Over de auteurs
Over de auteurs Ed Bott is een zeer succesvol schrijver en technisch journalist met vele prijzen op zijn naam. Hij heeft zich al beziggehouden met alles wat te maken had met de personal computer sinds een 8-MHz 80286 nog een beest van een machine was. Eds specialistische artikelen en columns over Microsoft Windows zijn al meer dan 15 jaar regelmatig in druk en op het web verschenen. Hij heeft boeken geschreven over bijna elke versie van Microsoft Windows (zoals Microsoft Windows XP Inside Out) en Microsoft Office; eigenlijk zijn het er zo veel dat hij de tel is kwijtgeraakt. Ed is drievoudig winnaar van de Computer Press Award en heeft al tweemaal namens de American Business Press de Jesse H. Neal-prijs in ontvangst mogen nemen. Microsoft Windows Security Inside Out for Windows XP and Windows 2000, dat hij samen schreef met Carl Siechert, kreeg in 2003 de Award of Merit van de Society for Technical Communication. U kunt van Eds meest recente pennenvruchten genieten op zijn sites Windows Expertise (www.edbott.com/weblog) en Microsoft Report (http://blogs.zdnet.com/bott). Ed en zijn vrouw wonen in Nieuw-Mexico. Carl Siechert begon zijn schrijversloopbaan op achtjarige leeftijd als redacteur van de Mesita Road News, een buurtkrant die zich in zijn achtjarig bestaan in een wereldwijde recordoplage van 43 mocht verheugen. Na verscheidene jaren als calculator en productiemanager bij een drukkerij keerde Carl terug als schrijver en stichtte Siechert & Wood Professional Documentation. Deze Californische firma uit Pasadena specialiseerde zich in het schrijven en produceren van producthandleidingen voor de pc-industrie. Carl is medeauteur van meer dan een dozijn boeken uitgegeven door Microsoft Press, zoals Field Guide to MS-DOS 6.2, Microsoft Windows 2000 Professional Expert Companion en Microsoft Windows XP Networking and Security Inside Out. In een samenspel met nieuwe en oude technologie beheert Carls bedrijf op dit moment een populaire website voor hobbymachinisten op www. littlemachineshop.com. Carl heeft in 1977 een trektocht gemaakt langs de Pacific Crest Trail, die loopt van Mexico naar Canada, en zou dat het liefst zo gauw mogelijk weer gaan doen. Hij en zijn vrouw Jan wonen in het zuiden van Californië. Craig Stinson, bedrijfsjournalist sinds 1981, was redacteur van Softalk for the IBM Personal Computer, een van de eerste tijdschriften voor de IBM PC. Craig is de schrijver van Running Microsoft Windows 98 en een van de medeauteurs van Microsoft Windows XP Inside Out, Microsoft Excel Inside Out en Running Microsoft Windows 2000 Professional, alle uitgegeven door Microsoft Press. Craig is amateurmusicus en heeft recensies geschreven over klassieke muziek voor diverse kranten en professionale publicaties, zoals Billboard, de Boston Globe, de Christian Science Monitor en Musical America. Hij woont met zijn vrouw en kinderen in Bloomington, Indiana. De auteurs hebben gezamenlijk een website in het leven geroepen voor de lezers van dit boek. Op de site vindt u updates, correcties, koppelingen naar andere bronnen en nog meer nuttige tips. Daarnaast kunt u met de auteurs en met andere lezers discussiëren over Windows Vista. Wij hopen u spoedig te zien op www.vista-io.com.
In dit boek gebruikte conventies en kaderteksten
In dit boek gebruikte conventies en kaderteksten In dit boek hebben we speciale tekst- en lay-outconventies aangehouden om het opzoeken van informatie te vergemakkelijken.
Tekstconventies Conventie
Betekenis
Afgekorte opdrachten om door het lint te navigeren
Voor het gemak hebben we de opdrachten in dit boek in verkorte vorm gebruikt. Kies Start, Invoegen, Cellen invoegen betekent bijvoorbeeld dat u het tabblad Start in het lint op de voorgrond plaatst, vervolgens op de knop Invoegen klikt en ten slotte de opdracht Cellen invoegen kiest.
Vetgedrukt lettertype
Tekst die u moet intypen, is vetgedrukt.
Beginhoofdletters
De eerste letter van de naam van een dialoogvenster, een onderdeel van een dialoogvenster of een opdracht is altijd een hoofdletter. Voorbeeld: het dialoogvenster Opslaan als.
Cursief lettertype
Cursief gedrukte tekst introduceert nieuwe termen.
Plusteken (+) in de tekst
Sneltoetsen worden aangeduid door een plusteken (+) die de twee toetsnamen van elkaar scheidt. Zo betekent Ctrl+Alt+Del dat u de Ctrl-, Del- en Alt-toets tegelijk indrukt.
Lay-outconventies Kader Kaders verstrekken handige tips, tijdbesparende trucs of alternatieve manieren om de taak te verrichten die op dat moment wordt besproken.
Megatip Dit zijn de tips die kenmerkend zijn voor dit boek. Deze tips geven u meer inzicht in wat er met de software gebeurt: achtergrondinformatie over waarom een functie op een bepaalde manier werkt. Ook vindt u hier goede raad om problemen met software aan te pakken.
xxiv
In dit boek gebruikte conventies en kaderteksten
Probleem Lees deze kaders om oplossingen te vinden voor veelvoorkomende problemen waarop u kunt stuiten. Deze kaders vindt u vlak bij het desbetreffende onderwerp.
Verwijzingen verwijzen u naar andere plaatsen in het boek, waar u aanvullende informatie over het desbetreffende onderwerp vindt.
Waarschuwing Een waarschuwing wijst op potentiële problemen waarvoor u op uw hoede moet zijn wanneer u een taak uitvoert, of op problemen die u moet oplossen voordat u een karwei kunt voltooien.
Nota bene Deze kaders verstrekken aanvullende informatie over het op dat moment behandelde onderwerp.
Edities Een kadertekst zoals deze, meestal op de eerste pagina van een hoofdstuk, vat de verschillen tussen de edities samen, voor wat het onderwerp van dat hoofdstuk betreft.
Over de cd
Over de cd De bij dit boek behorende cd bevat veel hulpmiddelen en bronnen die u helpen om het maximumrendement uit dit boek te halen.
Inhoud van de cd De cd bevat het volgende: )
Downloadbare gadgets en andere hulpmiddelen om Windows Vista op maat te maken.
)
Microsoft-bronnen die de computer up-to-date en beveiligd houden.
)
Koppelingen naar productdemo’s, blogs van deskundigen, communities van gebruikers en productondersteuning.
)
De volledige elektronische versie van dit boek.
Systeemeisen Om de cd te kunnen afspelen, dient de computer aan de volgende minimumeisen te voldoen: )
Microsoft Windows Vista, Windows XP met Service Pack (SP) 2, Windows Server met SPI of nieuwer besturingssysteem;
)
500 Mhz processor of sneller;
)
2 gigabyte (GB) opslagruimte (een gedeelte van deze hardeschijfruimte komt na de installatie weer vrij als het oorspronkelijke downloadpakket van de harde schijf wordt verwijderd);
)
256 megabyte (MB) RAM;
)
cd-rom- of dvd-romstation;
)
beeldschermresolutie van 1024×768 of hoger;
)
met Microsoft Windows of Windows Vista compatibele geluidskaart en luidsprekers;
)
Microsoft Internet Explorer 6 of nieuwer. Nota bene Om de koppelingen op de bij dit boek behorende cd te kunnen volgen, moet u over een actieve internetverbinding beschikken.
xxvi
Over de cd
Ondersteuning We hebben alle mogelijke moeite gedaan om de nauwkeurigheid van de inhoud van het boek en de cd te verzekeren. Voor meer informatie over de Nederlandstalige uitgave bezoekt u de volgende website: http://www.microsoftpress.nl Als u over dit boek of deze cd opmerkingen, vragen of ideeën hebt, of vragen die niet zijn beantwoord na een bezoek aan bovengenoemde site, stuur ze dan via e-mail aan:
[email protected] onder vermelding van de titel van dit boek.
Deel I Instellen en opstarten Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7 Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
1 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
● ● ● ● ●
Nieuw in Windows Vista
Een kennismaking met de Windows Vistafamilie 4 De persoonlijke interface van Windows Vista 6 Zoeken, bestanden delen en andere bestandsbeheertaken 8 Windows Vista-beveiliging in één oogopslag 8 Grondbeginselen van digitale media 11 Internet Explorer 7 15 E-mail en samenwerken 15 Prestaties en betrouwbaarheid 16 Er is nog veel meer... 18
Technisch gesproken is Windows Vista slechts de jongste telg uit een lange reeks zakelijke besturingssystemen, waarvan Windows NT ruim tien jaar geleden de eerste was. Praktisch gezien kunnen de wijzigingen in dit nieuwe lid van de Windows-familie deels evolutionair en deels revolutionair worden genoemd. In zekere zin is dat niet verrassend, want tussen Windows XP en Windows Vista ligt ruim vijf jaar. In termen van besturingssystemen komt dat neer op twee generaties. Het zal dus geen verbazing wekken dat Windows Vista geschikt is voor een breed scala van platforms en infrastructuren, grote wijzigingen op netwerk- en beveiligingsgebied heeft ondergaan, nieuwe klassen hardware ondersteunt, nieuwe mogelijkheden biedt om digitale media te maken en af te spelen en van een nieuwe interface is voorzien. In dit hoofdstuk worden de opmerkelijkste nieuwe functies en mogelijkheden van Windows Vista in het kort besproken.
