﻠﻘﺎ
50 51 52 53
ﺟﺎﺑﻠﻮس ﺟﺎﭘﻠﻖ ﺟﺎت ﺟﺎت ﺧﺎﻝﻰ
54
ﺟﺎﺟﺮم
ǧāǧarm
55
ﺟﺎﺟﺮود
ǧāǧe-rūd
56 57 58
ﺟﺎﺟﻴﻢ ﺟﺎﺣﺪ ﺟﺎﺣﻆ
59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72
ﺟﺎدو ﺟﺎدو ﺟﺎدو ﺟﺎدو ﺟﺎدو ﮐﺮدن (ﺟﺎدو)ى ﺟﺎدواﻧﻪ (ﺟﺎدوﺑﻨﺪ )ﺑﻪ ﺟﺎدوﭼﺸﻢ ﺟﺎدوﻓﺮیﺐ ﺟﺎدوﮐﺎر ﺟﺎدوﮔﺮ ﺟﺎدوﮔﺮ ﺟﺎدوﮔﺮ
73
ﺟﺎدوﮔﺮى
74
Deutsch
Bemerkung
ǧādū ǧādū ǧādū ǧādū ǧādū kardan (+Akk.) ǧādū(j) ǧādowāne ǧādū-band (be) ǧādū-čašm ǧādū-ferīb ǧādū-kār ǧādūgar ǧādūgar ǧādūgar
(ON, Name einer sagenhaften Stadt im Osten) Schmeichler (m.) (ON, Ort in Luristan) (ein Volksstamm am unteren Indus) dein Platz (war) leer": du bist vermißt worden (davon Ableitung (ON, Ort in Chorassan) auf -ī) (Fluß im Elbrus- und Teheraner Gebiet) Teppich (m.) Widersacher (m.) glotzäugig; (Name eines arabischen Schriftstellers) Zauber (m.) Zauberei (f.) zauberisch; bezaubernd zauberkräftig bezaubern; behexen Zauberer (m.) bezaubernd; zauberisch bezaubernd (durch) zauberäugig durch Zauber berückend Zauberer (m.) Hexe (f.); Zauberin (f.) Hexenmeister (m.) Zauberer (m.)
ǧādūgarī
Zauberei (f.)
ﺟﺎدوى
ǧādowī
Zauber (m.)
75
ﺟﺎدوى
ǧādowī
Zauberei (f.)
76 77
ﺟﺎدوى ﺟﺎدوى ﺁﺕﺶ
ǧādowī ǧādūj-e āteš
zauberisch Feuerzauber (m.)
ǧābolqā ǧāblūs ǧābalaq[!] ǧāt ǧā-t ḫālī⁺
ǧāǧīm ǧāhed⁺ ǧāhez⁺
Quellenangaben Tārīḫ-i Ṭabarī 13/23, Farruḫī (Dīvān 1/13), Bāb 31/4 Salemann/Shukovski 1889:80b+ EdI III 49b EdI III 145b Morier 1905:298/12 EdI IV 248 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 7/20), Kaihān 1311:I 19/6, EdI IV 773 EdI V 111a Ḫāqānī Ḫāqānī, Grünert 1881:86 Firdausī (Šāhnāma 18/1) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 15/17, 16/1) Ḥāfiẓ (Dīvān 11/7, 33/2, 86/1), ʿImād 5/7 Minūčihrī 55/5 Haïm 1931 LF 3/13, ʿUnṣurī Vz. 16/2, GK 170, 184 ʿUnsurī (Qaṣāʾid 50/4), Morier 1905:139/3 Niẓāmī (Erm. 22/6) Farruḫī, Gurgānī (Vīs u Ramīn 16/7) Saʿdī (Ṭayyibāt 18/1) GK 189 Hugo 69/27b, 73/33a, Schiller 167/21 Hugo 47/9b Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 16/16), 2. Mose 7/11, Nicolas 1887:I 463 Īrān 69[?]19/2e [Tinte verwischt], Nahum 3/4, Offenbarung 9/21, 1. Samuel 15/23 Ẓahīr Faryābī (Qaṣāʾid 16/7), Firdausī (Šāhnāma 18/1) Ḥāfiẓ (Dīvān 83/4 [oder 80/4?], Wahrmund 1898:I 150 Rūdakī (Dīvān 46/4), Saʿdī (Ḫawātīm 42/8) Haïm 1931
1045
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
78 79 80 81 82 83
ﺟﺎدوﺋﻰ ﺟﺎدوﺋﻰ ﺟﺎدوﺋﻰ ﺟﺎدوﺋﻰ ﺟﺎدوﺋﻰ ﮐﺮدن (ﺟﺎدﻩ )ﺑﻪ ّ
ǧādūʾī ǧādūʾī ǧādūʾī ǧādūʾī ǧādūʾī kardan ǧādde⁺(-je; be)
Bezauberung (f.) Zauber (m.) Zauberei (f.) Zauberkunststück (n.) zaubern Straße (f.) (von/nach; nach)
84 85 86 87 88 89
ﺟﺎد۽ اﺑﺮیﺸﻢ ّ ﺟﺎد۽ ﺑﺮﻣﻪ ّ ﺟﺎدﻩ ﺱﺎزى ّ ﺟﺎد۽ ﺷﻮﺱﻪ ّ ﺟﺎذب (f. ﻩ-) ﺟﺎذب
ǧādde⁺-je abrīšom ǧādde⁺-je borme ǧādde⁺-sāzī ǧādde⁺-je šose⁺⁺⁺ ǧāzeb⁺ ǧāzeb⁺ (f. -e)
Seidenstraße (f.) Burmastraße (f.) Straßenbau (m.) Kunststraße (f.) elektrisch anziehend
90 91
ﺟﺎذب اﻝﺤﺮارﻩ ﺟﺎذﺑﻪ
ǧāzebo⁺-l-harāre⁺ ǧāzebe⁺
wärmebindend Anziehung (f.)
92 93
ﺟﺎذﺑﻪ ﺟﺎذﺑۀ ﻋﻤﻮﻣﻰ
ǧāzebe⁺ ǧāzebe⁺-je omūmī⁺
94 95 96 97
ﺟﺎذﺑۀ هﻴﭻ داﺷﺘﻦ (f. ﻩ-) ﺟﺎذﺑﻰ ﺟﺎر ﺟﺎر
98
ﺟﺎر ﺟﻮى
99 100 101 102 103 104 105 106
ﺟﺎر زدن ﺟﺎر زدن ﺟﺎرﺟﻰ ﺟﺎرﭼﻰ (f. ﻩ-) ﺟﺎرح ﺟﺎرﺣﻪ ﺟﺎرم ﺟﺎرو ﮐﺶ
Anziehungskraft (f.) "allgemeine Anziehung": Schwere (f.)" etwas Anziehendes haben elektrisch (ON, Hafenstadt in Arabien) Armleuchter (m.)*; Lumpenhändler (m.)* "vier Kanäle" (ON, das alte Amol am (für - ﭼﺎرčār-) Amudarja) ausposaunen ausrufen; verkünden Ausrufer (m.); Herold (m.) Ausrufer (m.); Herold (m.) verwundend Körperteil (n.)** Verbrecher (m.) Straßenkehrer (m.)
ǧāzebe⁺-je hīč dāštan ǧāzebī⁺ (f. -e) ǧār ǧār ǧār-ǧuj ǧār zadan (+Akk.) ǧār zadan (+Akk.) ǧārǧī⁺⁺ ǧārčī⁺⁺ ǧāreh⁺ (f. -e) ǧārehe⁺ ǧārem⁺ ǧā-rū-keš
1046 Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 14/6) Nicolas 1887:I 462 Wahrmund 1898:I 150 FR I 41/13 FR I 101/10 LF 16/8, Ẓahīr Faryābī (Dīvān 11/6), Ramażānī 1315:11/5, Kaihān 1311:I 41/17, Phl 402/24 Kaihān 1311:III 4/14 Īrān 6411/3c Īrān 5800/2b Kaihān 1311:I 37/13, 69/4 Nicolas 1887:I 440 Browne 1316:17/10, EdI I 152a, Nicolas 1887:I 87 Īrān 6551/1f Bahār (Šarq 17/3), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 41/5), Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 3/24b, Kitāb 13/7, (Beck 1914:159) Šarq 685/2 Smiles 86/16 Morier 1905:178/6 Nicolas 1887:I 440 Nāṣir-Ḫusrau (Sifāratnāma 59/2, 82/19) Nicolas 1887:I 160 EdI I 356b Kašf-i talbīs 106/16 Hugo 2/5a Hugo 50/33b, Nicolas 1887:I 283 Kašf-i talbīs 60/6, Morier 1905:IX/2 Morier 1905:63/3, Gš 77/5 (Īrān 6072/1f) Nicolas 1887:I 331 (Litt 94)
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
107 108
(ﺟﺎرو)ى ﺟﺎروب
ǧā-rū(j) ǧā-rūb
Besen (m.) Besen (m.)
109
ﺟﺎروب ﮐﺮدن
ǧā-rūb kardan (+Akk.)
fegen; ausfegen; kehren; auskehren
110 111 112 113
ﺟﺎروب ﮐﺶ ﺟﺎروب ﮐﺶ ﺟﺎروب ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺟﺎرﻩ
auskehrend; Ausfeger (m.) Straßenkehrer (m.) Straßenkehrer (m.) [Melzer gibt keine Übersetzung an.]
114 115 116 117 118 119
ﺟﺎرى ﺟﺎرى ﺟﺎرى ﺟﺎرى (f. ﻩ-) ﺟﺎرى (ﺟﺎرى )از
ǧā-rūb-keš ǧā-rūb-keš ǧā-rūb-konande [Melzer gibt keine Transkription an.] ǧārī⁺ ǧārī⁺ ǧārī⁺ ǧārī ǧārī⁺ (f. -e) ǧārī⁺ (az)
120 121
ﺟﺎرى ﺑﻮدن ﺟﺎرى ﺑﻮدن
122
(ﺟﺎرى ﺑﻮدن )از
ǧārī⁺ būdan (az)
gelten; in Geltung sein im Schwange sein; gang und gäbe sein fließen (aus)
123 124 125
(ﺟﺎرى ﺑﻮدن )در (ﺟﺎرى ﺷﺪن )از (ﺟﺎرى ﺷﺪن )از
ǧārī⁺ būdan (dar) ǧārī⁺ šodan (az) ǧārī⁺ šodan (az)
vorkommen (in) entspringen (aus) zu fließen beginnen (aus)
126 127 128
(ﺟﺎرى ﺷﺪن )در ﺑﺎر۽ ( ﺑﺮ،ﺟﺎرى ﺷﺪن )در (ﺟﺎرى ﺷﺪن )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ
129
ﺟﺎرى ﮐﺮدن
130 131
ﺟﺎرى ﮐﺮدن (ﺟﺎرى ﮐﺮدن )ﺑﻪ
ǧārī⁺ būdan ǧārī⁺ būdan
flüssig gangbar; umlaufend (Münze) laufend (Jahr, Monat) Trappe (f.) laufend; gültig fließend (aus)
ǧārī⁺ šodan (dar bāre-je) in Frage kommen (für) ǧārī⁺ šodan (dar; bar) fließen (in; über) ǧārī⁺ šodan (nesbat⁺ be) angewendet werden; anwendbar sein (auf) ǧārī⁺ kardan (+Akk.) fließen lassen ǧārī⁺ kardan (+Akk.) in Bewegung setzen ǧārī⁺ kardan (+Akk.; be) leiten (Wasser; in)
Bemerkung
Quellenangaben Litt 109 Šams-i Faḫrī (Lexicon 19/4, 58/3), FR I 28/7, Rosen 1925:44 Šams-i Faḫrī (Lexicon 19/6), (Matthäus 12/44), Morier 1905:167/7, Nicolas 1887:I 103 Armaġān XX 8/25 Nicolas 1887:I 103, Litt 94 Nicolas 1887:I 103 FR I 99/25, Phl 14/5f. Īrān 6072/1d Haïm 1931 Īrān 4690/1f, 4654/4a, 2b, Lit 747/1a FA 7/28a Varāvīnī (Marzbānnāma 156/13), Īrān 5979/2f Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 18/1), Pāzārgād 1315:369/15, D 31/3 Īrān 6411/3b Īrānšahr I 137/21f. Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 33/12f., 102/10f.), Pāzārgād 1315:372/5f., Qurʾān 98/8, 1. Mose 2/14, Ku 2/14 Fleischer 1875:122 Pīrniyā 1313:I 26/11f. Rašīd Yāsimī (Īrānī 1312:3/5), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 16/20), Šarq 689/30, Buch der Richter 15/19, Habakuk 3/10, Matthäus 7/27, Hugo 27/20a Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 9/13 Kaihān 1311:I 20/10, Īrānšahr III 77/9 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 12/17 Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 7/24), Šarq 18/14, (Psalm 78/16), (Smiles 31/11) Anvarī Br 53/2, Browne 1905:320/3) Īrān 6423/1b
1047
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
132 133 134 135 136 137
ﺟﺎزم ﺟﺎزم ﺟﺎزم ﺟﺎزم ﺟﺎزم و ﻣﺼﻤّﻢ ﺟﺎﺱﮏ
138 139 140
ﺟﺎﺱﮏ ﺟﺎﺱﮏ ﺟﺎﺱﻮس
ǧāsk/ǧāsak ǧāsk ǧāsūs⁺
141 142 143
ﺟﺎﺱﻮس ﺟﺎﺱﻮﺱﻪ ﺟﺎﺱﻮﺱﻰ
ǧāsūs⁺ ǧāsūse⁺ ǧāsūs⁺ī(-je)
144
ﺟﺎﺱﻮﺱﻰ ﮐﺮدن
ǧāsūs⁺ī kardan (+Akk.)
145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164
ﺟﺎش ﺟﺎﺷﮏ (ﺟﺎﺷﻮ)ى ﺟﺎﺷﻮان ﺟﺎﻃﮏ ﺟﺎﻋﻞ ﺟﺎﻋﻞ ﺟﺎﻋﻞ اﻝﻈﻠﻤﺎت ﺟﺎف ﺟﺎف ﺟﺎف ﺟﺎف ﺟﺎف ﺟﺎف ﺟﺎف ﺟﺎﻓﻰ ﺟﺎﻗﻮﮐﻮرﮐﺎن ﺟﺎﮎ ﺟﺎﮐﺶ ﺟﺎﮐﺸﻰ ﺟﺎﮐﺸﻰ ﺟﺎﮐﻰ ﺟﺎﮔﺮدار
ǧā-š ǧāšk ǧā-šū(j) ǧā-šow-ān ǧātak ǧāʾel⁺(-e) ǧāʾel⁺ ǧāʾelo⁺-z-zolmāt⁺ ǧāf ǧāf-ǧāf ǧāf-ǧāf ǧāf-ǧāf ǧāfī ǧāqūkūrkān⁺⁺ ǧāk⁺⁺⁺ ǧā-keš ǧā-kešī ǧā-kešī ǧākī ǧā-ger-dār
ǧāzem⁺ ǧāzem⁺ ǧāzam ǧāzem⁺ ǧāzem⁺ o mosammem⁺ ǧāsk
Deutsch entschieden fest; beschlossen Teppichdecke (f.) verläßlich fest entschlossen (Insel im Persischen Golf südlich von Bandar Abbas, heute Lārak) (ON, Dorf am Golf von Oman) (Vorgebirge am Golf von Oman) Kundschafter (m.); Späher (m.)
Bemerkung
1048 Quellenangaben Nicolas 1887:I 309 1. Korintherbrief 7/37 Rückert 1874:22 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 69/21) Browne 1924:470/9 EdI I 1069b EdI I 1069b, Gš 61/21 EdI I 1069b FN I 39/18a, Ẓahīr Faryābī (Dīvān 5/4), Šarq 216/12, 687/9, 1. Mose 42/9, Morier 1905:212/11 Nicolas 1887:II 117 Īrān 6010/3g, 6011/3a Buch der Richter 18/14, 1. Chronik 19/3, Josua 2/3, Morier 1905:54/16, 59/11 Buch der Richter 1/23, 18/2, Josua 2/2
Spitzel (m.) Späherin (f.); Ausspäherin (f.) Ausspähung (f.); Auskundschaftung (f.); Späherei (f.) (für) ausspähen; auskundschaften; erkunden sein Platz Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 19) (ON, Hafenplatz am Golf von Oman) (= ﺟﺎﺱﮏǧāsk/ǧāsak) Rosen 1890:95 Schiffsarbeiter (m.) (= ﺟﺎﺱﮏǧāsk/ǧāsak) Hinz 1937:691 Nachwort Bemannung (f.) Īrān 6073/2a (Name eines Inders) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 81/2) machend (was) FR I 96/22 Verfälscher (m.) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 78 Hervorbringer der Finsternisse Ḥāfiẓ (Dīvān 112/2) (Name eines Kurdenstamms) EdI IV 242b "hustend": vielbegattend; hurend Bū Šakūr, GK 113 Hure (f.) Šams-i Faḫrī (Lexicon 68/8), GK 113 hurerisch Šams-i Faḫrī (Lexicon 68/12) hurerisch Kisāʾī (LF […]), GK 113 (Name eines Mongolen) Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/2) (männlicher Name) Jack Phl 412/4 Kuppler (m.) Haïm 1931:II 223a, Litt 86 Kuppelei (f.) Nicolas 1887:II 58 Kupplerei (f.) Morier 1905:353/16, Haïm 1931:I 69, III 223a (ein großlurischer Stamm) EdI III 45b, 46a (in Indien: Inhaber eines GrundEdI I 1038b
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch stücks, das sein Ruhegehalt) Platz (m.) den Platz einnehmend Lehen (n.); Grundstück (n.) (als Ruhegehalt verliehen) (in Indien: Inhaber eines Grundstücks als Ruhegehalt) Lehensinhaber (m.) Besitznahme (f.)*; Anstellung (f.) anmutend anziehend beachtenswert bemerkenswert; auffallend; auffällig spannend spannend; auffallend
165 166 167
ﺟﺎﮔﻪ ﺟﺎﮔﻴﺮ ﺟﺎﮔﻴﺮ
168
ﺟﺎﮔﻴﺮدار
169 170 171 172 173 174 175 176
ﺟﺎﮔﻴﺮدار ﺟﺎﮔﻴﺮى ﺟﺎﻝﺐ ﺟﺎﻝﺐ ﺟﺎﻝﺐ ﺕﻮﺟّﻪ ﺟﺎﻝﺐ ﺕﻮﺟّﻪ ﺟﺎﻝﺐ ﺕﻮﺟّﻪ ﺟﺎﻝﺐ ﺕﻮﺟّﻪ
177 178 179 180 181
ﺟﺎﻝﺐ دﻗّﺖ ﺟﺎﻝﺐ ﻧﻈﺮ ﺟﺎﻝﺐ… ﺷﺪن ﺟﺎﻝﻰ ﺟﺎﻝﻴﺰ
182
ﺟﺎﻝﻴﻨﻮس
183
ﺟﺎم
ǧām
184 185 186
ﺟﺎم ﺟﺎم ﺟﺎم
ǧām ǧām ǧām
(Bezirk in Ostpersien, Hauptort Turbet i Heideri) (ON, Dorf in Chorassan) (Ort in Chorassan) Becher (m.)
187 188 189 190 191 192 193
ﺟﺎم ﺟﺎم اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺟﺎم ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺟﺎم ﺟﺎم ﺟﺎم ﺱﺮور ﺟﺎم ﺷﻮﮔﺮان ﺟﺎم ﻓﻴﺮوزى
ǧām ǧām andāḫtan ǧām-e panǧare ǧām ǧām ǧām-e sorūr⁺ ǧām-e šūgrān ǧām-e fīrūzī
Glas (n.); Trinkglas (n.) verglasen; mit Glasscheiben versehen Fensterscheibe (f.); Glasscheibe (f.) becherweise Freudenbecher (m.) Schierlingsbecher (m.) Siegespokal (m.)
ǧā-gah ǧā-gīr ǧā-gīr ǧā-gīr-dār ǧā-gīr-dār ǧā-gīrī ǧāleb⁺ ǧāleb⁺ ǧāleb⁺-tawaǧǧoh⁺ ǧāleb⁺-e tawaǧǧoh⁺ ǧāleb⁺-tawaǧǧoh⁺ ǧāleb⁺-e tawaǧǧoh⁺ ǧāleb⁺-e deqqat⁺ ǧāleb⁺-e nazar⁺ ǧāleb⁺-e… šodan ǧālī⁺ ǧālīz : ī<*ē ǧālīnūs
Bemerkung
auffällig auffallend; aufsehenerregend auf sich ziehen (was) (medizin.) polierend Melonenbeet (n.); Melonenfeld (n.); Küchengarten (m.) (männlicher Name) Galenus
Quellenangaben ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 13/2) BA I 86b, EdI I 1038b EdI I 1038b BA I 86b Morier 1905:113/18 Browne 1316:17/11 Īrān 6023/1f, Smiles 34/10, Phl 5/32 Īrān 6406/3a Īrānī 1312:42/22, Īrān 4654/1c Šiblī 1316:III/15 Īrān 5824/1e, 6011/3a, 6411/3a, Sykes 1316:I 4/26, Smiles 180/3 Īrānšahr I 134/12, 142/16 Kašf-i talbīs II/7, Hzf 4/14 Īrānšahr I/II 3, Beck 1915:357 EdI I 150a Šams-i Faḫrī (Lexicon 51/11, 52/1)
(griechisch)
Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 33/3), Īrān 5824/1b, Hugo 72/16a, Morier 1905:125/2 EdI I 1055a, Gabriel 1935:158 Ḥāfiẓ (Dīvān 4/8), Rosenzweig 1824:III EdI III 48b Ḥāfiẓ (Dīvān 2/9, 3/1, 4/1, 5/1), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/4), Firdausī (Gedichte 1/43), Salemann/Shukovski 1889:80b+ Īrān 4690/1f, Salemann/Shukovski 1889:80b+ Haïm 1931 Gš 39/1 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 41) Schiller 106/12 Smiles 85/4 Īrān 6011/1e
1049
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
194 195 196
ﺟﺎم هﻤﭽﻮن ﺁﻓﺘﺎب ﺟﺎم یﮏ ﻣﻨﻰ ﺟﺎﻣﺎﺱﺐ
197 198 199 200
Deutsch
Bemerkung
ǧām-e ham-čūn āftāb ǧām-e jek-manī ǧāmāsb
der sonnengleiche Becher ein Man umfassender Becher (männlicher Name)
ﺟﺎﻣﺎﺱﺐ ﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﺎﺱﺒﺠﻰ ﺟﺎﻣﺎﺱﭗ ﺟﺎﻣﺪ
ǧāmāsb-nāme ǧāmāsbǧī ǧāmāsp ǧāmed⁺
(Name eines Buches) (männlicher Name) (männlicher Name) fest; starr
201 202 203 204 205 206 207 208 209
ﺟﺎﻣﺪ ﺟﺎﻣﺪ (ﺟﺎﻣﺪ )ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﺎﻣﺪ ﺷﺪن ﺟﺎﻣﺪان ﺟﺎﻣﺸﻴﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺟﺎﻣﻊ ﺟﺎﻣﻊ
ǧāmed⁺ ǧāmed⁺ ǧāmed⁺ (bar-ā-bar) ǧāmed⁺ šodan ǧāme-dān ǧāmšīd : ī<*ē ǧāmeʾ⁺ ǧāmeʾ⁺ ǧāmeʾ⁺
steif ungegliedert; unorganisch fühllos (gegen) fest werden; gerinnen; stocken Koffer (m.)
210
ﺟﺎﻣﻊ
ǧāmeʾ⁺
Sammler (m.)
211 212 213
ﺟﺎﻣﻊ ﺟﺎﻣﻊ ﺟﺎﻣﻊ
ǧāmeʾ⁺ ǧāmeʾ⁺ ǧāmeʾ⁺
vereinigend volkreich (Stadt) zusammenfassend
214
ﺟﺎﻣﻊ
ǧāmeʾ⁺
215 216 217
(f. ﻩ-) ﺟﺎﻣﻊ ﺟﺎﻣﻊ اﻻزهﺮ ﺟﺎﻣﻊ اﻝﺘﻮاریﺦ
218
ﺟﺎﻣﻊ اﻝﻘﺮﺁن
ǧāmeʾo⁺-l-qorʾān⁺
219 220 221 222
ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌۀ ﻣﻠﻞ
ǧāmeʾe⁺ ǧāmeʾe⁺ ǧāmeʾe⁺ ǧāmeʾe⁺-je melal⁺
Zusammensteller (m.); Kompilator (m.) umfassend (Name einer Moschee in Kairo) "der Sammler der Geschichtswerke" (das Geschichtswerk Raschid odDins) "der Sammler des Korans" (der Kalif Osman) Gemeinde (f.); Gemeine (f.) Gesamtheit (f.) (s. ﺟﺎﻣﻊǧameʾ) Gesellschaft (f.) Völkerbund (m.)
ǧāmeʾ⁺ (f. -e) ǧāmeʾo⁺-l-azhar⁺ ǧāmeʾo⁺-t-tawārīḫ⁺
(parsisch)
(= ﺟﻤﺸﻴﺪǧamšīd) (das Heiligtum in Jerusalem) Band (m.) Hauptmoschee (f.)
1050 Quellenangaben Ḥāfiẓ (Dīvān 18/1) Ḥāfiẓ (Dīvān 541/9, 557/1, 567/1) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:4/14), EdI III 105b, Grünert 1881:86 FR I 105/7 Īrānšahr I 76/17 Firdausī (Šāhnnāma 18/4) Kaihān 1311:I 7/1, Rāhnamā-i dānišgāh III 18/7, 35/5 Šarq 673/5 Rückert 1874:47 Šarq 677/2 Īrān 6023/1c Hinz 1942:80 GK 33 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 39/18) Varāvīnī (Marzbānnāma 300/23Fn.) Saʿdī (Gulistān 22/20), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 45/19), Rosen 1925:41 BQ I 3/15a, Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 38/4), Jahrbüch. d. Lit. VIII 402 Morier 1905:5/4 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 138/22) Varāvīnī (Marzbānnāma 84/24Fn.), Nicolas 1887:I 210 Nicolas 1887:I 219 MF I 64/2, Mīnuvī 1307:IV/21, V/17, 12/15 Armaġān XX 8/1 Erdmann 1855:801 Rosenzweig 1824:349 Smiles 168/28 Īrān 6033/1a Smiles 4/4, 25/20, 140/16, 178/29 Īrān 4313/2b, 4677/1c, 6023/2c, 6060/3e
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
223 224 225 226 227 228
ﺟﺎﻣﻌﻴﺖ ّ ﺟﺎﻣﻊ… ﺑﻮدن ﺟﺎﻣﻊ… ﺷﺪن ﺟﺎﻣﮕﮏ ﺟﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻪ
229 230 231 232 233
ﺟﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻪ ﺟﺎﻣﻪ
234 235 236
ﺟﺎﻣۀ اﺑﺮیﺸﻤﻰ ﺟﺎﻣۀ ﺕﻦ ﺟﺎﻣﻪ ﭼﺎﮎ
237 238 239 240 241
ﺟﺎﻣﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺟﺎﻣۀ ﺧﻮاب ﺟﺎﻣﻪ ﺧﻮاب ﺟﺎﻣﻪ دار ﺟﺎﻣﻪ دان
ǧāme-ḫāne ǧāme-je ḫāb ǧāme-ḫāb ǧāme-dār ǧāme-dān
242 243 244 245 246 247
ﺟﺎﻣﻪ دان ﺟﺎﻣﻪ دان ﺟﺎﻣۀ زﺑﺮیﻦ ﺟﺎﻣۀ ﻋﻴﺪ ﺟﺎﻣﻪ ﻓﺮوش ﺟﺎﻣۀ ﮐﻌﺒﻪ
ǧāme-dān ǧāme-dān ǧāme-je zabarīn ǧāme-je ejd⁺ ǧāme-forūš : ū<*ō ǧāme-je kaʾbe⁺
248
ﺟﺎﻣﻪ ﮐﻨﺪن
249 250 251
ﺟﺎﻣۀ ﻧﺸﺴﺖ ﺟﺎﻣﻪ وار ﺟﺎﻣﻪ وار
Deutsch
ǧāmeʾijjat⁺ ǧāmeʾ⁺-e… būdan ǧāmeʾ⁺-e… šodan ǧāmegak ǧāme ǧāme
Vollständigkeit (f.) umfassen; enthalten (was) umfassen; vereinigen (was) Kleidchen (n.) Handtuch (n.) Kleid (n.); Gewand (n.)
ǧāme ǧāme ǧāme ǧāme ǧāme
Kleiderstoff (m.) Leintuch (n.) Rock (m.) Stoff (m.) Wäsche (f.)
ǧāme-je abrīšomī ǧāme-je tan ǧāme-čāk
Seidenkleid (n.) Leibwäsche (f.) der sein Gewand aus Schmerz zerrissen hat: Gewandzerreißer (m.) Kleiderkammer (f.) Schlafgewand (n.) Schlafgewand (n.) Kleiderbewahrer (m.) Kleiderkasten (m.); Kleiderschrank (m.) Kleidertruhe (f.) Koffer (m.) Obergewand (n.) Festgewand (n.); Festkleid (n.) Kleiderverkäufer (m.) (der Behang der Kaaba)
ǧāme kandan ǧāme-je nešast ǧāme-wār ǧāme-wār
das Gewand ausziehen; sich ausziehen Teppich (m.) für das Gewand passend für ein Kleid reichend
Bemerkung
Quellenangaben Wb 7/2, 9/15 Rāhnamā-i dānišgāh b2, c2f. Šams-i Faḫrī (Lexicon 6/18) Salemann/Shukovski 1889:93 FN I 10/1b Šams-i Faḫrī (Lexicon 67/12), FR I 34/11, LF 21/6, 54/20, Tārīḫ-i Ṭabarī 475/3, Ḥāfiẓ (Dīvān 58/3), Farruḫī (Dīvān 3/37), Firdausī (Šāhnāma 18/18), Salemann/Shukovski 1889:25, 80b+ FA 5/13a FN I 10/1b Wahrmund 1898:I 255 Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 52/4) Šams-i Faḫrī (Lexicon 36/18), Saʿdī (Gulistān 28/10) Anīrān 3/9 Dorn 1875:67 Rūmī (Manavī II 1783) Haïm 1931:II 740a Šams-i Faḫrī (Lexicon 74/12) Saʿdī (Qaṣāʾid 37/16) Šafīʿ Aar (Manavī 43), EdI I 1055a Īrānšahr II 248/4, 5, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 20/15) Salemann/Shukovski 1889:92, GK 189 Hinz 1942:60 Suzanī (FR I 63/10) Saʿdī (Gulistān 8/6) Haïm 1931 Saʿdī (Gulistān 48/18), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 82/14) Rūmī (Vierzeiler 56/1) Sus 90 GK 191 Grünert 1881:86, Wahrmund 1898:I 155
1051
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
252 253 254 255
ﺟﺎﻣﻪ هﺎى ﺱﭙﻴﺪ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺟﺎﻣﻬﻬﺎى ﺕﺎن ﺟﺎﻣﻰ ﺟﺎﻣﻰ
256 257 258 259 260 261 262
ﺟﺎﻣﻰ (ﺟﺎﻣﻰ ﺁﺱﺎ)ى ﺟﺎﻣﻰ دهﻴﺪش ﺟﺎن ﺟﺎن ﺟﺎن ﺟﺎن
263
ǧāme-hā-je sapīd pūšīde ǧāme-hā-je-tān ǧāmī ǧāmī
Deutsch
ǧāmī ǧāmī-āsā(j) ǧām-ī dahīd-aš ǧān ǧān/ǧon⁺⁺⁺ ǧān ǧān
mit weißen Kleidern angetan eure Kleider (Name eines Dichters) (Name eines turkmenischen Stammes) aus Dscham dschamigleich; wie Dschami gebt ihm einen Becher! (bildlich) Liebchen (n.) (männlicher Name) John (Name des höchsten Engels) Geist (m.)
ﺟﺎن
ǧān
Leben (n.)
264 265
ﺟﺎن ﺟﺎن
ǧān ǧān
Liebling (m.) Seele (f.)
266
ّ ﺟﺎن
ǧānn⁺
Geister
267 268 269 270 271 272
ﺟﺎن اﻓﺮوز ﺟﺎن ﺁﻓﺮیﻦ ﺟﺎن ﺁﻓﺮیﻦ ﺟﺎن ﺁﻓﺮیﻨﺶ ﺟﺎن اﻓﺸﺎﻧﻰ ﺟﺎن ﺁهﻨﺞ
ǧān-afrūz ǧān-āfarīn ǧān-āfarīn ǧān-āfarīneš ǧān-afšānī ǧān-āhanǧ
seelenerleuchtend; erfreuend seelenerschaffend Seelenerschaffer (m.) Leben erschaffend Hingabe (f.) entseelend; tödlich
273
ﺟﺎن ﺑﺎﺧﺘﻦ
ǧān bāḫtan
274
ﺟﺎن ﺑﺪر ﺑﺮدن
ǧān be-dar bordan
275
ﺟﺎن ﺑﺪر ﺑﺮدن
ǧān be-dar bordan
das Leben aufs Spiel setzen; das Leben wagen; das Leben einsetzen dem Tode entgehen; dem Tode entrinnen sich retten
Bemerkung
1052 Quellenangaben Tārīḫ-i Ṭabarī 525/3 Tārīḫ-i Ṭabarī 475/3 LF 11/7, MF I 67/12, EdI I 1055a Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 75/6, 115/17)
(englisch)
(Pl. v. ﺟﻦ ّ ǧenn)
Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 41) Hātifī Iṣfahānī (Dīvān-i kāmil 6/18) Ḥāfiẓ (Dīvān 74/4), BṬ 20/1 Ku 8/13 Tārīḫ-i Ṭabarī 5/3 Ḥāfiẓ (Dīvān 40/1), Salemann/Shukovski 1889:96, 80b+ Šams-i Faḫrī (Lexicon 59/9, 86/13), Tārīḫ-i Ṭabarī 13/14, Ḥāfiẓ (Dīvān 8/8, 20/1, 27/6), Ramażānī 1315:4/9, Īrān 6423/1e, Salemann/Shukovski 1889:96, 80b+ Ḥāfiẓ (Dīvān 11/4) Šams-i Faḫrī (Lexicon 59/9), Asadī (Garšāsbnāma 94), Bū Šākūr, Tārīḫ-i Ṭabarī 13/14, Ḥāfiẓ (Dīvān 2/3, 8/8, 10/9), Saʿdī (Būstān 1V., Gulistān 42/14), Farruḫī (Dīvān 1/10, 4/29), Firdausī (Gedichte 1/6), Minūčihrī 6/15, Nīẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5 Šams-i Faḫrī (Lexicon 40/7), Anvarī (Qaṣāʾid 70), Ḫāqānī, Muʿizzī (Qaṣīda 1/52), Rd 30 Rūmī Saʿdī (Būstān 1), Sp Riw 1 Saʿdī (Marāī 11/27) ʿUrfī (FŠ I 229b) Ḥāfiẓ (Dīvān 575/3) FŠ I 205a, Rūdakī (LF 17/14), Kamāl Ismāʿīl (FR I 85/22f.) Browne 1316:37/11 Īrānšahr I 108/7 Īrān 6012/2a
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
276 277 278 279
ﺟﺎن ﺑﺪر ﺑﺮدن (ﺟﺎن ﺑﺪر ﺑﺮدن )از ﺟﺎن ﺑﺮ ﺱﺮ ﻧﻬﺎدن ( از،ﺟﺎن ﺑﺮدن )از ﭘﻴﺶ
ǧān be-dar bordan ǧān be-dar bordan (az) ǧān bar sar nehādan ǧān bordan (az pīš; az)
280 281 282
ﺟﺎن ﺑﺴﭙﺎرﻧﺪﻩ ﺟﺎن ﺑﺴﻼﻣﺖ ﺑﺮدن (ﺟﺎن ﺑﺴﻼﻣﺖ در ﺑﺮدن )از
283 284 285 286
ﺟﺎن ﺑﻠﺐ ﺁﻣﺪ ﺟﺎن ﺑﻠﺐ ﺁﻣﺪﻩ ﺟﺎن ﺑﻠﺐ رﺱﻴﺪﻩ ﺟﺎن ﭘﺪر
ǧān be-sepārande ǧān be-salāmat bordan ǧān be-salāmat darbordan (az) ǧān be-lab āmad ǧān-be-lab-āmade ǧān-be-lab-rasīde ǧān-e pedar
287 288 289 290 291 292 293
ﺟﺎن ﭘﺮور ﺟﺎن ﭘﺮور ﺟﺎن ﭘﺮور ﺟﺎن ﭘﺮور ﺟﺎن ﭘﺮور ﺟﺎن ﭘﻨﺎﻩ ﺟﺎن ﺣﻤﺪان ﺑﻠﺐ رﺱﻴﺪ
294 295 296 297
ﺟﺎن ﺧﺮاش ﺟﺎن ﺧﻮاﻩ ﺟﺎن ﺧﻮیﺸﺘﻦ ﺑﺮ ﻣﻴﺎن ﻓﺮق ﻧﻬﺎدن ﺟﺎن دادن
298 299 300 301
ﺟﺎن دادن ﺟﺎن درازى ﺟﺎن درازى ﺕﻮ ﺑﺎدا ﺟﺎن را ﺱﻪ ﮔﻔﺘﻦ
302 303
ﺟﺎن ﺱﭙﺎر ﺟﺎن ﺱﭙﺮدن
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
sich retten; davonkommen das Leben retten; sich retten (vor) das Leben aufs Spiel setzen mit dem Leben davonkommen; sich retten den Geist aufgebend sich retten sich retten (aus)
Anīrān 49/9, Īrān 6012/2a Iṭṭilāʿāt 4424/1d, Īrānšahr I 112/10 Saʿdī (Qaṣāʾid-i fārsī 26/14) Ḥāfiẓ (Dīvān 78/7, 105/6, 7), Suzanī (MF I 252/3), MF I I/9 Ḥāfiẓ (Dīvān 74/1 Ba?) Īrān 5985/2e Šaibānī 1314:III 101/7
ist dem Sterben nah mit dem Tode ringend; sterbend todesnah; sterbend "Seele des Vaters": lieber Sohn
ǧān-parwar ǧān-parwar ǧān-parwar ǧān-parwar ǧān-parwar ǧān-panāh ǧān-e hamdān⁺ be-lab rasīd ǧān-ḫarāš ǧān-ḫāh ǧān-e ḫīštan bar mijān-e farq⁺ nehādan ǧān dādan
belebend beseligend erfrischend herzerquickend lebenfördernd Seelenzuflucht (f.); Seelenhort (m.) das Glied wurde aufs höchste erregt
Salemann/Shukovski 1889:80b+ Nicolas 1887:I 33 (GK 197) Suzanī (MF I 252/3), Saʿdī (Gulistān 49/23), Farruḫī Vz 9/1, Firdausī (Zulaiḫā 208) Īrānī 1312:2/16 Ḥāfiẓ (Dīvān 13/5) Anvarī Saʿdī (Ṭayyibāt 173/5) Šams-i Faḫrī (Lexicon 37/16) Rūmī (Manavī I 973), Firdausī (Zulaiḫā 210) Saʿdī (Ḫabīāt […])
geisttötend lebenslustig* sich trennen
Hugo 78/21 Morier 1905:140/19 Minūčihrī (Daulatšāh (Taẕkira 41/4))
den Geist aufgeben; sterben; verscheiden
ǧān dādan ǧān-derāzī ǧān-derāzī-je to bād-ā ǧān-rā se goftan
verenden langes Leben (n.) mögest du leben drei Seelen annehmen ("die Seele drei nennen") das Leben hingebend; sich opfernd den Geist aufgeben; sterben; verscheiden
Salmān Sāvuǧī (Erdmann 1861:772/13), ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 88/25, 89/18), Muḥtašam (BA I 3/20b), Mīnuvī 1307:IV/17, 1. Mose 49/33, Phl 72/2 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 132/4), Phl 399/17 Rückert 1874:2/5 Ḥāfiẓ (Dīvān 38/4) Bū Šakūr
ǧān-sepār ǧān sepordan
Beck 1915:218 Ḥāfiẓ (Dīvān 74/1), Īrānšahr I 411/11, 1. Mose 25/17
1053
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
304 305
ﺟﺎن ﺱﭙﺮدن ﺟﺎن ﺱﺘﺎن
306 307
ﺟﺎن ﺱﻮز ﺟﺎن ﺱﻮز
308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323
Deutsch
ǧān sepordan ǧān-setān
verenden das Leben nehmend
ǧān-sūz ǧān-sūz
kränkend lebenverzehrend
ﺟﺎن ﺹﺒﺎ ﺟﺎن ﻋﻠﻮى ﺟﺎن ﻋﻨﺎن ﺟﺎن ﻓﺪا ﮐﺮدن ﺟﺎن ﻓﺮﺱﺎ (ﺟﺎن ﻓﺮﺱﺎ)ى (ﺟﺎن ﻓﺰا)ى ﺟﺎن ﻓﺸﺎن (ﺟﺎن ﻓﺸﺎﻧﺪن )ﺑﺮ ﺟﺎن ﮐﺎﻩ ﺟﺎن ﮐﺮدن (ﺟﺎن ﮐﺸﻴﺪن )ﺑﻪ ﺟﺎن ﮐﻼم ﺟﺎن ﮐﻨﺎن ﺟﺎن ﮐﻨﺪن ﺟﺎن ﮔﺮﻓﺘﻦ
ǧān-e sabā⁺ ǧān-e olwī⁺ ǧān-enān⁺ ǧān fedā⁺ kardan ǧān-farsā ǧān-farsā(j) ǧān-fezā(j) ǧān-fešān ǧān fešāndan (bar) ǧān-kāh ǧān kardan ǧān kašīdan (be) ǧān-e kalām⁺ ǧān-kanān ǧān kandan ǧān gereftan
die Frische des Ostwindes die erhabene Seele*; die Weltseele* die Seele zügelnd sich aufopfern geisttötend das Leben verbitternd; aufreibend Leben mehrend; belebend das Leben hingebend das Leben hingeben (wem/für) lebensvermindernd [Melzer gibt keine Übersetzung an.] sich retten (nach) Hauptpunkt (m.) der Rede mit dem Tode ringend mit dem Tode ringen Leben zeigen
324 325 326 327 328 329 330 331 332 333
ﺟﺎن ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎن ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎن ﮔﺰ ﺟﺎن ﮔﺰا ﺟﺎن ﮔﺰا ﺟﺎن ﮔﺰا (ﺟﺎن ﮔﺰا)ى ﺟﺎن ﻧﺜﺎر ﺟﺎن ﻧﺜﺎر (ﺟﺎن ﻧﺜﺎر )ﺑﺮاى
ǧān gereftan ǧān gereftan ǧān-gaz ǧān-gazā ǧān-gazā ǧān-gazā ǧān-gazā(j) ǧān-nesār⁺ ǧān-nesār⁺ ǧān-nesār⁺ (be-rāj-e)
334 335 336 337
ﺟﺎن ﻧﺜﺎرى ﺟﺎن ﻧﺜﺎرى ﺟﺎن ﻧﺜﺎرى (ﺟﺎن ﻧﻬﺎدﻩ )ﺑﻪ
lebendig werden sich erheben herzzerreißend entsetzenerregend gellend; schrill niederdrückend widerwärtig der Unterzeichnete; ich ergeben aufopferungsbereit; sich aufopfernd (für) Aufopferung (f.) Ergebenheit (f.) Hingabe (f.) das Leben hingebend (wem)
ǧān-nesār⁺ī ǧān-nesār⁺ī ǧān-nesār⁺ī ǧān-nehāde (be)
Bemerkung
1054 Quellenangaben Īrān 6558/1f Šams-i Faḫrī (Lexicon 89/8), Saʿdī (Pandnāma 196) Nicolas 1887:II 115 Ḥāfiẓ (Dīvān 128/6), Firdausī (Gedichte 15/40) Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/2) Ḥāfiẓ (Dīvān 186/6) Ḫāqānī Nicolas 1887:I 377 Bahār (Šarq 16/2) Saʿdī (Ḫabīāt 395/15), ʿĀrif (Īrānī 1312:4/3) Fārālāvī (MF I 65/23) (Beck 1915:218) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 165) Qulī-Ḫān (Gedichte XI 70/10) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā 89/17) Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 44/6) Ḥaïm 1931 Nicolas 1887:I 33 Nicolas 1887:I 33 Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:3/10), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 36/15) Īrān 6045/2f Phl 403/4 Hugo 63/18a Morier 1905:12/13 Morier 1905:140/3 Haïm 1931:I 251b Haïm 1931 Morier 1905:169/13, Beck 1915:216 Nicolas 1887:I 376 Īrān 6063/1a, Morier 1905:169/10, Beck 1915:216 Morier 1905:169/14, Nicolas 1887:I 376 Nicolas 1887:I 376 Īrān 6063/1a Firdausī (Šāhnāma 106)
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
338 339 340
ﺟﺎن و روان ﺟﺎن و ﻣﺎل ﺟﺎﻧﺎن
341
ﺟﺎﻧﺎن
342 343 344
Deutsch
ǧān o rawān ǧān o māl⁺ ǧānān
Seele und Geist "Leben und Besitz": Geld und Gut Liebchen (n.); Herzchen (n.)
