M e t haar r o m a n s over D e v e r r y e n het W e s t l a n d v e r w i e r f K a t h a r i n e Kerr w e r e l d w i...
147 downloads
953 Views
3MB Size
Report
This content was uploaded by our users and we assume good faith they have the permission to share this book. If you own the copyright to this book and it is wrongfully on our website, we offer a simple DMCA procedure to remove your content from our site. Start by pressing the button below!
Report copyright / DMCA form
M e t haar r o m a n s over D e v e r r y e n het W e s t l a n d v e r w i e r f K a t h a r i n e Kerr w e r e l d w i j d een m i l j o e n e n p u b l i e k - een w e l v e r d i e n d s u c c e s . De v e r h a l e n z i j n o n v e r g e t e l i j k m o o i , vol m o e d i g e a v o n t u r e n , t i j d l o z e l i e f d e , b e n a u w e n d e strijd e n z u i v e r e m a g i e . Via h a a r h o o f d p e r s o n e n - o n d e r w i e de i n n e m e n d e Jill, de magiër Nevyn en de woesteling Rhodry Maelwaedd - b r e n g t Kerr een w e r e l d tot leven w a a r l i e f d e , eer en a v o n t u u r de g r e n z e n v a n tijd en ruimte overschrijden.
QeVerry TWEEDE
BOEK
Maanduister
-
D e M a a n g o d i n h e e f t t w e e g e z i c h t e n , z o leert d e g e s c h i e d e n i s v a n D e v e r r y , het ene v a n l i e f d e e n een v o o r s p o e d i g e o o g s t , en het a n d e r e van de t i r a n n i e k e , m a c h t s b e l u s t e h e e r s e r e s . En, z o w o r d t g e f l u i s t e r d , er is n o g een d e r d e g e z i c h t , een u i t z o n d e r l i j k w r e e d , dat g e n o e g e n s c h e p t in o o r l o g en v e r w o e s t i n g . D i t d e r d e g e z i c h t , dat v a n d e m e e d o g e n l o o s w r e d e M a a n g o d i n , m a n i f e s t e e r t z i c h n a d r u k k e l i j k als zij d e j o n g e G w e n i v e r o p e i s t met d e b e l o f t e van h a a r een l e g e n d e te z u l l e n m a k e n , v o o r o p g e s t e l d dat zij de M a a n g o d i n e e u w i g t r o u w zal b l i j v e n . 'Fantasy
op
zijn
ISHN
best/-
ElfFantasy
'>7K.'MI-.MS-lh
4
Luitin gh
:> I
fantasy
Magazine
KATHARINE
KATHARINE KERR
e
KERR R
(T>
TWEEDE
BOEK
Maanduister
TWEEDE
BOEK
Maanduister
Luitingh fantasy
Vijfde © All ©
druk
1987 rights 1996,
Uitgeverij Alle
Katharine
1008
Nederlandse
Luitingh
rechten
-
vertaling
Sijthoff B.V.,
Amsterdam
voorbehouden
Oorspronkelijke Vertaling:
Kerr
reserved
Ytje
titel:
Darkspell
Holwerda
Omslagontwerp: Omslagillustratie:
Mariska
Kaarten:
Eleanor
Kostyk
ISBN
978
90
1675
NUR
3 34
Z45
Cock
Geoff Taylor
www.bockenwereld.com
9
8c
www.dromen-demonen.nl
Voor
mijn
gesneuveld kwaad
vader,
toen dan
bij
Sgt. vocht
alles
John om
wat
Carl Europa
een
Brahtin te
(1918-1944),
bevrijden
romanschrijver
kan
van
die een
verzinnen.
is erger
DANKBETUIGINGEN
D u i z e n d m a a l dank aan al mijn v r i e n d e n en f a m i l i e l e d e n , te t a l r i j k om op te n o e m e n , die m i j n a a n v a l l e n van v e r s t r o o i d h e i d , m i j n p e r i o d e n van v e r w o e d schrijven en m i j n bezetenheid voor deze f a n t a s i e w e r e l d v o o r lief m o e s t e n n e m e n . M i j n dank gaat echter in de eerste plaats uit naar m i j n man, H o w a r d Kerr, die tenslotte met mij moet samenleven w a n n e e r ik schrijf.
AANWIJZINGEN
VOOR
DE
UITSPRAAK
De taal die in D e v e r r y w o r d t g e s p r o k e n is een P - K e l t i s c h e taal. s c h o o n n a u w v e r w a n t aan het W e l s h ,
het B r e t o n s e n het C o r n i s h ,
het beslist niet i d e n t i e k aan elk v a n deze om nooit
als z o d a n i g w o r d e n
sen: edel e n g e w o o n . ne
is
levende t a l e n en mag d a a r -
beschouwd.
w o r d e n door Deverriaanse
KLINKERS
Of-
s c h r i j v e r s v e r d e e l d in t w e e klas-
Edele k l i n k e r s h e b b e n t w e e u i t s p r a k e n ; g e w o -
m a a r één.
A z o a l s in elan als h i j
lang is; een k o r t e r e versie v a n d e z e l f d e k l a n k
z o a l s in hak, als h i j k o r t is. 0
z o a l s in boon bij
een lange, z o a l s in pot bij
W s o m s m e t een lange,
Y als in de / v a n machine bij te
een k o r t e k l a n k .
s o m s m e t een k o r t e o e - k l a n k . een lange, ais de e in boter bij
een k o r -
klank.
E zoals
in pen.
1 zoals
pin.
U zoals
dun.
in
K l i n k e r s z i j n d o o r g a a n s lang i n b e k l e m t o o n d e niet b e k l e m t o o n d e .
Als dat de l a a t s t e letter v a n een w o o r d is, is hij tergreep
b e k l e m t o o n d is
TWEEKLANKEN
hebben
AE als de
ee in meent.
Al
beige.
als
AU als
in
de au
in
lettergrepen; kort in
Y is de v o o r n a a m s t e u i t z o n d e r i n g op deze regel.
nauw.
a l t i j d lang, of de let-
of niet.
g e w o o n l i j k een v a s t e
uitspraak.
EO als een c o m b i n a t i e v a n eh en o. E W z o a l s in het W e l s h , IE
een c o m b i n a t i e v a n eh en oe
in pier.
als
OE als de oy in
boy.
UI als de oei in boei. OI is n o o i t een t w e e k l a n k ,
NB.
m a a r b e s t a a t uit t w e e a p a r t e
klan-
ken, z o a l s in de n a a m B e n o i c ( B E H N - o - i k ) . z i j n g r o t e n d e e l s h e t z e l f d e ais
MEDEKLINKERS
volgende
in het Engels,
met de
uitzonderingen:
C is altijd hard z o a l s in kat. G is a l t i j d hard z o a l s in goal. DD is de E n g e l s e f f c - k l a n k , a l t i j d s t e m h e b b e n d , z o a l s in het Engelse mother. N . B . : R
dd en th w o r d e n altijd als enkele
letters b e s c h o u w d .
w o r d t zwaar gerold.
RH is een s t e m l o z e R, zo o n g e v e e r u i t g e s p r o k e n alsof hij ry zelf hr w e r d g e s p e l d . w o r d t in Eldidd DW,
in D e v e r -
H e t o n d e r s c h e i d is n a u w e l i j k s m e r k b a a r ,
en
steeds v a k e r v e r w a a r l o o s d .
GW en T W z i j n m e e s t e n t i j d s a f z o n d e r l i j k e k l a n k e n , z o a l s d o o r -
g a a n s in twit,
m a a r er z i j n u i t z o n d e r i n g e n .
Y is n o o i t een m e d e k l i n k e r . I v o o r een z e l f s t a n d i g
n a a m w o o r d aan het b e g i n v a n een w o o r d
d i e n s t als m e d e k l i n k e r , uitgesproken DUBBELE
als
het
z o a l s in het m e e r v o u d e i n d e -ion, yawn.
Engelse
MEDEKLINKERS
doet
dat w o r d t
worden,
in t e g e n s t e l l i n g t o t in het Engels,
beide d u i d e l i j k u i t g e s p r o k e n .
B e d e n k e c h t e r dat D D e n R R als enke-
le letters w o r d e n b e s c h o u w d ,
e v e n a l s de t w e e ' m ' s ' in de n a a m v a n
de HET
god
Wmm.
ACCENT
ligt d o o r g a a n s
op de
voorlaatste
lettergreep,
m a a r sa-
m e n g e s t e l d e w o o r d e n e n p l a a t s n a m e n v o r m e n v a a k een u i t z o n d e r i n g op deze regel. Ik h e b over het geheel g e n o m e n z o w e l E l f e n - als B a r d e k s e n a m e n bew e r k t v o l g e n s het b o v e n s t a a n d e
s p e l l i n g s s y s t e e m dat v o o r a l zeer goed
op het B a r d e k i a a n s toe te p a s s e n is.
Wat de E l f e n t a a l b e t r e f t zou het
in een b o e k als dit niet alleen v e r w a r r e n d w e r k e n m a a r ook re wet e n s c h a p p e l i j k zijn om
de volledige w e r k w i j z e te hanteren w a a r m e e
g e l e e r d e n deze u i t e r s t v e r f i j n d e en g e n u a n c e e r d e taal p r o b e r e n te verklaren.
V o o r het g e m i d d e l d e
menselijke
die t u s s e n d e diverse A - k l a n k e n v e r l o r e n .
oor g a a n v e r s c h i l l e n
zoals
W a a r o m z o u d e n w e pro-
beren die in druk z i c h t b a a r te m a k e n ? De lezer moet echter wel bed e n k e n dat de k l e m t o o n bij w o o r d e n in de E l f e n t a a l heel a n d e r s ligt dan bij D e v e r r i a a n s e en Bardekse w o o r d e n . A a n g e z i e n in de Elfentaal de w o o r d e n veelal aan elkaar w o r d e n geregen, w o r d t in de diverse o n d e r d e l e n van een naam de n a d r u k soms eerder op hun betekenis gelegd dan op hun plaats in het p a t r o o n van de l e t t e r g r e p e n . C a n b a r a m e l i m b i j v o o r b e e l d , dat is samengesteld uit de e e n h e d e n v o o r ruig + n a a m a a n d u i d i n g + rivier, w o r d t u i t g e s p r o k e n als C A H N BAHR-ah-MEH-lim.
13
PROLOOG WINTER, Elk licht v e r o o r z a a k t een s c h a d u w .
1062 De
d w e o m e r d o e t dat ook.
S o m m i g e n staan g r a a g in het licht; a n d e r e n in de d u i s t e r n i s .
Wees
u er a l t i j d v a n b e w u s t dat ge de p l a a t s w a a r ge staat zelf k u n t k i e z e n , en laat u niet o n g e m e r k t b e s l u i p e n d o o r de Het
Geheime
Boek
van
Cadwallon
de
schaduw...
Druïde
Z
e k w a m e n b i j e e n diep in de B i n n e n w e r e l d e n , op een plaats die alleen b e r e i k b a a r was voor hen die de essentie van de d w e o m e r b e h e e r s t e n . H u n s t o f f e l i j k e lichamen lagen in diverse steden van het k o n i n k r i j k D e v e r r y in t r a n c e , z o d a t hun geesten vrij w a r e n om een n i e u w e g e d a a n t e aan te n e m e n en de verre reis te m a k e n naar het o e r o u d e e i k e n b o s dat zich uitstrekte o n d e r een o m f l o e r s t e , a a n g e n a m e zon. G e d u r e n d e wel duizend j a a r hadden zoveel d w e o m e r m e e s t e r s dat bos in hun v e r b e e l d i n g gezien, het zich met hun g e o e f e n d e geest v o o r g e s t e l d en het onder elkaar tot in de kleinste b i j z o n d e r h e d e n b e s p r o k e n , dat het beeld i n m i d d e l s op het astrale niveau een eigen leven w a s gaan leiden. Her was er altijd als degenen die wisten hoe ze het m o e s t e n b e r e i k e n e r n a a r t o e k w a men D e g e n e n die er s a m e n k w a m e n h a d d e n een e e n v o u d i g e g e d a a n t e v o o r hun geest g e k o z e n . H u n gezicht leek op hun f y s i e k e gezicht, m a a r hun lichaam w a s slank, w o n d e r l i j k smal, en gehuld in een gestileerde versie van hun g e w o n e kleren; de m a n n e n in witte brigga en h e m d e n , de v r o u w e n in witte, e n k e l l a n g e j u r k e n . De kleur wit had geen b i j z o n d e r e b e t e k e n i s ; het in stand h o u d e n ervan vroeg minder energie dan felle k l e u r e n . De een na de ander v e r s c h e e n in het bos, tot op het laatst het voltallige g e z e l s c h a p van t w e e ë n d e r t i g aanwezig was, z w e v e n d boven het o n s t o f f e l i j k e gras, w a c h t e n d tot de man die deze v e r g a d e r i n g b i j e e n had g e r o e p e n , het w o o r d zou nemen. 17
Hij was lang, al heel oud en had een dikke bos wit haar en doord r i n g e n d e ogen. O f s c h o o n hij de titel M e e s t e r van de Ether had, stond hij liever bekend als N e v y n , een naam die een s c h i m p s c h e u t bevatte, o m d a t hij ' n i e m a n d ' b e t e k e n d e . N a a s t hem stond een kleine, tengere man met grijs haar en met d o n k e r e ogen die het o p v a l l e n d s t e onderdeel van zijn gezicht w a r e n . Hij heette A d e r y n en had eigenlijk niet het recht om naar het bos te k o m e n , o m d a t zijn Wyrd niet bij zijn eigen m e n s e n r a s lag, maar bij het e l f e n r a s , de Elcyion Lacar, die ten westen van Deverry w o o n d e n . Hij kon echter een getuigenverklaring afleggen over de v r e e m d e g e b e u r t e n i s s e n die ze hier met elkaar k w a m e n b e s p r e k e n . ' Z i j n we er allemaal?' vroeg N e v y n tenslotte. 'Welnu, jullie h e b b e n allemaal wel iets g e h o o r d over wat er van de z o m e r is gebeurd.' De a a n w e z i g e n k n i k t e n bevestigend, w a a r b i j hun s c h i j n g e d a a n t e n de b e w e g i n g e n m a a k t e n die hun lichamen z o u d e n h e b b e n g e m a a k t . Het bericht dat in een uithoek van de provincie Eldidd een e d e l m a n gen a a m d C o r b y n in o p s t a n d was g e k o m e n tegen zijn opperheer, tieryn Lovyan van Dun G w e r b y n , was alom v e r n o m e n . N o r m a l i t e r zou de d w e o m e r zich daar niets van h e b b e n a a n g e t r o k k e n ; o p s t a n d e n en bloedvergieten w a r e n in Deverry aan de orde van de dag, en o p p e r heren h a d d e n legers om dat soort dingen het h o o f d te bieden. M a a r C o r b y n was betoverd geweest door een k r a n k z i n n i g g e w o r d e n dweo m e r m a n , L o d d l a e n g e n a a m d , een halve elf, die A d e r y n s leerling was. L o d d l a e n was nu dood en de opstand n e e r g e s l a g e n , m a a r de kwestie was bij lange na niet opgelost. ' Z o d r a ik me bij A d e r y n had a a n g e s l o t e n om L o d d l a e n te v e r s l a a n , ' v e r v o l g d e N e v y n , ' b e g r e e p ik dat iemand hem had betoverd en hem g e b r u i k t e om kwaad te stichten. Die iemand moest een meester van de duistere d w e o m e r zijn. Z o d r a hij b e s e f t e dat hij mij t e g e n o v e r zich v o n d , is hij gevlucht. Voor zover ik weet is hij scheep gegaan naar Bardek.' O n d e r de a a n w e z i g e n o n t s t o n d een lichte beroering. Caer, een lange, magere man, wiens lichtbruine ogen op het ogenblik groen waren, z w e e f d e naar v o r e n om iets te zeggen. 'Wat had die duistere meester zich precies ten doel gesteld? H e b je dat k u n n e n o n t d e k k e n ? ' 'Slechts heel vaag. Tieryn Lovyan h e e f t een zoon g e n a a m d Rhodry. Ik heb j a r e n geleden een teken gekregen dat zijn Wyrd v o o r Eldidd van d o o r s l a g g e v e n d e betekenis is, en d a a r o m heb ik over hem gew a a k t . Het schijnt dat deze v e r v l o e k t e oorlog uitsluitend bedoeld was om hem te doden. Hij v o e r d e zijn m o e d e r s leger aan als c a d v r i d o c , zie je.' T8
'De duistere meesters h e b b e n dus k e n n e l i j k o n t d e k t hoe b e l a n g r i j k die j o n g e m a n is,' zei een v r o u w g e n a a m d Nesta. 'Weet je ook wat z i j n W y r d is?' ' A b s o l u u t niet, en dat is een deel van het p r o b l e e m . Onze v i j a n d e n weten daar o n g e t w i j f e l d meer van dan ik. Zij zijn d e g e n e n die zich altijd zorgen m a k e n over de t o e k o m s t . M e n s e n zoals wij v e r t r o u w e n op het Licht.' Ze k n i k t e n bevestigend. De G r o t e n die achter de d w e o m e r staan, de H e r e n van Wyrd en de Heren van het Licht, c o m m u n i c e r e n nooit r e c h t s t r e e k s en d u i d e l i j k met hun d i e n a r e n , om de e e n v o u d i g e reden dat die o n s t o f f e l i j k e geesten zich o p h o u d e n op een niveau dat onv o o r s t e l b a a r ver van de f y s i e k e wereld v e r w i j d e r d is. Ze k u n n e n onm o g e l i j k zo ver o m l a a g reiken dat ze meer dan vage a a n w i j z i n g e n , gevoelens, d r o o m b e e l d e n e n w a a r s c h u w i n g e n k u n n e n z e n d e n naar het brein van hen die opgeleid zijn om die vluchtige b o o d s c h a p p e n te o n t v a n g e n . Voor hen die in het Licht w a n d e l e n zijn d e r g e l i j k e aanw i j z i n g e n v o l d o e n d e , maar de duistere d w e o m e r peutert aan de toek o m s t als aan een w o n d k o r s t . 'Ik h o o p dat je de j o n g e m a n goed b e w a a k t , ' zei Caer. g e t w i j f e l d o p n i e u w p r o b e r e n hem te d o d e n . '
'Ze zullen on-
' T j a , dat is j u i s t zo r a a d s e l a c h t i g . ' N e v y n bracht langzaam zijn ged a c h t e n onder w o o r d e n . 'Ik heb vele uren in meditatie d o o r g e b r a c h t , maar ik heb geen w a a r s c h u w i n g e n o n t v a n g e n dat hij nog steeds in gevaar is. En dat is dubbel v r e e m d o m d a t hij na het einde van de oorlog door zijn o u d e r e broer is v e r b a n n e n . ' 'Wat?' zei N e s t a . 'Wie is die oudere broer? Ik ben niet zo goed op de hoogte van de politieke situatie in Eldidd.' 'Neem me niet k w a l i j k . Dit is allemaal zo b e l a n g r i j k v o o r mij, dat ik vergeet dat a n d e r e n er niet zo in geïnteresseerd zijn. R h o d r y ' s m o e d e r is L o v y a n , die p e r s o o n l i j k het bewind v o e r t over het tier y n r h y n van Dun G w e r b y n dat haar door haar f a m i l i e b a n d met de CIw Coc clan is t o e g e v a l l e n . Z i j n v a d e r was Tingyr, een M a e l w a e d d van A b e r w y n , en R h o d r y ' s o u d e r e broer, Rhys, is nu g w e r b r e t van Aberwyn.' Ze k n i k t e n allemaal, alsof ze wilden zeggen dat ze aan die i n f o r m a tie wel genoeg h a d d e n . Kennis van het i n g e w i k k e l d e web van bloedlijnen en g r o n d b e z i t van de adel v e r g d e de lange studie van een bard of een priester. 'Welnu, Rhys en R h o d r y haten elkaar al j a r e n . Dat h e e f t niets te maken met d w e o m e r of W y r d ; het is g e w o o n een van die o n v e r k w i k kelijke dingen die tussen b l o e d v e r w a n t e n p l a a t s v i n d e n . En in Aberwyn h e e f t R h y s op een avond zijn broer zo diep beledigd dat R h o d r y 19
zijn z w a a r d tegen hem wilde t r e k k e n - en vergeet niet dat Rhys een g w e r b r e t is.' ' R h o d r y mag van geluk spreken dat zijn broer hem niet h e e f t laten o p h a n g e n , ' zei Caer. ' I n d e r d a a d . Rhys zag een k a n s om zich van zijn gehate b l o e d v e r w a n t te o n t d o e n , en hij h e e f t die kans gegrepen. Nu z w e r f t R h o d r y als zilv e r d o l k door het land.' 'Is het heus?' viel N e s t a in. soldaat hebt laten gaan.'
'Het v e r w o n d e r t me dat je hem als h u u r -
'Ik had er niets in te zeggen, dat v e r z e k e r ik je, a n d e r s zou ik het niet h e b b e n toegelaten. M a a r R h o d r y is slechts de minste van onze problemen. N e s t a hier h e e f t het spoor van de duistere meester gevolgd toen hij door C e r r m o r k w a m , en zij noch ik noch een van onze elem e n t a i r e geesten h e e f t de man h e r k e n d . Terwijl we toch d a c h t e n dat we bekend w a r e n met elke d w a a s die die onzalige k u n s t b e o e f e n t . Ach, we zijn allemaal te z e l f v o l d a a n geweest.' 'En hij kon z o n d e r moeite o n t k o m e n , ' v u l d e N e s t a aan. 'Het leek wel of hij langs de hele weg schuilplaatsen klaar had. Hij moet dit alles heel lang h e b b e n v o o r b e r e i d , pal onder onze neus.' Een aantal van de m a n n e n m o m p e l d e b i n n e n s m o n d s nogal grove verw e n s i n g e n . A d e r y n k w a m naar voren en nam het w o o r d . 'Wat mij v e r o n t r u s t is het feit dat hij L o d d l a e n zo m a k k e l i j k kon betoveren. L o d d l a e n had meer de geest van een elf dan van een mens. B e g r i j p e n jullie wat dat b e t e k e n t ? Onze v i j a n d moet goed op de hoogte zijn van e l f e n z e d e n , m a a r ik weet a b s o l u u t zeker dat er nooit een duistere d w e o m e r m a n door het e l f e n l a n d is g e t r o k k e n . ' 'Het is i n d e r d a a d slecht nieuws,' zei Caer. 'De harde w a a r h e i d is dus dat we niet w a a k z a a m genoeg zijn geweest. Dat m o e t v e r a n d e r e n . ' 'Precies,' zei N e v y n . 'We k u n n e n de b i j z o n d e r h e d e n later wel met elkaar u i t w e r k e n , m a a r er is nog één ding dat ik de Raad van Tweeëndertig zou willen v o o r l e g g e n . T i j d e n s die oorlog h e b b e n h o n d e r d e n m a n n e n de d w e o m e r o p e n l i j k zien b e d r i j v e n . ' Een ogenblik heerste er een g e s c h o k t z w i j g e n ; toen p r a a t los, zoals een z o m e r s onweer, w a a r b i j de hemel en de w o l k e n zich s a m e n p a k k e n , terwijl de vogels ken, en het opeens, na een k n e t t e r e n d e d o n d e r s l a g , nen. N e v y n w e n d d e zich tot A d e r y n .
barstte het geloodgrijs wordt hun gezang stabegint te rege-
'Het w o r d t tijd dat je ons verlaat. Ik neem nog wel c o n t a c t met je op via het vuur.' 'Goed. Jullie h e b b e n i n d e r d a a d heel wat te bespreken.' A d e r y n s s c h i j n g e d a a n t e was op slag uit het bos v e r d w e n e n . gadering k w a m l a n g z a a m tot rust. 20
De ver-
'Welaan, dit is een ernstige kwestie,' zei Caer tenslotte. ' N a t u u r l i j k zal n i e m a n d buiten Eldidd hen geloven. Het verhaal zal m e t t e r t i j d wel uitsterven.' 'Als n i e m a n d het t e n m i n s t e weer laat herleven met meer d w e o m e r . ' 'Alle g o d e n ! Denk je dat de duisterlingen d o e l b e w u s t h e b b e n geprobeerd ons in de o p e n b a a r h e i d te brengen?' 'Dat is m o g e l i j k , n i e t w a a r ? ' De a a n w e z i g e n w e r d e n onrustig, en terecht. Lang geleden, in de Begintijd, toen het volk van Bel pas uit zijn o o r s p r o n k e l i j k e v a d e r l a n d aan de o v e r z i j d e van de o o s t e l i j k e zeeën naar Deverry was g e k o m e n , h a d d e n de priesters van dc eiken bossen, de d r w i d d i o n , o p e n l i j k de d w e o m e r bedreven. De m e n s e n vreesden hen, vleiden hen en k r o p e n voor hen tot de o n v e r m i j d e l i j k e c o r r u p t i e o p t r a d . De priesters werden rijk en v e r w i e r v e n grote l a n d g o e d e r e n ; ze o n t w i e r p e n wetten die hen b e v o o r d e e l d e n en g e d r o e g e n zich als m a c h t h e b b e r s . L a n g z a a m , helemaal v a n z e l f , verliet de d w e o m e r hen, tot hun rituelen lege vert o n i n g e n w e r d e n en hun v e r k o n d i g i n g e n banaal gezwets. De verleidingen van aardse m a c h t zijn zo groot dat de p r i e s t e r s t a n d v e r g a t dat ze ooit de ware d w e o m e r had bezeten. En in N e v y n s tijd deed men de v e r h a l e n van w o n d e r e n v e r r i c h t e n d e priesters af als f a n t a s i e , goed v o o r een bardenlied en anders niets. Maar de d w e o m e r bleef bestaan en werd in het geheim van meester op leerling doorgegeven. De b e o e f e n a r e n van de d w e o m e r z w o e r e n plechtig o n o p v a l l e n d te zullen leven en b e o e f e n d e n hun vak in het verborgene, om niet ook door vleierij en r i j k d o m te w o r d e n aangetast. Caer was de o p p e r s t a l m e e s t e r van g w e r b r e t L u g h c a r n ; N e s t a was de w e d u w e van een s p e c e r i j e n k o o p m a n uit Cerrmor. N e v y n zelf leidde een wel zeer sober bestaan o m d a t hij een k r u i d e n m a n was die met een muildier door het land trok en de k w a l e n genas van mensen die te arm waren om een c h i r u r g i j n of een a p o t h e k e r te k u n n e n betalen. Als er een einde zou k o m e n aan die lange j a r e n van g e h e i m h o u d i n g , zouden de d w e o m e r m e e s t e r s h o o g s t w a a r s c h i j n l i j k b e z w i j k e n voor dezelfde verleidingen die de priesters van het goede pad h a d d e n gelokt. 'En dan is er nog iets,' zei Caer. 'De meeste mensen van het k o n i n k rijk z o u d e n ons v o o r heksen u i t m a k e n . Stel dat ze ons z o u d e n gaan vervolgen?' N e s t a huiverde. Als oudere v r o u w was zij dergelijke a a n t i j g i n g e n .
bijzonder kwetsbaar voor
'Dat zou best k u n n e n , ' zei N e v y n . 'Dus m o e t e n we... ' Hij brak zijn zin af, g e t r o f f e n door een gedachte die zo i n d r i n g e n d was dat die, wist hij, buiten hemzelf was o n t s t a a n , en toen hij weer sprak had zijn geestenstem een p r o f e t i s c h e klank. 'Het is nu zover dat de d w e o m e r
in de o p e n b a a r h e i d moet k o m e n , in het begin nog t e r u g h o u d e n d , m a a r de tijd zal k o m e n dat we allemaal openlijk te werk gaan.' De a a n w e z i g e n h o o r d e n de klank en w i s t e n dat de H e r e n van het Licht door hun dienaar h a d d e n g e s p r o k e n . ' V e r d r a a i d nog aan toe!' dit nog zou beleven.'
fluisterde Caen 'Ik had nooit g e d a c h t dat ik
Dat waren ze allemaal met hem eens, v o o r a l N e v y n . 'Dit v r a a g t om vele uren m e d i t a t i e , ' m e r k t e hij op. 'Ik beloof jullie dat ik die ook zal b i j d r a g e n . We m o e t e n v o o r z i c h t i g te werk gaan, zo v o o r z i c h t i g als een kat in een b a d h u i s . ' Ze b e s p r a k e n de p r o f e t i e nog een t i j d l a n g en k w a m e n tenslotte overeen dat N e v y n dit v r e e m d e idee zou u i t w e r k e n , terwijl de a n d e r e n z o u d e n leven zoals ze altijd h a d d e n gedaan. De raad brak op, de s c h i j n g e d a a n t e n d o o f d e n als uitgeblazen k a a r s e n , maar Caer en N e v y n bleven in de vredige stilte van het astrale bos achter. Om hen heen bogen de b o m e n als in de wind toen het astrale getij begon te wisselen, een zacht bewegen dat ze in hun geest v o e l d e n . 'Het is een v r e e m d idee dat we v a n d a a g h e b b e n g e h o o r d , Meester van de A a r d e , ' m e r k t e N e v y n op. ' M a a r ik ben vast van plan om het uit te w e r k e n , hoe lang ik er ook over zal doen.' 'O, daar m a a k ik me geen zorgen over. Je bent altijd al zo koppig geweest als een v a r k e n op m a r k t d a g . ' Ze wisselden een glimlach van o p r e c h t e g e n e g e n h e i d . Ooit, wel zo'n v i e r h o n d e r d j a a r geleden, was Caer de leermeester geweest van N e v y n toen die zich m o e i z a a m in de d w e o m e r begon te b e k w a m e n . H o e w e l Rhegor, zoals hij toen heette, het g e w o n e p a t r o o n van d w e o m e r m e n s e n had gevolgd en i n m i d d e l s vele malen was gestorven en herboren, had N e v y n zelf m a a r één enkel leven geleefd, g e s c h r a a g d door de elementaire k r a c h t e n die hij beheerste. En o f s c h o o n heel wat mensen zo'n lang leven z o u d e n begeren, was het een hard Wyrd dat hij te dragen had gekregen, o m d a t hij in zijn leertijd een ernstige f o u t had begaan die de dood van drie onschuldige m e n s e n tot gevolg had gehad, en o v e r h a a s t een g e l o f t e had a f g e l e g d dat hij niet zou rusten v o o r hij zijn f o u t had g o e d g e m a a k t . 'Vertel me eens,' zei Caer. nakomen?'
'Denk je dat je b i n n e n k o r t je g e l o f t e kunt
'Ik weet het niet, w e r k e l i j k niet. Ik heb al zo v a a k g e d a c h t dat dat m o m e n t naderde, en dan ontglipte alles me toch weer. M a a r dit kan ik je wel vertellen: G e r r a e n t en ik h e b b e n elkaar leren a a n v a a r d e n . Een deel van de keten is v o o r g o e d v e r b r o k e n . ' 'Alle goden zij dank. Ik heb toen g e p r o b e e r d je te beletten die gelofte... ' 22
'Ik weet het, ik weet het, en je hebt v o l k o m e n gelijk: ik ben altijd te koppig geweest v o o r m i j n eigen v e r v l o e k t e bestwil. Ach goden, die arme B r a n g w e n ! Je weet dat ik haar in g e d a c h t e n nog altijd zo noem, ook al h e e f t ze die naam m a a r e r b a r m e l i j k weinig j a r e n gedragen. Ik ben zo vreselijk t e k o r t g e s c h o t e n j e g e n s haar, en ook j e g e n s Blaen, m a a r toen ik z w o e r dat ik het goed zou m a k e n , had ik nooit gedacht dat het v i e r h o n d e r d a f s c h u w e l i j k e j a r e n zou duren!' ' K o m , daar moet je niet alleen jezelf de schuld van geven. Er zijn nu vele levens overheen gegaan, en ieder h e e f t m e e g e w e r k t aan het verstrengelen van zijn eigen Wyrd. En ik v e r o n d e r s t e l dat ze het in dit leven allemaal nog erger m a k e n . ' 'Inderdaad. Rhodry.'
B r a n g w e n - Jill,
bedoel
ik - z w e r f t door het land met
'Die, neem ik aan, d e z e l f d e ziel is die heel v r o e g e r heer Blaen van de Boar heette.' 'Precies. Was ik vergeren je dat te vertellen? N e e m me niet k w a l i j k , maar, ach goden, ik haal alles door elkaar nu de j a r e n zich m a a r aaneen blijven rijgen. Ik b e g r i j p w e r k e l i j k niet hoe de elfen hun geheugen zo helder k u n n e n h o u d e n . ' ' H u n hersens zijn d a a r o p ingesteld. O n z e m e n s e n h e r s e n s niet.' 'Soms v r a a g ik me af hoe lang ik het nog zal v o l h o u d e n . ' Caers s c h i j n g e d a a n t e keek hem d o o r d r i n g e n d aan met een bezorgdheid w a a r zijn s c h e r p z i n n i g h e i d niets aan a f d e e d . N e v y n w e n d d e zijn blik o m h o o g naar de o e r o u d e b o m e n die zacht w i e g d e n in een wereld die geen verval of v e r a n d e r i n g kent. Hij was soms zo moe dat hij wel wilde dat hij zich in een boom kon v e r a n d e r e n , zoals de tov e n a a r s in de oude legenden, die dan eindelijk rust v o n d e n door op te gaan in de eiken die ze a a n b a d e n . ' H o o r eens,' zei Caer, m a a r te zeggen.'