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Edities Hoofdstuk 1
Aangezien Windows Vista in minstens vijf verschillende edities op de markt komt, is het mogelijk dat sommige functies en mogelijkheden die in dit boek worden beschreven, op uw computer niet beschikbaar zijn. Daarom hebben we aan het begin van elk hoofdstuk twee onderdelen toegevoegd die u duidelijk maken of en in hoeverre u de in dat hoofdstuk besproken functies in uw editie kunt benutten. Een kadertekst zoals deze, meestal op de eerste pagina van een hoofdstuk, vat de verschillen tussen de edities samen, voor wat het onderwerp van dat hoofdstuk betreft. Naast de hoofdstuktitel wordt grafisch aangegeven in hoeverre een editie de functies uit dat hoofdstuk biedt. Een gevulde cirkel ● geeft aan dat alle functies in uw editie beschikbaar zijn, een half gevulde cirkel ◐ betekent dat sommige functies geheel ontbreken of slechts ten dele zijn ge mplementeerd, terwijl een lege cirkel ○ wil zeggen dat de functies uit dat hoofdstuk in de desbetreffende editie ontbreken.
Een kennismaking met de Windows Vista-familie Windows Vista is verkrijgbaar in vier handelsedities en een bedrijfseditie, die overal ter wereld verkrijgbaar zijn, plus een handvol specialistische versies die op specifieke markten zijn gericht. Hoewel dat misschien op het eerste gezicht een verbijsterend aantal keuzemogelijkheden lijkt, ligt er een duidelijk idee aan deze mix van producten ten grondslag. We zullen nu elk lid van de Windows Vista-familie kort bij u inleiden. )
Windows Vista Home Basic. Deze editie voor beginners is de opvolger van Windows XP Home Edition en bevat de kernonderdelen van de nieuwe Windows Vistainterface, met name Internet Explorer 7, Windows Media Player 11, Windows Movie Maker en Windows Mail. Deze editie is bij uitstek geschikt voor eenvoudige e-mailen surfactiviteiten en kan de meeste programma’s uitvoeren die voor Windows Vista zijn geschreven. U kunt cd’s (maar geen dvd’s) rippen en branden. Deze editie is geschikt voor een eenvoudig thuisnetwerk of klein kantoornetwerk. Met Windows Vista Home Basic bent u beperkt tot de Windows Vista standaardinterface of de Windows Vista Basic-interface.
)
Windows Vista Home Premium. Zoals de naam al aangeeft, bevat deze editie alle functies van Windows Vista Home Basic, plus de Windows Vista Aero-gebruikerservaring en de functies van Windows Media Center. (Praktisch gezien is dit de opvolger van de Windows XP Media Center Edition.) Deze editie ondersteunt verder de Tablet PC-functies (mits u over compatibele hardware beschikt), een robuuster backupprogramma, de mogelijkheid om dvd’s te maken en te bewerken en het werken met hogedefinitie-inhoud in Windows Movie Maker.
)
Windows Vista Business. Net als zijn voorganger, Windows XP Professional, is deze editie bedoeld voor gebruik op de werkplek. Met Windows Vista Business kunt u verbinding maken met een bedrijfsdomein, op images gebaseerde back-ups maken, bestanden versleutelen, een externe bureaubladsessie hosten, de functies van Tablet PC volledig benutten en zwervende gebruikersprofielen gebruiken, om slechts een paar van de vele op bedrijfsactiviteiten gerichte functies te noemen. Hoewel deze editie elementaire multimediamogelijkheden biedt, zoals de mogelijkheid om videoclips en audio-cd’s af te spelen, ontbreken Windows DVD Maker en Windows Media Center in deze editie.
)
Windows Vista Enterprise. De Enterprise-editie is niet via de gewone kanalen verkrijgbaar, maar is alleen via Volume Licensing-programma’s beschikbaar voor bedrijven en organisaties. Deze editie is in wezen identiek aan Windows Vista Business, met de toevoeging van Windows BitLocker-stationsversleuteling, ondersteuning van meerdere talen in de Windows-gebruikersinterface en extra licenties, waardoor u via Virtual PC 2007 met maximaal vier exemplaren van Windows Vista kunt werken.
)
Windows Vista Ultimate. In de uitgebreidste (en duurste) handelseditie van Windows Vista zijn alle functies van de andere edities aanwezig. Derhalve vindt u hier Media Center-functies, zoals in Windows Vista Home Premium, ondersteuning van meerdere fysieke processors en de Volume Shadow-service, zoals in Windows Vista Business. Deze editie omvat ook een suite van premiumproducten en services, die Ultimate Extra’s worden genoemd.
Als u besluit dat u een veelzijdiger versie van Windows Vista nodig hebt dan de editie waarmee u momenteel werkt, kunt u profiteren van een nieuwe functie die Anytime Upgrade heet en een upgrade aanschaffen. Het proces maakt gebruik van uw bestaande installatiemedium om ter plekke een upgrade uit te voeren waarbij uw bestaande gegevens en instellingen behouden blijven. Nota bene Zeiden we dat er vijf edities van Windows Vista bestaan? We hebben er een paar weggelaten. Om te beginnen mag u het aantal edities verdubbelen, omdat elke editie in een 32-bits en een 64-bits versie is verschenen. Daarnaast bestaan er Windows Vista-edities in Zuid-Korea en de EG waaruit belangrijke functies zijn verwijderd als reactie op anti-trustacties; in deze edities ontbreekt bijvoorbeeld Windows Media Player. In groeimarkten kunt u de Windows Vista Starter Edition aanschaffen, die al op nieuwe hardware is ge nstalleerd. Deze variant van Windows Vista heeft een beperkt aantal functies en wordt tegen een fors lagere prijs aangeboden dan zijn functierijkere broertjes.
Zie bijlage A voor een uitvoerige lijst functies en mogelijkheden van de diverse Windows Vista-edities.
Hoofdstuk 1
Een kennismaking met de Windows Vista-familie
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
De persoonlijke interface van Windows Vista Hoofdstuk 1
Wanneer u Windows Vista voor het eerst start, wordt u verwelkomd door een Introductiescherm met informatie over uw huidige configuratie, snelkoppelingen naar veelgebruikte taken en aanbiedingen van Microsoft. Via een klik op de link Meer details weergeven belandt u in het dialoogvenster Systeem, afgebeeld in figuur 1-1, dat een gedetailleerder overzicht van de systeeminformatie geeft, snelkoppelingen naar systeemconfiguratiegereedschappen biedt en een prestatiebeoordeling bevat, de zogeheten Windows Prestatie-index.
Figuur 1-1 De systeemconsole van Configuratiescherm geeft een uitvoerig overzicht van de huidige configuratie en prestaties. Klik op de Windows Prestatie-index als u wilt weten uit welke onderdelen de globale prestatie-index is opgebouwd
Als u aan de interface van Windows XP gewend bent, bereid u dan voor op een paar aanpassingen. De meeste elementaire onderdelen zijn nog steeds aanwezig, maar werden voor Windows Vista opnieuw ontworpen. Zo prijkt het woordje Start niet langer op het menu Start en golft het menu Alle programma’s nu vloeiend in plaats van naar rechts uit te klappen. De knoppen op de taakbalk hebben rondere hoeken gekregen met zachte kleurovergangen. In de nieuwe sidebar kunt u gadgets plaatsen: een klok, een kalender, aandelenkoersen, een zoekvak enzovoort. U kunt deze gadgets in de sidebar laten staan, maar ook uit de sidebar losmaken en elders op het bureaublad laten zweven. In figuur 1-2 ziet u een bureaublad in Windows Vista.
Hoofdstuk 1
De persoonlijke interface van Windows Vista
Figuur 1-2 Het menu Alle pagina’s glijdt nu vloeiend in plaats van naar rechts uit te lappen, terwijl de gadgets van de sidebar informatie en ontspanning aan het bureaublad k toegevoegd zijn Configuratiescherm heeft in Windows Vista een ingrijpende wijziging ondergaan. Het bestaat nu uit een reeks geordende taakgeoriënteerde pagina’s in plaats van kale categorieën. Zo zijn de beeldscherminstellingen, de vensterkleuren, de bureaubladachtergrond, de schermbeveiligers, de geluiden en nog meer dingen op één enkele locatie geplaatst, namelijk op de pagina Vormgeving aan persoonlijke voorkeur aanpassen. Het uiterlijk van deze interfaceonderdelen kan variëren. Als u beschikt over de Home Premium- of Business-versie van Windows Vista en een voldoende krachtige beeldschermadapter, kunt u genieten van de Aero-gebruikerservaring. (Aero is een acroniem van Authentic, Energetic, Reflective en Open.) Tot de toegevoegde visuele effecten behoren doorzichtige vensterranden, vloeiende animaties, levende miniaturen die opduiken wanneer u de muisaanwijzer op taakbalkknoppen laat rusten, en een nieuwe Flip 3D-takenschakelaar waarmee u tussen de geopende, driedimensionaal weergegeven vensters kunt schakelen door de knop met het Windows-logo ingedrukt te houden en op de Tab-toets te drukken. Zie hoofdstuk 3 als u wilt weten hoe u de Windows gebruikersinterface kunt aanpassen.
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Hoofdstuk 1
Zoeken, bestanden delen en andere bestandsbeheertaken Windows Verkenner is drastisch gereviseerd en biedt nu een veel rijkere weergave van informatie over bestanden en mappen. In vergelijking met zijn voorganger is praktisch elk onderdeel gewijzigd. Standaard hebben Verkenner-vensters geen menu’s, terwijl een lijst met favoriete links werd toegevoegd aan een navigatiebalk aan de linkerzijde van het venster, boven een mappenlijst die in een boomstructuur wordt getoond. Om door een mappenhiërarchie te bladeren, gebruikt u een balk aan de bovenzijde van het venster. De weergave van mappen kan worden gefilterd en geordend in stapels met behulp van de waarden in elke kolom. Het inhoudsgedeelte van het venster toont zo mogelijk levende miniaturen, terwijl u in een optioneel voorbeeldvak afbeeldingsbestanden, Microsoft-documenten en e-mailberichten vooraf kunt bekijken zonder het Verkenner-venster te verlaten. In Windows Vista is een robuuste, goed geïntegreerde zoekmogelijkheid ingebouwd. Standaard worden alle locaties die gegevensbestanden bevatten, geïndexeerd, net als e-mailberichten, muziekbestanden en beoordelingen of labels die u aan digitale foto’s en video’s geeft. Bij eenvoudige zoekacties kunt u de zoektekst direct in de zoekbalk rechtsboven in het Verkenner-venster typen. Voor ingewikkelder zoekacties gebruikt u het deelvenster Geavanceerd zoeken. In figuur 1-3 ziet u de resultaten van een zoek actie in de weergave Normale pictogrammen. Zie hoofdstuk 7 als u meer wilt weten over bestandsbeheer en zoekmogelijkheden op het bureaublad.