ǧānān
Liebling (m.)
ﺟﺎﻧﺎﻧﺖ ﺟﺎﻧﺎﻧﻪ ﺟﺎﻧﺎﻧﻪ
ǧānān-t ǧānāne ǧānāne
dein Liebling Geliebte (f.); Liebste (f.) Liebchen (n.)
345
ﺟﺎﻧﺐ
ǧāneb⁺
Seite (f.)
346 347 348 349 350 351 352 353
ﺟﺎﻧﺐ ﺟﺎﻧﺐ اﻋﻈﻢ ﺟﺎﻧﺐ ﺑﺎﻻ ﺟﺎﻧﺐ دارى ﺟﺎﻧﺐ دارى ﺟﺎﻧﺐ دارى ﮐﺮدن ﺟﺎﻧﺒﺎز ﺟﺎﻧﺒﺎز
ǧāneb⁺ ǧāneb⁺-e aʾzam⁺ ǧāneb⁺-e bālā ǧāneb⁺-dārī ǧāneb⁺-dārī ǧāneb⁺-dārī kardan ǧān-bāz ǧān-bāz
354
ﺟﺎﻧﺒﺎز
ǧān-bāz
355 356
ﺟﺎﻧﺒﺎز ﺟﺎﻧﺒﺎزى
ǧān-bāz ǧān-bāzī
357 358
ﺟﺎﻧﺒﺎزى ﺟﺎﻧﺒﺎزى
ǧān-bāzī ǧān-bāzī
359
ﺟﺎﻧﺒﺎزى ﮐﺮدن
360 361 362
ﺟﺎﻧﺒﺎزى ﮐﺮدن ﺟﺎﻧﺒﺎزى هﺎ ﮐﺮدن ﺟﺎﻧﺒﺨﺶ
zu; zu … hin; an Hauptfront (f.) aufwärts; empor Parteilichkeit (f.) Parteinahme (f.) Partei ergreifen; Partei nehmen (nach Morier) Gardist (m.) das Leben aufs Spiel setzend; das Leben wagend Pferdehändler (m.)*; Roßhändler (m.)*; (wohl) Roßtäuscher (m.) Renndromedar (n.) Pferdehandel (m.); Roßhandel (m.); (wohl) Roßtäuscherei (f.) Spiel (m.) mit dem Leben tollkühne Tat (f.); verwegener Streich (m.); Husarenstück (n.) das Leben aufs Spiel setzen; das Leben wagen Pferde betrügerisch herausputzen Wagnisse unternehmen belebend; lebenspendend
ǧān-bāzī kardan ǧān-bāzī kardan ǧān-bāzī-hā kardan ǧān-baḫš
Bemerkung
Quellenangaben Minūčihrī 55/33 Šaibānī 1314:I 38/4 Ḥāfiẓ (Dīvān 1/4, 3/6, 11/4V.), Salemann/Shukovski 1889:96 Ḫāqānī (FA 683/22a), Rūdakī (Dīvān 31/3), Wahrmund 1898:I 145 Ḫāqānī (FA 683/22a) Šarq 18/15, Nicolas 1887:II 45 Ḥāfiẓ (Dīvān 53/1, 65/1), Salmān Sāvoǧī (Īrānšahr I 69/16) BA I 107/13c, Ǧāmī (Rückert 1875:106/6), Daulatšāh (Taẕkira 34/12), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 38/10, 90/18, 94/3), 1. Mose 19/4, Smiles 31/23, 164/1 Rūmī (kl. Diw. 3/4, Nicholson 273) Hzf 3/10 Rūmī (Nicholson 209) Morier 1905:99/4 Hugo 69/1a, Nicolas 1887:I 319 Jahrbüch. d. Lit. VIII 394 Rūmī, Fleischer 1875:75 Nicolas 1887:II 58 Gasteiger[?] 103 Nicolas 1887:II 58 Ḥāfiẓ (Dīvān 80/7) ʿĀrif (Īrānī 1312:8/4), Kasravī 1307:I 7/5 Īrān 6022/3f Nicolas 1887:II 58 Īrān 5950/1a Ġanī (Ġazaliyāt 2/4), Firdausī (Gedichte 1/15), Īrānī 1312:1/16, Īrān 6467/1b, 6478/1a, Goethe 1317:12/16, Schiller 98/1
1055
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
363 364 365 366
ﺟﺎﻧﺒﺨﺸﻰ ﺟﺎﻧﺒﺶ ﮔﺮﻓﺖ ﺟﺎﻧﺒﻰ ﺟﺎﻧﺒﻴﻦ
367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383
ﺟﺎﻧﺒﻴﻦ ﺟﺎﻧﺐ… ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎﻧﺖ ﺟﺎﻧﺜﺎر ّ ﺟﺎﻧﺪار ﺟﺎﻧﺪار ﺟﺎﻧﺪار ﺟﺎﻧﺪار ﺟﺎﻧﺪار ﺟﺎﻧﺪار ﮐﺮدن ﺟﺎﻧﺪار ﮐﺮدن ﺟﺎﻧﺪارﻧﺪﻩ ﺟﺎﻧﺪهﻰ ﺟﺎﻧﺴﭙﺎر ﺟﺎﻧﺴﭙﺎرى ﺟﺎﻧﺴﻮن ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ
384 385 386 387 388 389 390
ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ (ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ )ﺑﺮاى ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻰ ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻰ ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﻰ (ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﻰ ﮐﺮدن )ﺑﺮاى
391 392 393
ﺟﺎﻧﮑﻰ ﺟﺎﻧﮕﺪاز ﺟﺎﻧﻤﺎز
394
ﺟﺎﻧﻮر
Deutsch
ǧān-baḫšī ǧāneb⁺-aš gereft ǧānebī⁺ ǧānebejn⁺
Beseelung (f.); Belebung (f.) er ergriff ihre Partei seitlich die beiden Seiten; beide Parteien
ǧān-bīn ǧāneb⁺-e… gereftan ǧān-t ǧān-nesār⁺ ǧān-dār ǧān-dār ǧān-dār ǧān-dār ǧān-dār ǧān-dār kardan (+Akk.) ǧān-dār kardan (+Akk.) ǧān-dārande ǧān-dehī ǧān-sepār ǧān-sepārī ǧānsūn/ǧonsūn⁺⁺⁺ ǧā-nešīn
seelenbeschauend Partei ergreifen (für) deine Seele
Bemerkung
1056 Quellenangaben Ġanī (Ġazaliyāt 2/4Gl.) Grünert 1881:87 Rāhnamā-i dānišgāh I 91 Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 66/16), Jensen 1931:40 Ḥāfiẓ (Dīvān 41/2) Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/3) Nāṣir-Ḫusrau (FR I 89/2)
(= ﺟﺎن ﻧﺜﺎرǧān-nesār) belebt; lebend beseelt Lebewesen (n.) Leibwächter (m.) Tier (n.) beleben beseelen Lebewesen (n.) Geistaufgeben (n.); Sterben (n.) der Unterzeichnete; ich Aufopferung (f.); Hingabe (f.) (männlicher Name) Johnson Nachfolger (m.)
ǧā-nešīn ǧā-nešīn ǧā-nešīn (be-rāj-e) ǧā-nešīnī ǧā-nešīnī ǧān-fešānī ǧān-fešānī kardan (berāj-e) ǧānakī ǧān-godāz ǧā-namāz
Statthalter (m.) Stellvertreter (m.) Ersatz (m.) (für) Nachfolge (f.) Stellvertretung (f.) Aufopferung (f.) das Leben hingeben (für)
ǧānwar
Lebewesen (n.)
(ein Großlurenstamm) kränkend Gebetsteppich (m.)
Hugo I 40/10a, Nicolas 1887:I 53 (Nicolas 1887:I 53) Īrān 6023/2f EdI I 1058, Salemann/Shukovski 1889:81a+ 1. Mose 1/21 Nicolas 1887:I 53 Nicolas 1887:I 53 Rūmī Saʿdī (Pandnāma 199) Beck 1915:218 Browne 1316:15/22, Morier 1905:180/2 Smiles 34/10 Kašf-i talbīs 86/9, Īrān 4369/1a, Smiles 143/1, (Beck 1914:138) Frank 1926:187/20 Litt 133 Īrān 6425/1e Šaibānī 1314:I 47/12, Īrān 6013/1a, GŠn 29/6 Kašf-i talbīs 91/10, Īrān 4692/e[!] Īrān 6061/1e, Šarq 678/2 Īrānšahr II 3/23 Houtum-Schindler 1879:45 Nicolas 1887:II 115 BA (Sus 151), Morier 1905:56/23, Jensen 1931:53 Asadī (Garšāsbnāma 72), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 2/5), (Fleischer 1875:99), Hinz 1937:691 Nachwort
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
395
ﺟﺎﻧﻮر
396 397 398 399 400 401 402 403 404
ﺟﺎﻧﻮر ﺁﺑﻰ ﺟﺎﻧﻮر اهﻠﻰ درﻧﺪﻩ ّ ﺟﺎﻧﻮر ﺟﺎﻧﻮر ﺱﻔﺎل ﭘﻮﺱﺖ ﺟﺎﻧﻮر ﺷﮑﺎرى ﺟﺎﻧﻮر ﺹﺪﻓﺪار ﺟﺎﻧﻮر یﮏ یﺎﺧﺘﻪ ﺟﺎﻧﻮران ﺟﺎﻧﻮرﮎ
405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417
ﺟﺎﻧﻮرى ﺟﺎﻧﻪ ﺟﺎﻧۀ درﺧﺖ ﺟﺎﻧﻪ زدن ﺟﺎﻧﻰ ﺟﺎﻧﻰ ﺟﺎﻧﻰ ﺟﺎﻧﻰ ﺟﺎﻧﻰ ﺟﺎﻧﻰ ﺟﺎوا ﺟﺎود ﺟﺎودان
418 419 420 421 422 423
ﺟﺎودان ﺟﺎودان ﺑﻮدﻧﻰ ﺟﺎودان ﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎوداﻧﻪ ﺟﺎوداﻧﻪ ﺟﺎوداﻧﻰ
Deutsch
ǧānwar/ǧānewar
Tier (n.)
ǧānwar-e ābī ǧānwar-e ahlī⁺ ǧānwar-e darrande ǧānwar-e sefāl-pūst ǧānwar-e šekārī ǧānwar-e sadaf⁺-dār ǧānwar-e jek-jāḫte ǧānwar-ān ǧānwarak
Wassertier (n.) Haustier (n.) Raubtier (n.) Schalentier (n.) (z.B. Schnecke) Jagdtier (n.) Muscheltier (n.) Urtier (n.) Lebewesen Tierchen (n.)
ǧānwarī ǧāne ǧāne-je deraḫt ǧāne zadan ǧānī⁺ ǧānī ǧānī ǧānī ǧānī⁺ ǧānī⁺ ǧāwā ǧāwed ǧāwedān
tierisch; TierSchößling (m.); Trieb (m.) Baumtrieb (m.); Schößling (m.) ausschlagen; austreiben Attentäter (m.) Lebenslieb; geliebt seelisch; geistig Sünder (m.) sündig; verbrecherisch (ON) ewig ewig
ǧāwedān ǧāwedān-būdanī ǧāwedān-nāme ǧāwedāne ǧāwedāne ǧāwedānī
ewiglich ewig bestehend Buch (n.) des Ewigen ewig ewiglich ewig
Bemerkung
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 61/7), Firdausī (Šāhnāma 258), Muʿizzī (Qaṣīda 2/09), Gulhavī 1303:12/10, Īrān 6406/3d, 1. Mose 1/10, Beck 1914:42, Nicolas 1887:I 53, 118 Īrānī 1312:30/2, Nr 100/21 Rāhnamā-i dānišgāh I 209, V 209/15 Īrānī 1312:29/22, Iṭṭilāʿāt 4422/3d Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 40/16f.) BA I 106/5c Nicolas 1887:I 260 Rāhnamā-i dānišgāh V 208/17 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/5) BA I 144b, Morier 1905:180/4, (Fleischer 1875:101) Nicolas 1887:I 53, 118 Nicolas 1887:I 136 Nicolas 1887:I 418 Nicolas 1887:I 136 Kašf-i talbīs 18/16, Īrān 4699/2d Īrān 4651/1d Ku 7/5, Beck 1915:357 Farruḫī (Dīvān 196/25), Īrān 6411/3d Beck 1915:75 Beck 1915:75 Gš 81/17 Ḥafiẓ (Dīvān 58/11) Anvarī (Qaṣāʾid 59/50), Tārīḫ-i Ṭabarī 7/2, Saʿdī (Pandnāma 142), Farruḫī (Dīvān 2/33), Firdausī (Gedichte 15/2), Luṭf ʿAlī (Erdmann 1861:772/8), Īrān 4369/2e, Īrānšahr I 118/18, 1. Mose 9/12, Salemann/Shukovski 1889:81a+ Farruḫī (Dīvān 5/40V.) Asadī (Garšāsbnāma 85) Bābā Afżal (Rubāʾīyāt 39/3), (GK II 277) Tārīḫ-i Ṭabarī 7/3, Kaihān 1311:I 2/13 Farruḫī (Dīvān 4/34, 5/20) Farruḫī (Dīvān 196/46), Anīrān 28/15, Matthäus 19/16
1057
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
424
ﺟﺎوداﻧﻰ
ǧāwedānī
Ewigkeit (f.)
425 426 427 428 429 430
ﺟﺎوداﻧﻰ ﺟﺎوداﻧﻰ ﺟﺎوداﻧﻰ ﺟﺎورد ﺟﺎوى ﺟﺎویﺪ
ǧāwedānī ǧāwedānī ǧāwedānī ǧāward ǧāwī ǧāwīd : ī<*ē
in Ewigkeit Unsterblichkeit (f.) Unvergänglichkeit (f.) Hagedorn (m.); Weißdorn (m.)
431 432 433 434 435 436 437 438 439
ﺟﺎویﺪ ﺁیﺖ ﺟﺎویﺪ ﻋﺪّت ﺟﺎویﺪ ﮐﺮدن ﺟﺎویﺪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺟﺎویﺪان ﺟﺎویﺪان ﮐﺮدن ﺟﺎویﺪاﻧﻪ ﺟﺎویﺪن ﺟﺎویﺪى
440 441 442
ﺟﺎﻩ ﺟﺎﻩ ﺟﺎﻩ
ǧāh⁺ ǧāh⁺ ǧāh⁺
unvergänglich "für ewig bereitet": immerwährend verewigen Verewiger (m.) ewig verewigen ewig kauen; zerkauen (einer der vier Hauptstämme der lurischen Mamasseni) Ansehen (n.) Pracht (f.)* Rang (m.)
443 444
ﺟﺎﻩ ﺟﺎﻩ
ǧāh⁺ ǧāh⁺
Stellung (f.) Würde (f.)
445 446 447
(ﺟﺎﻩ ﺟﻮ)ى ﺟﺎﻩ ﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺟﺎﻩ ﻃﻠﺒﻰ
ǧāh⁺-ǧū(j) ǧāh⁺-talab⁺āne ǧāh⁺-talab⁺ī
ehrgeizig ehrgeizig Ehrgeiz (m.); Ehrsucht (m.)
ǧāwīd-ājat⁺ : ī<*ē ǧāwīd-eddat⁺ : ī<*ē ǧāwīd kardan (+Akk.) ǧāwīd-konande : ī<*ē ǧāwīdān : ī<*ē ǧāwīdān kardan (+Akk.) ǧāwīdāne : ī<*ē <- >ﺟﺎوǧāwīdan <ǧāw-> (+Akk.) ǧāwīdī
Bemerkung
(s. ﺟﺎویﺪىǧāwīdī) ewig
1058 Quellenangaben Daulatšāh (Erdmann 1861:763/17), Firdausī (Šāhnāma 20/8), Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 512) Nāṣir-Ḫusrau (Raušanāʾīnāma 9, 154, 156) Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/2) Īrānī 1312:2/4 Nicolas 1887:I 88 EdI III 46a Bū Šakūr, Ḥāfiẓ (Dīvān 58/11), Ḫāqānī (FR II 224/22), Firdausī (Gedichte 15/43), Minūčihrī 1/20, GK 164 Beck 1914:63, 64 Qāʾānī 26(2)/9[!], Beck 1915:253 Yaġmāʾī 1316:4/1 Nr 2/20 GK 164 Īrānšahr IV 613/24 GK 164 Morier 1905:19/15, 316/14 EdI III 46a Saʿdī (Gulistān 19/25), Farruḫī (Dīvān 4/15) Morier 1905:VI/20 Anvarī (Qaṣāʾid 75/68), Ḥāfiẓ (Dīvān 28/11), Saʿdī (Būstān 78, Pandnāma 29, 35, Gulistān 58/23), Daulatšāh (Taẕkira 45/8), Firdausī (Šāhnāma 17/20), Smiles 132/7 Horn 1893:94, Hübschmann 1895:50 Šams-i Faḫrī (Lexicon 39/1), Anvarī (Qaṣāʾid 1/39, 25/1), Ḥāfiẓ (Dīvān 496/2), Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 6/22), Saʿdī (Gulistān 33/20), Sūzanī (FR I 44/11), Firdausī (GK 156), Horn 1893:94, Hübschmann 1895:50, Nicolas 1887:I 383 ʿAṭṭār (Pandnāma 196), Morier 1905:199/7 Browne 1316:19/7 Šarq 673/21, 677/1f., 678/14, 693/20, Browne 1316:18/2, Schiller 72/19, Smiles 12/22
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
ǧā-hā
hie und da; stellenweise
ǧah-ǧāhī ǧāhez⁺ ǧāhel⁺
(ein Lurenstamm) Mitgift (f.) Tor (m.)
ǧāhel⁺
unwissend; töricht; unverständig
töricht Unwissenheit (f.) Unwissenheit (f.); Heidentum (n.) EhrenStandes-
Saʿdī (Būstān 53), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 122/15), Rosen 1898:116 (= ﮔﺎهﮕﺎهﻰgāh-gāhī) Houtum-Schindler 1879:57 Rosen 1925:42 Saʿdī (Pandnāma 43), ʿAṭṭār (Pandnāma 76, Taẕkiratuʾl-auliyā 86/7) BA I 109/17c, Saʿdī (ŠL II 364/24b), Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 5/18), Qulī-Ḫān (Sifāratnāma 62/11), Armaġān XIX 346/1, Psalm 19/7, 74/18, Smiles 6/7, 32/24, 47/6, Ku 17/6 Smiles 85/5 Saʿdī (Pandnāma 60), ʿAṭṭār (Pandnāma 481) Armaġān XVI 68/8 Ahlī Šīrāzī (Erdmann 1861:784) Īrānšahr IV 75/25 (= ﺟﺎǧā) Ḥāfiẓ (Dīvān 64/9), Lisānī (ZDMG XII 524/13) Muʿizzī (Qaṣīda 1/9V.) Šams-i Faḫrī (Lexicon 48/20), Morier 1905:VIII/14 Morier 1905:IV/13f. Īrān 6040/2d
448
ﺟﺎهﺎ
449 450 451
ﺟﺎهﺠﺎهﻰ ﺟﺎهﺰ ﺟﺎهﻞ
452
ﺟﺎهﻞ
453 454 455 456 457 458 459
ﺟﺎهﻼﻧﻪ ﺟﺎهﻠﻰ ﺟﺎهﻠﻴﺖ ّ ﺟﺎهﻰ ﺟﺎهﻰ ﺟﺎى ﺟﺎى
ǧāhel⁺āne ǧāhelī⁺ ǧāhelijjat⁺ ǧāhī⁺ ǧāhī⁺ ǧāj ǧāj-e
anstatt; statt
460 461
ﺟﺎى ﺟﺎى ﺁرام
ǧāj-e ǧāj-e ārām
auf dem Platz des/der Rastplatz (m.); Ruheort (m.)
462 463
ﺟﺎى اﻣﻴﺪ ﺁن هﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎى ﺁن را ﭘﺮ ﮐﺮدن
ǧāj-e omīd ān hast ke ǧāj-e ān-rā por kardan
464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474
ﺟﺎى ﺁﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎى ﺁﻧﮑﻪ ﺟﺎى او ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺟﺎى او ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎى اورا ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎى ﺑﺴﺖ ﺟﺎى ﭘﺎ ﺟﺎى ﭘﺮ درﺧﺖ ﺟﺎى ﭘﺮ ﻝﺠﻦ ﺟﺎى ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺟﺎى ﺕﻌﺠﺐ اﺱﺖ ﮐﻪ
ǧāj-e ān-ast ke ǧāj-e ān-ke ǧāj-e ū gozāštan ǧāj-e ū gereftan ǧāj-e ū-rā gereftan ǧāj-e bast ǧāj-e pā ǧāj-e por deraḫt ǧāj-e por laǧan ǧāj-e panǧere ǧāj-e taʾaǧǧob⁺ ast ke
475
ﺟﺎى ﺧﺎﮐﺴﺘﺮ
es ist zu hoffen, daß seinen [eines anderen Objekts] Platz ausfüllen es ist angebracht, daß anstatt, daß ihm Platz lassen seine Stelle einnehmen seinen Platz einnehmen Freistatt (f.) Fußspur (f.) Lustwäldchen (n.); Hain (m.) Morast (m.); Sumpf (m.) Fensterplatz (m.) es ist zu staunen, daß; es ist seltsam, daß Aschengrube (f.)
ǧāj-e ḫākestar
Quellenangaben
Ḥāfiẓ (Dīvān 124/3) Jensen 1931:301 Morier 1905:76/9 Firdausī (Šāhnāma 45), Morier 1905:188/7 Šaibānī 1314:I 40/20 Nicolas 1887:I 76 Šarq 217/12 Nicolas 1887:I 131 Nicolas 1887:I 135 Nicolas 1887:I 449 Smiles 189/6 Nicolas 1887:I 176
1059
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
476 477 478 479 480 481
ﺟﺎى ﺧﺎﻝﻰ ﺟﻨﮕﻞ ﺟﺎى ﺧﻮاب ﺟﺎى ﺧﻮﺷﻮﻗﺘﻰ ﺟﺎى داغ ﺟﺎى دﮐﻤﻪ ﺟﺎى دیﮕﺮ
ǧāj-e ḫālī⁺-je ǧangal ǧāj-e ḫāb ǧāj-e ḫoš-waqt⁺ī ǧāj-e dāq ǧāj-e dokme⁺⁺ ǧāj-e dīgar
482 483
ﺟﺎى دیﮕﺮ ﺟﺎى دیﮕﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻦ
484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495
-ﺟﺎى دیﮕﺮى ﻧ ﺟﺎى رﺧﺖ ﺷﻮﺋﻰ ﺟﺎى زﺧﻢ ﺟﺎى ﺱﻮارى ﺟﺎى ﺱﻮﺧﺘﻪ ّ ﺟﺎى ﺷ ﮏ ﺟﺎى ﺷﮏّ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺟﺎى ﺷﮏّ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎى ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺟﺎى ﻗﺮاوﻝﻰ ﺟﺎى ﮐﻪ ﺟﺎى ﮔﺎﻩ
496
Deutsch
Bemerkung
1060 Quellenangaben
ǧāj-e dīgar ǧāj-e dīgar gozāštan (+Akk.) ǧāj-e dīgar-ī naǧāj-e raḫt-šūʾī ǧāj-e zaḫm ǧāj-e sawārī ǧāj-e sūḫte ǧāj-e šakk⁺ ǧāj-e šakk⁺ na-būd ke ǧāj-e šakk⁺ nīst ke ǧāj-e šekaste ǧāj-e qarāwolī ǧāj-e ke ǧāj-gāh
Waldlichtung (f.); Lichtung (f.) Schlafplatz (m.) erfreulich Brandwunde (f.) Knopfloch (n.) anderswo; an einer anderen Stelle; anderwärts anderswohin umstellen
Haïm 1931 Ḫwāndamīr (Geschichte Tabaristans 36/4) Īrānī 1312:57/4 Morier 1905:93/4 Litt 104 Tārīḫ-i Ṭabarī 6/8, 11/20, Beck 1914:169, Christensen 1918:31/6, Nr 70/11 Ḥāfiẓ (Dīvān 132/9), Rosen 1898:94 Litt 111
nirgendwo; nirgends Waschhaus (n.); Wäscherei (f.) Narbe (f.) Reitbahn (f.); Rennbahn (f.) Brandplatz (m.); Brandstätte (f.) zweifelhaft es war nicht zu zweifeln, daß es ist nicht zu zweifeln, daß Bruchstelle (f.) Wachposten (m.) wo Ort (m.); Platz (m.); Stätte (m.)
ﺟﺎى ﮔﺎﻩ
ǧāj-gāh
Platz (m.); Stelle (m.)
497 498 499 500
ﺟﺎى ﮔﺎﻩ ﺟﺎى ﮔﺎﻩ ﺟﺎى ﮔﺎﻩ ﺟﺎى ﮔﺎﻩ
ǧāj-gāh ǧāj-gāh ǧāj-gāh ǧāj-gāh
Rang (m.) Sitz (m.) Standort (m.) Wohnort (m.); Wohnsitz (f.)
501
ﺟﺎى ﮔﺎﻩ ﺕﻌﻤﻴﺮ ﺟﻬﺎزات
502 503 504
ﺟﺎى ﮔﺎﻩ ﻓﺮوش ﺟﺎى ﮔﺎهﻰ ﮐﻰ ﺟﺎى ﻧﺸﻴﻦ
ǧāj-gāh-e taʾmīr⁺-e ǧahāzāt⁺ ǧāj-gāh-e forūš ǧāj-gāh-ī kī ǧāj-nešīn
Werft (f.); Schiffswerft (f.); Dock (m.) Verkaufsstelle (f.) dort, wo Nachfolger (m.)
Īrān 6411/3d Nicolas 1887:I 125 Haïm 1931 Litt 61 Nicolas 1887:I 146 Īrān 6060/3e, Hugo 57/3b Hugo 57/3b Īrānī 1312:40/7, 71/2, Hugo 57/3b Nicolas 1887:I 171 Farh () 24/5 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 7/11) Saʿdī (Ḫabīāt 2/16), ʿAṭṭār (Taẕkitauʾl-auliyā 86/11), Firdausī (Zulaiḫā 147, Šāhnāma 47, Salemann/Shukovski 1889:27), Īrānī 1312:22/5, Morier 1905:35/15, Phl 6/28 Tārīḫ-i Ṭabarī 3/4, Daqīqī (LF), Daulatšāh (Taẕkira 45/9), Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 45/6), Īrān 6411/3f, 6486/2c, Nš 8/13 Firdausī (Šāhnāma 6) Morier 1905:212/14 Rāhnamā-i dānišgāh II 1/17 Kasravī 1304:15/10, Morier 1905:212/14, Salemann/Shukovski 1889:81a+ Sykes 1316:I 4/23
[recte: ǧāj-ī ke?]
Īrān 6073/4e, 6411/3f Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 27/7) Nafīsī 1312:I/4
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
505 506 507 508
ﺟﺎى ﻧﻤﺎز ﺟﺎى یﻴﻼﻗﻰ ﺟﺎیﺮ ﺟﺎﺋﺮاﻧﻪ
509 510 511 512 513
ﺟﺎیﺮوب ﺟﺎیﺰ ﺟﺎیﺰ ﺟﺎیﺰ ﺟﺎیﺰ
514 515 516 517 518 519
ﺟﺎیﺰ اﻻﺱﺘﻌﻤﺎل ﺟﺎیﺰ اﻝﺨﻄﺎ ﺟﺎﺋﺰ اﻝﺨﻄﺎﺋﻰ ﺟﺎیﺰ داﺷﺘﻦ ﺟﺎیﺰ داﻧﺴﺘﻦ (ﺟﺎیﺰ )ﮐﻪ/ﺟﺎﺋﺰ
520 521
ﺟﺎیﺰﻩ ﺟﺎیﺰﻩ
522 523 524
ﺟﺎیﺰﻩ ﺟﺎیﺰﻩ ﺟﺎیﺰﻩ ﮔﺮﻓﺘﻦ
525 526 527 528 529 530
ﺟﺎیﺰ۽ ﻧﻮﺑﻞ ﺑﺮدن ﺟﺎیﺸﺎن ﺟﺎیﮏ ﺟﺎیﮕﺰیﻦ… ﺷﺪن ﺟﺎیﮕﺰیﻦ… ﺷﺪن ﺟﺎیﮕﻪ
531
ﺟﺎیﮕﻪ
532
(ﺟﺎیﮕﻪ ﺱﺎﺧﺘﻦ )ﺑﺮ
Deutsch
ǧāj-e namāz ǧāj-e jejlāq⁺⁺ī ǧājer⁺ ǧāʾer⁺āne
Gebetsplatz (m.) Sommerfrische (f.) Verräter (m.) ungerecht
ǧāj-rūb ǧājez⁺ ǧājez⁺ ǧājez⁺ ǧājez⁺
Besen (m.) angängig; zulässig anständig; geziemend; schicklich erlaubt möglich
ǧājezo⁺-l-esteʾmāl⁺ ǧājezo⁺-l-ḫatā⁺ ǧāʾezo⁺-l-ḫatāʾ⁺ī ǧājez⁺ dāštan (+Akk.) ǧājez⁺ dānestan ǧājez/ǧāʾez⁺ (ke)
nicht unerläßliches Erfordernis* sündhaft; sündig Sündhaftigkeit (f.); Sündigkeit (f.) für erlaubt halten für erlaubt halten erlaubt; gestattet (daß)
ǧājeze⁺ ǧājeze⁺
Ehrensold (m.) Geschenk (n.)
Güte (f.) Preis (m.); Siegespreis (m.) einen Preis erhalten; preisgekrönt werden ǧājeze⁺-je nobl⁺⁺⁺ bordan den Nobelpreis erhalten ǧāj-ešān ihr Platz ǧājak Plätzchen (n.) ǧāj-gozīn-e… šodan ablösen (wen/was) ǧāj-gozīn-e… šodan ersetzen (wen/was) ǧāj-gah Ort (m.); Platz (m.)
Bemerkung
(auch ﺟﺎیﺮاﻧﻪ ǧājerāne)
Stelle (f.)
ǧāj-gah sāḫtan (bar-e)
eine Stätte bereiten (wem)
Asadī (Garšāsbnāma 48),Nicolas 1887:I 184 Īrān 6466/2g Šams-i Faḫrī (Lexicon 51/14) Īrānšahr IV 74/17 Ṭayyān (LF 110/6) Qazvīnī 1909:XIX/18, EdI I 1046a Nicolas 1887:I 255 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 54 Litten 1919:9/6, Salemann/Shukovski 1889:81a+ Rosenzweig 1824:339 Haïm 1931:II 249b Haïm 1931:II 249b ʿUbaid Zākānī Rdk 124/12 Īrān 4654/2b BA I 107/30b, Xwāndamīr (Geschichte Tabaristans 41/18), Qazvīnī 1909:XIX/18, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 54, Matthäus 12/2, 19/3, Schiller 134/11, Litten 1919:10/6, Salemann/Shukovski 1889:81a+ MF I 64/12 MF I 439/10, Salemann/Shukovski 1889:81a+, Phl 8/20, 401/5 MF I 64/12 Kašf-i talbīs 20/14, Smiles 11/19, 182/9, 16 Īrānšahr I 236/5
ǧājeze⁺ ǧājeze⁺ ǧājeze⁺ gereftan
ǧāj-gah
Quellenangaben
(= ﺟﺎیﮕﺎﻩǧāj-gāh)
Isḥāq 1351ff:I 103/22 Asadī (Garšāsbnāma 177) Rūmī (Manavī II 1737) Šaibānī 1314:I 5/17f. Īrān 6072/1c Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:1/19), Firdausī (FA, Zulaiḫā 148), A Vir 3/1, 5 FR I 137/21, ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 13/2), Firdausī (Šāhnāma 20, 260), Sūzanī 74/2 Firdausī (Zulaiḫā 240)
1061
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
533
ﺟﺎیﮕﻴﺮ
534 535 536 537 538 539 540 541 542
ﺟﺎیﮕﻴﺮ ﺷﺪن ﺟﺎیﮕﻴﺮ ﺷﺪن ﺟﺎیﮕﻴﺮ ﺷﺪن (ﺟﺎیﮕﻴﺮ ﺷﺪن )در (ﺟﺎیﮕﻴﺮ ﺷﺪن )در (ﺟﺎیﮕﻴﺮﺑﻮدن )در (ﺟﺎیﮕﻴﺮﺑﻮدن )در (ﺟﺎیﮕﻴﺮﺑﻮدن )در ﺟﺎﺋﻰ
543 544
ﺟﺎﺋﻰ ﮐﻪ -ﺟﺎﺋﻰ ﻧ
545 546
ﺟﺎﺋﻰ … ﺟﺎﺋﻰ ﺟﺎى… ﮔﺮﻓﺘﻦ
547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558
ﺟﺎى…را ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎ… ﺟﺎ ﺟﺒﺎر ّ ﺟﺒﺎر ّ ﺟﺒﺎر ّ ﺟﺒﺎر ّ ﺟﺒﺎر ّ ﺟﺒﺎروار ّ ﺟﺒﺎرى ّ ﺟﺒﺎرى ّ ﺟﺒﺎل ﺟﺒﺎل
559 560 561 562 563 564 565
ﺟﺒﺎل زاﮔﺮس ﺟﺒﺎل ﺹﻌﺐ اﻝﻌﺒﻮرى ﺟﺒﺎن ﺟﺒﺎن ﺟﺒﺮ ﺟﺒﺮ ﺟﺒﺮ
Deutsch
ǧāj-gīr šodan (+Akk.) ǧāj-gīr šodan (+Akk.) ǧāj-gīr šodan (+Akk.) ǧāj-gīr šodan (dar) ǧāj-gīr šodan (dar) ǧāj-gīr būdan (dar) ǧāj-gīr būdan (dar) ǧāj-gīr būdan (dar) ǧā-ʾī
raumeinnehmend; räumlich; körperlich Besitz ergreifen (von); besetzen (was) einnehmen erfassen Platz greifen (in) sich niederlassen (in) Platz greifen (in) Raum einnehmen (in) sich festsetzen (in) irgendwo; an einem Ort; an einen Ort
ǧā-ʾī ke ǧā-ʾī na-
an dem Orte, wo; dort, wo; wo nirgends
ǧā-ʾī … ǧāʾī ǧāj-e… gereftan ǧāj-e…-rā gereftan ǧā … ǧā ǧabbār⁺ ǧabbār⁺ ǧabbār⁺ ǧabbār⁺ ǧabbār⁺ ǧabbār⁺-wār ǧabbār⁺ī ǧabbār⁺ī ǧebāl⁺ ǧebāl⁺
hier … dort ablösen (wen); die Stelle des/der… einnehmen ersetzen (was) hier … dort der Allmächtige (Gott) Gewaltherrscher (m.) gewaltig; Gewalthaber (m.) Orion (m.) (Sternbild) Riese (m.) wie ein Gewaltiger; wie ein Tyrann Allgewalt (f.) Gewaltherrschaft (f.) (LN) Medien; persischer Irak (m.) Gebirge (n.); Berge
ǧebāl⁺-e zāgros⁺⁺⁺ ǧebāl⁺-e saʾbo⁺-l-obūr⁺ ǧabān⁺ ǧabān⁺ ǧebor ǧabr⁺ ǧabr⁺
Zagrosgebirge (n.) unwegsame Berge feig furchtsam; ängstlich (Flußname) = ﺁب ﮐﺮدﺱﺘﺎن Bruchkürzung (f.) Willensunfreiheit (f.); Vorherbe-
ǧāj-gīr
Bemerkung
1062 Quellenangaben Asadī (Garšāsbnāma 140) Morier 1905:202/16 Morier 1905:138/8 Morier 1905:138/8 Smiles 29/14 Morier 1905:78/8 Morier 1905:23/11 Saʿdī (Pandnāma 4) Kašf-i talbīs 74/19 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā 93/12), Rosen 1898:113, Anv Br 52/1 Saʿdī (Ṭayyibāt 8/7, 9) Qaraǧadaġī (Mūsī Žūrdān 10/17), Rosen 1925:108 Bahār (Šarq 16/9) Saʿdī (Gulistān 15/24f.), Kašf-i talbīs 18/9, 48/7f., 49/9, Beck 1915:95/7f. Īrān 6023/1c Nāṣir-Ḫusrau (Safarnāma 103/16, 127/14) ʿAṭṭār (Nicholson 1906:339, 343) Browne 1316:17/22 Rūmī 58/4, (Rosenzweig 42/8) Pāzārgād 1315 Taf. EdI III 902a Rūmī (Nicolson XLI)
(Pl. v. ﺟﺒﻞǧabal) (Pl. v. ﺟﺒﻞǧabal)
Morier 1905:194/17 (EdI I 141b) Šams-i Faḫrī (Lexicon 45/13), Šaibānī 1314:I 8/1, Armaġān XVI 142/8 Kaihān 1311:I 3/3f., Īrān 5843/1a Šaibānī 1314:I 23/10 Šams-i Faḫrī (Lexicon 40/18) Nicolas 1887:I 278 EdI III 1203a Browne 1316:11/23, Haïm 1931
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583
ﺟﺒﺮ ﺟﺒﺮ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺟﺒﺮان ً ﺟﺒﺮا ﺟﺒﺮان ﺟﺒﺮان ﮐﺮدن ﺟﺒﺮان ﮐﺮدن ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬیﺮ ﺟﺒﺮان… ﮐﺮدن ﺟﺒﺮوت ﺟﺒﺮوت ﺟﺒﺮى ﺟﺒﺮیﻞ ﺟﺒﺮﺋﻴﻞ ﺟﺒﻞ اﻝﻄﺎرق ﺟﺒﻠﻄﺎرق ﺟﺒﻠﻬﻨﮓ ﺟﺒﻠﻰ
584
ﺟﺒﻠﻰ
ǧabalī⁺
585 586 587 588 589 590 591 592
ﺟﺒﻦ ﺟﺒﻦ ﺟﺒﻦ ﺟﺒﻮن ﺟﺒﻮن ﺟﺒﻪ ﺟﺒﻪ ﺟﺒﻪ ّ
ǧobon⁺ ǧobn⁺ ǧobn⁺ ǧabūn⁺ ǧabūn⁺ ǧebe⁺⁺ ǧabe⁺ ǧobbe⁺
stimmtheit (f.) Zwang (m.) Buchstabenrechnen (n.); Algebra (f.) Ersatz (m.); Wiedergutmachung (f.) gewaltsam; mit Gewalt Gutmachung (f.) gutmachen; wettmachen vergüten nicht wieder gutzumachend wiedergutmachen (was) Besserung[?] (f.); Zwang (m.) Macht (f.); Allmacht (f.) algebraisch (der Engel) Gabriel (der Engel) Gabriel (ON) Gibraltar (ON) Gibraltar Reseda (f.) (Name eines Dichters, gestorben 1160) Bergbewohner (m.); Gebirgsbewohner (m.) Feigheit (f.) Feigheit (f.); Verzagtheit (f.) Furchtsamkeit (f.) feig verzagt (männlicher Name) Wagen (m.) Mantelrock (m.)