'als je
ooit m i j n hulp nodig hebt,
hoef je het
' D a n k je. D a a r zal ik je misschien nog eens aan h o u d e n . ' 'Goed. Wat ik zeggen wilde, is er nog een kansje dat je v o o r het invallen van de winter L u g h c a r n a a n d o e t ? Het is altijd prettig oude v r i e n d e n in levenden lijve te o n t m o e t e n . ' 'Dat is zo, m a a r m i s s c h i e n v o l g e n d v o o r j a a r . Ik moet v o o r l o p i g in Eldidd blijven.' 'Nog meer duistere z a k e n op til?' 'Dat niet. Ik ben op een b r u i l o f t g e n o d i g d . ' De provincie Eldidd was in die tijd een van de d u n n e r bevolkte gedeelten van Deverry, en in zijn westelijke gebieden w a r e n m a a r weinig steden. De g r o o t s t e was Dun G w e r b y n , die binnen zijn hoge ste2-3
nen m u r e n plaats bood aan zo'n v i j f h o n d e r d ronde huizen met rieten daken, een paar h e r b e r g e n en drie tempels. Op een heuvel in het centrum van de stad stond de dun, het f o r t , van de tieryn. Een tweede reeks m u r e n o m r i n g d e de stallen, de kazerne v o o r de h o n d e r d man sterke k r i j g s b e n d e van de tieryn, een v e r z a m e l i n g h u t t e n en voorr a a d s c h u r e n , en het b r o c h c o m p l e x zelf, een vier v e r d i e p i n g e n hoge ronde stenen t o r e n met twee lagere t o r e n s eraan vast g e b o u w d . Op die b i j z o n d e r e dag liepen op het b i n n e n p l e i n van de broch de bed i e n d e n af en aan; ze b r a c h t e n levensmiddelen naar het k o o k h u i s of hout naar de h a a r d e n in de zaal en ze rolden grote vaten bier van de schuren naar de broch. Bij de met ijzer beslagen t o e g a n g s p o o r t verw e l k o m d e n andere b e d i e n d e n buigend de b r u i l o f t s g a s t e n . Cullyn van C e r r m o r , h o o f d m a n van de k r i j g s b e n d e van de tieryn, had zijn m a n nen op het b i n n e n p l e i n opgesteld en nam ze g o e d k e u r e n d op. Ze waren v o o r de v e r a n d e r i n g allemaal g e w a s s e n , g e s c h o r e n en t o o n b a a r . 'Dik v o o r mekaar, m a n n e n , ' zei Cullyn. 'Jullie zien er niet slecht uit v o o r zo'n stel tuig van de richel. En denk erom, alle edelen en hun d a m e s van het t i e r y n r h y n zullen hier v a n d a a g a a n w e z i g zijn. Ik wil niet dat een van jullie s t r a a l b e z o p e n raakt, en ik wil ook geen vechtp a r t i j e n . Bedenk dat dit een b r u i l o f t is. Het moet een mooie dag worden, dat k o m t de v r o u w e toe na alles wat ze h e e f t d o o r g e m a a k t . ' Ze k n i k t e n ernstig. Als een van hen zich niet aan zijn orders zou houden, zou hem dat b e r o u w e n - dat wisten ze. Cullyn leidde hen naar de grote zaal, een enorm rond vertrek dat de hele begane grond van de broch besloeg. V a n d a a g lagen er pas gev l o c h t e n biezen op de vloer; de w a n d t a p i j t e n w a r e n g e k l o p t en weer o p g e h a n g e n . En er w a r e n extra t a f e l s neergezet. Er was niet alleen een groot aantal adellijke gasten, maar elke edele had ook nog vijf man van zijn k r i j g s b e n d e m e e g e b r a c h t als ere-escorte. B e d i e n d e n b a a n d e n zich met k r o e z e n bier en m a n d e n brood z i j w a a r t s en v o o r zichtig d r i n g e n d een weg door de d r u k t e ; het gezang van de bard w a s b i j n a niet te horen; de ruiters d o b b e l d e n om kopergeld en m a a k t e n g r a p p e n ; bij de e r e h a a r d k w e t t e r d e n de e d e l v r o u w e n als vogels terwijl hun e c h t g e n o t e n zaten te drinken. Cullyn bezorgde zijn m a n n e n een plaats, h e r h a a l d e zijn bevel om niet te vechten en b a a n d e zich toen een weg naar de eretafel waar hij naast de tieryn n e e r k n i e l d e . Tieryn L o v y a n was een vreemd verschijnsel in Deverry: een v r o u w die geheel z e l f s t a n d i g een groot gebied b e s t u u r d e . O o r s p r o n k e l i j k had haar enige broer de dun bezeten, maar toen hij z o n d e r e r f g e n a a m was gestorven, had zij alles g e ë r f d , dank zij een kronkel in de wet die ten doel had om grote bezittingen in een clan te h o u d e n , ook al m o e s t een v r o u w ze dan besturen. Ze was nu a c h t e n v e e r t i g , maar 2-4
nog steeds een k n a p p e v r o u w , met grijzend r a v e z w a r t haar, grote d i e p b l a u w e ogen en de k a a r s r e c h t e h o u d i n g van i e m a n d die gewend is te heersen. Ze droeg die dag een j u r k van rode Bardekse zijde, onder een tunica met de r o o d - w i t - b r u i n e ruit van de Clw Coc clan. 'De k r i j g s b e n d e is present, v r o u w e , ' zei Cullyn. ' U i t s t e k e n d , h o o f d m a n . H e b j e N e v y n a l gezien?' 'Nog niet, v r o u w e . ' 'Het zou net iets v o o r hem zijn om weg te blijven. Hij h e e f t een vreselijke hekel aan d r u k t e en veel mensen, m a a r als je hem ziet, zeg hem dan dat hij bij mij moet k o m e n zitten.' Cullyn stond op, boog en ging naar zijn mensen terug. Van zijn plaats kon hij de eretafel zien, en terwijl hij zijn bier d r o n k keek hij aandachtig naar de bruid, v r o u w e Donilla, een mooie v r o u w met lang, k a s t a n j e b r u i n haar dat v o o r deze gelegenheid als bij een j o n g meisje van achteren met een speld b i j e e n g e h o u d e n werd. Cullyn had met haar te doen. H a a r eerste man, g w e r b r e t Rhys van A b e r w y n , had haar k o r t g e l e d e n v e r s t o t e n o m d a t ze o n v r u c h t b a a r was. Als L o v y a n geen man voor haar had g e v o n d e n , had ze in schande naar de dun van haar broer m o e t e n t e r u g k e r e n . H a a r n i e u w e e c h t g e n o o t , heer G a r e d d , was een goed uitziende man, een paar j a a r o u d e r dan zij, met wat grijs in zijn b l o n d e haar en zijn dikke snor. Te oordelen naar wat de m a n n e n van zijn k r i j g s b e n d e zeiden, was hij een rechtschapen man, zacht en v r i e n d e l i j k in v r e d e s t i j d en keihard in de strijd. Hij was tevens w e d u w n a a r met een hele stoet kinderen en dus maar al te blij een mooie, j o n g e v r o u w te k u n n e n k r i j g e n , o n v r u c h t b a a r of niet. ' G a r e d d is zo te zien stapelgek op haar, n i e t w a a r ? ' m e r k t e N e v y n op. Cullyn draaide zich met een zachte kreet om en zag de oude man die hem breed toelachte. W a n t ook al was N e v y n s gezicht zo gerimpeld als een oude leren zak, hij had de energie en het u i t h o u d i n g s v e r m o gen van een j o n g e kerel en hij stond daar k a a r s r e c h t , met zijn handen in zijn zij. 'Ik wilde je niet laten schrikken,' zei hij met een plagend lachje. 'Nee maar, ik heb je helemaal niet b i n n e n zien k o m e n ! ' 'Je keek m i j n kant niet uit, heel g e w o o n . Ik heb me echt niet onz i c h t b a a r g e m a a k t , al moet ik t o e g e v e n dat ik je even te p a k k e n wilde nemen.' ' N o u , dat is je dan gelukt. Zeg, de tieryn wil dat je bij haar komt zitten.' 'Aan de eretafel? Wat s t o m v e r v e l e n d . M a a r goed dat ik een schoon hemd heb a a n g e t r o k k e n . ' Cullyn lachte. N e v y n kleedde zich g e w o o n l i j k als een boer in sjofele
bruine kleren, m a a r v a n d a a g had hij z o w a a r een wit hemd aan met L o v y a n s rode l e e u w e n b l a z o e n op de s c h o u d e r s t u k k e n en een gelapte m a a r nog nette grijze brigga. 'Voor je gaat,' zei Cullyn. 'Ben je nog... eh, iets over m i j n Jill aan de weet g e k o m e n ? ' 'Je bedoelt of ik haar kort geleden nog heb gescryed. Kom m a a r mee.' Ze gingen naar de t w e e d e haard, w a a r een heel v a r k e n aan een spit hing te r o o s t e r e n . N e v y n staarde een ogenblik strak in de v l a m m e n . 'Ik zie Jill en R h o d r y en ze m a k e n een o p g e w e k t e i n d r u k , ' zei hij tenslotte. 'Ze lopen op een mooie zonnige dag door een stad en gaan naar een of andere winkel. W a c h t eens! Ik ken die winkel. Die is van O t h o de Z i l v e r s m i d in Dun M a n a n n a n , m a a r hij schijnt er op het ogenblik niet te zijn.' 'Je kunt zeker niet zeggen of ze z w a n g e r is.' 'Als dat zo is, dan is het niet te zien. Ik b e g r i j p je b e z o r g d h e i d . ' ' N o u ja, het zal er vroeg of laat toch van k o m e n . Ik h o o p alleen dat ze zo verstandig zal zijn om naar huis te k o m e n als het zover is.' 'Aan v e r s t a n d h e e f t het haar nooit o n t b r o k e n . ' O f s c h o o n Cullyn dat b e a a m d e , voelde hij een k n a g e n d e o n g e r u s t heid. Jill was tenslotte zijn enig kind. 'Laten we m a a r hopen dat ze genoeg geld h e b b e n om de winter d o o r te k o m e n , ' m e r k t e de h o o f d m a n op. 'Ach, we h e b b e n hun met ons beiden genoeg t o e g e s t o p t , als R h o d r y het t e n m i n s t e niet allemaal o p d r i n k t . ' 'O, daar zal Jill hem geen kans v o o r geven. M i j n m e i d j e zit op de centen als een ouwe boerin.' Hij glimlachte vluchtig. 'En ze kent in elk geval het leven langs de weg v e r v l o e k t goed.' O m d a t het m a t r a s krioelde van de b e d w a n t s e n , zat R h o d r y op de vloer van het kleine h e r b e r g k a m e r t j e en keek naar Jill die f r o n s e n d van i n s p a n n i n g een scheur in zijn enige hemd herstelde. Ze was gekleed in een vuile blauwe brigga en een m a n n e n o v e r h e m d z o n d e r enige garnering. H a a r g o u d b l o n d e haar was, ook net als bij een j o n g e n , k o r t g e k n i p t , m a a r ze was zo mooi met haar blauwe ogen en haar f i j n b e s n e d e n gezicht en zachte m o n d , dat hij het heerlijk vond om alleen maar naar haar te k i j k e n . 'O, bij de harige k o n t van de heer der hel!' brieste ze na een p o o s j e . 'Zo moet het m a a r goed zijn. Ik heb een hekel aan naaien.' 'Ik breng je mijn nederige dank o m d a t je je ertoe v e r l a a g t om m i j n kleren te verstellen.' Met een nieuwe s n a u w gooide ze het hemd in zijn gezicht. Hij klopte het hemd uit, dat ooit wit was geweest m a a r nu vol v l e k k e n van 26
zweet en roest van zijn m a l i ë n k o l d e r zat. Op de s c h o u d e r s t u k k e n zat het blazoen van de rode leeuw, het enige dat hem restte van zijn oude leven toen hij nog e r f g e n a a m van het t i e r y n r h y n van D u n Gwerbyn was. Hij trok het hemd aan en gespte zijn z w a a r d g o r d e l eroverheen. Aan de l i n k e r k a n t hing zijn z w a a r d , een mooie kling van het beste staal met een h a n d b e s c h e r m e r in de v o r m van een d r a a k , en aan de r e c h t e r k a n t de zilveren dolk die hem k e n m e r k t e als een onteerd m a n . Het was het k e n t e k e n van een v e r b o n d van h u u r l i n g e n die alleen of in g r o e p j e s door het land t r o k k e n en uitsluitend voor geld v o c h t e n , niet voor t r o u w of eer. In zijn geval b r a n d m e r k t e die dolk hem als een nog v r e e m d e r e figuur, en d a a r o m waren ze naar Dun Manannan gekomen. 'Zou de zilversmid er nu zijn?' vroeg hij. 'Vast en zeker. O t h o laat zijn winkel nooit lang alleen.' Ze gingen naar buiten en liepen door de niet o m m u u r d e stad, een r o m m e l i g e v e r z a m e l i n g van r o n d e , met riet gedekte huizen en winkels langs een rivier. Op de oever lagen v i s s e r s b o t e n , oude, a r m o e d i ge scheepjes, en zo te zien n a u w e l i j k s z e e w a a r d i g . 'Ik snap niet dat deze m e n s e n op zee hun kost k u n n e n v e r d i e n e n , ' merkte R h o d r y op. 'Sst.' Jill keek om zich heen om zich ervan te v e r g e w i s s e n dat er niemand in de buurt was, maar ze dempte haar stem toch tot een gelluister. 'Ze hebben een reden om die boten er zo a f t a n d s te laten uitzien. Ze brengen onder de makreel allerlei soorten lading binnen.' 'Alle g o d e n ! Bedoel je dat we in een s m o k k e l a a r s n e s t logeren?' 'Niet zo hard p r a t e n ! Ja, dat bedoel ik.' O t h o ' s winkel lag aan de b u i t e n k a n t van de stad, aan een z a n d p a d langs een veld met kool. R h o d r y was blij te zien dat het h a n g s l o t niet meer op de deur zat. Toen Jill hem o p e n d e t i n k e l d e n er zilveren belletjes boven hun h o o f d . 'Wie is daar?' b u l d e r d e een z w a r e stem. 'Jill, de d o c h t e r van Cullyn van C e r r m o r , met nog een zilverdolk.' Rhodry ging achter haar een lege k a m e r binnen, een kleine wig van het ronde huis, a f g e s c h e i d e n door vuile schermen van gevlochten wilgetenen. In een van die schermen deed een smerige groene deken dienst als deur, w a n t O t h o schoof hem opzij en k w a m te v o o r s c h i j n . Hoewel hij m a a r een meter v i j f t i g lang was, was hij goed g e p r o p o r tioneerd en b o v e n d i e n gespierd, met armen als een m i n i a t u u r s m i d . Hij had een volle grijze, keurig g e k n i p t e baard en pientere d o n k e r e ogen. 'Nee maar, daar h e b b e n we Jill,' zei hij. 27
'Ik ben blij je weer eens te
zien. W a a r is je va en wie is deze knul?' 'Va is in Eldidd. Die is t e g e n w o o r d i g h o o f d m a n van de k r i j g s b e n d e van een tieryn.' 'Is het heus?' O t h o glimlachte v e r g e n o e g d . 'Ik heb altijd g e v o n d e n dat hij een te goeie kerel was om de zilveren dolk te dragen. En j i j ? Ben j i j e r v a n d o o r gegaan met deze mooie j o n g e n ? ' 'Zeg 'es even!' g r a u w d e Rhodry. 'Cullyn h e e f t haar t o e s t e m m i n g gegeven om met me mee te gaan.' O t h o liet een ongelovig gesnuif horen. 'Het is waar,' k w a m Jill t u s s e n b e i d e . dolk beëdigd.'
'Va h e e f t hem zelfs als zilver-
'Heus?' De smid keek nog steeds ongelovig, m a a r hij liet de kwestie rusten. 'En wat brengt j o u hier, j o n g e n ? Kom je o o r l o g s b u i t v e r k o pen?' 'Nee. Ik kom v o o r m i j n zilveren dolk.' 'Wat heb je g e d a a n , hem gekrast of zo? Ik snap niet dat iemand dat metaal kan b e s c h a d i g e n . ' 'Hij wil de d w e o m e r eraf laten halen,' zei Jill. O t h o ? De betovering van die dolk v e r b r e k e n ? ' De smid keek haar s t o m v e r b a a s d aan. 'Ik weet d r o m m e l s goed dat hij laat hem die dolk eens zien.'
'Kun j i j
dat doen,
betoverd is,' vervolgde ze.
'Rhoddo,
R h o d r y haalde de dolk met tegenzin uit zijn versleten schede. Het was een p r a c h t i g e dolk, de kling glansde zilverig m a a r was h a r d e r dan staal, van een legering die m a a r een paar smeden wisten te verv a a r d i g e n . In die kling was het e m b l e e m van een a a n v a l l e n d e valk gegraveerd (Cullyns oude e m b l e e m , o m d a t de dolk v r o e g e r van hem was geweest) maar in R h o d r y ' s hand was het embleem b i j n a onz i c h t b a a r in een gloed en een schittering van d w e o m e r l i c h t dat als water van de kling d r o o p . ' E l f e n b l o e d in je aderen, ook.'
hè?'
snauwde
Otho.
'En niet zo'n b e e t j e
'Ja, wel iets,' gaf R h o d r y onwillig toe. 'Ik kom uit het w e s t e n , zie je, en dat oude s p r e e k w o o r d over e l f e n b l o e d in Eldiddse aderen is m a a r al te waar.' Toen Otho de dolk pakte, v e r f l a u w d e het licht tot een zachte glans. 'Ik laat je niet in m i j n w e r k p l a a t s , ' v e r k l a a r d e hij. 'Jullie zijn allemaal dieven. Dat k u n n e n jullie ook niet helpen, denk ik; dat k o m t zeker door jullie o p v o e d i n g . ' 'Bij alle goden in het h i e r n a m a a l s , ik ben geen dief! Ik ben g e b o r e n en getogen in M a e l w a e d d , en het is v e r d o r i e niet m i j n schuld dat er ergens wild bloed in de k w a r t i e r e n van m i j n clan zit.' 28
'Hah! En toch laat ik je niet in m i j n w e r k p l a a t s . ' Hij w e n d d e zich af en sprak d e m o n s t r a t i e f alleen tegen Jill. 'Wat j i j daar v r a a g t is niet m a k k e l i j k , m e i d j e . Ik heb de echte d w e o m e r niet. Ik kan alleen deze t o v e r k u n s t doen, en ik b e g r i j p niet eens wat ik doe. Het is g e w o o n iets dat we van vader op zoon d o o r g e v e n , degenen van ons die het k u n n e n , wel te v e r s t a a n . ' ' D a a r was ik al bang voor,' er iets aan doen. Hij kan die kens w a n n e e r hij hem trekt O t h o dacht na, k a u w e n d op
zei ze met een zucht. ' M a a r we m o e t e n dolk niet aan tafel g e b r u i k e n als die teldweomer wordt.' zijn onderlip.
'Tja, als dit een g e w o n e dolk was, zou ik je een nieuwe v e r k o p e n z o n d e r de betovering, maar o m d a t hij van Cullyn is geweest, zal ik p r o b e r e n de d w e o m e r te v e r b r e k e n . Misschien gaat de t o v e r k r a c h t eraf als ik de b e w e r k i n g in o m g e k e e r d e v o l g o r d e uitvoer. M a a r het gaat je veel geld kosten. Het is niet o n g e v a a r l i j k om je met dat soort dingen in te laten.' Na een paar m i n u t e n van stevig loven en bieden o v e r h a n d i g d e Jill hem vijf z i l v e r s t u k k e n , ongeveer de h e l f t van O t h o ' s v r a a g p r i j s . 'Kom tegen z o n s o n d e r g a n g maar terug,' zei de smid. 'Dan zullen we zien of het me gelukt is.' Rhodry was die hele m i d d a g bezig om een werkgever te vinden. Zo vlak v o o r de winter werd er geen oorlog meer gevoerd, m a a r hij vond een k o o p m a n die een lading g o e d e r e n naar C e r r m o r moest brengen. O n d a n k s hun eerverlies w a r e n z i l v e r d o l k e n erg in trek als begeleiders van h a n d e l s k a r a v a n e n , o m d a t ze door de r e p u t a t i e van het verbond w a a r t o e ze b e h o o r d e n eerlijker bleven dan de meeste anderen. Men kon niet z o m a a r zilverdolk w o r d e n . Een k r i j g e r die zo in de p r o b l e m e n zat dat hij de dolk wilde a a n n e m e n , moest eerst een andere zilverdolk v i n d e n , een tijd met hem o p t r e k k e n en zichzelf bewijzen, v o o r hij in kennis werd g e b r a c h t met een van de weinige smeden die het v e r b o n d dienden. Pas dan kon hij echt 'de lange weg o p g a a n ' , zoals de zilverdolken hun manier van leven n o e m d e n . En als Otho de betovering kon v e r b r e k e n , zou R h o d r y zijn dolk niet langer in de schede hoeven te h o u d e n uit angst zijn e i g e n a a r d i g e b l o e d l i j n te o n t h u l l e n . Hij gunde Jill haast geen tijd om te eten en sleepte haar kort v o o r z o n s o n d e r g a n g mee naar de winkel van de zilversmid. O t h o ' s baard was een heel stuk korter en hij had helemaal geen w e n k b r a u w e n meer. Ik had wijzer moeten zijn en zo'n vervloekte elf geen dienst bewijzen.' ' O t h o , ik bied je m i j n nederige v e r o n t s c h u l d i g i n g e n aan.' Jill greep zijn hand en drukte die. 'En ik ben vreselijk blij dat je je niet erg hebt verbrand.' 2 9
'Ben j i j
blij? Hah! N o u , kom hier, j o n g e n . '
Toen R h o d r y de dolk a a n n a m , bleef het l e m m e t g e w o o n metaal, zonder enige gloed. Hij stak hem g l i m l a c h e n d in de schede. ' D a n k je wel, beste smid, d u i z e n d m a a l dank. Ik zou willen dat ik je beter kon b e l o n e n v o o r het gevaar dat je hebt gelopen.' 'Ik ook. M a a r zo gaat het altijd met jullie soort: een h o o p m o o i e w o o r d e n en geen poen.' 'Toe nou, O t h o , ' zei Jill. niet.' 'Hah!
'Zoveel e l f e n b l o e d h e e f t hij
nou ook weer
Dat is m i j n enige c o m m e n t a a r , kleine Jill. Hah!'
De hele dag k w a m e n de Volkers op de a l a r d a n aan. Ze k w a m e n met hun t r o e p e n p a a r d e n en k u d d e n schapen in g r o e p j e s naar een weiland zo ver van Eldidd, dat m a a r één m e n s het ooit had gezien. N a dat ze hun dieren h a d d e n geweid zetten ze hun leren t e n t e n op die in heldere kleuren w a r e n beschilderd met a f b e e l d i n g e n van dieren en b l o e m e n . K i n d e r e n en h o n d e n r e n d e n door het k a m p ; overal gloeiden k o o k v u r e n op; de geur van een f e e s t m a a l vervulde de lucht. Tegen z o n s o n d e r g a n g stonden er meer dan h o n d e r d tenten. Toen het laatste v u u r a a n g e s t o k e n was, begon een v r o u w te zingen, de lange droevige geschiedenis van D o n a b e l en zijn v e r d w e n e n geliefde, Adario. Een h a r p s p e l e r viel in, toen een t r o m m e l a a r en tenslotte k w a m er iemand bij met een conaber, drie aan elkaar bevestigde r i e t f l u i t e n die een z o e m e n d geluid v o o r t b r a c h t e n . D e v a b e r i e l S ü v e r h a n d , die in dit gedeelte van het e l f e n l a n d als de beste bard werd b e s c h o u w d , dacht erover om zijn h a r p uit te p a k k e n en mee te spelen, m a a r hij had te veel honger. Hij haalde een h o u t e n nap en een lepel uit zijn tent en liep het f e e s t t e r r e i n over. Elke r u i t e r g r o e p , of alar, om ze bij hun e l f e n n a a m te n o e m e n , had een e n o r m e hoeveelheid van één b e p a a l d gerecht g e m a a k t . Iedereen liep rond en at hier en daar wat van datgene wat hun b i j z o n d e r lekker leek, t e r w i j l de muziek, het gelach en het g e p r a a t steeds d o o r g i n g e n . Devaberiel was op zoek naar M a n a v e r r , wiens alar t r a d i t i e g e t r o u w een heel lam in een kuil r o o s t e r d e . Hij v o n d hen eindelijk aan de rand van het k a m p . Een paar j o n g e m a n n e n waren j u i s t bezig het lam op te graven, terwijl a n d e r e n bladeren a a n d r o e g e n om het op een schone o n d e r g r o n d te k u n n e n leggen. M a n a v e r r zelf k w a m toegesneld om de bard te b e g r o e t e n . Z i j n haar was b i j n a w i t b l o n d en zijn ogen met de k a t t e - p u p i l w a r e n dieppaars. Elk legde bij w i j z e van begroeting een hand op de rechters c h o u d e r van de ander. 'Het is een grote b i j e e n k o m s t , ' zei M a n a v e r r . 3°
'Ze wisten allemaal dat j i j een lam zou k o m e n r o o s t e r e n . ' M a n a v e r r gooide lachend zijn h o o f d achterover. Een kleine groene sylfide v e r s c h e e n uit het niets en zette zich op zijn schouder. Toen hij zijn hand o m h o o g stak om haar te strelen, glimlachte ze twee rijen puntige t a n d j e s bloot. ' H e b je C a l o n d e r i e l al gezien?' vroeg M a n a v e r r . 'De legerleider? Nee. H o e z o ? ' 'Hij v r a a g t elke bard hier naar een o n d u i d e l i j k punt in de a f s t a m ming van i e m a n d . Hij zal vroeg of laat ook nog wel bij j o u k o m e n . ' De sylfide trok o p e e n s aan zijn haar en was v e r d w e n e n voor hij haar een tik kon geven. De a l a r d a n was vol wezens van het N a t u u r v o l k , die o p g e w o n d e n r o n d d a r t e l d e n als k i n d e r e n . W a t e r g e e s t e n , aardm a n n e t j e s , sylfen, s a l a m a n d e r s , de geesten van de e l e m e n t e n , die af en toe een t a s t b a r e g e d a a n t e a a n n a m e n , ook al lag hun thuis ergens anders in het veelgelaagde u n i v e r s u m . Devaberiel wist niet precies w a a r ; alleen d w e o m e r m e n s e n wisten dat soort dingen. Met een laatste k r a c h t s i n s p a n n i n g tilden de m a n n e n het lam, dat in een ruwe, geschroeide doek was g e w i k k e l d , uit de kuil en lieten het op de b l a d e r e n p l o f f e n . De geur van g e r o o s t e r d vlees, scherp gekruid en k l a a r g e m a a k t met f r u i t was zo u i t n o d i g e n d , dat Devaberiel zonder het te weten d i c h t e r b i j k w a m , maar hij moest toch op zijn beurt w a c h t e n . C a l o n d e r i e l , de legerleider, k w a m a a n g e l o p e n en riep hem. Hij leek sprekend op zijn neef M a n d a v e r r . 'Wat is die g e h e i m z i n n i g e v r a a g ? ' vroeg de bard hem. ' ' G e w o o n iets w a a r ik n i e u w s g i e r i g n a a r ben,' zei C a l o n d e r i e l . 'Je weet toch dat ik met A d e r y n mee ben gegaan toen hij achter L o d d l a e n aanzat, n i e t w a a r ? ' ' D a a r heb ik iets van g e h o o r d , ja.' 'Goed dan. Ik heb toen een m e n s e l i j k e l e g e r a a n v o e r d e r leren k e n n e n , een zekere R h o d r y M a e l w a e d d , een knul van twintig. Vreemd genoeg h e e f t hij een stevige d r u p p e l van ons bloed in zijn a d e r e n . Ik vroeg me af of jij soms wist hoe dat in zijn clan was g e k o m e n . ' Een v r o u w van de Volkers is met een Pertyc M a e l w a e d d g e t r o u w d in... o, w a n n e e r was dat... t j a , zo'n t w e e h o n d e r d j a a r geleden.' 'Zo lang? M a a r ik zag R h o d r y een stuk d w e r g e n z i l v e r o p n e m e n en dat schitterde als v u u r in zijn h a n d e n . ' 'O ja? Dat kan niet alleen door zo'n verre v e r w a n t s c h a p k o m e n . Hoe heette zijn vader?' 'Tingyr M a e l w a e d d , en zijn m o e d e r is L o v y a n van de Clw Coc.' Devaberiel werd opeens stil. W a n n e e r was dat geweest? Hij kon zich haar gezicht nog v o o r de geest halen, een mooi meisje o n d a n k s haar stompe oren en ronde ogen, en ze was erg verdrietig over iets ge3i
weest. Ja, en 'O, bij weten
M a a r w a n n e e r ? In die u i t z o n d e r l i j k droge zomer, was het niet? dat was i n d e r d a a d e e n e n t w i n t i g j a a r geleden. de Duistere Z o n zelf!' barstte Devaberiel uit. 'Ik heb nooit gedat ik Lovyan z w a n g e r heb g e m a a k t ! '
'Is dat geen goeie grap?' zei C a l o n d e r i e l met een schaterlach. 'Ik heb in elk geval de j u i s t e bard gevraagd m i j n vraag te b e a n t w o o r d e n . Jij hebt een zwak v o o r r o n d o r i g e v r o u w e n , beste vriend.' 'Zóveel zijn het er niet geweest.' Toen C a l o n d e r i e l weer begon te lachen, priem naar het h o o f d .
gooide Devaberiel hem een
'Sta daar niet te schateren als een k o b o l d ! Vertel me liever over die zoon van me. Alles wat je je kunt h e r i n n e r e n . ' N i e t veel dagen later was R h o d r y o p n i e u w het o n d e r w e r p van gesprek, deze keer in Bardek, ver over de Z u i d e l i j k e Zee. In een bov e n k a m e r van een a f g e l e g e n villa, diep in het heuvelland van het grootste eiland, zaten twee m a n n e n op een paarse divan en keken naar een derde die aan een tafel zat die bezaaid was met boeken en p e r k a m e n t r o l l e n . Hij was m o n s t e r l i j k dik, uitgezakt en gerimpeld als een versleten leren bal, met alleen nog een paar slierten wit haar op de d o n k e r e huid van zijn schedel. Als hij opkeek z a k t e n zijn oogleden half over zijn bruine ogen. Hij had zich zo lang en zo grondig in het b e o e f e n e n van de duistere d w e o m e r verdiept, dat hij geen naam meer had. Hij was g e w o o n de Oude. De andere twee m a n n e n k w a m e n allebei uit Deverry. Alastyr, die eruitzag als v i j f t i g m a a r in w e r k e l i j k h e i d b i j n a zeventig was, was klein en stevig, hij had een v i e r k a n t gezicht en grijs haar. Op het eerste gezicht leek hij een typisch C e r r m o r s e k o o p m a n , met zijn geruite brigga en zijn mooi g e b o r d u u r d hemd. Hij deed ook i n d e r d a a d zijn best om die rol te spelen. De andere, Sarcyn, was nog maar net dertig. Hij zou, met zijn dik blond haar, zijn b l a u w e ogen en regelmatige t r e k k e n , een k n a p p e man m o e t e n zijn, m a a r iets in de m a n i e r w a a r op hij glimlachte, iets in de broeierige blik in zijn ogen m a a k t e dat de meeste m e n s e n een a f k e e r van hem h a d d e n . Geen van beiden zei iets tot de O u d e opkeek en zijn h o o f d a c h t e r o v e r hield, z o d a t hij hen kon zien. ik heb alle b e l a n g r i j k e b e r e k e n i n g e n n a g e g a a n . ' Z i j n stem klonk als het langs elkaar w r i j v e n van twee dode t a k k e n . 'Er is hier iets in het v e r b o r g e n e aan het werk dat ik niet b e g r i j p , een geheim, een k r a c h t van het n o o d l o t misschien, dat onze p l a n n e n h e e f t d o o r k r u i s t . ' 'Zou het g e w o o n de Meester van de Ether k u n n e n zijn?' vroeg Alastyr. L o d d l a e n s oorlog verliep p r a c h t i g , tot hij t u s s e n b e i d e k w a m . ' 32
De O u d e schudde o n t k e n n e n d zijn h o o f d en nam een vel p e r k a m e n t °p. 'Dit is de h o r o s c o o p van Tingyr, R h o d r y ' s vader. M i j n vak is zeer ing e w i k k e l d , kleine Alastyr. Een enkele h o r o s c o o p o n t h u l t maar weinig g e h e i m e n . ' 'Ach zo, dat wist ik niet.' ' N a t u u r l i j k niet, want slechts weinigen kennen de sterren zoals ik ze ken. De meeste s t o m m e l i n g e n d e n k e n dat w a n n e e r een man sterft, z i j n h o r o s c o o p niet b r u i k b a a r meer is, maar astrologie is de k u n s t van het steeds weer een begin b e s t u d e r e n . Alles waar iemand in zijn leven mee begint - een zoon b i j v o o r b e e l d - w o r d t beïnvloed door z i j n sterren, zelfs na zijn dood. Welnu, toen ik deze h o r o s c o o p op één lijn bracht met b e p a a l d e passages van h e m e l l i c h a m e n , leek het d u i d e l i j k dat Tingyr deze z o m e r door bedrog van iemand een z o o n zou verliezen. Uit de h o r o s c o o p van de andere broer bleek dat hij niet in gevaar was, dus R h o d r y moest k e n n e l i j k de zoon zijn die ten dode o p g e s c h r e v e n was.' ' N o u ja, het j a a r is nog niet om. m o o r d e n a a r s op hem a f s t u r e n . '
We k u n n e n m a k k e l i j k genoeg huur-
'Ja, dat is m a k k e l i j k en v o l k o m e n n u t t e l o o s . De v o o r t e k e n e n t o n e n d u i d e l i j k aan dat hij in de strijd zal sneuvelen. Ben je dan alles vergeten wat ik je verteld heb?' ' M i j n nederige v e r o n t s c h u l d i g i n g e n . ' ' B o v e n d i e n eindigt het D e v e r r i a a n s e j a a r op Samaen. We h e b b e n niet eens een m a a n d meer. N e e , het is zoals ik zeg. Er is hier iets in het v e r b o r g e n e aan het w e r k . ' Hij liet zijn blik op de v o l g e l a d e n tafel rusten. 'En toch leek ik alle i n f o r m a t i e te h e b b e n die ik nodig had. Dit kan een slecht v o o r t e k e n zijn - v o o r ons allemaal. N e e , Alastyr, we sturen geen h u u r m o o r d e n a a r s op hem af, geen o v e r h a a s t e stappen voor ik dit raadsel heb o n t r a f e l d . ' ' Z o a l s u wilt, n a t u u r l i j k . ' ' N a t u u r l i j k . ' De O u d e nam een benen strooid op een ander p e r k a m e n t . 'Deze voor een raadsel. Een groot raadsel. De een v r o u w die kon vechten als een man. haar h e b b e n , haar g e b o o r t e d a t u m indien ren kan b e r e k e n e n . '
s c h r i j f s t i f t op en tikte vervrouw, die Jill stelt me ook v o o r t e k e n e n spraken niet van Ik moet meer gegevens over m o g e l i j k , z o d a t ik haar ster-
'Ik zal m i j n uiterste best doen om dit v o o r u te weten te k o m e n als ik terugga.' Met een g o e d k e u r e n d e h o o f d k n i k die zijn kinnen deed trillen, ging de Oude verzitten. 'Laat je
leerling m i j n eten halen.' 33
Alastyr m a a k t e een gebaar tegen Sarcyn, die g e h o o r z a a m o p s t o n d en de k a m e r verliet. De O u d e keek een ogenblik peinzend naar de gesloten deur. 'Die haat j o u , ' zei hij tenslotte. 'O ja? D a a r was ik me niet van bewust.' 'Hij zal o n g e t w i j f e l d zijn uiterste best doen om het te v e r b e r g e n . Het is n a t u u r l i j k wel goed dat een leerling zich tegen zijn meester a f z e t . Een echte man leert i m m e r s het best als hij v o o r zijn kennis moet v e c h t e n . M a a r haat? Dat is erg g e v a a r l i j k . ' Alastyr vroeg zich af of de Oude een v o o r t e k e n had gezien dat erop wees dat Sarcyn een bedreiging v o r m d e . De meester zou hem dat nooit vertellen, tenzij hij er dik voor betaalde. De Oude was de grootste levende deskundige op een bepaald gebied van de duistere dweomer, dat van het loswrikken van v o o r t e k e n e n van gebeurtenissen aan een universum dat die niet wilde onthullen. Z i j n p e r s o o n l i j k e v e r d r a a i i n g van de astrologie was maar een onderdeel van die kunst, w a a r t o e ook meditatie en een gevaarlijk soort astraal scryen b e h o o r d e n . Aangezien hij op zijn manier zowel strikt eerlijk als w a a r d e v o l was, dwong hij een respect en t r o u w af die zeer zeldzaam waren onder duistere dweom e r m e e s t e r s en was hij, in beperkte zin, de beste leider die hun 'broederschap' ooit kon hebben. O m d a t zijn leeftijd en omvang hem aan zijn villa kluisterden, had Alastyr een o v e r e e n k o m s t met hem gesloten. In ruil voor hulp van de meester bij zijn eigen plannen, deed hij voor de Oude het gedeelte van diens werk w a a r v o o r gereisd moest w o r d e n . Sarcyn k w a m na een paar m i n u t e n terug met een kom op een dienblad dat hij v o o r de O u d e neerzette voor hij weer naast Alastyr ging zitten. De kom bevatte r a u w vlees van een pas geslacht dier, v e r m e n g d met nog warm bloed, een n o o d z a k e l i j k voedsel voor b e j a a r d e meesters van de duistere k u n s t e n . De O u d e schepte er een vingervol uit en likte het op. 'En nu wat j o u w eigen werk b e t r e f t , ' zei hij. 'De tijd is b i j n a r i j p om te v e r k r i j g e n wat je zoekt, m a a r je moet erg v o o r z i c h t i g zijn. Ik weet dat je vele v o o r z o r g e n hebt g e n o m e n , maar b e d e n k eens hoe n a u w gezet we te werk zijn gegaan om R h o d r y uit de weg te r u i m e n . En je weet m a a r al te goed hoe dat is a f g e l o p e n . ' 'Ik v e r z e k e r u dat ik v o o r t d u r e n d op m i j n hoede zal zijn.' ' M o o i zo. De k o m e n d e zomer ligt een b e p a a l d e g r o e p e r i n g van de p l a n e t e n o n g u n s t i g in de h o r o s c o o p van de Eerste K o n i n g van Deverry. Die groepering w o r d t op haar b e u r t beïnvloed door subtiele f a c t o r e n die j o u w begrip te boven gaan. Al die v o o r t e k e n e n bij elkaar w i j z e n erop dat de koning een m a c h t i g e b e s c h e r m g e e s t kan verliezen als iemand d a a r o p a a n s t u u r t . ' 34
'Prachtig! Het j u w e e l dat ik zoek is zo'n b e s c h e r m g e e s t . ' De O u d e zweeg even om zijn vinger in de kom te d o p e n en af te likken. 'Dit is allemaal hoogst interessant, kleine Alastyr. Tot nu toe ben jij j o u w deel van de o v e r e e n k o m s t n a g e k o m e n , misschien nog wel beter dan je b e s e f t . Zoveel v r e e m d e dingen.' Z i j n stem k l o n k b i j n a dromerig. 'Heel, heel interessant. We zullen zien of er, als je weer naar Deverry gaat, nog meer v r e e m d e dingen op je pad k o m e n . Begrijp je wat ik bedoel? Je moet o n a f g e b r o k e n op je hoede zijn.' Alastyr voelde een ijzige greep in zijn binnenste. Hij werd g e w a a r schuwd, zij het uiterst omzichtig, dat de Oude niet langer op zijn eigen v o o r s p e l l i n g e n kon v e r t r o u w e n . Devaberiel Silverhand zat op zijn knieën in zijn rode leren tent en d o o r z o c h t m e t h o d i s c h een met r a n k e n en rozen g e b o r d u u r d e w a n d zak. O m d a t het een vrij grote zak was, d u u r d e het een tijd v o o r hij vond wat hij zocht. Hij r o m m e l d e geërgerd in oude t r o f e e ë n van zangw e d s t r i j d e n , het broddelige eerste b o r d u u r w e r k j e van zijn dochter, twee niet bij elkaar passende zilveren gespen, een fles B a r d e k s reukwater en een h o u t e n p a a r d j e , ooit gekregen van een geliefde wier naam hij was vergeten. H e l e m a a l o n d e r i n vond hij het leren z a k j e , zo oud dat het begon te barsten. Hij m a a k t e het open en schudde de ring in zijn hand. O f s c h o o n die was g e m a a k t van dwergenzilver, en dus nog even mooi glansde als op de dag toen hij hem had o p g e b o r g e n , lag er geen d w e o m e r op, alt h a n s geen d w e o m e r die een wijze of een d w e o m e r m a n had k u n n e n o n t r a f e l e n . Het was een zilveren band, ongeveer a n d e r h a l v e centimeter breed, aan de b u i t e n k a n t gegraveerd met rozen en aan de binn e n k a n t met een paar w o o r d e n in e l f e n k a r a k t e r s , m a a r in een onbekende taal. In de t w e e h o n d e r d j a a r dat hij de ring bezat, had hij nooit een wijze k u n n e n v i n d e n die kon lezen wat erin stond. De m a n i e r w a a r o p hij eraan g e k o m e n was, was al even w o n d e r l i j k . Hij was toen nog een j o n g e man geweest, net klaar met zijn b a r d e n opleiding, en hij reed mee met de alar van een v r o u w op wie hij verliefd was. Op een m i d d a g k w a m er een ruiter op een mooie goudkleurige hengst a a n r i j d e n . Toen Devaberiel en een paar andere m a n n e n naar hem toe gingen om hem te b e g r o e t e n , keken ze vreemd op. O f s c h o o n hij van een a f s t a n d g e w o o n een man van de Volkers leek, met het d o n k e r e haar en de gitzwarte ogen van iemand uit de verre w e s t h o e k , was het van dichtbij moeilijk te zeggen hoe hij er precies uitzag. Het leek net of zijn t r e k k e n v o o r t d u r e n d , zij het nauwelijks m e r k b a a r , v e r a n d e r d e n , of zijn m o n d nu eens breder was en 35