Windows Vista-beveiliging in één oogopslag Verbeterde beveiliging is troef, waar u zich ook in Windows Vista bevindt. De grond beginselen van het beveiligingsmodel zijn ten opzichte van Windows XP ongewijzigd. Als beheerder maakt u individuele gebruikersaccounts; de daaraan toegewezen machtigingen regelen de toegang tot de diverse onderdelen van het besturingssysteem, het bestandssysteem en de netwerkbronnen. De specifieke implementaties van beveiligingsfuncties zijn echter drastisch gewijzigd. De opvallendste verandering is Gebruikersaccountcontrole, een nieuwe functie die expliciete toestemming van een lokale beheerder verlangt voordat Windows wijzigingen van beschermde systeeminstellingen accepteert. Als u met een handeling begint waarvoor toestemming van een beheerder is vereist, zoals aangegeven door een schildje op een programmapictogram of een snelkoppeling, wordt het scherm donker en verschijnt er een toestemmingsvenster in de context van het Beveiligde Bureaublad.
Hoofdstuk 1
Windows Vista-beveiliging in één oogopslag
Figuur 1-3 Het voorbeeldvak (rechts) toont een grotere weergave van het geselecteerde bestand. Het deelvenster Details (onder) bevat door de gebruiker gegenereerde meta gegevens in de velden Labels en Classificatie Als u zich hebt aangemeld met een account van de groep Administrators, verschijnt er een dialoogvenster (zie figuur 1-4). Als u zich met een standaardgebruikersaccount hebt aangemeld, moet u eerst het wachtwoord voor een administratoraccount verstrekken voordat u verder kunt gaan. Een belangrijke wijziging in de beveiligingsarchitectuur van Windows Vista betreft de omgang met programma’s die per se gegevens naar beschermde systeemmappen of registersleutels willen schrijven. Als deze wijzigingen worden toegestaan, kan de sys teemveiligheid in gevaar komen, terwijl blokkeren kan inhouden dat het programma niet goed kan werken. De slimme oplossing? Het systeem leidt deze wijzigingen van bestanden en registersleutels om naar sleutels-per-gebruiker, die er voor de oorspronkelijke programma’s uitzien alsof ze zich in de oorspronkelijke (beschermde) locatie bevinden. Dit proces, virtualisatie genoemd, speelt zich af achter de schermen. In de meeste gevallen is de gebruiker van het programma zich er niet van bewust dat er iets afwijkends gebeurt.
10
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Hoofdstuk 1
Figuur 1-4 U moet Doorgaan of Annuleren kiezen om terug te keren naar de gewone bureaubladweergave Internet Explorer 7, de standaardbrowser in Windows Vista, benut een soortgelijke functie om gebruikersgegevens en browserhulpprogramma’s te virtualiseren. Door Internet Explorer in de beveiligde modus (de standaardinstelling) te gebruiken bent u gevrijwaard van kwaadaardige hulpprogramma’s die functies op systeemniveau proberen over te nemen. Zelfs als een naïeve of zorgeloze gebruiker de installatie van spyware of een programma met ongewenste pop-ups goedkeurt, blijft de schade strikt beperkt en kan de rommel snel worden opgeruimd. Over spyware gesproken: Windows Defender, oorspronkelijk geïntroduceerd als een hulpprogramma voor Windows XP, is nu in elke Windows Vista-editie geïntegreerd en bij een standaardinstallatie standaard ingeschakeld. Windows Defender (zie figuur 1-5) biedt zeer gevarieerde functies die ten doel hebben om geïnstalleerde en actieve software op te sporen en het besturingssysteem tegen ongewenste wijzigingen te beschermen. Sommige beveiligingsinstellingen moeten globaal worden toegepast, terwijl andere geschikter zijn wanneer ze aan de specifieke behoeften van individuele gebruikers worden aangepast.
11
Hoofdstuk 1
Grondbeginselen van digitale media
Figuur 1-5 De module Softwareverkenner van Windows Defender verstrekt uitvoerige informatie over geïnstalleerde en actieve programma’s
Als u accounts hebt gemaakt voor kinderen die de Home-editie van Windows Vista gebruiken, kunt u de nieuwe interface van Ouderlijk toezicht gebruiken om de gebruiksuren te beperken en regelen welke programma’s ze mogen uitvoeren en welke websites ze mogen bezoeken. De essentiële aspecten van de Windows Vista-beveiliging worden besproken in hoofdstuk 10, de geavanceerde beveiligingaspecten in hoofdstuk 31.
Grondbeginselen van digitale media Praktisch elk gereedschap om digitale media te maken, te ordenen, te bewerken en af te spelen, is in Windows Vista verbeterd. U krijgt in elk geval Windows Media Player (afgebeeld in figuur 1-6), welke Windows Vista-editie u ook gebruikt. In dit programma kunt u audio-cd’s en videobestanden afspelen, audio-cd’s rippen en branden, online muziek- en filmwinkels bezoeken en uw mediabibliotheek op allerhande manieren doorzoeken en in categorieën ordenen.
12
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Hoofdstuk 1
Figuur 1-6 Windows Media Player 11 toont muziek per artiest of genre (hier weergegeven) in stapels die het aantal sporen en de totale speelduur aangeven
Wat digitale foto’s betreft, beschikken alle edities van Windows Vista over Windows Fotogalerie, dat foto’s op gebruikelijke afbeeldingsbestandsformaten ordent. De Fotogalerie-software biedt elementaire bewerkingsgereedschappen waarmee u foto’s kunt bijsnijden, rode ogen kunt verwijderen en de kleuren en de belichtingstijd kunt aanpassen. Maar de waardevolste functie is toch wel de mogelijkheid om foto’s te beschrijven met sleutelwoorden die direct in afbeeldingsbestanden worden opgeslagen. Deze labels en uw beoordelingen (één tot vijf sterren) zijn volledig doorzoekbaar, waardoor u uw favoriete foto’s (zoals in het voorbeeld van figuur 1-7) kunt opzoeken en een collectie in de vorm van een film, een diavoorstelling of een dvd kunt opslaan. Windows Movie Maker ten slotte stelt u in staat om films te maken door clips van eigen makelij, stilstaande beelden, opgenomen televisieprogramma’s en andere bronnen aan elkaar te lassen. Nadat u zo’n filmproject hebt voltooid, kunt u het project naar Windows DVD Maker exporteren om van het voltooide werk een dvd te maken die op een andere pc of op elke willekeurige dvd-speler kan worden afgespeeld. Als u er niet voor terugdeinst om Windows de woonkamer binnen te halen, kunt u profiteren van Windows Media Center. Dit programma met zijn afstandsbedieningsinterface die op drie meter afstand nog goed leesbaar is, bevat alle software (maar wellicht hebt u extra hardware nodig) om televisieprogramma’s (via antenne, kabel of satelliet) op te nemen en een bibliotheek van digitale muziek en foto’s op een groot scherm te beheren.
13
Hoofdstuk 1
Grondbeginselen van digitale media
Figuur 1-7 Windows Fotogalerie slaat deze sleutelwoorden direct op in digitale afbeeldingsbestanden, zodat u een verzameling verwante foto’s snel kunt terugvinden
Zie hoofdstuk 15 voor een overzicht van de mogelijkheden om in Windows Vista met muziek, foto’s, video’s en dvd’s te werken. Zie hoofdstuk 19 voor een inleiding in Windows Media Center.
Nieuwe manieren om te netwerken Het nieuwe Netwerkcentrum is karakteristiek voor de wijzigingen die in Windows Vista werden aangebracht. Met zijn keurig geordende interface is dit venster het centrum van waaruit u de meeste netwerktaken regelt. In het begin zult u ongetwijfeld aan dit venster moeten wennen, omdat het anders is geordend dan zijn voorganger in Windows XP. Figuur 1-8 toont de globale indeling van het Netwerkcentrum met een eenvoudige grafische weergave van uw netwerkverbinding. Via een klik op een koppeling opent u een overzicht van alle detecteerbare netwerkbronnen. Onder het netwerkoverzicht ziet u een verzameling bestandsdelings- en detectieopties met snelkoppelingen naar vaak voorkomende configuratietaken. Sommige elementaire bouwstenen voor netwerkactiviteiten in Windows werden in Windows Vista fundamenteel gewijzigd. Om wegwijs te worden in netwerken moet u bijvoorbeeld weten hoe IPv6 en IPv4 met elkaar samenwerken en hoe het subsysteem Link-Layer Topology Discovery (LLTD) werkt.
14
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Hoofdstuk 1
Figuur 1-8 Het Netwerkcentrum is de plaats waar u vaak voorkomende netwerkactiviteiten verricht. Klik aan de rechterzijde op een naar boven of beneden wijzend pijltje om een item open of dicht te vouwen en alle keuzemogelijkheden zichtbaar te maken of te verbergen
Verder werkt Windows Vista met een ander systeem om bestanden en mappen te delen. In het Netwerkcentrum kunt u voor gedeelde bestanden verschillende beveiligingsniveaus instellen. Bij afzonderlijke mappen en bestanden die op NTFS-volume zijn opgeslagen, kunt u aangeven welke accounts en/of groepen toegang tot deze bestanden krijgen. Sinds Windows XP in 2001 op de markt verscheen, zijn de draadloze netwerkmogelijkheden in Windows steeds beter geworden. U kunt een draadloos netwerk eenvoudiger en betrouwbaarder instellen. De draadloze verbindingsmogelijkheden van Windows Vista zijn in alle edities beschikbaar en opmerkelijk gemakkelijk in het gebruik. De standaardconfiguratie van nieuwe netwerken biedt in het algemeen een doelmatige beveiliging bij verbindingen met een openbaar netwerk. De bespreking van netwerkactiviteiten in Windows Vista begint in hoofdstuk 12.