593 594 595 596 597 598
ﺟﺒۀ ﺧﻮدم ّ ﺟﺒﻬﺖ ﺟﺒﻬﻪ ﺟﺒﻬۀ ﺑﺎﺧﺘﺮ ﺟﺒﻬۀ ﺟﻨﮓ ﺟﺒﻬۀ ﻏﺮب
ǧobbe⁺-je ḫod-am ǧabhat⁺ ǧabhe⁺ ǧabhe⁺-je bāḫtar ǧabhe⁺-je ǧang ǧabhe⁺-je qarb⁺
mein eigener Mantelrock Stirn (f.) Front (f.) Westfront (f.) Kampffront (f.); Front (f.) Westfront (f.)
ǧabr⁺ ǧabr⁺ o moqābale⁺ ǧobrān⁺ ǧabran⁺ ǧobrān⁺ ǧobrān⁺ kardan (+Akk.) ǧobrān⁺ kardan (+Akk.) ǧobrān⁺-nā-pazīr ǧobrān⁺-e… kardan ǧabarūt⁺ ǧabarūt⁺ ǧabrī⁺ ǧebrīl⁺ ǧebraʾīl⁺ ǧabalo⁺-t-tāreq⁺ ǧabal⁺-tāreq⁺ ǧablahang ǧabalī⁺
Bemerkung
Quellenangaben Nicolas 1887:I 206 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 40 Īrān 5986/2c Browne 1316:17/3, Nicolas 1887:I 368 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 41 Īrān 6023/3b, Schiller 103/7 Schiller 117/18, 181/9 Īrān 6061/1e, 6469/1c Īrānšahr II 295/3 EdI I 66a Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/9, 7/1) Rūšan 19/20 Tārīḫ-i Ṭabarī 6/13, Saʿdī (Būstān 79, 93) Saʿdī (Būstān 23, 70), Gulhavī 1303:15/8 Šaibānī 1314:I 20/7, Īrān 6023/3b Īrān 6450/1a Achundow 361 Nicolas 1887:II 109 Šams-i Faḫrī (Lexicon 38/19) Haïm 1931 Phl 72/2 Phl 72/4 Haïm 1931 EdI III 767 Nicolas 1887:I 155 LF 13/14, Sūzanī 73 (FR I 156/24), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/2), Ramażānī 1315:11/22, 21/11 Ramażānī 1315:11/22 Salemann/Shukovski 1889:81a+ Īrān 6011/1c, 6411/3c Īrān 6013/3a Īrān 6423/2e, Hugo 67/5b f. Īrān 5972/2f
1063
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1064
Deutsch
Bemerkung
ǧabhe⁺-je kār ǧabhe⁺-je kūhestānī ǧabīn⁺
Arbeitsfront (f.) Gebirgsfront (f.) Stirne (f.)
ǧeǧkān⁺⁺ ǧohā⁺
(Name einer Mongolin) Eulenspiegel (m.)
Īrān 6466/2e Īrān 6446/1e Ḥāfiẓ (Dīvān 32/9), Saʿdī (Ḫabīāt 394/16), Farruḫī (Dīvān 1/34), Īrān 6010/1a Rašiduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/3) [das arabische Pen- Ramażānī 1315:II/2 dant zum persischen Mullā Naṣruʾd-Dīn] Rūmī (Nicholson 322), Qulī-Ḫān (Gedichte 70/8) Šams-i Faḫrī (Lexicon 63/12, 64/3)
599 600 601
ﺟﺒﻬۀ ﮐﺎر ﺟﺒﻬۀ ﮐﻮهﺴﺘﺎﻧﻰ ﺟﺒﻴﻦ
602 603
ﺟﺠﮑﺎن ﺟﺤﺎ
604
ﺟﺤﻴﻢ
ǧahīm⁺
Hölle (f.)
605
ﺟﺨﺶ
ǧaḫš
606
ﺟﺪ
ǧad
607 608
ّﺟﺪ ّ ﺟﺪ
ǧadd⁺ ǧedd⁺
(eine) Halsgeschwulst (in Gilan und Farghane, schmerzlose Fleischgeschwulst) Gummi (n.[!]) (von Kirschen- und Pflaumenbäumen) Ahn (m.) Anstrengung (f.); Eifer (m.)
609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622
ّﺟﺪ ّ ﺟﺪ ﺟﺪ ﺑﺰرگ ّ ﺟﺪا ﺟﺪا ًﺟﺪّا ًﺟﺪّا ﺟﺪا ﺟﺪا (ﺟﺪا ﺷﺪن )از (ﺟﺪا ﺷﺪن )از ﺟﺪا ﺷﻮیﺪ (ﺟﺪا ﮐﺮدن )از (ﺟﺪا ﮐﺮدن )از (ﺟﺪا ﮐﺮدن )از
ǧedd⁺ ǧadd⁺ ǧadd⁺-e bozorg ǧodā ǧodā ǧeddan⁺ ǧeddan⁺ ǧodā ǧodā ǧodā šodan (az) ǧodā šodan (az) ǧodā šawīd ǧodā kardan (+Akk.; az) ǧodā kardan (+Akk.; az) ǧodā kardan (+Akk.; az)
Bemühung (f.) Großvater (m.) Urgroßvater (m.) besonders getrennt; geschieden; fern ernsthaft; ernstlich kräftig; entschieden einzeln sich absondern; sich trennen (von) sich lösen (von) auseinander! absondern (wen/was; von) scheiden (wen; von) trennen; lostrennen (wen; von)
623 624 625 626
ﺟﺪار ﺟﺪارى ًﺟﺪّا ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ
ǧedār ǧedārī ǧeddan⁺ ǧodāgāne
Scheidewand (f.) Scheiteltatkräftig besonders
Quellenangaben
St A 15 Isḥāq 1351ff.:I 135/6, Browne 1316:14/19 Browne 1316:16/5, Salemann/Shukovski 1889:81a+ Rūmī 61/10 (Rosenzweig 50/19), MF I II/24 BQ I 121/28a, Qurʾān 93/7 Nicolas 1887:I 123 Farruḫī (Dīvān 2/29) Salemann/Shukovski 1889:81a+ Schiller 101/10 Īrān 6073/2a Pīrniyā 1313:I 40/14 (Šams-i Faḫrī (Lexicon 88/14)) Christensen 1918:23/2 Schiller 88/13 Nicolas 1887:I 400 Šaibānī 1314:I 42/20 LF 80/3, (Rūmī (Manavī II 1764), Sūzanī 76 (FR I 159/17), Ṣāʾib (BA I 3/27a), (Farruḫī (Dīvān 2/29)) Haïm 1931:II 236b Haïm 1931:II 230b Īrān 5985/2e, 6010/1e Īrān 6023/4a
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
627 628 629
ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ
ǧodāgāne ǧodāgāne ǧodāgāne
eigen; besonderer für sich gesondert
630
ﺟﺪال
ǧedāl⁺(-e)
Kampf (m.); Bekämpfung (f.) (mit)
631 632 633 634 635 636 637
ﺟﺪال ﺟﺪال ﺟﺪاﻝﻰ ﺟﺪایﮕﺎﻧﻪ ﺟﺪاﺋﻰ ﺟﺪاﺋﻰ ﺟﺪاﺋﻰ از هﻤﺪیﮕﺮ
ǧedāl⁺ ǧedāl⁺ ǧedālī⁺ ǧodājgāne ǧodāʾī ǧodāʾī ǧodāʾī az ham-dīgar
Streit (m.); Hader (m.) Zank (m.) streitend
638 639 640 641
ﺟﺪر ﺟﺪرى ﺟﺪﮔﺎرﻩ ﺟﺪل
642 643 644 645 646 647 648 649
ﺟﺪوار ﺟﺪول ﺟﺪول ﺟﺪول ﺟﺪول ﺽﺮب ﺟﺪوﻣﻨﺪ ﺟﺪﻩ ّ ﺟﺪى
650 651 652
ﺟﺪى ّ ﺟ ّﺪى ﺟﺪّى ﺕﻠﻘّﻰ ﮐﺮدن
653 654
ﺟﺪّیّﺖ ﺟﺪّیّﺖ
ǧedd⁺ī ǧedd⁺ī ǧeddī⁺ talaqqī⁺ kardan (+Akk.) ǧeddijjat⁺ ǧeddijjat⁺
655
ﺟﺪّیّﺖ
ǧeddijjat⁺
ǧadr ǧodarī⁺ ǧadgāre ǧadl⁺ ǧedwār ǧadwal⁺ ǧadwal⁺ ǧadwal⁺ ǧadwal⁺-e zarb⁺ ǧadūmand : ū<*ō ǧodde ǧadī/ǧadj⁺
Bemerkung
Quellenangaben Šaibānī 1314:III 196/7, Tm 3/6 Tm 3/6 Pāzārgād 1315:585/16, Kaihān 1311:I 39/6, Rāhnamā-i dānišgāh I 11/21, Morier 1905:144/5 LF 115/18, Bahār (Īrānī 1312:5/5), MF I I/13, Sykes 1316:I 16/2 Īrān 6057/2e, Schiller 46/20 Morier 1905:178/3
(= ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪǧodāgāne) Spaltung (f.) Trennung (f.) Spreizen (n.); Auseinanderspreizen (n.) vierjähriges Kamel die Blattern verschiedenwegig* (Lehre von den wahren oder sehr wahrscheinlichen Meinungen) Topik (f.); Dialektik (f.) Zitwer (m.) [Pflanze] Kreuzworträtsel (n.) Übersicht (f.) Übersichtstafel (f.); Tabelle (f.) Einmaleins (n.) stofflos; aus sich selbst seiend* (ON) Dschidda (in Arabien) Steinbock (m.) (des Tierkreiszeichens) ernst Ernst (m.) ernst nehmen
Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 38/21) 1. Korinther 3/3 Nicolas 1887:I 367 Nicolas 1887:I 419
Bemühung (f.) Eifer (m.)
Īrān 5753/4f Īrānī 1312:5/18, Armaġān XVIII 322/2, Īrān 5753/4f, Smiles 48/30 Smiles 48/30
Fleiß (m.)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 48/11, 13) BQ I 123/12b GK 161 EdI V 129b Haïm 1931:II 779b Īrān 6406/3f, 6411/3f Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 114/4) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 1/9 Phl 404/10f. GK 183 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 24/6) Tārīḫ-i Ṭabarī 3/5, Nicolas 1887:I 164 Isḥāq 1351ff.:I 112/21, Armaġān XVIII 91/2 Hinz 1942:123 Īrān 6466/3a
1065
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
656
(ﮐﻪ/ﺟﺪّیّﺖ ﺑﺨﺮج دادن )ﺕﺎ
657
(f. ﻩ-) ﺟﺪیﺪ
658 659 660 661 662 663 664 665
ﺟﺪیﺪ اﻻﺣﺪاث ﺟﺪیﺪ اﻻﺧﺘﺮاع ﺟﺪیﺪ اﻝﺒﻨﺎ ﺟﺪیﺪ اﻝﻮرود ﺟﺪیﺪ اﻝﻮﻻدﻩ ﺟﺪیﺪ ﺹﻮرت ً ﺟﺪیﺪا ً ﺟﺪ یﺪا
666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676
ﺟﺪیﺪﻩ ﺟﺬاب ّ ﺟﺬام ﺟﺬام ﺟﺬب ﺟﺬب ﮐﺮدن ﺟﺬب ﮐﺮدن ﺟﺬب ﮐﺮدن ﺟﺬب ﮐﺮدن ﺟﺬب ﻣﺎیﻊ ﺟﺬﺑﻪ
677 678 679
ﺟﺬﺑﻪ ﺟﺬﺑﻪ ﺟﺬر
680 681 682 683
ﺟﺮ ﺟﺮ اﺙﻘﺎل ّ ﺟﺮ ﺙﻘﻴﻞ ّ ﺟﺮ زدن
ǧar ǧarr-e asqāl⁺ ǧarr-e saqīl⁺ ǧar zadan
684
ﺟﺮ ﮐﻠﺒﺎد
ǧar-e kolbād
Deutsch
Bemerkung
ǧeddijjat⁺ be-ḫarǧ⁺ dādan sich bemühen (daß) (tā/ke) ǧadīd⁺ (f. -e) neu ǧadīdo⁺-l-ehdās⁺ ǧadīdo⁺-l-eḫterāʾ⁺ ǧadīdo⁺-l-benā⁺ ǧadīdo⁺-l-worūd⁺ ǧadīdo⁺-l-welāde⁺ ǧadīd⁺-sūrat⁺ ǧadīdan⁺ ǧadīdan⁺
neugeschaffen neuerfunden neuerbaut neueingelangt neugeboren neuaussehend neuerdings neulich; jüngst; neuestens
ǧodejde⁺ ǧazzāb⁺ ǧozām⁺ ǧozām⁺ ǧazb⁺ ǧazb⁺ kardan (+Akk.) ǧazb⁺ kardan (+Akk.) ǧazb⁺ kardan (+Akk.) ǧazb⁺ kardan (+Akk.) ǧazb⁺-e mājeʾ⁺ ǧazbe/ǧazabe⁺
(ON, Festung im Zweistromland) anziehend (Name eines arabischen Stammes) Aussatz (m.) Anziehung (f.) anlocken anziehen aufsaugen rauben Aufsaugung (f.); Absorption (f.) Anziehung (f.)
ǧazbe⁺ ǧazbe⁺ ǧezr⁺
Anziehungskraft (f.) Reiz (m.) Quadratwurzel (f.); Faktor (m.) (beim Quadrieren) Graben (m.) Kran (m.) Kran (m.); Ladebaum (m.) [Melzer versieht betrügen den ganzen Eintrag mit einem Fragezeichen.] (Name eines Grabens von Aschref bis zum Kaspisee, von Abbas dem Gro-
1066 Quellenangaben Īrān 5962/1d, 6466/2d Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 4/7, Īrān 6411/3g, Beck 1914:41 Pāzārgād 1315:498/24 Īrānšahr I 365/10 Īrān 6023/1g Īrān 5753/4f Ramażānī 1315:44/11 Hidāyat (Iṣfahān 32/24) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 4/6 Armaġān XIX 216/17, Īrān 6033/4a, Sitāre 747/1b EdI III 44a Šīblī II/19, Browne 1316:V/6 EdI III 90a Romaskevič 1931:84/12 Īrānšahr IV 73/14, Nicolas 1887:I 87 Haïm 1931 Haïm 1931 Haïm 1931 Haïm Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 3/29b Rūmī (Nicholson 254/2), Morier 1905:285/10, EdI III 102b EdI III 102a Nicolas 1887:I 87 EdI I 131a Dorn 1875:187b Haïm 1931 Haïm 1931:I 252b Hugo 12/28b
Dorn 1875:103b
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
685 686 687 688 689 690 691
ﺟﺮاب ﺟﺮات ﺟﺮات ﺟﺮات ﺟﺮات ﺁن ﺟﺮات ﻓﺮوش ﺟﺮات ﮐﺮدن
692
ﺟﺮات… ﮐﺮدن
ǧorʾat⁺-e… kardan
693 694 695 696
ﺟﺮاح ّ ﺟﺮاح دﻧﺪان ّ ﺟﺮاح دﻧﺪان ﺱﺎز ّ ﺟﺮاﺣﺎت
ǧarrāh⁺ ǧarrāh⁺-e dandān ǧarrāh⁺-e dandān-sāz ǧarāhāt⁺
697
ﺟﺮاﺣﺎت ﻝﺴﺎن
698 699
ﺟﺮاﺣﺎﺕﻰ ﮐﻪ وارد ﺁﻣﺪﻩ ()ﺑﺮ ﺟﺮاﺣﺖ
700 701 702 703
ﺟﺮاﺣﺖ دار ﺟﺮاﺣﻰ ّ ﺟﺮاﺣﻰ ّ ﺟﺮاﺣﻰ ّ
ǧarāhat⁺-dār ǧarrāh⁺ī ǧarrāh⁺ī ǧarrāh⁺ī
704 705
ﺟﺮاﺣﻰ ّ ﺟﺮاد اﻝﺒﺤﺮ ّ
ǧarrāh⁺ī ǧarrādo⁺-l-bahr⁺
706
ﺟﺮار
707
ﺟﺮاهﻰ ّ
ǧerāb ǧorʾat⁺ ǧorʾat⁺ ǧorʾat⁺ ǧorʾat⁺-e ān ǧorʾat⁺-forūš : ū<*ō ǧorʾat⁺ kardan
ǧarāhāt⁺-e lesān⁺ ǧarāhāt⁺-ī ke wāred⁺ āmade (bar) ǧarāhat⁺
ǧarār⁺
ǧarrāhī
Deutsch
Bemerkung
ßen gegen die Turkmenen angelegt) Ledersack (m.); Ranzen (m.) Frechheit (f.) Kühnheit (f.); Mut (m.) Verwegenheit (f.) der Mut dazu Eisenfresser (m.) wagen; das Herz haben; sich erkühnen; sich erdreisten wagen; sich erdreisten; sich erkühnen (was) Wundarzt (m.); Chirurg (m.) Zahnarzt (m.) Zahnarzt (m.) (Pl. v. ﺟﺮاﺣﺖ Wunden ǧarāhat) "Wunden durch die Zunge": boshafte Bemerkungen die Wunden, die geschlagen wurden (wem) Wunde (f.); Verletzung (f.)
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 55/14) Dorn 1875:26/14 Phl 71/2b Schiller 132/1, Haïm 1931:I 231b Phl 72/5 Morier 1905:358/10 Īrān 6411/3a, Haïm 1931:I 231b Haïm 1931 Īrān 6023/1d Nicolas 1887:I 340 Rāhnamā-i dānišgāh IX 3/4 Pāzārgād 1315:370/18 Īrānšahr IV 79/24 Schiller 104/2
LF 94/10, Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 5/3, 30/10), Smiles 143/27 wund Īrān 6423/2d, Haïm 1931 (Flußname) EdI V 176b mit dem Messer; operativ Īrān 6423/2e Wundarzneikunst (f.); WundarzneiMaǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 54, Īrān 6073/4c, 6411/3d, Rāhnamā-i dānišgāh II 9/9, 11/18, kunde (f.); Chirurgie (f.) Nicolas 1887:I 194 wundärztlich Īrān 6411/3d, 6423/2d, Nicolas 1887:I 194 [Wehr 1985: "Lan- FR I 43/25 Seeheuschrecke (f.) guste, Panzerkrebs"] [Wehr 1985: "Her- EdI V 211b Krüge steller und Verkäufer von Tonkrügen"] (Fluß in Kuh-Gilū in Fars =ﮐﺮدﺱﺘﺎن ﺁب EdI III 54b āb-e kordestān)
1067
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
708 709 710
ﺟﺮایﺤﻰ ﺟﺮایﺪ یﻮﻣﻴّﻪ ﺟﺮایﺪ/ﺟﺮاﺋﺪ
711
ﺟﺮاﺋﻢ
712
ﺟﺮاﺋﻢ ﻋﺎدى
713 714
ﺟﺮایﻢ ﮔﻤﺮﮐﻰ ﺟﺮایﻢ/ﺟﺮاﺋﻢ
ǧarājem⁺-e gomrok⁺⁺ī ǧarājem/ǧarāʾem⁺
715 716 717
ﺟﺮﺑﺎذﻗﺎن ﺟﺮﺑﺖ ﺟﺮﺑﺖ اﻝﻨﺠﻮم
ǧarbāzaqān ǧarbat⁺ ǧarbato⁺-n-noǧūm⁺
718 719
ﺟﺮﺙﻮﻣﻪ ﺟﺮﺟﺎن
ǧorsūme⁺ ǧorǧān⁺
720 721 722 723
ﺟﺮﺟﺎن ﺟﺮﺟﺎﻧﻰ ﺟﺮﺟﻴﻦ ﺟﺮح
ǧorǧān⁺ ǧorǧānī⁺ ǧorǧīn ǧarh⁺
724 725 726 727
ﺟﺮح ﺟﺮدﻩ ﺟﺮز ﺟﺮس
ǧarh⁺ ǧorde ǧorz ǧaras
728 729 730
ﺟﺮﻋﻪ ﺟﺮﻋﻪ ﺟﺮﻋﻪ
ǧorʾe⁺ ǧarʾe⁺ ǧorʾe⁺(-je)
731 732
ﺟﺮﻋﻪ ﺟﺮﻋﻪ ﺟﺮﻋﻪ ﮐﺶ
733 734 735
ﺟﺮﻗﻪ ﺟﺮﮔﻪ ﺟﺮﮔﻪ
Deutsch
Bemerkung
1068 Quellenangaben
ǧarājeh⁺ī ǧarājed⁺-e joumijje⁺ ǧarājed/ǧarāʾed⁺
Wundarzt (m.) Tageszeitungen Blätter; Zeitungen; Presse (f.)
ǧarāʾem⁺
Verbrechen
ǧarāʾem-e ādī⁺
gemeine Verbrechen*; Gewohnheitsverbrechen* Zollstrafen Gš 145/14 Geldstrafen (Pl. v. ﺟﺮیﻤﻪǧarīme) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 30, 50, Iṭṭilāʿāt 4264/8c (ON, Stadt in Luristan = Gulpajagan) EdI III 51a Aussatz (m.) "Aussatz (m.) der Sterne": MilchEdI III 99b straße (f.) Keim (m.) Īrān 6447/1c (Fluß daselbst; eine Stadt an beiden Dorn 1875:6f. Seiten von ihm) (LN) Gurgan; Hyrkanien (= ﮔﺮﮔﺎنgorgān) FR I 27/11, Dorn 1875:6f. Gurganer (m.); aus Gurgan EdI V 118a (Name eines Propheten) Tārīḫ-i Ṭabarī 4/23 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 69 [oder 6f.? Verwundung (f.) Tinte verwischt!], Īrānšahr IV 84/4, 22 Wunde (f.) Nicolas 1887:I 126 Bächlein (n.); Riesel (m.) Morier 1905:33/6, Haïm 1931 (LN) Georgien Dorn 1875:87a Glocke (f.) (kelch-, schalen- oder Ḥāfiẓ (Dīvān 1/4), EdI V 211a kegelförmig); große Glocke (bildlich) Trank (m.) Ḥāfiẓ (Dīvān 11/18) Hügel (m.); Schutthügel (m.) EdI III 84a Šams-i Faḫrī (Lexicon 53/9), Ḥāfiẓ (Dīvān Schluck (m.) (von) 30/4), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/4) schluckweise Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 31/1f.) einen Schluck trinkend; schluckweise Ḥāfiẓ (Dīvān 41/9) trinkend Funke (m.) Pāzārgād 1315:462/2, 3 Bataillon (n.) Nicolas 1887:I 111 Kreis (m.) Īrān 5747/1d
ǧorʾe⁺ ǧorʾe⁺ ǧorʾe⁺-keš ǧerqe⁺ ǧarge ǧarge
(Sanāʾī (Ḥadīqatuʾl-ḥaqīqat 69/4)) Phl 415/2 Malkum-Ḫān 1340:1/10, Īrān 6019/3e, Īrānšahr I 282/2, Browne 1316:IV/12 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/10, Browne 1316:5/4 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/22
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
736 737 738 739
ﺟﺮﮔۀ ﺧﺎﻧﻮادﮔﻰ ﺟﺮم ﺟﺮم ﺟﺮم
740 741
ﺟﺮم ﺟﺮم
ǧorm⁺ ǧorm⁺
häuslicher Kreis; Familienkreis (m.) Beschuldigung (f.) Frevel (m.) Frevel (m.); Sünde (f.); Verbrechen (n.) Missetat (f.) Schuld (f.)
742 743 744
ﺟﺮم ﺟﺮم ﺟﺮم
ǧorm⁺ ǧerm⁺ ǧorm⁺
Straftat (f.) unbeseelter Körper Verbrechen (n.)
745 746 747 748 749 750 751 752 753 754 755 756
ﺟﺮم ﮐﺮدن ﺟﺮم واﺣﺪ ﺟﺮﻧﺪﻩ ﺟﺮﻧﮓ ﺟﺮﻧﮕﻴﺪن ﺟﺮواﺱﮏ ﺟﺮون ﺟﺮﻩ ّ ﺟﺮیﺎن ﺟﺮیﺎن ﺟﺮیﺎن ﺟﺮیﺎن
ǧorm⁺ kardan ǧorm⁺-e wāhed⁺ ǧarande ǧarang <- >ﺟﺮﻧﮓǧarangīdan <ǧarang-> ǧarwāsak ǧarūn ǧorre ǧarajān⁺ ǧarajān⁺ ǧarajān⁺ ǧarajān⁺
757 758 759 760 761 762
(Pl. ات-) ﺟﺮیﺎن ﺟﺮیﺎن ﺁب ﺟﺮیﺎن اﻝﮑﺘﺮیﺴﻴﺘﻪ ﺟﺮیﺎن اﻝﮑﺘﺮیﮏ ﺟﺮیﺎن اوﺽﺎع ﺟﺮیﺎن ﺑﺮق
ǧarajān⁺ (Pl. -āt) ǧarajān⁺-e āb ǧarajān⁺-e elektrīsīte⁺⁺⁺ ǧarajān⁺-e elektrīk⁺⁺⁺ ǧarajān⁺-e ouzaʾ⁺ ǧarajān⁺-e barq⁺
763 764
ﺟﺮیﺎن ﺕﺤﺮیﮏ ﺙﺎﺑﺖ ﺟﺮیﺎن ﺧﻮد را ﺱﻴﺮ ﮐﺮدن
765
ﺟﺮیﺎن ﺧﻮن
766
ﺟﺮیﺎن داﺷﺘﻦ
ǧarge-je ḫānewādegī ǧorm⁺ ǧorm⁺ ǧaram⁺
sündigen die einzige Strafhandlung Knorpel (m.) Klirren (n.); Geklirre (n.) klirren Zikade (f.) (alter Name der Insel Hormus) männlicher Falke; weißer Falke (rechtlich) Verfahren (n.) Strömung (f.) Strömung (f.) Verlauf (m.) Strom (m.) Strömung (f.) elektrischer Strom elektrischer Strom Zeitströmung (f.) elektrischer Strom
ǧarajān⁺-e tahrīk⁺-e sābet⁺ Erregergleichstrom (m.) ǧarajān⁺-e ḫod-rā sejr⁺ seinen Lauf nehmen kardan Strömen (n.) des Blutes; Blutkreislauf ǧarajān⁺-e ḫūn (m.) ǧarajān⁺ dāštan fließen
Bemerkung
Quellenangaben Īrān 6034/3c Rosen 1925:50a Nicolas 1887:I 283 Morier 1905:261/7 Sūzanī 1/5 (MF I 249/13) Ḥāfiẓ (Dīvān 25/2, 74/4), ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾlauliyā I 11/21) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 40 Nicolas 1887:I 263 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/11, Nicolas 1887:I 283, 331 Ḥāfiẓ (Dīvān 45/5V.) Nr 9/18 Nicolas 1887:I 169 Nicolas 1887:I 205 Nicolas 1887:I 205 Nicolas 1887:I 198 EdI I 723a BQ, HQ (Rückert 1874:23) Īrān 6512/1b Ramażānī 1315:6/3, Īrānšahr II 4/14, 720/1 Rāhnamā-i dānišgāh III 155/18 Īrān 6012/1a, 6551/1c, 6558/1f, Sykes 1316:I 15/26 (Pl.) Īrānšahr II 720/1 Nicolas 1887:I 274 Īrān 5845/1a Rāhnamā-i dānišgāh I 210 Īrān 5901/1f Īrān 6019/4f, 6071/1c, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 4/2a Rāhnamā-i dānišgāh III 179/15 Īrān 6072/1d Pāzārgād 1315:372/24, Īrān 5707/1f Schiller 94/13f.
1069
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
767 768 769 770 771 772 773 774 775 776 777 778 779 780 781
ﺟﺮیﺎن داﺷﺘﻦ ﺟﺮیﺎن داﺷﺘﻦ (ﺟﺮیﺎن داﺷﺘﻦ )ﺑﺮ ﺟﺮیﺎن دریﺎﺋﻰ ﺟﺮیﺎن دوّار ﺟﺮیﺎن ﻣﺘﻮاﻝﻰ ﺟﺮیﺎن ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺟﺮیﺎن ﻣﻮﻧﻮﻓﺎزﻩ ﺟﺮیﺎن هﻮا ﺟﺮیﺎن هﻮاﺋﻰ ﺟﺮیﺎن یﺎﻓﺘﻦ ﺟﺮیﺎن یﺎﻓﺘﻦ (ﺟﺮیﺎن یﺎﻓﺘﻦ )ﺑﻴﺮون از ﺟﺮیﺐ ﺟﺮیﺐ ﭘﻴﻤﺎﺋﻰ
782 783 784
ﺟﺮﺋﺖ ﺟﺮﺋﺖ دادن (ﺟﺮﺋﺖ ﮐﺮدن )ﮐﻪ
ǧorʾat⁺ ǧorʾat⁺ dādan ǧorʾat⁺ kardan (ke)
785
ﺟﺮﺋﺖ… ﮐﺮدن
ǧorʾat⁺-e… kardan
786 787
ﺟﺮیﺤﻪ دار ﺟﺮیﺤﻪ دار ﮐﺮدن
788 789 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799 800
ﺟﺮیﺪ ﺟﺮیﺪﻩ ﺟﺮیﺪﻩ ﺟﺮیﺪﻩ ﺟﺮیﺪﻩ ﺟﺮیﺪ۽ ﻓﮑﺎهﻰ ﺟﺮیﺪ۽ هﻔﺘﮕﻰ ﺟﺮیﺮ ﺟﺮیﮏ ﺑﺮاى یﮏ ﺱﺎل ﺟﺮیﮏ ﺕﻴﻤﻮر ﺟﺮیﻤﻪ ﺟﺮیﻤۀ ﺟﻨﮓ ﺟﺮیﻤﻪ ﮐﺮدن
ǧarajān⁺ dāštan ǧarajān⁺ dāštan ǧarajān⁺ dāštan (bar) ǧarajān⁺-e darjāʾī ǧarajān⁺-e dawwār⁺ ǧarajān⁺-e motawālī⁺ ǧarajān⁺-e mostaqīm⁺ ǧarajān⁺-e monofāze⁺⁺⁺ ǧarajān⁺-e hawā⁺ ǧarajān-e hawāʾ⁺ī ǧarajān⁺ jāftan ǧarajān⁺ jāftan ǧarajān⁺ jāftan (bīrūn az) ǧarīb⁺ ǧarīb⁺-pejmāʾī
ǧarīhe⁺-dār ǧarīhe⁺-dār kardan (+Akk.) ǧarīd ǧarīde⁺ ǧarīde⁺ ǧarīde⁺ ǧarīde⁺ ǧarīde-je fokāhī⁺ ǧarīde⁺-je haftegī ǧarīr ǧarīk⁺ be-rāj-e jek sāl ǧarīk⁺-tejmūr⁺⁺ ǧarīme⁺ ǧarīme⁺-je ǧang ǧarīme⁺ kardan (+Akk.)
Deutsch
Bemerkung
1070 Quellenangaben
im Gange sein; laufen sich abspielen; verlaufen ergehen (über) Meeresströmung (f.) Drehstrom (m.) Gleichstrom (m.) Gleichstrom (m.) Einphasenstrom (m.) Luftzug (m.) Luftströmung (f.) in Umlauf gesetzt werden stattfinden fließen (aus … hinaus) Morgen (m.) (Feldmaß) Feldmessung (f.); Feldmeßkunst (f.); Vermessung (f.) Mut (m.) ermutigen es wagen; wagen; sich erdreisten; sich erkühnen (daß) wagen; sich erdreisten; sich erkühnen (was) wund; verletzt; verwundet verletzen; verwunden
Īrān 6010/1c, 6012/2b, 6023/2c, 6035/3a Īrān 6024/2a Browne 1316:1/18 Rāhnamā-i dānišgāh I 210 Nāmdār Nāmdār Rāhnamā-i dānišgāh III 119/10, Nāmdār Rāhnamā-i dānišgāh III 107/17 Iṭṭilāʿāt 4264/1c Īrān 6411/3e Īrān 6466/3b Īrān 6010/2d (Pīrniyā 1314:III 2252/1) Schiller 5/21, Nicolas 1887:I 71 Nicolas 1887:I 71
Wurfspieß (m.) (ohne Eisenspitze) entkleidet* Schriftrolle (f.) Verzeichnis (n.) Zeitung (f.) Witzblatt (n.) Wochenblatt (n.) (Name des Vaters Tabaris) Einjährigfreiwilliger (m.) (Name eines Enkels Hulagus) Strafe (f.) Kriegsentschädigung (f.) strafen
Nicolas 1887:I 297 Ḥāfiẓ (Dīvān 47/2) Ḥāfiẓ (Dīvān 3/4) Šams-i Faḫrī (Lexicon 52/15) (Malkum-Ḫān 1340:1/10), Īrānšahr IV 374/10 Īrānšahr IV 374/18 Īrānšahr IV 374/5 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/8 Haïm 1931 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 106/15)
Phl 71/19 Īrānī 1312:101/10 Īrān 5828/2e, 6017/3f, 6466/3c, 6479/2c Morier 1905:272/9, Schiller 180/20 Īrān 6023/1d Īrān 6023/1d
Wahrmund 1898:III 18 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/25)
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
801
(ﺟﺮیﻤﻪ ﮐﺮدن )…را
802 803
ﺟﺮیﻤۀ ﻧﻘﺪى ﺟﺮیﻤۀ ﻧﻘﺪى ﮐﺮدن
804
ﺟﺰ
805 806 807 808 809 810 811 812
ﺟﺰ ﺟﺰ از ﺟﺰ از… ﻧﺒﻮدى ﺟﺰ ﺁن ﺟﺰ ﺁﻧﮑﻪ ﺟﺰ ایﻦ ﻗﺪر -ﺟﺰ ایﻦ ﻗﺪر ن ﺟﺰ ﺑﺮ اوﺱﺖ
813 814
ﺟﺰ ﺑﺮﺧﺖ ﻧﺎﻇﺮ ﻧﻴﺴﺖ ﺟﺰ دارو ﻧﺒﻮد
815
ﺟﺰ در ﻣﻮرد
816 817
ﺟﺰ ﮐﻪ ﺟﺰ ﮔﺮﻧﺞ ﻧﺸﻨﺎﺱﺪ
818 819 820 821
ﺟﺰا ﺟﺰء ﺟﺰا ﺟﺰء
822 823 824 825
ﺟﺰا ﺟﺰء ﺟﺰا (ﺟﺰا )ﺑﻪ
826
ﺟﺰء ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ
ǧarīme⁺ kardan (+Akk.; …rā) ǧarīme⁺-je naqdī⁺ ǧarīme⁺-je naqdī kardan (+Akk.) ǧoz
Deutsch
Quellenangaben
in Strafe nehmen (wen; womit)
Haïm 1931
Geldstrafe (f.) eine Geldstrafe verhängen (über)
Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 5/23b Īrān 6059/2c
außer; ausgenommen
Bū Šakūr, Tārīḫ-i Ṭabarī 3/14, Ḥāfiẓ (Dīvān 9/7, 15/2, 42/4), Saʿdī (Būstān 42, 68), Farruḫī (Dīvān 1/28, 2/19), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 6/41, 7/14), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/10), Īrān 6411/3d, Salemann/Shukovski 1889:81b+ Naṣīruʾd-Dīn Ṭūsī (Rückert 1874:21) Salemann/Shukovski 1889:76 Tārīḫ-i Ṭabarī 5/12f. Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 8/2) Ḥāfiẓ (Dīvān 74/1) Ḥāfiẓ (Dīvān 9/7) Ḥāfiẓ (Dīvān 9/7) Šams-i Faḫrī (Lexicon 67/11)
ǧoz-e ǧoz az ǧoz az… na-būdī ǧoz ān ǧoz ān-ke ǧoz īn qadar ǧoz īn qadar naǧoz bar ū-st
ein anderer als; außer außer es wäre nur… außerdem außer dem, daß außer insoweit nur insoweit einem anderen als ihm ist: ein anderer als er hat ǧoz be-roḫ-at nāzer⁺ nīst er blickt nur auf deine Wange "außer Arznei ist es nicht(s)": es ist ǧoz dārū na-bowad nur Arznei ǧoz dar moured⁺-e außer im Falle des ǧoz ke ǧoz gorenǧ na-šenāsad
Bemerkung
ǧazā⁺ ǧozʾ⁺ ǧazā⁺ ǧozʾ⁺
außer außer dem Kreis kennt er nicht(s); er kennt nur den Kreis Belohnung (f.) Bestandteil (m.) Erwiderung (f.) Mitglied (n.)
ǧazā⁺ (be) ǧozʾ⁺ ǧazā⁺ ǧazā⁺ (be)
Nachsatz (m.) Papierlage (f.); Heft (n.) Vergeltung (f.) Strafe (f.) (für)
ǧozʾ⁺-e bar-nāme
Programmpunkt (m.)
Ḥāfiẓ (Dīvān 73/1) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 4/18) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/26, (Īrān 6411/3d) Kamāl (Ferté) 8,8 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 8/5) Qurʾān 98/8 Beck 1915:71 Salemann/Shukovski 1889:62 Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvībnāme-hā I 15, Īrān 6486/2f EdI III 864b Salemann/Shukovski 1889:8 Rückert 1874:33 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 7/16, Islam III 67/23 Īrān 6468/1a
1071
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
827 828 829 830 831 832 833 834 835
ﺟﺰا دادن ﺟﺰء ﮐﺴﺎﻧﻰ ﺑﻮدن ﮐﻪ ﺟﺰاﻝﺖ ﺧﻴﺮا ً ﺟﺰاﻩ اﷲ ﺟﺰءى ﺟﺰاى اﺹﻞ ﺟﺰاى ﺕﺒﻌﻰ ﺟﺰاى ﻧﻘﺪى ﺟﺰاى ﻧﻴﮑﻰ
836 837 838 839
ً ﺟﺰاﺋﺎ ﺟﺰاﺋﺮ ﺑﺤﺮیﻦ ﺟﺰاﺋﺮ/ﺟﺰایﺮ ﺟﺰاﺋﻰ
840 841 842 843 844 845 846 847 848 849
ﺟﺰاﺋﻰ ﺟﺰد ﺟﺰر ﺟﺰر ﮐﺎﻣﻞ ﺟﺰر ﮐﺮدن ّﺟﺰر و ﻣﺪ ﺟﺰﻗﺎن ﺟﺰم ﺟﺰم ً ﺟﺰﻣﺎ
850 851 852 853
ﺟﺰﻣﻰ ﺟﺰو ﺟﺰو ﺟﺰو
854 855
ﺟﺰو (ﺟﺰو )از
856
ﺟﺰو ﮐﺮدن
ǧazā⁺ dādan (+Akk.) ǧozʾ⁺-e kas-ān-ī būdan ke ǧazālat⁺ ǧazā⁺-ho⁺-l-lāho⁺ ḫejran⁺ ǧozʾī⁺ ǧazā⁺-je asl⁺ ǧazā⁺-je tabaʾī⁺ ǧazā⁺-je naqdī⁺ ǧazā⁺-je nīkī ǧazāʾan⁺ ǧazāʾer⁺-e bahrejn⁺ ǧazāʾer/ǧazājer⁺ ǧazāʾī⁺ ǧazāʾī⁺ ǧazd ǧazr⁺ ǧazr⁺-e kāmel⁺ ǧazr⁺ kardan ǧazr⁺ o madd⁺ ǧozqān ǧazm⁺ ǧazm⁺ ǧazman⁺ ǧazm⁺ī ǧozw⁺ ǧozw⁺ ǧozw⁺ ǧozw⁺ ǧozw⁺ (az) ǧozw⁺ kardan (+Akk.)
Deutsch bestrafen zu denen gehören, die Fülle (f.); Wortreichtum (f.) Gott vergelte ihm Gutes mit Gutem Kleinigkeit (f.) Hauptstrafe (f.) Nebenstrafe (f.) Geldstrafe (f.) "Vergeltung (f.) des Guten": Belohnung (f.) strafrechtlich; strafgerichtlich die Bahreininseln Inseln Straf-
Bemerkung
1072 Quellenangaben ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 12/9) Īrān 6023/1c Nafīsī 1311:38/3 Īrānšahr IV 81/12 Nicolas 1887:I 142 Haïm 1931 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 5/23, 24 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 3/14 FK I 99/2b
Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 27, 11/23 Rosen 1890:96 (Pl. v. ﺟﺰیﺮﻩǧazīre) Īrān 6411/3c, Dorn 1875:101/3 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 26, Šaibānī 1314:I 38/9 strafrechtlich; strafgerichtlich Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 18/1, 5, 26 Zikade (f.) Nicolas 1887:I 198 Ebbe (f.) Īrānī 1312:5/4 Niederwasser (n.) Haïm 1931:II 742b abebben; ablaufen Haïm 1931:I 306b Ebbe (f.) und Flut (f.); Gezeiten Browne 1316:19/9 (ein kurdischer Stamm) EdI III 45b (das Zeichen " ʿ " für Vokallosigkeit) Salemann/Shukovski 1889:8 (männlicher Name) Dorn 1875:300 entschieden; endgültig; ein für alleNicolas 1887:I 308 mal entschieden Armaġān XVIII 91/7 Bestandteil (m.) Īrān 6411/3c Glied (n.) (der Kette) Īrān 6411/3a Nicolas 1887:I 154, Salemann/Shukovski Heft (n.) 1889:8 Papiervorlage (f.) Salemann/Shukovski 1889:8 Šams-i Faḫrī (Lexicon 76/14), LF 66/17, Teil (m.) (von) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 30/11), Isḥāq 1351ff.:I 52/12 [Melzer versieht unterwerfen KL I 7/12 den ganzen Eintrag mit einem Fragezei-
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
857
ﺟﺰو هﻮاى دﻧﻴﺎ ﺷﺪن
858 859 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869
ﺟﺰوﻩ ﺟﺰوﻩ ﺟﺰوهﺪان ﺟﺰوهﺪان ﺟﺰوهﻨﻮیﺲ ﺟﺰو… ﺑﻮدن ﺟﺰو… ﺑﻮدن ﺟﺰو… ﺷﻤﺮدن ﺟﺰیﺎت ّ ﺟﺰیﺮﻩ ﺟﺰیﺮﻩ ﺟﺰیﺮ۽ دراز
870 871 872
ﺟﺰیﺮﻩ ﻧﺸﻴﻦ ﺟﺰیﻪ ﺟﺰیﻪ
873 874 875 876 877
ﺟﺰیﻪ ﺟﺰﺋﻰ ﺟﺰﺋﻰ ﺟﺰﺋﻰ ﺟﺰﺋﻴﺎت
878 879 880 881
ﺟﺰﺋﻴﺎت ًﺟﺰﺋﻴّﺎ -ﺟﺰ… ﭼﻴﺰى دیﮕﺮى ﻧ -ﺟﺰ… ﻧ
882 883 884 885
-ﺟﺰ… ﻧ ﺟﺴﺎرت ﺟﺴﺎرت ﺟﺴﺎرت ﮐﺮدن
Deutsch
Bemerkung
ǧazīre⁺-nešīn ǧezje⁺ ǧezje⁺
chen.] sich in nichts auflösen; sich verflüchtigen Bogen (m.) (eines Buches) Lage (f.) Karton (m.); Schachtel (f.) Kartonmappe (f.) Abhandlungsschreiber (m.) angehören (wem) sich befinden (unter); gehören (zu) rechnen (als) Einzeldinge; individuelle Dinge Insel (f.); Eiland (n.) Sprengel (m.) (ismaelitisch) "die lange Insel" (die Insel Kischm [= ﻗﺸﻢQešm] im Persischen Golf) inselbewohnend; Inselbewohner (m.) Duldungssteuer (f.) Kopfsteuer (f.)