dan weer smaller, of hij nu eens kleiner werd en dan weer langer. Hij steeg af en nam het o n t v a n g s t c o m i t é op. 'Ik wil Devaberiel de bard spreken,' v e r k l a a r d e hij. 'Hier ben ik.' 'Mooi zo. Ik heb een geschenk voor een van je zonen, j o n g e bard, v o o r de zonen die je nog zult k r i j g e n . Telkens w a n n e e r er een geboren is moet je iemand r a a d p l e g e n die de d w e o m e r kent. Die zal je k u n n e n vertellen welke z o o n het geschenk krijgt.' Toen hij Devaberiel het z a k j e met de ring o v e r h a n d i g d e , leken zijn ogen eerder b l a u w dan zwart. ' D a n k u, goede heer, maar wie bent u?' De v r e e m d e l i n g glimlachte alleen maar, toen steeg hij weer op en reed z o n d e r iets te zeggen weg. In de t u s s e n l i g g e n d e j a r e n w a s Devaberiel niets meer over de ring en z i j n mysterieuze gever aan de weet g e k o m e n , noch van een wijze noch van een d w e o m e r m e e s t e r . Na de g e b o o r t e van elk van zijn twee z o o n s had hij g e h o o r z a a m een d w e o m e r m a n g e r a a d p l e e g d , maar beide keren h a d d e n de v o o r t e k e n s hem v e r b o d e n de ring door te geven. Nu had hij echter een derde z o o n gekregen. Met de ring in zijn hand liep hij naar de deur van z i j n tent en keek naar buiten. Er viel een koude, g r a u w e m o t r e g e n en er stond een gure wind. Het zou een ona a n g e n a m e reis w o r d e n , maar hij was v a s t b e s l o t e n de d w e o m e r m a n te v i n d e n die zich het meest met de ring v e r w a n t zou voelen. Z i j n n i e u w s g i e r i g h e i d zou hem geen rust laten v o o r hij wist of hij toebeh o o r d e aan de j o n g e R h o d r y ap D e v a b e r i e l , die nog steeds dacht dat hij een M a e l w a e d d was. V o o r t g e j a a g d door een bitter k o u d e wind striemde de regen hard op de g r a u w e straten van Cerrmor. Jill en R h o d r y k o n d e n weinig a n d e r s doen dan zich s c h u i l h o u d e n in hun herberg bij de n o o r d e r p o o r t . Omdat ze genoeg geld h a d d e n om de hele winter van o n d e r d a k en eten v e r z e k e r d te zijn, voelde Jill zich zo rijk en gelukkig als een edelvrouw, m a a r R h o d r y v e r z o n k in de sombere stemming die alleen omschreven kan w o r d e n met het o n v e r t a a l b a r e w o o r d h i r a e d d , een s c h r i j n e n d v e r l a n g e n naar iets o n b e r e i k b a a r s . Hij kon uren in de g e l a g k a m e r in een kroes bier zitten staren en t o b b e n over zijn eerverlies. Wat Jill ook zei of deed, niets kon hem uit die stemming halen. U i t e i n d e l i j k liet ze hem dan maar met rust, ook al deed het haar verdriet. G e l u k k i g kon ze hem 's nachts, als ze alleen in hun k a m e r w a r e n , met kussen en l i e f k o z i n g e n o p m o n t e r e n . Na het v r i j e n was hij wel weer een p o o s j e gelukkig en p r a a t t e met haar, terwijl ze in eikaars a r m e n lagen. Als hij in slaap w a s gevallen, bleef zij nog een t i j d j e 36
w a k k e r en nam hem a a n d a c h t i g op, alsof hij een raadsel was waar ze een oplossing v o o r moest v i n d e n . R h o d r y was een lange man, z w a a r gespierd, maar recht van lijf en leden, met lange, gevoelige h a n d e n die op zijn e l f e n b l o e d d u i d d e n . Hij had het r a v e z w a r t e haar en de d i e p b l a u w e ogen die zo k e n m e r k e n d waren voor Eldiddse mannen, maar zijn k n a p p e uiterlijk was u i t z o n d e r l i j k . Z i j n t r e k k e n waren zo regelmatig, dat ze m e i s j e s a c h t i g z o u d e n zijn geweest als hij niet diverse kleine littekens en s c h r a m m e n in zijn gezicht had gehad. Sinds ze een paar m a n n e n van de Elcyion Lacar had leren k e n n e n , wist Jill dat die net zo k n a p waren. Ze vroeg zich vaak af hoe dat v l e u g j e e l f e n b l o e d in zijn clan k w a m dat, zo had N e v y n haar uitgelegd, toevallig in hem aan de dag trad, als een soort terugslag. Logisch gezien leek dat erg o n w a a r s c h i j n l i j k . Op zekere nacht b r a c h t haar eindeloos gepieker haar het a n t w o o r d op de vraag. Af en toe had Jill v o o r s p e l l e n d e d r o m e n , die eigenlijk d w e o m e r v i s i o e n e n waren die buiten haar wil om v e r s c h e n e n . Ze kwamen g e w o o n l i j k , evenals deze, w a n n e e r ze een t i j d l a n g over een probleem had n a g e d a c h t . Op een nacht, toen de regen tegen de luiken sloeg en de wind om de herberg gierde, viel ze in R h o d r y ' s armen in slaap en d r o o m d e van de Elcyion Lacar. Het leek net of ze boven de westelijke w e i l a n d e n vloog op een dag dat de zon af en toe door de w o l k e n brak om meteen weer te v e r d w i j n e n . Ver beneden haar, in een groene zee van gras, stond een groep e l f e n t e n t e n , fleurig als veelkleurige j u w e l e n . O p e e n s stond ze tussen die t e n t e n op de grond. Een lange, in een rode mantel gehulde man liep langs haar heen en ging een p a a r s met b l a u w e tent binnen. In een opwelling ging ze hem a c h t e r n a . De tent was weelderig ingericht met s t o f f e n g o r d i j n e n en g e b o r d u u r d e w a n d zakken, en Bardekse t a p i j t e n als v l o e r b e d e k k i n g . Op een stapel leren kussens zat een e l f e n v r o u w . H a a r l i c h t b l o n d e haar hing in twee lange vlechten achter haar oren, die lang en f i j n gepunt w a r e n als schelpen. Haar b e z o e k e r drukte zijn h a n d p a l m e n tegen elkaar en boog voor haar, toen ontdeed hij zich van z i j n mantel en ging t e g e n o v e r haar op een t a p i j t zitten. Z i j n haar was zo licht als m a n e s t r a l e n en zijn d i e p b l a u w e ogen h a d d e n , zoals alle e l f e n o g e n , verticale pupillen als van een kat. Jill vond hem op zijn e i g e n a a r d i g e manier, net zo knap als haar R h o d r y en hij k w a m haar ook m e r k w a a r d i g bekend voor. 'Ja, Devaberiel,' zei de vrouw, en o f s c h o o n ze e l f e n t a a l sprak, kon Jill haar v e r s t a a n . 'Ik heb m i j n stenen bestudeerd en ik heb een antw o o r d v o o r je.' ' D a n k je wel, V a l a n d a r i o . ' Hij
boog zich wat v o o r o v e r . 37
Pas toen zag Jill dat er een doek tussen hen in lag, w a a r o p geometrische p a t r o n e n g e b o r d u u r d w a r e n . Op diverse p u n t e n van het netwerk van d r i e h o e k e n en v i e r k a n t e n lagen b o l v o r m i g e edelstenen: rob i j n e n , gele berillen, s a f f i e r e n , s m a r a g d e n en a m e t h i s t e n . In het m i d d e n van de doek lag een e e n v o u d i g e zilveren ring. V a l a n d a r i o begon de stenen langs diverse lijnen te schuiven tot er tenslotte van iedere kleur een in het midden lag en ze een v i j f h o e k om de ring v o r m den. 'De l o t s b e s t e m m i n g van je zoon is omsloten door deze ring,' zei ze. ' M a a r ik weet niet wat die l o t s b e s t e m m i n g zal zijn, alleen dat hij ergens in het n o o r d e n ligt en vrij vaag is. Dat alles zal te z i j n e r tijd ongetwijfeld worden onthuld.' ' Z o a l s de goden willen. Ik dank je hier ten zeerste voor. Ik zal zorgen dat R h o d r y de ring krijgt. Misschien dat ik zelf naar Dun G w e r byn rijd om die zoon van me eens te zien.' 'Het zou niet v e r s t a n d i g zijn hem de w a a r h e i d te vertellen.' ' N a t u u r l i j k niet. Ik wil me ook niet met de politieke opvolging in Eldidd b e m o e i e n . Ik wil hem g e w o o n eens zien. Je kijkt tenslotte wel even v r e e m d op als je hoort dat je een v o l w a s s e n zoon hebt van wiens bestaan je niets a f w i s t . M a a r ja, Lovyan kon me moeilijk bericht sturen, n a t u u r l i j k , o m d a t ze toen nog g e t r o u w d was met die m a c h t i g e krijgsheer.' 'Dat ben ik met je eens.' V a l a n d a r i o keek plotseling op, recht in Jills gezicht. 'Zeg eens even! Wie ben j i j , dat je me in de geest komt bespioneren?' Toen Jill p r o b e e r d e te a n t w o o r d e n , m e r k t e ze dat ze niet kon spreken. V a l a n d a r i o stak geërgerd een hand o m h o o g en m a a k t e een teken in de lucht. Op h e t z e l f d e m o m e n t m e r k t e Jill dat ze w a k k e r was en r e c h t o p in bed zat, terwijl R h o d r y naast haar lag te snurken. Het was koud in de kamer, dus ging ze liggen en k r o o p haastig onder de dekens. Dat was een ware d r o o m , dacht ze, o bij de Godin van de M a a n , m i j n geliefde is een halve elf! Ze lag nog lang over de droom na te denken. Devaberiel k w a m haar n a t u u r l i j k bekend v o o r o m d a t hij R h o d r y ' s vader was. Ze was oprecht geschokt door de o n t d e k k i n g dat v r o u w e Lovyan, die ze zo bew o n d e r d e , haar m a n h o o r n t j e s had opgezet, maar ja, Devaberiel was een b i j z o n d e r k n a p p e man. Heel even o v e r w o o g ze R h o d r y de d r o o m te vertellen, maar V a l a n d a r i o ' s w a a r s c h u w i n g weerhield haar. Bov e n d i e n zou de w e t e n s c h a p dat hij geen echte M a e l w a e d d was, maar een b a s t a a r d , R h o d r y ' s hiraedd alleen maar erger m a k e n . Ze wist zich nu al n a u w e l i j k s raad met zijn buien. En dan was daar de zilveren ring. 38
N o g een b e w i j s van wat N e v y n
haar had verteld: dat R h o d r y ' s Wyrd diep en v e r b o r g e n was. Ze besloot dat ze de oude man, als ze hem ooit nog eens zou zien, van de v o o r t e k e n e n zou vertellen. Terwijl ze weer indoezelde vroeg ze zich af of haar pad het zijne nog wel eens zou kruisen. O n d a n k s het feit dat zijn d w e o m e r haar angst a a n j o e g , was ze erg op N e v y n gesteld, maar het k o n i n k r i j k was erg groot, en wie wist waar de oude man heen zou t r e k k e n . Toen ze de v o l g e n d e m o r g e n met R h o d r y in de g e l a g k a m e r zat, drong de betekenis van de d r o o m pas goed tot haar door. Weer was de dweomer haar geest b i n n e n g e d r o n g e n en had haar o n v e r h o e d s overmeesterd. Een ogenblik k r o m p ze ineen, zoals de haas, w a n n e e r hij de h o n d e n hoort b l a f f e n , in het k r e u p e l h o u t verstart. 'Is er iets, m i j n lief?' vroeg R h o d r y . 'Nee, nee. Ik dacht even aan... o, L o d d l a e n s oorlog vorige zomer.' 'Ja dat was heel v r e e m d . ' Hij liet zijn stem dalen tot een gefluister. 'Al die v e r v l o e k t e d w e o m e r ! Ik h o o p bij alle goden dat de d w e o m e r ons verder bespaard zal blijven.' Hoewel ze i n s t e m m e n d knikte, wist Jill dat hij het o n m o g e l i j k e hoopte. Terwijl hij p r a a t t e , verscheen haar kleine grijze dwerg op de tafel en ging naast R h o d r y ' s b i e r k r o e s zitten. Jill had haar hele leven het N a t u u r v o l k k u n n e n zien, en dit b r o o d m a g e r e v e n t j e met zijn grote neus was een goede vriend van haar. Ach, m i j n arme R h o d d o , dacht ze, de d w e o m e r is overal om je heen! Ze was zowel k w a a d als angstig, ze zou willen dat haar b i j z o n d e r e gave haar zou verlaten en vreesde dat dat nooit zou g e b e u r e n . Toch had N e v y n haar vorige z o m e r eens verteld dat haar gave, als ze die niet gebruikte, zou w e g k w i j n e n en uiteindelijk v e r d w i j n e n . Hoewel ze h o o p t e dat de oude man gelijk had - en hij wist tenslotte veel meer over die dingen dan zij - b e t w i j f e l d e ze het, vooral als ze b e d a c h t dat hoe de d w e o m e r haar die z o m e r in R h o d r y ' s oorlog en R h o d r y ' s leven had gesleurd. Ze was een totaal o n b e k e n d pers o o n t j e geweest, de onechte d o c h t e r van een zilverdolk, tot haar vader de s c h i j n b a a r heel g e w o n e o p d r a c h t had a a n g e n o m e n om een h a n d e l s k a r a v a a n naar de westelijke grens van Eldidd te begeleiden. Maar vanaf het m o m e n t dat de k o o p m a n Cullyn die baan had aangeboden, had ze geweten dat er iets o n g e w o o n s zou gebeuren, had ze met een o n v e r k l a a r b a r e zekerheid v o o r v o e l d dat haar leven op een k r u i s p u n t was g e k o m e n . En ze had gelijk gehad! De k a r a v a a n was eerst naar het westen gegaan, naar het land van de Elcyion Lacar, de elfen, een volk dat z o g e n a a m d alleen in s p r o o k j e s en m y t h e n b e s t o n d . D a a r n a waren ze, met een paar elfen in hun gezelschap, naar Eldidd t e r u g g e k e e r d en m i d d e n i n een d w e o m e r o o r l o g t e r e c h t g e k o m e n . 39
Zo had zij net op tijd R h o d r y ' s leven k u n n e n redden door een man te d o d e n die, v o l g e n s de d w e o m e r , o n o v e r w i n n e l i j k was - heer Corbyn zal nooit door de hand van een man sterven, had een p r o f e t i e geluid. Z o a l s alle d w e o m e r - r a a d s e l s had ook deze twee scherpe kanten, en de hand van een meisje had hem wel g e d o o d . Terwijl ze erover n a d a c h t leek het allemaal te uitgekiend, te keurig geregeld, alsof de goden i e m a n d s Wyrd v o r m d e n zoals een Bardekse a m b a c h t s m a n een p u z z e l d o o s m a a k t met allemaal precies in elkaar p a s s e n d e s t u k j e s die u i t e i n d e l i j k geen enkele betekenis b l i j k e n te hebben. Ze dacht ook weer aan de elfen, die geen m e n s e n in de ware zin van het w o o r d waren, en aan R h o d r y zelf, die maar v o o r de h e l f t een mens was. En toen zag ze in dat R h o d r y zelf ook zijn v i j a n d had k u n n e n v e r s l a a n , als hij m a a r had g e l o o f d dat hij het kon, en dat haar k o m s t , al k w a m die zeer gelegen, e v e n m i n v o o r b e s c h i k t h o e f d e te zijn als een sneeuwstorm in de winter aan een daad van d w e o m e r t o e g e s c h r e v e n kon worden. Toch had d w e o m e r hen s a m e n g e b r a c h t ; daar was ze zeker van, zo niet om zijn leven te r e d d e n , dan toch om een of andere duistere reden. O f s c h o o n ze h u i v e r d e bij de gedachte, m e r k t e ze ook dat ze zich a f v r o e g w a a r o m de d w e o m e r haar zoveel angst a a n j o e g , w a a r o m ze er zo zeker van w a s dat het v o l g e n van de d w e o m e r tot haar dood zou leiden. O p e e n s b e g r e e p ze het; ze w a s bang dat, als ze zich ooit met d w e o m e r zou inlaten, dat niet alleen haar dood tot gevolg zou h e b b e n , m a a r ook die van Rhodry. En ook al hield ze zichzelf v o o r dat het een onzinnige g e d a c h t e was, toch d u u r d e het lang v o o r ze die irrationele angst van zich af kon zetten.
40
DEVERRY,
773
Alle m e n s e n h e b b e n d e t w e e g l i m l a c h e n d e g e z i c h t e n v a n d e gezien, Z i j
die g o e d e o o g s t e n s c h e n k t en Z i j
der m e n s e n b r e n g t . de
M o e d e r die
S o m m i g e n h e b b e n H a a r streng g e z i c h t gezien,
soms h a a r d w a l e n d e k i n d e r e n m o e t k a s t i j d e n .
h o e v e l e n h e b b e n het v i e r d e
gezicht v a n d e
G o d i n gezien,
Verhandelingen
van
de
Priesteres
Camylla
Maar
dat z e l f s
voor de meeste v r o u w e n op aarde v e r b o r g e n b l i j f t ? De
Godin
die l i e f d e in de h a r t e n
I De
ruiter was stervende. Hij gleed van zijn p a a r d op de keien, deed een w a n k e l e stap en viel op zijn knieën. G w e n i v e r wierp zich naar v o r e n en greep hem bij de s c h o u d e r s v o o r hij op zijn gezicht viel. Warm bloed sijpelde d o o r z i j n h e m d op haar h a n d e n toen Claedd haar met o m f l o e r s t e blik a a n k e e k . 'Verloren, v r o u w e . Uw broer is dood.' Bloed welde in zijn m o n d en dood. Toen ze hem neerlegde h o o f d één keer a c h t e r o v e r en het zweet. Ze k w a m overeind kwam aanrennen.
spatte uiteen in het gerochel van de gooide zijn kreupel gereden paard het bleef toen trillend staan, d r u i p e n d van op het m o m e n t dat er een s t a l j o n g e n
'Doe wat je kunt v o o r dat p a a r d , ' zei ze. 'En zeg dan tegen de bedienden dat ze hun bullen m o e t e n p a k k e n en e r v a n d o o r gaan. Jullie moeten hier weg, anders overleef je de n a c h t niet.' Haar h a n d e n aan haar j u r k a f v e g e n d rende G w e n i v e r over het binnenplein naar de hoge broch van de W o l f - c l a n , die die nacht zou afb r a n d e n z o n d e r dat ze er iets tegen kon doen. In de grote zaal zaten haar moeder, D o l y a n , haar j o n g e r e zusje, M a c l a en hun b e j a a r d e d i e n s t b o d e , M a b , i n e e n g e d o k e n bij de haard. 'De m a n n e n van de Boar m o e t e n de k r i j g s b e n d e o n d e r w e g h e b b e n overvallen,' zei Gweniver. 'Avoic is dood, en de strijd is a f g e l o p e n . ' Dolyan gooide haar h o o f d a c h t e r o v e r en j a m m e r d e een w e e k l a c h t 43
voor haar man en drie z o o n s . de zich aan M a b vast.
Macla barstte in snikken uit en klem-
'O, h o u d e n jullie je mond toch!' s n a u w d e Gweniver. 'De k r i j g s b e n de van de Boar is o n g e t w i j f e l d al op weg hierheen om ons gevangen te nemen. Willen jullie als o o r l o g s b u i t eindigen?' ' G w e n ! ' j a m m e r d e Macla. 'Hoe kun je zo i j s k o u d zijn?' 'Beter i j s k o u d dan v e r k r a c h t . En schieten jullie nu op. Pak alles in wat je op één paard kunt m e e n e m e n . We r i j d e n naar de Tempel van de M a a n . Als we die levend bereiken zullen de priesteressen ons een t o e v l u c h t bieden. H o o r je me, ma, of wil je M a c c y en mij door de hele k r i j g s b e n d e zien v e r k r a c h t e n ? ' H a a r m o e d w i l l i g e g r o f h e i d bracht D o l y a n tot z w i j g e n . ' M o o i zo,' zei Gweniver. 'En nu opschieten jullie.' Ze v o l g d e de a n d e r e n die h i j g e n d de t r a p b e k l o m m e n , m a a r in plaats van naar haar eigen k a m e r ging ze naar die van haar broer. Uit de g e b e e l d h o u w d e kist naast zijn bed nam ze een oude brigga en een hemd van hem. Terwijl ze die kleren a a n t r o k moest ze even huilen ze had veel van de pas v e e r t i e n j a r i g e Avoic g e h o u d e n - m a a r ze had geen tijd om te t r e u r e n . Ze g o r d d e zijn op een na beste z w a a r d om en een oude dolk. Ze was beslist geen g e o e f e n d e krijger, m a a r haar broers h a d d e n haar wel geleerd met een z w a a r d om te gaan, g e w o o n o m d a t men in die dagen nooit wist w a n n e e r een v r o u w het zou moeten h a n t e r e n om zichzelf te v e r d e d i g e n . Tenslotte m a a k t e ze haar lange blonde haar los en sneed het met de dolk kort af. Bij nacht zou ze in zoverre op een man lijken dat een e e n z a m e struikrover zich wel eens zou b e d e n k e n v o o r hij haar en haar reisgenoten zou aanvallen. O m d a t ze b i j n a v i j f t i g k i l o m e t e r m o e s t e n r i j d e n om een veilige p l a a t s te bereiken, d w o n g G w e n i v e r de andere v r o u w e n met bedreigingen tot hard d o o r r i j d e n , steeds in draf en soms even in galop. Af en toe d r a a i d e ze zich in haar zadel om en t u u r d e de weg af naar een stofwolk die zou b e t e k e n e n dat de dood hen op de hielen zat. Kort na z o n s o n d e r g a n g k w a m de volle m a a n op en verlichtte hun pad met haar heilige schijn. Tegen die tijd zat haar m o e d e r van u i t p u t t i n g te w a n k e l e n in het zadel. G w e n i v e r zag een elzenbosje aan de kant van de weg en leidde de a n d e r e n erheen v o o r een korte r u s t p a u z e . Dolyan en M a b m o e s t e n uit het zadel w o r d e n g e h o l p e n . G w e n i v e r liep naar de weg terug om de w a c h t te h o u d e n . Ver weg aan de h o r i z o n , in de richting van w a a r u i t ze g e k o m e n waren, verscheen een g o u d k l e u r i g schijnsel als het o p k o m e n van een kleine maan. Dat was w a a r s c h i j n l i j k de dun die in brand stond. Ze trok haar z w a a r d en o m k l e m d e het gevest terwijl ze g e d a c h t e l o o s naar de gloed staarde. O p e e n s h o o r d e ze h o e f g e t r a p p e l en zag een ruiter de
44
weg a f k o m e n . Achter haar in het bos h i n n i k t e n de p a a r d e n een begroeting, als o n b e w u s t e v e r r a d e r s . ' O p s t i j g e n ! ' gilde ze. ' M a a k je klaar om weg te r i j d e n . ' De ruiter hield stil, steeg af en trok zijn z w a a r d . Toen hij op haar af k w a m , zag ze zijn b r o n z e n mantelspeld schitteren in het m a a n l i c h t : een B o a r s m a n . 'Zo, wie mag j i j wel zijn, j o n g e n ? ' vroeg hij. G w e n i v e r hurkte neer in v e c h t h o u d i n g . 'Een page van de W o l f , naar je z w i j g e n te o o r d e l e n . En wat b e w a a k jij zo t r o u w ? Ik vind het akelig om een j o c h i e als j o u te moeten doden, maar orders zijn orders, dus kom op, lever de d a m e s m a a r aan me uit.' In o p p e r s t e r a d e l o o s h e i d deed G w e n i v e r een uitval en sloeg toe. De ruiter, die dat niet had v e r w a c h t , gleed uit en z w a a i d e wild met zijn z w a a r d . Ze viel o p n i e u w aan, b r a c h t hem eerst een harde h o u w aan de r e c h t e r k a n t van zijn hals toe en toen aan de l i n k e r k a n t , zoals haar o u d e r e broer Benoic haar had geleerd. De B o a r s m a n zakte met een kreet van ongeloof door zijn knieën en stierf aan haar voeten. Gweniver moest b i j n a overgeven. In het m a a n l i c h t was de kling van haar z w a a r d d o n k e r en nat van het bloed, niet glanzend schoon, zoals bij de o e f e n g e v e c h t e n . H a a r m o e d e r s gil van a f g r i j z e n b r a c h t haar weer bij haar positieven. Ze rende naar het paard van de B o a r s m a n , dat er juist v a n d o o r wilde gaan, greep het bij de teugel en leidde het naar het bosje terug. 'Dat het ooit zover moest k o m e n ! ' snikte M a b . 'Dat een meisje dat ik heb g r o o t g e b r a c h t iemand langs de weg moet a f s l a c h t e n ! O heilige goden, w a n n e e r zullen jullie ooit e r b a r m e n h e b b e n met dit koninkrijk?' ' W a n n e e r het hun u i t k o m t en geen m i n u u t eerder,' zei Gweniver. 'En nu o p s t i j g e n ! We m o e t e n m a k e n dat we hier w e g k o m e n . ' Diep in de nacht bereikten ze de Tempel van de M a a n , die b o v e n o p een heuvel stond met een stevige stenen m u u r om zijn gebied. Gwenivers vader had, met enkele v r i e n d e n en vazallen, het geld geschonken om die m u u r te b o u w e n , v r i j g e v i g h e i d met een v o o r u i t z i e n d e blik, die nu zijn v r o u w en d o c h t e r s het leven redde. M o c h t de een of andere b r o o d d r o n k e n k r i j g e r ooit zo gek zijn om het geis te doorbreken en de t o o r n van de Godin te riskeren door t o e g a n g te eisen, dan zou de m u u r hem buiten h o u d e n tot hij weer tot bezinning k w a m . Bij de p o o r t g e k o m e n riep en gilde G w e n i v e r net zo lang tot een angstige stem t e r u g r i e p dat haar eigenares o n d e r w e g was. Een in een sjaal gehulde priesteres deed de poort op een kier open, maar opende hem verder toen ze Dolyan zag. 45
'O v r o u w e , h e e f t het ongeluk uw clan g e t r o f f e n ? ' 'Ja. Wilt u ons o n d e r d a k v e r s c h a f f e n ? ' 'Met genoegen, m a a r ik weet niet hoe het moet met die j o n g e n die u bij u hebt.' 'Dat is G w e n m a a r in de kleren van haar broer,' k w a m G w e n i v e r tussenbeide. 'Het leek me het beste om net te doen of we een man bij ons h a d d e n . ' 'Dan is het goed,' zei de priesteres met een nerveus lachje. ' K o m e n jullie dan m a a r g a u w binnen.' Het e n o r m e , in m a a n l i c h t en s c h a d u w e n gehulde t e m p e l c o m p l e x stond vol g e b o u w e n , sommige van steen, andere haastig samengef l a n s t uit hout. Priesteressen met m a n t e l s over hun n a c h t g o e d verd r o n g e n zich om de v l u c h t e l i n g e n en hielpen de oudere v r o u w e n onder het fluisteren van geruststellende w o o r d e n uit het zadel. S o m m i g e n b r a c h t e n de p a a r d e n naar de stallen; a n d e r e n b r a c h t e n G w e n i v e r en haar gezelschap naar het lange h o u t e n gastenhuis. Wat v r o e g e r een stijlvolle behuizing v o o r b e z o e k e n d e e d e l v r o u w e n was geweest, stond nu stampvol bedden en kisten o m d a t er v r o u w e n van allerlei rang en stand o n d e r d a k h a d d e n g e v o n d e n . De bloedvete die de W o l f - c l a n had t e r u g g e b r a c h t tot drie v r o u w e n , was slechts één d r a a d j e in een a f s c h u w e l i j k t a p i j t van b u r g e r o o r l o g . Bij het licht van een k a a r s l a n t a a r n v o n d e n de priesteressen in een hoek een paar lege b e d d e n voor de n i e u w k o m e r s . G w e n i v e r ging tem i d d e n van het gefluister en de d r u k t e op het d i c h t s t b i j z i j n d e bed liggen en viel met laarzen, z w a a r d g o r d e l en al in slaap. Ze werd w a k k e r in een stille, lege slaapzaal die b a a d d e in het licht uit de smalle r a m e n vlak bij het dak. Ze had deze tempel zo vaak bezocht dat ze even in v e r w a r r i n g was: was ze hier om voor haar roeping te bidden of om haar clan te v e r t e g e n w o o r d i g e n bij de oogstritus? Toen kwam de h e r i n n e r i n g terug, 'Avoic,' fluisterde ze. 'O, Avoic.'
scherp als een messteek.
Toch k w a m e n er geen t r a n e n , en ze m e r k t e dat ze h o n g e r had. Ze rekte haar p i j n l i j k e lichaam uit, stond op en ging door een deur aan het eind van de slaapzaal naar de eetzal, een smalle ruimte, stampvol t a f e l s voor w a n h o p i g e gasten. Een j o n g e priesteres in een wit kleed met een groene tunica gaf een h a r d e gil. 'Neem me niet k w a l i j k , G w e n , ' zei ze toen lachend, ik dacht even dat je een j o n g e n was. Ga zitten, dan haal ik pap v o o r je.' G w e n i v e r deed de z w a a r d g o r d e l af en legde hem op de tafel naast haar terwijl ze ging zitten. Ze volgde met één vinger de lijnen van Avoics op één na beste schede. Die was van g e b r a n d zilver en ingelegd met spiralen en d o o r e e n g e v l o c h t e n w o l v e n . Volgens de wet w a s 46
zij nu het h o o f d van de W o l f - c l a n , m a a r ze b e t w i j f e l d e of ze haar positie ooit kon opeisen. Om in de v r o u w e l i j k e lijn te k u n n e n erven zou ze meer h i n d e r n i s s e n uit de weg m o e t e n r u i m e n dan tieryn Burcan van de Boar. Even later k w a m A r d d a , de h o g e p r i e s t e r e s van de tempel, b i n n e n en ging naast haar zitten. Hoewel ze b i j n a zestig was, grijs haar had en een web van r i m p e l t j e s rond haar ogen, waren A r d d a ' s h o u d i n g en tred zo lenig als die van een j o n g meisje. 'Wel, G w e n , ' zei ze, 'je hebt me al j a r e n verteld dat je priesteres wilde w o r d e n . Is dat ogenblik nu a a n g e b r o k e n of niet?' 'Ik weet het niet, v r o u w e . U weet dat ik altijd t w i j f e l o m t r e n t m i j n roeping heb gehad... m a a r ja, nu zal ik misschien niet veel keus meer hebben.' 'Vergeet niet dat je het g r o n d b e z i t van de W o l f - c l a n als b r u i d s s c h a t hebt. Als dat bekend w o r d t , wil ik w e d d e n dat menige man onder je vaders b o n d g e n o t e n je hier graag zal k o m e n w e g h a l e n . ' ' M a a r lieve goden, ik heb nooit willen t r o u w e n ! ' Ardda slaakte een lichte zucht en b e r o e r d e o n b e w u s t haar rechterwang, die de b l a u w e t a t o e a g e van de w a s s e n d e m a a n droeg. Elke man die een v r o u w met dat m e r k t e k e n uit begeerte a a n r a a k t e , werd ter dood gebracht. N i e t alleen edelen, maar elke v r i j g e b o r e n man zou de schender doden, w a n t als de Godin v e r g r a m d zou raken, z o u d e n de oogsten m i s l u k k e n en zou geen enkele man nog ooit een zoon verwekken. ' Je zou m o e t e n t r o u w e n om het bezit van de Wolf te k u n n e n behouden,' merkte A r d d a op. ' H e t is niet zo dat ik de bezittingen niet wil b e h o u d e n . Ik wil m i j n clan laten v o o r t b e s t a a n , en m i j n z u s j e is er ook nog. Als ik me aan de Godin t r o u w zou w i j d e n , zou het e r f r e c h t op M a c c y o v e r g a a n . Zij h e e f t altijd veel a a n b i d d e r s gehad, ook toen ze nog maar een kleine b r u i d s s c h a t kon v e r w a c h t e n . ' ' M a a r zou zij over de clan k u n n e n heersen?' ' N a t u u r l i j k niet, m a a r als ik de juist man v o o r haar uitzoek - o, luister a l s t u b l i e f t . Hoe kan ik ooit bij de koning k o m e n om m i j n smeekschrift in te dienen? Ik wil w e d d e n dat de Boar nu al naar hier onderweg is om te z o r g e n dat we hier v o o r g o e d o p g e s l o t e n blijven.' Haar v o o r s p e l l i n g k w a m nog geen uur later uit. G w e n i v e r liep rusteloos rond over het terrein toen ze het geluid van p a a r d e n en m a n nen hun richting uit h o o r d e k o m e n . Ze rende naar de poort toe, tegelijk met enkele priesteressen die de p o o r t w a c h t e r e s toeriepen dat ze de p o o r t m o e s t sluiten. G w e n i v e r hielp juist de ijzeren staaf in de h o u d e r s te d r e u n e n toen de ruiters met h o e f g e t r a p p e l en metaalge47
kletter a r r i v e e r d e n . A r d d a stond al op de richel boven de poort. Gweniver klom bevend van w o e d e o m h o o g en v o e g d e zich bij haar. Beneden, op een eerbiedige a f s t a n d van v i j f t i e n meter, v e r d r o n g zich de zeventig man sterke k r i j g s b e n d e van de Boar. Burcan zelf stuurde zijn paard uit het g e d r a n g en reed brutaal tot vlak v o o r de poort. Hij was een man van achter in de dertig, met een brede streep grijs in zijn r a v e z w a r t e haar en z w a r e snor. Gweniver, die tegen de b o r s t w e ring leunde, haatte hem, die man die haar clan had v e r m o o r d . 'Wat wilt u?' riep A r d d a . 'Wie de Heilige M a a n met k r i j g s z u c h t i g e b e d o e l i n g e n nadert, beledigt de Godin.' 'Neem me niet k w a l i j k , heilige v r o u w e , ' riep hij met zijn z w a r e , schorre stem terug. 'Ik heb alleen heel hard gereden. Ik zie dat v r o u w e G w e n i v e r bij u in veiligheid is.' 'En ze zal in veiligheid b l i j v e n , tenzij u wilt dat de vloek van de Godin uw l a n d e r i j e n o n v r u c h t b a a r m a a k t . ' 'Ziet u mij nu w e r k e l i j k aan v o o r iemand die de tempel zou ontheiligen? Nee, ik kom de v r o u w e een v r e d e s a a n b o d doen.' Hij draaide zich in het zadel om en keek G w e n i v e r aan. ' M e n i g e bloedvete is met een h u w e l i j k geëindigd, v r o u w e . N e e m mijn t w e e d e zoon tot echtg e n o o t en b e s t u u r het land van de Wolf in naam van de Boar.' 'Ik zou me d o o r f a m i l i e van j o u nooit met één smerige vinger laten a a n r a k e n , smeerlap!' riep G w e n i v e r zo hard ze kon. 'En dacht je nu heus dat ik me zou scharen achter die valse koning die j i j dient?' B u r c a n s brede gezicht liep rood aan van woede. 'Dan zweer ik je dit,' g r a u w d e hij. 'Als m i j n zoon je niet krijgt, zal geen enkele man je k r i j g e n , en dat geldt ook voor je zuster. En ik zal evengoed jullie land opeisen bij recht van de bloedvete als het moet.' 'U vergeet uzelf, heer!' s n a u w d e A r d d a . 'Ik verbied u nog een m i n u u t langer op t e m p e l g r o n d te blijven. Haal uw m a n n e n weg en uit geen bedreigingen meer tegen iemand die de Godin vereert!' Burcan aarzelde, toen haalde hij zijn schouders op en w e n d d e zijn p a a r d . O n d e r het s c h r e e u w e n van bevelen v e r z a m e l d e hij z i j n mannen en ging terug naar de o p e n b a r e weg aan de voet van de heuvel. G w e n i v e r balde haar vuisten zo stijf dat ze pijn deden, w a n t de krijgsbende v e r s p r e i d d e zich op de weide aan de o v e r k a n t van de weg, die technisch g e s p r o k e n buiten het g r o n d g e b i e d van de tempel lag, maar hun een p e r f e c t e positie v e r s c h a f t e om die te b e w a k e n . 'Ze k u n n e n daar niet eeuwig blijven,' zei A r d d a . 'Ze zullen e e r s t d a a g s naar Dun Deverry m o e t e n om hun v e r p l i c h t i n g e n j e g e n s hun koning na te k o m e n . ' 'Dat is waar, maar ik wil w e d d e n dat ze daar zo lang blijven als ze kunnen.' 48
Ardda leunde tegen de b o r s t w e r i n g en zuchtte. Ze zag er o p e e n s heel oud en heel moe uit. De b u r g e r o o r l o g was op deze wijze u i t g e b r o k e n . V i e r e n t w i n t i g j a a r tevoren was de Eerste Koning z o n d e r m a n n e l i j k e e r f g e n a a m gestorven, en zijn dochter, een ziekelijk j o n g meisje, was korte tijd later ook overleden. Elk van zijn drie z u s t e r s had echter z o o n s bij hun hooggeboren e c h t g e n o t e n , g w e r b r e t C e r r m o r , g w e r b r e t C a n t r a e en de erfprins van het k o n i n k r i j k Eldidd. Bij wet zou de troon m o e t e n overgaan op de zoon van de oudste zuster, die g e t r o u w d was met C a n t r a e , maar de g w e r b r e t stond o n d e r z w a r e v e r d e n k i n g zowel de koning als de prinses te h e b b e n v e r g i f t i g d om de troon voor zijn zoon te kunnen opeisen. G w e r b r e t C e r r m o r buitte die v e r d e n k i n g uit om de t r o o n voor zijn zoon op te eisen, en de prins van Eldidd eiste hem op v o o r zijn zoon v a n w e g e diens dubbel v o r s t e l i j k e bloed. O m d a t G w e n i v e r s vader nooit een v r e e m d e l i n g uit Eldidd zou h e b b e n gesteund, stond de keus v o o r de W o l f - c l a n vast toen de lang gehate Boars de eis van C a n t r a e steunden. Jaar na j a a r w o e d d e de strijd rond de eigenlijke inzet d a a r v a n , de stad Dun Deverry, die nu eens door de ene partij werd i n g e n o m e n om een paar j a a r later voor de andere te vallen. G w e n i v e r b e t w i j f e l de of er nog veel van de Heilige Stad over was, m a a r de inname ervan was van d o o r s l a g g e v e n d belang voor het v e r w e r v e n van het kon i n g s c h a p . De stad was de hele winter in h a n d e n van C a n t r a e geweest, m a a r nu was het lente. Overal in het v e r s c h e u r d e k o n i n k rijk riepen de t r o o n p r e t e n d e n t e n hun vazallen bijeen en bliezen ze hun b o n d g e n o o t s c h a p p e n nieuw leven in. G w e n i v e r was er zeker van dat de b o n d g e n o t e n van haar clan inmiddels in C e r r m o r z o u d e n zijn. Dus, Maccy,' zei ze, 'wij zullen hier misschien de hele z o m e r moeten blijven, maar uiteindelijk zal iemand zijn k r i j g s b e n d e sturen om ons te b e v r i j d e n . ' Macla knikte triest. Ze zaten de bedden wortelen en kool. doen een k n a p meisje, m a a r over g e k a m d in een slordige zwollen van het huilen.