E-mail en samenwerken
15
Internet Explorer 7 is sterk verbeterd in vergelijking met de eerbiedwaardige webbrowser die al meer dan tien jaar deel uitmaakt van Windows. Er zijn tal van wijzigingen onder de motorkap aangebracht, maar de toegevoegde tabbladen zullen u waarschijnlijk als eerste opvallen. U kunt nieuwe webpagina’s openen op afzonderlijke tabbladen binnen hetzelfde browservenster, tabbladen anders ordenen door ze naar links of rechts te slepen, en op Ctrl+Q drukken (of links van de rij tabbladen op de knop Snelle tabbladen klikken) om naar de modus Snelle tabbladen over te schakelen (zie figuur 1-9 voor een voorbeeld). De interface van Internet Explorer 7 is soberder dan die van zijn voorganger. Het hoofdmenu is standaard verborgen, terwijl de standaardwerkbalk en de gebruikelijkste opties tot een smalle rij knoppen rechts van de tabbladenbalk zijn verkleind. Een aanpasbaar zoekvak in de rechterbovenhoek stuurt de ingetypte zoektermen regelrecht naar uw standaardzoekmachine. Internet Explorer 7 biedt ook ondersteuning voor webfeeds die met het RSS-formaat werken. Als u intekent op een feed van een blog of een nieuwssite, controleert de Common Feed List-engine van tijd tot tijd of er nieuws is. Dat wordt gedownload naar de feedmap, waarna u het in het browservenster kunt bekijken. Tijdens onze bespreking van Windows Vista’s doorbraak op beveiligingsgebied noemden we de functie Beveiligde modus al. Een andere beveiligingsfunctie is het ingebouwde phishingfilter, dat websites tijdens het laden controleert. De anti-phishingtechnologie werd ontworpen om verdacht gedrag te detecteren dat vaak wordt gebruikt door sites die zich voordoen als legitieme commerciële sites om financiële informatie of aanmeldingsgegevens aan niets vermoedende slachtoffers te ontfutselen. Wanneer het phishingfilter zo’n site detecteert, wordt de toegang tot de pagina geblokkeerd en wordt in plaats daarvan een bloedrode waarschuwingspagina weergegeven. Bij verdachte web pagina’s wordt een gele waarschuwingsmelding verstrekt.
E-mail en samenwerken Alle edities van Windows Vista bieden een verzameling contactgereedschappen die redelijk goed met elkaar samenwerken. Het programma dat u hoogstwaarschijnlijk zult gebruiken, is Windows Mail, de opvolger van Outlook Express. Maar laat u niet misleiden door de naam, want Windows Mail kan ook voor nieuwsgroepen worden gebruikt. Door in het menu Alle programma’s op Windows Agenda te klikken opent u een eenvoudig programma waarin u afspraken kunt noteren en lijstjes kunt maken van dingen die u nog moet doen. Via een klik op Windows Contactpersonen opent u de map Contactpersonen, waar u informatie over contactpersonen kunt opslaan in individuele bestanden die u in een klein viewerprogramma kunt openen en bewerken.
Hoofdstuk 1
Internet Explorer 7
16
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Hoofdstuk 1
Figuur 1-9 De weergave Snelle tabbladen in Internet Explorer 7 toont alle geopende tabbladen in een live-weergave. Via een klik op een miniatuur schakelt u naar die webpagina over, via een klik op een X sluit u de pagina
Lees hoofdstuk 6 voor meer informatie over Internet Explorer 7. De map Contactpersonen fungeert als adresboek voor Windows Mail en Windows Agenda, maar kan ook in andere programma’s worden gebruikt. Windows Meeting Space is een nieuw samenwerkingsprogramma dat u de mogelijkheid biedt om documenten, programma’s en uw bureaublad met andere mensen via een lokaal netwerk of internet te delen. Zie hoofdstuk 8 voor een bespreking van Windows Mail, Windows Contactpersonen, Windows Agenda en Windows Meeting Space.
Prestaties en betrouwbaarheid Grotere betrouwbaarheid en betere prestaties waren bij het ontwerp van Windows Vista belangrijke doelen. Als u wilt zien hoezeer men daar in is geslaagd, moet u de nieuwe Betrouwbaarheids- en prestatiecontrole (zie figuur 1-10) maar eens openen. Dit gereedschap toont uitvoerige informatie over het verbruik van systeembronnen en biedt u de mogelijkheid om tal van gegevens te verzamelen om ze diepgaand te analyse-
ren. De betrouwbaarheidscontrole toont een weergave van systeemgebeurtenissen per dag en kan ongelooflijk goede diensten bewijzen als u de oorzaak van prestatie- en stabiliteitsproblemen wilt opsporen.
Figuur 1-10 Het dialoogvenster Betrouwbaarheids- en prestatiecontrole toont van het bronnenverbruik een real-timeweergave die u kunt opslaan voor een uitvoeriger analyse
Alle edities van Windows Vista hebben een goed back-upprogramma dat vergeleken met het back-upprogramma in Windows XP veel gemakkelijker in het gebruik is. De Business-versies bieden de functie Complete PC Backup. De functie Systeemherstel werd verbeterd, maar is in essentie ongewijzigd ten opzichte van de Windows XP-versie. De Volume Snapshot Service daarentegen, die aan Sys teemherstel ten grondslag ligt, maakt overuren vanwege de verbazingwekkend handige functie Vorige versies, die beter ‘Universeel ongedaan maken’ had kunnen heten. Als u met gegevensbestanden werkt, houdt deze service namelijk de wijzigingen automatisch bij. Als u een wijziging ongedaan moet maken of een vroegere versie van een willekeurig gegevensbestand op een beveiligde schijf moet herstellen, klikt u in het snelmenu op Eigenschappen en selecteert u op het tabblad Vorige versies een item uit het lijstje, waarna u op Herstellen klikt. Als u wilt weten hoe u Windows Vista fijn kunt afstemmen, lees dan hoofdstuk 21. Zie hoofdstuk 23 voor meer informatie over hoe u Systeemherstel gebruikt om een vastgelopen pc weer tot leven te brengen.
17
Hoofdstuk 1
Prestaties en betrouwbaarheid
18
Hoofdstuk 1 Nieuw in Windows Vista
Er is nog veel meer... Hoofdstuk 1
In dit korte inleidende hoofdstuk hebben we slechts een fractie kunnen noemen van wat er nieuw is en wat in deze versie van Windows werd gewijzigd. We hebben geen kans gezien om de verslavende spelletjes te noemen of de prestatieverbeteringen die mogelijk zijn als u een USB flash-apparaat op een pc aansluit en ReadyBoost inschakelt, of het nieuwe audiosubsysteem met zijn rijke ondersteuning van surroundgeluidsystemen of de verbeterde energiebeheeropties of de ondersteuning van Tablet PC’s of... Goed, misschien moeten we maar eens gewoon beginnen.
2 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
● ● ● ● ●
Windows Vista installeren en configureren
Voordat u begint 20 Windows Vista installeren 24 Windows Vista activeren en valideren 44 Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer 51 Systeemherstelopties configureren 60 De installatie van Windows Vista afronden 63
Sommige Windows-gebruikers hoeven zich nooit te bekommeren om het Windows installatieprogramma. Als Windows Vista al is geïnstalleerd op de nieuwe computer die u aanschaft, kunt u die computer waarschijnlijk tot het einde der tijden gebruiken zonder onderhoud te plegen. Voor upgraders, hobbyisten en onverbeterlijke knutselaars is het Windows-installatieprogramma echter iets waar men niet omheen kan. Weten hoe u een upgrade vlot laat verlopen of hoe u een schone installatie uitvoert, kan het verschil maken tussen een goed draaiend systeem en een moeizaam werkende computer. Als u dit onderwerp in vorige versies hebt leren beheersen, mag u dat allemaal vergeten. Het op imaging gebaseerde installatieproces van Windows Vista verloopt sneller en betrouwbaarder dan bij zijn voorgangers, vooral als het een upgrade betreft. In dit hoofdstuk maakt u kennis met de subtiliteiten en eigenaardigheden van het Windows-installatieprogramma en het hulpprogramma Windows Easy Transfer. Bovendien verneemt u hoe twee of meer besturingssystemen op een computer kunt gebruiken.
20
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Edities De functies die in dit hoofdstuk worden besproken, zijn in alle edities van Windows Vista beschikbaar.
Hoofdstuk 2
Voordat u begint Veel programma’s die voor vroegere versies van Windows (waaronder Windows XP) werden geschreven, zullen onder Windows Vista niet goed functioneren. Evenzo maken sommige hardwareapparaten gebruik van stuurprogramma’s die niet met Windows Vista compatibel zijn. Het moment waarop u na de voltooiing van de installatie van Windows Vista met een programma wilt werken, is wel het slechtst mogelijke moment op deze compatibiliteitsproblemen te stuiten. Om uzelf onnodige zorgen te besparen, kunt u het best eerst de gratis Windows Vista Upgrade Advisor downloaden en uitvoeren als de computer waarop u Windows Vista wilt installeren momenteel met een 32-bits versie van Windows XP met Service Pack 2 werkt. (Dit geldt ook als u vanuit een andere editie van Windows Vista wilt upgraden.) De Advisor, beschikbaar op www.vista-io.com/0201, scant programma’s en apparaten en produceert een rapport dat de potentiële problemen opsomt waarmee u waarschijnlijk tijdens een upgrade zult worden geconfronteerd. Het doel van de Upgrade Advisor is hardware- en softwareproblemen op te sporen die mogelijk verhinderen dat u Windows Vista kunt installeren of dat programma’s niet goed werken nadat de upgrade is voltooid. In figuur 2-1 ziet u een voorbeeld van een rapport van de Upgrade Advisor. Blader de hele lijst door om te zien of er dringende waarschuwingen of compatibiliteitsproblemen zijn die uw onmiddellijke aandacht verlangen. Als dit gereedschap potentiële problemen met stuurprogramma’s of geïnstalleerde software aan het licht brengt, raden we aan deze problemen op te lossen voordat u verder gaat.