ǧezje⁺ ǧozʾ⁺-ī ǧozʾī⁺ ǧozʾī⁺ ǧozʾijjāt⁺
Zins (m.); Tribut (m.) ein wenig geringfügig nebensächlich Einzelheiten
ǧozʾijjāt⁺ ǧozʾijjan⁺ ǧoz… čīz-ī dīgar-ī naǧoz… na-
Einzelteile unbedeutend nichts als nichts außer; nichts als; nur
ǧoz… naǧasārat⁺ ǧasārat⁺ ǧasārat⁺ kardan
niemand außer; niemand als Dreistigkeit (f.) Kühnheit (f.); Verwegenheit (f.) wagen; das Herz haben; sich erdreisten; sich erkühnen
ǧozw⁺-e hawā⁺-je donjā⁺ šodan ǧozwe⁺ ǧozwe⁺ ǧozwe⁺-dān ǧozwe⁺-dān ǧozwe⁺-newīs ǧozw⁺-e… būdan ǧozw⁺-e… būdan ǧozw⁺-e… šomordan ǧozijjāt⁺ ǧazīre⁺ ǧazīre⁺ ǧazīre⁺-je derāz
(Pl. v. ت.ﺟﺰﺋﻲ ǧozʾijjat)
Quellenangaben Morier 1905:253/6 Rāhnamā-i dānišgāh I 2/1 Nicolas 1887:I 143 (Hinz 1937:691) T Īrānī 1312:65/7, Īrān 6411/3b Īrān 6466/2d Morier 1905:244/2 Islam III 54 FN I 10b, LF 12/2 EdI V 105b Jahrbüch der Lit VII 319 Schiller 52/28 EdI I 195a Buch der Richter 1/28, EdI III 106a, 943b, Nicolas 1887:I 163 Buch der Richter 1/30, EdI III 106a Beck 1914:58 Īrān 6012/3e Īrān 6023/2c Īrānī 1312:69/4, Šaibānī 1314:I 15/15, Armaġān XVI 142/21, Īrān 6011/3c, 6423/1f, Rāhnamā-i dānišgāh IX 2/1*, Browne 1316:13/3, Tm 3/7 EdI III 909a Nicolas 1887:II 101 Schiller 165/18 LF 31/7, Ḥāfiẓ (Dīvān 44/5, 70/1, 71/1), Īrān 6416/1b, Smiles 4/25 Saʿdī (Būstān 65) Dorn 1875:26/14 Haïm 1931:I 231b, Nicolas 1887:I 89 Haïm 1931:I 231b
1073
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
886 887 888 889 890 891 892 893 894 895 896
ًﺟﺴﺎرﺕﺎ ﺟﺴﺎن ﺟﺴﺖ ﺟﺴﺖ ﺟﺴﺖ زدن (ﺟﺴﺖ و ﺟﻮ)ى ﺟﺴﺖ و ﺟﻮى ﺕﻮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺴﺖ و ﺧﻴﺰ ﮐﺮدن ﺟﺴﺘﺎن ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺟﺴﺘﺠﻮ
897 898 899 900
ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮدن ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮدن ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮدن (ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮدن )از
901
(ﺟﺴﺘﺠﻮ)ى
902 903 904 905 906 907 908 909 910 911
ﺟﺴﺘﺠﻮى… ﮐﺮدن ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ ﺟﺴﺘﻦ (ﺟﺴﺘﻦ )از
912 913
(ﺟﺴﺘﻦ )از (ﺟﺴﺘﻦ )از
914
(ﺟﺴﺘﻦ )از
Deutsch
ǧasāratan⁺ ǧesān ǧast ǧost ǧast zadan ǧost o ǧū(j) ǧost o ǧūj-e to gereftan ǧast o ḫīz kardan ǧastān/ǧostān ǧost-o-ǧū ǧost-o-ǧū
kühn; mutig (Bezirk, westlich vom Puscht i Kuh) Sprung (m.); Satz (m.) Suchen (n.); Suche (f.) springen Untersuchung (f.); Suchen (n.) dich zu suchen beginnen hüpfen*; aufspringen* (männlicher Name) Aufsuchen (n.) Untersuchung (f.)
ǧost-o-ǧū kardan (+Akk.) ǧost-o-ǧū kardan (+Akk.) ǧost-o-ǧū kardan (+Akk.) ǧost-o-ǧū kardan (+Akk.; az) ǧost-o-ǧū(j)
absuchen (was) erforschen untersuchen suchen (was/wen; bei)
ǧost-o-ǧūj-e… kardan <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> <- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.) <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> <- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.) <- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.) <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> <- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.) <- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.; az) <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> (az) <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> (az) <- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.; az)
Bemerkung
Suche (f.); Suchen (n.) suchen (was) aufspringen aufsuchen eilen finden nachforschen (nach) sich stürzen springen zu erfahren suchen begehren; verlangen (was; von) davonspringen (vor) entspringen; entgehen; entschlüpfen; entkommen (wem) (Präsensstamm umsuchen (was; bei) gangssprachlich: - ﺟﻮرǧūr-)
1074 Quellenangaben Īrān 6010/3a EdI III 53b Schiller 167/19 Salemann/Shukovski 1889:87 Nicolas 1887:I 129 EdI III 804a, Dorn 1875:42 Īrān 6062/2d Kasravī 1304:2/5; Rāhnamā-i dānišgāh II 160/13 Īrān 6466/1f Yaġmāʾī 1316:5/6 Armaġān XIX 186/5, Christensen 1918:39/1 Niẓāmī (Lailā u Maǧnūn 51), Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/8) FA 686/28a, Pāzārgād 1315:477/13 Šams-i Faḫrī (Lexicon 45/2), Beck 1914:59 Armaġān XVII 8/21 GK 139 Šarq 2/21, Morier 1905: 26/6, 7 Ḥāfiẓ (Dīvān 8/5) Nicolas 1887:I 439 Beck 1914:59, Salemann/Shukovski 1889:54 Unṣurī Vz. 1/1 Ḥāfiẓ (Dīvān 20/9) Bū Šakūr Rūmī (Nicholson 339), Saʿdī (Ḫabīāt 398/1), Minūčihrī (FA 6/29a) Bū Šakūr, Ḥāfiẓ (Dīvān 20/8, 32/7, 57/6, 60/5), Saʿdī (Būstān 8), Farruḫī (Dīvān 1/28), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 3/7), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/8), MF I 64/9, Salemann/Shukovski 1889:54, 81b+
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
915
(ﺟﺴﺘﻦ )از
916 917 918 919 920 921 922 923 924
(ﺟﺴﺘﻦ )ﺑﻪ (ﺟﺴﺘﻦ ﮐﺮدن )از (ﺟﺴﺘﻦ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺟﺴﺘﻪ ﺟﺴﺘﻪ ﺟﺴﺘﻪ ﺟﺴﺪ ﺟﺴﺪ ﺟﺴﺪى ﺟﺴﻢ
925 926 927 928 929 930
ﺟﺴﻢ ﺧﺎرﺟﻰ ﺟﺴﻢ ﻣﺨﻄّﻂ ﺟﺴﻢ ﻧﮕﺎر ً ﺟﺴﻤﺎ ﺟﺴﻤﺎﻧﻰ ﺟﺴﻤﺎﻧﻰ
931 932 933 934 935 936
ﺟﺴﻤﺎﻧﻰ ﺟﺴﻤﺎﻧﻴﺎت ّ ًﺟﺴﻤﺎﻧﻴّﺎ ﺟﺴﻤﻴﻪ ّ ﺟﺴﻮر ﺟﺴﻮر
937 938 939 940 941 942 943 944 945 946 947
(ﺟﺴﻮر ﺷﺪن )ﮐﻪ ﺟﺴﻮر ﻣﺘﻬﻮّر ﺟﺴﻮراﻧﻪ ﺟﺴﻮراﻧﻪ ﺟﺴﻴﻢ ﺟﺴﻴﻢ اﻝﻬﻴﮑﻞ ﺟﺸﻦ ﺟﺸﻦ ﺟﺸﻦ ﺟﺸﻦ ﺟﺸﻦ ﻋﺮوﺱﻰ
<- >ﺟﻮىǧostan <ǧūj-> (+Akk.; az) <- >ﺟﻪǧastan <ǧah-> (be) ǧastan kardan (az) ǧastan kardan (be) ǧaste ǧaste ǧaste ǧasad⁺ ǧasad⁺ ǧasadī⁺ ǧesm⁺
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
verlangen (was; von)
Rūmī (Manavī II 1783)
(zu Roß) sprengen (auf) herausnehmen (aus) springen (in)
Pūr-i Dāvūd (Īrānī 1312:5/35) Ramażānī 1315:7/7f. Īrān 5918/1f, 6472/1b (zu ﺟﺴﺘﻦǧastan) Īrānšhahr IV 77/24
Körper (m.); Leib (m.) Leichnam (m.) körperlich; leiblich (unbelebter) Körper (m.)
ǧesm⁺-e ḫāreǧī⁺ ǧesm⁺-e moḫattat⁺ ǧesm⁺-negār ǧesman⁺ ǧesmānī⁺ ǧesmānī⁺
Fremdkörper (m.) Streifenhügel (m.)
ǧesmānī⁺ ǧesmānijjāt⁺ ǧesmānijjan⁺ ǧesmijje⁺ ǧasūr⁺ ǧasūr⁺
weltlich die körperlichen Dinge körperlich; leiblich Körperlichkeit (f.) frech kühn; mutig; verwegen
ǧasūr šodan (ke) ǧasūr⁺-e motahawwer⁺ ǧasūr⁺āne ǧasūr⁺āne ǧasīm⁺ ǧasīmo⁺-l-hejkal⁺ ǧašn ǧašn ǧašn ǧašn ǧašn-e arūsī⁺
sich erfrechen (zu) tollkühn frech kühn; mutig; verwegen schwer (Verbrechen) riesengroß; riesig Belustigung (f.) Feier (f.) Fest (n.) Gastmahl (n.) Hochzeitsfest (n.)
leiblich; körperlich fleischlich körperlich; leiblich
Phl 72/29 Nicolas 1887:I 263 Farruḫī (Dīvān 4/5V.), Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 1/16b, EdI V 278b, Nicolas 1887:I 263 Pāzārgād 1315:378/2 Rāhnamā-i dānišgāh I 92 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 41/5) Nicolas 1887:I 263 1. Korintherbrief 3/1, Nicolas 1887:I 186 Īrān 6039/2d, Īrānšahr II 252/5, Browne 1316:17/13, Nicolas 1887:I 263 Nafīsī 1311:41/4 Nafīsī 1311:42/14 Nicolas 1887:I 263 EdI V 61b Schiller 35/4 Īrān 5972/3a, 6423/2e, Nicolas 1887:I 89, 369, Wahrmund 1898:I 182 Schiller 58/22 Phl 72/20f. Schiller 68/2 Īrān 6505/1c Nicolas 1887:I 84 Nicolas 1887:I 212 Litt 131 Īrān 4654/2g, Phl 414/11, 12 (Schiller 133/14) Nicolas 1887:I 106 Armaġān XX 1/7
1075
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
948 949 950 951 952 953 954 955 956 957 958 959 960 961 962 963
ﺟﺸﻦ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻠﻰ ّ ﺟﺸﻦ ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز ﺟﺸﻦ و ﻋﻴﺪ ﺟﺸﻦ وﻻدت ﺟﺸﻦ یﺎدﮔﺎرى ﺟﺸﻨﻰ ّ ﺟﺺ ﺟﻌﺒﻪ ﺟﻌﺒﻪ ﺟﻌﺒۀ ﭘﺮﮔﺎر ﺟﻌﺒۀ ﺟﻮاهﺮت ﺟﻌﺒۀ ﭼﺮﻣﻰ ﺟﻌﺒۀ دوا ﺟﻌﺒۀ رﻧﮓ ﺟﻌﺒۀ ﺱﻴﮕﺎر
964
ﺟﻌﺪ
965 966 967 968 969
ﺟﻌﺪ ﺟﻌﺪیﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺟﻌﻔﺮ ﺟﻌﻔﺮﮎ
970 971
ﺟﻌﻔﺮى ﻓﺮﻧﮕﻰ ﺟﻌﻔﺮیﻪ
972 973 974 975 976 977 978 979 980
ﺟﻌﻞ ﺟﻌﻞ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺟﻌﻞ ﮐﺮدن ﺟﻌﻞ ﮐﺮدن ﺟﻌﻠﻰ ﺟﻌﻠﻰ ﺟﻌﻠﻰ ﺟﻌﻠﻰ ﺟﻎ ﺟﻎ ﮐﺮدن
ǧašn gereftan (+Akk.) ǧašn-e mellī⁺ ǧašn-e nou-rūz ǧašn o ejd⁺ ǧašn-e welādat⁺ ǧašn-e jād-gārī ǧašnī ǧess⁺ ǧoʾbe/ǧaʾbe⁺ ǧaʾbe⁺ ǧaʾbe⁺-je pargār ǧaʾbe⁺-je ǧawāherat⁺ ǧaʾbe⁺-je čermī ǧaʾbe⁺-je dawā⁺ ǧaʾbe⁺-je rang ǧaʾbe⁺-je sīgār⁺⁺⁺ ǧaʾd⁺ ǧaʾd⁺ ǧaʾdejn⁺ ǧaʾfar⁺ ǧaʾfar⁺ ǧaʾfar⁺ak ǧaʾfarī⁺-je ferangī ǧaʾfarijje⁺ ǧoʾal⁺ ǧoʾal⁺-tabīʾat⁺ ǧaʾl⁺ kardan (+Akk.) ǧoʾl⁺ kardan (+Akk.) ǧaʾalī⁺ ǧaʾalī⁺ ǧaʾalī⁺ ǧaʾalī⁺ ǧeq-ǧeq kardan
Deutsch
Bemerkung
feiern (Fest) Volksfest (n.) Neujahrsfest (n.) Feier und Fest Geburtsfest (n.) Gedenkfeier (f.); Gedächtnisfeier (f.) festlich Gips (m.) (aus ﮔﺞgaǧ) Kästchen (n.) Schachtel (f.) Reißzeug (n.) Schmuckkästchen (n.) Ledertasche (f.) Arzneikasten (m.) Farbenschachtel (f.) Zigarrenkistchen (n.); Zigarettenschachtel (f.) Kraushaar (n.) Locke (f.); Haarlocke (f.) die beiden Locken (männlicher Name) Bach (m.); Fluß (m.) (männlicher Name, Name eines Hofnarren des Seldschukenherrschers Malekschah) Gartenkerbel (m.) (die persische Schia als fünfte Mashab Nadirschahs) Mistkäfer (m.) gemein veranlagt nachahmen; nachmachen schenken; spenden gemacht geziert; unnatürlich; gekünstelt künstlich Nachgemachtes (n.) zwitschern
1076 Quellenangaben Īrānī 1312:90/22 Schiller 133/14 Taqīzāda 1316:1/6 Hugo 8/8b Isḥāq 1351ff.:I 135/4 Haïm 1931:II 1228a Īrān 6469/1g EdI III 1195a, (Rückert 46) Schiller 30/12 Nicolas 1887:I 128 Īrān 6010/4f Schiller 101/17 Pāzārgād 1315:368/6 Pāzārgād 1315:368 Īrān 6010/4f Īrān 6022/3d Ḥāfiẓ (Dīvān 1/2), Farruḫī (Dīvān 4/12, 13V.), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 4/12) LF 102/7, Nicolas 1887:I 133 Farruḫī (Dīvān 4/13) Tārīḫ-i Ṭabarī 2/8, MF I 65/3 MF I 65/3 EdI III 1009b Nicolas 1887:I 178 EdI III 134b Armaġān XVI 177/24 Armaġān XVI 177/24 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 29 Niẓāmī (Lailā u Maǧnūn 275/19) Rückert 1874:49 Nicolas 1887:I 27 Nicolas 1887:I 75 Qazvīnī 1907:I II/10 Haïm 1931
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
981
ﺟﻐﺎﺕﻮ
ǧaqātū⁺⁺
982
ﺟﻐﺎﻧﻪ
ǧaqāne
983
ﺟﻐﺎﻧﻪ
ǧaqāne
984
ﺟﻐﺘﻮ
ǧaqatū⁺⁺
(mongolischer Name eines Baches bei Maragha, mündet in den Urmiasee, jetzt زریﻨﻪ رودzarrīne-rūd) Schellenbaum (m.); Klingelwerkzeug (= ﭼﻐﺎﻧﻪčaqāne) (n.) Zimbelzange (f.) (eine Art Metallzange mit zwei oder drei Ästen, an deren Ende eine kleine Zimbel) (= ﺟﻐﺎﺕﻮǧaqātū)
985 986
ﺟﻐﺘﻮ ﭼﺎى ﺟﻐﺪ
ǧaqatū⁺⁺-čāj⁺⁺ ǧoqd
Eule (f.); Uhu (m.)
987 988 989 990
ﺟﻐﺪ ﺟﻐﺮاﻓﻰ ﺟﻐﺮاﻓﻰ دان ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎ
ǧoqd ǧoqrāfī⁺ ǧoqrāfī⁺-dān ǧoqrāfijā⁺
Nachteule (f.) Erdkunde (f.) Geograph (m.) Erdkunde (f.); Geographie (f.)
991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000 1001 1002 1003 1004 1005
ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎدان ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎى اﻗﺘﺼﺎدى ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎى ﻃﺒﻴﻌﻰ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎى ﻃﺒﻴﻌﻰ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﺋﻰ ﺟﻐﺮاﻓﻴﻪ ﺟﻔﺎ ﺟﻔﺎ ﺟﻔﺎ ﺟﻔﺎ ﺟﻔﺎ ﭘﻴﺸﻪ ﺟﻔﺎ ﮐﺎر (ﺟﻔﺎ)ى ﺟﻔﺖ ﺟﻔﺖ
ǧoqrāfijā⁺-dān ǧoqrāfijā⁺-je eqtesādī⁺ ǧoqrāfijā⁺-je tabīʾī⁺ ǧoqrāfijā⁺⁺⁺-je tabīʾī⁺ ǧoqrāfijā⁺ʾī ǧoqrāfije ǧafā⁺ ǧafā⁺ ǧafā⁺ ǧafā⁺ ǧafā⁺-pīše ǧafā⁺-kār ǧafā⁺(j) ǧoft ǧoft
Erdkundler (m.); Geograph (m.) Wirtschaftserdkunde (f.) allgemeine Erdkunde physikalische Erdkunde erdkundlich; geographisch erdkundlich; geographisch Grobheit (f.) Mißhandlung (f.) Unbill (f.) Vergewaltigung (f.) Übeltäter (m.) Unterdrücker (m.) Grausamkeit (f.); Härte (f.) Gatte (m.); Gemahl (m.) Gattin (f.); Ehefrau (f.)
1006
ﺟﻔﺖ
ǧoft
Paar (n.)
1007
ﺟﻔﺖ
ǧoft
Paar (n.); Paarstück (n.); Gefährte (m.)
(= ﺟﻐﺎﺕﻮǧaqātū)
Quellenangaben Rašiduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 102/7Fn.) EdI V 211b EdI V 210a Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 103, Fn. 32) Farh 61/9 Šams-i Faḫrī (Lexicon 30/15, 31/3), Goethe 1317:109/5 Nicolas 1887:I 196 Beck 1914:32 Īrān 6472/1b Īrān 6411/3g, Rāhnamā-i dānišgāh I 3/15, Beck 1914:32 Pīrniyā 1313:I 71/1 Isḥāq 1351ff.:I 79/19 Haïm 1931 Beck 1914:156 Īrān 6423/1a, Gš 82/4 Nicolas 1887:I 169 Saʿdī (Rückert 1874:25) ʿAṭṭār (Nicholson 1906:342) Nāṣir-Ḫusrau (Saʿādatnāma 62, 66) Saʿdī (Ḫabīāt 397/20) Saʿdī (Būstān 15) Wahrmund 1898:I 152, GK 189 Ḥāfiẓ (Dīvān 42/5, 58/10), Nicolas 1887:I 288 Farruḫī (Dīvān 1/39) Bū Šakūr, Tārīḫ-i Ṭabarī 4/11, Saʿdī (Ḫabīāt 397/2), Glš F 5/4 Nicolas 1887:I 272, Salemann/Shukovski 1889:81b+ Salemann/Shukovski 1889:81b+
1077
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1008 1009 1010 1011
ﺟﻔﺖ ﺟﻔﺖ او ﺟﻔﺖ ﺟﻔﺖ (ﺟﻔﺖ ﺟﻮ)ى
1012 1013 1014 1015
ﺟﻔﺖ ﺧﺮوﻩ ﺟﻔﺖ ﺱﺎزى ﺟﻔﺖ ﺷﺪن (ﺟﻔﺖ ﺷﺪن )ﺑﺎ
1016 1017 1018 1019 1020 1021 1022
ﺟﻔﺖ ﮐﺮدن ﺟﻔﺖ ﮐﺮدن ﺟﻔﺖ ﮐﺮدن ﺟﻔﺖ ﮐﺮدن ﺟﻔﺖ ﮐﺮدن ﺟﻔﺖ ﮔﺎو ﺟﻔﺘﮕﻴﺮى
1023 1024 1025 1026 1027 1028
ﺟﻔﺘﮕﻴﺮى ﺟﻔﺘﮕﻴﺮى ﺟﻔﺘﮕﻴﺮى ﮐﺮدن ﺟﻔﺘﮕﻴﺮى ﮐﺮدن ﺟﻔﺘﻪ ﺟﻔﺘﻪ
1029
ﺟﻔﺮ
1030 1031 1032 1033 1034 1035
ﺟﻔﻨﮓ ﺟﻔﻨﮓ ﺟﮑﺮ ﺟﮓ ﺟﮕﺎرﻩ ﺟﮕﺮ
1036
ﺟﮕﺮ
Deutsch
Bemerkung
ǧoft ǧoft-e ū ǧoft ǧoft ǧoft-ǧū(j)
Pflug (m.) seinesgleichen paarweise
ǧoft-e ḫorūh ǧoft-sāzī ǧoft šodan ǧoft šodan (bā)
"Gattin des Hahns": Henne (f.) Paaren (n.); Paarung (f.) sich paaren beschälen; bespringen; decken
ǧoft kardan (+Akk.) ǧoft kardan ǧoft kardan (+Akk.) ǧoft kardan (+Akk.) ǧoft kardan (+Akk.) ǧoft-e gāw ǧoft-gīrī
ǧafang ǧafang ǧakar ǧag ǧagāre/ǧogāre ǧegar
paaren sich paaren zusammenfügen; vereinigen zusammenjochen; zusammenspannen zusammenkoppeln ein Paar Rinder Begattung (f.); Deckung (f.); Paarung (f.) Einfügung (f.) Schrittnehmen (n.) einfügen sich paaren Hinterer (m.); Gesäß (m.) Schlag (m.); Tritt (m.) (mit den beiden Hinterfüßen) Wahrsagekunst (f.); Zukunftsdeutung (f.) Geschwätz (n.) Unsinn (m.) rauher Wind (indisch) (ein birkenähnlicher Baum) verschiedenwegig* Herz (f.)
ǧegar
Leber (f.)
ǧoft-gīrī ǧoft-gīrī ǧoft-gīrī kardan ǧoft-gīrī kardan ǧofte ǧofte ǧafr⁺
[Junker/Alavi 1992:"freiend"]
[Melzer versieht den ganzen Eintrag mit einem Fragezeichen.]
1078 Quellenangaben Nicolas 1887:I 187 Nicolas 1887:I 435 GK 164 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 40/18) LF 97/6 Haïm 1931:II 219a Nicolas 1887:I 15 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 277
Nicolas 1887:I 272 Haïm 1931:II 219a Hinz 1942:201, Nicolas 1887:I 235 Haïm 1931:II 777a Nicolas 1887:I 272 Morier 1905:358/15 Īrān 6424/1c, Haïm 1931:II 219a Nicolas 1887:I 448 Nicolas 1887:I 448 Nicolas 1887:I 448 Haïm 1931:II 219a Saʿdī (Ḫabīāt 396/15) FN I 33/20a Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 325 Wahrmund 1898:I 248 Morier 1905:286/1 Rückert 1874:6 Gabriel 1929:187 GK 161 Ḥāfiẓ (Dīvān 19/6, 65/7, 71/7), Farruḫī (4/2, 5/23), Minūčihrī (ŠL II 365/8b), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/6) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 29/13), Ramażānī
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1037 1038 1039 1040
ﺟﮕﺮ ﺧﻮد ﺧﻮردن ﺟﮕﺮﭘﺎرﻩ ﺟﮕﺮﺕﺎﺑﻰ ﺟﮕﺮﮔﻮﺷﻪ
1041 1042
ﺟﮕﺮﮔﻮن ﺟﮕﺮم ﺑﺪهﺎﻧﻢ ﺁﻣﺪ
1043 1044 1045 1046 1047 1048 1049 1050 1051 1052 1053 1054 1055 1056 1057 1058
ﺟﮕﻦ ﺟﻞ ّ ﺟﻞ ّ ﺟﻞ ﺟﻞ ﺑﮓ ﺟﻞ ﺷﺎﻧﻪ ّ ﺟﻞ وزغ ﺟﻼ ّ ﺟﻞ ﺟﻼ دادن ﺟﻼ دادن ﺟﻼ ﺱﺎز ﺟﻼ ﺱﺎزى ﺟﻼ ﮔﺮ ﺟﻼ ﮔﺮ (ﺟﻼ)ى
1059 1060 1061
ب.ﺟﻼ ب.ﺟﻼ ﺟﻼیﺮى/ﺟﻼاﺋﺮى
1062 1063 1064 1065
ﺟﻼب ﺟﻼﺟﻞ ﺟﻼﺟﻞ ﺟﻼد ّ
1066 1067 1068
ﺟﻼد ﻧﺎﺷﻰ ّ ﺟﻼل ﺟﻼل
ǧegar-e ḫod ḫordan ǧegar-pāre ǧegar-tābī ǧegar-gūše
Deutsch
Bemerkung
sich grämen Liebling (m.) Herzensglut (f.)* Liebling (m.)
ǧegar-gūn "herzfarben"": blutrot" ǧegar-am be-dahān āmad "meine Leber kam mir in den Mund": ich machte meinem Ärger Luft ǧagan (große) Binse (f.); Korbweide (f.) ǧol Pferdedecke (f.) ǧoll⁺ Hauptteil (m.) ǧalla⁺ ist herrlich; ist erhaben ǧol-e beg Moos (n.) ǧalla⁺ šaʾno⁺-h⁺ erhaben ist sein Rang ǧol-wazaq Moos (n.) ǧalā⁺ Preßglanz (m.) ǧoll⁺ Satteldecke (f.) ǧalā⁺ dādan glätten; polieren ǧalā⁺ dādan (+Akk.) pressen (Tuch, Zeug) ǧalā⁺-sāz Glätter (m.); Polierer (m.) ǧalā⁺-sāzī Glätten (n.); Polieren (n.) ǧalā⁺-gar Spiegelschleifer (m.) ǧalā⁺-gar Zeugpresser (m.) ǧalā⁺(j) Glanz (m.) ǧallāb⁺ ǧallāb⁺ ǧalājerī/ǧalāʾerī⁺ ǧol-āb ǧalāǧel⁺ ǧalāǧel⁺ ǧallād⁺ ǧallād⁺-nāšī⁺ ǧelāl⁺ ǧalāl⁺
(Name eines Dichters) Kaufmann (m.) (der einführt) (Angehöriger eines bestimmten Herrscherhauses) versüßtes Rosenwasser (n.) kleine Glocken (Pl. v. ﺟﻠﺠﻞǧolǧol) Schallbecken (n.); Zimbel (f.) Henker (m.); Nachrichter (m.); Scharfrichter (m.) Schinderjunge (m.) (Pl. v. ﺟﻞ ّ ǧoll) Herrlichkeit (f.)
Quellenangaben 1315:25/17, Litt 58 Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 41/9) Īrānšahr I 158/5 Auḫad ud-Dīn (FŠ I 73a) ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 9/21), Iṭṭilāʿāt 3807/6b Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 5/6) Morier 1905:289/15 Haïm 1934:I 551a Morier 1905:193/12 Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:719/5) Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/8) Nicolas 1887:II 119 Gulhavī 1303:12/9 Nicolas 1887:II 119 Nicolas 1887:I 173 Nicholson 289 Nicolas 1887:I 146 Nicolas 1887:I 173 Nicolas 1887:I 146 Nicolas 1887:I 146 Nicolas 1887:I 24 Nicolas 1887:I 173 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 19/7, 24/16), Nicolas 1887:I 345 LF 13/3 Rāhnamā-i dānišgāh V 179 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 20/5, 30/18) EdI V 211a Nicolas 1887:I 294 Schiller 87/7, Nicolas 1887:I 136 Šafīʿ Aar (Manavī 64) Rūmī 36/2 V. (N.) Ḥāfiẓ (Dīvān 29/2), Saʿdī (Būstān 45, 63), MF
1079
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1069 1070 1071
ﺟﻼل اﻝﺪوﻝﻪ ﺟﻼل اﻝﺪیﻦ ﺟﻼى وﻃﻦ
ǧalālo⁺-d-doule⁺ ǧalālo⁺-d-dīn⁺ ǧalā⁺-je watan⁺
Herrlichkeit (f.) des Reichs (Name) Herrlichkeit (f.) des Glaubens (Titel) Auswanderung (f.)
1072
ﺟﻼى وﻃﻦ
ǧalā⁺-je watan
Ausweisung (f.); Verbannung (f.)
1073 1074 1075 1076 1077
ﺟﻠﺐ ﺟﻠﺐ ﺟﻠﺐ (ﺟﻠﺐ )ﺑﻪ (ﺑﻪ/ﺟﻠﺐ ﮐﺮدن )ﺑﻄﺮف
Gewinnung (f.); Erzielung (f.) Hure (f.) Zwangsvorführung (f.) Ziehen (n.) (zu/vor) lenken (was; auf)
1078 1079 1080 1081 1082 1083 1084 1085 1086 1087 1088 1089 1090
(ﺟﻠﺐ ﮐﺮدن )ﺑﻪ (ﺟﻠﺐ ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺟﻠﺐ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ ﮐﺮدن ﺟﻠﺒﮏ ﺟﻠﺒﻨﺪى ﺟﻠﺐ… ﮐﺮدن ﺟﻠﺖ ﻗﺪرﺕﻪ ّ ﺟﻠﺘﻘۀ ﭼﺮﻣﺠﻰ ﺟﻠﺠﻞ ﺟﻠﺠﻞ ﺟﻠﺠﻞ ﺟﻠﺠﻞ اﻝﺼﻴّﺎح
ǧalb⁺ ǧalab⁺ ǧalb⁺ ǧalb⁺ (be) ǧalb⁺ kardan (+Akk.; betaraf⁺-e/be) ǧalb⁺ kardan (+Akk.) ǧalb⁺ kardan (+Akk.; be) ǧalb⁺-e manāfeʾ⁺ ǧalb⁺-e nazar⁺ kardan ǧolbak ǧol-bandī ǧalb⁺-e… kardan ǧallat⁺ qodrato⁺-ho⁺ ǧeletqe-je čarmī ǧolǧol⁺ ǧolǧol⁺ ǧolǧol⁺ ǧolǧolo⁺-s-sajjāh⁺
1091 1092 1093 1094 1095 1096 1097 1098 1099
ﺟﻠﺠﻞ اﻝﺼﻴّﺎح ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺟﻠﺪ ﺑﺪن
ǧolǧolo-s-sajjāh⁺ ǧeld⁺ ǧeld⁺ ǧald⁺ ǧald⁺ ǧald⁺ ǧeld⁺ ǧald⁺ ǧeld⁺-e badan⁺
auf sich ziehen ziehen (was; nach/vor/zu/auf) Vorteilziehen (n.) den Blick auf sich ziehen Alge (f.) Bettzeug (n.) auf sich ziehen (was) groß ist seine Macht Lederwams (n.); Lederweste (f.) Glockenspiel (n.) kleine Glocke kugelförmige Glocke "lautklingende Glocke": Glockenspiel (n.) Oktavglocke (f.) (Zählwort für Bücher) Band (m.) Bettdecke (f.) eilends; hurtig; rasch flink Haut (f.) schnell Körperhaut (f.)
Bemerkung
[Melzer versieht den ganzen Eintrag mit einem Fragezeichen.]
1080 Quellenangaben I I/7, Īrān 5972/4b EdI III 86a EdI III 17b Nicolas 1887:I 451, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 22/18) Browne 1316:21/11
Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/5) Šams-i Faḫrī (Lexicon 11/13, 15) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 56 Īrān 6023/2b Kāva 352/15a[nachzählen!], Gš 4/21, Phl 415/3 Īrān 6072/1c (Īrān 6411/3b), Gš 17/19 Īrān 6053/1f Rosen 1925:138 Farh 40, Rāhnamā-i dānišgāh I 208 Morier 1905:67/7 Īrānšahr II 719/22 Ibn Sīnā (Ẓafarnāma I 2/2) Haïm 1931 EdI V 196b EdI V 211a EdI V 211a EdI V 211b EdI V 211b Nr 3/22 Īrān 6011/2f, Browne 1316:130/10 Nicolas 1887:I 277 Nicolas 1887:I 384 Hidāyat (Iṣfahān 13/15) Pāzārgād 1315:372/16 Nicolas 1887:I 20 Nicolas 1887:I 350
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106
ﺟﻠﺪ ﺧﺸﺘﻰ ﺟﻠﺪ ﺱﺎﻏﺮى ﺟﻠﺪ ﮐﺎر ﺟﻠﺪ ﮔﻮﺱﻔﻨﺪ ﺟﻠﺪ ﻣﻘﻮّاﺋﻰ ﺟﻠﺪ ﻧﺸﺪﻩ ﺟﻠﺪدﺱﺘﻰ
1107
ﺟﻠﺪى
1108 1109 1110
(f. ﻩ-) ﺟﻠﺪى ﺟﻠﺲ ﺟﻠﺴﺎت
1111
ﺟﻠﺴﻪ
1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132
ǧeld⁺-e ḫeštī ǧeld⁺-e sāqarī ǧald⁺-kār ǧeld⁺-e gūsfand ǧeld⁺-e moqawwā⁺ʾī ǧeld⁺-na-šode ǧald⁺-dastī
Deutsch
ǧeldī⁺ (f. -e) ǧels⁺ ǧalasāt⁺
Quartband (m.) Chagrinleder (n.)** geschickt; flink Schafsleder (n.) Pappband (m.) nicht gebunden; geheftet; broschiert Geschicklichkeit (f.); Gewandtheit (f.); Fingerfertigkeit (f.) Geschwindigkeit (f.); Schnelligkeit (f.) HautWein (m.)* Sitzungen
ǧalase⁺
Sitzung (f.)
ﺟﻠﺴۀ اﻣﺘﺤﺎن ﺟﻠﺴۀ درس ﺟﻠﺴۀ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺟﻠﺴۀ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺟﻠﺴۀ ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ
ǧalase⁺-je emtehān⁺ ǧalase⁺-je dars⁺ ǧalase⁺-je omūmī⁺ ǧalase⁺-je mohākame⁺ ǧalase⁺-je mahram⁺āne
ﺟﻠﻒ ﺟﻠﻒ ﺟﻠﮕﻪ ﺟﻠﮕﻪ ﺟﻠﮕﻪ ﺟﻠﮕۀ رﺱﻮﺑﻰ ﺟﻠﮕۀ ﺱﺎﺣﻠﻰ ﺟﻠﻨﮓ ﮐﺮدن ﺟﻠﻮ ﺟﻠﻮ ﺟﻠﻮ اﻓﺘﺎدن ﺟﻠﻮ ﺁﻣﺪن ﺟﻠﻮ ﺑﺮدن ﺟﻠﻮ رﻓﺘﻦ ﺟﻠﻮ رﻓﺘﻦ ﺟﻠﻮ ﮐﺮدن
ǧelf⁺ ǧelf⁺ ǧolge ǧolge ǧolge ǧolge-je rosūbī ǧolge-je sāhel⁺ī ǧeleng kardan ǧelou ǧelou ǧelou oftādan ǧelou āmadan ǧelou bordan (+Akk.) ǧelou raftan ǧelou raftan ǧelou kardan (+Akk.)