op een b a n k j e in de t e m p e l t u i n , tussen De z e s t i e n j a r i g e Macla was in g e w o n e die dag was haar b l o n d e haar achterdot, en haar ogen waren rood en ge-
Ik hoop maar dat je gelijk hebt,' zei Macla tenslotte. ' M a a r stel dat niemand ons land de moeite w a a r d vindt? Z e l f s als ze met j o u t r o u w den, z o u d e n ze nog tegen die akelige Boar moeten vechten. En j i j kunt me nu ook geen b r u i d s s c h a t meer geven, dus ik zal w a a r s c h i j n l i j k de rest van mijn leven in deze a f s c h u w e l i j k e tempel zitten kniezen.' 'Praat toch geen onzin! Als ik de heilige g e l o f t e afleg, krijg j i j al het 49
land als b r u i d s s c h a t dat een v r o u w zich m a a r kan w e n s e n . ' 'O.' H a a r ogen kregen een h o o p v o l l e blik. dat je priesteres wilde w o r d e n . '
'Je hebt altijd al gezegd
'Precies. D u s m a a k je m a a r geen zorgen. We zullen heus wel een man v o o r j e vinden.' M a c l a glimlachte, m a a r haar k l a a g l i e d e r e n h a d d e n t w i j f e l bij haar z u s j e gezaaid. Stel dat i n d e r d a a d n i e m a n d de bezittingen van de Wolf wilde hebben, o m d a t die de bloedvete van de Wolf m e e b r a c h t e n ? O m d a t G w e n i v e r haar hele leven naar het v o o r t d u r e n d e g e p r a a t over oorlog had geluisterd, wist ze iets wat M a c c y in haar onschuld niet wist: dat het land van de Wolf strategisch zeer ongunstig gelegen was, vlak aan de grens met C a n t r a e en zo ver ten oosten van C e r r m o r dat het m o e i l i j k te v e r d e d i g e n was. En stel dat de koning in C e r r m o r besloot zijn grens te c o n s o l i d e r e n ? Ze liet Maccy in de m o e s t u i n zitten en begon aan een rusteloze w a n deling. Kon ze m a a r naar C e r r m o r gaan en de k o n i n g om haar recht v r a g e n ! Iedereen zei dat hij een gewetensvol en f a t s o e n l i j k man was, dus hij zou misschien wel naar haar willen luisteren. Als ze er m a a r kon k o m e n . Ze klom op de m u u r en keek in de verte. Burcan en zijn m a n n e n k a m p e e r d e n nu al drie dagen in het veld. 'Hoe lang denken jullie daar nog te blijven, s m e e r l a p p e n ? ' m o m p e l de ze h a l f l u i d . N i e t veel langer, bleek het. Toen ze de v o l g e n d e m o r g e n kort na zonso p g a n g naar de b o r s t w e r i n g klom, zag ze de k r i j g s b e n d e de p a a r d e n zadelen en de v o o r r a a d k a r r e n opladen. M a a r toen ze v e r t r o k k e n , lieten ze vier m a n n e n en één kar achter, b e w a k e r s met v o l d o e n d e v o o r raden om daar m a a n d e n te k u n n e n blijven. G w e n i v e r riep alle gemene s c h e l d w o o r d e n die ze ooit had g e h o o r d , tot ze h i j g d e en buiten adem was. Uiteindelijk hield ze zichzelf v o o r dat ze zoiets had kunnen v e r w a c h t e n . Ze voelde zich opeens vreselijk m o e d e l o o s . Z e l f s als Burcan al zijn m a n n e n had m e e g e n o m e n , had ze toch nooit alleen de b i j n a d r i e h o n d e r d k i l o m e t e r naar C e r r m o r k u n n e n reizen. 'Tenzij ik als priesteres reisde,' zei ze h a r d o p . Als ze e e n m a a l die b l a u w e t a t o e a g e op haar wang had, zou ze ons c h e n d b a a r zijn en even veilig reizen als een r o n d t r e k k e n d leger. Ze zou g e s c h r a a g d door haar heilige g e l o f t e naar de koning k u n n e n gaan en om het v o o r t b e s t a a n van haar clan smeken, ze zou een man v o o r M a c c y k u n n e n zoeken en de naam van de Wolf v o o r uitsterven beh o e d e n . D a a r n a kon ze hierheen t e r u g k e r e n en aan haar leven in de tempel beginnen. Ze draaide zich om en keek tegen de b o r s t w e r i n g geleund naar het t e m p e l c o m p l e x . De n e o f i e t e n en de priesteressen van lage rang w e r k t e n in de tuin of b r a c h t e n b r a n d h o u t naar de keu50
kens. Een paar k u i e r d e n m e d i t e r e n d in de buurt van de tempel zelf. Toch was het o n d a n k s alle activiteit stil in de w a r m e v o o r j a a r s z o n . N i e m a n d sprak tenzij het echt nodig was, en dan nog met zachte stem. G w e n i v e r voelde even hoe haar adem stokte door het beklemmende v o o r u i t z i c h t van haar t o e k o m s t hier. Toen werd ze opeens gegrepen door een blinde, redeloze woede. Ze zat in de val, als een wolf in een kooi, die aan de tralies k n a u w t en klauwt. H a a r haat tegen Burcan welde op als een niet te stuiten drang en vloeide over naar de k o n i n g in Cerrmor. Ze zat tussen die beiden gevangen, ze moest de ene smeken om dat wat haar r e c h t e n s toekwam en de andere om w r a a k v o o r haar te nemen. Trillend als een w a a n z i n n i g e wierp ze haar h o o f d van links naar rechts alsof ze tegen het hele u n i v e r s u m nee wilde roepen. Ze werd gegrepen door een gevoel dat buiten haar begrip lag, o m d a t de w o r t e l s ervan ver in het verleden lagen, in een ander leven in feite, w a a r i n ze ook buiten haar schuld russen twee m a n n e n klem had gezeten. De h e r i n n e r i n g was n a t u u r l i j k o n g r i j p b a a r , m a a r de essentie van het gevoel bleef, scherp en hard als een glassplinter in haar keel. l a n g z a a m bracht ze zichzelf weer tot kalmte. Toegeven aan woedeaanvallen zou haar niet baten. ' Je moet n a d e n k e n , ' beval ze zichzelf. 'En de G o d i n bidden om hulp.' 'Het grootste deel is v e r t r o k k e n , ' zei D a g w y n . man a c h t e r g e l a t e n . '
' M a a r ze h e b b e n vier
' S m e e r l a p p e n ! ' g r a u w d e Ricyn. 'Onze v r o u w e b e h a n d e l e n of ze een duur paard is of zo, dat iedereen als o o r l o g s b u i t kan m e e n e m e n . ' C a m l w n knikte grimmig. Z i j drieën w a r e n de enige o v e r l e v e n d e n van de k r i j g s b e n d e van de Wolf en ze k a m p e e r d e n al dagen in de beboste heuvels achter de Tempel van de M a a n , waar ze k o n d e n w a k e n over de v r o u w die ze b e s c h o u w d e n als het c l a n h o o f d aan wie ze t r o u w h a d d e n g e z w o r e n . Het drietal had de W o l f - c l a n van j o n g s a f gediend en ze waren bereid om hem te blijven dienen. ' H o u d e n ze scherp de w a c h t ? ' vroeg Ricyn. te vechten?'
' G e w a p e n d en klaar om
'Ben je gek?' D a g w y n gunde zich tijd v o o r een v e r b e t e n g l i m l a c h j e . ' Toen ik hen bespiedde zaten ze, zo v r o l i j k als het maar kan, met opg e s t r o o p t e h e m d s m o u w e n in het gras te d o b b e l e n . ' 'Is het heus? N o u , laten we dan h o p e n dat de goden hen lekker lang laten d o b b e l e n . ' De vrije m a n n e n die het land van de tempel b e w e r k t e n , w a r e n buit e n g e w o o n loyaal j e g e n s de h o g e p r i e s t e r e s , gedeeltelijk o m d a t die veel 5i
m i n d e r van hun oogsten als belasting hief dan een edelman zou hebben g e d a a n , maar v o o r n a m e l i j k o m d a t ze het als een eer v o o r hun f a m i l i e en henzelf b e s c h o u w d e n om de Godin te dienen. A r d d a was er zeker van, dat zei ze t e n m i n s t e tegen Gweniver, dat een van die m a n n e n de lange reis naar Dun Deverry wel v o o r haar zou willen m a k e n om een b o o d s c h a p over te brengen. 'Hier moet een eind aan k o m e n ! Ik kan die m a n n e n niet w e g s t u r e n van land dat niet van mij is, maar ik vertik het om ze daar de hele z o m e r te laten zitten. Je bent geen m i s d a d i g s t e r die hier een t o e v l u c h t h e e f t gezocht, maar we weten allemaal dat ze je z o u d e n v e r m o o r d e n als ze de kans kregen. We zullen eens zien of die koning die B u r c a n s o p p e r h e e r is, kan zorgen dat hij zijn m a n n e n t e r u g r o e p t . ' ' D e n k t u dat de koning naar uw petitie zal luisteren?' vroeg G w e n i ver. ik wil w e d d e n dat hij ons land aan een van zijn vazallen wil geven.' 'Hij zal wel moeten luisteren! Ik vraag de h o g e p r i e s t e r e s van de tempel in Dun Deverry om p e r s o o n l i j k te b e m i d d e l e n . ' G w e n i v e r hield de t e l g a n g e r bij de teugel terwijl A r d d a opsteeg, drapeerde haar lange g e w a d e n over het d a m e s z a d e l en liep naast haar p a a r d mee naar de p o o r t . O m d a t de vier B o a r s m a n n e n b l i j k b a a r niet van plan waren p o g i n g e n te o n d e r n e m e n het t e m p e l c o m p l e x te betreden, stond de p o o r t open. G w e n i v e r en Lypilla, de p o o r t w a c h t e res van die dag, keken A r d d a na toen ze wegreed, k a a r s r e c h t en ong e n a a k b a a r in het zadel gezeten. Toen ze bij de weg k w a m , k r a b b e l d e n de B o a r s m a n n e n overeind en bogen diep en eerbiedig v o o r haar. ' S c h u r k e n , ' m o m p e l d e Gweniver. 'Ze h o u d e n zich strikt aan de letter van de wet terwijl ze de strekking ervan geweld a a n d o e n . ' 'Zeg dat wel. Ik denk dat ze misschien zelfs in staat zijn om j o u te vermoorden.' 'Ze z o u d e n me eerder naar Burcan brengen v o o r een g e d w o n g e n huwelijk. M a a r dan zou ik liever sterven!' Ze wisselden een bezorgde blik. G w e n i v e r kende Lypilla, die begin veertig was, al haar hele leven, net zoals ze A r d d a altijd had gekend. Ze stonden haar even na als t a n t e s of oudere zusters, toch t w i j f e l d e ze diep in haar hart of ze het zou u i t h o u d e n als ze hun streng geregeld leven moest delen. Op de weg reed A r d d a om de voet van de heuvel in n o o r d e l i j k e richting en v e r d w e e n uit het gezicht. De Boa r s m a n n n e n gingen weer zitten en hervatten hun dobbelspel. Gweniver moest weer aan de man denken die ze o n d e r w e g had gedood en wilde wel dat ze die vier h e t z e l f d e Wyrd kon laten o n d e r g a a n . O f s c h o o n ze terug had k u n n e n gaan om zich nuttig te m a k e n in de
keuken, bleef G w e n i v e r nog een t i j d j e bij de p o o n staan; ze praatte wat met Lypilla en keek naar de v r i j h e i d van heuvels en velden die haar werd ontzegd. Plotseling h o o r d e ze in de verte h o e f s l a g e n die in snelle draf uit het zuiden n a d e r d e n . 'Ik denk dat Burcan zijn m a n n e n b o o d s c h a p p e r s of zo stuurt,' te Lypilla op.
merk-
Dat schenen de B o a r s m a n n e n in het veld ook te denken, want ze stonden op, rekten zich loom uit en w e n d d e n zich naar het geluid. Opeens s t o r m d e n er uit een bosje drie ruiters in volle w a p e n r u s t i n g en met g e t r o k k e n z w a a r d . De B o a r s m a n n e n stonden even als v e r s t e e n d , toen t r o k k e n ze s c h r e e u w e n d en v l o e k e n d hun z w a a r d : de ruiters deden een gerichte aanval op hen. G w e n i v e r h o o r d e Lypilla gillen toen een B o a r s m a n met zijn h o o f d half van zijn s c h o u d e r s gehakt neerstortte. Een paard steigerde en z w e n k t e schuin weg, w a a r d o o r Gweniver het schild van de ruiter van voren kon zien. 'Wolven!' Z o n d e r erbij na te denken rende ze met het z w a a r d in de hand de heuvel af, terwijl Lypilla gilde en haar smeekte terug te k o m e n . De tweede B o a r s m a n viel t e r w i j l ze rende, de derde werd door twee ruiters ingesloten, de vierde nam de benen en rende de heuvel op, alsof hij in zijn d o o d s a n g s t p r o b e e r d e het heiligdom van de tempel te bereiken dat hij puur door zijn a a n w e z i g h e i d al ontheiligde. Toen hij G w e n i v e r recht op zich af zag k o m e n , aarzelde hij en sprong toen opzij, alsof hij om haar heen wilde rennen. Met een holle schaterlach, die vanzelf uit haar mond k w a m , viel ze aan, haalde uit en hieuw hem op zijn r e c h t e r s c h o u d e r v o o r hij de aanval kon a f w e r e n . Terwijl het z w a a r d uit zijn willoze vingers gleed, lachte ze nog eens en stak hem in de hals. H a a r lach zwol aan tot het krijsen van een onheilsgeest toen het helrode bloed er u i t s t r o o m d e en hij viel. ' V r o u w e ! ' Ricyns stem d o o r s n e e d haar lach. 'O, bij de heer der hel!' De lach v e r s t o m d e , en ze stond koud en misselijk naar het lijk aan haar voeten te staren. Ze w a s er zich vaag van b e w u s t dat Ricyn afsteeg en naar haar toe rende. 'Vrouwe! V r o u w e Gweniver! Weet u wie ik ben?' 'Wat?' Ze keek bevreemd op. ' N a t u u r l i j k , Ricco. H e b ik je niet m i j n halve leven gekend?' 'Ja, v r o u w e , maar dat b e t e k e n t geen bliksem meer als iemand bevangen is door r a z e r n i j , zoals u d a a r n e t . ' Het was of hij ijskoud water in haar gezicht had gegooid. Ze bleef hem een ogenblik w e z e n l o o s a a n k i j k e n , terwijl hij haar met v e r b i j s terde b e z o r g d h e i d o p n a m . Ricyn, even oud als zij, net negentien en een blonde j o n g e m a n met een breed, o p g e w e k t gezicht was v o l g e n s 53
haar broers een van de meest b e t r o u w b a r e m a n n e n van de krijgsbende, zo niet van het k o n i n k r i j k . Het was v r e e m d dat hij haar nu a a n k e e k of ze g e v a a r l i j k was. 'Ja, zo was het, v r o u w e , ' zei hij, 'Alle goden, m i j n bloed stolde toen ik u zo h o o r d e lachen.' 'Het m i j n e stolde nog harder, geloof ik. de G o d i n zelf, dat was ik i n d e r d a a d . '
Bevangen door r a z e r n i j .
Bij
De d o n k e r h a r i g e , slanke, altijd lachende D a g w y n leidde zijn paard naar haar toe en boog v o o r haar. ' J a m m e r dat ze maar vier m a n n e n h a d d e n a c h t e r g e l a t e n , m e r k t e hij op. 'U had e i g e n h a n d i g twee a a n g e k u n d . ' ' M i s s c h i e n wel drie,' zei Ricyn. 'Waar is Cam?' ' H e l p t zijn paard uit zijn lijden. Een van die een z w a a r d in de goede richting z w a a i e n . '
vrouwe,'
schurken kon z o w a a r
' N o u j a , wij h e b b e n nu hun p a a r d e n en al hun v o o r r a d e n op de k o o p toe.' Ricyn keek naar Gweniver. 'We hebben al die tijd in het bos gew a c h t tot we k o n d e n t o e s l a a n . Volgens ons kon de Boar hier niet de hele vervloekte z o m e r blijven zitten. Overigens, de dun is met de grond gelijk g e m a a k t . ' 'Ik had niet anders v e r w a c h t .
En B l a e d d b y r ? '
'Dat staat er nog. De m e n s e n daar h e b b e n ons eten gegeven.' Ricyn w e n d d e zijn blik af, zijn gezicht betrok. 'De Boar h e e f t de k r i j g s b e n d e op de weg overvallen, ziet u. Het was bij het o c h t e n d k r i e k e n en we w a r e n nog m a a r half gekleed toen dat tuig over de heuvel stormde, z o n d e r zelfs maar een s t r i j d k r e e t of het geluid van een h o o r n . Ze hadden twee keer zoveel mensen als wij, dus heer Avoic riep dat we v o o r ons leven moesten rennen, m a a r dat deden we al, en hard ook. Vergeef me, v r o u w e . Ik had daar met hem m o e t e n sneuvelen, m a a r ik dacht aan u, nou ja, aan u en de andere v r o u w e n bedoel ik, dus het leek me beter om op het b i n n e n p l e i n te sneuvelen terwijl ik u verdedigde.' 'Dat v o n d e n wij ook,' viel D a g w y n in. ' M a a r we k w a m e n te laat. We m o e s t e n d r o m m e l s v o o r z i c h t i g zijn, o m d a t de wegen w e m e l d e n van de Boars, en toen we de dun bereikten, stond die al in brand. En we w a r e n alle drie h a l f g e k van verdriet o m d a t we d a c h t e n dat u verm o o r d was, m a a r Ricco hier zei dat u wel naar de tempel kon zijn gegaan.' 'Dus zijn wij hierheen g e k o m e n , ' nam Ricyn het relaas over. 'En toen we die v e r v l o e k t e Boars voor de p o o r t zagen k a m p e r e n , wisten we dat u hier binnen m o e s t zijn.' 'En dat waren we ook,' zei Gweniver. 'Dat is dan prima gegaan. Jullie h e b b e n hier nu die p a a r d e n en een kar met m o n d v o o r r a a d . En 54
hierachter staan een paar hutten voor de e c h t g e n o t e n van v r o u w e n die m a a r enkele dagen blijven. D a a r k u n n e n jullie je intrek nemen, terwijl ik besluit wat we v e r d e r gaan doen.' D a g w y n haastte zich weg om de o p d r a c h t uit te v o e r e n , maar Ricyn bleef achter en wreef over zijn vuile gezicht met de rug van een nog vuilere hand. 'We m o e s t e n die Boars m a a r gaan begraven, v r o u w e . niet aan de g e w i j d e v r o u w e n overlaten.'
Dat mogen we
'Dat is waar. Eh... ik ben b e n i e u w d wat de h o g e p r i e s t e r e s hiervan zal zeggen. M a a r goed, dat is m i j n p r o b l e e m , niet het j o u w e . B e d a n k t dat jullie me h e b b e n gered.' Bij die w o o r d e n glimlachte hij, alleen een n a u w e l i j k s m e r k b a a r trekken van zijn m o n d , toen ging hij snel achter de a n d e r e n aan. O f s c h o o n A r d d a het niet prettig vond dat er vier m a n n e n v o o r haar p o o r t w a r e n g e d o o d , a a n v a a r d d e ze het gelaten en m e r k t e zelfs op dat de Godin de g o d d e l o o s h e i d van de Boar in deze kwestie misschien had willen s t r a f f e n . ' O n g e t w i j f e l d , ' zei Gweniver. 'Want Zij was het die die ene man h e e f t g e d o o d . Ik was niets dan een z w a a r d in H a a r h a n d . ' Ardda keek haar d o o r d r i n g e n d aan. Ze zaten in haar s t u d e e r k a m e r , een kale stenen k a m e r met langs de ene wand een plank met zestig heilige boeken en langs de andere een tafel met t e m p e l v e r s l a g e n . Z e l f s nu, nu haar besluit haar steeds h e l d e r d e r voor ogen k w a m te staan, overlegde G w e n i v e r nog bij zichzelf. Het was ooit haar grootste w e n s geweest hier zelf nog eens h o g e p r i e s t e r e s te w o r d e n en deze studeerk a m e r de hare te m o g e n n o e m e n . 'De hele m i d d a g heb ik tot haar gebeden,' v e r v o l g d e Gweniver. ik ga u verlaten, v r o u w e . Ik leg mijn g e l o f t e af j e g e n s de M a a n en ik geef de clan door aan M a c l a . Dan ga ik met m i j n m a n n e n naar Cerrmor om de koning de petitie van de Wolf te o v e r h a n d i g e n . Als ik eenmaal de t a t o e a g e draag, zal de Boar geen reden meer h e b b e n om me k w a a d te doen.' 'Dat is waar, m a a r het b l i j f t g e v a a r l i j k . Ik vind het een nare gedachte dat je die lange reis o n d e r n e e m t met m a a r drie ruiters als escorte. Wie weet wat m a n n e n i e m a n d , ook al is het een priesteres, tegenwoordig k u n n e n a a n d o e n ? ' 'Niet maar drie, v r o u w e . Ik ben de vierde.' Ardda zweeg, i n e e n g e d o k e n in haar stoel liet ze G w e n i v e r s w o o r d e n tot zich d o o r d r i n g e n . 'Weet u niet meer dat u me eens hebt verteld over het vierde gezicht van de G o d i n ? ' v e r v o l g d e Gweniver. 'Over haar duistere zijde, wan55
neer de m a a n b l o e d r o o d en z w a r t w o r d t , eigen k i n d e r e n opeet?' ' G w e n , dat niet.'
over de m o e d e r die haar
'Dat wel.' Ze stond met een o n g e d u l d i g e h o o f d b e w e g i n g op en begon de k a m e r op en neer te lopen. 'Ik wil met m i j n m a n n e n aan de oorlog d e e l n e m e n . Het is al te lang geleden dat een aan de M a a n gew i j d e k r i j g e r in Deverry h e e f t g e v o c h t e n . ' 'Je zult sneuvelen.' A r d d a stond ook op. 'Ik zal het niet t o e s t a a n . ' 'Is het aan een van ons om het wel of niet toe te staan als de G o d i n me roept? Ik heb v a n d a a g H a a r h a n d e n op me gevoeld.' Terwijl hun blikken elkaar o n t m o e t t e n , en elkaar v a s t h i e l d e n in een m a c h t s s t r i j d , b e s e f t e G w e n i v e r dat ze niet langer een kind was, maar een vrouw, toen A r d d a het eerst haar blik a f w e n d d e . 'Er zijn m a n i e r e n om dat soort r o e p i n g e n te b e p r o e v e n , ' zei A r d d a tenslotte. 'Kom v a n a v o n d naar de tempel. Als de Godin je een visioen zendt is het niet aan mij om nee te zeggen. M a a r als ze dat niet doet... ' 'Zal ik me laten leiden door uw wijsheid in deze kwestie.' 'Goed dan. En als ze je wel een visioen zendt maar niet het visioen dat jij dacht te willen h e b b e n ? ' 'Dan zal ik toch mijn g e l o f t e aan H a a r a f l e g g e n . De tijd is rijp, v r o u we. Ik wil de geheime naam van de Godin horen en m i j n g e l o f t e afleggen.' Ter v o o r b e r e i d i n g op de plechtigheid vastte G w e n i v e r die a v o n d . Terwijl de t e m p e l b e w o o n s t e r s aan het a v o n d m a a l zaten, haalde zij water uit de put, w a r m d e het en nam een bad bij de k e u k e n h a a r d . Toen zij zich d a a r n a a a n k l e e d d e , keek ze even naar Avoics h e m d , dat ze het j a a r tevoren v o o r hem had g e m a a k t . Op elk s c h o u d e r s t u k was met rood garen de a a n s t o r m e n d e wolf van de clan g e b o r d u u r d , omgeven door een i n e e n g e s t r e n g e l d e sierrand. Het motief was zo kunstig v e r w e r k t , dat het net een keten van k n o p e n leek, samengesteld uit een groot aantal lijnen, terwijl het in w e r k e l i j k h e i d maar één lijn was en de ene k n o o p o n v e r m i j d e l i j k tot de v o l g e n d e leidde. M i j n Wyrd is net zo'n verstrengeld geheel, dacht ze. En met die gedachte k w a m een ijzig gevoel, alsof ze meer had gezegd dan ze kon v e r a n t w o o r d e n . T e r w i j l ze zich verder a a n k l e e d d e , werd ze bang. N i e t o m d a t ze misschien in de strijd zou sneuvelen; ze wist dat ze gedood zou w o r d e n , misschien al gauw, misschien pas over vele j a r e n . De Duistere Godin placht haar priesteressen op te r o e p e n het laatste o f f e r te brengen w a n n e e r Zij de tijd d a a r t o e g e k o m e n achtte. Toen G w e n i v e r de z w a a r d g o r d e l o p n a m , aarzelde ze, even in de 56
verleiding k o m e n d om hem neer te gooien; toen g o r d d e ze hem met een o n g e d u l d i g e h o o f d b e w e g i n g om. I)c r o n d e h o u t e n tempel stond in het m i d d e n van het c o m p l e x . A a n beide z i j d e n van de deur v e r h i e v e n zich als v l a m m e n twee kronkelige cipressen, die h e l e m a a l uit Bardek k w a m e n en dank zij veel zorg en liefde vele k o u d e winters h a d d e n o v e r l e e f d . Toen G w e n i v e r ert u s s e n d o o r liep voelde ze een golf van k r a c h t , alsof ze door een poort een andere wereld binnenging. Ze klopte negen keer op de eikehouten deur en wachtte tot er ten a n t w o o r d binnen negen g e d e m p t e tikken k l o n k e n . Toen deed ze de deur open en betrad het v o o r v e r t r e k , f l a u w verlicht door een enkele kaars. Een in het z w a r t gehulde priesteres w a c h t t e haar op. 'Draag die kleren in de tempel. N e e m ook je z w a a r d mee. De hogepriesteres h e e f t het zo bevolen.' In het b i n n e n s t e heiligdom glansden de g e b o e n d e h o u t e n w a n d e n in het licht van negen o l i e l a m p e n , en de vloer was belegd met verse biezen. Voor de achterste m u u r stond het altaar, een ruwe z w e r f k e i waarvan alleen de b o v e n z i j d e tot een g l a n z e n d e tafel g e p o l i j s t was. D a a r achter hing een e n o r m e ronde spiegel, het enige beeld van H a a r dat de Godin in H a a r t e m p e l s wil hebben. Links van de spiegel stond Ardda, in het z w a r t gekleed. 'Neem het z w a a r d uit de schede en leg het v o o r het altaar.' G w e n i v e r boog eerbiedig voor de spiegel en deed toen wat de hogepriesteres had bevolen. D o o r een z i j d e u r k w a m e n drie priesteressen binnen en gingen z w i j g e n d aan de r e c h t e r k a n t staan. Zij z o u d e n getuigen zijn van haar g e l o f t e . 'Wij zijn hier verenigd om een v r o u w die de Godin van de M a a n wil dienen, te o n d e r r i c h t e n en te o n t v a n g e n , ' v e r v o l g d e A r d d a . 'Gweniver van de Wolf is ons allen b e k e n d . Z i j n er b e z w a r e n tegen haar kandidatuur?' 'Nee,' zeiden de drie in koor. is door Onze V r o u w e . '
'Wij
k e n n e n haar als een die gezegend
'Dan is het goed.' De h o g e p r i e s t e r e s w e n d d e zich tot Gweniver. ' Z w e e r je de Godin al je dagen en n a c h t e n te zullen dienen?' 'Dat zweer ik, v r o u w e . ' ' Z w e e r je nooit g e m e e n s c h a p met een man te zullen h e b b e n ? ' 'Dat zweer ik, v r o u w e . ' ' Z w e e r je nooit het geheim van de heilige naam te zullen v e r r a d e n ? ' 'Dat zweer ik, v r o u w e . ' Ardda hief haar h a n d e n en klapte ze drie keer tegen elkaar, toen nog eens drie keer en tenslotte n o g m a a l s drie keer, het heilige getal zorgvuldig a f m e t e n d . G w e n i v e r voelde een plechtige en toch zalige rust, 57
een zoetheid die als m e d e door haar lichaam vloeide. Het besluit was eindelijk g e n o m e n , en haar g e l o f t e w a s a f g e l e g d . 'Van alle g o d i n n e n , ' v e r v o l g d e A r d d a , 'is alleen Onze Vrouwe niet met name bekend bij het g e w o n e volk. Men spreekt over E p o n a , men spreekt over Sirona, men spreekt over A r a n r h o d d a , m a a r Onze Vrouwe is g e w o o n de Godin van de M a a n . ' Ze w e n d d e zich tot de drie getuigen. 'En w a a r o m zou dat zijn?' 'De naam is een geheim.' 'Hij is een mysterie.' 'Hij is een raadsel.' 'En toch,' zei A r d d a na de a n t w o o r d e n , lossen raadsel. 'Epona.' 'Sirona.'
'is het een gekkelijk op te
'Wat is de naam van de G o d i n ? '
'Aranrhodda.' 'En,' zeiden ze in koor, 'al het andere.' 'Dat is naar w a a r h e i d g e s p r o k e n . ' A r d d a w e n d d e zich tot Gweniver. 'Hier is dus het a n t w o o r d op het raadsel. Alle g o d i n n e n zijn één godin. Zij h e e f t alle n a m e n en geen n a a m , w a n t Zij is Eén.' G w e n i v e r begon te beven van een intense v r e u g d e . 'Wat m a n n e n en v r o u w e n elkaar ook vertellen, Zij is Eén,' vervolgde A r d d a . 'Er is m a a r één orde van p r i e s t e r e s s e n die H a a r dient. Z i j is als het reine licht van de zon w a n n e e r dat langs een van regen vervulde hemel schijnt en in een r e g e n b o o g v e r a n d e r t , vele kleuren m a a r allemaal Eén aan de bron.' 'Dat heb ik al lang g e d a c h t , ' f l u i s t e r d e Gweniver. 'Nu weet ik het.' Weer klapte de h o g e p r i e s t e r e s negen keer in haar h a n d e n , toen w e n d de ze zich tot de getuigen. 'De vraag is hoe Gweniver, niet langer v r o u w e m a a r nu priesteres, de Godin zal dienen. Laat haar in gebed aan het altaar knielen.' G w e n i v e r knielde v o o r het z w a a r d . In de spiegel zag ze zichzelf, een schimmige g e d a a n t e in het f l a k k e r e n d e licht, m a a r ze h e r k e n d e nauw e l i j k s haar gezicht met het k o r t g e k n i p t e haar, de v e r b e t e n trek om de m o n d , de ogen f o n k e l e n d van w r a a k l u s t . Help me, V r o u w e van het H e m e l r i j k , bad ze, ik wil bloed en w r a a k , geen t r a n e n en rouw. 'Kijk in de spiegel,' f l u i s t e r d e A r d d a . 'Vraag H a a r tot je te k o m e n . ' G w e n i v e r legde haar h a n d e n b r e e d u i t op het altaar en keek. Aanv a n k e l i j k zag ze alleen haar gezicht en de t e m p e l erachter. Toen begon A r d d a een hoog klaaglied te zingen in de oude taal. Het leek net of de o l i e l a m p e n f l a k k e r d e n op de m a a t van de uit lange en korte t o n e n b e s t a a n d e c a d a n s w a a r i n het lied rees en daalde en als een k o u d e n o o r d e n w i n d door de tempel g o l f d e . In de spiegel v e r a n d e r 58
de het licht, het v e r f l a u w d e , werd duisternis, een trillende d u i s t e r n i s zo koud als een sterrenloze hemel. Het lied k l a a g d e v o o r t met oeroude w o o r d e n . G w e n i v e r voelde de haren in haar nek p r i k k e n toen in de s p i e g e l - d u i s t e r n i s de sterren v e r s c h e n e n , het rad en de wenteling van de eindeloze hemel. En ertussen v o r m d e zich het beeld van De A n d e r e . Ze t o r e n d e boven de sterren uit, en haar gezicht was wreed en bloeddorstig toen ze haar h o o f d schudde en haar lang z w a r t haar over de hemel uitspreidde. G w e n i v e r voelde haar adem stokken toen de donkere ogen haar a a n k e k e n . Dit was de Godin van het M a a n d u i s t e r , Wier eigen hart met z w a a r d e n is d o o r b o o r d en Die h e t z e l f d e v r a a g t van d e g e n e n die H a a r willen dienen. 'Vrouwe,' fluisterde Gweniver. ' A a n v a a r d mij als o f f e r a n d e , ik zal U altijd dienen.' De ogen n a m e n haar een t i j d l a n g op, d o o r d r i n g e n d , glanzend, ijskoud. G w e n i v e r voelde de a a n w e z i g h e i d overal om zich heen, alsof de Godin zowel naast en achter haar stond als voor haar. ' N e e m mij,' zei ze. 'Ik zal niets dan een z w a a r d in Uw hand zijn.' Op het altaar gloeide haar z w a a r d op in een b l o e d k l e u r i g licht dat zijn schijnsel o m h o o g w i e r p en de spiegel rood kleurde. Het gezang hield op. A r d d a had het teken gezien. ' Z w e e r haar.' De stem van de priesteres b e e f d e . zult leven... ' haar stem brak, 'en sterven.' 'Dat zweer ik, uit het diepst van m i j n hart.'
'Dat je in haar dienst
In de spiegel straalden de ogen van de Godin van vreugde. Het licht op het z w a a r d laaide op als vuur, toen v e r f l a u w d e het. T e g e l i j k e r t i j d d o o f d e het licht in de spiegel, even w a r e n daar de w e n t e l e n d e sterren, toen alleen nog diepe duisternis. 'Het is gebeurd!' A r d d a klapte in haar h a n d e n , wat d r e u n e n d in de tempel w e e r g a l m d e .
De spiegel w e e r k a a t s t e G w e n i v e r s bleke, bezwete gezicht. 'Ze is tot je g e k o m e n , ' zei de h o g e p r i e s t e r e s . 'Ze h e e f t je de zegen gegeven die velen een vloek z o u d e n n o e m e n . Je hebt gekozen en je hebt gezworen. . Dien H a a r goed, of de dood zal de minste v a n j
'Ik zal H a a r nooit v e r r a d e n . Hoe zou ik dat k u n n e n , nu ik in de ogen van de N a c h t heb geblikt?' Ardda klapte negen keer in haar h a n d e n , a f g e m e t e n in drie maal drie. G w e n i v e r k w a m , nog steeds bevend, overeind en nam haar z w a a r d weer op. 'Ik had nooit gedacht dat Ze je zou a a n v a a r d e n . ' A r d d a was b i j n a in tranen. ' M a a r nu kan ik alleen nog m a a r v o o r je bidden.' 59
'Die gebeden zullen me k r a c h t geven, hoe ver ik ook weg ben.' Er k w a m e n nog twee priesteressen de tempel binnen. De ene droeg een kom met b l a u w poeder, de andere twee d u n n e zilveren n a a l d e n . Toen ze het z w a a r d in G w e n i v e r s hand zagen, wisselden ze een ges c h r o k k e n blik. 'Geef haar het teken op haar l i n k e r w a n g , ' zei A r d d a . ze V r o u w e van de Duisternis.'
'Zij
dient on-
D a n k zij de v o o r r a d e n die ze op de B o a r s m a n n e n h a d d e n buitgem a a k t , kregen Ricyn en de a n d e r e n v o o r het eerst sinds dagen weer eens een lekker warm o n t b i j t , g e r s t e p a p en g e b a k k e n spek. Ze aten l a n g z a a m , genietend van elke hap en nog meer van de t i j d e l i j k e veiligheid. Ze w a r e n net klaar toen Ricyn iemand met een paard naar de hut h o o r d e k o m e n . Hij vloog overeind en naar buiten, met get r o k k e n z w a a r d voor het geval de Boar een spion had g e s t u u r d , maar het was Gweniver, in de kleren van haar broer en met een groot grijs s t r i j d r o s aan de teugel. H a a r l i n k e r w a n g zag er in de m o r g e n z o n verbrand uit, hij was rood en gezwollen en in het m i d d e n van de verkleuring stond de b l a u w e m a a n s i k k e l . Ze s t a a r d e n haar alle drie sprakeloos aan, terwijl ze hen kalm t o e l a c h t e . ' V r o u w e ? ' zei D a g w y n tenslotte. ' B l i j f t u toch in de tempel?' 'Nee. We p a k k e n onze spullen en gaan v a n d a a g nog op weg naar C e r r m o r . Laad zoveel m o n d v o o r r a a d op als de b u i t g e m a a k t e paarden k u n n e n dragen.' Het drietal knikte in o n v o o r w a a r d e l i j k e g e h o o r z a a m h e i d . Ricyn kon zijn ogen niet van haar gezicht a f h o u d e n . O f s c h o o n n i e m a n d Gweniver ooit mooi zou h e b b e n g e n o e m d ( d a a r v o o r w a s haar gezicht te breed en haar kaak te w i l s k r a c h t i g ) , was ze wel a a n t r e k k e l i j k , lang en slank, met in haar b e w e g i n g e n de gratie van een wild dier. Hij was al j a r e n h o p e l o o s v e r l i e f d op haar en had elke winter aan de ene kant van de zaal van haar broer zitten k i j k e n naar haar, die o n b e r e i k b a a r aan de andere kant zat. Het feit dat ze de g e l o f t e had a f g e l e g d , bezorgde hem een grimmig soort v o l d o e n i n g . Nu zou geen andere man haar ooit k r i j g e n . 'Is er iets?' vroeg ze hem. 'Nee, v r o u w e . M a a r als ik zo vrij mag zijn het te vragen, ik v e r w o n d e r me alleen over die t a t o e a g e . W a a r o m zit die aan de l i n k e r k a n t van uw gezicht?' 'Dat mag je best weten. Die tekent me als een aan de M a a n gewijde krijger.' Als ze glimlachte leek ze een andere v r o u w te w o r d e n , koud, met een h a r d e blik, o n v e r z e t t e l i j k . 'En jullie d a c h t e n dat zoiets alleen in bardenliederen v o o r k w a m , nietwaar?' 60
Ricyn was zo p e r p l e x alsof ze hem een klap had gegeven. hapte naar adem van v e r b a z i n g .