Ken uw hardware Microsoft heeft twee soorten hardwarevereisten voor Windows Vista opgesteld. Als ze aan deze vereisten voldoen, mogen fabrikanten het Vista-logo plakken op de computers die ze op de markt brengen en in de reclame voor hun computers noemen. Het logo Windows Vista Capable geeft aan dat een computer aan de minimumeisen voldoet om Windows Vista uit te voeren. Het logo Windows Vista Premium Ready duidt op een systeem dat (ruimschoots) aan de eisen voldoet om een Premium-editie van Windows Vista uit te voeren en de Aero-gebruikerservaring kan bieden. Tabel 2-1 geeft een overzicht van de specificaties van de twee soorten vereisten.
21
Hoofdstuk 2
Voordat u begint
Figuur 2-1 Lees dit upgraderapport zorgvuldig door voordat u met Setup verder gaat. In sommige gevallen zult u programma’s moeten de nstalleren of nieuwe stuurprogramma’s moeten zoeken voordat het zinvol is om verder te gaan
Werken met dynamische updates Bij een upgrade vanuit een bestaande Windows-versie biedt Setup aan om naar dynamische updates te zoeken. Maak beslist van deze optie gebruik als u een actieve internetverbinding hebt. Dynamische updates kunnen service packs, bijgewerkte stuurprogram ma’s voor hardware die op uw systeem is gedetecteerd en upgrade packs voor programma’s waarmee u momenteel werkt omvatten. Door deze upgrades in Windows Setup mee te nemen, vergroot u de kans dat uw geïnstalleerde toepassingen en apparaten met Windows Vista kunnen werken. Bovendien voorkomt u op die manier dat u onmiddellijk nadat u Windows Vista voor de eerste keer hebt gestart een heleboel updates moet installeren.
22
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Nota bene Als u van plan bent om een 64-bits versie van Windows Vista te installeren, ga dan na of er digitaal ondertekende stuurprogramma’s beschikbaar zijn voor alle apparaten die u wilt installeren. De compatibiliteit is veel strikter dan in 32-bits versies, waar u eventueel niet-ondertekende stuurprogramma’s kunt installeren die oorspronkelijk voor vroegere Windows-versies werden ontwikkeld. In 64-bits versies van Windows Vista zult u die stuurprogramma’s niet kunnen gebruiken. Hoofdstuk 2
Tabel 2-1 Hardwarevereisten voor Windows Vista Onderdeel
Windows Vista Capable
Windows Vista Premium Ready
Processor (CPU)
Moderne processor (minstens 800 MHz)
1 GHz 32-bits (x86) of 64-bits (x64) processor
Geheugen
512 MB
1 GB
Grafische processor
Geschikt voor DirectX 9, SVGA (resolutie 800×600)
Ondersteuning van DirectX 9-graphics met WDDM-stuur programma, minimaal 128 MB grafisch geheugen, Pixel Shader 2.0 en 32 bits per pixel
Harde schijf
20 GB (15 GB vrije ruimte)
40 GB (15 GB vrije ruimte)
Optische media
Cd-romstation
Dvd-romstation
Audio
Niet vereist
Audio-outputvermogen
Verder hebt u een muis of soortgelijk aanwijsapparaat, een toetsenbord en een internetverbinding nodig.
De hardwarebottlenecks vinden Een acceptabel prestatieniveau is een kwestie van persoonlijke voorkeur. Sommige taken, zoals de weergave van 3D of het coderen van videobestanden, zijn processorintensief en zullen baat hebben bij de krachtigste processor die u zich kunt veroorloven. Voor de meeste dagelijkse activiteiten, zoals surfen op het web, e-mail versturen en ontvangen en de gewone zakelijke documenten is de snelheid van een processor minder belangrijk. Aan een snelle harde schijf met veel vrije ruimte en minstens 1 GB geheugen hebt u veel meer als u vlot wilt werken met verscheidene toepassingen tegelijk. Als u grote geheugenintensieve programma’s gebruikt zoals Adobe Photoshop, neem dan geen genoegen met minder dan 2 GB RAM.
Voordat u begint
23
Compatibiliteitsproblemen van software voorkomen
Welke soorten software veroorzaken hoogstwaarschijnlijk problemen bij een upgrade of een schone installatie van Windows Vista? )
antivirussoftware;
)
softwarefirewalls en andere beveiligingsprogramma’s;
)
cd- en dvd-brandprogramma’s;
)
schijfpartioneringsprogramma’s en andere programma’s die op laag niveau sys teemonderhoud plegen.
Schakel antivirussoftware en andere systeemhulpprogramma’s die de installatie kunnen storen, als voorzorg uit. Ga de instellingen van al die programma’s na nadat de installatie is voltooid, om er zeker van te zijn dat ze goed werken. Windows Vista schakelt bijvoorbeeld firewalls van andere fabrikanten automatisch uit tijdens de installatie, en schakelt de Windows firewall in. Nadat de installatie is voltooid, zult u de instellingen van uw beveiligingssoftware moeten aanpassen. Als de Upgrade Advisor programma’s opspoort die met Windows Vista incompatibel zijn, raden we dringend aan om die programma’s te deïnstalleren voordat u met de upgrade verder gaat.
Back-ups maken van gegevens en instellingen Als u een upgrade plant, moet u de wet van Murphy niet onderschatten. Gebruik een betrouwbaar back-upprogramma of Windows Easy Transfer (dat verderop in dit hoofdstuk wordt beschreven in de paragraaf Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer) om een veilige kopie van belangrijke gegevensbestanden te maken voordat u met de upgrade verder gaat. Als u beschikt over een softwareprogramma dat een imagekopie van uw bestaand systeemvolume kan maken, is dat fantastisch. Sommige hardeschijf-upgradepakketten bieden dit type gereedschap; Norton Ghost (www.vista-io.com/0202) en Acronis TrueImage (http://vista-io.com/0203), bijvoorbeeld, zijn prima voorbeelden van imaginggereedschappen van andere fabrikanten. Een op een externe harde schijf opgeslagen schijfimage biedt een uitstekende bescherming tegen verlies van gegevens.
Hoofdstuk 2
Wees bij een upgrade extra op uw hoede voor hulpprogramma’s die op systeemniveau werken. Als u een systeemhulpprogramma gebruikt dat oorspronkelijk voor een vroegere versie van Windows werd geschreven, is het verstandig ervan uit te gaan dat zo’n programma in Windows Vista niet goed zal werken. Zoek altijd naar upgradeversies met het certificaat dat ze met Windows Vista compatibel zijn, voordat u met de installatie verder gaat.
24
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Nota bene
Hoofdstuk 2
Als u op uw oude computer (of op uw huidige computer als u een upgrade plant) het programma Backup van Windows XP gebruikt om gegevensbestanden op een netwerkstation of een andere schijf op te slaan, moet u weten dat het programma Backup in Windows Vista een incompatibel formaat gebruikt en geen bestanden kan openen of herstellen die met dat vroegere formaat zijn gemaakt. Op het moment dat dit hoofdstuk werd geschreven, was Microsoft bezig een hulpprogramma te maken dat Windows XP back-upbestanden kan importeren. Wilt u meer weten? Open dan het dialoogvenster Status en configuratie van back-up en klik op de koppeling Hoe herstel ik bestanden van back-ups die ik met een vorige versie van Windows heb gemaakt?
Windows Vista installeren Zoals we aan het begin van dit hoofdstuk al hebben gezegd, verschilt het installatie programma van Windows Vista sterk van de installatieprogramma’s van vorige versies van Windows. Het geheel opnieuw ontworpen programma is speciaal bedoeld om Windows Vista snel te installeren zonder dat u daar veel aandacht aan hoeft te schenken. In dit hoofdstukgedeelte zullen we ons concentreren op de gebruikelijkste scenario’s die u kunt tegenkomen wanneer u Windows Vista op een afzonderlijk pc gaat installeren of upgraden. We nemen aan dat u een opstartbare dvd met een volledig exemplaar van Windows Vista hebt die geschikt is voor een schone installatie of een upgrade. (Als u slechts een cd-romstation hebt en geen dvd-romstation, kunt u contact opnemen met Microsoft om het uit vijf cd’s bestaande pakket op te vragen; zie de productdocumentatie voor details over het verkrijgen van alternatieve media.)
Nota bene Windows Vista wordt in verschillende pakketten verkocht. Niet alle pakketten worden besproken in de scenario’s die hier de revue passeren. Zie de paragraaf Windows Vista activeren en valideren, verderop in dit hoofdstuk, voor een bespreking van de verschillende soorten licenties en beschikbare installatiemedia.
Tijdens het installatieproces zult u een aantal relatief eenvoudige maar belangrijke beslissingen moeten nemen: )
Welke editie van Windows Vista wilt u installeren? Gewoonlijk zal dat de editie zijn die u hebt aangeschaft. Niettemin bevatten handelsedities van de Windows Vista-dvd de programmacode voor alle vier beschikbare Windows-edities: Home Basic, Home
Windows Vista installeren
25
Premium, Business en Ultimate. Zoals verderop nog zal worden uitgelegd, kunt u elke van deze edities installeren en maximaal dertig dagen lang gebruiken zonder een productcode in te voeren of uw exemplaar van Windows Vista te activeren.