Prüfung (f.) Schulstunde (f.); Unterricht (m.) Vollsitzung (f.) Gerichtsverhandlung (f.) vertrauliche Sitzung; Geheimsitzung (f.) geckenhaft; stutzerhaft tölpelhaft Ebene (f.) Tal (n.) Talebene (f.) Schwemmland (n.) Küstenebene (f.) klirren vorderer Zaum (m.); Zügel (m.) vorausgehen vorauskommen; vorausdringen vorbringen vorgehen vortreten zäumen; aufzäumen
ǧaldī⁺
Bemerkung
Quellenangaben Pīrniyā 1313:I 67/25 Nr 15/19 BQ I 23/29b Sāln P (1315) 217/6 Īrānšahr I 1/7, 152 Nicolas 1887:I 143 Nicolas 1887:I 24, 377 Nicolas 1887:I 20
(Pl. v. ﺟﻠﺴﻪǧalase)
T 35a Šams-i Faḫrī (Lexicon 81/2) Kašf-i talbīs 8/15, Īrān 6023/3d, Smiles 158/10 Īrān 4664/1a, 4684/1a, Rāhnamā-i dānišgāh I 10/2 Rāhnamā-i dānišgāh II 10/9 Īrān 6404/1e Farh IV 12 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 49 Īrān 6023/2b Haïm 1931:231a Šams-i Faḫrī (Lexicon 78/4) Īrān 6423/1b, Hzf 3/8, Nr 101/11 Ros L 167 Rosen 1925:137 Kaihān 1311:II 151/13 Kaihān 1311:I 74/10 Haïm 1931 Īrān 6559/1e EdI III 1252b, Nicolas 1887:I 141 Īrān 6469/1c Kāva II/24:5/16a Īrān 6406/1d Īrān 5972/3b Hidāyat (Sāya u raušan 11/7) Nicolas 1887:I 141
1081
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1133 1134 1135 1136 1137
ﺟﻠﻮء اﺱﺐ را ﮐﻨﺪن ﺟﻠﻮء ﻣﻴﺰ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﺟﻠﻮء ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﻴﺪ ﺟﻠﻮء… ﺁﻣﺪن ﺟﻠﻮء… ﮔﺬاﺷﺘﻦ
1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148
ﺟﻠﻮء…را ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻠﻮﺕﺮ ﺟﻠﻮﺕﺮ ﺟﻠﻮد ﺟﻠﻮدار ﺟﻠﻮدار… ﺑﻮدن ﺟﻠﻮس ﺟﻠﻮس ﺟﻠﻮس ﺟﻠﻮس او ﺑﺮ ﺱﺮیﺮ ﺟﻠﻮس ﺑﻤﺴﻨﺪ ﺧﻼﻓﺖ
1149 1150
(ﺟﻠﻮس ﮐﺮدن )ﺑﻪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى
1151
(ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى )از
1152 1153 1154 1155
ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى از ﺣﺮیﻖ (ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﺷﺪن )از (ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﮐﺮدن )از ( ﮐﻪ،ﺟﻠﻮﮔﻴﺮى ﮐﺮدن )از
1156 1157 1158 1159 1160 1161 1162
ﺟﻠﻮﮔﻴﺮ… ﺑﻮدن ﺟﻠﻮﻩ ﺟﻠﻮﻩ ﺟﻠﻮﻩ ﺟﻠﻮﻩ دادن ﺟﻠﻮﻩ دادن (ﺟﻠﻮﻩ دادن )ﭼﻮن
ǧelou-je asb-rā kandan ǧelou-je mīz nešastan ǧelou-je nūr⁺-e ḫoršīd ǧelou-je… āmadan ǧelou-je… gozāštan (+Akk.) ǧelou-je…-rā gereftan ǧelou-tar ǧelou-tar ǧolūd⁺ ǧelou-dār ǧelou-dār-e… būdan ǧolūs⁺ ǧolūs⁺ ǧolūs⁺ ǧolūs⁺-e ū bar sarīr⁺ ǧolūs⁺ be-masnad⁺-e ḫelāfat⁺ ǧolūs⁺ kardan (be) ǧelou-gīrī
Deutsch
Bemerkung
1082 Quellenangaben
das Pferd abzäumen am Tische sitzen im Sonnenlicht zum… kommen vorsetzen (wem; was)
Nicolas 1887:I 303 Īrān 6479/1f Īrān 5985/3f Christensen 1918:44/3 Ramażānī 1315:33/16
verhindern (was) vorderer weiter vorwärts Häute (Pl. v. ﺟﻠﺪǧeld) Vorposten (m.) eröffnen; anführen (was) sich Setzen (n.); Sichniedersetzen (n.) Thronbesteigung (f.) Vorstellung (f.); Aufführung (f.) seine Thronbesteigung Besteigung des Kalifenthrons
Īrān 5980/1e Īrān 6011/2b Kašf-i talbīs 6/10 Kamāl I (Ferté) 11 Īrān 6466/1f, 6468/1b, 6478/1e Schiller 147/3 Mgd Y 3/17 MF I I/19, Nicolas 1887:I 95 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 318 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 114/7f.) Īrānšahr I 256/3 Hugo 8/34b, 30/30a Hinz 1942:200
ǧelou-gīrī (az)
sich setzen (auf) Einhaltgebieten (n.); Verhütung (f.); Bekämpfung (f.) Verhinderung (wessen/von)
ǧelou-gīrī az harīq⁺ ǧelou-gīrī šodan (az) ǧelou-gīrī kardan (az) ǧelou-gīrī kardan (az; ke)
Brandverhütung (f.) verhindert werden (an) Einhalt gebieten (wem) verhindern (was; daß)
ǧelou-gīr-e… būdan ǧelwe⁺ ǧelwe⁺ ǧelwe⁺ ǧelwe⁺ dādan (+Akk.) ǧelwe⁺ dādan ǧelwe⁺ dādan (+Akk.; čūn)
verhindern (was) Glanz (m.) Liebenswürdigkeit (f.) Reiz (m.); Liebreiz (m.) darstellen scheinen; erscheinen erscheinen lassen; zeigen (was; wie)
Pāzārgād 1315:371/6, Šaibānī 1314:I 12/20, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 17/9, Īrān 5824/1b, 5925/1g, 5980/1f, 6023/1f, 6423/1a, Rāhnamā-i dānišgāh III 157/18 Īrān 6469/1g Īrān 6411/3b, 6423/g, 6468/1d Kašf-i talbīs 19/23, (Īrān 6061/1e) Uṣūl 9, Pāzārgād 1315:364/17, 369/8f., 371/10, Īrān 5896/4f, 5901/1e, 6411/3a Īrānšahr II 18/18f. Ḥāfiẓ (Dīvān 74/4, 79/5) Ḥāfiẓ (Dīvān 69/2) Nicolas 1887:I 186 Browne 1316:5/4 Malkum-Ḫān 1340:8/16 Armaġān ḪIX 346/8, Īrān 6469/1b
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1163
( ﻣﺜﻞ،ﺟﻠﻮﻩ دادن )…را
1164 1165
ﺟﻠﻮﻩ داﺷﺘﻦ ﺟﻠﻮﻩ ﮐﺎر
1166 1167 1168 1169 1170 1171 1172 1173 1174 1175 1176
ﺟﻠﻮﻩ ﮐﺮدن ﺟﻠﻮ۽ ﮐﺮدن ﺟﻠﻮﻩ ﮐﺮدن ﺟﻠﻮﻩ ﮐﺮدن ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺎﻩ ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺑﻮدن ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺑﻮدن ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺷﺪن ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺷﺪن ( ﻣﺎﻧﻨﺪ،ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺷﺪن )ﺑﺮ
1177
ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﮐﺮدن
1178
ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﮐﺮدن
1179 1180
ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮى ﮐﺮدن ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮى ﮐﺮدن
1181
ﺟﻠﻮى ﺑﻴﻨﻰ اش ﮔﺮﻓﺘﻦ
1182 1183 1184 1185
ﺟﻠﻮیﺰ (f. ﻩ-) ﺟﻠﻰ ﺟﻠﻴﺘﻘﻪ ﺟﻠﻴﻘﻪ
ǧelwe⁺ kardan ǧelwe⁺-ʾī kardan ǧelwe⁺ kardan ǧelwe⁺ kardan ǧelwe⁺-gāh ǧelwe⁺-gar ǧelwe⁺-gar būdan ǧelwe⁺-gar būdan ǧelwe⁺-gar šodan ǧelwe⁺-gar šodan ǧelwe⁺-gar šodan (bar; mānand-e) ǧelwe⁺-gar kardan (+Akk.) ǧelwe⁺-gar kardan (+Akk.) ǧelwe⁺-garī kardan ǧelwe⁺-garī kardan (+Akk.) ǧelou-je bīnī-aš gereftan (+Akk.) ǧalwīz : ī<*ē ǧalī⁺ (f. -e) ǧalītqe ǧalīqe
1186 1187 1188 1189 1190 1191
ﺟﻠﻴﻞ ﺟﻠﻴﻞ ﺟﻠﻴﻞ (f. ﻩ-) ﺟﻠﻴﻞ ﺟﻠﻴﻞ اﻝﻘﺪر ﺟﻠﻴﻠﻮﻧﺪ
ǧalīl⁺ ǧalīl⁺ ǧolejl⁺ : ī<*ē ǧalīl⁺ (f. -e) ǧalīlo⁺-l-qadr⁺ ǧalīl⁺-wand
ǧelwe⁺ dādan (…rā; mesl⁺-e) ǧelwe⁺ dāštan ǧelwe⁺-kār
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
hinstellen (was; als)
Kašf-i talbīs 2/13
erscheinen gefallsüchtig; kokett; eitel; eroberungssüchtig erglänzen erglänzen prangen scheinen; erscheinen Brautgemach (n.) erscheinend sich zeigen zu sehen sein auftauchen erstrahlen erscheinen (wem; wie)
Īrānī 1312:72/11f. Nicolas 1887:I 260
auftauchen lassen; erscheinen lassen
Īrānī 1312:5/16 Ḥāfiẓ (Dīvān 186/2) Ḥāfiẓ (Dīvān 7/3) (Īrān 6019/2g), Goethe 1317:13/18 Armaġān XVI 3/7 Īrānī 1312:29/8 Goethe 1317:61/9f. Īrān 5824/1c Šaibānī 1314:III 690/8 Īrānī 1312:8/10 (Īrānī 1312:80/60f.), Iṭṭilāʿāt 3807/8a, Īrān 6071/1c, 6557/1d Hugo 27/11b, (Morier 1905:340/15)
zeigen
(Iṭṭilāʿāt 3807/8a)
prangen zeigen (was)
Ḥāfiẓ (Dīvān 45/3) Iṭṭilāʿāt 1554/1b
ihm vor die Nase halten
Īrān 4698/2f
Spitzel (m.); Angeber (m.) klar; deutlich Weste (f.) (= ﺟﻠﻴﻘﻪǧalīqe) (ärmelloses) Wams (n.); Kamisol (n.); Weste (f.) ausgezeichnet erhaben Vorhang (m.) ruhmvoll hochwertig (Name einer Abteilung der kurdischen Lakstämme)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 51/9, 14) BA I 109/4c, Armaġān XIX 177/19 Īrān 5979/2f, Haïm 1931:II 738a Haïm 1931:II 738a Browne 1316:V/9 Īrān 6466/1a Firdausī (GK 33) Īrānšahr III 271/18 Browne 1316:20/15 EdI III 11b
1083
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1192 1193 1194 1195 1196
ﺟﻢ ﺟﻢ ﻗﺪر ﺟﻢ وﻗﺖ ﺧﻮدى ﺟﻤﺎدى اﻻوﻝﻰ ﺟﻤﺎز ّ
1197 1198 1199
ﺟﻤﺎش ّ ﺟﻤﺎع ﺟﻤﺎع
ǧammāš⁺ ǧemāʾ⁺ ǧemāʾ⁺
wie Dschamschid mächtig du bist der Dschamschid deiner Zeit (Name des 5. Mondmonats) einhöckriges Kamel (n.); Dromedar (n.) Stutzer (m.); Mädchenjäger (m.) Begattung (f.) Beischlaf (m.)
1200 1201 1202
ﺟﻤﺎع ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺟﻤﺎﻋﺖ
ǧemāʾ⁺ ǧemāʾat⁺ ǧemāʾat⁺
Beiwohnung (f.) Gemeinschaft (f.) Gesellschaft (f.); Schar (f.)
1203 1204
ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺟﻤﺎﻋﺖ
ǧemāʾat⁺ ǧemāʾat⁺
1205 1206 1207 1208 1209 1210
ّﺟﻤﺎﻋﺖ ﻣﺤﻞ ﺟﻤﺎﻋﺘﻰ از ﺟﻬﻮدان ﺟﻤﺎﻋﺘﻰ از ﺷﻴﻌﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﻰ روﺱﻴﺎن ﺟﻤﺎﻋﻪ ﺟﻤﺎل
Horde (f.) Vereinigung (f.) (von Menschen); Menge (f.); Menschenmenge (f.) Gemeinde (f.); Ortsgemeinde (f.) eine Anzahl von Juden; einige Juden eine Gruppe aus der Schia eine Anzahl Russen
1211 1212
ﺟﻤﺎل ﺕﻮ ﺟﻤﺎهﻴﺮ
1213 1214 1215 1216 1217 1218 1219
ﺟﻤﺠﺎﻩ ﺟﻤﺠﻤﻪ ﺟﻤﺮﻩ ﺟﻤﺴﺖ ﺟﻤﺸﻴﺪ ﺟﻤﺸﻴﺪ اﻓﺴﺮ ﺟﻤﺸﻴﺮﮎ
1220
ﺟﻤﻊ
ǧam ǧam⁺-qadr⁺ ǧam-e waqt⁺-e ḫod-ī ǧomāda⁺l-lūlā⁺ ǧammāz⁺
ǧemāʾat⁺-e mahall⁺ ǧemāʾat⁺-ī az ǧahūd-ān ǧemāʾat⁺-ī az šīʾe⁺ ǧemāʾat⁺-ī rūsī-jān ǧemāʾe⁺ ǧamāl⁺
Quellenangaben
(= ﺟﻤﺸﻴﺪǧamšīd)
Ḥāfiẓ (Dīvān 2/9, 20/8, 64/5, 70/5), MF I I/2 Šams-i Faḫrī (Lexicon 18/4, 26/3) Wahrmund 1898:I 224 Malkum-Ḫān 1340:1/6, Beck 1914:214 Nicolas 1887:I 412 Šams-i Faḫrī (Lexicon 85/4), LF 82/22 Nicolas 1887:I 260 Sūzanī 75 (FR I 158/13), Muvaffaq (Kitābuʾlabnīya 28/1) Salemann/Shukovski 1889:81b+ Nicolas 1887:I 217 Ibn Sīnā (MF I 68/26), Ramażānī 1315:5/2, Gulhavī 1303:15/8 Dorn 1875:26/17 Salemann/Shukovski 1889:81b+
(= ﺟﻤﺎﻋﺖǧemāʾat)
deine Schönheit Freistaaten; Republiken
ǧam-ǧāh ǧomǧome⁺ ǧamre⁺ ǧamast ǧamšīd/ǧammšīd : ī<*ē ǧamšīd-afsar ǧam-šīrak
Dschemschid vom Rang gleich Schädel (m.) Steinigung (f.) Amethyst (m.)* (männlicher Name) mit der Krone Dschamschids gekrönt (eine) Wolfsmilch (Euphorbie triaculeata*) Anzahl (f.)
ǧamʾ⁺
Bemerkung
Schönheit (f.)
ǧamāl⁺-e to ǧamāhīr⁺
1084
(Pl. v. ﺟﻤﻬﻮر ǧomhūr)
Nicolas 1887:I 216 Tārīḫ-i Ṭabarī 9/14 Browne 1316:13/3 Ẓahīruʾd-Dīn (Dorn 1875:11) FR I 28/20 Ḥāfiẓ (Dīvān 8/4, 15/1, 19/4), Saʿdī (Būstān 45), Farruḫī (Dīvān 5/10), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāle 1/11), Browne 1316:17/12, Wahrmund 1898:I 143 Firdausī (Gedichte 2/4) Īrān 6411/3c MF I II/13 Īrān 6010/2g, 6023/1d EdI III 1181a Šams-i Faḫrī (Lexicon 13/14) Ḥāfiẓ (Dīvān 42/6V.); GK 33 JRAS 1905:140/4 Achundow 409 Wahrmund 1898:I 227
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1221 1222 1223 1224 1225
ﺟﻤﻊ ﺟﻤﻊ ﺟﻤﻊ ﺟﻤﻊ ﺟﻤﻊ
ǧamʾ⁺ ǧamʾ⁺ ǧamʾ⁺ ǧamʾ⁺ ǧamʾ⁺
gesammelt; vereinigt Gesellschaft (f.) Mehrzahl (f.) [Pl.] Mehrzahlform (f.) Menge (f.)
1226 1227
ﺟﻤﻊ ﺟﻤﻊ
ǧamʾ⁺ ǧamʾ⁺
Sammeln (n.) Zuzählen (n.); (Addition (f.))
1228 1229 1230 1231 1232
ﺟﻤﻊ ﺁوردن ﺟﻤﻊ ﺁورى ﺟﻤﻊ ﺁورى ﺟﻤﻊ ﺁورى ﺟﻤﻊ ﺁورى ﮐﺮدن
versammeln Aufspeicherung (f.) Sammeln (n.) Zusammenstellung (f.) sammeln
1233 1234 1235 1236 1237 1238 1239 1240 1241 1242 1243 1244 1245 1246 1247 1248
ﺟﻤﻊ ﺷﺪن ﺟﻤﻊ ﺷﺪن ﺟﻤﻊ ﺷﺪن ﺟﻤﻊ ﺷﺪن اﺧﻼط ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ﺟﻤﻊ ﮐﺮدن ّﺟﻤﻊ ﮐﻞ ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪ۽ ﺕﻤﺒﺮ
1249 1250
ً ﺟﻤﻌﺎ ﺟﻤﻌﻪ
ǧamʾ⁺ āwardan (+Akk.) ǧamʾ-āwarī ǧamʾ⁺-āwarī ǧamʾ-āwarī ǧamʾ-āwarī kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ šodan ǧamʾ⁺ šodan ǧamʾ⁺ šodan ǧamʾ⁺-šodan-e aḫlāt⁺ ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺ kardan (+Akk.) ǧamʾ⁺-e koll⁺ ǧamʾ⁺-konande ǧamʾ⁺-konande-je tambr⁺⁺⁺ ǧamʾan⁺ ǧomʾe⁺
1251
ﺟﻤﻌﻰ
1252
ﺟﻤﻌﻰ از ﺁﻧﺎن
ǧamʾ⁺-ī (+Pl. des Bezugssubstantivs) ǧamʾ⁺-ī az ān-ān
sich sammeln sich versammeln zusammenkommen Blutandrang (m.) anhäufen aufgeien (Segel) einsammeln sammeln sich sammeln zusammen packen zusammenlegen zusammenraffen zusammentragen Gesamtsumme (f.) Sammler (m.); Akkumulator (m.) Markensammler (m.); Briefmarkensammler (m.) insgesamt; zusammen Freitag (m.)
Bemerkung
Quellenangaben Smiles 5/14 Ḥāfiẓ (Dīvān 34/2) BA I 107/33b Browne 1316:12/2 Salemann/Shukovski 1889:81a+, Wahrmund 1898:I 227 Malkum-Ḫān 1340:1/4 Īrān 6553/1g, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 3/11a Salemann/Shukovski 1889:74 Īrān 6423/1a Armaġān XVI 145/21 Farh I 18, Īrān 6024/2e Malkum-Ḫān 1340:1/15f., Īrān 5972/1f Ḥāfiẓ (Dīvān 13/4V.) Christensen 1918:43/21f. Schiller 146/2, Christensen 1918:16/2 Nicolas 1887:I 234 Nicolas 1887:I 291 Nicolas 1887:I 167 Hugo 71/15a Gulahavī 1303:14/11, Malkum-Ḫān 1340:11/8 FR I 28/7 Īrān 5839/1c Morier 1905:142/13 Īrān 6024/2d, Hugo 70/34a Haïm 1931 Īrān 6033/2a Nicolas 1887:I 17, 193 Īrān 6450/3d
eine Anzahl; einige
Īrān 5896/4a, 5962/1g, Gš 13/4 Tārīḫ-i Ṭabarī 9/14, Rosen 1925:136, Rosen 1926:188 BQ I 123/8a, Īrān 6423/1e
eine Anzahl von ihnen
Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 21/22)
1085
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1253 1254 1255 1256 1257
ﺟﻤﻌﻰ از ایﻨﺎن ﺟﻤﻌﻰ از ﻋﻤﻠﻪ ﺟﻤﻌﻰ ﻋﻤﻠﻪ ﺟﻤﻌﻰ … ﮔﺮوهﻰ ﺟﻤﻌﻴﺖ ّ
1258 1259 1260 1261 1262
ﺟﻤﻌﻴﺖ ّ ﺟﻤﻌﻴﺖ ّ ﺟﻤﻌﻴﺖ ّ ﺟﻤﻌﻴﺖ ّ (ﺟﻤﻌﻴﺖ )از ّ
1263 1264 1265 1266 1267 1268 1269 1270 1271 1272 1273 1274
ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﺮدم ّ ﺟﻤﻌﻴﺘﻰ از ﻣﺮدهﺎ ّ ﺟﻤﻊ… ﮐﺮدن ﺟﻤﻞ ﺟﻤﻞ/ﺟﻤﻞ ّ ﺟﻤﻠﮕﻰ ﺟﻤﻠﮕﻰ ﺟﻤﻠﮕﻰ ﻣﺪح ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤﻠﻪ
1275
ﺟﻤﻠﻪ
1276 1277 1278 1279 1280 1281 1282 1283 1284 1285 1286
ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤﻠۀ اﺧﺘﻴﺎریّﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻨﺪى ﺟﻤﻠﻪ ﺟﺎ ﺟﻤﻠۀ ﺧﻠﻖ ﺟﻤﻠۀ ﻣﺨﻠﻮط ﺟﻤﻠۀ ﻣﺮﮐّﺐ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺨﭽﺪ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻴﮏ و ﺑﺪ ﺟﻤﻨﻪ ﺟﻤﻮد
ǧamʾ⁺-ī az īn-ān ǧamʾ⁺-ī az amale ǧamʾ⁺-ī amale ǧamʾ⁺-ī … gorūh-ī ǧamʾijjat⁺
Deutsch
ǧamʾijjat⁺-e mardom ǧamʾijjat⁺-ī az mard-hā ǧamʾ⁺-e… kardan ǧamal⁺ ǧomal/ǧommal⁺ ǧomle⁺gī ǧomle⁺gī ǧomle⁺gī-je madh⁺ ǧomle⁺ ǧomle⁺ ǧomle⁺ ǧomle⁺
einige von ihnen eine Anzahl von Arbeitern eine Anzahl Arbeiter die einen … die anderen Bevölkerung (f.); Bewohnerschaft (f.); Einwohnerschaft (f.) die Leute Einwohnerzahl (f.) Gemeinschaft (f.) Vereinigung (f.) Menge (f.); Menschenmenge (f.); Volksmenge (f.) Volksmenge (f.) eine Menge von Männern sammeln (was) Kamel (n.) Zusammenzählen (n.); Addition (f.) Gesamtheit (f.); Gänze (f.) Menge (f.) alles Lob all alle alles ganz; gänzlich
ǧomle⁺
Gesamtheit (f.)
ǧomle⁺ ǧomle⁺-je eḫtijārijje⁺ ǧomle⁺-bandī ǧomle⁺ ǧā ǧomle⁺-je ḫalq⁺ ǧomle⁺-je maḫlūt⁺ ǧomle⁺-je morakkab⁺ ǧomle⁺ naḫčad ǧomle⁺ nīk o bad ǧamne ǧamūd⁺
Satz (m.) Aussagesatz (m.) Satzbau (m.) allerorten; überall alle Leute zusammengesetzter Satz zusammengesetzter Satz alle Schlacke; die ganze Schlacke alles Gute und Schlechte (Flußname, Nebenfluß des Ganges) Gefrieren (n.)
ǧamʾijjat⁺ ǧamʾijjat⁺ ǧamʾijjat⁺ ǧamʾijjat⁺ ǧamʾijjat⁺ (az)
Bemerkung
1086 Quellenangaben IB 21/23 Wahrmund 1898:I 227 Wahrmund 1898:I 227 Īrānšahr I 183/15 Īrān 6011/1g Iṭṭilāʿāt 3807/1a Isḥāq 1351ff.:I 85/10 Ḥāfiẓ (Dīvān 10/5), Īrān 6466/2g Pāzārgād 1315:369/10, 498/23, Īrān 6428/1d, (Beck 1914:55, Rosen 1935:135) Schiller 151/17 Rosen 1925:98 Īrānšahr II 735/7 Nicolas 1887:I 181 Salemann/Shukovski 1889:I 81b+ (Salemann/Shukovski 1889:81b+) GK 180 ʿAṭṭār (Taẕkiratuʾl-auliyā I 12/4) Salemann/Shukovski 1889:81b+ Saʿdī (Ḫabīāt 394/14) Ḥāfiẓ (Dīvān 62/7) Ḥāfiẓ (Dīvān 57/6), Salemann/Shukovski 1889:81b+ BQ I 44/28a, 123/7b, Anṣārī Haravī (MF I 65/14) Armaġān XIX 178/14 Haïm 1934:I 36a Nafīsī 1311:38/10 Rūmī 59/3 (Rosenzweig 44/6) Anṣārī Haravī (MF I 65/14) Haïm 1931 Haïm 1931 Šams-i Faḫrī (Lexicon 36/1) Abū Saʿīd Barġiš (MF I 66/12) EdI I 193b Nicolas 1887:I 234
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1287 1288 1289 1290
ﺟﻤﻬﻮر ﺟﻤﻬﻮر ﺟﻤﻬﻮرى ﺟﻤﻬﻮرى ﺧﻮاﻩ
ǧomhūr⁺ ǧomhūr⁺ ǧomhūrī⁺ ǧomhūrī⁺-ḫāh
1291 1292 1293 1294 1295
ﺟﻤﻴﻊ ﺟﻤﻴﻊ ﺁﻧﺎﻧﻰ ﮐﻪ ﺟﻤﻴﻊ اهﻞ ﺟﻤﻴﻊ ﻣﺴﺎﺋﻞ (f. ﻩ-) ﺟﻤﻴﻞ
ǧamīʾ⁺ ǧamīʾ⁺-e ān-ān-ī ke ǧamīʾ⁺-e ahl⁺ ǧamīʾ⁺-e masāʾel⁺ ǧamīl⁺ (f. -e)
1296
ﺟﻤﻴﻞ اﻝﺸﻴﻢ
1297 1298 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306
ﺟﻦ ّ ﺟﻦ ّ ﺟﻦ ﺟﻦ ﺑﺎزى ﺟﻨﺎب ﺟﻨﺎب ﺟﻨﺎب اﺟﻞ ّ ﺟﻨﺎب ﺟﻨﺎب ﺁﻗﺎ ﺟﻨﺎب ﺁﻗﺎى ﻧﺨﺴﺖ وزیﺮ
1307 1308
ﺟﻨﺎب ﺣﮑﻴﻢ ﺑﺎﺷﻰ ﺟﻨﺎب ﻃﺎهﺮﻩ
1309
ﺟﻨﺎب ﻋﺎﻝﻰ
1310 1311
ﻣﻼ ّ ﺟﻨﺎب اﺟﻞ اﮐﺮم ّ ﺟﻨﺎب وزیﺮ
1312 1313 1314 1315
ﺟﻨﺎﺑﺖ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻝﻰ ﺟﻨﺎت ّ ﺟﻨﺎح
ǧamīlo⁺-š-šijam⁺ ǧan ǧenn⁺ ǧenn⁺ ǧen⁺-bāzī ǧanāb⁺ ǧanāb⁺ ǧanāb⁺ ǧanāb⁺-e aǧall⁺ ǧanāb⁺-e āqā⁺⁺ ǧanāb⁺ āqā⁺⁺-je naḫostwazīr⁺ ǧanāb⁺ hakīm⁺-bāšī⁺⁺ ǧanāb⁺-e tāhere⁺ ǧanāb⁺-e ālī⁺ ǧanāb⁺ mollā ǧanāb⁺ wazīr-e aǧall⁺-e akram⁺ ǧanābat⁺ ǧanāb⁺-ālī⁺ ǧennāt⁺ ǧanāh⁺
Deutsch
Bemerkung
Freistaat (m.); Republik (f.) Leute; Volk (n.) freistaatlich; republikanisch Freistaatanhänger (m.); Republikaner (m.) vereint; all; ganz alle, die; alle, welche alle Leute alle Fragen schön
Šaibānī 1314:I 38/12 FR I 29/19 Šaibānī 1314:I 48/7 Īrān 6003/1f, 6072/2a Salemann/Shukovski 1889:82a+ Galaterbrief 3/10 FR I 33/4 Islam III 66/9 Ḥāfiẓ (Dīvān 19/4), Īrānšahr IV 76/13, Nicolas 1887:I 113, Salemann/Shukovski 1889:36 Saʿdī (Būstān 9)
der an Eigenschaften Schöne (Mohammed) Richtung (f.); Seite (f.) Geist (m.) Gespenst (n.) Spuk (m.) Ehrwürden Schwelle (f.); Türpfosten (m.) Seite (f.) Euer Ehrwürden; Euer Gestrengen Eure Exzellenz Seine Exzellenz, der Herr Erstminister [Premierminister] Seine Exzellenz, der Chefarzt "Schwelle (f.) der Reinheit" (die Babiheldin Qurratoʾl-ʿAin) Eure Exzellenz (Anrede an hohe Staatsbeamte, aber auch höfliche Anrede im Privatverkehr) Hochwürden Eure Exzellenz, sehr geehrter Herr Minister
GK 20 Saʿdī (Būstān 16) Schiller 173/6 Haïm 1931:I 260b Beck 1914:46 Šams-i Faḫrī (Lexicon 5/20, 26/13) Ḥāfiẓ (Dīvān 25/1) Haïm 1931:II 769b Rosen 1925:139 Iṭṭilāʿāt 3807/1a Christensen 1918:33/8 EdI V 147b Hinz 1942:218 Ramażānī 1315:5/6 Browne 1316:I/15 (s. ﻏﺴﻞqosl)
Eure Exzellenz Paradiesgärten Flügel (m.); Fittich (m.); Schwinge
Quellenangaben
(Pl. v. ﺟﻨﺖ ّ ǧannat)
Morier 1905:320/8 Īrān 6023/2a, Hinz 1942:123 Ḥāfiẓ (Dīvān 69/8) Farruḫī (Dīvān 5/13)
1087
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch (f.) Bahre (f.); Totenbahre (f.) Leiche (f.); Leichnam (m.); Toter (m.) Leichenbegängnis (m.); Beisetzung (f.) Leichentuch (n.) Leichenträger (m.) Wortspiel (n.) mit Worten spielen Sattel-Felldecke (f.) Sattelknopf (m.) Brustbein (n.) Paradies (m.) Verbrechen
1316 1317
ﺟﻨﺎزﻩ ﺟﻨﺎزﻩ
ǧenāze/ǧanāze⁺ ǧenāze⁺
1318
ﺟﻨﺎزﻩ
ǧenāze⁺
1319 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327
ﺟﻨﺎزﻩ ﭘﻮش ﺟﻨﺎزﻩ ﮐﺶ ﺟﻨﺎس ﺟﻨﺎس ﮔﻔﺘﻦ ﺟﻨﺎغ ﺟﻨﺎغ ﺟﻨﺎغ ﺱﻴﻨﻪ ﺟﻨﺎن ﺟﻨﺎیﺎت
1328
ﺟﻨﺎیﺖ
ǧenājat⁺
1329
ﺟﻨﺎیﺖ
ǧenājat⁺
1330 1331 1332
ﺟﻨﺎیﺖ ﺟﻨﺎیﺖ ﺑﺎر ﺟﻨﺎیﺖ ﺑﺮ ﺽﺪّ ﻧﻮاﻣﻴﺲ
1333 1334 1335
ﺟﻨﺎیﺖ ﮐﺎر ﺟﻨﺎیﺖ ﮐﺎراﻧﻪ (ﺟﻨﺎیﺖ ﮐﺮدن )ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ
1336 1337 1338 1339
ﺟﻨﺐ ﺟﻨﺐ ﺟﻨﺐ ﺷﺪن ﺟﻨﺒﺎن
ǧenājat⁺ ǧenājat⁺-bār ǧenājat⁺ bar zedd⁺-e nawāmīs⁺ ǧenājat⁺-kār ǧenājat⁺-kārāne ǧenājat⁺ kardan (nesbat⁺ be) ǧamb⁺-e ǧamb⁺ ǧamb⁺ šodan ǧombān
1340 1341 1342
ﺟﻨﺒﺎن ﺟﻨﺒﺎن ﺟﻨﺒﺎﻧﺪن
ǧombān ǧombān <- >ﺟﻨﺒﺎنǧombāndan <ǧombān->
1343
ﺟﻨﺒﺎﻧﻴﺪن
<- >ﺟﻨﺒﺎنǧombānīdan <ǧombān-> bewegen; in Bewegung setzen
ǧenāze⁺-pūš ǧenāze⁺-keš ǧenās⁺ ǧenās⁺ goftan ǧonāq ǧonāq ǧanāq-e sīne ǧanān⁺ ǧenājāt⁺
Bemerkung
1088 Quellenangaben Sūzanī 54V. (FR I 95/18) Ǧāmī 6/9, Ḥāfiẓ (Dīvān 60/7), Ramażānī 1315:175/18, Nicolas 1887:I 152 Rosen 1926:133
(Pl. v. ﺟﻨﺎیﻪǧenāje)
(im besonderen) schweres Verbrechen Verbrechen (n.)
Nicolas 1887:I 411 Morier 1905:304/15 Haïm 1931:II 231b, 767a, Nicolas 1887:I 156 Haïm 1931:II 766b Kamāl I (Ferté) 8 Šams-i Faḫrī (Lexicon 64/15, 65/6) Hinz 1937:691Nw. JRAS 1905:132/10 Šaibānī 1314:I 4/3, Īrān 5778/3d, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 13/20, 59, Schiller 129/19 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/12
Vergehen (n.) mörderisch; verbrecherisch Sittlichkeitsverbrechen (n.)*
Rūmī (Nicholson 233), Īrān 6021/2e, Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/12 Ḥāfiẓ (Dīvān 25/1) Schiller 14/12 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 50
verbrecherisch verbrecherisch freveln (an)
Haïm 1931 Īrān 5781/3b [oder 6781/3b], Haïm 1931 Schiller 71/14
neben; bei Seite (f.) meiden
Īrān 6019/2f, 6411/3g KF I 16/9 (zu ﺟﻨﺒﻴﺪن ǧombīdan)
beweglich wackelig
Nicolas 1887:II 99 Nicolas 1887:I 139 (=ﺟﻨﺒﺎﻧﻴﺪن ǧombānīdan) BA I 110/11b, Šams-i Faḫrī (Lexicon 87/1),
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1344
ﺟﻨﺒﺎﻧﻴﺪن
1345
ﺟﻨﺒﺎﻧﻴﺪن
1346
ﺟﻨﺒﺎﻧﻴﺪن
1347
ﺟﻨﺒﺶ
1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1358 1359 1360
ﺟﻨﺒﺶ ﺟﻨﺒﺶ ﺟﻨﺒﺶ ﺟﻨﺒﺶ ﺟﻨﺒﺶ ﺟﻨﺒﺶ ﺁزادى ﺧﻮاهﻰ ﺟﻨﺒﺶ ﺕﻮاﻧﺴﺘﻦ ﺟﻨﺒﺶ ﺧﻮردن ﺟﻨﺒﺶ را اﺣﺴﺎس ﮐﺮدن ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺮدن ﺟﻨﺒﺶ ﮐﺮدن ﺟﻨﺒﺶ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺟﻨﺒﺶ ﮐﻮهﮑﻨﻰ
1361 1362 1363 1364 1365
ﺟﻨﺒﻠﻮل ﺟﻨﺒﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﺟﻨﺒۀ ﺧﻮب ﺟﻨﺒﻴﺪن
1366 1367
ﺟﻨﺒﻴﺪن ﺟﻨﺒﻴﺪن
1368
ﺟﻨﺖ ّ
1369 1370 1371 1372
(ﺟﻨﺖ ﺱﺮا)ى ّ ﺟﻨﺖ ﻋﻨﻮان ّ ﺟﻨﺖ ﻣﮑﺎن ّ ﺟﻨﺢ
(+Akk.) <- >ﺟﻨﺒﺎنǧombānīdan <ǧombān-> (+Akk.) <- >ﺟﻨﺒﺎنǧombānīdan <ǧombān-> (+Akk.) <- >ﺟﻨﺒﺎنǧombānīdan <ǧombān-> (+Akk.) ǧombeš ǧombeš ǧombeš ǧombeš ǧombeš ǧombeš ǧombeš-e āzādī-ḫāhī ǧombeš tavānestan ǧombeš ḫordan ǧombeš-rā ehsās⁺ kardan ǧombeš kardan (+Akk.) ǧombeš kardan ǧombeš-konande [Melzer gibt keine Transkription an.] ǧombelūl ǧambe⁺ ǧambe⁺ ǧambe⁺-je ḫūb <- >ﺟﻨﺐǧombīdan <ǧamb-> (+Akk.) <- >ﺟﻨﺐǧombīdan <ǧamb-> <- >ﺟﻨﺐǧombīdan <ǧamb-> (+Akk.) ǧannat⁺ ǧannat⁺-sarā(j) ǧannat⁺-onwān⁺ ǧannat⁺-makān⁺ ǧonh⁺
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
erschüttern
LF 15/19, Nicolas 1887:I 418, II 120 Qurʾān 99/1, Nicolas 1887:I 418
schütteln
LF 110/4, Nicolas 1887:I 139
schwingen
Nicolas 1887:I 139
Bewegung (f.) Erschütterung (f.) Regung (f.) Schaukeln (f.) Schlenkern (n.) Schwingung (f.); Schwung (m.) Freiheitsbewegung (f.) sich bewegen können bewegt sein die Bewegung spüren bewegen sich bewegen sich bewegend [Melzer gibt keine Übersetzung an.]
LF 114/9, Īrān 5986/3g, 6411/3d, Hinz 1937:691Nw. Nicolas 1887:I 418 IB 3/17 (Beck 1914:64) Nicolas 1887:I 139 Nicolas 1887:I 139 Īrānī 1312:94/10 Armaġān XX 1/20 Psalm 55/22 Iṭṭilāʿāt 4421/1b Hawker 1937:54a (ŠL II 365/8a) (ŠL II 365/7a) Rāhnamā-i dānišgāh V 103
Schaukelstuhl (m.) Natur (f.); Wesen (n.) Seite (f.) die gute Seite rühren; umrühren
Nicolas 1887:I 103 Īrān 5979/3c Šiblī 1316:II/9, Īrān 6072/1e Smiles 152/14, 155/15 Nicolas 1887:I 134
sich bewegen wackeln; wanken
Nicolas 1887:II 121, Phl 71/29 Nicolas 1887:I 139
Paradies (n.)
Šams-i Faḫrī (Lexicon 43/4), Ḥāfiẓ (Dīvān 8/2), MF I I/11, Haïm 1931 JRAS 1905:137/3 Dorn 1875:26/9 Dorn Gesch. Georg. 330f. Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:712/10)
Paradiespalast (m.); Paradies (n.) paradiesisch im Paradies befindlich; selig Finsternis (f.)
1089
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1373 1374 1375 1376 1377 1378
ﺟﻨﺤﻪ ﺟﻨﺤۀ ﮐﻮﭼﮏ ﻣﻬﻢ ّ ﺟﻨﺤۀ ﺟﻨﺪ ﺟﻨﺪب ﺟﻨﺪق
1379 1380 1381 1382
ﺟﻨﺪﮔﻰ ﺟﻨﺪﮔﻰ ﺟﻨﺪل ﺟﻨﺪﻩ
1383 1384 1385 1386 1387 1388
ﺟﻨﺪﻩ ﺑﺎز ﺟﻨﺪﻩ ﺑﺎز ﺟﻨﺪﻩ ﺑﺎزى ﺟﻨﺪﻩ ﺑﺎزى ﮐﺮدن ﺟﻨﺪﻩ ﺧﺎﻧﻪ ﺟﻨﺲ
1389 1390 1391 1392 1393 1394 1395 1396
ﺟﻨﺲ ﺟﻨﺲ ﺟﻨﺲ ﺟﺎﻧﺪارى ﺟﻨﺴﻰ ﺟﻨﺴﻴﻦ ﺟﻨﮏ ﺟﻨﮓ ﺟﻨﮓ
1397
ﺟﻨﮓ
ǧang(-e)
1398
ﺟﻨﮓ
ǧang
1399
ﺟﻨﮓ ﺁزﻣﻮدﻩ
ǧang-āzmūde
1400
ﺟﻨﮓ اﻋﺼﺎب
ǧang-e aʾsāb⁺
Deutsch
ǧonhe⁺ ǧonhe⁺-je kūček ǧonhe⁺-je mohemm⁺ ǧond⁺ ǧondob⁺ ǧandaq
Vergehen (n.) leichtes Vergehen schweres Vergehen Land (n.); Provinz (f.) (männlicher Name) (ON) Dschandaq
ǧandegī ǧandegī ǧandal ǧande
gewerbsmäßige Unzucht Hurerei (f.) Wasserfall (m.) Dirne (f.); Hure (f.); Lustdirne (f.); Metze (f.); Buhlerin (f.); Freudenmädchen (f.) hurerisch Wüstling (m.) Huren (n.); Hurerei (f.) huren; Hurerei treiben Freudenhaus (n.); Hurenhaus (n.) Gattung (f.); Sorte (f.)