Dagwyn
' V r o u w e Macla is nu het h o o f d van de W o l f - c l a n , ' v e r v o l g d e ze. 'Zij h e e f t me tot h o o f d m a n van de k r i j g s b e n d e b e n o e m d tot ze t r o u w t en haar man zijn eigen ruiters m e e b r e n g t . Als wij dan nog in leven zijn, k r i j g e n jullie de keus: haar nieuwe e c h t g e n o o t t r o u w z w e r e n of mij volgen. M a a r v o o r l o p i g gaan we naar C e r r m o r om aan de z o m e r g e vechten deel te nemen. De Wolf h e e f t g e z w o r e n m a n n e n mee te brengen, en de Wolf breekt nooit zijn w o o r d . ' 'Dat is goed, v r o u w e , ' zei Ricyn. 'Als k r i j g s b e n d e stellen we misschien niet veel voor, maar als iemand één k w a a d woord van onze h o o f d man zegt, snijd ik de s c h o f t de keel af.' Toen ze v e r t r o k k e n deden ze dat heel b e h o e d z a a m , voor het geval er B o a r s m a n n e n op de loer z o u d e n liggen. D a g w y n en C a m l w n reden om beurten v o o r u i t en ze v o l g d e n de a c h t e r p a d e n door de heuvels. O f s c h o o n C e r r m o r ruim tien dagreizen ver was, k o n d e n ze dichterbij al een veilig o n d e r d a k v i n d e n in de duns van de vroegere bondg e n o t e n van de Wolf in het zuiden en oosten. Twee dagen lang trokken ze om het g r o n d g e b i e d van de Wolf heen. Ze d u r f d e n niet over hun eigen land te rijden, o m d a t er Boars z o u d e n k u n n e n patrouilleren. Op de m o r g e n van de derde dag staken ze op een weinig gebruikte d o o r w a a d b a r e plaats de rivier de N e r r over en t r o k k e n meer in o o s t e l i j k e dan in z u i d e l i j k e richting, met als doel het land van de Stag-clan. Die avond sloegen ze hun k a m p op aan de rand van een bos dat het g e z a m e n l i j k j a c h t g e b i e d van de W o l f - en de Stag-clan was geweest. Bij het zien van de b e k e n d e b o m e n schoten G w e n i v e r s ogen vol t r a n e n , o m d a t ze zich h e r i n n e r d e hoe graag haar broers hier hadden g e j a a g d . Terwijl de m a n n e n de p a a r d e n v a s t b o n d e n en het k a m p o p z e t t e n , liep G w e n i v e r r u s t e l o o s rond. Ze begon nu toch z w a a r aan zichzelf te t w i j f e l e n . Z e g g e n dat ze ten strijde trok was allemaal goed en wel, m a a r naar haar piepkleine k r i j g s b e n d e kijken en b e s e f f e n dat hun leven van haar a a n v o e r d e r s k w a l i t e i t e n a f h i n g , was punt twee. O n d e r het v o o r w e n d s e l hout te willen s p r o k k e l e n v o o r het k a m p v u u r , ging ze het bos in en d w a a l d e tussen de b o m e n tot ze bij een b e e k j e k w a m dat tussen met v a r e n s begroeide oevers kalm over grote stenen kabbelde. De oude eiken om haar heen w i e r p e n s c h a d u w e n die er sinds het begin der t i j d e n leken te liggen. ' G o d i n , ' fluisterde ze. ' H e b ik de j u i s t e weg gekozen?' In het glinsterende w a t e r o p p e r v l a k zag ze geen visioen. Ze trok haar zwaard en keek naar de kling die op het altaar van de Godin had ge61
f o n k e l d van een vurig licht. Nu had ze het idee dat ze de geesten van de d o d e n r o n d o m zich voelde, Avoic, M a r o i c , Benoic en als laatste haar vader, C a d r y c , al die grote, w i l s k r a c h t i g e m a n n e n wier levens het hare h a d d e n beheerst, wier trots de hare had gewekt. 'Ik zal jullie niet o n g e w r o k e n laten.' Ze h o o r d e hen z u c h t e n over de bitterheid van hun W y r d , of misschien was het de wind in de b o m e n , w a n t ze v e r d w e n e n even geruisloos en snel als ze w a r e n g e k o m e n . Toch wist ze dat de Godin haar een teken had gegeven, net als toen Ze het z w a a r d had gezegend. ' W r a a k ! Ik zal w r a a k n e m e n omwille van de G o d i n , ik zal ons allemaal w r e k e n . ' Met het z w a a r d nog in de hand wilde G w e n i v e r t e r u g g a a n naar haar m a n n e n , m a a r ze h o o r d e een t w i j g k n a p p e n en v o e t s t a p p e n achter zich. Ze d r a a i d e zich met een ruk om en hief het z w a a r d . 'Kom te v o o r s c h i j n ! ' riep ze k o r t a f . 'Wie d u r f t een g e w i j d e priesteres van het M a a n d u i s t e r te storen?' Twee m a n n e n , gekleed in vuile, g e s c h e u r d e kleren, met s t o p p e l b a a r den en haar dat plakte van het vuil, k w a m e n met g e t r o k k e n z w a a r d uit het k r e u p e l h o u t . Toen ze haar met half s a m e n g e k n e p e n ogen opn a m e n , voelde G w e n i v e r dat de Godin achter haar k w a m staan, een t a s t b a r e a a n w e z i g h e i d , die haar n e k h a r e n overeind deed k o m e n . Ze bekeek de m a n n e n met een koele glimlach die uit zichzelf op haar gezicht leek te v e r s c h i j n e n . ' N o u , geef a n t w o o r d , ' zei Gweniver. lie hier?'
'Wie zijn jullie en wat doen jul-
De d o n k e r h a r i g e , slanke kerel keek de andere met een f l a u w glimlachje aan; maar de r o o d h a r i g e schudde a f w i j z e n d zijn h o o f d en kwam
naar voren.
is er hier in de b u u r t een tempel, v r o u w e ? ' vroeg hij. 'Of leeft u als k l u i z e n a a r s t e r in dit w o u d ? ' 'Ik draag m i j n tempel in m i j n zadeltassen. Jullie hebben nooit eerder een priesteres van m i j n orde o n t m o e t en dat zal jullie w a a r s c h i j n l i j k ook nooit meer o v e r k o m e n . ' 'Ze h e e f t het m e r k t e k e n op haar gezicht, dat is waar,' viel de donk e r h a r i g e in. ' M a a r ik wil w e d d e n dat ze... ' 'Hou je m o n d , D r a u d d , ' g r a u w d e de r o o d h a r i g e . 'Er is iets v r e e m d s aan haar. Zeg eens, v r o u w e , bent u echt helemaal alleen in dit vervloekte w o u d ? ' 'Wat gaat j o u dat aan? De G o d i n ziet elke heiligschennis, die nog zo ver van de b e w o o n d e wereld bedreven.'
al w o r d t
Toen D r a u d d iets wilde zeggen, k w a m G w e n i v e r naar v o r e n en zwaai6z
de de p u n t van haar z w a a r d o m h o o g alsof ze hem tot een duel uitd a a g d e . Ze ving zijn blik en hield die vast tot hij zijn ogen neersloeg, t e r w i j l ze de Godin als een d o n k e r e schim achter zich voelde en de glimlach om haar m o n d bevroor. D r a u d d deed haastig een stap terug, met ogen groot van angst. 'Ze is gek,' fluisterde hij. 'Ik zei: hou je m o n d ! ' s n a u w d e de r o o d h a r i g e , i e m a n d kan gek z i j n of u i t v e r k o r e n , lelijke schurk! V r o u w e , vergeef ons dat we u h e b b e n g e s t o o r d . Wilt u ons de zegen van uw Godin geven?' 'Met plezier, maar je weet niet wat je vraagt.' Ze schoot in de lach, een kille opwelling van v r o l i j k h e i d die ze niet kon b e d w i n g e n . 'Kom mee, dan zullen we nog eens over die zegen n a d e n k e n . ' G w e n i v e r m a a k t e r e c h t s o m k e e r t en liep tussen de b o m e n door. Hoewel ze h o o r d e dat ze haar v o l g d e n , D r a u d d o n d e r g e f l u i s t e r d e protesten, keek ze niet om v o o r ze het k a m p bereikten. Toen Ricyn zag dat de twee m a n n e n haar volgden, k w a m hij met zijn z w a a r d in de hand a a n r e n n e n . 'Er is geen o n r a a d , ' zei Gweniver. 'Ik geloof dat ik een paar rekruten v o o r onze troep heb g e v o n d e n . ' ' D r a u d d ! A b r y n ! ' riep Ricyn uit. 'Bij alle goden, wat is er met jullie gebeurd? W a a r is de rest van de k r i j g s b e n d e ? ' Pas toen zag G w e n i v e r de n a u w e l i j k s z i c h t b a r e b l a z o e n e n op hun vuile h e m d e n : Stags. ' D o o d , ' zei A b r y n t o o n l o o s . 'En heer M a e r ook. Een v e r v l o e k t grote bende C a n t r a e - r u i t e r s h e e f t ons een paar dagen geleden overvallen. De dun is met de grond gelijk g e m a a k t en ik mag h a n g e n als ik weet wat er met de v r o u w e en de k i n d e r e n van onze heer is g e b e u r d . ' 'We wilden p r o b e r e n de Wolf te bereiken, zie je,' viel D r a u d d in. Hij zweeg even om w r a n g te glimlachen. 'Ik neem aan dat we er v e r r e k t weinig aan gehad z o u d e n h e b b e n . ' 'Niets,' zei G w e n . 'Onze dun is ook v e r w o e s t . Zeg, h e b b e n jullie honger? Wij h e b b e n eten.' Terwijl A b r y n en D r a u d d s c h e e p s b e s c h u i t en kaas v e r s l o n d e n of het een f e e s t m a a l was, deden ze tussen de h a p p e n door hun relaas. Ongeveer h o n d e r d v i j f t i g man van de valse k o n i n g h a d d e n de Stag overvallen toen die hun dun verlieten om naar C e r r m o r te gaan. Lord Maer had zijn m a n n e n bevolen zich te v e r s p r e i d e n , net als Avoic had gedaan, maar toen A b r y n en D r a u d d h a d d e n g e p r o b e e r d zich vrij te vechten, waren hun p a a r d e n g e d o o d . De m a n n e n van C a n t r a e hadden hen niet a c h t e r v o l g d ; die w a r e n r e c h t s t r e e k s op de dun a f g e g a a n en w a r e n er b i n n e n g e s t o r m d voor de poort gesloten kon w o r d e n . ' Tenminste, dat d e n k e n we,' besloot A b r y n . 'Hij was in elk geval in63
g e n o m e n toen we hem eindelijk weer bereikten.' G w e n i v e r en haar m a n n e n k n i k t e n ernstig. ' T j a , ' zei ze tenslotte. 'Zo te horen hebben ze die overval tegelijk met die op ons b e r a a m d . Ik b e g r i j p wat die armzalige kleine l a f b e k k e n van plan z i j n : de bezittingen van de Wolf isoleren, zodat die v e r w e n s t e Boars z e g e m a k k e l i j k e r k u n n e n b e h o u d e n . ' 'Het zal die s c h o f t e n nier meevallen om de bezittingen van de Stag in te n e m e n , ' zei Abryn. ' H e e r Maer h e e f t twee broers in dienst van de koning.' 'Nee, ze zullen het niet w a g e n het land van jullie clan te bezetten,' zei Gweniver. 'Dat ligt te ver naar het zuiden. M a a r door de dun te v e r w o e s t e n en jullie heer te doden, h e b b e n ze onze t r o u w s t e bondg e n o o t w e g g e n o m e n . Ze zullen nu eerst p r o b e r e n een f o r t op het gebied van de Wolf te vestigen en later aan het gebied van de Stag gaan knabbelen.' ' D a a r hebt u gelijk in.' A b r y n keek haar met o p r e c h t e b e w o n d e r i n g aan. 'De v r o u w e h e e f t v e r s t a n d van oorlog v o e r e n , dat staat vast.' 'Ik heb immers m i j n hele leven over deze oorlog horen p r a t e n . M a a r luister, wij hebben extra p a a r d e n . Als jullie willen, kun je je bij ons a a n s l u i t e n , m a a r ik w a a r s c h u w jullie, de Godin die ik dien is een godin van bloed en duisternis. Dat bedoelde ik toen ik over haar zegen sprak. Denk goed na v o o r je die a a n n e e m t . ' Ze d a c h t e n erover na, w a a r b i j ze haar o n a f g e b r o k e n a a n k e k e n , tot A b r y n voor hen beiden het w o o r d n a m . 'Wat rest ons anders, v r o u w e ? We zijn niets dan een stel eerloze m a n nen z o n d e r een heer om te dienen of een clan die ons wil o p n e m e n . ' 'Goed dan. Van nu af staan jullie onder m i j n bevel, en ik beloof jullie dat je de kans zult k r i j g e n om w r a a k te nemen.' Ze g l i m l a c h t e n d a n k b a a r . In die tijd was een k r i j g e r die een veldslag o v e r l e e f d e w a a r b i j zijn heer sneuvelde, een eerloze die nergens ond e r d a k kreeg en door iedereen werd bespot. Terwijl de k r i j g s b e n d e verder z u i d w a a r t s naar C e r r m o r trok, pikten ze nog meer m a n n e n als A b r y n en D r a u d d op; s o m m i g e n w a r e n overlevenden van de k r i j g s b e n d e van de Stag, a n d e r e n z w e g e n koppig over hun verleden, maar allen w a r e n zo ten einde raad dat ze hun v e r b a z i n g over een priesteres die een k r i j g s b e n d e a a n v o e r d e opzij zetten. Op het laatst had G w e n i v e r z e v e n e n d e r t i g man, maar drie minder dan het aantal dat Avoic had b e l o o f d mee te brengen. Het feit dat ze haar maar al te graag t r o u w z w o e r e n en haar zo g e m a k k e l i j k a c c e p t e e r d e n , v e r w o n d e r d e haar. Op de laatste avond van hun t o c h t zat ze bij het k a m p v u u r naast Ricyn, die als een oppasser v o o r haar zorgde. 64
'Vertel me eens,' zei ze tegen hem. 'Denk je dat deze m a n n e n m i j n bevelen ook nog zullen o p v o l g e n als we eenmaal in C e r r m o r zijn?' ' N a t u u r l i j k , v r o u w e . ' Hij leek v e r b a a s d dat ze hem dat vroeg. 'U hebt hen gered van het z w e r v e r s b e s t a a n en hun het recht gegeven zich weer man te voelen. B o v e n d i e n bent u een priesteres.' 'Kan hun dat iets schelen?' 'Vast en zeker. We k e n n e n i m m e r s allemaal die verhalen over aan de M a a n g e w i j d e krijgers, n i e t w a a r ? M a a r het is een dubbel w o n d e r om er echt een te zien. De meeste m a n n e n d e n k e n dat het een teken is, ziet u. Het is net d w e o m e r , en u bezit de kracht van d w e o m e r . We weten allemaal dat ons dat geluk zal brengen.' 'Geluk? Nee, dat zal het niet brengen, alleen de gunst van de M a a n in haar duistere periode. Verlang j i j w e r k e l i j k naar die gunst, Ricyn? Het is een h a r d v o c h t i g iets, een koude wind uit het h i e r n a m a a l s . ' Ricyn huiverde, alsof hij die wind al voelde. Hij staarde lange tijd in het vuur. ' H a r d v o c h t i g of niet, het is alles wat ik nog heb,' zei hij tenslotte. 'Ik zal u volgen en de G o d i n volgen, en dan zien we wel wat Zij ons beiden brengt.' C e r r m o r lag aan de m o n d i n g van de Belaver, de rivier die de rugg e g r a a t van het k o n i n k r i j k v o r m d e , w a a r de r i v i e r m o n d een brede haven uit de k r i j t r o t s e n had g e s c h u u r d . Met meer dan t a c h t i g d u i zend m e n s e n b i n n e n zijn stenen m u r e n was het de op een na grootste stad van het k o n i n k r i j k , nu Dun Deverry v e r w o e s t was. De stad strekte zich vanaf een lange rij pieren en steigers s t r o o m o p w a a r t s uit in een u i t d i j e n d e reeks g e b o g e n straten, als k r i n g e n van een steen die in een v i j v e r w o r d t g e w o r p e n . Z o l a n g zijn g w e r b r e t s zijn veiligheid w a a r b o r g d e n , z o r g d e de h a n d e l met Bardek v o o r r i j k d o m . Dun C e r r m o r stond als een vesting b i n n e n een vesting op een lage k u n s t m a t i g e heuvel in het c e n t r u m van de stad, niet ver van de rivier. Binnen een d u b b e l e rij m u r e n s t o n d e n het stenen b r o c h c o m plex, stenen b i j g e b o u w e n en k a z e r n e s , allemaal met leien d a k e n ; nergens was ook m a a r een s t u k j e h o u t dat door een b r a n d e n d e pijl kon o n t v l a m m e n . Buiten de h o o f d p o o r t stonden v e s t i n g t o r e n s , en de p o o r t e n zelf w a r e n met ijzer beslagen en w e r d e n met een lier geopend en gesloten. Toen G w e n i v e r haar k r i j g s b e n d e over het met keien bestrate binnenplein leidde, ging er een gejuich op: het is de Wolf! Alle goden, het is de Wolf! M a n n e n s t r o o m d e n uit de broch en de kazerne om naar hen te k i j k e n , en pages in de k o n i n k l i j k e kleuren rood en zilver k w a m e n a a n g e r e n d om hen te v e r w e l k o m e n . 65.
'Heer,' was!'
riep een j o n g e m a n uit.
'We h a d d e n g e h o o r d dat u gesneuveld
' M i j n broer is gesneuveld,' zei Gweniver. 'Ga tegen de koning zeggen dat v r o u w e G w e n i v e r hier is om Avoics b e l o f t e gestand te doen.' De page staarde met u i t p u i l e n d e ogen naar haar g e t a t o e e r d e gezicht en rende terug naar de broch. Ricyn kwam naast haar gereden en glimlachte breed tegen haar. 'Ze d a c h t e n dat u een geest uit het h i e r n a m a a l s was, v r o u w e . Zal ik de m a n n e n laten a f s t i j g e n ? ' 'Goed. H o o r eens, je hebt nu al zo lang als h o o f d m a n g e f u n g e e r d . Het w o r d t tijd dat ik je officieel als z o d a n i g b e n o e m . ' ' M i j n v r o u w e b e w i j s t me te veel eer.' 'Dat doet ze niet en dat weet je best. Je bent nooit bescheiden geweest, Ricyn, dus doe nu niet of je het wel bent.' Hij m a a k t e lachend een halve buiging v a n u i t het zadel en w e n d d e zijn paard weer naar de m a n n e n . G w e n i v e r stond naast haar paard en overzag nerveus het brochc o m p l e x terwijl ze op de t e r u g k o m s t van de page w a c h t t e . H a a r broers h a d d e n haar wel over de p r a c h t van C e r r m o r verteld, maar ze w a s er nooit geweest. De kolossale, zeven v e r d i e p i n g e n hoge toren was v e r b o n d e n met drie lagere h a l f b r o c h s , een d o n k e r g r i j s complex als de vuist van een reus die door d w e o m e r in steen was veranderd. E r o m h e e n stonden genoeg k a z e r n e s en stallen om h o n d e r d e n m a n n e n te huisvesten. Boven dat alles woei een rood met zilverkleurige vlag die fier v e r k o n d i g d e dat de koning er verbleef. Om zich heen k i j k e n d naar de g r o e i e n d e menigte zag ze dat alle edelen naar haar keken, m a a r niets d u r f d e n te zeggen tot de koning zijn oordeel over deze v r e e m d e kwestie had gegeven. N e t toen ze de page v e r w e n s t e o m d a t hij zo lang w e g b l e e f , gingen de met ijzer beslagen deuren open en k w a m de koning zelf naar buiten, vergezeld door een gevolg van pages en raadslieden. Glyn, G w e r b r e t C e r r m o r , of k o n i n g van heel Deverry, zoals hij het liefst werd g e n o e m d , was een j a a r of z e s e n t w i n t i g . Hij was een lange, b l o n d e man met bijna wit gebleekt haar dat naar v o r s t e l i j k gebruik verstevigd was met k a l k b r i j , z o d a t het als l e e u w e n m a n e n uit zijn breed gezicht g e k a m d kon w o r d e n . Z i j n diepliggende b l a u w e ogen h a d d e n v o o r t d u r e n d een g e k w e l d e u i t d r u k k i n g , o m d a t hij zijn v e r a n t w o o r d e l i j k h e d e n net zo ernstig opvatte als zijn rechten. Toen G w e n i v e r v o o r hem knielde, voelde ze een oprecht ontzag. Ze had haar hele leven over deze man h o r e n p r a t e n en nu stond hij v o o r h a a r ; hij zette zijn h a n d e n in zijn zij en nam haar met een peinzend g l i m l a c h j e op. 66.
'Sta op, v r o u w e Gweniver,' zei Glyn. ik h o o p dat het niet o n b e h o u wen klinkt, maar ik had nooit g e d a c h t nog eens te zullen beleven dat een v r o u w me m a n n e n kwam brengen.' G w e n i v e r m a a k t e , zo goed en zo k w a a d als dat in een brigga ging, een revérence. ' M a a r m i j n v e r e e r d e leenheer, de Wolf h e e f t nog nooit zijn eed geb r o k e n , heel deze lange oorlog niet.' 'Dat weet ik.' Hij aarzelde om z o r g v u l d i g zijn w o o r d e n te kiezen. 'Ik heb g e h o o r d dat u een zuster hebt. Later, w a n n e e r u u i t g e r u s t bent, zult u o n g e t w i j f e l d met mij over het lot van de Wolf willen spreken.' i n d e r d a a d , heer, en ik voel me vereerd dat u a a n d a c h t aan deze kwestie wilt schenken.' 'Dat spreekt v a n z e l f . Wilt u intussen als geëerde gast bij mij verblijven of moet u o n m i d d e l l i j k naar uw tempel terug?' Daar was het k e r n p u n t , en G w e n i v e r riep in stilte de Godin aan. ' M i j n heer,' zei ze. 'De allerheiligste M a a n h e e f t mij u i t v e r k o r e n H a a r als M a a n - g e w i j d e k r i j g e r te dienen. Ik kom u v e r z o e k e n mij m i j n plaats aan het h o o f d van m i j n k r i j g s b e n d e te laten b e h o u d e n , om met ii in uw leger ten strijde te mogen t r e k k e n en me onder uw bevel te mogen stellen.' 'Wat?' Hij vergat heel zijn rituele h o f f e l i j k h e i d . 'Dat kunt u niet menen. Wat zou een v r o u w in veldslagen en dergelijke k u n n e n z o e k e n ? ' 'Wat elke man zoekt, heer: eer, roem en de kans de v i j a n d e n van de koning te v e r s l a a n . ' Glyn w e i f e l d e en staarde naar de t a t o e a g e alsof hij zich de oude verhalen h e r i n n e r d e van degenen die de G o d i n van het M a a n d u i s t e r dienden, toen w e n d d e hij zich tot de k r i j g s b e n d e . ' M a n n e n , ' riep hij. ' E r k e n n e n jullie de v r o u w e als jullie h o o f d m a n ? ' De k r i j g s b e n d e riep als één man uit dat ze dat deed. In het achterste gelid riep D a g w y n v r i j m o e d i g dat G w e n i v e r d w e o m e r was. 'Dan a a n v a a r d ik het als een gunstig v o o r t e k e n dat een aan de M a a n g e w i j d e krijger aan mijn hof is g e k o m e n , ' zei Glyn. 'Het is goed, vrouwe. Ik willig uw verzoek in.' Op een h a n d g e b a a r van Glyn k w a m e n de bedienden als een z w e r m s p r i n k h a n e n opzetten. S t a l j o n g e n s schoten toe om de p a a r d e n over te nemen; ruiters van 's k o n i n g s eigen k r i j g s b e n d e h a a s t t e n zich naar Ricyn om hem en zijn m a n n e n naar de k a z e r n e te b r e n g e n ; raadslieden m a a k t e n G w e n i v e r hun o p w a c h t i n g en bogen v o o r haar; twee o n d e r k a m e r h e r e n k w a m e n naar haar toe om haar naar de grote zaal te begeleiden. De aanblik van die zaal deed haar versteld staan. Hij kon meer dan h o n d e r d t a f e l s bevatten v o o r de k r i j g s b e n d e n en had vier e n o r m e h a a r d e n . Rode en zilveren b a n i e r e n hingen tussen f r a a i e 67.
w a n d t a p i j t e n aan de m u r e n , en de vloer was niet bedekt met stro m a a r met g e k l e u r d e leien. G w e n i v e r stond met open mond te k i j k e n als het p l a t t e l a n d s m e i s j e dat ze was toen de o p p e r k a m e r h e e r , Orivaen g e n a a m d , zich naar v o r e n haastte om haar te b e g r o e t e n . 'Wees gegroet, v r o u w e , ' zei hij. 'Sta mij toe een o n d e r k o m e n v o o r u te zoeken in onze nederige broch. O m d a t u zowel e d e l v r o u w als priesteres bent, weet ik eigenlijk niet welke rang u hebt, ziet u. M i s s c h i e n d e z e l f d e als tieryn?' 'Ach, beste heer, zolang de k a m e r een bed en een haard h e e f t , is alles goed. Een priesteres van de Duistere M a a n g e e f t niet om rang.' O r i v a e n kuste haar o p r e c h t d a n k b a a r de hand, nam haar mee naar een kleine suite in een z i j t o r e n en stuurde p a g e s weg om haar uitrusting te halen. Z o d r a ze alleen was, begon ze r u s t e l o o s op en neer te lopen terwijl ze zich a f v r o e g of de k o n i n g het de moeite w a a r d zou v i n d e n de bezittingen van de Wolf te b e h o u d e n , nu de clan van de Stag zulke grote verliezen had geleden. Na een paar m i n u t e n werd er op de deur geklopt en een m o g e l i j k w a p e n in haar strijd om de clan te r e d d e n , k w a m binnen. Heer G w e t m a r was een lange, magere j o n g e m a n met een v i e r k a n t e kaak en een slordige bos d o n k e r haar. Ofschoon hij van hoge g e b o o r t e was, bezat zijn f a m i l i e haast geen land en genoot zijn f a m i l i e weinig aanzien bij de grote clans. G w e n i v e r s v e r w a n t e n h a d d e n hem echter altijd als een gelijke b e h a n d e l d . Hij greep haar beide h a n d e n en drukte die stevig. ' G w e n , bij alle goden, wat ben ik blij je te zien. Toen het bericht van Avoics dood b i n n e n k w a m , heb ik me ziek van angst a f g e v r a a g d of j o u en je zusje iets was o v e r k o m e n . Ik was het liefst o n m i d d e l l i j k naar het n o o r d e n gereden, m a a r dat vond onze leenheer niet goed.' 'Hij wilde j o u en je m a n n e n n a t u u r l i j k niet ook nog verliezen. Maccy zit veilig in de t e m p e l , en m o e d e r ook.' G w e t m a r liet zich breed g l i m l a c h e n d in een stoel z a k k e n . G w e n i v e r ging in de v e n s t e r b a n k zitten en keek hem peinzend aan. 'Vertel eens,' zei hij. 'Wil je je heus bij ons a a n s l u i t e n ? ' 'Ja. Ik wil een kans op w r a a k , al w o r d t het m i j n d o o d . ' 'Dat b e g r i j p ik. Ik bid alle goden dat ik Avoics m o o r d e n a a r zal mogen neerslaan. H o o r eens, als we in het n a j a a r nog leven, zal ik m i j n m a n n e n bij de j o u w e voegen en je met deze vete helpen.' ' D a n k je. Ik h o o p t e al dat je zoiets zou zeggen, o m d a t ik over de bezittingen van de Wolf heb n a g e d a c h t . Die z i j n nu van Maccy, a l t h a n s dat zullen ze zijn, als de koning m i j n verzoek inwilligt om ze in de v r o u w e l i j k e lijn te vererven. M a a r ik ben nog steeds haar oudere zus en b o v e n d i e n priesteres en ze zal v e r d r a a i d nog toe de man t r o u w e n die ik voor haar uitkies.' 68.
'En je zult o n g e t w i j f e l d een goede kiezen.' G w e t m a r w e n d d e zijn blik af, o p e e n s z w a a r m o e d i g . 'Dat v e r d i e n t M a c c y ten volle.' 'Luister, uilskuiken. Ik heb het over j o u . Ik weet dat Maccy altijd koel en nesterig tegen je h e e f t g e d a a n , m a a r ze zou nu d e s n o o d s met de heer der hel t r o u w e n om uit die tempel te k o m e n . En ik ben niet van plan om de een of andere op land azende e d e l m a n hier te verrellen waar ze is, v o o r j i j een kans hebt gehad haar een b o o d s c h a p te sturen.' 'Gwen! Ik hou toevallig echt van je zusje, niet alleen van haar bezittingen!' 'Dat weet ik. W a a r o m denk je anders dat ik je dit voorstel doe?' Hij gooide zijn h o o f d a c h t e r o v e r en lachte, zo helder als de zon die d o o r de o n w e e r s w o l k e n breekt. 'Ik had nooit gedacht dat ik nog eens de k a n s zou k r i j g e n met haar te t r o u w e n , ' zei hij tenslotte. 'De naam en de vete van de Wolf overnemen lijkt me daar een v e r d r a a i d lage p r i j s voor.' G w e t m a r begeleidde haar naar de grote zaal. Langs de ene kant w a s een v e r h o g i n g , w a a r o p de koning en de edelen hun m a a l t i j d e n geb r u i k t e n . Glyn was nergens te zien, m a a r er zat wel een aantal edelen te d r i n k e n en naar de bard te luisteren. G w e n i v e r en G w e t m a r gingen bij heer M a e m y c zitten, een o u d e r e e d e l m a n die G w e n i v e r s vader goed had gekend. Hij streek langs zijn grijze snor en keek haar treurig aan, m a a r tot haar o p l u c h t i n g zei hij geen w o o r d over de weg die ze had gekozen. Nu de koning haar keuze had g o e d g e k e u r d , d u r f de n i e m a n d die meer in t w i j f e l te t r e k k e n . Het Die ten sen om
gesprek ging o n v e r m i j d e l i j k over de n a d e r e n d e z o m e r g e v e c h t e n . z o u d e n pas l a n g z a a m op gang k o m e n . Na de bloedige veldtochvan de laatste paar j a a r had C e r r m o r g e w o o n niet genoeg menom Dun Deverry te belegeren, en had C a n t r a e er evenmin genoeg een echte aanval op C e r r m o r te doen.
'Het zal wel bij een heleboel s c h e r m u t s e l i n g e n blijven, als je het mij vraagt,' v o o r s p e l d e M a e m y c . 'En misschien één flinke aanval in het n o o r d e n om de clans van de Wolf en de Stag te w r e k e n . ' 'Een paar snelle a a n v a l l e n en niet veel meer,' b e a a m d e G w e t m a r . ' M a a r Eldidd kan ons aan de westelijke grens ook nog aardig d w a r s zitten.' 'Dat is waar.' Hij keek G w e n i v e r aan. 'Die is steeds b r u t a l e r geworden en tot diep in het land d o o r g e d r o n g e n om zowel ons als C a n t r a e te laten bloeden. Ik wil w e d d e n dat hij het grootste deel van zijn leger a c h t e r h o u d t tot we geen van beiden meer t e g e n s t a n d k u n n e n bieden.' 'Juist, ja.
Dat klinkt i n d e r d a a d a a n n e m e l i j k . ' 69.
Aan de andere k a n t van het p o d i u m o n t s t o n d enige drukte bij de kleine deur die naar de p r i v é - t r a p van de koning leidde. Twee pages knielden eerbiedig neer t e r w i j l een derde de deur wijd o p e n z w a a i d e . Gweniver, die de koning v e r w a c h t t e , wilde o p s t a a n , m a a r er verscheen een andere man, die even bleef staan en het gezelschap o p n a m . Hij was met z i j n b l o n d e haar en b l a u w e ogen het evenbeeld van Glyn, m a a r hij was slank, terwijl de koning gezet was. Hij sloeg zijn lange z w a a r d v e c h t e r s a r m e n over elkaar en bezag de edelen met verachtelijk s a m e n g e k n e p e n ogen. 'Wie is dat?' fluisterde Gweniver. ning dood was.'
'Ik dacht dar de broer van de ko-
' Z i j n echte broer wel,' zei G w e t m a r . 'Dat is D a n n y n , een van de bast a a r d e n van de oude g w e r b r e t , de enige j o n g e n van het stel. M a a r de koning is erg op hem gesteld en h e e f t hem tot h o o f d m a n van zijn lijfw a c h t b e n o e m d . Als je hem hebt zien v e c h t e n , kun je hem zijn afk o m s t niet m i s g u n n e n . Hij h a n t e e r t een z w a a r d als een god, niet als een man.' D a n n y n k w a m met zijn d u i m e n achter zijn z w a a r d g o r d e l n a d e r b i j , gaf G w e t m a r een v r i e n d e l i j k , zij het gereserveerd k n i k j e en nam toen G w e n i v e r o n d e r z o e k e n d op. Op de s c h o u d e r s t u k k e n van zijn hemd was het s c h e p e n b l a z o e n van C e r r m o r g e b o r d u u r d , m a a r zijn mouwen w a r e n van boven tot onder versierd met een p a t r o o n van stotende valken. 'Zo,' zei hij tenslotte. 'U bent de priesteres die denkt dat ze een krijger is, n i e t w a a r ? ' 'Ja, en u bent zeker een man die me het tegendeel denkt te k u n n e n vertellen.' D a n n y n ging naast haar zitten en draaide zich om, z o d a t hij tegen de tafel kon leunen. Terwijl hij sprak keek hij naar de zaal in plaats van naar haar. 'Hoe k o m t u op het idee dat u een z w a a r d kunt h a n t e r e n ? ' vroeg hij. 'Vraag het m i j n m a n n e n . Ik poch nooit op mezelf.' 'Ik heb al met Ricyn g e s p r o k e n . Hij had het lef me te vertellen dat u in r a z e r n i j ontsteekt.' 'Dat doe ik i n d e r d a a d . Gaat u me nu een l e u g e n a a r s t e r n o e m e n ? ' 'Het is niet aan mij u wat ook te n o e m e n . De k o n i n g h e e f t me bevolen u en uw m a n n e n in zijn garde op te n e m e n , en ik doe wat hij zegt.' 'Ik ook.' 'Van nu af doe je wat ik zeg, begrepen, m e i d j e ? ' Met een snelle p o l s b e w e g i n g smeet G w e n i v e r de inhoud van haar kroes recht in zijn gezicht. Terwijl de edelen aan de tafel geschrok-
7 °
ken v l o e k t e n , k w a m ze overeind en keek D a n n y n aan, die m i n z a a m naar haar opkeek, z o n d e r iets te doen aan het bier dat langs zijn gezicht s t r o o m d e . ' H o o r eens,' zei ze. 'Jij bent een h o e r e n j o n g , dat valt niet te nen, maar ik ben de d o c h t e r van een Wolf. Als je met alle m i j n v a a r d i g h e i d op de proef wilt stellen, kom dan mee naar ' M o e t je dat horen. O p v l i e g e n d e kleine del die je bent.' Ze sloeg hem zo hard in zijn gezicht dat hij een halve draai 'Ik laat me door n i e m a n d een del n o e m e n . '
ontkengeweld buiten.' maakte.
In de grote zaal werd het doodstil, toen alle a a n w e z i g e n , van pages tot edelen, zich o m d r a a i d e n om te k i j k e n . 'Jij vergeet tegen wie je het hebt,' v e r v o l g d e ze. ' Of ben je blind en kun je de t a t o e a g e op m i j n gezicht niet zien?' D a n n y n bracht l a n g z a a m zijn hand naar zijn gezicht en wreef over de zere plek, maar z o n d e r zijn ogen af te w e n d e n van de hare. waren k o u d , diep en a n g s t a a n j a g e n d in hun felheid.