Wil een opstartbare cd of dvd goed functioneren, dan moet de opstartvolgorde in het BIOS zodanig zijn ingesteld dat het station hoger op de lijst staat dan de harde schijf of de andere opstartbare media. Wij raden aan het dvd-station als eerste opstartapparaat in te stellen, gevolgd door de harde schijf, het diskettestation en eventuele andere opstartbare media, in een door u gekozen volgorde. De opstartopties zijn op elke computer weer anders, net als de manier waarop u het installatieprogramma van het BIOS bereikt. Zoek tijdens het opstarten naar een bericht dat u meedeelt welke toets u voor de installatie moet indrukken. Als u geluk hebt, bevat het BIOS set-upprogramma op uw computer een tabblad Opstarten, waar u de volgorde van de opstartapparaten kunt bepalen. Kunt u deze optie niet onmiddellijk vinden, zoek dan naar een pagina met de naam Geavanceerde CMOS-instellingen of een soortgelijke aanduiding. Wat moet u doen als de computer niet vanaf een dvd-schijf kan opstarten? Met dat probleem krijgt u te maken als u Windows Vista probeert te installeren op een laptop zonder geïntegreerd dvd-station en zonder ondersteuning van een start vanaf een extern USB- of FireWire-station, of als het dvd-station in een bestaand systeem defect is. Probeer het volgende om het probleem te omzeilen (waarbij u toegang moet hebben tot een andere computer met een werkend dvd-station en een netwerkverbinding om een of beide stappen te kunnen nemen): )
Kopieer de dvd-bestanden naar een map op uw harde schijf en start Setup vanaf die locatie.
)
Gebruik een goed dvd-brandprogramma, bijvoorbeeld Nero 7 (www. nero.com), Roxio Easy Media Creator of Roxy RecordNow (www.roxio. com) om de Windows Vista-dvd naar een ISO-imagebestand te kopiëren. Installeer vervolgens een ISO-image-mountprogramma, bijvoorbeeld IsoBuster (www.isobuster.com) of DaemonTools (www.daemon-tools. com) en wijs naar het ISO-bestand dat u hebt gemaakt. Het gemounte imagebestand wordt als een dvd-station in het venster Computer weergegeven. Vanaf dat virtuele station kunt u Setup starten.
Via elk van beide genoemde opties kunt u het bestaande Windowsbesturingssysteem upgraden of een schone kopie op een ander volume of op hetzelfde volume naast het huidige exemplaar van Windows installeren. De optie biedt niet de mogelijkheid om de huidige partitie waarop Windows is geïnstalleerd, te wissen en op die locatie een schone kopie te installeren.
Hoofdstuk 2
Problemen met dvd’s omzeilen
26
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
)
Wilt u een schone installatie of een upgrade uitvoeren? Een schone installatie begint met een schone lei; u zult al uw programma’s opnieuw moeten installeren en de bijbehorende instellingen uit een ander systeem moeten overbrengen of opnieuw moeten aanbrengen. Bij een upgrade blijven geïnstalleerde programma’s en instellingen behouden, met het risico dat er incompatibiliteitsproblemen ontstaan.
)
Welke schijfpartitie wilt u gebruiken? Het installatieprogramma van Windows Vista bevat schijfbeheergereedschappen waarmee u partities op de harde schijven van uw computer kunt maken, verwijderen, formatteren en uitbreiden (maar niet inkrimpen). Door te weten hoe deze gereedschappen werken kunt u zich veel tijd besparen wanneer u Windows gaat installeren.
)
Wilt u Windows Vista naast een ander besturingssysteem installeren? Het opstartproces van Windows Vista verschilt drastisch van het opstartproces van vorige Windows-versies. Als u een dual-bootsysteem wilt instellen, zult u moeten begrijpen hoe de verschillende opstartbestanden werken om uw opstartmogelijkheden effectief te kunnen beheren. Probleem Setup detecteert de harde schijf niet De Windows Vista-dvd bevat stuurprogramma’s van heel veel IDE- en SATA schijfcontrollers, maar niet van alle schijfcontrollers. Als Setup uw schijfcontroller niet herkent, wordt u om een stuurprogramma gevraagd zodra u bij het scherm Waar wilt u Windows installeren? bent aangekomen. Bij 32-bits (x86) versies van Windows Vista moet u vervolgens op diskette, cd, USB flashapparaat of dvd een stuurprogramma verstrekken dat met Windows XP, Windows Server 2003 of Windows Vista compatibel is. Als u een stuurprogramma op dvd hebt, verwijdert u de Windows Vista-dvd en plaatst u de schijf met het stuurprogramma. Nadat het stuurprogramma met succes is geladen, verwijdert u de schijf en plaatst u de Windows Vista-dvd weer in het dvd-station.
Een schone installatie uitvoeren Het eenvoudigste installatiescenario van allemaal is Windows Vista installeren in een nieuw gemaakte partitie op een systeem waarop momenteel geen enkele Windows-versie is geïnstalleerd (of waarop een partitie met een bestaande versie van Windows volledig wordt gewist en vervangen door een schone installatie van Windows Vista). Opstarten vanaf de Windows Vista-dvd is de veiligste manier om een schone installatie te beginnen. Plaats de dvd in het station en start de computer opnieuw. Zoek naar een opstartprompt; meestal moet u op een toets drukken om vanaf de dvd op te starten. Nadat het installatieproces is begonnen, volgt u de aanwijzingen op die in dit hoofdstukgedeelte worden besproken.
Windows Vista installeren
27
Hoofdstuk 2
Wanneer u vanaf de Windows dvd opstart, ziet u om te beginnen een scherm Windows installeren. De taalvoorkeuren die hier beschikbaar zijn, dienen overeen te komen met de versie die u hebt aangeschaft. Niet-Europese versies van Windows Vista bieden andere opties. Selecteer uw taalvoorkeur en klik op Volgende. Klik in het volgende scherm op Nu installeren.
Figuur 2-2 Klik op Nu installeren Op het volgende scherm wordt u verzocht uw productcode te verstrekken. U kunt de productcode intypen die met de aangeschafte kopie werd meegeleverd, of dit scherm overslaan en Windows installeren zonder een productcode in te voeren. (Zie voor meer informatie de paragraaf Windows Vista activeren en valideren, verderop in dit hoofdstuk.) Nadat u deze stap hebt voltooid en de licentieovereenkomst hebt geaccepteerd, ziet u het volgende scherm (zie figuur 2-3). Aangezien u vanaf de dvd bent opgestart, is de optie Upgrade uitgeschakeld. Klik op de optie Aangepaste installatie (Geavanceerd) om met een schone installatie verder te gaan (zie figuur 2-3). Het scherm Waar wilt u Windows installeren? meldt alle fysieke schijven, partities en niet toegewezen ruimte (zie figuur 2-4). In een eenvoudig scenario met een enkele fysieke schijf die geen partities bevat, hoeft u slechts op Volgende te klikken om een partitie te maken en Windows te installeren. Windows gebruikt dan de hele fysieke schijf.
28
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-3 De optie Upgrade uitvoeren is uitgeschakeld
Figuur 2-4 Installatie op een schijf zonder partities
Windows Vista installeren
29
)
Selecteer een bestaande partitie of niet toegewezen ruimte waar u Windows Vista wilt installeren. De installatie is eenvoudig als u al een lege partitie maakt en formatteert voordat u Windows installeert, als u van plan bent om Windows Vista te installeren op een bestaande partitie die momenteel gegevens of programma’s maar geen besturingssysteem bevat, of als u niet toegewezen ruimte op een bestaande schijf wilt gebruiken zonder het bestaande partitieschema te verstoren. Selecteer de partitie of niet-toegewezen ruimte en klik op Volgende.
)
Verwijder een bestaande partitie. Selecteer een partitie en klik op Verwijderen. Deze optie is nuttig als u een schone installatie wilt uitvoeren op een station dat momenteel een vroegere versie van Windows bevat. Aangezien gegevens als gevolg van deze handeling onherroepelijk worden gewist, moet u op minstens twee ‘Weet u het wel zeker?’-vragen bevestigend antwoorden. Nadat de partitie is verwijderd, kunt u
Een partitie mag worden gedeeld Dankzij het drastisch gereviseerde installatieprogramma van Windows Vista kunnen Windows-gebruikers met een gerust hart een van de elementaire regels vergeten die vanaf het begin van het Windows-tijdperk bij installatiebeslissingen golden. U wilt Windows Setup wijzen naar een partitie waarop Windows al is geïnstalleerd? Zolang u minstens 15 GB vrije hardeschijfruimte hebt en u niet van plan bent het oude Windows op die partitie nog te gebruiken, ga dan gerust uw gang. Als u in deze configuratie voor een schone installatie kiest, verplaatst Windows Vista het oude Windows-besturingssysteem en de mappen Program Files en Documents and Settings naar een map met de naam Windows.old. Waarom zou u dat willen doen? U hebt bijvoorbeeld een systeem met een enkele partitie en volop vrije hardeschijfruimte. U wilt met een schone installatie fris opnieuw beginnen, maar u hebt een heleboel waardevolle gegevens, die u niet graag kwijtraakt. Door een schone installatie uit te voeren krijgt u de frisse start die u wenst, terwijl uw gegevensbestanden veilig in de map Windows.old zijn opgeborgen. U kunt de oude Windows-installatie weliswaar niet meer opstarten, maar wel alle opgeslagen bestanden uit die map naar uw nieuwe gebruikersprofiel kopiëren wanneer u zo ver bent. Waarom is deze optie nu wel acceptabel? In vorige versies van Windows kwamen bestanden van de oude en nieuwe Windows-installatie bij de operaties van het installatieprogramma onvermijdelijk met elkaar in conflict. Ongewenste systeembestanden en restanten van tevoren geïnstalleerde programma’s ondermijnden het doel van een schone installatie. De op een image gebaseerde installatie van Windows Vista kan echter met een schone lei beginnen doordat u de oude bestanden in quarantaine plaatst, zodat een echt schone installatie kan plaatsvinden.