ǧande-bāz ǧande-bāz ǧande-bāzī ǧande-bāzī kardan ǧande-ḫāne ǧens⁺ ǧens⁺ ǧens⁺ ǧens⁺-e ǧān-dārī ǧensī⁺ ǧensejn⁺ ǧank⁺ ǧong ǧang
Bemerkung
(davon Ableitung auf -ī)
1090 Quellenangaben Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/13, 6/12 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/14 Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 2/13 EdI III 66b EdI III 88a Isḥāq 1351ff.:I 64/7 Haïm 1931 Haïm 1931:II 755b Nicolas 1887:I 172 Haïm 1931, Nicolas 1887:I 107, 275
Haïm 1931:II 755b Nicolas 1887:I 300 Haïm 1931:II 755b Haïm 1931:II 755b Nicolas 1887:I 131 (Gegensatz [z]u ﻧﻮعSaʿdī (Būstān 16), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya nouʾ "Art") 5/2), EdI V 16b, Wahrmund 1898:I 170 Gezücht (n.) Nicolas 1887:I 472 Ware (f.) Christensen 1918:41/2, 45/11 etwas Lebendes Schiller 12/7 RassenIslam XII 173/10a beide Geschlechter Haïm 1931:I Harfe (f.) (für ﭼﻨﮏčank) EdI V 210a Album (n.) Nicolas 1887:I 39 LF 99/3, Ḥāfiẓ (Dīvān 51/4V.), Saʿdī (Būstān Kampf (m.); Streit (f.) 8), Īrān 6411/3c, Schiller 91/3, Nicolas 1887:I 169, Rosen 1925:99 LF 99/3, Īrān 6486/2b, Rāhnamā-i dānišgāh Krieg (m.) (zwischen) Verzeichnis II 2/28a, Salemann/Shukovski 1889:82a+ Farruḫī (Dīvān 3/31), Salemann/Shukovski Schlacht (f.) 1889:82a+ kriegserprobt; kriegserfahren; kampfHaïm 1931, Nicolas 1887:I 34 erprobt Nervenkrieg (m.) Īrān 6023/1c
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428 1429 1430 1431 1432
ﺟﻨﮓ اﻗﺘﺼﺎدى ﺟﻨﮓ ﺁور ﺟﻨﮓ ﺁور ﺟﻨﮓ ﺑﺤﺮى ﺟﻨﮓ ﺑﺤﺮى ﺟﻨﮓ ﺑﺮاى ﺕﻤﺪّن ﺟﻨﮓ ﺑﻴﻦ اﻝﻤﻠﻠﻰ ﺟﻨﮓ ﭘﻠﻮﭘﻮﻧﺲ ﺟﻨﮓ ﺕﻬﺎﺟﻤﻰ ﺟﻨﮓ ﺟﻮ (ﺟﻨﮓ ﺟﻮ)ى ﺟﻨﮓ ﺟﻮیﺎﻧﻪ ﺟﻨﮓ ﺟﻮﺋﻰ ﺟﻨﮓ ﺟﻮﺋﻰ ﺟﻨﮓ ﺟﻮﺋﻰ ﺟﻨﮓ ﭼﻴﻦ و ژاﭘﻮن ﺟﻨﮓ ﺧﺮوس ﺟﻨﮓ داﺧﻠﻪ ﺟﻨﮓ داﺧﻠﻰ ﺟﻨﮓ دریﺎﺋﻰ ﺟﻨﮓ دریﺎﺋﻰ ﺟﻨﮓ دو ﻧﻔﺮى ﺟﻨﮓ دیﺪﻩ ﺟﻨﮓ را ﻣﺘﺎرﮐﻪ ﮐﺮدن ﺟﻨﮓ زﻣﻴﻨﻰ ﺟﻨﮓ زیﺮدریﺎﺋﻰ ﺟﻨﮓ ﺱﺮﻧﻴﺰﻩ ﺟﻨﮓ ﺹﺤﺮاﺋﻰ ﺟﻨﮓ ﺹﻠﻴﺐ ﺟﻨﮓ ﺹﻠﻴﺒﻰ ﺟﻨﮓ ﻃﭙﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨﮓ ﻗﺎﺑﻞ ﺕﻮﺟّﻬﻰ
1433 1434 1435 1436
ﺟﻨﮓ ﮐﺮدن ﺟﻨﮓ ﮐﺮدن (ﺟﻨﮓ ﮐﺮدن )ﺑﺎ (ﺟﻨﮓ ﮐﺮدن )ﺑﺎ
ǧang-e eqtesādī⁺ ǧang-āwar ǧang-āwar ǧang-e bahrī⁺ ǧang-e bahrī⁺ ǧang be-rāj-e tamaddon ǧang-e bejno⁺-l-melal⁺ī ǧang-e pelōpōnes⁺⁺⁺ ǧang-e tahāǧom⁺ī ǧang-ǧū ǧang-ǧū(j) ǧang-ǧūjāne ǧang-ǧūʾī ǧang-ǧūʾī ǧang-ǧūʾī ǧang-e čīn o žāpūn⁺ ǧang-e ḫorūs ǧang-e dāḫele⁺ ǧang-e dāḫelī⁺ ǧang-e darjāʾī ǧang-e darjāʾī ǧang-e do-nafar⁺ī ǧang-dīde ǧang-rā motārake⁺ kardan ǧang-e zamīnī ǧang-e zīr-darjāʾī ǧang-e sar-nejze ǧang-e sahrāʾ⁺ī ǧang-e salīb⁺ ǧang-e salībī⁺ ǧang-e tapānče ǧang-e qābel⁺-e tawaǧǧoh⁺-ī ǧang kardan ǧang kardan ǧang kardan (bā) ǧang kardan (bā)
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
Wirtschaftskrieg (m.) Krieger (m.) kriegerisch Seekrieg (m.) Seeschlacht (f.) Kulturkampf (m.) Weltkrieg (m.) Peloponnesischer Krieg Angriffskrieg (m.) streitsüchtig kriegerisch; streitbar streitsüchtig Kampfbegier (f.); Kampfeslust (f.) kriegerischer Sinn Streitsucht (f.) chinesisch-japanischer Krieg Hahnenkampf (m.) Bürgerkrieg (m.) Bürgerkrieg (m.) Seekrieg (m.) Seeschlacht (f.) Zweikampf (m.) kriegserfahren den Krieg aufgeben Landkrieg (m.) Unterseebootkrieg (m.) Bajonettkampf (m.) Feldkrieg (m.) Kreuzzug (m.) Kreuzzug (m.) Pistolenkampf (m.) ein bemerkenswerter Kampf
Īrān 6019/3e, 6023/2b, 6073/3d GK 189, Gš 1/9 Morier 1905:236/3, Nicolas 1887:I 116 Kāva Īrān 4704/1f Rāhnamā-i dānišgāh V 185 Pāzārgād 1315:417/24, Īrān 4639/4c Pīrniyā 1313:I 70/9 Īrān 5999/3e Haïm 1931 Nicolas 1887:I 116 Haïm 1931 Īrān 6033/2g, Haïm 1931 Kaihān 1311:III 2/3 Haïm 1931 Rāhnamā-i dānišgāh VII 46/20f. Haïm 1931 Nicolas 1887:I 201 Īrān 6040/1d Īrān 5986/3f Īrān 5986/3f, Smiles 137/12f. Nicolas 1887:I 413 Nicolas 1887:I 34 Īrān 6011/2b Īrān 6479/1c Īrān 5987/1e, 6570/1d Īrān 6406/3b Rosen 1925:121 Šaibānī 1314:III 7/3 Smiles 16/32 Nicolas 1887:I 413 Īrān 6023/3f
kämpfen; streiten Krieg führen bekriegen (wen) zanken (mit)
Nicolas 1887:I 213 Pīrniyā 1313:II 1032/1 Šaibānī 1314:I 10/16 Christensen 1918:54/16
1091
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1437 1438 1439
ﺟﻨﮓ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺟﻨﮓ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺟﻨﮓ ﻣﺬهﺒﻰ
ǧang-konande ǧang-konande ǧang-e mazhabī⁺
1440 1441 1442
ﺟﻨﮓ هﻮاﺋﻰ ﺟﻨﮓ هﻮاﺋﻰ ﺟﻨﮕﺮوى
ǧang-e hawāʾ⁺ī ǧang-e hawāʾ⁺ī ǧang-rawī
1443 1444 1445 1446 1447 1448 1449 1450 1451 1452 1453
ﺟﻨﮕﺮوﺋﻰ ﺟﻨﮕﺶ ﺟﻨﮕﮏ ﺟﻨﮕﻞ ﺟﻨﮕﻞ ﺟﻨﮕﻞ ارﺑﺎﺑﻰ ﺟﻨﮕﻞ ﺧﻴﺰ ﺟﻨﮕﻞ دار ﺟﻨﮕﻞ ﻃﺒﻴﻌﻰ ﺟﻨﮕﻞ ﻧﺸﻴﻦ ﺟﻨﮕﻼ
ǧang-rūʾī ǧangeš ǧangak ǧangal ǧangal ǧangal-e arbāb⁺ī ǧangal-ḫīz ǧangal-dār ǧangal-e tabīʾī⁺ ǧangal-nešīn ǧangolā
1454 1455 1456 1457 1458 1459 1460 1461
ﺟﻨﮕﻠﺒﺎن ﺟﻨﮕﻠﺸﻨﺎس ﺟﻨﮕﻠﻮﮎ ﺟﻨﮕﻠﻰ ﺟﻨﮕﻠﻰ ﺟﻨﮕﻠﻰ ﺟﻨﮕﻰ ﺟﻨﮕﻰ
1462 1463
ﺟﻨﮕﻰ ( ﺑﺎ/ﺟﻨﮕﻴﺪن )ﺑﺮاي
1464 1465 1466 1467 1468
ﺟﻨﻮب ﺟﻨﻮب اﻧﮕﻠﻴﺲ ﺟﻨﻮب ایﺘﺎﻝﻴﺎ ﺟﻨﻮب ﺧﺎور ﺟﻨﻮب ﻏﺮﺑﻰ
ǧangalbān ǧangal-šenās ǧangalūk/ǧanglūk ǧangalī ǧangalī ǧangalī ǧangī ǧangī ǧangī <- >ﺟﻨﮓǧangīdan <ǧang-> (berāj-e; bā) ǧanūb⁺ ǧanūb-e englīs⁺⁺⁺ ǧanūb-e ītālijā⁺⁺⁺ ǧanūb-e ḫāwar ǧanūb-e qarbī⁺
Deutsch
Bemerkung
Kämpfer (m.); Streiter (m.) kriegführend Glaubenskrieg (m.); Religionskrieg (m.) Luftkampf (m.) Luftkrieg (m.)
Kriegs-; Kampfkämpfen; streiten; fechten (für; gegen/mit) Süden (m.) Südengland Süditalien; Unteritalien Südosten (m.) Südwesten (m.)
Quellenangaben Haïm 1931, Nicolas 1887:I 213 Nicolas 1887:I 116 Šaibānī 1314:III 693/14
(= ﺟﻨﮕﺮوﺋﻰǧangrūʾī) (ein Lurenstamm) Streitigkeit (f.) Haken (m.) Gehölz (n.) Wald (m.) Privatwaldung (f.); Bauernwald (m.) waldreich waldig; bewaldet Urwald (m.) Waldbewohner (m.) (gewisse Körner, pfefferähnlich, dunkel, aber fettreich und süß ﺣﺐ )اﻝﺴﻤﻨﺖ = ﻧﻘﻞ ﺧﻮاﺟﻪ Förster (m.) Forstmann (m.) entkräftet; ermüdet barbarisch; ungebildet Wald-; Forstwild; wildwachsend Krieger (m.) kriegerisch
1092
Iṭṭilāʿāt 1554/1a, Īrān 6411/3d Iṭṭilāʿāt 1554/1a EdI III 52b EdI III 52b Christensen 1918:50/21 Īrān 6570/1g Schiller 47/18 Pāzārgād 1315:521/18, Rosen 1926:181 ĠI 54/9 ĠI 53/4 Haïm 1931:II 766a Rosen 1926:182 Haïm 1931:II 766a Achundow 365 Īrān 5909/3c Pāzārgād 1315:586/3 Šams-i Faḫrī (Lexicon 73/11, 13) Nicolas 1887:I 107 Īrān 6450/3e Haïm 1931:II 757a Salemann/Shukovski 1889:82a+ Šams-i Faḫrī (Lexicon 25/4), Salemann/Shukovski 1889:82a+ Īrān 5986/2c, 6054/3a, 6072/1d Kašf-i talbīs 35/13, Īrān 5843/3c, 5981/1d Morier 1905:346/13, Beck 1914:45 Īrān 6411/3c Šaibānī 1314:I 33/14 Īrān 6472/1b Īrān 6411/3b
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Rosen 1926:200 Nicolas 1887:II 87 Nicolas 1887:I 336 Haïm 1931:I 247a [=ǧanāb mit Imāla] GK 33 Šams-i Faḫrī (Lexicon 31/5), LF 3/14, 34/21, Ḫusrau (FR I 33/15) Browne 1316:37/13 FǦ I 27/9 Rāhnamā-i dānišgāh IX 2/14, 6/12, ZDMG XCIV 421 LF 8/13, 104/13 LF 8/13, Salemann/Shukovski 1889:82a+ Šams-i Faḫrī (Lexicon 33/15), GK 38 Ḥāfiẓ (Dīvān 54/5, 58/7, 61/2) Īrān 6411/3e Wahrmund 1898:I 139 Salemann/Shukovski 1889:87 Polak 1865:II 136
1469 1470 1471 1472 1473 1474
ﺟﻨﻮﺑﻰ ﺟﻨﻮن اﻝﺸﻌﺮ ﺟﻨﻰ ّ ﺟﻨﻰ ّ ﺟﻨﻴﺐ ﺟﻨﻴﺒﺖ
ǧanūbī⁺ ǧonūno⁺-š-šeʾr⁺ ǧennī⁺ ǧennī⁺ ǧanīb⁺ : ī<*ē ǧanībat⁺
südlich; SüdReimsucht (f.) besessen dämonisch Macht (f.) Handpferd (n.)
1475 1476 1477
ﺟﻨﻴﺪ ﺟﻨﻴﻦ ﺟﻨﻴﻦ ﺷﻨﺎﺱﻰ
ǧonejd⁺ ǧanīn⁺ ǧanīn⁺-šenāsī
(männlicher Name) Leibesfrucht (f.) Embryologie
1478 1479 1480 1481 1482 1483 1484 1485
ﺟﻮ ﺟﻮ ﺟﻮ ﺟﻮ ّ ﺟﻮ ﺟﻮ ﺑﺠﻮ ﺟﻮ ﺑﺠﻮ ﺟﻮ ﺕﺮش
ǧū ǧū ǧou ǧou ǧaww⁺ ǧou be-ǧou ǧou be-ǧou ǧū-torš
1486 1487
ﺟﻮ ﺟﻮ ﺟﻮ ﻧﻴﻤﮑﻮب
ǧou ǧou ǧaw-e nīm-kūb
1488 1489
ﺟﻮ هﻮا ّ (ﺟﻮ)ى
ǧaww⁺-e hawā⁺ ǧū(j)
1490 1491
ﺟﻮاب ﺟﻮاب
Bach (m.) Fluß (m.) Gerste (f.) Gerstenkorn (n.) Luft (f.); Atmosphäre (f.) kleinweise Korn für Korn saure Gerste (zuerst abführendes, dann fettmachendes Viehfutter) kleinweise Rollgerste (f.); Perlgerste (f.); Perlgraupen Atmosphäre (f.) Kanal (m.); Wasserleitung (f.); Bewässerungsgraben (m.) (Musik) Zwischenspiel (n.) Antwort (f.)
1492
ﺟﻮاب اﺣﺘﻴﺎﺟﺎت را دادن
1493 1494 1495 1496 1497 1498
ǧawāb⁺ ǧawāb⁺
die Bedürfnisse befriedigen
ﺟﻮاب دادن
ǧawāb⁺-e ehtijāǧāt⁺-rā dādan ǧawāb⁺ dādan
ّﺟﻮاب رد (ﺟﻮاب ﮔﻮ)ى ﺟﻮاب ﮔﻮى… ﺑﻮدن ﺟﻮاب ﮔﻮى… ﺑﻮدن ﺟﻮاب ﻧﺎﻣﻪ
ǧawāb⁺-e radd⁺ ǧawāb⁺-gū(j)(-e) ǧawāb⁺-gūj-e… būdan ǧawāb⁺-gūj-e… būdan ǧawāb⁺-nāme
Erwiderung (f.) antwortend (auf); beantwortend antworten (wem) beantworten (was) Antwortschreiben (n.)
antworten; entgegnen; erwidern
Quellenangaben
Wahrmund 1898:I 139 Haïm 1931:II 249a Nicolas 1887:I 83 Ḥāfiẓ (Dīvān 23/6, 25/3), Farruḫī (Dīvān 4/23) EdI V 85a Ḥāfiẓ (Dīvān 8/7), Farruḫī (Dīvān 4/18), Salemann/Shukovski 1889:82a+ Īrān 6466/2e Ramażānī 1315:1/4, 10/10, Christensen 1918:40/12, Salemann/Shukovski 1889:75 Haïm 1931 Rāhnamā-i dānišgāh b 9, c9 Rāhnamā-i dānišgāh c 9 Rāhnamā-i dānišgāh b 9 Tārīḫ-i Ṭabarī 46/6
1093
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1499 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506
ﺟﻮاﺑﻰ ﮔﻔﺘﻦ ﺟﻮاد ﺟﻮاد ﺟﻮادى ﺟﻮار ﺟﻮارح ﺟﻮاز ﺟﻮاز
ǧawāb⁺-ī goftan ǧawād⁺ ǧawād⁺ ǧawād⁺ī ǧewār⁺ ǧawāreh⁺ ǧawāz⁺ ǧowāz
1507 1508 1509
ﺟﻮاز ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻮاﺱﻴﺲ ﺟﻮال
ǧawāz⁺ gereftan ǧawāsīs⁺ ǧowāl/ǧawāl
1510 1511 1512 1513 1514
ﺟﻮاﻝﺪوز ﺟﻮاﻣﻊ ﺟﻮان ﺟﻮان ﺟﻮان
1515 1516 1517 1518 1519 1520 1521 1522 1523
اول ّ ﺟﻮان ﺟﻮان ﺑﺨﺖ ﺟﻮان ﺑﺨﺖ ﺟﻮان ﻓﮑﺮ ﺟﻮان ﻣﺮد ﺟﻮان ﻣﺮدى ﺟﻮان ﻣﺮگ ﺟﻮان ﻣﺮگ ﺷﺪن ﺟﻮاﻧﮏ
1524 1525
ﺟﻮاﻧﮑﻰ ﺟﻮاﻧﻤﺮد
1526 1527 1528 1529 1530 1531
ﺟﻮاﻧﻤﺮدى ﺟﻮاﻧﻤﺮدى ﮐﺮدن ﺟﻮاﻧﻪ ﺟﻮاﻧﻪ ﺟﻮاﻧﻪ زدن ﺟﻮاﻧﻪ زدن
ǧowāl-dūz ǧawāmeʾ⁺ ǧawān ǧawān ǧawān ǧawān-e awwal⁺ ǧawān-baḫt ǧawān-baḫt ǧawān-fekr⁺ ǧawān-mard ǧawān-mardī ǧawān-marg ǧawān-marg šodan ǧawānak
1094
Deutsch
Bemerkung
eine Antwort sagen edles Roß; Renner (m.) freigebig Freigebigkeit (f.) Nachbarschaft (f.) Körperteile Erlaubnisschein (m.) Mörser (m.) (in dem Knoblauch gestoßen wird) den Paß besorgen; den Paß lösen
Daulatšāh (Taẕkira 29/7) Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905:712/10) Farruḫī (Dīvān 3/49, 5/17), MF I I/14 Farruḫī (Dīvān 3/49) Isḥāq 1351ff.:I 48/18 (Pl. v. ﺟﺎرﺣﻪǧārehe) Īrān 6072/1f Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 320 Šams-i Faḫrī (Lexicon 49/1, 50/4)
Sack (m.) Packnadel (f.) jung junger Mann Jüngling (m.)
ǧawānakī ǧawān-mard
erster Liebhaber dessen Glück jung sein möge glücklich jungdenkend; modern denkend Edler (m.) Edelmut (m.) frühverstorben früh sterben junger Kerl; Bengel (m.); Bursche (m.) (ein Großlurenstamm) edelmütig
ǧawān-mardī ǧawān-mardī kardan ǧawāne ǧawāne ǧawāne zadan ǧawāne zadan
Hochherzigkeit (f.) edelmütig handeln; Edelmut üben Keim (m.) Trieb (m.); Sproß (m.) keimen sprießen; sprossen
Quellenangaben
Hidāyat (Iṣfahān 4/10) (Pl. v. ﺟﺎﺱﻮسǧāsūs) Nicolas 1887:II 117 Šams-i Faḫrī (Lexicon 72/17), Ramażānī 1315:4/5, Kamāl I (Ferté) 3 Haïm 1931:II 217a, Nicolas 1887:I 36 (Pl. v. ﺟﺎﻣﻌﻪǧāmeʾe) EdI I 184b Wahrmund 1898:I 234, GK 21 Ramażānī 1315:2/2 Bū Šakūr, Ḥāfiz (Dīvān 7/2, 8/8), Saʿdī (Ḫabīāt 395/9) Iṭṭilāʿāt 3807/8a Īrān 6466/1a Šams-i Faḫrī (Lexicon 38/4, 50/1) Isḥāq 1351ff:I 52/4 Saifuʾd-Dīn Bāḫarzī (MF I 244/22) Sūzanī (FR I 67/23) (Īrān 6021/2e) Īrān 6021/2e Haïm 1931 EdI III 45b Īrān 6023/1d, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 3/17) ʿAṭṭār (Nicholson 1906:335) Īrān 6406/3d Haïm 1931 Haïm 1931 (Haïm 1931) Haïm 1931
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
ǧawānī
Jugend (f.)
ǧawānij-at hast ǧawāher⁺ ǧawāher⁺ ǧawāher⁺ (Pl. -āt)
du bist jung ("dir ist Jugend") Edelsteine Perlen Kleinodien
Bū Šakūr, Ḥāfiẓ (Dīvān 68/2), Vaṣṣāf (Taǧziyatuʾl-amṣār va taǧziyatuʾl-aʿṣār 21/8), Beck 1915:72 Firdausī (Šāhnāma 172) Īrān 6404/1c, Gš 143/21 Farruḫī (Dīvān 3/17) (Pl. v. ﺟﻮهﺮǧouhar) Šams-i Faḫrī (Lexicon 86/12), FN I 10b, LF 93/16, Īrān 6034/1e Kašf-i talbīs 103/5 EdI V 155a
1532
ﺟﻮاﻧﻰ
1533 1534 1535 1536
ﺟﻮاﻧﻴﺖ هﺴﺖ ﺟﻮاهﺮ ﺟﻮاهﺮ (Pl. ات-) ﺟﻮاهﺮ
1537 1538
ﺟﻮاهﺮ ﺕﺎج ﺟﻮاهﺮ ﺙﻮاﻧﻦ
ǧawāher⁺-e tāǧ ǧawāher⁺-e sawānen⁺
1539 1540 1541 1542 1543
ﺟﻮاهﺮ ﺣﺸﺮ ﺟﻮاهﺮ دان ﺟﻮاهﺮ ﮐﺶ ﺟﻮاهﺮى ﺟﻮﺑﺎرﻩ
ǧawāher⁺-hašar⁺ ǧawāher⁺-dān ǧawāher⁺-keš ǧawāherī⁺ ǧūbāre
1544 1545
ﺟﻮﺟﮕﮏ ﺟﻮﺟﻪ
1546 1547 1548 1549 1550 1551 1552
ﺟﻮﺟۀ ﺧﺮوس ﺟﻮﺟۀ ﺱﺮخ ﮐﺮدﻩ ﺟﻮﺟۀ ﻓﻴﻠﻤﺮغ ﺟﻮﺟۀ ﻣﺮغ ﺟﻮﺟﻰ ﺟﻮخ ﺟﻮﺧﻪ
1553
ﺟﻮﺧۀ ﺕﺎﻣﻴﻦ
ǧūḫe-je taʾmīn⁺
1554 1555
ﺟﻮﺧۀ ﮔﺸﺘﻰ ﺟﻮد
ǧūḫe-je gaštī ǧūd⁺
Kronjuwelen Substanzen zweiter Ordnung (des Aristoteles (Gattungen und Arten)) kleinodienreich Schmuckkästchen (n.) Kleinodien schleppend Kleinodienhändler (m.); Juwelier (m.) (ON, Stadtviertel Isfahans, von Juden bewohnt) Küchlein (n.) Hühnchen (n.); Küchlein (n.); Kücken (n.) Hähnchen (n.) Brathuhn (n.) junge Pute; Truthähnchen (n.) Küchlein (n.); Kücken (n.) (Name eines Mongolen) Schar (f.) (militärisch und Pfadfinder) Gruppe (f.) (Unterabteilung des Zuges) (militärisch) Sicherungsgruppe (f.); Spitze (f.) (einer Marschsäule) Spähtrupp (m.) Freigebigkeit (f.)
1556 1557 1558 1559 1560
(ﺟﻮد ﮐﺮدن )ﺑﺮ ﺟﻮدﮐﻰ ﺟﻮدى ﺟﻮر ﺟﻮر
ǧūd⁺ kardan (bar) ǧūdakī ǧūdī ǧūr ǧour⁺
Freigebigkeit erweisen (wem) (eine lurische Gruppe) (Bergname) Ararat (m.) Art (f.); Sorte (f.) Grausamkeit (f.); Härte (f.)
ǧūǧegak ǧūǧe ǧūǧe-je ḫorūs ǧūǧe-je sorḫ-karde ǧūǧe-je fīl-morq ǧūǧe-je morq ǧūǧī ǧūḫ : ū<*ō ǧūḫe
Quellenangaben
Ḫāqānī, (Dorn 1875:307) Nicolas 1887:I 428 Farh 34/6 (Dichter) Nicolas 1887:I 122 Hidāyat (Iṣfahān 19/18) Minūčihrī (FA 6/29) Pāzārgād 1315:519/22 Haïm 1931 Pāzārgād 1315:518/12 Nicolas 1887:I 386 Īrān 6568/1b Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 110/15) GK 169 Pāzārgād 1315:368/5, Īrān 6459/1a, 6479/3e Īrān 6469/1c Īrān 6466/1f, 6469/1b Farruḫī (Dīvān 1/25, 2/14, 4/20), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 3/1, 4/9), MF I 64/21 Rūmī (Manavī II 1770) EdI III 45 Farālāvī (MF I 65/27) Armaġān XVIII 236/1 Ḥāfiẓ (Dīvān 39/5, 42/5, 46/7, 70/1), Nicolas
1095
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1561 1562
ﺟﻮر ﺷﺪن ﺟﻮر ﺷﺪن
ǧūr šodan ǧūr šodan
passen; übereinstimmen sich ausstatten; sich versehen (mit)
1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569 1570
ﺟﻮر ﮐﺮدن ﺟﻮر ﮐﺮدن ﺟﻮر ﮐﺮدن ﺟﻮر ﮐﺮدن ﺟﻮراب ﺟﻮراب ﺑﺎﻓﻰ ﺟﻮراب زﻧﺎﻧﻪ ﺟﻮراﺑﻔﺮوﺷﻰ
ǧūr kardan (+Akk.) ǧūr kardan (+Akk.) ǧūr kardan (+Akk.) ǧūr kardan (+Akk.) ǧūrāb ǧūrāb-bāfī ǧūrāb-e zanāne ǧūrāb-forūšī
1571 1572 1573 1574
ﺟﻮرﮐﺮدﻧﻰ ﺟﻮز ﺟﻮز ﺟﻮز ﺑﻨﺪ
ǧūr-kardanī ǧouz⁺ ǧouz⁺ ǧouz⁺-band
1575 1576 1577 1578 1579 1580 1581
ﺟﻮز ﺑﻮیﻪ ﺟﻮز دار ﺟﻮز ﺱﺮو ﺟﻮز ﻣﻐﺰﻩ ﺟﻮز هﻨﺪى ﺟﻮز هﻨﺪى (ﺟﻮزا)ى
ǧouz⁺-e būje ǧouz⁺-dār ǧouz⁺-e sarw ǧouz⁺-maqze ǧouz⁺-e hendī ǧouz⁺-e hendī ǧouzā⁺(j)
ausstatten; versehen (wen) verbinden zusammensetzen zusammenstellen; ordnen Strumpf (m.) Strumpfwirkerei (f.) Damenstrumpf (m.) Strumpfverkauf (m.); Strumpfgeschäft (n.) zusammensetzbar Nuß (f.) Zapfen (m.) Gürteltäschchen (n.) (am Gürtel hängend) Muskatnuß (f.) (Myristica moschata) zapfentragend Zypressenzapfen (m.) Nußkern (n.) Kokosnuß (f.) Muskatnuß (f.) "die beiden Nüsse"": (das Sternbild der) Zwillinge"
1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589 1590
ﺟﻮش ﺟﻮش ﺟﻮش ﺟﻮش ﺟﻮش ﺁﻣﺪن ﺟﻮش ﺁﻣﺪن ﺟﻮش ﺑﺮ ﺁوردن ﺟﻮش ﺣﻼوت زدن ﺟﻮش ﺧﻮردن
ǧūš ǧūš : ū<*ō ǧūš ǧūš ǧūš āmadan ǧūš āmadan ǧūš bar āwardan ǧūš-e halāwat⁺ zadan ǧūš ḫordan
Bemerkung
[Beim persischen Eintrag gibt Melzer keine Rektion an.]
1096 Quellenangaben 1887:I 288 Nicolas 1887:I 153 Nicolas 1887:I 80 Nicolas 1887:I 80 Īrānšahr IV 382/20 Haïm 1931 Hidāyat (Iṣfahān 24/14) Īrān 5824/1d, Nicolas 1887:I 109 Kaihān 1311:II 327 Iṭṭilāʿāt 4424/7c Kaihān 1311:II 331 Haïm 1931 Šams-i Faḫrī (Lexicon 84/18) Haïm 1931 Achundow 360 Haïm 1931 Haïm 1931 Šams-i Faḫrī (Lexicon 10/6) Nicolas 1887:I 207 Nicolas 1887:II 125 Šams-i Faḫrī (Lexicon 46/4), Tārīḫ-i Ṭabarī 3/9, ʿUnṣurī Vz 2/2, Farruḫī (Dīvān 1/20), Pāzārgād 1315:Tab., Salemann/Shukovski 1889:82a+
(s. ﺁبāb) Aufwallen (n.); Aufbrausen (n.) Kochen (n.); Sieden (n.) Sprudeln (n.) kochen zu kochen anfangen (Wasser) aufwallen vor Süße aufwallen aufwallen
Nicolas 1887:I 134, 432 Nicolas 1887:I 419 Nicolas 1887:I 134 Hinz 1942:79 Pāzārgād 1315:518/22 (Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 73/17)) Ašraf (BA I 4/2c) Nicolas 1887:I 134
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599 1600 1601 1602
ﺟﻮش ﺧﻮردن ﺟﻮش ﺧﻮردن ﺟﻮش ﺧﻮردن ﺟﻮش دادن ﺟﻮش زدن ﺟﻮش ﺷﻴﺮیﻦ ﺟﻮش و ﺧﺮوش ﺟﻮﺷﺎﮎ ﺟﻮﺷﺎﮎ ﺟﻮﺷﺎن ﺟﻮﺷﺎن ﺟﻮﺷﺎﻧﺪن
1603
ﺟﻮﺷﺎﻧﺪن
1604
ﺟﻮﺷﺎﻧﻴﺪن
1605
ﺟﻮﺷﺎﻧﻴﺪﻩ
1606 1607 1608 1609 1610 1611 1612 1613 1614 1615
ﺟﻮﺷﺨﻮر ﺟﻮﺷﺶ ﺟﻮﺷﺶ ﺟﻮﺷﺶ ﺟﻮﺷﺶ ﺟﻮﺷﻘﺎن ﺟﻮﺷﮑﺎب ﺟﻮﺷﮕﺎﻩ ﺟﻮﺷﻦ ﺟﻮﺷﻦ
1616 1617 1618 1619 1620 1621 1622 1623
ﺟﻮﺷﻦ ﭘﻮش ﺟﻮﺷﻦ ﭘﻮش ﺟﻮﺷﻦ… ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن ﺟﻮﺷﻴﺪن ﺟﻮﺷﻴﺪن ﺟﻮﺷﻴﺪن ﺟﻮﺷﻴﺪن ﺟﻮﺷﻴﺪن
ǧūš ḫordan ǧūš ḫordan ǧūš ḫordan ǧūš dādan (+Akk.) ǧūš zadan ǧūš-e šīrīn ǧūš o ḫorūš ǧūšāk ǧūšāk : ū<*ō ǧūšān : ū<*ō ǧūšān <- >ﺟﻮﺷﺎنǧūšāndan <ǧūšān-> (+Akk.) <- >ﺟﻮﺷﺎنǧūšāndan <ǧūšān-> (+Akk.) : ū<*ō <- >ﺟﻮﺷﺎنǧūšānīdan <ǧūšān-> (+Akk.) : ū<*ō ǧūšānīde : ū<*ō ǧūš-ḫor : ū<*ō ǧūšeš ǧūšeš : ū<*ō ǧūšeš ǧūšeš ǧoušaqān ǧūškāb⁺⁺ ǧūš-gāh : ū<*ō ǧoušan⁺ : ū<*ō ǧoušan ǧoušan-pūš ǧoušan-pūš ǧoušan-e… pūšāndan <- >ﺟﻮشǧūšīdan <ǧūš-> <- >ﺟﻮشǧūšīdan <ǧūš-> <- >ﺟﻮشǧūšīdan <ǧūš-> <- >ﺟﻮشǧūšīdan <ǧūš-> <- >ﺟﻮشǧūšīdan <ǧūš-> : ū<*ō
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
geschweißt werden kochen; sieden sprudeln aufwallen lassen aufwallen Speisesoda (n.) Aufregung und Geschrei Aufregung (f.) Sieden (n.) kochend; siedend wallend; sprudelnd kochen lassen; sieden lassen
Haïm 1931:II 748a Nicolas 1887:I 134 Nicolas 1887:I 134 Pāzārgād 1315:521/4 Šams-i Faḫrī (Lexicon 60/7) Pāzārgād 1315:512/11f. Īrān 5972/2e (Wahrmund 1898:I 145) GK 174 (zu ﺟﻮﺷﻴﺪنǧūšīdan) Nicolas 1887:I 134 Nicolas 1887:I 134 Īrān 6023/1c, 6446/1f
kochen; sieden; absieden
Nicolas 1887:I 134
kochen; kochen lassen; abkochen; absieden abgekocht (Milch)
Pāzārgād 1315:521/9, (Hawker 1937:44)
schweißbar Aufbrausen (n.) Aufwallen (n.) Ausschlag (m.); Hautausschlag (m.) Sprudeln (n.) (ON) (Name eines Mongolen) Arbeitsgebiet (n.)* Harnisch (m.); Küraß (m.) Panzer (m.) gepanzert Kürassier (m.); Panzerreiter (m.) panzern (wen) aufbrausen aufwallen brodeln gären kochen; sieden
(zu ﺟﻮﺷﺎﻧﻴﺪن ǧūšānīdan)
Pāzārgād 1315:521/3 Haïm 1931:II 748a Nicolas 1887:I 432 Nicolas 1887:I 134 BQ I 22/15a, FN I 16/1a Nicolas 1887:I 134 EdI V 113a Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/12) Īrān 6011/3e Firdausī (GK 35), Nicolas 1887:I 289 Šams-i Faḫrī (Lexicon 29/7), Nicolas 1887:I 289 Nicolas 1887:I 290 Nicolas 1887:I 290 Saʿdī (Būstān 120) GK 136 Hidāyat (Sāya u raušan 12/5) Rūmī (Nicholson 208) Nicolas 1887:I 134, GK 174
1097
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1624 1625 1626 1627
ﺟﻮﺷﻴﺪن ﺟﻮﺷﻴﺪﻩ ﺟﻮﺷﻴﺪﻩ ﺟﻮﺷﻴﺮ ﺷﺒﻴﺖ
1628 1629 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637
ﺟﻮع ﺟﻮع اﻝﮑﻠﺐ ﺟﻮف ﺟﻮق ﺟﻮق (ﺟﻮق )از ﺟﻮﻗﻪ ﺟﻮﻗﻪ ﺟﻮﮔﺎ ﺟﻮﮔﻰ
1638 1639
ﺟﻮﮔﻰ ﺟﻮل
1640 1641
ﺟﻮل ﺟﻮل ﮐﺮدن
1642 1643 1644 1645 1646
(ﺟﻮﻻن ﮐﺮدن )ﮔﺮد ﺟﻮﻻن ﮔﺎﻩ ﺟﻮﻻﻩ ﺟﻮﻻهﮏ ﺟﻮﻻهﻪ
1647 1648 1649 1650 1651 1652
ﺟﻮﻻى ﺟﻮﻣﻪ ﮐﻮرﮐﺎن ﺟﻮن ﺟﻮﻧﺪﻩ ﺟﻮهﺮ ﺟﻮهﺮ
1653
ﺟﻮهﺮ
<- >ﺟﻮشǧūšīdan <ǧūš-> ǧūšīde : ū<*ō ǧūšīde ǧoušīr-e šabīt
ǧūʾ⁺ ǧūʾo⁺-l-kalb⁺ ǧouf⁺ ǧouq⁺ ǧouq⁺ ǧouq⁺ (az) ǧouqe⁺ ǧouqe⁺ ǧogā ǧogī
Deutsch
Bemerkung
wallen; sich erhitzen gekocht; abgekocht kochend; siedend (eine Doldenpflanze: Diplotaenia cachrydifolia)
Salemann/Shukovski 1889:82a+ (zu ﺟﻮﺷﻴﺪنǧūšīdan) Pāzārgād 1315:521/12 Smiles 149/12 [Melzer versieht Polak 1883:121 den ganzen Eintrag mit einem Fragezeichen.] Sāln P (1315) 22/24 Nicolas 1887:I 135, 161 Nicolas 1887:I 174 FR I 30/1, Šāh Dāʾī (FR I 30/8) GK 169 Sanāʾī (Ḥadīqatuʾl-ḥaqīqat 29/17) Armaġān XVI 3/18 GK 169 Īrānšahr I 329/10 EdI III 42a
ǧoulān⁺ kardan (gerd-e) ǧawalān⁺-gāh ǧūlāh/ǧoulāh ǧūlāhak ǧūlāhe
Hunger (m.) Heißhunger (m.) Höhlung (f.) Horde (f.) Schar (f.) Gruppe (f.) (von) Meute (f.) Schar (f.) Joga (n.) (in Masandaran und Astarabad) Zigeuner Jogi (m.) (indisch) Hühnergeier (m.); Weih (m.); Weihe (f.) Pferdedecke (f.) die Decke auflegen (wem (dem Pferde)) kreisen (um) Schulreitbahn (f.); Reitbahn (f.) Weber (m.) Spinne (f.) Weber (f.)
ǧūlāj⁺⁺⁺ ǧūme⁺⁺-kūrkān⁺⁺ ǧūn⁺⁺⁺ ǧawande ǧouhar ǧouhar
Juli (m.) (Name eines Mongolen) Juni (m.) Nagetier (n.) das Wesentliche Edelstein (m.)
ǧouhar
Einzelsubstanz (f.) (ein bestimmter
ǧogī/ǧūgī ǧūl ǧūl⁺⁺ ǧūl⁺⁺ kardan (+Akk.)
1098 Quellenangaben
Īrānšahr I 329/6 Nicolas 1887:II 90 Nicolas 1887:I 163 Nicolas 1887:I 163
Sanāʾī (Browne 1906:47/6) Nicolas 1887:II 53 FR I 28/7, FN I 37/17b Nicolas 1887:I 65 Šams-i Faḫrī (Lexicon 12/2, 68/8), LF 13/8, 80/17, Sūzanī 78 (FR I 160/17) (von englisch July) Browne 1316:14/23, 14/25 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 110/14) Browne 1316:XII/23 (zu ﺟﻮیﺪنǧawīdan) Rāhnamā-i danīšgāh V 100 Rūmī (Manavī II 1775) LF 14/14, Ḥāfiẓ (Dīvān 19/8), Salemann/Shukovski 1889:82a+ EdI V 154b
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1654 1655 1656 1657 1658 1659
ﺟﻮهﺮ ﺟﻮهﺮ ﺟﻮهﺮ ﺟﻮهﺮ ﺁب ﻝﻴﻤﻮ ﺟﻮهﺮ دار ﺟﻮهﺮ دار ﮐﺮدن
1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668
ﺟﻮهﺮ ﺷﺮاب ﺟﻮهﺮ ﺷﻮرﻩ ﺟﻮهﺮ ﻓﺸﺎن ﺟﻮهﺮ ﮐﻮﭼﻮﻝﻪ ﺟﻮهﺮ ﮔﻮﮔﺮد ﺟﻮهﺮ ﻣﺎزو ﺟﻮهﺮى ﺟﻮهﺮى ﺟﻮى ﺱﺮد
1669 1670
ﺟﻮیﺎ ﺷﺪن (ﺟﻮیﺎ)ى
1671 1672
ﺟﻮیﺒﺎر ﺟﻮیﺒﺎر
1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686
ﺟﻮیﺒﺎر ﺟﻮیﺒﺎر ﺟﻮیﺪن ﺟﻮیﺪن ﺟﻮیﻢ ﺟﻮیﻨﺪﻩ ﺟﻮیﻴﺪن ﺟﻪ ﺟﻬﺎت ﺟﻬﺎت ﺟﻬﺎت ﺟﻬﺎت ارﺑﻌﻪ ﺟﻬﺎت یﺎﺑﻰ ﺟﻬﺎد
ǧouhar ǧouhar ǧouhar ǧouhar-e āb-e līmū ǧouhar-dār ǧouhar-dār kardan (+Akk.) ǧouhar-e šarāb ǧouhar-e šūre ǧouhar-fešān ǧouhar-e kūčūle ǧouhar-e gūgerd ǧouhar-e māzū ǧouharī ǧouharī ǧūj-e sard ǧūjā šodan ǧūjā(j)(-e) ǧūj-bār ǧūj-bār ǧūj-bār ǧūj-bār : ū<*ō <- >ﺟﻮǧawīdan <ǧaw-> <- >ﺟﻮǧawīdan <ǧaw-> ǧūjom ǧūjande <- >ﺟﻮىǧūjīdan <ǧūj-> ǧah ǧehāt⁺ ǧehāt⁺ ǧehāt⁺ ǧehāt⁺-e arbaʾe⁺ ǧehāt⁺-jābī ǧehād⁺
Deutsch
Bemerkung
Mensch u. dgl.) Inbegriff (m.) Perle (f.) Stoff (m.); Substanz (f.) Zitronensäure (f.) damasziert damaszieren
Qazvīnī 1907:I IV/12 Ḥāfiẓ (Dīvān 56/5) EdI V 278b Haïm 1931 BQ I 14/6b, Nicolas 1887:I 295 Nicolas 1887:I 295
Weingeist (m.); Branntwein (m.) Salpetersäure (f.) perlenverstreuend Strychnin (n.) Schwefelsäure (f.) Gerbsäure (f.); Tannin (n.) AnilinJuwelier (m.) "kalter Bach" (ON, Örtlichkeit an den Quellen des Sendarud in Luristan) suchen (zu ﺟﺴﺘﻦǧostan suchend (wen) bzw. ﺟﻮیﻴﺪنǧūjīdan) Au (f.) Bach (m.) flußbespültes Land; Flußland (n.) Flußland (n.) kauen nagen (ON, Ort zwischen Schiras und Lar) suchend; Sucher (m.) Rang (m.) Ausdehnungen Gründe die vier Himmelsrichtungen Zurechtfinden (n.); Orientierung (f.) heiliger Krieg
Quellenangaben
(= ﺟﺴﺘﻦǧostan) (= ﺟﺎﻩǧāh) (Pl. v. ﺟﻬﺖǧehat)
FN I 9b Īrān 6012/2c MF I I/9 Haïm 1931 Nafīsī 1311:40/18 Haïm 1931:II 782b Gš 78/26 Salemann/Shukovski 1889:82a+ EdI III 51a Hugo 90/16b Qulī-Ḫān (Gedichte XI 66/2) Šams-i Faḫrī (Lexicon 63/8), Ḥāfiẓ (Dīvān 19/3, 55/4), Litt 74 Salemann/Shukovski 1889:92, GK 189 GK 189 Ramażānī 1315:76/3 Haïm 1931 EdI III 18a Īrān 5781/2g, Nicolas 1887:I 191 Tahmāsp (Horn 1890:598) Beck 1914:40 Aḫsīkatī (FR I 36/1) Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 10/10 Nicolas 1887:I 167 Pāzārgād 1315:570/18 Kasravī 1307:I 6/7, EdI I 218b, Haïm 1931:II
1099
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
1687 1688 1689
ﺟﻬﺎد ﺟﻬﺎد ﮐﺮدن ﺟﻬﺎز
1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699
ﺟﻬﺎز ﺟﻬﺎز ﺟﻬﺎز (Pl. ات-) ﺟﻬﺎز ﺟﻬﺎز ﺕﺠﺎرﺕﻰ ﺟﻬﺎز ﺕﻨﻔّﺲ ﺟﻬﺎز ﺕﻮﻝﻴﺪ ﻣﺜﻞ ﺟﻬﺎز ﺟﻨﮕﻰ ﺟﻬﺎز دادن ﺟﻬﺎز دوران دم
1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708
ﺟﻬﺎز هﺎﺽﻤﻪ ﺟﻬﺎز هﻀﻢ ﺟﻬﺎزات ﺟﻬﺎزى ﺟﻬﺎل ّ ﺟﻬﺎﻝﺖ ﺟﻬﺎل ّ ﺟﻬﺎﻝﺖ ﺟﻬﺎن
1709
ǧehād⁺ ǧehād⁺ kardan ǧahāz⁺
Deutsch
Verdauungsapparat (m.) Verdauungsapparat (m.) Teile*; Bestandteile* MitgiftToren Torheit (f.) Unwissende Unwissenheit (f.) pulsierend
ﺟﻬﺎن
ǧehān/ǧahān
Welt (f.)