Die
'Wil de v r o u w e m i j n v e r o n t s c h u l d i g i n g e n accepteren?' Toen hij aan haar voeten knielde, slaakte de hele zaal een zucht die klonk als het ruisen van de zee. 'Het spijt me heel erg dat ik u heb beledigd, heilige v r o u w e . Eerlijk waar, ik moet gegrepen zijn geweest door w a a n z i n . Als iemand u ooit nog een del d u r f t te n o e m e n , zal ik hem met m i j n z w a a r d ter vera n t w o o r d i n g roepen.' 'Dank u. Dan vergeef ik u.' D a n n y n stond met een g l i m l a c h j e op en bier van zijn gezicht, m a a r hij bleef haar het haar dat ze de g e l o f t e van kuisheid m a n i e r van bewegen, zijn hele h o u d i n g , haar een g e w a a r w o r d i n g van iets moois,
veegde met zijn m o u w het a a n k i j k e n . Heel even speet had a f g e l e g d . Z i j n soepele zijn h o o g h a r t i g h e i d , gaven iets dat sterk en zuiver was
als de scherpe kling van een z w a a r d in de zon. Toen h e r i n n e r d e ze zich de d o n k e r e ogen van de Godin en de spijt ging over. 'Vertel me eens,' zei hij. 'Voert u w e r k e l i j k uw k r i j g s b e n d e aan?' 'Ja. Ik zou liever sterven dan dat men van me zou zeggen dat ik m i j n m a n n e n v a n u i t de a c h t e r h o e d e a a n v o e r d e . ' 'Ik had niet anders v e r w a c h t . ' D a n n y n boog en liep toen l a n g z a a m en a r r o g a n t tussen de edelen door naar de deur. Z o d r a die achter hem gesloten was, barstte er overal in de zaal gefluister los. 'Alle goden!' G w e t m a r veegde het zweet van zijn v o o r h o o f d . 'Ik dacht w e r k e l i j k dat je laatste uur geslagen had. Jij bent de enige p e r s o o n in het k o n i n k r i j k die D a n n y n de voet d w a r s h e e f t gezet en dat vijf minuten heeft overleefd.' 7
'Ach, onzin,' zei Gweniver. 'Hij zal heus wel zo v e r s t a n d i g zijn om een aan de M a a n g e w i j d e priesteres niets te doen.' ' H u h ! ' snoof M a e m y c . ' D a n n y n m a a k t iemand eerst af en d e n k t dan pas na.' Een paar m i n u t e n later kwam er een page naar G w e n i v e r met de mededeling dat de koning haar onder vier ogen wilde spreken. Z i c h bewust van de e n o r m e eer die haar te beurt viel, volgde ze hem naar de t w e e d e verdieping van de h o o f d b r o c h . Glyn b e w o o n d e daar een reeks v e r t r e k k e n g e m e u b e l d met g e b e e l d h o u w d e t a f e l s en stoelen, beh a n g e n met w a n d t a p i j t e n en belegd met prachtige Bardekse vloerkleden. De koning stond bij een haard van lichte z a n d s t e e n met geb e e l d h o u w d e schepen en r a n d v e r s i e r i n g e n . Toen ze v o o r hem knielde, v e r z o c h t hij haar op te staan. ik dacht aan al uw v e r w a n t e n die in m i j n dienst o m g e k o m e n zijn,' zei Glyn. 'Die kwestie van de Wolf drukt z w a a r op me, heilige v r o u we. Wilt u me v e r z o e k e n de bezittingen en de naam in de v r o u w e l i j ke lijn te laten v e r e r v e n ? ' 'Ja, heer. Nu ik de g e l o f t e heb a f g e l e g d , mag ik niet meer bezitten dan wat ik in een reiszak kan m e e n e m e n , maar mijn zuster zal binn e n k o r t v e r l o o f d zijn met een man die bereid is mèt onze naam ook de vete over te nemen.' 'Ach zo. N u , ik zal eerlijk zijn. Wat de kwestie van uw bezittingen b e t r e f t , zal ik misschien niet zo snel k u n n e n h a n d e l e n als ik zou willen, maar ik ben bereid toe te staan dat de naam op de z o o n s van uw zuster overgaat. Hoe graag ik de Boars ook van uw gebied zou v e r d r i j v e n , er hangt veel af van de a f l o o p van de z o m e r g e v e c h t e n . ' 'U bent b u i t e n g e w o o n goed en e d e l m o e d i g , heer. Ik b e g r i j p dat de r a m p s p o e d van m i j n clan maar een van uw vele p r o b l e m e n is.' ' H e l a a s wel, heilige v r o u w e , dat is maar al te waar. Ik wilde wel dat het anders was.' Toen ze de k o n i n k l i j k e v e r t r e k k e n verliet, k w a m G w e n i v e r D a n n y n tegen, die de v o o r b i j n a ieder gesloten deur z o n d e r a a n k o n d i g i n g of p l i c h t p l e g i n g e n o p e n d e . Hij glimlachte f l a u w t j e s tegen haar. 'Heilige v r o u w e , ' zei hij, 'ik heb veel v e r d r i e t over de dood van uw v e r w a n t e n . Ik zal m i j n best doen hen te w r e k e n . ' 'Dat is heel nobel van u, heer D a n n y n , en ik dank u dan ook zeer.' G w e n i v e r liep met snelle passen de gang uit, m a a r bij de t r a p w i e r p ze een blik a c h t e r o m en zag dat hij haar nog steeds n a k e e k , zijn hand op de deurklink. Ze huiverde plotseling van de kou en voelde het gevaar als een k l a m m e hand langs haar rug glijden. Ze moest wel aann e m e n dat de Godin haar deze w a a r s c h u w i n g zond. De v o l g e n d e m o r g e n liep G w e n i v e r met Ricyn over het b u i t e n p l e i n
72
toen ze een s j o f e l e oude man twee z w a a r bepakte m u i l d i e r e n de poort zag b i n n e n l e i d e n . H o e w e l hij een vuile bruine brigga aan had en een vaak gelapt hemd met de b l a z o e n e n van Glyn erop, was zijn h o u d i n g zo recht en zijn stap zo energiek als die van een j o n g e prins. Verscheidene pages schoten toe om hem met de m u i l d i e r e n te helpen, en ze zag dat ze de oude man met veel respect b e h a n d e l d e n . 'Wie is dat, Ricco?' 'De oude N e v y n , v r o u w e , en zo heet hij w e r k e l i j k . Hij zegt dat zijn vader hem in een vlaag van woede " n i e m a n d " h e e f t g e n o e m d . ' Ricyn zei het of hij een m e r k w a a r d i g ontzag v o o r de oude man koesterde. 'Het is een k r u i d e n m a n , ziet u. Hij zoekt wilde k r u i d e n v o o r de c h i r u r g i j n s en hij k w e e k t sommige hier ook in de dun.' De pages leidden de m u i l d i e r e n weg. Een o n d e r k a m e r h e e r die langsk w a m , bleef staan om een buiging v o o r de k r u i d e n m a n te m a k e n . 'Nou zeg,' zei Gweniver, 'die N e v y n is uiteraard een nuttig soort dienaar, m a a r w a a r o m b e h a n d e l t iedereen hem als een e d e l m a n ? ' 'Eh, t j a . ' Ricyn leek geen raad te weten met de vraag. 'De oude man h e e f t nu e e n m a a l iets dat eerbied i n b o e z e m t . ' 'O ja? Voor de dag ermee! Ik merk best dat je iets v e r b e r g t . ' 'Tja, v r o u w e , iedereen zegt dat hij d w e o m e r is, en ik geloof het zelf ook min of meer.' 'Ach, wat een onzin!' 'Dat is het niet, v r o u w e . Het is b i j v o o r b e e l d algemeen bekend dat de koning zelf naar N e v y n s tuin gaat en u r e n l a n g met hem praat.' 'En wil dat zeggen dat hij d w e o m e r is? De koning wil de s t a a t s z a k e n n a t u u r l i j k af en toe eens opzij zetten en hij vindt die oude man waarschijnlijk alleen m a a r a m u s a n t of zo.' 'Dat is m o g e l i j k . ' M a a r het was d u i d e l i j k dat hij haar uitleg g e l o o f d e .
geen w o o r d van
Op dat ogenblik k w a m N e v y n zelf naar hen toe met een v r i e n d e l i j ke groet v o o r Ricyn, die p r o m p t v o o r hem boog. Toen de oude man G w e n i v e r a a n k e e k , werden zijn ogen zo koud als de n o o r d e n w i n d en leken tot in het diepst van haar ziel door te dringen. Ze was er opeens zeker van dat ze hem kende, dat ze op de een of andere v r e e m de m a n i e r had g e w a c h t tot ze hem zou v i n d e n , dat haar hele leven erop gericht was geweest om haar hier naar die sjofele k r u i d e n m a n te brengen. Toen v e r f l a u w d e het gevoel en schonk hij haar een vriendelijke glimlach. ' G o e d e m o r g e n , v r o u w e , ' zei hij. dun verspreid.'
'Uw roem h e e f t zich door de hele
' W e r k e l i j k ? ' G w e n i v e r was nog steeds enigszins van streek. daar ben ik eigenlijk wel blij om.' 73.
'Nou ja,
'Tja, een aan de M a a n g e w i j d e krijger is een z e l d z a a m h e i d , m a a r het is een feit dat de t i j d e n d o n k e r genoeg zijn voor de V r o u w e van het Zwaard-Doorboorde Hart.' G w e n i v e r staarde hem v e r b l u f t aan. Hoe wist een man die geheime naam? N e v y n boog plechtig voor haar. 'Wilt u mij excuseren, heilige v r o u w e ? Ik moet z o r g e n dat die pages de k r u i d e n v o o r z i c h t i g u i t p a k k e n . We zullen elkaar o n g e t w i j f e l d nog wel zien.' Toen hij wegliep, staarde G w e n i v e r hem lange tijd na. Tenslotte w e n d de ze zich tot Ricyn. 'Je hebt gelijk, h o o f d m a n , ' zei ze bits. 'Hij is d w e o m e r , vast en zeker.' Op ongeveer d a t z e l f d e ogenblik zat de koning met zijn r a a d s l i e d e n in de r a a d s z a a l , een kaal vertrek met een lange tafel en een perkam e n t e n kaart van Deverry aan de stenen muur. Aan het h o o f d van de tafel zat Glyn in een stoel met een hoge r u g l e u n i n g w a a r de traditionele geruite doek van het k o n i n g s c h a p o v e r h e e n hing. D a n n y n zat aan z i j n r e c h t e r h a n d en de r a a d s l i e d e n die op k r u k k e n zaten, leken in hun z w a r t e g e w a d e n net kraaien rond g e m o r s t graan. De koning had deze m o r g e n A m a i n , de h o g e p r i e s t e r van Bel, v e r z o c h t de v e r g a d e r i n g bij te w o n e n . Terwijl de raadslieden een voor een opstonden om gewichtig hun advies over o o r l o g s z a k e n te geven, staarde D a n n y n uit het raam en dacht aan andere dingen, o m d a t de werkelijke besluiten later door de koning en zijn b o n d g e n o t e n z o u d e n w o r d e n g e n o m e n . Toch k w a m er tegen het eind van de v e r g a d e r i n g een discussie over een kwestie die D a n n y n s a a n d a c h t deed herleven. Saddar, een oude man met witte b a k k e b a a r d e n en een b i b b e r e n d e kin, stond op en boog v o o r de koning. ' M i j n nederigste v e r o n t s c h u l d i g i n g e n , heer, o m d a t ik u een v r a a g s t e l , ' zei hij. ' M a a r ik vroeg me af w a a r o m u v r o u w e G w e n i v e r in uw k r i j g s b e n d e hebt o p g e n o m e n . ' 'Na alles wat haar clan v o o r mij h e e f t g e d a a n , ' zei Glyn, 'vond ik dat ik haar de gunst die ze me vroeg, niet m o c h t weigeren. Ik weet zeker dat D a n n y n hier zal zorgen dat haar niets o v e r k o m t , bovendien zal het oorlog v o e r e n haar gauw genoeg gaan t e g e n s t a a n . ' 'Ah.' De oude man zweeg en keek naar de andere r a a d s l i e d e n om steun. 'Wij dachten dat u haar die o n g e m a k k e n veel e e n v o u d i g e r zou k u n n e n b e s p a r e n , ziet u, door haar g e w o o n o n d e r d w a n g naar haar tempel terug te sturen en het haar m a n n e n pas later te vertellen.' D a n n y n trok zijn met j u w e l e n bezette dolk en w i e r p hem pal voor Saddar in de tafel. De man deinsde met een kreet terug toen de dolk trillend in het hout bleef steken. 74.
'Vertelt u me eens,' zei D a n n y n . 'Hoe kan een l a f a a r d als u over een krijger zoals zij o o r d e l e n ? ' Toen de koning lachte, lachten alle r a a d s l i e d e n g e d w o n g e n mee, zelfs Saddar. ' D a n n y n h e e f t een hoge dunk van haar m o e d , heren,' zei Glyn. 'Ik moet in dergelijke zaken op zijn oordeel v e r t r o u w e n . ' 'Ik zou heer D a n n y n s oordeel in dit soort zaken nooit in t w i j f e l trekken, heer. Het ging mij alleen over het f a t s o e n van het geval.' ' N o u , steek dat m a a r in je achterste,' s n a u w d e D a n n y n . ' Z w i j g ! ' greep de koning krachtig in. 'Beste raadsheer, ik v e r z e k e r u dat ik meer achting v o o r uw w i j s h e i d heb dan m i j n broer, m a a r ik heb de v r o u w e al m i j n e r e w o o r d gegeven. Bovendien heb ik zijne heiligheid hier u i t g e n o d i g d om ons de kwestie uit te leggen.' Iedereen keek naar de priester, die met een k n i k j e naar de aanwezigen o p s t o n d . Z o a l s bij alle dienaren van Bel was zijn h o o f d kaalgeschoren, hij droeg een g e d r a a i d e g o u d e n ring rond zijn hals en een eenvoudige linnen tuniek die rond het middel met een g e w o o n stuk t o u w bijeen werd g e h o u d e n . Aan die gordel hing een kleine g o u d e n sikkel. 'De koning wilde op de h o o g t e w o r d e n gesteld van de status van v r o u w e G w e n i v e r s g o d s d i e n s t , ' zei A m a i n met zijn zachte, lage stem. 'Die is alleszins erkend en gaat terug tot de Begintijd, toen, zoals de k r o n i e k e n v e r m e l d e n , v r o u w e n door de zware druk van de o m s t a n digheden g e n o o d z a a k t waren k r i j g e r te w o r d e n . De verering van de Godin van het M a a n d u i s t e r mag beslist niet v e r w a r d w o r d e n met de riten van E p o n a of A r a n r h o d d a . ' Bij het n o e m e n van de tweede naam zweeg hij om zijn vingers te kruisen in het teken tegen t o v e n a r i j . De meeste r a a d s l i e d e n deden h e t z e l f d e . 'Ik moet zeggen dat ik verrast was te v e r n e m e n dat de krijgsrite nog v o o r t l e e f t , m a a r ik v e r m o e d dat de heilige v r o u w e n van de t e m p e l s de overlevering intact hebben gehouden.' Toen A m a i n weer ging zitten, keken de m a n n e n elkaar met enig onbehagen aan. 'Dus u ziet, lige Godin 'Natuurlijk gen van de
beste Saddar,' zei Glyn, 'dat ik in deze de wil van de Heiniet mag d o o r k r u i s e n . ' niet, heer. M o g e zij me vergeven dat ik aan de bedoelinv r o u w e heb g e t w i j f e l d . '
De v e r g a d e r i n g ging met v e r z o e n e n d e k n i k j e s en buigingen naar elkaar uiteen. Toen Glyn de k a m e r uitging, bleef D a n n y n even achter om zijn dolk uit de tafel te halen. Terwijl hij hem weer in de schede stak, sloeg Saddar hem met giftige blikken gade. D a n n y n haastte zich achter de koning aan en volgde hem naar zijn p r i v é - v e r t r e k k e n . Glyn 75.
liet door een page v o o r hen elk een kroes bier halen en ging toen in een stoel bij de haard zitten. H o e w e l D a n n y n de stoel nam die zijn broer hem a a n b o o d , zou hij net zo lief als een hond aan zijn v o e t e n h e b b e n gezeten. ' H o o r eens, D a n n o , ' zei de koning. 'Dat stel b l a a s k a k e n verveelt mij net zo erg als j o u , maar ik ben op hun loyaliteit a a n g e w e z e n . Wie moet er anders dit a r m z a l i g e k o n i n k r i j k b e s t u r e n als wij op v e l d t o c h t zijn?' 'U hebt gelijk, heer, en ik bied u m i j n excuses aan.' Glyn d r o n k z u c h t e n d zijn bier en staarde in de lege h a a r d .
Hij
had
de laatste tijd wel vaker van die sombere buien; zijn broer m a a k t e zich daar ernstig o n g e r u s t over. 'Wat zit u dwars, heer?' vroeg D a n n y n . 'De dood van heer Avoic en van al zijn broers. Ach goden, ik vraag me soms af of ik wel koning mag zijn, als ik denk aan al die doden die m i j n a a n s p r a a k op het k o n i n k r i j k al h e e f t gekost.' 'Wat? Heus, alleen een ware koning kan een d e r g e l i j k e t w i j f e l koesteren. Ik wil w e d d e n dat het C a n t r a e geen bliksem kan schelen wie er v o o r zijn zaak sneuvelt.' 'Dus j i j g e l o o f t in me, D a n n o ? ' 'Ah, bij alle helle schachten, ik zou v o o r u willen sterven.' 'Weet je,' Glyn keek op, zijn ogen troebel van iets dat v e r d a c h t veel op t r a n e n leek, 'ik denk soms dat ik z o n d e r j o u gek zou w o r d e n . ' D a n n y n was te g e s c h r o k k e n om iets te zeggen. Glyn stond met een o n g e d u l d i g e h o o f d b e w e g i n g op. 'Ga weg,' zei hij k o r t a f . 'Wij willen alleen zijn.' Hoe graag hij ook zou willen blijven, toch volgde D a n n y n dit bevel o n m i d d e l l i j k op. T e r n e e r g e s l a g e n ging hij naar het b i n n e n p l e i n . Z i j n enige t r o o s t was dat Glyns sombere stemming wel zou v e r d w i j n e n als ze op v e l d t o c h t gingen, m a a r het was een schrale troost. Er zouden deze zomer w a a r s c h i j n l i j k weinig echte veldslagen zijn. Hijzelf zou v e r m o e d e l i j k de paar te v e r w a c h t e n overvallen a a n v o e r e n , terwijl de koning in zijn dun bleef zitten p i e k e r e n , o m d a t hij te belangrijk was om bij een o n b e t e k e n e n d e actie v e r w o n d i n g e n te riskeren. Z i j n d o e l l o o s w a n d e l e n v o e r d e hem tenslotte naar het k a z e r n e t e r r e i n . De k r i j g s b e n d e van de Wolf was voor de stallen hun p a a r d e n aan het v e r z o r g e n . V r o u w e G w e n i v e r zelf zat er op de disselboom van een kar naar te k i j k e n . In weerwil van haar k o r t g e k n i p t e haar en haar m a n n e n k l e r e n , zag D a n n y n haar alleen als een v r o u w , en een aant r e k k e l i j k e v r o u w b o v e n d i e n . H a a r grote, heldere ogen w a r e n het opv a l l e n d s t aan haar gezicht, ze straalden als b a k e n s die hem naar haar toe t r o k k e n . Ook de manier w a a r o p ze zich b e w o o g trok hem aan; 76.
elk g e b a a r was d o e l b e w u s t en toch soepel, alsof ze uit een v e r b o r g e n e n e r g i e b r o n putte. Toen ze hem zag gleed ze van de d i s s e l b o o m en k w a m naar hem toe. 'Heer D a n n y n , m i j n m a n n e n h e b b e n dekens en kleren nodig.' 'Dan k r i j g e n ze die v a n d a a g nog. U m a a k t nu deel uit van de kon i n k l i j k e h u i s h o u d i n g , dus alles wat u en uw m a n n e n nodig hebben h o o r t nu bij de zorg voor uw l e v e n s o n d e r h o u d . ' ' D a n k u. Onze leenheer is b i j z o n d e r e d e l m o e d i g . ' 'Dat is hij zeker. Ik heb meer reden dan wie ook om zijn edelmoedigheid te prijzen. Hoeveel b a s t a a r d z o o n s hebben ooit een titel en een f u n c t i e aan het hof gekregen?' Toen ze z i c h t b a a r schrok, glimlachte hij. Hij had er plezier in openlijk over het gevoelige o n d e r w e r p van zijn a f k o m s t te p r a t e n en de edelen ermee te c o n f r o n t e r e n , v o o r ze het tegen hem k o n d e n gebruiken. Hij w e i f e l d e even, t e r u g d e n k e n d aan A m a i n s uitleg over haar godsdienst, m a a r iets leek hem tot spreken te d w i n g e n . 'Die m a a n op uw wang, is dat een teken van een echte g e l o f t e ? ' 'Wat zou het anders zijn?' ' N o u , een list, dacht ik, om veilig te k u n n e n reizen, dat zou ik u heus niet k w a l i j k nemen. Een v r o u w die met een k r i j g s b e n d e r o n d t r e k t , kan m a a r beter o n d e r b e s c h e r m i n g van de Godin staan - of de m a n nen laten denken dat dat zo is.' 'Dat is waar, maar die h a l v e m a a n beheerst nu m i j n hele leven. Ik heb H a a r t r o u w g e z w o r e n en ik blijf H a a r trouw.' De rustige koelheid in haar stem b r a c h t hem een b o o d s c h a p . 'Ik b e g r i j p het,' zei hij haastig, ik zou het n a t u u r l i j k nooit w a g e n de visioenen van een priesteres in t w i j f e l te t r e k k e n . Ik zou u iets a n d e r s willen vragen. H e e f t uw zusje een a a n b i d d e r die u een geschikte huw e l i j k s k a n d i d a a t vindt? Dan zal ik bij de koning v o o r hem pleiten.' 'Heus? Dat is een e n o r m e gunst die u mij a a n b i e d t . ' 'Wat? W a a r o m zegt u dat?' 'Kom nou, heer, ziet u niet wat een schat u bezit in de ogen van het hof? U hebt meer invloed bij de koning dan welke man ook. Als u die niet naar w a a r d e weet te schatten, zou hij wel eens in een vloek kunnen veranderen.' D a n n y n glimlachte alleen maar, v e r w o n d e r d over de n a d r u k k e l i j k e klank in haar stem. Het v e r b a a s d e hem altijd dat v r o u w e n zo konden d o o r d r a v e n over o n b e l a n g r i j k e details. ' M a a r goed,' v e r v o l g d e ze, 'de h u w e l i j k s k a n d i d a a t die vind is heer G w e t m a r van de Alder-clan.' 'Ik heb naast hem gevochten, en hij de koning over spreken.' 77.
ik geschikt
is een goede man. Ik zal er met
'Dank
u.'
G w e n i v e r liep met een vluchtig k n i x j e weg en liet hem achter met een duister hiraedd v o o r deze v r o u w die hij
nooit kon k r i j g e n .
Heer D a n n y n k w a m zijn b e l o f t e om met de k o n i n g te spreken veel eerder na dan G w e n i v e r had v e r w a c h t . N o g d i e z e l f d e m i d d a g k w a m r a a d s h e e r Saddar naar haar k a m e r met b e l a n g r i j k nieuws. Uit eerbied v o o r zijn l e e f t i j d bood ze hem de stoel bij de h a a r d aan en schonk hem een b e k e r t j e mede in, w a a r n a ze t e g e n o v e r hem ging zitten. ' D a n k u, heilige v r o u w e , ' zei hij met zijn ijle, dorre stem. 'Ik wilde u p e r s o o n l i j k k o m e n vertellen dat het me v e r h e u g t dat de W o l f - c l a n zal voortleven.' ' D a n k u wel, goede heer.' Hij
glimlachte en nam een t e u g j e mede.
'Welnu, de koning zelf h e e f t me gevraagd met u te spreken,' zei hij, met de n a d r u k op de w o o r d e n 'de k o n i n g z e l f . 'Hij h e e f t het bel a n g r i j k e besluit g e n o m e n dat heer G w e t m a r zijn band met de Alderclan mag v e r b r e k e n en met uw zuster t r o u w e n . ' ' G e w e l d i g ! ' G w e n i v e r dronk hem toe met haar beker. 'Het enige dat ons nu te doen staat is M a c c l a o n g e d e e r d uit de tempel k r i j g e n . ' 'Ah, daar heb ik ook een b o o d s c h a p over. De koning wil dat u haar spoedig haalt. Hij zal u en G w e t m a r t w e e h o n d e r d man van zijn pers o o n l i j k e garde m e e g e v e n ter v e r s t e r k i n g van uw eigen k r i j g s b e n d e n . ' ' A l l e m a c h t i g ! Onze leenheer is b i j z o n d e r e d e l m o e d i g . ' 'Dat is hij zeker. Heer D a n n y n zal als hun h o o f d m a n m e e g a a n . ' Saddar zweeg even, alsof hij een betekenisvolle reactie v e r w a c h t t e . G w e n i v e r hield haar h o o f d scheef en nam hem peinzend op. 'Eh ja,' zei de r a a d s h e e r tenslotte. 'Mag ik v r a g e n wat de heilige v r o u we van heer D a n n y n v i n d t ? ' ' M i j n m a n n e n zeggen dat hij
een d a p p e r e k r i j g e r is, en heus, goede
heer, dat is het enige wat voor mij telt.' 'Werkelijk?' Iets in de glimlach van de oude man bracht haar de e i g e n a a r d i g e w a a r s c h u w i n g van de G o d i n in h e r i n n e r i n g , m a a r ze zei nog steeds niets. ' T j a , ' zei Saddar, 'het is niet aan mij om te t w i j f e l e n aan degenen die de heilige g e l o f t e n hebben a f g e l e g d , maar toch komt hier een kleine w a a r s c h u w i n g van iemand die door zijn o u d e r d o m soms wat openhartig w o r d t . Heer D a n n y n is een zeer onstuimig man. Ik zou hem goed in het oog h o u d e n , als ik u was.' Hij zweeg om zijn laatste slokje mede te nemen. 'Ah, het v e r h e u g t me dat u hier bent, heilige v r o u 78.
we. Uw Godin h e e f t u o n g e t w i j f e l d als een b e w i j s van haar gunst naar onze koning g e z o n d e n . ' 'Laten we hopen van niet. H a a r gunst is zo d o n k e r en hard als een bebloed z w a a r d . ' Saddars glimlach bestierf op zijn lippen. Hij stond meteen op, m a a k te een b e l e e f d e buiging en ging er haastig v a n d o o r . G w e n i v e r dacht nog een t i j d l a n g over de vreemd v e r o n t r u s t e n d e w o o r d e n van de r a a d s h e e r na. Ze zou de G o d i n om raad willen vragen, maar ze wist niet goed hoe ze dat moest doen. Eigenlijk wist ze maar heel weinig van de M a a n d u i s t e r - r i t e n , o m d a t er m a a r zo weinig van b e w a a r d was gebleven. De t e m p e l p r i e s t e r e s s e n k e n d e n diverse g e w i j d e liederen en rituelen die bij a f n e m e n d e m a a n uitgevoerd m o e s t e n w o r d e n ; er w a r e n f l a r d e n van o v e r l e v e r i n g e n uit de Begintijd over b e p a a l d e gebeden v o o r op het slagveld; dat was alles. Z o n der een tempel met altaar en spiegel wist G w e n i v e r niet hoe ze haatGodin moest b e n a d e r e n . In haar z a d e l t a s s e n zat een i n t r o d u c t i e b r i e f van A r d d a voor de h o g e p r i e s t e r e s van de tempel in C e r r m o t , maar ze d u r f d e niet goed naar die met stad en hof v e r t r o u w d e v r o u w toe te gaan met haar w o n d e r l i j k e v e r h a a l over de M a a n in H a a r Duistere Periode. Ken spiegel was evenwel o n o n t b e e r l i j k . Dus ging ze later die dag toch nog naar de stad, m a a r in plaats van naar de tempel ging ze naar de m a r k t en k o c h t daar een b r o n z e n spiegel met een verzilverd spiegelvlak, klein genoeg om in een z a d e l t a s te passen. Die avond sloot ze zich na het eten in haar k a m e r op, stak alleen een k a a r s l a n t a a r n aan en zette de spiegel tegen een kist, terwijl ze er zelf v o o r neerknielde. H a a r spiegelbeeld keek haar zilverig en v e r w r o n g e n aan. ' V r o u w e , ' f l u i s t e r d e ze. ' M i j n v r o u w e van het M a a n d u i s t e r . ' Ze haalde zich haar visioen in de tempel weer voor de geest, maar het bleef een h e r i n n e r i n g s b e e l d en k w a m niet tot leven. Ze had de a f g e l o p e n w e k e n zoveel over die h e r i n n e r i n g n a g e d a c h t , dat hij haar nog helder v o o r de geest stond, een duidelijk beeld, dat ze v a n u i t verschillende h o e k e n kon zien, w a a r b i j ze eerst naar haar z w a a r d op het altaar keek en dan naar de spiegel of naar A r d d a , die v l a k b i j stond. Als er maar een m a n i e r was om het in deze spiegel te zien, dacht ze, zou het misschien gaan bewegen. Ze p r o b e e r d e het beeld op het zilveren o p p e r v l a k te p r o j e c t e r e n , maar het bleef halsstarrig leeg. Opeens vond ze zichzelf mal en onnozel. Wat zij wilde was v e r m o e d e lijk o n m o g e l i j k , maar een koppig instinct d w o n g haar te p r o b e r e n het beeld van de Godin door haar ogen naar buiten en op het glanzende zilver te brengen. Het was ook al erg Iaat; ze g e e u w d e en vond het steeds m o e i l i j k e r 79.
haar ogen op het goede p u n t gericht te h o u d e n . En toen had ze plotseling de slag te p a k k e n , zoals w a n n e e r een kind wil leren hoepelen en het lijkt of de hoepel, hoe ze ook haar best doet, toch telkens weer omvalt tot hij opeens, z o n d e r bewuste i n s p a n n i n g , begint te rollen en ze het nooit meer v e r k e e r d doet. Eerst zag ze een vaag f l a k k e r e n in de spiegel. Toen v e r s c h e e n plotseling het beeld van de Godin, heel even slechts, m a a r het w a s er. ' G e l o o f d zij de naam van m i j n Vrouwe!' G w e n i v e r was niet langer moe. Ze bleef de halve nacht v o o r de spiegel knielen, met stijve en p i j n l i j k e knieën en rug, tot ze de Godin zo d u i d e l i j k kon zien of het beeld op het zilver geschilderd was. Eindelijk b e w o o g het visioen en de d o n k e r e ogen van de nacht keken haar weer recht aan. De Godin glimlachte en zegende haar enige vereerster in het k o n i n k r i j k Deverry. G w e n i v e r huilde, m a a r van pure, heilige v r e u g d e . O m d a t het plan zo e e n v o u d i g was, g e l o o f d e D a n n y n vast dat het succes zou h e b b e n . Terwijl hij G w e n i v e r en haar m a n n e n naar de Tempel van de M a a n begeleidde, z o u d e n de twee broers van heer M a e r van de Stag een s t r a f e x p e d i t i e a a n v o e r e n tot diep in het door Cantrae bezette gebied en, indien enigszins m o g e l i j k , tot het gebied van de Boar d o o r d r i n g e n . 'Dan zullen ze het te druk hebben om zich zorgen te m a k e n over de bezittingen van de Wolf,' m e r k t e Glyn op. 'Dat denk ik ook, heer. Ze hoeven die aanval niet langer v o o r t te zetten dan nodig is om de valse koning te dwingen heer M a e r s echtgenote vrij te laten. Tegen die tijd zijn wij al lang op de t e r u g w e g naar Cerrmor.' 'Over het geheel g e n o m e n een goed plan.' Glyn dacht even na. 'En de echte gevechten om het g r o n d b e z i t van de Wolf b e g i n n e n toch niet voor de herfst, w a n n e e r de Boar de tijd h e e f t om zijn bloedvete v o o r t te zetten.' N a d a t de koning hem had laten gaan, ging D a n n y n eerst naar de v r o u w e n v e r b l i j v e n om zijn z o o n t j e te zien. Een paar j a a r geleden had Glyn een v r o u w uit een adellijke clan v o o r hem g e v o n d e n , die bereid was z i j n o n w e t t i g h e i d over het h o o f d te zien in ruil v o o r de gunst van de koning. H o e w e l G a r a e m a aan de k r a a m v r o u w e n k o o r t s w a s gestorven, was het kind gezond geboren. C o b r y n was nu vier j a a r en k w e b b e l d e al over w a p e n s en oorlog voeren. Die m i d d a g haalde Dannyn hem uit de k o n i n k l i j k e k i n d e r k a m e r en nam hem mee naar het b i n n e n p l e i n om de p a a r d e n te zien. O m d a t de k r i j g s b e n d e n net ter u g k e e r d e n na een dag o e f e n e n in het veld, was het plein vol man80.
nen en p a a r d e n . D a n n y n tilde zijn j o n g e n op en legde hem als een zak graan tegen zijn schouder. C o b r y n was een mooi kind, met het v l a s b l o n d e haar en de d i e p b l a u w e ogen van zijn vader. Hij sloeg zijn a r m p j e s om zijn v a d e r s hals en d r u k t e zich stijf tegen hem aan. 'Ik hou van je, va.' D a n n y n w a s even te v e r b a a s d om te a n t w o o r d e n , o m d a t hij gen zijn vader altijd had gehaat.
als j o n -
'Is het heus?' zei hij tenslotte. ' N o u , daar ben ik blij om.' Terwijl ze over het b i n n e n p l e i n slenterden, C o b r y n b a b b e l e n d over elk p a a r d dat hij zag, zag D a n n y n G w e n i v e r bij de h o o f d p o o r t met een groep edelen staan praten. Toen ze e r n a a r t o e liepen, d r a a i d e Cobryn zich in zijn v a d e r s a r m e n om en wees op haar. 'Va, die man is een v r o u w . ' Toen iedereen begon te lachen, werd het v e n t j e verlegen en v e r b o r g zijn gezicht tegen D a n n y n s schouder. G w e n i v e r k w a m naar hen toe om hem van d i c h t b i j te zien. 'Wat een mooi kind,' zei ze. 'Dat is toch zeker niet van j o u ? ' 'Ja hoor. Ik ben g e t r o u w d geweest.' 'Dat v e r w o n d e r t me. trouwt.'
Ik dacht dat j i j
het soort man was dat nooit
'Dan hebt u me helemaal v e r k e e r d b e o o r d e e l d , v r o u w e . ' G w e n i v e r was o p e e n s op haar hoede als een g e s c h r o k k e n ree. Terwijl hij haar a a n k e e k en het m o m e n t zich rekte in een p i j n l i j k e stilte, v e r w e n s t e D a n n y n zichzelf om zijn halsstarrig begeren van deze v r o u w die v o o r hem o n b e r e i k b a a r was. C o b r y n redde hem tenslotte door met zijn hoge k i n d e r s t e m de stilte te breken. 'De k o n i n g is m i j n oom.' 'Dat weet ik.' G w e n i v e r richtte haar a a n d a c h t enigszins o p g e l u c h t op het kind. ' H o u d je veel van hem?' 'O ja. Hij is geweldig.' ' G e w e l d i g e r dan dit j o c h van mij op zijn l e e f t i j d kan b e s e f f e n , ' zei D a n n y n . 'Onze leenheer h e e f t m i j n z o o n o f f i c i e e l in de rij van de t r o o n o p v o l g e r s o p g e n o m e n , vlak na zijn eigen zoons. Het gebeurt niet vaak dat het j o n g van een b a s t a a r d het tot prins brengt.' 'Bij de zwarte kont van de heer der hel! N o u , kleine C o b r y n , je hebt gelijk, hoor. Hij is i n d e r d a a d geweldig.' O n d e r het a v o n d m a a l merkte D a n n y n dat hij G w e n i v e r begerig gadesloeg, ook al waren dergelijke g e d a c h t e n op zichzelf al heiligschennis. Een oud gezegde b r a c h t zijn positie helder onder w o o r d e n : een man die een aan de M a a n g e w i j d e v r o u w l i e f h e e f t , kan maar het beste k i l o m e t e r s a f s t a n d tot zijn hopeloze liefde h o u d e n . H a a r goudblonde haar glansde in het k a a r s l i c h t en ze hield een zilveren beker 8r
in haar slanke v i n g e r s die zo mooi en zo f i j n g e v o r m d w a r e n , dat hij haast niet kon geloven dat ze w e r k e l i j k een z w a a r d kon h a n t e r e n . Uit wat Ricyn hem had verteld, had hij o p g e m a a k t dat het puur geluk was geweest dat ze die m a n n e n had k u n n e n doden, en geluk pleegt i e m a n d in een veldslag te verlaten. Na het eten stond D a n n y n op en liep naar haar tafel, w a a r hij v o o r haar op de vloer h u r k t e en haar d w o n g zich naar hem over te buigen en onder vier ogen met hem te p r a t e n . ik heb u a l d o o r al iets willen vragen,' zei hij. kolder?'