Hoofdstuk 2
Als u bestaande schijfpartities wilt aanpassen, klikt u op Schijfopties (Geavanceerd) en voert u een of meer van de volgende taken uit:
30
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
een nieuwe partitie maken en deze als bestemming van uw Windows Vista-installatie selecteren. Let erop dat u van alle gegevensbestanden een back-up maakt voordat u deze optie kiest. )
Hoofdstuk 2
Maak een nieuwe partitie van niet toegewezen hardeschijfruimte. Selecteer een blok niet-toegewezen ruimte op een nieuwe schijf of op een bestaande schijf nadat u partities hebt verwijderd en klik op Nieuw om een partitie in die ruimte in te richten. Setup biedt aan om alle niet toegewezen ruimte op de huidige schijf te gebruiken. U kunt desgewenst een kleinere partitie specificeren als u de schijf in meerdere stations wilt opdelen. Als u bijvoorbeeld en harde schijf met een opslagcapaciteit van 300 GB hebt, kunt u ervoor kiezen om een kleine partitie te maken waarop u Windows installeert; de resterende ruimte gebruikt u dan om een tweede volume met een andere stationsletter te maken voor de opslag van gegevensbestanden (muziek, afbeeldingen, documenten, opgenomen tv-programma’s en dergelijke).
Figuur 2-5 Een lege schijf in meerdere partities verdelen )
Breid een bestaande partitie uit door niet-toegewezen ruimte te gebruiken. Als u een bestaand Windows-besturingssysteem wilt upgraden en u niet tevreden bent over uw bestaande partitieschema, kunt u de optie Uitbreiden kiezen om niet-toegewezen ruimte aan een willekeurige partitie toe te voegen. Als u bijvoorbeeld ooit een 60 GB harde schijf met een 10 GB grote partitie voor Windows XP hebt ingesteld en de resterende 50 GB voor gegevensbestanden hebt gereserveerd, kunt u niet naar Windows Vista upgraden omdat uw systeemschijf niet aan de eis van minstens 15 GB vrije hardeschijfruimte voldoet. De oplossing? Maak van uw gegevens een backup op een externe harde schijf, verwijder de gegevenspartitie, selecteer de partitie die u groter wilt maken en klik op Uitbreiden. Kies de totale grootte van de uitgebreide partitie in het vak Grootte (bij standaardinstelling wordt alle beschikbare niet toegewezen ruimte gebruikt) en klik op Toepassen.
Windows Vista installeren
31
Probleem Tijdens de set-up werken sommige randapparaten niet goed Controleer het BIOS van het systeem. Een verouderd BIOS kan problemen veroorzaken bij de partitionering van schijven, energiebeheer, de configuratie van randapparaten en andere cruciale functies op laag niveau. Ga bij de fabrikant van de computer of het moederbord na of er een update beschikbaar is. Het is niet altijd eenvoudig om het BIOS te identificeren en de juiste bron voor updates op te sporen. Uitvoerige informatie vindt u op de onmisbare (en strikt onafhankelijke) website Wim’s BIOS (www.wimsbios.com).
Nadat u de schijflocatie hebt geselecteerd waar u Windows Vista wilt installeren, doet Setup zijn werk zonder dat u verder iets hoeft te doen. Het venster Windows installeren toont een voortgangsbalk, zodat u weet hoe ver het installatieproces is gevorderd. Nadat de installatie is voltooid, moet u wat elementaire informatie invullen voordat u zich voor de eerste keer kunt aanmelden: 1 Kies een gebruikersnaam en een afbeelding. De gebruikersaccount die u hier maakt, is lid van de groep Administrators. Hoewel u niet verplicht bent om een wachtwoord aan deze account toe te wijzen, raden we u dringend aan om dat wel te doen (zie figuur 2-6). 2 Typ een computernaam en kies een achtergrond voor het bureaublad. Het installatieprogramma suggereert een standaardnaam door het achtervoegsel -PC toe te voegen aan de gebruikersnaam die u tijdens de eerste stap hebt gemaakt. Het staat u vrij om een andere naam te kiezen (zie figuur 2-7). Nota bene De selecties voor gebruikersafbeeldingen en bureaubladachtergrond vormen maar een fractie van de beschikbare opties. De meeste mensen zullen uit een ruimer assortiment willen kiezen nadat ze zich voor de eerste keer hebben aangemeld.
Hoofdstuk 2
Oplettende lezers zullen ongetwijfeld opmerken dat er een optie in het lijstje ontbreekt. Helaas biedt het installatieprogramma niet de mogelijkheid om een bestaande schijfpartitie in te krimpen om niet-toegewezen ruimte te maken waar u een verse kopie van Windows Vista kunt installeren. Nadat u Windows Vista hebt geïnstalleerd, kunt u via Schijfbeheer een volume kleiner maken, maar als u dat vóór of tijdens de installatie wilt doen, zult u daarvoor een schijfbeheerprogramma van een andere leverancier moeten gebruiken.
32
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-6 Gegevens voor de administratoraccount invoeren
Figuur 2-7 De computer een naam geven
Windows Vista installeren
33
Hoofdstuk 2
3 Selecteer Automatische Update-instellingen. Voor de meeste gebruikers is de eerste optie (Aanbevolen instellingen gebruiken) de juiste (zie figuur 2-8) .
Figuur 2-8 De aanbevolen update-instellingen kiezen 4 Bekijk de datum- en tijdinstellingen. Nadat u uw tijdzone hebt geselecteerd, controleert u de datum en de tijd zorgvuldig. Onjuiste waarden in een van deze instellingen kunnen later tot complicaties leiden (zie figuur 2-9). 5 Selecteer een netwerklocatie. Deze instelling bepaalt de elementaire netwerk beveiliging, waaronder Firewallinstellingen en delingsopties. Op de meeste thuisnetwerken en kleine kantoornetwerken die via een router met internet zijn verbonden, kunt u veilig de optie Thuis of Werk selecteren. Klik op Openbaar als de computer direct op een kabelmodem of DSL-modem is aangesloten of als u via een inbelmodem met internet verbinding maakt (zie figuur 2-10). Nadat u de laatste stap in dit proces hebt voltooid, klikt u op Start om naar een aanmeldingsscherm over te schakelen.
Een vorige versie van Windows upgraden Om een upgrade van uw bestaande exemplaar van Windows uit te voeren, dient u een 32-bits versie van Windows XP te hebben met Service Pack 2. Ook dient u het station waarop Windows momenteel is geïnstalleerd te hebben geformatteerd met NTFS en niet met FAT32.
34
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-9 De datum en tijd instellen
Figuur 2-10 Netwerkinstellingen voor de locatie kiezen
Windows Vista installeren
35
Als u een 64-bits editie van Windows Vista wilt installeren, is upgraden niet mogelijk. Als u een bestaand exemplaar van Windows XP wilt vervangen door een Windows Vista-editie die niet onder de upgrademogelijkheden in tabel 2-2 wordt vermeld, moet u bovendien een schone installatie uitvoeren en daarna het hulpprogramma Windows Easy Transfer gebruiken om uw bestanden en instellingen van de oude naar de nieuwe computer te verhuizen.
Tabel 2-2 Ondersteunde paden voor upgrades Uw huidige besturingssysteem is
U kunt upgraden naar
Windows XP Home
Windows Vista Home Basic, Home Premium, Business, Ultimate
Windows XP Media Center Edition
Windows Vista Home Premium, Ultimate
Windows XP Professional
Windows Vista Business, Ultimate
Windows XP Tablet PC
Windows Vista Business, Ultimate
U begint met een upgrade op dezelfde computer door uw bestaande exemplaar van Windows XP te starten en de Windows Vista-dvd in het dvd-station te plaatsen. Start Setup vanuit het dialoogvenster Automatisch afspelen. Als het dialoogvenster Automatisch afspelen is uitgeschakeld, typt u d:\setup.exe (waarbij u de letter d door de letter van uw dvd-station vervangt) op een opdrachtregel (bijvoorbeeld in het dialoogvenster Uitvoeren). Klik in het dialoogvenster Windows installeren op Nu installeren. Met het upgradeproces zijn duidelijk minder stappen gemoeid dan met een schone installatie. Als u een actieve internetverbinding hebt, raden we u daarom dringend aan de standaardoptie te accepteren om de laatste updates voor de installatie te downloaden (zie figuur 2-11). Vervolgens wordt u gevraagd de productcode in te typen en een licentieovereenkomst te accepteren. (Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Een productcode invoeren als u wilt weten wat uw keuzemogelijkheden zijn.) Nadat u deze stappen hebt genomen, klikt u in het volgende dialoogvenster op Upgrade uitvoeren om met de installatie te beginnen (zie figuur 2-12). Alvorens met de feitelijke upgrade te beginnen, voert Setup een korte compatibiliteitstest uit, vergelijkbaar met wat de Windows Vista Upgrade Advisor doet. Als er tijdens deze test potentiële compatibiliteitsproblemen met software of hardware worden aangetroffen, ziet u een dialoogvenster Compatibiliteitsrapport, dat de problemen meldt en aanbevolen stappen suggereert om die problemen op te lossen. U kunt Setup op dat punt onderbreken en een programma of stuurprogramma deïnstalleren. Als u denkt dat het probleem geen invloed zal hebben op uw upgrade, klikt u op Volgende om verder te gaan.
Hoofdstuk 2
Ten slotte moet u over voldoende vrije hardeschijfruimte beschikken (meestal 11 tot 15 GB) om de nieuwe installatie van Windows Vista te herbergen. De precieze beschikbare upgradepaden worden vermeld in tabel 2-2.
36
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-11 De nieuwste updates downloaden
Figuur 2-12 Beginnen met de installatie Een upgrade vanuit Windows XP neemt aanzienlijk meer tijd in beslag dan een schone installatie. De instellingen en stuurprogramma’s van uw bestaande installatie worden verzameld, de bestaande Windows-versie en de mappen Program Files en Documents and Settings worden naar een nieuwe map verplaatst, er wordt een schone installatie uitgevoerd met een vooraf gebouwd imagebestand, de zojuist vergaarde instellingen en stuurprogramma’s worden naar de nieuwe kopie van Windows Vista overgebracht, de gebruikersgegevens worden naar de juiste locaties in de nieuwe gebruikersprofielen verplaatst en ten slotte wordt Windows Vista opnieuw gestart. Dat speelt zich allemaal
Windows Vista installeren
37
)
$WINDOWS.~BT. Deze map bevat de minimale kopie van Windows Vista die erop toeziet dat het nieuwe besturingssysteem wordt ingesteld en bestanden en instellingen worden overgebracht.