1710 1711
(ﺟﻬﺎن ﺁرا)ى (ﺟﻬﺎن ﺁرا)ى
ǧahān-ārā(j) ǧahān-ārā(j)
Weltschmuck (m.) weltschmückend; weltordnend
1712
ﺟﻬﺎن ﺁﻓﺮیﻦ
ǧahān-āfarīn
1713
ﺟﻬﺎن ﺑﻴﻦ
Welterschaffer (m.); Weltschöpfer (m.) die Welt schauend
Quellenangaben 740a, Nicolas 1887:I 286 Rūmī (Nicholson 212) Abū Raǧā (MF I 69/11) Nicolas 1887:I 407
Kampf (m.); Streit (m.) sich mühen; sich plagen Aussteuer (f.); Mitgift (f.); Brautschatz (m.) Fahrzeug (n.) Flüssigkeit (f.); Redefluß (m.) Vorrichtung (f.) Schiff (n.) Handelsschiff (n.) Atmungswerkzeuge Zeugungsapparat (m.)* Kriegsschiff (n.) ausstatten (wen) Blutkreislaufsystem (n.)
ǧahāz⁺ ǧahāz⁺ ǧahāz⁺ ǧahāz⁺ (Pl. -āt) ǧahāz⁺-e teǧārat⁺ī ǧahāz⁺-e tanaffos⁺ ǧahāz⁺-e toulīd⁺-e mesl⁺ ǧahāz⁺-e ǧangī ǧahāz⁺ dādan (+Akk.) ǧahāz⁺-e dawarān⁺-e dam⁺ ǧahāz⁺-e hāzeme⁺ ǧahāz⁺-e hazm⁺ ǧahāzāt⁺ ǧahāzī⁺ ǧohhāl⁺ ǧahālat⁺ ǧohhāl⁺ ǧahālat⁺ ǧahān
ǧahān-bīn
Bemerkung
1100
Rückert 1874:3 Sanāʾī (Browne 1906:48/3) Farh 51/4 KL I 91/18, Beck 1914:64 Īrānšahr II 719/11 Pāzārgād 1315:365/5 Rāhnamā-i dānišgāh V 86 Nicolas 1887:II 62 Nicolas 1887:I 407 Pāzārgād 1315:365/5
(Pl. v. ﺟﻬﺎزǧahāz)
(Pl. v. ﺟﺎهﻞǧāhel) (zu ﺟﺴﺘﻦǧastan bzw. ﺟﻬﻴﺪنǧahīdan)
Īrān 5896/4f Pāzārgād 1315:365/5 Īrān 6004/2b Nicolas 1887:I 407 Ibn Sīnā (Gött. Gel. 1875:564) Ibn Sīnā (Gött. Gel. 1875:564) Armaġān XIX 346/4, 6 Īrānšahr II 2/16, IV 355/10 Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 6/3) Bū Šakūr, Tārīḫ-i Ṭabarī 4/2, Ḥāfiẓ (Dīvān 3/1, 10/8, 13/6), Saʿdī (Būstān 44), Farruḫī (Dīvān 1/20), Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/3), Niẓāmī (Maḫzanuʾl-asrār 2/4), MF I 64/16, Salemann/Shukovski 1889:82b+ (Jahrbüch. d. Lit. VIII 402) Ḥāfiẓ (Dīvān 22/10V.), Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/8), Armaġān XX 7/26, Īrānšahr I 344/22 Saʿdī (Būstān 123), Salemann/Shukovski 1889:7 Ḥāfiẓ (Dīvān 41/2, 77/6)
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1714 1715 1716 1717 1718 1719 1720 1721 1722
ﺟﻬﺎن ﭘﺎدﺷﺎﻩ ﺟﻬﺎن ﭘﻨﺎﻩ ﺟﻬﺎن ﭘﻨﺎهﻰ (ﺟﻬﺎن ﭘﻴﻤﺎ)ى ﺟﻬﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺱﺮاﺑﺴﺖ ﺟﻬﺎن دار ﺟﻬﺎن دار ﺟﻬﺎن دیﺪﻩ ﺟﻬﺎن را ﮔﺮد ﮐﺮدن
1723 1724 1725 1726
ﺟﻬﺎن ﮔﺸﺎﺋﻰ ﺟﻬﺎن ﮔﺸﺘﻪ ﺟﻬﺎن ﮔﻴﺮیّﻪ (ﺟﻬﺎن ﻧﻤﺎ)ى
1727 1728 1729 1730 1731 1732 1733
ﺟﻬﺎﻧﺒﺎﻧﻰ ﺟﻬﺎﻧﺒﺎﻧﻰ ﺟﻬﺎﻧﺪن ﺟﻬﺎﻧﮕﺮد ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮ ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮ ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮ
1734 1735 1736
ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮ ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮ ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮى
ǧahān-gīr ǧahān-gīr ǧahān-gīrī
1737 1738 1739
ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮى ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮى ﺟﻬﺎﻧﻰ
ǧahān-gīrī ǧahān-gīrī ǧahānī
1740 1741
ﺟﻬﺎﻧﻴﺪن ﺟﻬﺖ
1742
ﺟﻬﺖ
ǧehat⁺-e
1743
ﺟﻬﺖ
ǧehat⁺
ǧahān-pādešāh ǧahān-panāh ǧahān-panāhī ǧahān-pejmā(j) ǧahān ǧomle⁺ sar-āb-ast ǧahān-dār ǧahān-dār ǧahān-dīde ǧahān-rā gard kardan ǧahān-gošāʾī ǧahān-gašte ǧahān-gīrijje ǧahān-nomā(j)/ǧahānnamā(j) ǧahān-bānī ǧahān-bānī <- >ﺟﻬﺎنǧahāndan <ǧahān-> ǧahān-gard ǧahān-gīr ǧahān-gīr ǧahān-gīr
<- >ﺟﻬﺎنǧahānīdan <ǧahān-> ǧehat⁺
Deutsch Weltherrscher (m.) Weltzuflucht (f.) "der Weltzuflucht": kaiserlich weltdurchmessend die Welt ist lauter Luftspiegelung Herrscher (m.) Weltherrscher (m.) welterfahren "die Welt zu Staub machen": die Welt verachten*" Welteroberung (f.) bewandert; erfahren (ein Kreis im Bezirk Laristan in Fars) die Welt zeigend Weltbehütung (f.) Weltherrschaft (f.) springen lassen Weltreisender (m.) (Name eines indischen Kaisers) die Welt ergreifend weit verbreitet; um sich greifend (Krankheit) welterobernd weltumfassend (Name eines Wörterbuchs)
Bemerkung
Quellenangaben Rückert 1874:44 Haas 1876:631/1 Dorn 1875:26/18 Ḥāfiẓ (Dīvān 187/4) Ḥāfiẓ (Dīvān 48/9) GK 192 Ḥāfiẓ (Dīvān 52/7), Saʿdī (Būstān 1V.) Morier 1905:329/12 Firdausī (Šāhnāma 316) Īrān 6033/3d Morier 1905:329/12 EdI III 18b Ḥāfiẓ (Dīvān 51/5)
MF I II/3 Beck 1914:441/5 (= ﺟﻬﺎﻧﻴﺪنǧahānīdan) Šams-i Faḫrī (Lexicon 74/14) Iṭṭilāʿāt 4419/3d Islam III 67/6 Šams-i Faḫrī (Lexicon 91/15) Farh 22
Salemann/Shukovski 1889:31 Īrānšahr II 1/16 (für ﻓﺮهﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮىBA I 110/17b f. farhang-e ǧahāngīrī) (Name eines Wörterbuchverfassers) FN I 14/3b Welteroberung (f.) JRAS 1905:140/6 Weltbewohner (m.); Erdenbewohner Šams-i Faḫrī (Lexicon 59/12), Tārīḫ-i Ṭabarī (m.); Mensch (m.); Geschöpf (n.) 2/6, Gulhavī (12/24), Armaġān XVI 169/15 aufspringen lassen Salemann/Shukovski 1889:70 Beweggrund (m.); Grund (m.); UrsaĪrān 5753/2b, Nicolas 1887:I 173 che (f.) Armaġān XVIII 233/9, Rāhnamā-i dānišgāh I für (Zweck) 11/7 Richtung (f.); Seite (f.); Beziehung Beck 1914:40, Salemann/Shukovski
1101
dschim ج №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch (f.); Ursache (f.); Grund (m.) wegen zugunsten Zweck (m.) weil Feldlinieneinrichtung (f.) euretwegen; Ihretwegen Hauptgrund (m.); Hauptursache (f.) Feldrichtung (f.) der Grund davon Anstrengung (f.); Bemühung (f.)
1744 1745 1746 1747 1748 1749 1750 1751 1752 1753
ﺟﻬﺖ ﺟﻬﺖ ﺟﻬﺖ ﺟﻬﺖ ﺁﻧﮑﻪ ﺟﻬﺖ ﺧﻄﻮط ﻣﻴﺪان ﺟﻬﺖ ﺷﻤﺎ ﺟﻬﺖ ﻋﻤﺪﻩ ﺟﻬﺖ ﻣﻴﺪان ﺟﻬﺘﺶ ﺟﻬﺪ
1754
(ﺟﻬﺪ ﮐﺮدن )ﺕﺎ
1755
ﺟﻬﺮم
1756 1757 1758 1759 1760 1761
ﺟﻬﺮﻣﻰ ﺟﻬﺶ ﺟﻬﺶ ﮐﺮدن ﺟﻬﻞ ﺟﻬﻨﺪﮔﻰ ﺟﻬﻨﺪﻩ
ǧahromī ǧaheš ǧaheš kardan ǧahl⁺ ǧahandegī ǧahande
sich bemühen; sich anstrengen; sich plagen (daß) (ON, Ort in Fars zwischen Schiras und Lar) Dschahromer (m.) Satz (m.); Sprung (m.) hüpfen Unwissenheit (f.) Zucken (n.); Zuckung (f.) springend; zuckend
1762 1763 1764 1765 1766
ﺟﻬﻨﻢ ّ ﺟﻬﻨﻤﻰ ّ ﺟﻬﻨﻤﻰ ّ ﺟﻬﻨﻤﻰ ّ ﺟﻬﻮد
ǧahannom⁺ ǧahannomī⁺ ǧahannomī⁺ ǧahannomī⁺ ǧahūd/ǧohūd
Hölle (f.) Furie (f.) Höllengeist (m.) höllisch Jude (m.)
1767 1768 1769 1770 1771 1772 1773 1774 1775
ﺟﻬﻮد ﺟﻬﻮد وار ﺟﻬﻴﺪﮔﻰ ﺟﻬﻴﺪن ﺟﻬﻴﺪن ﺟﻬﻴﺪن ﺟﻬﻴﺰ ﺟﻴﺎف ﺟﻴﺐ
ǧehat⁺-e ǧehat⁺-e ǧehat⁺ ǧehat⁺-e ān-ke ǧehat⁺-e ḫotūt⁺-e mejdān ǧehat⁺-e šomā ǧehat⁺-e omde⁺ ǧehat⁺-e mejdān ǧehat-aš ǧahd⁺ ǧahd⁺ kardan (tā) ǧahram/ǧahrom
ǧahūd ǧahūdwār ǧahīdegī <- >ﺟﻪǧahīdan <ǧah-> <- >ﺟﻪǧahīdan <ǧah-> <- >ﺟﻪǧahīdan <ǧah-> ǧahīz ǧijāf⁺ ǧīb
Bemerkung
1102 Quellenangaben 1889:82b+ GK 163 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 100/4) Beck 1914:40 Šams-i Faḫrī (Lexicon 66/4) Nāmdār Nicolas 1887:I 173 Īrānšahr I 179/18 Nāmdār Beck 1914:65 Tārīḫ-i Ṭabarī 2/11, Salemann/Shukovski 1889:82b+ Farruḫī (Dīvān 2/26), Nicolas 1887:I 438
(davon Ableitung auf -ī)
(zu ﺟﺴﺘﻦǧastan bzw. ﺟﻬﻴﺪنǧahīdan)
(aramäisch)
Juden judenartig; judenähnlich; wie ein Jude Sprung (m.) aufspringen*; hüpfen (= ﺟﺴﺘﻦǧastan) entweichen sich stürzen Ausstattung (f.) Äser; Luder (Pl. v. ﺟﻴﻔﻪǧīfe) Tasche (f.)
Īrān 6072/1f, EdI III 18a, V 113a EdI III 18a Nicolas 1887:I 129, 438 Nicolas 1887:I 129 Farruḫī (Dīvān 3/41), Armaġān XVI 3/14 Nicolas 1887:I 258 FR I 40/13 Nicolas 1887:I 296 Schiller 69/15 Schiller 85/21 Schiller 127/12 Šams-i Faḫrī (Lexicon 36/3), LF 14/8, Tārīḫ-i Ṭabarī 2/13, 12/9, GK 6 Sūzanī 83 (FR I 169/17) LF 114/9 Nicolas 1887:I 129 Nicolas 1887:I 129 Ǧāmī (Browne 1905:348) Nicolas 1887:I 439 Saʿdī (Ḫabīāt 397/14) Nicolas 1887:I 186 Ramażānī 1315:4/15
dschim ج №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
1776 1777
ﺟﻴﺐ هﺎى ﻣﺎرا ﮔﺸﺘﻦ ﺟﻴﭙﺎل
1778 1779
ﺟﻴﺠﺎﮎ ﮐﻮرﮐﺎن ﺟﻴﺤﻮن
1780 1781 1782 1783
ﺟﻴﺮ ﺟﻴﺮ ﮐﺮدن ﺟﻴﺮ و ﺟﻴﺮ ﺟﻴﺮا ﺟﻴﺮﻓﺖ
1784 1785 1786 1787 1788 1789 1790 1791 1792
ﺟﻴﺶ ﺟﻴﺶ ﺟﻴﺶ ﺟﻴﻎ ﺟﻴﻔﻪ ﺟﻴﻔﻪ ﺟﻴﻔﻪ ﺧﻮار ﺟﻴﻞ ﺟﻴﻢ
ǧīš⁺⁺ ǧejš⁺ ǧejš⁺ ǧīq⁺ ǧīfe⁺ ǧīfe⁺ ǧīfe⁺-ḫār ǧīl ǧīm⁺
1793 1794 1795 1796 1797
ﺟﻴﻢ ﺕﺎزى ﺟﻴﻢ ﻓﺎرﺱﻰ ﺟﻴﻤﺸﻴﺪ ﺟﻴﻮش ﺟﻴﻮﻩ
ǧīm⁺-e tāzī ǧīm⁺-e fārsī ǧīmšīd : beide ī<*ē ǧojūš⁺ ǧīwe
(der Buchstabe )ج (der Buchstabe )چ
1798
ﺟﻴﻮﻩ دار
ǧīwe-dār
quecksilberhaltig
ǧīb-hā-je mā-rā gaštan ǧejpāl ǧīǧāk⁺⁺-kūrkān⁺⁺ ǧejhūn ǧīr ǧīr kardan ǧīr o ǧīr ǧīrā ǧīroft
Bemerkung
unsere Taschen umkehren (Name eines indischen Herrschers des Pandschab, um 1000 n. Chr.) (Name eines Mongolen) (Flußname) der Amudarja (Amu, Oxus) zirpen Gezwitscher (n.); Zwitschern (n.) Tagesmenge (f.) (davon Ableitung (ON, einst Stadt in Kerman) auf -ī) (Name eines Mongolen) Heer (n.) Heerschar (f.) Geheul (n.); Heulen (n.) Leiche (f.); Leichnam (m.) Unrat (m.) aasfressend (On, Ort bei Bagdad) (Name des Buchstaben )ج
(= ﺟﻤﺸﻴﺪǧamšīd) (Pl. v. ﺟﻴﺶǧejš) Quecksilber (n.)
Quellenangaben Hidāyat (Zinda ba gūr 39/5) EdI III 1440 Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 112/9f.) Shams-i Faḫrī (Lexicon 38/8), Ḥāfiẓ (Dīvān 72/7), Qazvīnī 1907:I VIII/11 Hidāyat (Iṣfahān 10/2) Īrānšahr I 333/7 GK 172 EdI I 100b, III 1122b Rašīduʾd-Dīn (Mongolengeschichte 102/1) Šams-i Faḫrī (Lexicon 41/3) Haïm 1931:II 775b Nicolas 1887:I 152 Rückert 1874:14 Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 23/1) EdI I 49b BQ I 122/24b, Ḥāfiẓ (Dīvān 33/3), Salemann/Shukovski 1889:4 BA I 110/8c FR I 25/4 (GK 33) Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 1/10) Šams-i Faḫrī (Lexicon 9/2), Rāhnamā-i dānišgāh III 154/18, GK 27 Nicolas 1887:II 81
1103
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
1
چ
2
-ﭼ
3
ﭼﺎﺑﮏ
4 5 6 7
ﭼﺎﺑﮏ دﺳﺖ ﭼﺎﺑﮏ دﺳﺘﻰ ﭼﺎﺑﮏ ﻟﮕﺎم ﭼﺎﺑﮑﻰ
8 9
ﭼﺎﺑﮑﻰ ﭼﺎپ
10 11 12
ﭼﺎپ ﭼﺎپ ﺑﺎﺻﻤۀ ﭼﻮﺑﻰ ﭼﺎپ ﺧﺎﻧﻪ
13 14 15 16
ﭼﺎپ ﺧﺎﻧﻪ ﭼﺎپ ﻋﮑﺲ ﭼﺎپ ﮐﺮدن ﭼﺎپ ﮐﺮدن
17 18
Deutsch
če-
(siebenter Buchstabe des persischen Abc) was?
čābok
flink
čābok-dast čābok-dastī čābok-legām čābokī čābokī čāp
geschickt; gewandt; behende Behendigkeit (f.) leicht zu zügelnd Behendigkeit (f.); Schnelligkeit (f.); Gewandtheit (f.) Eile (f.)* Auflage (f.)
čāp čāp-e bāsme⁺⁺-je čūbī čāp-ḫāne
Druck (m.); Buchdruck (m.) Holzschnitt (m.) Druckerei (f.); Buchdruckerei (f.)
čāp-ḫāne čāp-e aks⁺ čāp kardan (+Akk.) čāp kardan (+Akk.)
Druckereigebäude (n.) Faksimiledruck (m.) abdrucken drucken
ﭼﺎپ و اﻧﺘﺸﺎر ﭼﺎﭘﺎر
čāp o entešār⁺ čāpār
Druck und Verlag Eilbote (m.); Eilpostreiter (m.)
19 20 21 22
ﭼﺎﭘﺎر ﺑﺎﺵﻰ ﭼﺎﭘﭽﻰ ﭼﺎﭘﮏ ﭼﺎﭘﻠﻮس
čāpār-bāšī⁺⁺ čāpčī čāpok čāplūs : ū<*ō
erster Eilbote; oberster Eilbote Buchdrucker (m.); Drucker (m.) behende; flink; gewandt Schmeichler (m.)
23 24 25 26
ﭼﺎﭘﻠﻮس ﭼﺎﭘﻠﻮﺳﺎﻧﻪ ﭼﺎﭘﻠﻮﺳﻰ ﭼﺎﭘﻠﻮﺳﻰ
čāplūs čāplūsāne čāplūsī čāplūsī
schmeichlerisch schmeichlerisch Liebkosung (f.) Schmeichelei (f.)
27 28
ﭼﺎﭘﻠﻮﺳﻰ ﮐﺮدن ﭼﺎﭘﻬﺎى ﺑﻌﺪ
čāplūsī kardan čāp-hā-je baʾd⁺
schmeicheln; den Hof machen spätere Auflagen
č
Bemerkung
Quellenangaben
(z.B. ﭼﮕﻮﻳﻢče-gūjam Qazvīnī 1907:I VII/13 "was sage ich?") Šams-i Faḫrī (Lexicon 14/19), Ḥāfiẓ (Dīvān 20/6), Saʿdī (Būstān 10), GK 186 FA 3/5b, FN I 11a FR I 26/8 MF I I/16 Šams-i Faḫrī (Lexicon 38/14), Morier 1905:35/15, Nicolas 1887:I 384 Nicolas 1887:I 384 Īrān 6010/4f, Rāhnamā-i dānišgāh c 21, Wb 10/19 Šaibānī 1314:I 5/1, Rāhnamā-i dānišgāh Tit Haïm 1931:II 766a Hidāyat (Iṣfahān 1/5), Hinz 1937:691Nw., Litt 86 Īrān 5753/5d Browne 1316:IX/14 (Īrān 6406/3d, 6411/3f) Naubaḫt 1343:1/2 (Anhang), (Rāhnamā-i dānišgāh b 12), Phl 415/2 Maǧmūʿa-i qavānīn va taṣvībnāma-hā I 7 FK I 100/6b, Malkum-Ḫān 1340:13/10, Nicolas 1887:I 274, Wahrmund 1898:I 240 Tm 57/18 Pāzārgād 1315:586/4, Litt 586/4 Nicolas 1887:I 32 Šams-i Faḫrī (Lexicon 56/10, 19), FN I 39/18a, Bū Šakūr (LF), Nicolas 1887:I 25, 155 Morier 1905:358/9 Haïm 1931 Morier 1905:204/4, Ibrāhīm Baik (Siyāḥatnāma 2/6) Nicolas 1887:I 25, 155 Wb 10/19
1105
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
29
ﭼﺎﭘﻴﺪن
30 31 32 33 34 35 36
ﭼﺎﺕﻤﻪ ﭼﺎﭼﻮل ﭼﺎﭼﻮﻟﺒﺎز ﭼﺎدان ﭼﺎدر ﭼﺎدر ﭼﺎدر
37 38 39 40 41 42 43 44
ﭼﺎدر ﭘﻮش ﻗﻠﻨﺪرى ﭼﺎدر زدن ﭼﺎدر ﻧﺸﻴﻦ ﭼﺎدر ﻧﺸﻴﻦ ﭼﺎدر ﻧﺸﻴﻦ ﭼﺎدر ﻧﺸﻴﻨﻰ ﭼﺎدر ﻧﻤﺪى ﭼﺎر
45 46 47 48
ﭼﺎر اﺑﺮو ﭼﺎر ﺁﻳﻨﻪ ﭘﻮش ﭼﺎر ﺁﻳﻨﻪ ﭘﻮش ﭼﺎر ﺁﺋﻴﻨﻪ
49 50 51 52 53
ﭼﺎر ﺑﺎزار رﺑﺎﻋﻰ (ﭼﺎر ﭘﺎ)ى ﭼﺎر ﭘﺎرﭼﻪ ﮔﻠﻴﻢ ﭼﺎر ﭘﺎى اهﻠﻰ (ﭼﺎر ﺕﮑﺒﻴﺮ زدن )ﺑﺮ
54 55
ﭼﺎر زﺑﺎﻧﻰ ﭼﺎر ﺳﺎل ﺻﺮف ﺕﺤﺼﻴﻞ ﻧﻤﻮدن ﭼﺎر ﺳﻮ ﭼﺎر ﺳﻮ ﺑﺎزار (ﭼﺎر ﺳﻮ)ى ﭼﺎر ﻃﺎق
56 57 58 59
Deutsch
<- >ﭼﺎپčāpīdan <čāp-> (+Akk.) plündern; ausplündern čātme⁺⁺ čāčūl čāčūl-bāz čā-dān čāder čāder čāder/čādor
Gewehrpyramide (f.) Schurke (m.); Lump (m.) Marktschreier (m.); Quacksalber (m.) Teetopf (m.); Teegefäß (n.) Schleier (m.) Überwurf (m.) Zelt (n.)
čāder-pūš-e qalandarī čāder zadan čāder-nešīn čāder-nešīn čāder-nešīn čāder-nešīnī čāder-e namadī čār
breites Zeltdach ein Zelt aufschlagen Nomade (m.) zeltbewohnend Zeltbewohner (m.) Nomadentum (n.) Filzzelt (n.) vier
čār-abrū čār-ājene-pūš čār-ājene-pūš čār-āʾīne
vierbrauig gepanzert Kürassier (m.); Panzerreiter (m.) Harnisch (m.); Küraß (m.); Brustpanzer (m.) die vier Zeilen des Vierzeilers vierfüßiges Tier (n.); Vierfüßler (m.) vier Teppiche Haustier (n.) viermal Gott ist größer sagen (über); entsagen (wem) Viersprachigkeit (f.) vier Jahre auf das Studium verwenden
čār bāzār-e robāʾī⁺ čār-pā(j) čār pārče gelīm čār-pāj-e ahlī⁺ čār takbīr⁺ zadan (bar) čār-zabānī čār sāl sarf⁺-e tahsīl⁺ namūdan čār-sū čār-sū-bāzār čār-sū(j) čār tāq⁺
Marktplatz (m.) Marktstraßenkreuzung (f.) Marktstraßenkreuzung (f.) die vier Grundstoffe
Bemerkung
1106 Quellenangaben Šaibānī 1314:III 165/21, Malkum-Ḫān 1340:11/8 D 100 Nicolas 1887:II 59 Goethe 1317:51/18 GK 7 GK 173 Minūčihrī 1/27 Pāzārgād 1315:603, Īrān 5708, 5926/1b, Buch der Richter 4/20, Morier 1905:243/13 Rosen 1925:114 Morier 1905:229/11 Kaihān 1311:III 4/10 Irānšahr II 530/22 Sykes 1316:I 14/20 Īrānī 1312:18/1, Pīrniyā 1313:III 2254/14 Anīrān 48/1 Šams-i Faḫrī (Lexicon 89/9), Aḫsīkatī (FR I 36/1), Ḥāfiẓ (Dīvān 27/2, 45/1), Farruḫī (Dīvān 4/2, 5/31), GK 24 Ḫātima 1909:103/4 Nicolas 1887:I 290 Haïm 1931 Fauqī Yazdī (BA II 510/19c) FR I 36/2, LF 14/2, Īrān 5824/1a Morier 1905:311/1f. Farh 48/15 Ḥāfiẓ (Dīvān 27/2) Ḫātima 1909:103/3 Phl 70/9f. EdI V 161a Morier 1905:35/2f. EdI I 715b Rosenzweig 1824:467
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
60 61 62
ﭼﺎر ﻡﻴﺦ ﭼﺎر ﻡﻴﺦ ﺑﺨﺎچ ﭼﺎر ﻡﻴﺦ ﺑﺨﺎچ ﮐﺮدن
63
ﭼﺎرﺑﻨﻴﭽﻪ
64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75
ﭼﺎرﭘﺎدار ﭼﺎرﭘﺎدار ﭼﺎرﭘﺎرﻩ ﭼﺎرﭘﺎرﻩ ﭼﺎرﭘﺎرﻩ ﭼﺎرﭘﺎرﻩ اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﭼﺎرﭘﻬﻠﻮ ﺵﺪن ﭼﺎرﺕﺎر ﭼﺎرﺟﻮى ﭼﺎرﭼﻮﺑﻪ ﭼﺎرﭼﻰ ﺑﺎﺵﻰ ﭼﺎردﻩ
76
ﭼﺎردﻩ
čār-dah
77 78 79 80
ﭼﺎرق ﭼﺎرﻗﺪ ﭼﺎرﻗﺪ ﭼﺎرﮎ
čāroq čārqad čārqad čārak
81 82
ﭼﺎرﮔﺎﻧﻪ ﭼﺎرﻟﻨﮓ
83 84 85
ﭼﺎرم ﭼﺎرﻡﺎهﻪ ﭼﺎرﻡﺤﺎل
86 87 88 89 90
ﭼﺎرﻡﻴﻦ ﭼﺎرو ﭼﺎرو ﻡﺎﻟﻴﺪن ﭼﺎروا (ﭼﺎروا)ى
čār-mīḫ čār-mīḫ be-ḫāč čār-mīḫ be-ḫāč kardan (+Akk.) čār-bonīče čār-pā-dār čār-pā-dār čār-pāre čār-pāre čār-pāre čār-pāre andāḫtan čār-pahlū šodan čār-tār čār-ǧuj čār-čūbe čārčī-bāšī⁺⁺ čār-deh
čārgāne čār-lang čārom čār-māhe čār-mahāl⁺ čāromīn čārū čārū mālīdan čār-wā čār-wā(j)
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
(eine Hinrichtungsart) Kreuzigung (f.)* kreuzigen
Salemann/Shukovski 1889:89 (Nicolas 1887:I 288) Nicolas 1887:I 288
(Name einer Abteilung des Lurenstamms ﺟﺎﮐﻲǧākī) Lasttiervermieter (m.) Maultiertreiber (m.) aus vier Stücken bestehend Kartätsche (f.) Klappern; Kastagnetten mit Kartätschen schießen sich vollschlemmen; sich anfressen (in Indien) vierseitige Pandora (ON, Ort am Amudarja, früher Amol) Rahmen (m.) Oberherold (m.) "vier Dörfer" (ein Bezirk des Gebietes von Lahidschan in Gilan) vierzehn
EdI III 46a Beck 1914:43 Nicolas 1887:II 122 Nicolas 1887:II 98 EdI V 210b Nicolas 1887:II 98 Šams-i Faḫrī (Lexicon 18/15) EdI V 270b EdI I 82a Nicolas 1887:I 153 (Schiller 147/5) EdI III 9a Ḥāfiẓ (Dīvān 64/8), Salemann/Shukovski 1889:39 Rūmī (Manavī II 1735) Morier 1905:302/14 Morier 1905:139/7 EdI III 18b
Schuh (m.) Kopftuch (n.) Überwurf (m.) (der Frauen) (Hafenstadt in Laristan am persischen Golf) vier (= ﭼﻬﺎرﻟﻨﮓčahārlang) vierter viermonatig (ON, Örtlichkeit in Luristan, westlich von Firusan) vierter Zement (m.) zementieren Tragtier (n.) (= ﭼﻬﺎر ﭘﺎčahār-pā) Vierfüßler (m.); Tier (n.)
EdI III 48a BQ I 17/3b EdI III 51b Armaġān XX 9/13 Nicolas 1887:I 198 Nicolas 1887:I 198 KL I 15/23 FN I 18/26a, KL I 15/23, Salemann/Shukovski
1107
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
91 92 93 94 95 96 97 98 99
ﭼﺎروادار ﭼﺎرﻩ ﭼﺎرﻩ ﭼﺎرﻩ ﺟﻮﺋﻰ ﭼﺎرﻩ ﺟﻮﺋﻰ ﮐﺮدن (ﭼﺎرﻩ ﺳﺎز )…را ﭼﺎرﻩ ﮔﺮ ﭼﺎر۽… ﮐﺮدن ﭼﺎﺵﺖ
100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111
ﭼﺎﺵﺖ را ﭼﺎﺵﺖ ﮐﺮدن ﭼﺎﺵﺘﮕﺎﻩ ﭼﺎﺵﺘﮕﻪ ﭼﺎﺵﺘﻪ ﭼﺎﺵﺘﻰ ﭼﺎﺵﻨﻪ ﭼﺎﺵﻨﻰ ﭼﺎﺵﻨﻰ ﭼﺎﺵﻨﻰ ﭼﺎﺵﻨﻰ ﭼﺎﺵﻨﻰ ﮔﻴﺮ
112 113
ﭼﺎغ ﭼﺎق
114 115 116 117 118 119
ﭼﺎق ﭼﺎق ﺵﺪن ﭼﺎق ﺵﺪن ﭼﺎق و ﻓﺮﺑﻪ ﭼﺎﻗﺸﺮ ﭼﺎﻗﺸﻮر
120
ﭼﺎﻗﻮ
121
ﭼﺎﻗﻮ ﺕﻴﺰ ﮐﻦ
Deutsch
čār-wā-dār čāre čāre čāre-ǧūʾī čāre-ǧūʾī kardan čāre-sāz (…rā) čāre-gar čāre-je… kardan čāšt
Maultiertreiber (m.) Abhilfe (f.) Mittel (n.); Hilfsmittel (n.) Abhilfesuche (f.) Abhilfe suchen helfend; behilflich (wem) Vermittler (m.) abhelfen (wem)* Frühstück (n.)
čāšt-rā čāšt kardan čāšt-gāh čāšt-gah čāšte čāštī čāšne čāšnī čāšnī čāšnī čāšnī čāšnī-gīr
zur Frühstückszeit einen Imbiß einnehmen Frühstückszeit (f.); Morgen (m.) Frühstückszeit (f.) Frühstück (n.)* am Morgen Geschmack (m.) Geschmack (m.) Kosten (n.)* Würze (f.) Zündhütchen (n.)* (in Indien) Küchenmeister (m.); Oberkoch (m.) fett; feist; dick fett; feist; dick; beleibt
čāq⁺⁺ čāq⁺⁺ čāq⁺⁺ čāq⁺⁺ šodan čāq⁺⁺ šodan čāq⁺⁺ o farbeh čāqšor⁺⁺ čāqšūr⁺⁺ čāqū⁺⁺
kräftig gewachsen (von der Wunde) heilen; verheilen genesen; gesunden wohlgenährt kurze Hose (der Frau) rote Hose (früher beim Empfang durch den Schah von den Hofbeamten getragen; Strümpfe*) Federmesser (n.); Taschenmesser (n.)
čāqū⁺⁺-tīz-kon
Federmesserschleifstein (m.)
Bemerkung
1108 Quellenangaben 1889:90 Morier 1905:297/9, Rosen 1925:47 Ḥāfiẓ (Dīvān 71/8, 74/1) Bū Šakūr Īrānī 1312:10/13, Naubaḫt 1343:12/11 Ramażānī 1315:34/10f. Niẓāmī (Iqbālnāma 2/4) Ḥāfiẓ (Dīvān 45/1), Rūmī 35/1 Ustād (ŠL II 364/25c) Hidāyat (Iṣfahān 3/9, 21/15), Wahrmund 1898:I 218 GK 163 Nicolas 1887:I 210 Rūmī (Manavī I 970), Qurʾān 93/1 GK 170 Rūmī (Nicholson 312) Wahrmund 1898:I 153 Wahrmund 1898:I 153 Ḥāfiẓ (Dīvān 34/6) Haïm 1931 Nicolas 1887:I 164 BQ I 391/20a
(= ﭼﺎقčāq)
Nicolas 1887:I 403 Īrān 6004/3d, Hugo 33/22a, 53/25a, Haïm 1931 Iṭṭilāʿāt 4264/2a Īrān 6423/2d, 2e Īrān 6423/2e Sāln 1307:II 15/18 Nicolas 1887:I 291 Morier 1905:349/2 und Fn. Morier 1905:23/2, 195/16, Nicolas 1887:I 161, Wahrmund 1898:I 177 Haïm 1931
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
122 123 124 125 126
ﭼﺎﻗﻮ ﺕﻴﺰ ﮐﻨﻰ ﭼﺎﻗﻮ ﺳﺎزى (ﭼﺎﻗﻮ)ى ﭼﺎﻗﻮى ﭘﻴﺶ ﺁهﻨﮕﻰ ﭼﺎﻗﻮى هﺰار ﭘﻴﺸﻪ
čāqū⁺⁺-tīz-konī čāqū⁺⁺-sāzī čāqū⁺⁺(j) čāqū⁺⁺-je pīš-āhangī čāqū⁺⁺-je hazār-pīše
127 128 129 130 131 132
ﭼﺎﻗﻰ ﭼﺎﮎ ﭼﺎﮎ ﭼﺎﮎ زدن ﭼﺎﮎ ﮐﺮدن ﭼﺎﮎ ﮐﺮدن
čāq⁺⁺ī čāk čāk čāk zadan (+Akk.) čāk kardan (+Akk.) čāk kardan
133 134
ﭼﺎﮐﺪار ﭼﺎﮐﺮ
135 136 137 138 139 140 141 142 143
ﭼﺎﮐﺮ ﭼﺎﮐﺮى (ﭼﺎﮐﺸﻮ)ى ﭼﺎﮐﻮچ ﭼﺎل ﭼﺎل ﭼﺎل ﺡﻮض ﭼﺎل ﮐﺮدن ﭼﺎﻻﮎ
144 145 146
ﭼﺎﻻﮎ ﭼﺎﻻﮎ ﭼﺎﻻﮎ
147 148 149 150 151 152
ﭼﺎﻻﮐﻰ ﭼﺎﻻﮐﻰ ﭼﺎﻻﮐﻰ ﭼﺎﻟﭙﺎرﻩ ﭼﺎﻟﭽﺎﻟﻴﺎن ﭼﺎﻟﺤﻮض ﺑﺎزى
Deutsch
čākar čākarī čākšū(j) čākūč čāl čāl čāl-houz⁺ čāl kardan (+Akk.) čālāk
Taschenmesserschleifen (n.) Taschenmessererzeugung (f.) Messer (n.) Pfadfindermesser (n.) Offiziersmesser (n.) (Taschenmesser mit vielen Klingen) Fettsucht (f.) gespalten Riß (m.) zerreißen (das Gewand) einreißen; zerreißen klatschen; aufklatschen*; knallen; schnalzen* zerrissen; eingerissen (erster Dichtername des Dichters Resaqoli Hedājat (gestorben 1871)) Diener (m.) Dienstverhältnis (n.) Akaziensame (m.) Hammer (m.) (ein Wasservogel) Grube (f.); Wassergrube (f.) Schwimmbecken (n.) begraben; bestatten behende; flink; gewandt
čālāk čālāk čālāk
lebhaft rüstig schnell; rasch; hurtig
čālākī čālākī čālākī čāl-pāre čāl-čālij-ān čāl-houz⁺-bāzī
Behendigkeit (f.); Gewandtheit (f.) Frohsinn (m.); Heiterkeit (f.) Lebhaftigkeit (f.) Handklappern; Kastagnetten (ON, Hochpaß bei Schahrud) öffentliches Baden
čāk-dār čākar
Bemerkung
Quellenangaben Haïm 1931 Gš 80/21 GK 33 Pāzārgād 1315:268/16 (Rosen 1925:47) Īrān 6004/3d Šams-i Faḫrī (Lexicon 70/5) Ḥāfiẓ (Dīvān 38/6) Matthäus 26/65 (Šams-i Faḫrī (Lexicon 70/18)) Nicolas 1887:I 203 FN I 19/12b EdI I 1245f. Šams-i Faḫrī (Lexicon 44/19) Nicolas 1887:I 404 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 83/14) Nicolas 1887:II 64 Šams-i Faḫrī (Lexicon 84/14, 85/10) Dorn 1875:188a Haïm 1931 Schiller 123/5 Šams-i Faḫrī (Lexicon 70/2), Ḥāfiẓ (Dīvān 18/6), Īrānī 1312:34/1, Habakuk 1/8, Hugo 21/7b, Nicolas 1887:I 32, 385, GK 175, Imr 6/6a Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 70/8) Nicolas 1887:I 393 Šams-i Faḫrī (Lexicon 70/2, 17), Nicolas 1887:I 385 Nicolas 1887:I 32 Rūmī (Manavī II 1769) Rūmī (Vierzeiler 61/1) EdI V 210b Dorn 1875:60
1109
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164
ﭼﺎﻟﺤﻮض ﺑﺎزى ﮐﺮدن ﭼﺎﻟﺪران ﭼﺎﻟﺶ ﭼﺎﻟﺶ ﭼﺎﻟﻨﺪر ﭼﺎﻟﻮس ﭼﺎﻟﻪ ﭼﺎﻟﻴﺶ ﭼﺎﻟﻴﺶ ﭼﺎﻧﻪ ﭼﺎﻧﻪ در ﭘﻴﺶ ﭼﺎﻧﻪ زدن
165 166 167
ﭼﺎﻧۀ زﻳﺮﻳﻦ ﭼﺎﻧﻪ ﺋﻰ ﭼﺎو
168 169 170 171 172 173
ﭼﺎو ﭼﺎوش ﭼﺎوش ﭼﺎوﻳﺪن ﭼﺎﻩ ﭼﺎﻩ
174 175 176 177 178 179 180 181
ﭼﺎﻩ ﭼﺎﻩ ﭼﺎﻩ ﭼﺎﻩ ﭼﺎﻩ ﺁب ﺑﺎران ﭼﺎﻩ ﺁب ﻓﺸﺎن ﭼﺎﻩ ﺁرﺕﺰﻳﻦ ﭼﺎﻩ زﻏﺎل ﺳﻨﮓ
182 183 184 185 186
ﭼﺎﻩ زﻧﺦ ﭼﺎﻩ زﻧﺨﺪان ﭼﺎﻩ زﻧﺪان ﭼﺎﻩ ﺳﺎر ﭼﺎﻩ ﺳﺮ
1110
Deutsch
Bemerkung
čāl-houz⁺-bāzī kardan čālderān čāleš čāleš čālandar čālūs čāle čālīš čālīš čāne čāne dar pīš čāne zadan
öffentlich baden (ON) Gang (m.); Kampf (m.) stattlicher Gang (ON, Ort in Indien) (ON, Ort im Elburs) Grube (f.) Gang (m.); Kampf (m.) stattlicher Gang (m.) Kinn (n.) das Kinn vorgeschoben feilschen; handeln
čāne-je zīrīn čāneʾī čāw
Unterkiefer (m.) Kinnbacken-; Kieferklagendes Zwitschern; angstvolles Zwitschern Papiergeld (n.) Büttel (m.); Gerichtsdiener (m.) Unteroffizier (m.) angstvoll zwitschern Brunnen (m.) Grube (f.)
Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 324 Browne 1316:19/3 GK 182 Wahrmund 1898:I 151 Masʿūd Saʿd Salmān 1906:13/8 Īrān 6011/1g Maǧmūʿa-i qavānīn-i ǧazāʾī 317, Hugo 51/20a GK 182 Wahrmund 1898:I 151 Morier 1905:219/1 Morier 1905:114/19 Hidāyat (Sāya u raušan 38/10), Hawker 1937:43 (Umgangssprache) Nicolas 1887:II 53 Nicolas 1887:II 70 LF 113/18
čāu čāwoš⁺⁺ čāwoš <- >ﭼﺎوčāwīdan <čāw-> čāh čāh čāh čāh čāh čāh čāh-e āb-e bārān čāh-e āb-fešān čāh-e ārtezijan⁺⁺⁺ čāh-e zoqāl-e sang čāh-e zanaḫ čāh-e zanaḫ-dān čāh-zendān čāh-sār čāh-sar
Grübchen (n.) Schacht (m.) Schöpfbrunnen (m.) Zisterne (f.) Zisterne (f.) Springbrunnen (m.) artesischer Brunnen Steinkohlenschacht (m.); Steinkohlenbergwerk (n.) Kinngrübchen (n.) Kinngrübchen (n.) Kerker (m.) Grube (f.) Grube (f.)