' H e b t u een maliën-
'Nee. Ik heb er zelfs nog nooit een g e d r a g e n . ' 'Wat? Alle goden, dan hebt u zeker geen idee hoe z w a a r zo'n ding is, is het wel?' 'Ik zal er heus wel aan w e n n e n . M i j n Godin zal me b e s c h e r m e n zolang Ze me in leven wil h o u d e n , en Ze zal me laten neerslaan als ze wil dat ik sterf. Als dat ogenblik g e k o m e n is, m a a k t het niets uit, al draag ik de beste m a l i ë n k o l d e r van het k o n i n k r i j k . ' 'Dat zal o n g e t w i j f e l d zo zijn, w a n t als i e m a n d s Wyrd hem t r e f t , dan is er niets tegen te doen, m a a r een goede m a l i ë n k o l d e r h o u d t vaak een o n g e l u k j e tegen.' Toen ze glimlachte, o n t m o e t t e n hun ogen elkaar en op dat ogenblik voelde hij dat ze elkaar op een g e v a a r l i j k intense wijze begrepen. Hij stond haastig op. ' M a a r als het aan mij ligt, zult u deze z o m e r niet sneuvelen, heilige v r o u w e . U zult het o n g e t w i j f e l d p i j n l i j k v i n d e n om bevelen van een b a s t a a r d te g e h o o r z a m e n , maar z o d r a we uw zusje h e b b e n gehaald, gaat u met mij o e f e n e n als een d e r t i e n j a r i g e ruiter die pas bij zijn k r i j g s b e n d e is. Heel wat van die j o n g e n s bereiken een v o l w a s s e n leeftijd, n i e t w a a r ? Als u doet wat ik zeg, geldt dat ook v o o r u.' H a a r ogen f o n k e l d e n van w o e d e , en ze wilde al o p s t a a n , maar hij dook haastig a c h t e r u i t , buiten haar bereik. ' G o e d e n a c h t , v r o u w e , en m o g e n uw d r o m e n allemaal v r o m e d r o m e n zijn' Hij haastte zich weg, v o o r ze hem tot een gevecht kon uitdagen. Hij had aan haar ogen gezien dat ze dat van plan was. N e v y n wist niet precies w a n n e e r de koning was gaan v e r m o e d e n dat zijn sjofele oude d i e n a a r de d w e o m e r had. Toen hij een j a a r of zes geleden zijn diensten op Dun C e r r m o r was k o m e n a a n b i e d e n , had hij alleen met een o n d e r k a m e r h e e r g e s p r o k e n en een o n d e r k o m e n gekregen in een echt b e d i e n d e n h u t j e . Dat eerste j a a r had hij Glyn alleen van een a f s t a n d gezien, g e w o o n l i j k bij o f f i c i ë l e g e l e g e n h e d e n . De 8z
a n o n i m i t e i t beviel N e v y n goed; hij was daar alleen om een oogje op de g e b e u r t e n i s s e n te h o u d e n , niet om zich met politiek te b e m o e i e n , a l t h a n s zo zag hij het, en hij had Glyns hof alleen gekozen o m d a t hij een h a r t g r o n d i g e hekel had aan Slwmar van C a n t r a e , die niet alleen sluw en o n b e t r o u w b a a r was, m a a r ook a c h t e r d o c h t i g op het paranoïde af. Toch had Glyn, die degenen die hem d i e n d e n h o f f e l i j k b e j e g e n d e , in het tweede j a a r op een gegeven ogenblik de m a n o p g e m e r k t die zomaar was g e k o m e n en nu zulk w a a r d e v o l werk deed. D a a r o m ontbood hij N e v y n in de grote zaal v o o r een o f f i c i ë l e audiëntie, om hem te b e d a n k e n v o o r het k w e k e n van g e n e e s k r a c h t i g e k r u i d e n , die in een oorlog zo bitter hard nodig waren. De audiëntie was erg kort, en N e v y n was er samen met een aantal a n d e r e n geweest, m a a r hij m o e s t iets h e b b e n gezegd dat de belangstelling van de koning had gewekt, want niet lang d a a r n a had Glyn in eigen p e r s o o n de k r u i d e n t u i n achter de stallen bezocht en weer met N e v y n gepraat. D a a r n a werd het een soort g e w o o n t e ; telkens als de koning een ogenblik vrij had, kwam hij naar N e v y n roe en stelde allerlei v r a g e n over k r u i d e n , over de k r i n g l o o p van de seizoenen en over het k w e k e n van k r u i d e n . Hij leek dan een ogenblik bevrijd te zijn van de druk op hem en de intriges om hem heen. In het derde j a a r had N e v y n een aardige eigen k a m e r gekregen in een van de z i j b r o c h s , met als enige v e r k l a r i n g dat hij wel een rustig verblijf v e r d i e n d e . Korte tijd later kreeg hij in de grote zaal een p l a a t s aan een tafel met hoger geplaatste dienaren. De bezoeken van de koning w e r d e n langer, vooral in de winter, als hij meer vrije tijd had, en soms vroeg de leenheer zijn d i e n a a r om o p e n h a r t i g advies over de g e b e u r t e n i s s e n aan het hof. H o e w e l N e v y n zijn a n t w o o r d e n altijd heel tactvol inkleedde, schenen ze toch in goede aarde te vallen bij de koning, die af en toe liet d o o r s c h e m e r e n dat hij wist dat N e v y n meer was dan de groezelige oude man die hij leek te zijn. En nu vond de koning b l i j k b a a r dat de tijd was g e k o m e n om zelf o p e n h a r t i g te zijn. Op de m o r g e n toen de m a n n e n van de Stag met een klein leger op pad gingen om de aanval op de Boar in te zetten, was N e v y n bezig een rij s m e e r w o r t e l p l a n t j e s te wieden toen een page k w a m zeggen dat de koning hem in de r a a d s z a a l wenste te spreken. N e v y n waste haastig zijn h a n d e n in een leren emmer met water en ging achter de page de broch binnen. Glyn was alleen in de smalle r a a d s z a a l . Hij zat in een o n t s p a n n e n houding op de rand van de tafel en staarde naar de p e r k a m e n t e n kaart die in het zonlicht hing dat door het venster binnenviel. De kaart, die uit een heel kalfsvel was gesneden, was oud en versleten, 83.
het s c h r i f t was op s o m m i g e plaatsen v e r b l e e k t . Hier en daar w a r e n met rode inkt lijnen g e t r o k k e n en weer u i t g e k r a b d , de oude grenzen en f r o n t e n schenen er nog d o o r h e e n , het was echt een v e e l g e b r u i k t p e r k a m e n t . De aanblik b e z o r g d e N e v y n een w r a n g gevoel: het was zijn k o n i n k r i j k waar andere m a n n e n nu om v o c h t e n . Van alle mensen in Deverry had hij de meeste rechten op de W y v e r n - t r o o n . Dat wil zeggen, als hij iemand ervan had k u n n e n overtuigen dat prins G a l r i o n na al die j a r e n nog steeds in leven was. 'Ik heb je laten roepen om je iets te v r a g e n , ' viel Glyn met de deur in huis. 'Jij bent de enige van wie ik zeker weet dat hij erover zal z w i j g e n . Z e l f s priesters kletsen onder elkaar als oude v r o u w e n . ' ' O u d e v r o u w e n kletsen minder, heer.' ' M a a r m i j n vraag kan alleen w o r d e n b e a n t w o o r d met de kennis van een priester.'
Glyn zweeg even.
'Ik h o o p t e dat de d w e o m e r me van
advies zou k u n n e n dienen.' 'En d e n k t m i j n heer dat ik die kennis bezit?' 'Ja. H e e f t hij o n g e l i j k ? ' 'Nee.' Glyn glimlachte vluchtig m a a r t r i o m f a n t e l i j k . 'Geef me dan hier eens a n t w o o r d op,' v e r v o l g d e hij. 'Als een man of een v r o u w in een tempel een eed h e e f t a f g e l e g d , kan die dan op de een of andere m a n i e r o n g e d a a n w o r d e n g e m a a k t z o n d e r de goden te beledigen?' ' T j a , alleen in heel z e l d z a m e gevallen. Stel dat iemand iets v e r k e e r d s h e e f t g e z w o r e n met het o o g l u i k e n d g o e d v i n d e n van een c o r r u p t e priester, dan zou de superieur van die priester de eed ongeldig kunnen v e r k l a r e n . Het zou ook m o g e l i j k zijn dat degene die de eed h e e f t a f g e l e g d die h e r r o e p t door de rest van zijn of haar leven in dienst van de godheid te stellen. M a a r dat zou een zeer m o e i l i j k e zaak k u n n e n worden.' 'Dat is hier bepaald niet het geval.' ' O h o ! M i j n heer h e e f t b l i j k b a a r g e m e r k t dat zijn broer naar een verboden vrucht verlangt.' i n d e r d a a d . Er is geen d w e o m e r v o o r nodig om een hengst aan zijn teugel te zien r u k k e n , brave tovenaar.' 'Dat is waar. Ik h o o p alleen dat het behalve ons tweeën n i e m a n d is o p g e v a l l e n , heer. Er zijn heel wat m a n n e n die D a n n y n b e n i j d e n . ' Glyn b e a a m d e het z u c h t e n d met een h o o f d k n i k . 'Als een oude man zijn heer van advies mag dienen,' vervolgde hij. 'De koning zou hier met zijn broer over m o e t e n spreken. Het zou g o d d e l o o s en zondig zijn als D a n n y n G w e n i v e r ertoe zou verleiden haar g e l o f t e te v e r b r e k e n . '
84.
Glyn zuchtte weer en keek naar de k a a r t . 'Ik zou moeten zorgen dat D a n n y n weer t r o u w d e , ' zei hij. 'Ik heb eerst aan een v e r b i n t e n i s met v r o u w e Macla en de bezittingen van de W o l f - c l a n gedacht, m a a r ik wilde hem niet de hele winter zo ver van m i j n hof h e b b e n . Het is misschien maar goed dat ik zo z e l f z u c h t i g ben geweest; G w e n i v e r zal haar zuster o n g e t w i j f e l d vaak bezoeken.' ' O n g e t w i j f e l d , heer. Mag ik zo o n b e s c h e i d e n zijn om te v r a g e n w a a r om u zo op heer D a n n y n gesteld bent? B e g r i j p me goed, ik vind dat hij uw genegenheid ten volle verdient, maar de meeste m a n n e n zijn niet zo i n g e n o m e n met de b a s t a a r d e n van hun vaders. De meeste doen liever of ze niet bestaan.' 'Dat is waar. Kijk, o m d a t m i j n vader de t r o o n v o o r me h e e f t opgeëist toen ik nog m a a r een zuigeling was, ben ik opgevoed om koning te w o r d e n . Dat klonk een j o n g e n prachtig in de oren: ik zou na een glorieuze strijd de Heilige Stad i n n e m e n , ik zou de heerser zijn over alles wat ik kon overzien, ik zou het k o n i n k r i j k v r i j w a r e n v o o r oorlog. M a a r op een dag, toen ik op het b i n n e n p l e i n liep, zag ik de s t a l j o n g e n s die andere j o n g e n pesten. Hij was d e s t i j d s een j a a r of zes en ik was acht. Ze scholden hem uit voor b a s t a a r d , en toen hij een van hen een klap p r o b e e r d e te geven, sloten ze hem in en b e g o n n e n hem te slaan. Dus rende ik e r n a a r t o e en beval hun d a a r m e e op te h o u d e n . Ik voelde me b i j z o n d e r g r o o t m o e d i g , j a , echt k o n i n k l i j k , dat ik dat arme k e r e l t j e v e r d e d i g d e . ' Hij glimlachte in al te g e w e t e n s v o l le z e l f s p o t . 'Dus ik hielp het j o c h o p s t a a n en veegde zijn b l o e d n e u s af, en bij elke god in de hemel, het leek alsof ik in een spiegel keek. Het spreekt n a t u u r l i j k vanzelf dat n i e m a n d de j o n g e koning ooit had verteld dat zijn v a d e r de k e u k e n m e i s j e s pakte. N o u , ik o n t d e k t e het die m o r g e n . Dus stormde ik m i j n v a d e r s k a m e r b i n n e n als de koning die ik mezelf voelde en riep hem ter v e r a n t w o o r d i n g . Het is j a m m e r dat je zijn gezicht niet hebt k u n n e n zien.' N e v y n v e r o o r l o o f d e zich een lachje. ' M a a r hoe dan ook,' v e r v o l g d e Glyn, 'ik stond erop dat D a n n y n bij mij k w a m w o n e n , o m d a t hij m i j n broer was, hoe vader daar ook over m o c h t d e n k e n . En toen vertelde D a n n y n me bij s t u k j e s en beetj e s hoe het was geweest om als k e u k e n j o n g e n te leven, te w o r d e n bespot en g e h o o n d , d a n k b a a r te m o e t e n zijn v o o r etensresten. En zo begon ik na te d e n k e n , beste t o v e n a a r , op m i j n k i n d e r l i j k e m a n i e r na te denken over wat het b e t e k e n t om heerser te zijn. Ik heb de Grote Bel toen plechtig g e z w o r e n dat ik m i j n wil nooit boven al het andere zou stellen en aan al m i j n grillen toegeven, zoals m i j n vader deed. Alleen al d a a r o m ben ik zo op D a n n y n gesteld. Hij h e e f t me iets gegeven dat meer w a a r d is dan h o n d e r d p a a r d e n . M a a r b o v e n d i e n is 85.
hij de enige man aan dit hof die van me h o u d t om mezelf, niet vanwege de invloed en het land dat hij van me kan l o s k r i j g e n . Klinkt het onnozel dat dergelijke dingen bij mij op de eerste plaats komen? Ik denk het haast wel.' ' M i j n heer is niet onnozel. Hij is een van de v e r s t a n d i g s t e m a n n e n die ik ooit heb o n t m o e t , en opdat u dat niet als p l u i m s t r i j k e r i j opvat, wil ik eraan toevoegen dat verstand een vloek is in t i j d e n als deze.' is het heus?' De koning w e n d d e zijn blik af, zijn gezicht stond een ogenblik m o e d e l o o s . ' T j a , het zal wel. Hoe dan ook, m i j n dank v o o r je raad, beste m a n . Als m i j n w e r k z a a m h e d e n het t o e l a t e n , kom ik een dezer dagen weer eens in de tuin k i j k e n hoe alles erbij staat.' In plaats van v e r d e r te wieden ging N e v y n na zijn gesprek met de koning naar zijn kamer. Hij piekerde over de vraag of Glyn v o o r b e stemd was om als enige k o n i n g over Deverry te heersen en h o o p t e dat dat zijn Wyrd zou zijn, m a a r hij wist dat de t o e k o m s t een gesloten boek v o o r hem was. N a d a t hij de deur had vergrendeld om er zeker van te zijn dat hij niet zou w o r d e n g e s t o o r d , ging hij in het m i d d e n van de kleine k a m e r staan en v e r b e e l d d e zich dat hij een z w a a r d van blauw v u u r in zijn r e c h t e r h a n d had. Hij stuurde langzaam zijn wil naar het beeld, tot het los van zijn wil stond, ongeacht w a a r hij zijn a a n d a c h t op richtte. Pas toen g e b r u i k t e hij het om een kring van b l a u w v u u r om zich heen te t r e k k e n en stelde zich de vlammen voor tot ook zij een eigen leven gingen leiden. Hij legde het z w a a r d neer, ging in hef m i d d e n van de f l a k k e r e n d e , gloeiende cirkel zitten en riep in zijn geest het beeld op van een zesp u n t i g e ster, ook gloeiend van g o u d e n vuur, een symbool van het midd e l p u n t en het evenwicht van alle dingen en de bron van het ware k o n i n g s c h a p . Terwijl hij de K o n i n g e n van het E l e m e n t Ether opriep, staarde hij in de z e s h o e k , die in het m i d d e n werd gevormd door de i n e e n g e s t r e n g e l d e d r i e h o e k e n , en g e b r u i k t e die om beelden op te roepen, zoals m i n d e r ervaren d w e o m e r m e n s e n een steen of een spiegel gebruiken. De beelden k w a m e n versluierd, n a m e n n a u w e l i j k s vorm aan v o o r ze weer oplosten, ze k w a m e n samen en w e r d e n weer u i t e e n g e t r o k k e n als w o l k e n in een harde wind, en hij zag er niets in van Glyns Wyrd. Z e l f s in de B i n n e n w e r e l d e n w a r e n de stromen troebel, de k r a c h t e n uit hun e v e n w i c h t , het licht schemerig. Voor elk k o n i n k r i j k of volk is er een o v e r e e n k o m s t i g deel in de B i n n e n w e r e l d e n - de m e n s e n stellen zich die voor als een plaats, wat er als beeld mee door kan - die de ware bron zijn van alles wat er in het k o n i n k r i j k op het buitenste vlak gebeurt, zoals elk mens zijn geheim h e e f t en zijn o n s t e r f e l i j k e ziel, die b e p a a l t wat die m e n s zijn wil of zijn geluk n o e m t . De men86.
sen in Deverry zagen oorlogen w o e d e n tussen eerzuchtige m a n n e n ; die m a n n e n zagen zichzelf als de scheppers van hun d a d e n ; N e v y n zag de w a a r h e i d . De onbenullige s c h e r m u t s e l i n g e n van z o g e n a a m d e k o n i n g e n waren slechts s y m p t o m e n van de crisis, zoals k o o r t s slechts een s y m p t o o m is van de ziekte die op zich o n a a n g e n a a m is, m a a r niet de echte o o r z a a k van de dood. In de B i n n e n w e r e l d e n waren de duistere k r a c h t e n van de O n b e t e u g e l d e Dood l o s g e b r o k e n , ze j o e g e n alles naar een c h a o s terwijl slechts een h a n d v o l k r i j g e r s die het Licht dienden hun t e g e n s t a n d boden. H o e w e l N e v y n m a a r een nederige d i e n a a r van die G r o t e n was, moest hij zijn eigen deel van de strijd leveren in het k o n i n k r i j k . Een k o o r t s kan tenslotte best een patiënt doden als men hem maar door laat w o e d e n . Men moet die k r a c h t e n van de O n b e t e u g e l d e Dood echter vooral niet als m e n s e n b e s c h o u w e n , als een soort zondig leger geleid door wezens met een h e r k e n b a r e ziel. Integendeel, het w a r e n k r a c h t e n die op hun m a n i e r even n a t u u r l i j k waren als regen, maar niet te beteugelen, zoals een rivier die bij hoog water buiten zijn oevers treedt en hoeven en steden meesleurt. Elk k o n i n k r i j k of volk h e e f t een element van chaos in zijn ziel, z w a k h e d e n , h e b z u c h t , kleinzielige v e r w a a n d h e i d en h o o g m o e d , en men kan ze o f w e l o n t k e n n e n of eraan toegeven. Als men eraan t o e g e e f t leveren ze - o v e r d r a c h t e l i j k g e s p r o k e n - een stroom energie op die naar de b i j b e h o r e n d e duistere plaats in de Binn e n w e r e l d e n vloeit. Zo ging het ook met Deverry in die onrustige tijd. De k r a c h t e n w a r e n gezwollen en o v e r s t r o o m d e n alles, net als die rivier. N e v y n wist w e r k e l i j k niet in h o e v e r r e hij op het f y s i e k e vlak kon ing r i j p e n . Het werk van de d w e o m e r is subtiel, het is een kwestie van invloeden, beelden en trage geestelijke o n t w i k k e l i n g e n . R e c h t s t r e e k s in de wereld o p t r e d e n is voor een d w e o m e r m e e s t e r d o o r g a a n s zo v r e e m d , dat N e v y n bang was om in te g r i j p e n voor het juiste ogenblik daar was. Een v e r k e e r d e h a n d e l i n g , ook met de beste bedoelingen, zou alleen een o v e r w i n n i n g voor C h a o s en D u i s t e r n i s tot gevolg hebben. Toch vond hij het vreselijk om te m o e t e n w a c h t e n , om de d o o d , de ziekte en de a r m o e d e te zien die de o o r l o g e n over het kon i n k r i j k b r a c h t e n . Het ergste van al was de w e t e n s c h a p dat er hier en daar laaghartige meesters van de duistere d w e o m e r waren, die een k w a a d a a r d i g genoegen schepten in het lijden, en de m a c h t die vrijk w a m door het tij van de C h a o s v o o r hun eigen duistere doelen opzogen. H u n tijd zal k o m e n , hield hij zichzelf voor, want hun w a c h t het duister aan het einde van de wereld, de v e r v l o e k i n g aan het einde van de e e u w e n der eeuwen. M a a r hij,
de dienaar, kon hen niet voor hun tijd naar de duisternis 87.
sturen, zomin als hij kon zien of Glyn ooit in Dun Deverry over een vredig k o n i n k r i j k zou heersen. Met een zucht brak hij zijn meditatie af en v a a g d e de ster en de cirkel weg. Hij ging naar het r a a m , leunde naar buiten en zag hoe de k r i j g e r s zich daar beneden naar de grote zaal h a a s t t e n voor het a v o n d e t e n . Hen te zien lachen en g r a p p e n m a k e n bezorgde hem een p r i e m e n d schuldgevoel. Z i j n vroegere f o u t had de oorlog v e r o o r z a a k t , t e n m i n s t e zo zag hij het. Lang geleden, toen hij zelf een prins van het k o n i n k r i j k was geweest, had hij de keus gehad russen t r o u w e n met B r a n g w e n van de F a l c o n - c l a n en daardoor l a n g z a m e r v o r d e r e n in het leren van de d w e o m e r ( o m d a t hij dan i m m e r s voor een v r o u w en k i n d e r e n zou m o e t e n zorgen), of haar aan de kant zetten en zich helemaal aan het a m b a c h t w i j d e n . Bij zijn o n h a n d i g e poging om die keuze te omzeilen, had hij drie m e n s e n de dood i n g e j a a g d : B r a n g w e n zelf, haar broer G e r r a e n t , die haar met een incestueuze en z o n d i g e liefde had b e m i n d , en heer Blaen van de Boar, een eerbare h u w e l i j k s k a n d i d a a t , die het ongeluk had gehad in G e r r a e n t s w a a n z i n verstrikt te raken. Was hij maar met B r a n g w e n g e t r o u w d , v e r w e e t hij zichzelf, dan zouden ze n a k o m e l i n g e n h e b b e n gehad, die op hun beurt n a k o m e l i n g e n z o u d e n h e b b e n gehad om z o n d e r strijd de t r o o n te erven en de burg e r o o r l o g te v o o r k o m e n . Misschien. Hij v e r m a a n d e zichzelf dat niem a n d kon weten of het zo zou zijn gegaan. De huidige p r o b l e m e n met de Boars echter stonden r e c h t s t r e e k s in v e r b a n d met zijn fout. Sinds zij het land van de Falcon h a d d e n gekregen als v e r g o e d i n g v o o r de dood van heer Blaen, w a r e n de Boars o p g e b l a z e n geweest van trots en v e r w a a n d h e i d , tot ze g w e r b r e t C a n t r a e zover h a d d e n gekregen dat hij a a n s p r a a k m a a k t e op een t r o o n waar hij geen enkel recht op had. En nu w a r e n alle acteurs in die oude tragedie hier in C e r r m o r bijeen. Die avond keek N e v y n onder het eten de grote zaal rond en onderscheidde ze allemaal: Blaen, die met de overige W o l f - r u i t e r s zat te eten als Ricyn, hun h o o f d m a n ; G e r r a e n t , die als Glyns broer aan diens linkerhand zat; B r a n g w e n , met de b l a u w e t a t o e a g e van een aan de M a a n g e w i j d e k r i j g e r op haar wang. Ze waren allemaal nog met elkaar v e r w e v e n , m a a r G w e n i v e r s lot in dit leven b e z o r g d e hem het meeste hartzeer. N e v y n zat aan een tafel op de vloer van de zaal, met de schrijver en zijn v r o u w , de eerste k a m e r h e e r en zijn twee o n d e r k a m e r h e r e n en de meester van de w a p e n k a m e r , een w e d u w n a a r g e n a a m d Ysgerryn. Die avond merkte Ysgerryn op dat N e v y n naar G w e n i v e r keek die rustig zat te eten en zei dat D a n n y n haar eerder op de dag bij hem had g e b r a c h t om een m a l i ë n k o l d e r te passen. ' G e l u k k i g had ik er nog een b e w a a r d die heer D a n n y n paste toen hij 88.
een j a a r of veertien was,' v e r v o l g d e Ysgerryn. 'We h a d d e n t u u r l i j k uit elkaar k u n n e n halen en groter m a k e n , m a a r het mooi stuk werk dat ik hem heb b e w a a r d tot hij geschikt voor een van de j o n g e prinsen. En nu k w a m het goed van i n d e r d a a d . En wat vond heer D a n n y n ervan dat de v r o u w e de w a p e n r u s t i n g zou dragen?'
hem was zou pas.' zijn
nazo'n zijn ou-
'Vreemd genoeg was hij er erg over in z i j n schik geloof ik. Hij zei dat het een goed v o o r t e k e n was.' Dat zal best, dacht N e v y n . Die v e r v l o e k t e kerel! Z o d r a de m a a l t i j d a f g e l o p e n was, wilde N e v y n de zaal v e r l a t e n , maar hij zag dat D a n n y n bij G w e n i v e r aan tafel ging zitten. Hij treuzelde wat o n d e r a a n de v e r h o g i n g om hen af te luisteren, maar D a n n y n stelde haar alleen een o n s c h u l d i g e vraag over de m a l i ë n k o l d e r . 'O, goden,' zei ze lachend. ' M i j n s c h o u d e r s b r a n d e n als v u u r van dat zware ding. Het weegt vast wel meer dan twintig pond.' 'Dat weet ik wel zeker,' zei D a n n y n . ' M a a r blijf het dragen, houd het elke v e r w e n s t e m i n u u t dat je het kunt v e r d r a g e n aan. Ik zou niet graag een man met j o u w moed verliezen v a n w e g e een gebrek aan oefening.' Met een d r o n k e n g r i j n s boog de j o n g e heer Oldac zich over de tafel. Hij was een p a f f e r i g e , b l o n d e knul met een veel te hoge dunk van zichzelf. 'Een m a n ? ' zei hij. 'Zeg D a n n y n , wat m a n k e e r t er aan j o u w ogen?' 'Die zien de b l a u w e t a t o e a g e op haar gezicht. En v o o r ieder die onder m i j n bevel staat is ze een man, of in elk geval m a n s genoeg.' 'Dat is n a t u u r l i j k waar.' Oldac veegde met de rug van zijn hand zijn van mede d o o r d r e n k t e snor af. ' M a a r zeg nou zelf, G w e n , het valt niet te o n t k e n n e n dat j i j zo'n k n a p d e e r n t j e bent dat een man dat gauw vergeet.' Als een k o r h o e n dat uit zijn schuilplaats o p s t i j g t , zo snel vloog Dannyn op, boog zich v o o r o v e r en greep Oldac bij zijn h e m d . Terwijl er bekers o m r o l d e n en leegliepen en m a n n e n s c h r e e u w d e n , sleurde hij de s c h o p p e n d e , s c h r e e u w e n d e e d e l m a n over de t a f e l . Toen smeet hij hem met een laatste dreun aan G w e n i v e r s v o e t e n . 'Bied j e v e r o n t s c h u l d i g i n g e n aan,' g r a u w d e D a n n y n . ' N i e m a n d n o e m t een v r o u w e die z e l f s priesteres is een d e e r n t j e . ' O n d e r doodse stilte keek iedereen in de zaal toe. Oldac hapte naar adem en hees zich in een knielende h o u d i n g . 'Vooruit.' D a n n y n gaf hem een por met zijn voet. 'Ik bied u m i j n nederige v e r o n t s c h u l d i g i n g e n aan,' bracht Oldac uit. 'Ik zal u nooit meer zo n o e m e n , heilige v r o u w e . Ik smeek uw Godin me te willen vergeven.' 89.
'Je bent een s t o m m e l i n g , ' ontschuldigingen.'
zei
Gweniver.
' M a a r ik a a n v a a r d je ver-
O l d a c stond op, trok z i j n van mede d o o r w e e k t hemd glad en w e n d de zich tot D a n n y n . ' M o g e de Godin me m i j n belediging vergeven,' zei hij. ' M a a r wat j o u betreft, bastaard... ' Toen D a n n y n zijn hand op zijn z w a a r d g e v e s t legde, stond iedereen van zijn plaats op. ' D a a g t u edele me soms uit tot een t w e e g e v e c h t ? ' D a n n y n s stem was zo v r i e n d e l i j k als die van een kamenier. In het n a u w gedreven keek Oldac om zich heen, zijn m o n d b e w o o g alsof hij de keuze tussen b e s c h a d i g d e eer en een zekere dood overwoog. D a n n y n w a c h t t e g l i m l a c h e n d . Aan de eretafel stond de koning op. ' G e n o e g ! ' riep Glyn. 'Lelijke vlerken om in m i j n zaal te ruziën! D a n no kom weer hier zitten. Oldac, ik wil je straks in m i j n v e r t r e k k e n spreken.' Blozend van schaamte m a a k t e Oldac r e c h t s o m k e e r t en rende de zaal uit. D a n n y n ging met g e b o g e n h o o f d als een geslagen hond weer naast zijn broer zitten. Terwijl N e v y n wegging, v e r b a a s d e hij zich over Gerraent, zoals hij in z w a k k e o g e n b l i k k e n nog altijd aan hem dacht. Hij leek v a s t b e s l o t e n G w e n i v e r met respect te b e h a n d e l e n en niet toe te geven aan de lang b e g r a v e n h a r t s t o c h t die k e n n e l i j k weer naar de opp e r v l a k t e k w a m . Ik wens je kracht, j o n g e n , dacht N e v y n , misschien dat je je er in dit leven van kunt b e v r i j d e n . En toch gleed er met die g e d a c h t e een huivering van d w e o m e r - k o u d e langs zijn rug. Er loerde hier gevaar, een gevaar dat hij niet had v e r m o e d . Aan het h o o f d van een klein leger keerde G w e n i v e r in de Tempel de M a a n terug, tegen de avond van een v o o r j a a r s d a g toen de d e r g a a n d e zon de hoge m u r e n in een g o u d e n licht hulde. Ze liet m a n n e n aan de voet van de heuvel achter en liep met G w e t m a r de p o o r t ; die ging op een kier open zodat Lypilla's gezicht te was. 'O, j i j bent ten we dat 'Nee, dat is lijk b e l o o f d
van onhaar naar zien
het, Gwen!' riep ze uit. 'Toen we dat leger zagen, dachdie v e r w e n s t e Boars t e r u g k w a m e n of zo.' niet zo. We k o m e n M a c c y halen. Ik heb haar een h u w e en dat zal ze k r i j g e n . '
'Geweldig! Het arme kind was a l d o o r zo verdrietig. kom binnen, wat ben ik blij je te zien.'
Kom
binnen,
Toen G w e n binnen was, k w a m M a c l a a a n r e n n e n en wierp zich in de a r m e n van haar zusje. Het t e m p e l p l e i n was vol v r o u w e n die meele90.
vend glimlachten toen ze zagen 'Ik heb zo in angst gezeten, ik 'Nee hoor, hier ben ik weer. En voor je g e v o n d e n en alles k o m t b r u i l o f t aan het hof.'
dat M a c l a huilde van v r e u g d e . dacht dat je dood was,' huilde ze. beheers je nu, Maccy. Ik heb een man in orde. Je k r i j g t een g r o o t s c h e e p s e
Macla uitte een v r e u g d e k r e e t en sloeg haar h a n d e n voor haar m o n d . 'Dus pak je bullen, t e r w i j l ik met A r d d a praat,' vervolgde Gweniver. 'Heer G w e t m a r w a c h t op je.' ' G w e t m a r ? M a a r die is zo lelijk!' 'Dan h o e f j e niet bang te zijn dat hij b a s t a a r d e n v e r w e k t bij je dienstmeisjes. Luister goed, kleine d o m o o r , hij is de enige man aan het hof die je wil t r o u w e n o m d a t hij van je h o u d t , niet om je b r u i d s s c h a t , dus begin zijn goede e i g e n s c h a p p e n maar te tellen. En als hij de k a a r s uitblaast zie je zijn gezicht immers niet meer.' Macla k r e u n d e d r a m a t i s c h , m a a r ging toch op weg naar de slaapzaal. Pas toen zag G w e n i v e r haar moeder, die zich enigszins a f z i j d i g had g e h o u d e n . Dolyan stond met haar armen voor haar borst gekruist, alsof ze haar v e r d r i e t o m h e l s d e , en haar ogen stonden h a l f v o l t r a n e n . G w e n i v e r ging aarzelend naar haar toe. 'Je hebt een goed h u w e l i j k v o o r je zusje geregeld,' zei D o l y a n met bevende stem. 'Ik ben t r o t s op je.' ' D a n k je, moeder. Is alles goed met je?' 'Zo goed als m o g e l i j k is nu ik je in deze uitrusting zie. Gwen, G w e n , ik smeek je, blijf hier in de tempel.' 'Dat kan ik niet, moeder. heeft.'
Ik ben de enige eer die de clan nog over
'Eer? Heet dat t e g e n w o o r d i g eer? Je bent al net zo erg als je vader, net zo erg als je broers, die over eer p r a a t t e n tot ik dacht dat ik gek werd, echt waar. Het is niet de eer w a a r jullie zo dol op zijn, het is het m o o r d e n . ' Plotseling gooide ze haar h o o f d a c h t e r o v e r en vervolgde in een razende stortvloed van w o o r d e n : 'Het kon ze niets schelen dat ik van ze hield, dat v o n d e n ze niet half zo b e l a n g r i j k als hun v e r w e n s t e eer, het op v e l d t o c h t gaan, de clan laten d o o d b l o e d e n , en dat alles om het k o n i n k r i j k in het ongeluk te storten. G w e n , hoe kun je me dit a a n d o e n ? Hoe kun je ten strijde t r e k k e n , net als zij deden?' 'Ik moet, moeder. Jij hebt Maccy en je zult b i n n e n k o r t als adellijke w e d u w e op onze l a n d e r i j e n terug zijn.' 'Terug op wat?' Ze spuwde de w o o r d e n uit. 'Een a f g e b r a n d huis en v e r w o e s t land, en alles v a n w e g e de eer! Gwen, ga a l s j e b l i e f t niet weg!' Ze begon te huilen en snikte h a r t b r e k e n d . G w e n i v e r kon zich niet v e r r o e r e n of spreken. De andere v r o u w e n schoten toe, ze o n t f e r m d e n zich over Dolyan en b r a c h t e n haar weg, 7i
m a a r af en toe keken ze met w o e d e n d e blikken naar die h o p e l o o s o n d a n k b a r e dochter. Terwijl G w e n i v e r de p o o r t uitvluchtte, h o o r d e ze D o l y a n een k l a a g z a n g inzetten, een lange, hoge j a m m e r k l a c h t . Ik ben al dood v o o r haar, dacht ze. M a a r o m d a t het de wil van de Godin was, kon ze niet huilen, hoe graag ze dat ook zou willen. 'Wat is er?' vroeg G w e t m a r . 'Niets. Maccy k o m t zo.' Ze w e n d d e zich af en t u u r d e de helling af om Ricyn tussen haar m a n n e n te o n t d e k k e n . 'Bij de zwarte harige kont van de heer der hel, wat zal ik blij zijn als ik weer in C e r r m o r ben.' Ze zag Ricyn nergens, maar wel D a n n y n , die o n t s p a n n e n te paard zat aan het h o o f d van de ruiters van de koning. B i n n e n k o r t zou ze onder zijn bevel op v e l d t o c h t gaan, en ze vond dat de Godin haar een u i t s t e k e n d e leermeester in de k u n s t van het doden had gezonden. H o e w e l N e v y n diverse leerlingen in het vak van k r u i d e n k e n n e r had, was de meest b e g a a f d e een j o n g e vrouw, Gavra g e n a a m d , een lang, slank meisje met r a v e z w a r t haar en lichtbruine ogen. Als d o c h t e r van een h e r b e r g i e r in C e r r m o r was ze gewend aan hard w e r k e n en bov e n d i e n was ze v a s t b e s l o t e n h o g e r o p te k o m e n . In de twee j a a r dat ze nu bij hem in de leer was, had ze geweldige v o r d e r i n g e n g e m a a k t in de studie van de talloze soorten k r u i d e n en het a a n w e n d e n ervan. D a a r o m m o c h t ze hem elke m i d d a g helpen bij het v e r z o r g e n van de kleine k w a l e n en v e r w o n d i n g e n van het lagere paleispersoneel, w a a r de o f f i c i ë l e c h i r u r g i j n s zichzelf te goed v o o r v o n d e n . O o k op het gebied van h o f i n t r i g e s wist Gavra haar v e r s t a n d goed te g e b r u i k e n . D a n n y n en G w e n i v e r waren nog m a a r twee dagen in de dun terug toen N e v y n s leerlinge met een interessant n i e u w t j e k w a m . 'Heer Oldac hield me v a n d a a g staande v o o r een p r a a t j e , ' vertelde ze. 'O ja? H e e f t hij zich weer aan je o p g e d r o n g e n ? ' 'O, hij was overdreven b e l e e f d , m a a r volgens mij had hij iets oneerbaars in zijn h o o f d . Meester, wilt u eens met hem praten? Het is verdraaid moeilijk om een van de edelen op zijn v i n g e r s te t i k k e n , m a a r ik wil beslist niet w o r d e n o p g e z a d e l d met een van zijn b a s t a a r d e n t r o u w e n s ook niet met die van een ander.' ' D a n zal ik eens met hem praten. Je staat onder m i j n b e s c h e r m i n g alsof je m i j n d o c h t e r was, en bliksems nog toe, als het moet zal ik naar de koning gaan.' ' G e l u k k i g , dank u wel. M a a r het was niet alleen zijn d r o n k e n g r i j n s die me v e r o n t r u s t t e . Hij had de brutaliteit om v r o u w e G w e n i v e r te beledigen. Ik vind haar geweldig, en ik wil dar soort p r a a t van niemand horen.' 92.