(chinesisch)
Quellenangaben
Rāhnamā-i dānišgāh V 179* Šams-i Faḫrī (Lexicon 91/5) LF 113/18 LF 59/15, Tārīḫ-i Ṭabarī 474/5, Īrān 6423/1b LF 59/15, Ḥāfiẓ (Dīvān 12/7, 14/3), Gulhavī 1303:14/9*, Phl 409/13 Ḥāfiẓ (Dīvān 2/1, 26/3, 38/3) Īrān 6450/1g Hinz 1942:240a Wahrmund 1898:I 249 Nicolas 1887:I 201 Rāhnamā-i dānišgāh V 192/11 Rāhnamā-i dānišgāh I 210 Īrān 6450/1g ʿImād 2/7 Haïm 1931:I 266b Nicolas 1887:I 101 GK 191 GK 191
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204
ﭼﺎﻩ ﺳﺮ ﭼﺎﻩ ﻗﻨﺎت ﭼﺎﻩ ﮐﻦ ﭼﺎﻩ ﻡﺴﺘﺮاح ﭼﺎﻩ هﺎى ﺁب ﻓﺸﺎن ﭼﺎهﺴﺎر ﭼﺎهﻴﺪن ﭼﺎى ﭼﺎى ﭼﺎى ﺑﺮﻧﺞ ﭼﺎى ﭘﺮ رﻧﮓ ﭼﺎى ﺧﻄﺎى ﺧﺎﻧﻪ ﭼﺎى ﺧﻮرى ﭼﺎى ﺧﻴﺰ ﭼﺎى دم زدن ﭼﺎى ﮔﻨﺪم ﭼﺎﻳﺪان ﭼﺎﻳﮑﺎر
205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221
ﭼﺎﻳﮑﺎر ﭼﺎﻳﮑﺎرى ﭼﺎﺋﻰ ﭼﺎﺋﻴﺪن/ﭼﺎﻳﻴﺪن ﭼﺎﺋﻴﺪن/ﭼﺎﻳﻴﺪن ﭼﺒﻐﻮت ﭼﺒﻖ ﭼﺒﻴﺮﻩ ﭼﭗ ﭼﭗ ﭼﭗ ﭼﭗ ﭼﭙﺎغ ﭼﭙﺎﻧﺪن ﭼﭙﺎﻧﻴﺪن ﭼﭙﺎول ﭼﭙﺎول
čāh-sar čāh-e qanāt⁺ čāh-kan čāh-e mostarāh⁺ čāh-hā-je āb-fešān čāh-sār <- >ﭼﺎﻩčāhīdan <čāh-> čāj⁺⁺ čāj čāj-e berenǧ čāj-e por-rang čāj-e-ḫotāj⁺-ḫāne čāj-ḫorī čāj-ḫīz čāj dam zadan čāj-e gandom čāj-dān čāj-kār
Deutsch
Bemerkung
Grubenmündung (f.) Wasserleitungsschacht (m.) Brunnengräber (m.) Senkgrube (f.) Springbrunnen [Pl.] Grubenmündung (f.); Grubenort (m.) sich erkälten Fluß (m.) Tee (m.) (chinesisch) Reiswasser (n.)*; Reisbier (n.)* starker Tee Teehaus (n.) Teetrinken (n.) teereich; teeliefernd (Gegend) den Tee aufsetzen Weizenbier (n.)* Teetopf (m.) (Beiname der Mohammad Mirza, der 1318 der H[edschra] den Teebau in Persien einführte) čāj-kār Teepflanzer (m.) čāj-kārī Teeanbau (m.); Teebau (m.) čāʾī Tee (m.) <- >ﭼﺎčāʾīdan/čājīdan <čā-> erkalten <- >ﭼﺎčāʾīdan/čājīdan <čā-> sich erkälten čabqūt Füllsel (n.) (des Kissens) čoboq⁺⁺ Pfeife (f.) čabīre bereit; versammelt čap die Linke čap die linke Seite čap linker čap links čapāq (ein Fisch) <- >ﭼﭙﺎنčapāndan <čapān-> (= ﭼﭙﺎﻧﻴﺪنčapānīdan) <- >ﭼﭙﺎنčapānīdan <čapān-> sich vollstopfen; fressen čepāol/čepāwol/čepāʾūl⁺⁺ Einfall (m.) čepāwol Raubzug (m.) (der Turkmenen)
Quellenangaben Wahrmund 1898:I 153 Uṣūl 13/3 Īrāǧ (Īrānī 1312:4/1) Mihr 102/4 Rāhnamā-i dānišgāh V 192/11 Wahrmund 1898:I 153 Rosen 1925:63 Dorn 1875:188a Armaġān XVIII 231/9, Īrān 6411/3c, GK 7 Īrān 6010/3c Īrān 6010/3c Bleibtreu 1894:165 Pāzārgād 1315:370/10 Armaġān XVIII 233/8, 237/24 Hinz 1942:167 Īrān 6010/3c Beck 1914:45 Armaġān XVIII 232/16 Armaġān XVIII 232/16 Armaġān XVIII 232/2, 233/23, 236/4 Īrān 6411/3d, 6427/3c Haïm 1931 Rosen 1925:63 Šams-i Faḫrī (Lexicon 12/8, 10) Nicolas 1887:I 158 Firdausī (FR, GK 181) Beck 1914:49 Īrān 6469/1b Salemann/Shukovski 1889:95, 82b+ Īrān 6469/1b, Salemann/Shukovski 1889:95 GK 175 Haïm 1931 Haïm 1931 Dorn 1875:136a
1111
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
222
ﭼﭙﭽﻠﻪ
223 224 225 226 227
ﭼﭙﺮ ﭼﭙﺮ ﭼﭙﺸﻠﻮ ﭼﭙﮑﺮ رود ﭼﭙﮑﺮود
čapar⁺⁺ čapar čapošlū čapakor-rūd čapakorūd
228 229 230 231 232 233 234
ﭼﭙﮑﻦ ﭼﭙﻞ ﭼﭙﻮق ﭼﭙﻪ ﭼﭙﻪ زدن ﭼﺘﺮ ﭼﺘﺮ
čap-kan čapal čapūq⁺⁺ čape čape zadan čatr čatr
235 236 237 238 239
ﭼﺘﺮ ﭼﺘﺮ ﺑﺎز ﭼﺘﺮ ﺳﺎزى ﭼﺘﺮ ﻧﺠﺎت ﭼﺘﻮار
240 241
ﭼﺦ ﭼﺨﻤﺎخ
čaḫ čaḫmāḫ
242
ﭼﺨﻤﺎق
čaḫmāq
243 244 245 246 247
ﭼﺨﻤﺎق ﭼﺨﻴﺪن ﭼﺪن ﭼﺪن ﭼﺪن
čaḫmāq <- >ﭼﺦčaḫīdan <čaḫ-> čedan čodan čodan
248 249
ﭼﺮا ﭼﺮا
če-rā če-rā
250 251
ﭼﺮا ﭼﺮا
čarā čarā
čapčale
čatr čatr-bāz čatr-sāzī čatr-e naǧāt⁺ četwār
Deutsch Sumpf (m.); Morast (m.); Bruch (m.); Moor (n.) Eilpostreiter (m.) Einfriedung (f.)*; Umzäunung (f.)* (Name) (das Flüßchen Talar in Masenderan)
Bemerkung
1112 Quellenangaben Nicolas 1887:II 58
Šams-i Faḫrī (Lexicon 39/4) Nicolas 1887:I 206 EdI III 49b Dorn 1875:9 (= ﭼﭙﮑﺮ رودčapakor- Dorn 1875:9 rūd) Leibchen (n.) (der Frau) Morier 1905:146/12 unreinlich; schmutzig Nicolas 1887:II 51 Pfeife (f.); Tabakpfeife (f.) Morier 1905:270/7 Linkshänder (m.); linkshändig (Salemann/Shukovski 1889:95) (mit den Händen) klatschen Haïm 1931 Fallschirm (m.) Īrān 6034/1e Niẓāmī ʿArūżī (Čahār Maqāla 2/13), Beck Schirm (m.); Regenschirm (m.) 1914:38 Zelt (n.) Farruḫī (Dīvān 1/18) Fallschirmspringer (m.) Īrān 6447/1e Fallschirmerzeugung (f.) Kaihān 1311:II 327 Fallschirm (m.) Īrān 6009/2g, 6057/1g (eine kleine Insel im Persischen Golf, (= ﺵﺘﻮارšetwār) EdI III 19a östlich von der Insel Lār) Rohrmatte (f.) Hidāyat (Iṣfahān 8/3) Beutel (m.) (für Kleinigkeiten, die Šams-i Faḫrī (Lexicon 23/5, 13), Bū Šakūr man bei sich trägt) FN I 16/23a, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis Feuerstein (m.) (s. ﺳﻨﮓsang) II 1/21a Feuerzeug (n.) FA 8/11f. sich anstrengen; sich bemühen Šams-i Faḫrī (Lexicon 25/1, 6) (= ﭼﻴﺪنčīdan) Firdausī (Salemann/Shukovski 1889:53) Gußeisen (n.) Īrān 6073/2b, Rāhnamā-i dānišgāh III 155/2 Kanonengut (n.); Kanonenmetall (n.); Haïm 1931 Stückgut (n.) warum denn nicht? Beck 1942:48 Ḥāfiẓ (Dīvān 9/2, 17/6V., 35/4), Saʿdī (Būstān warum? 81) Weide (f.); Weiden (n.) Sanāʾī (Ḥadīqatuʾl-ḥaqīqat 31/13) Weideplatz (m.) LF 90/3
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
252 253
ﭼﺮا (ﭼﺮا ﮐﺮدن )روى
254 255 256 257 258 259
ﭼﺮا ﮐﻪ ﭼﺮا ﮔﺮﻳﺎﻧﻰ ﭼﺮا ﮔﺮﻳﻰ ﭼﺮات ﭼﺮاغ ﭼﺮاغ
260
ﭼﺮاغ ﺁوردن
261 262 263
ﭼﺮاغ ﺑﺮق ﭼﺮاغ ﺑﺮق ﭼﺮاغ روﺵﻦ ﺕﺮ را ﺵﻨﺎﺧﺘﻦ
264
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
če-rā čarā kardan (+Akk.; rūje) če-rā ke če-rā gerjān-ī če-rā gerjī če-rā-t čerāq čerāq
wozu? weiden; abweiden (was; auf)
Bū Šakūr Hidāyat (Iṣfahān 12/15f.), Haïm 1931:II 243a
weil warum weinst du? warum weinst du? warum dir Beleuchtung (f.) Lampe (f.)
čerāq āwardan
leuchten (wem)
Ḥāfiẓ (Dīvān 23/8, 50/2, 64/6) 1. Samuel 1/8 Minūčihrī (Daulatšāh (Taẕkira 41/7)) Manǧīk (LF 46/6) Nicolas 1887:I 424 Bū Šakūr, Tārīḫ-i Ṭabarī 11/21, Ḥāfiẓ (Dīvān 12/5, 29/6, 54/4), Beck 1914:43, Christensen 1918:30/12 Nicolas 1887:I 424
ﭼﺮاغ ﻻﻟﻪ
čerāq-e barq⁺ čerāq-e barq čerāq-e roušan-tar-rā šenāḫtan čerāq-e lāle
265 266 267 268
ﭼﺮاغ ﻡﻌﺪﻧﭽﻰ ﭼﺮاﻏﺎﻧﻰ ﭼﺮاﻏﺒﺎرﻩ ﭼﺮاﻏﭽﻰ
čerāq-e maʾdan⁺-čī⁺⁺ čerāqānī čerāq-bāre čerāqčī
269 270 271
ﭼﺮاﻏﻮارﻩ ﭼﺮاﮐﻪ ﭼﺮاﮔﺎﻩ
elektrisches Licht Glühlampe (f.) "die hellere Lampe kennen"; schweigen "die Lampe der Tulpe": das Rot der Wange Grubenlampe (f.) Beleuchtung (f.); Festbeleuchtung (f.) Leuchter (m.) Lichtputzer (m.); Lampenputzer (m.); Laternenanzünder (m.) Leuchter (m.); Lichtschirm (m.) denn Weide (f.); Weideplatz (m.)
272
ﭼﺮاﻧﺪن
273
ﭼﺮاﻧﻴﺪن
274
ﭼﺮب
275 276 277
ﭼﺮب زﺑﺎن ﭼﺮب زﺑﺎﻧﻰ ﭼﺮب ﺳﺨﻨﻰ
čerāqwāre če-rā-ke čarā-gāh <- >ﭼﺮانčarāndan <čarān-> (+Akk.) <- >ﭼﺮانčarānīdan <čarān-> (+Akk.) čarb čarb-zabān čarb-zabānī čarb-soḫanī
[Melzer gibt beim persischen Wort keine Rektion an.]
Hinz 1942:77, Romaskevič 1931:84/5 Nāmdār Bābā Afżal (Rubāʿīyāt 43/14) Morier 1905:335/16 Īrān 6427/3c Īrān 5784/1d, Hugo 2/5a, Smiles 136/23 GK 188 Hugo 54/23b, Bleibtreu 1894:184
weiden
GK 191 BA I 110/25a LF 6/2, Šaibānī 1314:I 34/5, 355/2, III 422/17, Īrān 6411/3e, GK 172 Phl 403/17
weiden
LF 92/3
fett
Smiles 42/19, Salemann/Shukovski 1889:82b+, GK 185 Haïm 1931 Haïm 1931 Šams-i Faḫrī (Lexicon 56/11)
zungenfertig Zungenfertigkeit (f.) Schmeichelei (f.)
1113
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
278 279 280 281
(ﭼﺮب ﮐﺮدن )ﺑﺎ ﭼﺮﺑﺶ ﭼﺮﺑﻮ ﭼﺮﺑﻰ
čarb kardan (+Akk.; bā) čarbeš/čarboš čarbū čarbī
282 283 284 285 286 287 288 289 290
ﭼﺮﺑﻰ ﺧﻮﮎ ﭼﺮﺑﻰ ﮐﺎﮐﺎﺋﻮ (ﭼﺮﺑﻴﺪن )ﺑﺮ ﭼﺮﺑﻰ…را ﭘﺎﮎ ﮐﺮدن ﭼﺮت ﭼﺮت زدن ﭼﺮت زدن ﭼﺮخ ﭼﺮخ
čarbī-je ḫūk čarbī-je kākāʾō <- >ﭼﺮبčarbīdan <čarb-> (bar) čarbī-je…-rā pāk kardan čort čort zadan čort zadan čarḫ čarḫ
291 292
ﭼﺮخ ﭼﺮخ
čarḫ čarḫ
293 294
ﭼﺮخ ﭼﺮخ
čarḫ čarḫ
Himmelsrad (n.) Hühnerhabicht (m.); Gänsehabicht (m.) Kragen (m.) (des Kleides) Rad (n.)
295
ﭼﺮخ
čarḫ
Schicksal (n.)
296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308
ﭼﺮخ ﭼﺮخ ﺁﺑﮕﻴﺮ ﭼﺮخ اﻧﮕﻮر ﻓﺸﺎرى ﭼﺮخ اﻳﻮان ﭼﺮخ ﭼﺎﻗﻮ ﺕﻴﺰ ﮐﻨﻰ ﭼﺮخ ﺧﺎﮎ ﮐﺶ ﭼﺮخ ﺧﻴﺎﻃﻰ ﭼﺮخ درﮔﺎﻩ ﭼﺮخ دﻧﺪاﻧﻪ دار ﭼﺮخ رو ﭼﺮخ رول ﭼﺮخ رﻳﺴﻤﺎن ﻟﻨﮕﺮ ﭼﺮخ زدن
čarḫ čarḫ-e āb-gīr čarḫ-e angūr-fešārī čarḫ-ejwān čarḫ-e čāqū-tīz-konī čarḫ-e ḫāk-keš čarḫ-e ḫajjatī⁺ čarḫ-dar-gāh čarḫ-e dandāne-dār čarḫ-rou čarḫ-e rūl⁺⁺⁺ čarḫ-e rīsmān-e langar čarḫ zadan
Winde (f.); Spill (n.) Schöpfrad (n.) Traubenpresse (f.); Kelter (f.) eine himmelhohe Vorhalle habend Schleiferrad (n.) Bagger (m.); Baggermaschine (f.) Nähmaschine (f.) dessen Hof dem Himmel ähnlich Kammrad (n.); Zahnrad (n.) fahrbar Lenkrad (n.) Ankerspill (n.); Schiffswinde (f.) sich drehen; wirbeln
einfetten (was; mit) Fett (n.) Fettigkeit (f.) Fett (n.) Schweinefett (n.) Kakaobutter (f.) übersteigen; übertreffen (was) entfetten (was) Schlummer (m.) einschlummern schlummern; ein Schläfchen halten Bogen (m.) (Waffe) Himmel (m.)
Bemerkung
1114 Quellenangaben Īrān 5789/3b, 6040/4f GK 29 A M (GK 185) Šams-i Faḫrī (Lexicon 42/1), Īrān 5707/1f, 5824/1b, 5848/1f, Īrānšahr IV 379/25 Īrān 6427/3c Armaġān XVIII 304/11 Īrān 5972/3a Nicolas 1887:I 325 Ramażānī 1315:80/12 Hidāyat (Iṣfahān 9/20, Sāya u raušan 38/4) Šams-i Faḫrī (Lexicon 26/10, 12) Šams-i Faḫrī (Lexicon 26/10, 11, 69/10, 91/8), Ḥāfiẓ (Dīvān 32/2, 46/4, 54/3), ʿUnṣurī Vz. 21/1, Ġanī (BA I 2/13b), Niẓāmī (Maḫzanuʾlasrār 6/12), MF I I/17 Muvaffaq (Kitābuʾl-abnīya 2/4) Haïm 1931 Šams-i Faḫrī (Lexicon 26/10, 13) Ḥāfiẓ (Dīvān 45/7), Īrān 5824/1c, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 2/24a Ḥāfiẓ (Dīvān 199/3), Masʿūd Saʿd Salmān (JRAS 1915:704/1) Nicolas 1887:I 150 Litt 135 Haïm 1931:II 760b Vost 1905:140/7 Haïm 1931 Īrān 6040/4d Īrān 6405/4g MF I I/2 Rāhnamā-i dānīšgāh III 116/17 Šaibānī 1314:I 24/24 D 120 Nicolas 1887:I 150 Hidāyat (Sih qaṭra ḫūn 70/4), Haïm 1931:I
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
309 310 311 312 313 314 315 316
ﭼﺮخ زدﻩ ﭼﺮخ ﺳﮑﻪ زﻧﻰ ﭼﺮخ ﺵﺮاب ﺳﺎزى ﭼﺮخ ﻋﺮاﺑﻪ ﭼﺮخ ﻓﻠﮏ ﭼﺮخ ﮐﻮزﻩ ﮔﺮى ﭼﺮخ ﻳﺪﮐﻰ ﭼﺮﺧﺎﻧﺪن
317
(ﭼﺮﺧﺎﻧﻴﺪن )ﺑﺪور
318 319 320
ﭼﺮﺧﭽﻰ ﭼﺮﺧﭽﻰ ﭼﺮﺧﺴﺎز
321
ﭼﺮﺧﺴﺎزى
322
ﭼﺮﺧﺸﺖ
323 324 325 326 327 328 329 330 331
ﭼﺮﺧﮑﺎر ﭼﺮﺧﮑﺎرى ﭼﺮﺧﻢ ﺑﮑﺸﺪ ﭼﺮﺧﻮار ﭼﺮﺧﻪ ﭼﺮﺧﻪ ﭼﺮﺧﻪ (ﭼﺮﺧﻰ زدن )دور (ﭼﺮﺧﻴﺪن )ﺑﺪور
332 333 334
ﭼﺮز ﭼﺮس ﭼﺮس
335 336
ﭼﺮﺳﻰ ﭼﺮغ
čarsī čarq
337
ﭼﺮغ
čarq
čarḫ-zade čarḫ-e sekke⁺-zanī čarḫ-e šarāb⁺-sāzī čarḫ-e arābe⁺ čarḫ-e falak⁺ čarḫ-e kūzegarī čarḫ-e jadakī <- >ﭼﺮخčarḫāndan <čarḫ-> (+Akk.) <- >ﭼﺮخčarḫānīdan <čarḫ-> (bedour⁺-e) čarḫčī čarḫčī čarḫ-sāz čarḫ-sāzī čarḫošt čar-kār čar-kārī čarḫ-am be-košad čar-wār čarḫe čarḫe čarḫe čarḫ-ī zadan (dour⁺-e) <- >ﭼﺮخčarḫīdan <čarḫ-> (bedour⁺-e) čarz čars čars
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben 307b Īrān 6466/3b Nicolas 1887:II 119
sich drehend; strudelnd Prägemaschine (f.) Traubenpresse (f.); Kelter (f.) Wagenrad (n.) das Rad des Himmels Töpferscheibe (f.); Drehscheibe (f.) Ersatzrad (n.) wirbeln; drehen
Hugo 52/16b Rūmī (Vierzeiler 15/1), Saʿdī (Būstān 72) Haïm 1931:II 220b D 122 Haïm 1931:II 753b
sich drehen (um)
Pāzārgād 1315:372/23f.
Plänkler (m.) Späher (m.) Radmacher (m.); Stellmacher (m.); Wagner (m.) Radmacherei (f.); Stellmacherei (f.); Wagnerhandwerk (n.) Kelter (f.); Presse (f.) (Platz, wo die Trauben zertreten wurden) Radmacher (m.)* Radmacherei (f.) das Schicksal tötet mich wie ein Rad Garnwinde (f.) Haspel (f.) Spule (f.) im Kreise herumgehen (um) sich drehen (um)
GK 178 Morier 1905:211/6 Haïm 1931
Trappe (f.) (Vogel) Haschischpille (f.) Kelter (m.); Presse (f.) (Platz, wo die Trauben zertreten werden) Hanfsaftraucher (m.) Gänsehabicht (m.); Hühnerhabicht (m.) Habicht (m.)
Kaihān 1311:III 327 Šams-i Faḫrī (Lexicon 15/1, 6), LF 107/9 Īrān 6010/4a Naubaḫt 1343:203/15 Masʿūd Saʿd Salmān (Browne 1905a:704/1) GK 191 Nicolas 1887:I 375 LF 8/11, Nicolas 1887:I 375 (Nicolas 1887:I 374) Ramażānī 1315:66/15f. Īrān 6073/3d, 6405/1d, Rāhnamā-i dānišgāh Verzeichnis II 3/25b FR I 29/16, Masʿūd Saʿd Salmān (FA 7/3b) EdI I 724b LF 11/9 Morier 1905:286/10 Haïm 1931 Nicolas 1887:I 93
1115
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
Bemerkung
Ẓahīr Faryābī (FA 7/30a), Masʿūd Saʿd Salmān (FA 7/2b) FR I 32/12, Īrān 6423/2e Nicolas 1887:I 272 Šams-i Faḫrī (Lexicon 19/2), LF 19/16, Nicolas 1887:I 279 (Umgangssprache) Nicolas 1887:II 51 Nicolas 1887:I 279 Nicolas 1887:I 465 Nicolas 1887:I 192 [Melzer versieht Nicolas 1887:I 107, 465 den ganzen Eintrag mit einem Fragezeichen.] Haïm 1931:II 743b Nicolas 1887:I 199 Salemann/Shukovski 1889:95, Wahrmund 1898:I 151 Rāhnamā-i dānišgāh IX 34/14 Armaġān XIX 350/15, 351/11 Haïm 1931 Firdausī (Dorn 1875:187a) LF 10/15, Nicolas 1887:I 289, Rosen 1925:46 Haïm 1931 Sāln P 1315:217/5 Šams-i Faḫrī (Lexicon 12/18) Pāzārgād 1315:368/6, Hugo 64/28b, D 126 Hugo 61/24a Hinz 1942:53, Wahrmund 1898:I 226 Nicolas 1887:I 115 Nicolas 1887:I 145 Morier 1905:215/3, Haïm 1931, (GK 193) (= ﺟﺮﻳﮏǧarīk) Morier 1905:240Fn. Goethe 1317:59/9 Firdausī (GK 198) Īrān 6033/4a [Melzer gibt keine Īrān 6450/3d Übersetzung an.]
338
ﭼﺮغ
čarq
Sperber (m.)
339 340 341
ﭼﺮﮎ ﭼﺮﮎ ﭼﺮﮎ
čerk čerk čerk
Eiter (m.) Schmierfink (m.); Schmutzfink (m.) Schmutz (m.)
342 343 344 345 346
ﭼﺮﮎ ﭼﺮﮎ ﭼﺮﮎ ﺵﺪن ﭼﺮﮎ ﻓﻠﺰات ﭼﺮﮎ ﮐﺮدن
čerk čerk čerk šodan čerk-e felezzāt⁺ čerk kardan (+Akk.)
schmutzig Unrat (m.) sich beschmutzen Metallschaum (m.) beschmutzen
347 348 349
ﭼﺮﮎ ﮔﻮش ﭼﺮﮐﺲ ﭼﺮﮐﻦ
čerk-e gūš čerkes čerken
Ohrenschmalz (n.) Tscherkesse (m.) schmutzig
350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368
ﭼﺮﮐﻰ ﭼﺮﮐﻴﻦ (ﭼﺮﮐﻴﻦ ﻧﻤﺎ)ى ﭼﺮم ﭼﺮم ﭼﺮم ﺕﻴﻎ ﺕﻴﺰ ﮐﻨﻰ ﭼﺮم ﮔﺎو ﭼﺮم ﻡﻮزﻩ ﭼﺮﻡﻰ ﭼﺮﻡﻴﻦ ﭼﺮﻧﺪ ﭼﺮﻧﮕﮏ ﭼﺮﻳﺪن ﭼﺮﻳﺪن ﭼﺮﻳﮏ ﭼﺴﺎن ﭼﺴﺎن ﭼﺴﺐ ﭼﺴﺐ دار
čerkī čerkīn čerkīn-namā(j) čarm čarm čarm-e tīq-tīz-konī čarm-e gāw čarm-e mūze čarmī čarmīn čarand čarangak <- >ﭼﺮčarīdan <čar-> (+Akk.) <- >ﭼﺮčarīdan <čar-> čarīk če-sān če-sān časb časb-dār
1116
eiterig eiterig schmutzig erscheinend Fell (n.) Leder (n.) Streichriemen (n.) Rindsleder (n.) Schuhleder (n.) ledern ledern Unsinn (m.) Feigenfresser (m.) (Vogel) abgrasen; abweiden weiden; grasen wie! wie geartet? Klebezettel (m.)
Quellenangaben
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
369
ﭼﺴﺒﺎﻧﺪن
370
(ﭼﺴﺒﺎﻧﺪن )ﺑﺮ روى
371 372
ﭼﺴﺒﺎﻧﻴﺪن (ﭼﺴﺒﺎﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388
ﭼﺴﺒﻨﺎﮎ ﭼﺴﺒﻨﺎﮐﻰ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻰ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﻰ ﭼﺴﺒﻨﺪﻩ ﭼﺴﺒﻴﺪﮔﻰ ﭼﺴﺒﻴﺪن ﭼﺴﺒﻴﺪن ﭼﺴﺒﻴﺪن (ﭼﺴﺒﻴﺪن )ﺑﺎ (ﭼﺴﺒﻴﺪن )ﺑﺮ (ﭼﺴﺒﻴﺪن )ﺑﻪ (ﭼﺴﺒﻴﺪن )ﺑﻪ (ﭼﺴﺒﻴﺪن )…را (ﭼﺴﺒﻴﺪﻩ )ﺑﻪ ﭼﺴﭙﺎﻧﺪن
389
ﭼﺴﭙﺎﻧﺪن
390
ﭼﺴﭙﺎﻧﻴﺪن
391
ﭼﺴﭙﺎﻧﻴﺪن
392 393
ﭼﺴﭙﻴﺪﮔﻰ ﭼﺴﭙﻴﺪن
394 395
ﭼﺴﭙﻴﺪن (ﭼﺴﭙﻴﺪن )ﺑﻪ
396
ﭼﺴﺖ
<- >ﭼﺴﺒﺎنčasbāndan <časbān-> (+Akk) <- >ﭼﺴﺒﺎنčasbāndan <časbān-> (+Akk; bar rūj-e) <- >ﭼﺴﺒﺎنčasbānīdan <časbān-> <- >ﭼﺴﺒﺎنčasbānīdan <časbān-> (+Akk.; be) časb-nāk časb-nākī časbandegī časbandegī časbande časbīdegī <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> (bā) <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> (bar) <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> (be) <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> (be) <- >ﭼﺴﺐčasbīdan <časb-> (…rā) časbīde (be) <- >ﭼﺴﭙﺎنčaspāndan <časpān-> (+Akk.) <- >ﭼﺴﭙﺎنčaspāndan <časpān-> (+Akk.) <- >ﭼﺴﭙﺎنčaspānīdan <časpān-> (+Akk.) <- >ﭼﺴﭙﺎنčaspānīdan <časpān-> (+Akk.) časpīdegī <- >ﭼﺴﭗčaspīdan <časp-> <- >ﭼﺴﭗčaspīdan <časp-> <- >ﭼﺴﭗčaspīdan <časp-> (+Akk.; be) čost
Deutsch
Bemerkung
Quellenangaben
zukleben
Farh 24/9
kleben (was; auf/an)
Farh 94/22
kleben pressen (was; an)
Pāzārgād 1315:478/21
klebrig Klebrigkeit (f.) Kleben (n.) Klebrigkeit (f.) zäh Kleben (n.) aneinanderkleben; zusammenkleben festhalten; hangen (an) sich verkleben zusammenhängen (mit) haften (an) hangen (an) kleben; kleben bleiben (an) sich anklammern (an) haftend (an) leimen; kleben
(Christensen 1918:37/6) Hugo 72/9b, Nicolas 1887:I 278 Phl 399/27 Nicolas 1887:I 211
verkitten; zusammenkitten
Nicolas 1887:II 67
leimen; kleben
Nicolas 1887:I 211
verkitten; zusammenkitten
Nicolas 1887:II 67
Ankleben (n.) kleben; haften
Nicolas 1887:I 210 Šams-i Faḫrī (Lexicon 33/17), Christensen 1918:37/6 Nicolas 1887:I 211 Nicolas 1887:I 428
zusammenkleben kleben (was; an) behende; flink; schnell; gewandt
Anīrān 46/5, Īrān 6432/1e Haïm 1931:II 743b Haïm 1931 Armaġān XVII 335/25 Armaġān XVII 333/1 Pāzārgād 1315:518/24, 519/1 Smiles 181/26 Pāzārgād 1315:519/1 Varāvīnī (Marzbānnāma 207/23Fn.) FA 11/2b
Šams-i Faḫrī (Lexicon 14/18, 19, 15/20), FR I 33/14, Ḥāfiẓ (Dīvān 20/6), Nicolas 1887:I 32
1117
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
Deutsch
397 398
ﭼﺴﺖ ﭼﺴﺖ
čost čost
lebhaft rasch; schnell; hurtig
399 400 401
ﭼﺴﺖ ﭼﺴﺘﻰ ﭼﺴﺘﻰ
čost čostī čostī
rüstig Behendigkeit (f.); Gewandtheit (f.) Geschwindigkeit (f.); Schnelligkeit (f.)
402 403
ﭼﺸﺎﻧﺪن (…را/ﭼﺸﺎﻧﻴﺪن )ﺑﻪ
404
ﭼﺸﻢ
405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416
ﭼﺸﻢ ﭼﺸﻢ ﭼﺸﻢ ﭼﺸﻢ ﭼﺸﻢ ﭼﺸﻢ اﺡﻮال ﭼﺸﻢ ﺁﻏﻴﻞ ﭼﺸﻢ ﺁن داﺵﺘﻦ ﮐﻪ (ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز )از ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز زﻳﺒﺎﺋﻰ را درﺳﺖ ﮐﺮدن ﭼﺸﻢ ﺑﺪ ﭼﺸﻢ ﺑﺮ ﺧﻮان ﺕﻮام
417 418
ﭼﺸﻢ ﺑﺮﺑﺴﺘﻪ (ﭼﺸﻢ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻦ )از
419 420 421 422
(ﭼﺸﻢ ﺑﺮهﻢ زدن )از ﭼﺸﻢ ﺑﻨﺪ ﭼﺸﻢ ﺑﻨﺪﮎ ﭼﺸﻢ ﺑﻬﺮ ﺟﺎﻧﺐ ﭼﺮاﻧﻴﺪن
423 424
ﭼﺸﻢ ﺑﻬﻢ ﺑﺴﺘﻦ ﭼﺸﻢ ﭘﺰﺵﮏ
<- >ﭼﺸﺎنčašāndan <čašān-> <- >ﭼﺸﺎنčašānīdan <čašān-> (+Akk.; be/…rā) čašm/češm
čašm čašm čašm čašm čašm čašm-ahwāl⁺ čašm-āqīl čašm-e ān dāštan ke čašm-andāz (az) češm-andāz-e zībāʾī-rā dorost kardan čašm-e bad čašm bar ḫān-e to-am
Bemerkung
1118 Quellenangaben Nicolas 1887:I 437 Nicolas 1887:I 20, 384, Wahrmund 1898:I 243 Nicolas 1887:I 393 Nicolas 1887:I 32 Nicolas 1887:I 20
(= ﭼﺸﺎﻧﻴﺪنčašānīdan) kosten lassen (was; wen); zu kosten geben (was; wem) Auge (n.)
Blick (m.)* der böse Blick Erwartung (f.); Hoffnung (f.) recht gerne zu Befehl! schielend scheeler Blick (m.); Zornblick (m.) erhoffen, daß Aussicht (f.) (auf) schöne Aussicht bieten*
der böse Blick ich habe die Augen auf deinen Tisch (gerichtet) čašm bar-baste mit geschlossenen Augen die Augen abwenden; wegschauen čašm bar-gereftan (az) (von) čašm bar-ham zadan (az) verzichten (auf) čašm-band Scheuklappe (f.); Scheuleder (n.) čašm-bandak Versteckspiel (n.)* čāšm be-har ǧāneb⁺ die Augen nach allen Seiten schweičarānīdan fen lassen čašm be-ham bastan blinzeln čašm-pezešk Augenarzt (m.)
ʿAṭṭār (Nicholson 1906:342), Qurʾān 2/48, Q Kp 2/19, 3/3 LF 62/22, Bū Šakūr, Tārīḫ-i Ṭabarī 6/3, Ḥāfiẓ (Dīvān 3/8, 11/7, 13/10), Farālāvī (MF I 65/23), Īrān 6411/3b, Salemann/Shukovski 1889:95, GK 24 Ḥāfiẓ (Dīvān 26/9) Ḥāfiẓ (Dīvān 27/5, 29/6, 33/2) Īrān 6009/1a Hugo 54/31a Litt 65 Nicolas 1887:I 122 Šams-i Faḫrī (Lexicon 88/1, 3) Morier 1905:230/12 Hidāyat (Iṣfahān 12/16, 32/13) Īrān 6466/1f. Ḥāfiẓ (Dīvān 75/5) Ǧāmī (FA 300/1a) Šams-i Faḫrī (Lexicon 55/15) Īrān 6034/3c Nizārī (FA 683/7b) Phl 415/9 Nicolas 1887:I 151 Morier 1905:340/9 Nicolas 1887:I 204 Hinz 1937:691Nw.
tsche چ №
Farhangnevīs Persisch Präs.-Stamm Transkription
425
ﭼﺸﻢ ﭘﻨﺎم
426 427 428
ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺵﻰ (ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺵﻰ )از (ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺵﻰ )از
čašm-pūšī čašm-pūšī : ū<*ō (az) čašm-pūšī (az)
429 430 431 432 433 434
(ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺵﻴﺪن )از ﭼﺸﻢ ﺕﻨﮓ ﭼﺸﻢ ﺧﻴﺮﻩ ﮐﺮدن ﭼﺸﻢ داﺵﺖ ﭼﺸﻢ داﺵﺖ ﭼﺸﻢ داﺵﺘﻦ
čašm pūšīdan (az) čašm-tang čašm ḫīre kardan čašm-dāšt čašm-dāšt čašm dāštan (+Akk.)
435 436 437 438 439 440 441 442 443
(ﭼﺸﻢ داﺵﺘﻦ )ﮐﻪ (ﭼﺸﻢ دوﺧﺘﻦ )ﺑﺮ ﭼﺸﻢ را زدن ﭼﺸﻢ زﺧﻢ ﭼﺸﻢ زﺧﻢ ﭼﺸﻢ ﺻﺮاﺡﻰ ﭼﺸﻢ ﮔﺸﻮدﮔﻰ ﭼﺸﻢ ﻡﺮا ﭼﺸﻢ هﺎرا ﺑﺮهﻢ زدن
444
ﭼﺸﻢ هﺎراﺑﺮهﻢ زدن
445 446 447 448 449
ﭼﺸﻢ …را ﺑﺴﺘﻦ ﭼﺸﻤﺎن ﭼﺸﻤﺎن ﺁﺑﻰ ﭼﺸﻤﺎن ﮔﻴﺮﻧﺪﻩ ﭼﺸﻤﺎﻧﺶ زاغ
čašm dāštan (ke) čašm dūḫtan (bar) čašm-rā zadan čašm-zaḫm čašm-e zaḫm čašm-e sorāhī⁺ čašm-gošūdegī čašm-e ma-rā čašm-hā-rā bar-ham zadan čašm-hā-rā bar-ham zadan češm-e …rā bastan čašm-ān⁺ češm-ān-e ābī češmān-e gīrande čašm-ān-aš zāq
450 451 452 453 454 455 456
(ﭼﺸﻤﭙﻮﺵﻰ ﮐﺮدن )از (ﭼﺸﻤﭙﻮﺵﻰ ﮐﺮدن )از (ﭼﺸﻤﭙﻮﺵﻰ ﮐﺮدن )از (ﭼﺸﻤﭙﻮﺵﻰ ﮐﺮدن )از ﭼﺸﻤﺖ روﺵﻦ ﭼﺸﻤﮏ ﭼﺸﻤﮏ زدن
čašm-panām
čašm-pūšī kardan (az) čašm-pūšī kardan (az) čašm-pūšī kardan (az) čašm-pūšī kardan (az) čašm-at roušan čašmak čašmak zadan
Deutsch Talisman (m.) (gegen den bösen Blick*) Nachsicht (f.) Übersehen (n.) (wessen) Verzicht (m.) (auf); Absehen (n.) (von) abstehen (von) schlitzäugig die Augen blenden Erwartung (f.) Hoffnung (f.) abwarten; erwarten (was)
Bemerkung
Quellenangaben Šams-i Faḫrī (Lexicon 90/12) Haïm 1931:II 229a Īrān 6053/1d Īrān 6053/1d
hoffen (daß) die Augen heften; starren (auf) blenden (Sonne) böser Blick der böse Blick die Mündung der Flasche Findigkeit (f.) meinem Auge mit den Augen zwinkern
Īrān 6023/1c, Īrānšahr IV 84/13 Šaibānī 1314:I 83/22 Nicolas 1887:I 417 Malkum-Ḫān 1340:6/9 Nicolas 1887:I 86 Tārīḫ-i Ṭabarī 474/7, Kasravī 1304:4/18, Malkum-Ḫān 1340:6/9 Īrān 6058/2b Šarq 690/25 Hinz 1942:68 Šams-i Faḫrī (Lexicon 27/9) BA I 107/3b, Ḥāfiẓ (Dīvān 199/10) Ḥāfiẓ (Dīvān 57/3) Morier 1905:164/16 Ḥāfiẓ (Dīvān 71/2) Hugo 78/17b
mit den Augen zwinkern
Hugo 78/15b
die Augen verbinden (wem) an beiden Augen blaue Augen stechende* Augen "seine Augen die einer Krähe": seine Augen blaugrau absehen (von); verzichten (auf) die Augen verschließen (vor) entsagen (wem) meiden (was) dein Auge möge hell sein Augenzwinkern (n.) blinzeln
Īrān 6558/1f, Morier 1905:264/1 ʿAṣṣār (FŠ I 10) Īrān 6479/2c Īrānšahr II 729/5 Morier 1905:218/22 Schiller 32/17 Īrānī 1312:90/17, Īrān 6427/3b Schiller 73/19f., 102/19 Schiller 54/5 Morier 1905:258/6 GK 175 Hidāyat (Sāya u raušan 14/6)
1119
tsche چ №
Uto v. Melzers persisch-deutsches Wörterbuch Persisch Präs.-Stamm Transkription
457 458 459 460 461 462
(ﭼﺸﻤﮏ زدن )ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻮار ﭼﺸﻤﻮان ﭼﺸﻤﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﭼﺸﻤﻪ
463 464 465
ﭼﺸﻤﻪ ﭼﺸﻤۀ ﺁب ﭼﺸﻤۀ ﺡﻴﻮان
466 467 468 469 470 471
ﭼﺸﻤۀ روﺵﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﺳﺎر ﭼﺸﻤۀ ﺳﺎر ﭼﺸﻤۀ ﺳﻮزن ﭼﺸﻤۀ ﻡﻌﺪﻧﻰ ﭼﺸﻤﻬﺎى ﺧﻮد ﺧﻤﺎر ﮐﺮدن
472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482
ﭼﺸﻤﻰ دادن (ﭼﺸﻤﻰ وا ﮐﺮدن )از ﭼﺸﻤﻴﺰ ﭼﺸﻤﻴﺰج ﭼﺸﻤﻴﺰﮎ ﭼﺸﻤﻴﮋﻩ ﭼﺸﻢ… ﮐﻨﺪن ﭼﺸﻢ…را ﺧﺎﻟﻰ ﮐﺮدن ﭼﺸﻨﺪﻩ ﭼﺸﻴﺪﮔﻰ (ﭼﺸﻴﺪن )از
483 484 485 486 487
(ﭼﺸﻴﺪن )از ﭼﻄﻮر ﭼﻄﻮر ﭼﻄﻮر هﺴﺘﻴﺪ ﭼﻎ
Deutsch
čašmak zadan (be) čašmwār čašmwān čašme čašme čašme
zublinzeln (wem) (wie das Auge)
čašme čašme-je āb čašme-je hejwān⁺
Quellsee (m.) Quelle (f.); Quell (m.) Lebensquell (m.)
čašme-je roušan čašme-sār čašme-je sār čašme-je