'Wat zei hij precies?' 'O, hij m a a k t e eerder t o e s p e l i n g e n op het feit dat zij en heer D a n n y n zoveel tijd op het o e f e n t e r r e i n d o o r b r a c h t e n . ' N e v y n vloekte b i n n e n s m o n d s . ' Z i j n w o o r d e n w a r e n meer tegen heer D a n n y n gericht dan tegen de heilige v r o u w e , ' v e r v o l g d e Gavra. 'Hij vroeg me of ik het niet v r e e m d vond dat zijne edele er zo op gebrand was v r o u w e G w e n i v e r zijn sport te leren, m a a r ik werd er evengoed nijdig om. Ik zei tegen hem dat het een b u r g e r m e i s j e zoals ik niet paste om een mening te hebben over heer D a n n y n s doen en laten, en toen ben ik w e g g e l o p e n . ' 'Goed g e d a a n , m e i d j e . Ik merk wel dat ik heer Oldac eens flink de w a c h t moet aanzeggen. Als het G w e n i v e r ter ore k o m t dat hij haar h e e f t beledigd, kon hij wel eens o n v e r w a c h t sterven.' ' N o u , als dat gebeurde zou ik er niet om t r e u r e n . ' De v o l g e n d e dag al k w a m e n G w e n i v e r en D a n n y n naar hun midd a g s p r e e k u u r . N e v y n had j u i s t zalf op de g e s c h r a m d e hand van de o n d e r v a l k e n i e r gedaan, toen het tweetal met het gekletter en gerinkel van een volle w a p e n r u s t i n g b i n n e n k w a m . D a n n y n hield een bebloede lap tegen zijn wang. ' Z o u u de h o o f d m a n willen b e h a n d e l e n , goede k r u i d e n m a n ? ' zei Gweniver. 'Hij s c h a a m t zich te veel om naar de c h i r u r g i j n te gaan.' 'Als ik een priesteres een kreng m o c h t n o e m e n , zou ik het doen,' m o m p e l d e D a n n y n achter de lap. 'Wis en drie.' G w e n i v e r lachte alleen maar. Toen de h o o f d m a n de lap w e g n a m , k w a m er een g e s c h a a f d e wang te zien, die lelijk begon op te zwellen en uit twee kleine s n i j w o n d e n bloedde. 'We g e b r u i k t e n botte z w a a r d e n , ' vertelde Gweniver. ' M a a r die kunnen ook nog b e h o o r l i j k wat a a n r i c h t e n , en hij weigerde een helm te dragen bij de les.' 'Dat was stom,' zei D a n n y n . 'Van mij, bedoel ik. dacht dat ze zo dicht bij me zou k o m e n . '
Ik had nooit ge-
'O nee?' vroeg N e v y n . 'De v r o u w e h e e f t b l i j k b a a r meer aanleg v o o r dit soort dingen dan een van ons had gedacht.' D a n n y n glimlachte zo s c h a a m t e l o o s dat N e v y n in de verleiding k w a m de wond uit te wassen met het sterkste h a m a m e l i s w a t e r dat hij had. M a a r als een soort acte van d e e m o e d i g h e i d g e b r u i k t e hij in plaats d a a r v a n warm water en hield zichzelf streng voor dat D a n n y n niet G e r r a e n t was, dat de ziel in wezen wel d e z e l f d e was, m a a r de pers o o n l i j k h e i d niet, en dat D a n n y n v e r s c h o n i n g s g r o n d e n had v o o r zijn h o o g m o e d die G e r r a e n t nooit had gehad. Toch werd N e v y n w o e d e n d telkens w a n n e e r de kille ogen van de h o o f d m a n in G w e n i v e r s richting schoten. Toen hij wegging, zuchtte N e v y n over de dwaze trots 93.
van de mens, w a a r d o o r een man h o n d e r d d e r t i g j a a r lang een wrok kon k o e s t e r e n . G w e n i v e r zelf bleef nog een p o o s j e bij hen; ze keek nieuwsgierig naar de k r u i d e n en m e d i c i j n e n en p r a a t t e wat met Gavra, die gelukkig niets over heer O l d a c s belediging zei. Hoewel de v r o u w e het niet scheen te m e r k e n , werd ze o m s t u w d door wezens van het N a t u u r volk, die af en toe schuchter aan haar m o u w t r o k k e n , alsof ze haar v r o e g e n hen te zien. Om de een of andere reden die N e v y n niet goed begreep, kon het N a t u u r v o l k iemand met d w e o m e r k r a c h t altijd herk e n n e n , en de kleine wezens v o n d e n zulke m e n s e n altijd erg boeiend. Tenslotte v e r d w e n e n ze, teleurgesteld hun h o o f d s c h u d d e n d . N e v y n vroeg zich opeens af of G w e n i v e r haar sluimerende d w e o m e r - g a v e n misschien toevallig had o n t d e k t en ze g e b r u i k t e in dienst van haar Godin. Bij die g e d a c h t e werd hij koud van angst, en iets d a a r v a n moest op zijn gezicht te zien zijn. 'Scheelt er iets aan, goede k r u i d e n m a n ? ' vroeg Gweniver. 'O, nee, nee. Ik vroeg me alleen af w a n n e e r u op v e l d t o c h t d e n k t te gaan.' 'AI snel na M a c c y ' s t r o u w e n . We gaan langs de grens van Eldidd pat r o u i l l e r e n . M i s s c h i e n hoeven we helemaal niet te vechten, dat zegt heer D a n n y n t e n m i n s t e , dus m a a k t u zich geen z o r g e n , beste man.' Toen ze glimlachte, voelde hij o p n i e u w die angst aan zijn hart klauwen, maar hij knikte alleen m a a r en zei niets meer. De b r u i l o f t s f e e s t e n d u u r d e n de hele dag, met s c h i j n g e v e c h t e n en paard e n r e n n e n , dansen en b a r d e n l i e d e r e n . Tegen de avond waren de paar m e n s e n die nog n u c h t e r w a r e n , zo v o l g e g e t e n , dat ze doezelig w a r e n g e w o r d e n . M a a r v o o r d a t G w e t m a r en M a c l a zich v o o r hun h u w e l i j k s n a c h t in hun k a m e r t e r u g t r o k k e n , restte er nog één f o r m a l i t e i t . Glyn o n t b o o d het paar en enkele getuigen in zijn k a m e r om aanwezig te zijn bij het tekenen van het h u w e l i j k s c o n t r a c t . N o r m a a l zou de k o n i n g zich daar nooit p e r s o o n l i j k mee h e b b e n bemoeid, m a a r het d o o r g e v e n van een grote clan in de v r o u w e l i j k e lijn was een bel a n g r i j k e zaak. Toen G w e n i v e r b i n n e n k w a m , zag ze tot haar verw o n d e r i n g N e v y n tussen de getuigen, D a n n y n , Yvyr en Saddar. De schrijver van de k o n i n g las het decreet v o o r dat G w e t m a r tot h o o f d van de W o l f - c l a n b e n o e m d e en hem M a c l a ' s b r u i d s s c h a t verleende op v o o r w a a r d e dat hij als de Wolf zou regeren en die clan zijn o n v e r d e e l d e t r o u w schenken. Eerst zette G w e t m a r zijn kruisje op het p e r k a m e n t ; toen zette G w e n i v e r haar naam als haar laatste daad als h o o f d van de Wolf. N a d a t D a n n y n zijn k r u i s j e had gezet, t e k e n d e n de andere getuigen. 94.
'Dat is het dan,' zei Glyn. ' G w e t m a r van de Wolf, u hebt onze toestemming om uw bruid mee te nemen naar uw v e r t r e k k e n . ' In een r o e z e m o e s van b u i g i n g e n en k n i x e n verlieten b r u i d s p a a r en getuigen de kamer, m a a r Glyn b e d u i d d e G w e n i v e r en N e v y n bij Dannyn en hem in de k a m e r te blijven. Een page bracht bier in zilveren k r o e z e n en trok zich toen bescheiden terug. 'Zo, heilige v r o u w e , ' zei de k o n i n g , 'ik heb m i j n b e l o f t e b e t r e f f e n d e de naam van de Wolf g e h o u d e n . Ik h o o p dat uw vader en broers daar in het h i e r n a m a a l s van zullen horen.' 'Ik deel uw hoop, heer. Ik dank u nederig en ik voel me vereerd door uw g r o o t m o e d i g h e i d voor iemand die zo ver onder u staat.' 'Ik vind het m o e i l i j k om een priesteres te zien als iemand die ver beneden me staat.' ' M i j n heer is b u i t e n g e w o o n v r o o m en de Godin zal hem d a a r v o o r belonen.' G w e n i v e r m a a k t e een knix voor hem. ' M a a r priesteres of niet, ik trek op uw bevel ten strijde.' 'Of op het m i j n e , zodra we op v e l d t o c h t zijn,' viel D a n n y n in. 'Ik h o o p dat de v r o u w e dat goed zal o n t h o u d e n . ' Ze keken hem alle drie aan. Glyn met een koele, v e r m a n e n d e blik in zijn ogen. D a n n y n was z i c h t b a a r d r o n k e n : zijn gezicht was rood aangelopen van de mede, zijn mond was slap. 'Ik volg in alles de bevelen van m i j n Godin.' G w e n i v e r liet haar stem zo ijzig m o g e l i j k klinken. 'Ik h o o p dat heer D a n n y n dat goed zal onthouden.' 'O, kom nou.' D a n n y n zweeg even v o o r een v o l k o m e n o n n o d i g e teug bier. 'Het enige wat ik wil, is uw Godin dienen door u in leven te h o u d e n . Als u dood bent, kunt u de g e w i j d e riten niet meer uitvoeren, n i e t w a a r ? Bovendien bent u te v e r v l o e k t w a a r d e v o l om te sneuvelen. Iedereen weet dat het een goed v o o r t e k e n is dat u hier bent.' Glyn wilde iets zeggen, maar N e v y n was hem voor. 'Wat heer D a n n y n zegt is waar,' zei de oude man. ' M a a r hij moet wel een b e e t j e op zijn w o o r d k e u s letten als hij tegen een van de heilige v r o u w e n spreekt.' 'Ach, wat heb j i j d a a r m e e te m a k e n , ouwe kerel?' ' D a n n o ! ' s n a u w d e de koning. 'Neem me niet k w a l i j k ! ' D a n n y n richtte zijn troebele blik op Gweniver. 'En dat vraag ik u ook, v r o u w e , m a a r ik wilde u alleen maar w a a r s c h u w e n . Ik weet dat u zichzelf een k r i j g e r vindt, maar... ' 'Ik mezelf een k r i j g e r vind?' G w e n i v e r stond op. 'De Godin h e e f t mij a a n g e w e z e n voor de strijd, en u h o e f t niet te denken dat u me daarvan kunt w e e r h o u d e n . ' 'O nee? N o u , dat zullen we dan nog wel eens zien. 95.
Ik zou d e s n o o d s
met de heer der hel zelf twisten om de zaak van m i j n broer te steunen, dus ik zal nodig ook met uw G o d i n twisten.' ' D a n n y n , houd je m o n d , ' o n d e r b r a k N e v y n hem. 'Je weet niet wat je zegt.' D a n n y n werd v u u r r o o d van woede. De koning wilde zijn arm grijpen, maar hij was te laat: met een v e r w e n s i n g smeet D a n n y n de kroes bier naar N e v y n s h o o f d . De oude man g r a u w d e één enkel onvers t a a n b a a r w o o r d . De kroes bleef, als door een o n z i c h t b a r e hand gegrepen, in de lucht h a n g e n t e r w i j l het bier op de grond s t r o o m d e . G w e n i v e r voelde het bloed w e g t r e k k e n uit haar gezicht dat opeens zo koud werd als sneeuw. De o n z i c h t b a r e hand zette de kroes keurig r e c h t o p neer op de vloer. D a n n y n staarde ernaar, p r o b e e r d e iets te zeggen, maar begon van top tot teen te beven, zo g e s c h r o k k e n dat hij er b i j n a n u c h t e r van werd. M a a r Glyn moest lachen. 'Als hij over de schrik heen is, beste N e v y n , ' zei hij, 'zal m i j n broer zijn v e r o n t s c h u l d i g i n g e n k o m e n a a n b i e d e n . ' 'Dat h o e f t niet, heer. Een d r o n k e n man is niet helemaal v e r a n t w o o r delijk v o o r zijn f o u t e n . Ik bied u m i j n v e r o n t s c h u l d i g i n g e n aan v o o r die plas op het t a p i j t . Geesten k u n n e n niet erg goed d e n k e n , ziet u, dus het is geen m o m e n t bij hen o p g e k o m e n om het ding recht overeind op te v a n g e n . ' Geesten? dacht Gweniver, alle goden, deze k a m e r moet ervan wemelen, als N e v y n d w e o m e r h e e f t ! O f s c h o o n ze een b e e t j e o n b e h a a g lijk r o n d k e e k , zag ze niets. D a n n y n stond op, m o m p e l d e dat hij een page zou r o e p e n om het bier op te dweilen en vluchtte de k a m e r uit. 'Er zijn verschillende m a n i e r e n om een man te leren h o f f e l i j k h e i d in acht te n e m e n , ' m e r k t e de koning op. ' V r o u w e , mag ik u m i j n verontschuldigingen aanbieden?' 'Her is niet uw schuld, heer. Z o a l s N e v y n zegt, een d r o n k e n man is niet helemaal zichzelf.' H o e w e l ze nog een paar m i n u t e n bij de k o n i n g bleven, d w o n g het p i j n l i j k e incident hen spoedig te v e r t r e k k e n . G w e n i v e r v e r m o e d d e dat de k o n i n g z i j n broer later nog wel streng de les zou lezen. Terwijl ze met N e v y n d o o r de gang liep, vroeg ze zich af w a a r o m een man die over zijn k r a c h t e n beschikte tevreden was met zo'n nederige p l a a t s aan het h o f , m a a r ze d u r f d e het hem niet op de man af te vragen. 'Wel, goede t o v e n a a r , ' zei ze tenslotte. 'Ik neem aan dat onze heer b i n n e n k o r t koning van heel Deverry zal zijn, met een man als u om hem te helpen.' ' D a a r zou ik maar geen geld onder v e r w e d d e n . ' Ze bleef staan en d r a a i d e zich naar hem toe om hem aan te k i j k e n . 96.
N e v y n schonk 'Wie weet wat 'De G o d i n die gelijk dat Zij te b r e n g e n . '
haar een v e r m o e i d e glimlach. de goden voor ons in petto h e b b e n ? ' vervolgde hij. u dient h e e f t zoals u weet een duister hart. Het is mou h e e f t g e z o n d e n om een bloedige n e d e r l a a g over ons
'Dat is m o g e l i j k . ' Ze werd naar bij die gedachte, maar het was niet o n d e n k b a a r . 'Ik bid dat het a n d e r s o m zal zijn.' ik ook. Glyn is een goed mens en een geweldige k o n i n g , maar het is mij niet gegeven in de t o e k o m s t te k i j k e n . V r o u w e , ik smeek u m i j n d w e o m e r voor de rest van het hof geheim te h o u d e n . ' ' Z o a l s u wilt. Ik b e t w i j f e l t r o u w e n s of iemand me zou geloven als ik het vertelde.' ' M i s s c h i e n niet.' Hij zweeg even en keek haar peinzend aan. 'Ik h o o p dat heer D a n n y n u zal b e h a n d e l e n met het respect dat uw positie verdient.' 'Dat is hem geraden. Ik verzeker u dat ik niet van plan ben m i j n gel o f t e te v e r b r e k e n . ' Toen hij v e r s c h r i k t o p k e e k , schoot ze in de lach. 'Een priesteres moet soms o p e n h a r t i g zijn,' zei ze. ' M i j n zusje kan u vertellen dat ik nooit een blad v o o r de mond heb g e n o m e n . ' ' G e l u k k i g . Laat mij dan ook eens o p e n h a r t i g zijn. Ik vind het heel erg om u ten strijde te zien t r e k k e n . Ik bid dat uw Godin u zal beschermen.' Terwijl ze haars weegs ging, voelde G w e n i v e r zich gevleid dat een man met zijn v e r m o g e n s bezorgd om haar was. Toortslicht f l a k k e r d e op de m u r e n terwijl het leger zich op het binnenplein v e r z a m e l d e . G e e u w e n d na een korte n a c h t r u s t liep Ricyn tussen zijn m a n n e n , en s c h r e e u w d e bevelen om hen tot spoed te manen. Volgeladen v o o r r a a d w a g e n s ratelden langs; de slaperige voerlui lieten de lange z w e p e n knallen. Ricyn overzag het geheel g l i m l a c h e n d . Hij had altijd g e d r o o m d van deze dag, w a a r o p hij als h o o f d m a n ten strijde zou t r e k k e n , niet als g e w o n e ruiter. Z i j n m a n n e n leidden hun p a a r d e n in een lange rij naar de d r i n k t r o g . Ricyn zag C a m l w n , die behalve zijn eigen paard ook dat van D a g w y n bij de teugel voerde. ' W a a r is D a g w y n ? ' vroeg Ricyn. C a m l w n wees bij wijze van a n t w o o r d met zijn duim naar een naburige stal, w a a r D a g w y n en een k e u k e n m e i s j e elkaar in de s c h a d u w van een m u u r h a r t s t o c h t e l i j k o m h e l s d e n . 'Een laatste teder a f s c h e i d , ' zei C a m l w n g r i n n i k e n d , ik weet niet hoe hij het doet. Ik weet zeker dat hij in elke dun waar we zijn geweest een meisje behekst h e e f t . ' 97.
'Als het er geen twee zijn. Vooruit, Daggo! als we t e r u g k o m e n ! '
Bewaar de rest m a a r v o o r
'De zachte zilverige k l a n k e n van heer D a n n y n s h o o r n z w e e f d e n door de dun. Toen D a g w y n zich met tegenzin van het meisje l o s m a a k t e , j o e l d e en j u i c h t e de k r i j g s b e n d e . O n d e r het s c h r e e u w e n van bevelen besteeg Ricyn zijn paard. Het b e k e n d e s c h u i f e l e n d e gerinkel toen de k r i j g s b e n d e zijn v o o r b e e l d volgde, was m o o i e r dan het m o o i s t e bardenlied. Hij leidde de k r i j g s b e n d e naar de v o o r k a n t van de broch, w a a r de rest van het leger, bij elkaar meer dan d r i e h o n d e r d man, bij de poort k l a a r s t o n d met karren, p a k p a a r d e n en bedienden ernaast. G w e n i v e r leidde haar p a a r d uit de drukte en k w a m a a n r i j d e n om haar plaats naast Ricyn in te nemen. ' G o e d e m o r g e n , v r o u w e . ' Hij m a a k t e een halve buiging v a n u i t het zadel. ' M o r g e n . Geweldig, hè, Ricco. Ik ben nog nooit zo o p g e w o n d e n geweest.' Ricyn lachte breed. Hij vond haar net een j o n g e n die voor het eerst ten strijde trekt. Het leek haast een w o n d e r dat ze hier was, in maliënkolder, net als alle a n d e r e n , met de kap naar achteren geschoven, z o d a t de zachte, korte krullen van haar g o u d b l o n d e haar en de blauwe t a t o e ë r i n g op haar wang te zien waren. De hemel werd g r a u w van het o c h t e n d g l o r e n dat het licht van de t o o r t s e n deed v e r b l e k e n . Bij de poort b e g o n n e n b e d i e n d e n de kettingen aan de lier vast te maken. Heer D a n n y n reed op zijn zware z w a r t e ruin langs de gelederen, bleef hier en daar even staan om met i e m a n d te praten en k w a m tenslotte naar G w e n i v e r g e d r a a f d . 'U rijdt met mij aan het h o o f d van de f o r m a t i e , heilige v r o u w e . ' 'O ja? En w a a r a a n heb ik deze eer te d a n k e n ? ' 'Aan uw hoge g e b o o r t e . ' D a n n y n glimlachte zuinig. 'Uw a f k o m s t is heel wat beter dan de m i j n e , n i e t w a a r ? ' Toen ze w e g r e d e n staarde Ricyn vol haat naar D a n n y n s rug. Die hele m o r g e n trok het leger langs de k u s t w e g die over de k l i f f e n liep. Ricyn zag de oceaan, t u r k o o i s b l a u w glinsterend, wit bespikkeld, ver beneden, met trage golven op het lichte zand lopen. Aan hun recht e r k a n t lagen de v e r z o r g d e akkers uit het privé-bezit van de koning, goudgeel g e s t o p p e l d , met hier en daar een boer die diep v o o r o v e r gebogen de laatste aren van de eerste oogst las. In gewone doen zou Ricyn onder het rijden h e b b e n g e f l o t e n , z o m a a r o m d a t het een mooie dag was en o m d a t ze op weg waren naar roem en glorie. M a a r vandaag reed hij in g e d a c h t e n v e r z o n k e n alleen aan het h o o f d van de k r i j g s b e n d e in plaats van naast zijn b e k e n d e reisgenote. Zo nu en dan, w a n n e e r de weg een bocht m a a k t e , kon hij G w e n i v e r heel in de ,8.
verte zien en dan wenste hij dat ze naast hem reed. M a a r die avond, toen het leger zijn k a m p had o p g e s l a g e n in de uitgestrekte velden achter de k l i f f e n , k w a m G w e n i v e r naar zijn k a m p vuur, haar a r m e n vol u i t r u s t i n g s s t u k k e n . Hij sprong op en nam haar de v r a c h t uit h a n d e n . 'Had mij toch v o o r uw paard laten zorgen, v r o u w e . ' 'O, ik kan zelf wel een paard v a s t b i n d e n als het moet. j o u w v u u r zitten.'
Ik kom bij
' D a a r ben ik blij om. Ik vroeg me al af hoe lang heer D a n n y n u bij zich zou h o u d e n . ' 'Wat bedoel je
daarmee?'
'Precies wat ik zeg, v r o u w e . Ik zal wat te eten voor u gaan halen bij de wagens.' Terwijl hij zich weg haastte, keek G w e n i v e r hem met de h a n d e n in haar zij na. Hij v e r w e n s t e zichzelf om zijn grote m o n d . Toen hij ter u g k w a m zat ze bij het vuur in haar z a d e l t a s s e n te r o m m e l e n , maar ze legde ze weg om het brood en de reep g e d r o o g d vlees van hem aan te nemen. Terwijl ze z w i j g e n d zaten te eten was hij zich ervan b e w u s t dat ze hem met half t o e g e k n e p e n ogen gadesloeg. Eindelijk begon ze te p r a t e n . ' W a a r o m zei je dat d a a r n e t eigenlijk over onze om, ik wil de w a a r h e i d horen.'
bastaard?
Denk er-
' N o u , ik en heel het v e r v l o e k t e leger respecteren uw g e l o f t e . Doet hij dat ook?' 'Hij h e e f t geen keus. Wat g e e f t je de indruk dat dat niet zo zou zijn?' 'Niets, v r o u w e . N e e m het me niet k w a l i j k . ' Ze w e i f e l d e en nam hem nog steeds met die intens a c h t e r d o c h t i g e blik op, toen w e n d d e ze zich af, haalde een stel d o b b e l s t e n e n uit haar zadeltas en gooide ze, als een d o o r g e w i n t e r d e krijger, met één hand omhoog. ' P o t j e d o b b e l e n ? ' vroeg ze. len.'
'We k u n n e n om splinters b r a n d h o u t spe-
' N a t u u r l i j k , v r o u w e . Begint u maar.' Ze gooide ze bij het v u u r s c h i j n s e l op. 'Verhip, vijf!' v e r z u c h t t e ze ' J o u w beurt, maar ik h o o p dat ik van nu af de laatste rotvijf heb gezien.' Ze d o b b e l d e n de hele avond en ze n o e m d e niet één keer meer heer D a n n y n s n a a m . M a a r de v o l g e n d e m o r g e n ging ze naar de h o o f d man van de koning en k w a m terug met het bericht dat ze verder bij haar eigen m e n s e n zou r i j d e n . Van zee dreef een dichte mist binnen die een b i j n a winterse kou meebracht en hun dikke wollen m a n t e l s vochtig m a a k t e , terwijl het le99.
ger in een v r e e m d e stilte door de zware nevel reed. Hoewel Gweniver net zo hard op de mist m o p p e r d e als haar m a n n e n , bleek die uite i n d e l i j k een geluk bij een ongeluk. Tegen het m i d d a g u u r bereikten ze M o r l y n , een h a v e n s t a d j e op ongeveer v i j f t i g k i l o m e t e r van de El diddse grens, w a a r ze de p o o r t e n gesloten v o n d e n . Toen D a n n y n hen in Glyns naam aanriep, bogen de p o o r t w a c h t e r s zich over de borstwering op de stenen m u r e n . 'Bij de goden, C e r m o r r s e m a n n e n ! ' riep er een. ' O p e n de p o o r t e n , j o n g e n s ! Z i j n wij even blij u te zien, heer D a n n y n . ' 'Hoezo? Z i j n er p r o b l e m e n geweest?' ' P r o b l e m e n en nog eens p r o b l e m e n . Eldiddse schepen varen v o o r de haven op en neer, en Eldiddse overvallers steken langs de weg naar het n o o r d e n b o e r d e r i j e n in brand.' Ricyn was opeens erg blij met de mist, die de o o r l o g s s c h e p e n door windstilte op zee hield, z o d a t ze niet k o n d e n b i n n e n v a l l e n en brand stichten in de haven. Toen ze de p o o r t b i n n e n r e d e n , zagen ze dat de stad veel weg had van een j a a r m a r k t . Van m i j l e n v e r uit de o m t r e k waren boeren met hun gezinnen, vee en v a r k e n s binnen de m u r e n gevlucht. Elke straat was een k a m p w a a r v r o u w e n zich behielpen in primitieve tenten en waar k i n d e r e n tussen de k o o k v u r e n r e n d e n , achterna gezeten door h o n d e n . D a n n y n p r o b e e r d e ergens een plaats te vinden v o o r zijn m a n n e n , en liet ze d a a r o m door de smalle s t r a a t j e s vol vee t r e k k e n . Ricyn volgde G w e n i v e r die zich naast D a n n y n een weg door de chaos b a a n d e . 'Tja, v r o u w e , ' zei Ricyn. uit.'
'Zo te zien draait het toch nog op v e c h t e n
'Ik h o o p het.' Ze schonk hem een o p e n h a r t i g e , stralende glimlach. Uit een n a b i j g e l e g e n herberg kwam een man te v o o r s c h i j n die ai lopend een lang z w a r t a m b t s g e w a a d over zijn hemd en brigga a a n t r o k . Hij greep D a n n y n s stijgbeugel ten teken van zijn loyaliteit en stelde zich v o o r als M o r l o , de burgemeester. ' W a n n e e r hebt u die schepen gezien?' vroeg D a n n y n . 'Drie dagen geleden, heer. De vissers k w a m e n het bericht brengen, een grote k o o p v a a r d e r , zeiden ze, vergezeld van twee g a l j o e n e n . ' 'Juist ja. N o u , dan is uw haven w a a r s c h i j n l i j k niet in gevaar. Ik denk dat die schepen daar alleen zijn om de ruiters te b e v o o r r a d e n . Waar is uw p l a a t s e l i j k e heer? Dat is Tieryn C a v y d d , n i e t w a a r ? ' i n d e r d a a d . ' M o r l o streek z o r g e l i j k met zijn hand langs zijn ogen. ' M a a r we hebben al twee dagen geen spoor van hem en zijn m a n n e n gezien, en dat is volgens mij een slecht teken. We h e b b e n geen boodschapper d u r v e n sturen.' D a n n y n vloekte en w e n d d e zich tot Gweniver.
'Laten we onze m e n s e n hier w e g h a l e n . Als C a v y d d niet dood is, w o r d t hij belegerd. We k u n n e n ook m a a r beter een b o o d s c h a p p e r naar Cerrmor sturen om hier wat schepen te k r i j g e n die dat Eldiddse tuig kunnen v e r j a g e n . ' Hij keek rond en zag Ricyn naast haar. 'Uw h o o f d man lijkt me heel geschikt voor dat karwei.' 'Dat is hij niet,' zei G w e n i v e r beslist. 'Heer.' D a n n y n liep rood aan. Alleen Ricyns lange j a r e n van k r i j g s t u c h t hielden zijn hand bij zijn z w a a r d weg. ' Z o a l s u wilt, v r o u w e , ' zei D a n n y n tenslotte. 'Dan zal ik een van m i j n eigen mensen sturen.' Het leger zocht als een r o m m e l i g e t r o e p zijn weg door de stad om zich op de weg naar het n o o r d e n o p n i e u w te f o r m e r e n . G w e n i v e r ging tegen haar zin naast D a n n y n rijden toen hij haar dat beval en Ricyn bleef met zijn s o m b e r e g e d a c h t e n achter tot D a g w y n uit de gelederen naar voren k w a m en zich bij hem voegde. Ze reden een kilometer of v i j f t i e n snel door en lieten de b e v o o r r a d i n g s t r e i n m a a r in zijn eigen trage t e m p o a c h t e r n a k o m e n , tot ze in een groot weiland halt hielden. Ricyn zag dat D a n n y n v e r k e n n e r s u i t s t u u r d e . 'Wat zou dat b e t e k e n e n ? ' vroeg D a g w y n . 'Gevaar. Wat anders? Bij de k o n t e n van de goden, ik had liever niet gehad dat onze v r o u w e zo gauw een gevecht zou m e e m a k e n . ' 'Ach, f l a u w e k u l , Ricco. Zij loopt het minste gevaar van ons allen. De Godin h e e f t dag en nacht H a a r h a n d e n om haar heen.' Hij sprak met zoveel kalme overtuiging dat Ricyn gerustgesteld was. Een half uur later k w a m e n de v e r k e n n e r s terug. Even later ging het bericht van mond tot m o n d : tieryn C a v y d d s dun werd belegerd door een h o n d e r d t a l Eldidders, en hij lag k r a p drie k i l o m e t e r v e r d e r o p . Z o n d e r op bevelen te w a c h t e n b e g o n n e n de m a n n e n hun w a p e n r u s ting in orde te m a k e n . Ze t r o k k e n hun schild in positie op hun link e r a r m , m a a k t e n hun z w a a r d los in de schede, t r o k k e n de kap van hun m a l i ë n k o l d e r over hun h o o f d en grepen hun speer. Ricyn zag G w e n i v e r h e f t i g met D a n n y n twisten, tot ze hem een v e r w e n s i n g naar het h o o f d slingerde, haar paard uit het gelid leidde en naar haar eigen k r i j g s b e n d e d r a a f d e . 'Die v e r w a a n d e ellendeling!' g r a u w d e ze. 'Wat h e e f t hij g e d a a n , v r o u w e ? ' vroeg Ricyn. a c h t e r h o e d e te h o u d e n als reserve?' 'Precies. Hoe wist je dat?'
'U bevolen ons in de
'Dat ligt nogal v o o r de hand v r o u w e . Onze k r i j g s b e n d e is nog nooit met elkaar ten strijde g e t r o k k e n . Dat m a a k t enig verschil.' 'O, dat is allemaal goed en wel, maar hij h o o n d e me, de rotvent! Z o u de v r o u w e misschien zo goed willen zijn, zei hij, om mij niet voor de
v o e t e n te lopen? Als m i j n d r i e h o n d e r d m a n n e n niet drie keer zoveel van die Eldiddse h o n d e n k u n n e n a f m a k e n , zei hij, dan zullen we de hulp van uw Godin hard nodig h e b b e n . ' 'Allemachtig!' 'Zeg dat wel. Het is eerder een belediging v o o r de Godin dan voor mij. Als de koning niet zo v e r r e k t e erg op hem gesteld was, zou ik hem ter plekke o m b r e n g e n . ' Toen het leger o p t r o k , reed G w e n i v e r s k r i j g s b e n d e in de a c h t e r h o e de. Ze d r a a f d e n langs a k k e r s die kort geleden in brand w a r e n gestoken en w a a r o p de z w a r t e stoppels de s t o m m e getuigen waren van de v i j a n d e l i j k e inval. Vervolgens staken ze een rivier over en bek l o m m e n een lage heuvel. Ricyn zag vanaf de t o p de d o n k e r e broch binnen zijn aarden wallen, en het k a m p van de b e l e g e r a a r s in het veld ervoor. O n d e r het uiten van een s t r i j d k r e e t trok D a n n y n zijn z w a a r d en s t o r m d e aan het h o o f d van zijn leger in woeste galop omlaag, terwijl het v i j a n d e l i j k e k a m p met veel g e s c h r e e u w tot leven k w a m . De a c h t e r h o e d e kwam in een kalm d r a f j e a c h t e r o p . Beneden v e r a n d e r d e het k a m p in een baaierd van stof en rumoer, s c h r e e u w e n d e m a n n e n die naar hun p a a r d e n r e n d e n , w a n h o p i g te voet v e c h t e n d toen D a n n y n s aanval hen o v e r r o m p e l d e . Z e l f s als Gweniver het bevel zou negeren, dacht Ricyn, z o u d e n ze zich niet in de o n g e l i j k e strijd k u n n e n m e n g e n , o m d a t D a n n y n s m a n n e n het veld leken te b e s t r i j k e n als een b r e k e n d e golf. Op dat m o m e n t ging de poort van de dun open en C a v y d d s m a n n e n vielen de b e l e g e r a a r s in de rug aan. Het g e s c h r e e u w bereikte een h o o g t e p u n t toen de v e c h t e n d e menigte zich naar alle k a n t e n v e r s p r e i d d e , met steigerende p a a r d e n en flitsende z w a a r d e n . G w e n i v e r keek g l i m l a c h e n d toe. Ricyn was opeens bang van haar. Met s t r i j d k r e t e n die eerder a n g s t k r e t e n w a r e n , m a a k t e een k l u i t j e Eldidders zich uit het s t r i j d g e w o e l los en vluchtte in hun paniek recht op de reserve af. Ricyn had nog net tijd om zijn z w a a r d te t r e k k e n v o o r G w e n i v e r een u i t d a g i n g brulde en haar p a a r d op hen af joeg. Met een luide kreet ging hij haar a c h t e r n a . H o e w e l hij h o o r d e dat de m a n n e n hem volgden, hield hij geen oog van haar af toen ze zich midden in de w a n h o p i g v e c h t e n d e t r o e p stortte. 'Ach, verrek!' Hij gaf zijn paard hard de sporen. Hij zag haar z w a a r d bloedig opflitsen en een man uit het zadel vallen, m a a r ze werd nog door drie a n d e r e n o m r i n g d . Een s t r i j d k r e e t b u l d e r e n d viel hij de drom in de rug aan. Hij v o c h t als een wilde, maaide een paard neer, sloeg een man hard op zijn rug, z w a a i d e met zijn z w a a r d heen en weer alsof hij met een z w e e p een meute h o n d e n van een hert wegsloeg. Aan zijn r e c h t e r k a n t d o o d d e
D a g w y n een man. Een Eldidder w e n d d e o n h a n d i g zijn p a a r d . Ricyn stak op hem in en raakte hem zo hard dat hij hem door de maliënkolder heen op slag d o o d d e . Toen hij zijn z w a a r d uit de dode man trok, rolde die van zijn paard en viel o n d e r de hoeven van Ricyns ros dar steigerde. Terwijl het n e e r k w a m , h o o r d e hij G w e n i v e r lachen, brullen, gieren als een d e m o n en hij zag dat ze nog iemand had gedood. Toen waren er aan alle k a n t e n W o l f - r u i t e r s om hen heen en was het gevecht a f g e l o p e n . G w e n i v e r k w a m naar hem toe g e d r a a f d , zo v r o l i j k of ze z o j u i s t een leuke grap had g e h o o r d . 'Ik heb er twee a f g e m a a k t , ' k o n d i g d e ze t r i o m f a n t e l i j k aan. 'Wat is er, Ricco? Je k i j k t zo angstig, vind ik.' 'Bij de hel, als je weer eens tegen zo'n o v e r m a c h t gaat vechten, neem mij dan t e n m i n s t e mee! Kleine stommeling! Ik had nier g e d a c h t je nog ooit levend terug te zien. Ik bedoel... nou ja, eh... v r o u w e . ' 'Ik wist wel dat je zo v e r s t a n d i g zou zijn om me a c h t e r n a te k o m e n , en dat heb je i m m e r s ook g e d a a n , ja toch?' De k r i j g s b e n d e d r o m d e om haar heen en staarde haar vol ontzag aan. 'Kijk nou toch eens,' zei D a g w y n . ' H a a r paard h e e f t zelfs geen s c h r a m m e t j e.' De m a n n e n f l u i s t e r d e n o n d e r elkaar, een bijgelovig g e m o m p e l dat zowel angst als ontzag bevatte. 'Dat k o m t door de G o d i n , ' zei ze. 'Zij was met me.' In een geroezemoes van gefluisterde k r a c h t t e r m e n lieten de m a n n e n hun p a a r d e n achteruit stappen, maar slechts een klein eindje, o m d a t haar g o d d e l i j k e kracht als een v u u r was dat w a r m t e verspreidde. Ricyn had nooit iemand zien glimlachen zoals zij, zo star en zo onbewogen, alsof het een glimlach was die op het gezicht van een beeld van een godheid was gebeiteld. M a a r toen ze een bekende stem achter hen h o o r d e schreeuwen, v e r d w e e n haar glimlach. De m a n n e n weken uiteen om heer D a n n y n door te laten, die naast de v r o u w e ging staan. 'Dus uw m a n n e n hebben ook even gevochten, hè?' zei hij. ' H e b j i j die aanval geleid, Ricco? Ik h o o p bij alle bliksems dat ze zo v e r s t a n d i g is geweest om zich a f z i j d i g te h o u d e n . ' De hele k r i j g s b e n d e w e n d d e met van w o e d e f o n k e l e n d e ogen hun p a a r d e n en sloot hem in. Toen D a n n y n s hand naar zijn z w a a r d ging, trok Ricyn het zijne. ' A c h t e r u i t ! ' s c h r e e u w d e Gweniver. 'Laat hem!' B i n n e n s m o n d s v l o e k e n d d w o n g e n ze hun p a a r d e n achteruit te gaan, behalve Ricyn, die naar D a n n y n toe reed en v a n u i t zijn zadel een halve buiging v o o r hem m a a k t e , al bleef hij zijn z w a a r d in zijn hand houden. 103
'U vergeet, heer, dat u tegen een priesteres spreekt. M i j n m a n n e n en ik v e r z o e k e n u nederig dar v o o r t a a n in g e d a c h t e n te h o u d e n . M i j n v r o u w e h e e f t die aanval geleid, heer. We h e b b e n allemaal gezien dat ze vier m a n n e n w e e r s t a n d bood voor wij haar bereikten, en ze h e e f t twee van hen g e d o o d . ' D a n n y n trok wit weg en w e n d d e zich met een ik stond niet echt onder uw bevel,' zei ze. 'Als ruziën, moet u dat m a a r met de M a a n doen. En co, j i j hebt zelf ook g e v o c h t e n als een duivel uit dat je tekeer ging als een bezetene.'
ruk naar Gweniver. u d a a r o v e r wilt gaan wat j o u b e t r e f t , Ricde hel. Ik heb gezien
Toen Ricyn b e s e f t e dat ze de w a a r h e i d sprak, werd hij o v e r m a n d door gevoelens die hij niet kon v e r k l a r e n . Hij was nooit zo'n soort vechter geweest, hij had er altijd de v o o r k e u r aan gegeven een teg e n s t a n d e r uit te kiezen en zich strikt aan een b e p a a l d e strategie te h o u d e n . Nu kreeg hij het gevoel dat de Godin H a a r h a n d e n ook op hem had gelegd, en hij huiverde alsof hij het koud had. Tieryn C a v y d d , een slanke blonde man van h o o g u i t twintig, lachte en praatte tegelijk, half hysterisch over zijn o n v e r w a c h t e redding. Tijdens een haastige m a a l t i j d in zijn grote zaal vertelde hij D a n n y n en G w e n i v e r aan de eretafel zijn geschiedenis, terwijl het C e r r m o r s e leger op de vloer zat bij gebrek aan v o l d o e n d e b a n k e n . Z i j n z w a n g e re j o n g e v r o u w zat naast hem te luisteren, haar eten o n a a n g e r o e r d v o o r haar. ik heb nog nooit m e e g e m a a k t dat ze zo v e r v l o e k t b r u t a a l w a r e n , ' zei C a v y d d . 'Ze doen altijd invallen, nou j a , dat weet u, m a a r nooit zo veel. Bij de heer der hel, er stonden er m i n s t e n s d r i e h o n d e r d voor m i j n p o o r t e n , misschien wel v i e r h o n d e r d , en z o m a a r ineens. Toen lieten ze een gedeelte van het leger hier om mij opgesloten te h o u d e n , en de rest v e r t r o k . Ik wist w e l h a a s t zeker dat ze naar M o r l y n gingen, m a a r als ik met m a a r v i j f t i g man een uitval had g e d a a n , hadden we de stad nooit levend bereikt. Ik heb gebeden dat een paar van m i j n b o n d g e n o t e n er lucht van z o u d e n k r i j g e n en me z o u d e n k o m e n ontzetten.' 'Ze wij 'Ik zelf
hebben o n g e t w i j f e l d hun h a n d e n vol,' zei D a n n y n . 'Hoe dan ook, t r e k k e n m o r g e n achter hen aan naar het n o o r d e n . ' zal een paar m a n n e n als f o r t b e w a k i n g m o e t e n a c h t e r l a t e n , maar ga ik n a t u u r l i j k met jullie mee.'
'Niet nodig en hoogst o n v e r s t a n d i g . Ze z o u d e n wel eens terug kunnen k o m e n om de m a n n e n die ze als b e l e g e r a a r s h e b b e n achtergelaten op te halen. Ik zal v i j f t i g man als v e r s t e r k i n g a c h t e r l a t e n . ' ' M a a r nier mij en m i j n k r i j g s b e n d e , ' o n d e r b r a k