)
$UPGRADE.~OS. Setup verzamelt instellingen voor het besturingssysteem en bewaart ze in deze tijdelijke map om ze na afloop van de installatie op Windows Vista te kunnen toepassen.
)
$WINDOWS.~LS. Deze map bevat het grote imagebestand (in Windows Image formaat) en tijdelijke bestanden die tijdens de upgrade worden gebruikt.
)
$INPLACE.~TR. Gebruikers- en computerspecifieke instellingen worden hier tijdelijk opgeslagen nadat ze tijdens de eerste fase van de upgrade zijn verzameld.
)
$WINDOWS.~Q. Deze map bevat de oorspronkelijke Windows-installatie.
Als de installatie om de een of andere reden mislukt, wordt deze automatisch ongedaan gemaakt; de zojuist geïnstalleerde image wordt verwijderd en de oorspronkelijke Windows-installatie wordt vanuit zijn opgeslagen locatie weer hersteld. Na een geslaagde upgrade worden de meeste van deze tijdelijke mappen verwijderd. De mappen $INPLACE.~TR en $WINDOWS.~Q worden bewaard, zodat u bestanden en instellingen kunt ophalen die de verhuizing niet goed doorstonden.
Upgraden vanuit een andere Windows Vista-editie De elementaire procedure om vanuit een editie van Windows Vista naar een andere editie te upgraden, lijkt sterk op een upgrade vanuit Windows XP. Als u over een Windows Vista-dvd en een nieuwe productcode beschikt, kunt u Setup starten en dezelfde procedure volgen die we in de vorige paragraaf hebben beschreven. Op het scherm Welke type installatie wenst u? kiest u de optie Upgrade. Let op, want niet alle upgrades van Windows Vista naar Windows Vista worden ondersteund. Vanuit Home Basic kunt u uitsluitend upgraden naar Home Premium of Ultimate, en vanuit Business of Home
Opschonen na een upgrade Nadat u de upgrade hebt voltooid en tot uw tevredenheid hebt geconstateerd dat alle gegevensbestanden intact zijn en alle instellingen keurig zijn verhuisd, kunt u de brokken opruimen die het upgradeproces heeft achtergelaten. Het hulpprogramma Schijfopruiming biedt de snelste en veiligste manier om dit te doen. Selecteer de optie Bestanden van Windows Upgrade en klik op OK. Als u Windows Vista hebt geïnstalleerd op dezelfde partitie als de bestaande kopie van Windows, kies dan de optie Vorige installatie(s) van Windows, die de map Windows. old en zijn inhoud verwijdert. Zie de paragraaf over schijfopruiming in hoofdstuk 20 als u wilt weten hoe u deze optie gebruikt.
Hoofdstuk 2
af zonder dat u er iets voor hoeft te doen. Tijdens de upgrade maakt Setup de volgende tijdelijk verborgen mappen in de root van uw systeemstation:
38
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Premium kunt u upgraden naar Ultimate. U kunt echter niet upgraden van Home Basic naar Business. De enige manier om Home Premium te vervangen door Business (of omgekeerd) is door een nieuwe licentie aan te schaffen, een schone installatie uit te voeren en uw bestanden en instellingen via Windows Easy Transfer over te brengen.
Hoofdstuk 2
Als u al met een Windows Vista-editie werkt die een van de upgradescenario’s ondersteunt die in tabel 2-2 worden vermeld, kunt u profiteren van een nieuwe functie die u in staat stelt om upgraderechten aan te schaffen zonder voor een volledige kopie van uw nieuwe editie te moeten betalen. Deze functie heet Windows Anytime Upgrade en is alleen beschikbaar in edities die u kunt upgraden. De functie is niet beschikbar op een computer die Windows Vista Ultimate uitvoert. Een koppeling naar deze functie vindt u onder Extra’s en Upgrades in het menu Alle programma’s. U kunt Windows Anytime Upgrade ook bereiken vanuit het bovenste gedeelte van het Introductiecentrum of door aan de bovenzijde van het dialoogvenster Systeem in Configuratiescherm op de link Windows Vista upgraden te klikken (zie figuur 2-13).
Figuur 2-13 Een update naar Windows Vista Home Premium uitvoeren Na de start van Windows Anytime Upgrade belandt u op een pagina waar de mogelijkheden worden vermeld die voor uw editie beschikbaar zijn. Windows Anytime Upgrade biedt de mogelijkheid om een krachtiger editie van Windows Vista te kiezen zonder dat u voor een volledig nieuwe licentie hoeft te betalen. Als u een Anytime Upgrade wilt uitvoeren, schaft u de upgradelicentie bij een online leverancier aan. Nadat u de transactie hebt voltooid, downloadt u de productcode voor de nieuwe editie. Met die code kunt u de upgrade uitvoeren met uw bestaande Windows
Windows Vista installeren
39
Vista-installatiemedium. Als u het oorspronkelijke installatiemedium niet kunt vinden, kunt u een Windows Vista-dvd als onderdeel van het upgradeproces laten opsturen, waarbij u wel de verzend- en administratiekosten betaalt.
Als er op uw computer al een 32-bits versie van Windows is geïnstalleerd en u minstens twee schijfpartities hebt gedefinieerd, kunt u een schone kopie van Windows Vista installeren zonder uw bestaande Windows-installatie aan te tasten. Tijdens het opstarten kiest u uw Windows-versie in een opstartmenu. Hoewel dit meestal een dual-boot-
Welke stationsletters gebruikt uw schone installatie van Windows Vista? Dat hangt af van hoe u Windows Vista installeert. Als u momenteel over een werkende kopie van een willekeurige Windows-versie op station C beschikt en u een schone kopie van Windows Vista installeert, worden de stationsletters volgens het volgende principe toegewezen: )
Als u het installatieproces vanaf het Windows Vista-medium start en u een andere partitie kiest dan de partitie die momenteel uw huidige besturingssysteem bevat, zal de nieuwe installatie de stationsletter C gebruiken wanneer u opstart. Het volume dat de andere Windows-installatie bevat, krijgt de eerstvolgende beschikbare stationsletter. Wanneer u de vorige Windows-installatie in het opstartmenu kiest, krijgt deze de stationsletter C en krijgt uw nieuwe Windows Vista-installatie de eerstvolgende beschikbare stationsletter toegewezen. In deze configuratie kunt u er zeker van zijn dat uw huidige besturingssysteem zich altijd op het C-station bevindt, maar dat de stationsletters die aan de volumes die u voor gegevens gebruikt, op onverwachte manieren kunnen veranderen.
)
Als u het installatieproces begint vanuit uw huidige Windows-versie en u de optie Aangepast (Geavanceerd) kiest om een schone installatie uit te voeren op een andere partitie dan de partitie die momenteel in gebruik is, gebruikt de nieuwe installatie de eerstvolgende beschikbare stationsletter. De volumes blijven dezelfde stationsletters houden, ongeacht welke Windows-versie u tijdens het opstarten selecteert.
Geen van beide opties biedt speciale voordelen. Als u er zeker van wilt zijn dat alle systeembestanden en programmabestanden zich altijd op het C-station bevinden, kies dan de eerstgenoemde optie. Als u liever stationsletters wilt gebruiken om bij te houden welke Windows-versie op een bepaald moment wordt uitgevoerd, zult de aan de tweede optie de voorkeur geven. Beide configuraties dienen echter betrouwbaar te werken met elke combinatie van software, hardware en instellingen.
Hoofdstuk 2
Windows Vista installeren op een computer met andere versies van Windows
40
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
systeem wordt genoemd, is het eerder een multi-bootconfiguratie, omdat u meerdere exemplaren van Windows kunt installeren. De mogelijkheid om uw besturingssysteem tijdens het opstarten te kunnen kiezen, is handig als u een programma of apparaat hebt dat onder Windows Vista simpelweg niet werkt. Als u dat programma of apparaat moet gebruiken, kunt u zonder veel moeite naar uw oude Windows-versie opstarten. Deze mogelijkheid is ook nuttig voor softwareontwikkelaars die in staat moeten zijn om te testen hoe hun programma’s onder verschillende besturingssystemen werken. Hoofdstuk 2
Voor ervaren Windows-gebruikers kan de installatie van een tweede kopie van Windows Vista op een aparte partitie ook handig zijn als een manier om met een potentieel problematisch programma of stuurprogramma te experimenteren zonder een werkend systeem in gevaar te brengen. Nadat u de tweede, schone versie van Windows Vista hebt geïnstalleerd, ziet u een extra item in het opstartmenu dat met uw nieuwe installatie overeenkomt. (De als laatste geïnstalleerde versie is de standaardmenukeuze die automatisch wordt uitgevoerd nadat er dertig seconden zijn verstreken en u geen keuze hebt gemaakt.) Experimenteer met het programma of het stuurprogramma en ga na hoe goed het werkt. Als u er na grondig testen van overtuigd bent dat het programma veilig kan worden gebruikt, kunt u het toevoegen aan de Windows Vistainstallatie die u dagelijks gebruikt. Om Windows Vista toe te voegen aan een systeem waarop al een bestaande versie van Windows is geïnstalleerd, moet u eerst nagaan of u een andere partitie (of ongeformatteerde hardeschijfruimte) beschikbaar hebt dan de partitie die de systeembestanden van uw huidige Windows-versie bevat. De partitie kan een afzonderlijke partitie op hetzelfde fysieke station zijn, maar mag zich ook op een andere harde schijf bevinden. Als uw systeem een enkele harde schijf bevat met een enkele partitie die als C-station wordt gebruikt, kunt u geen multi-bootsystemen maken, tenzij u een nieuw station toevoegt of softwaregereedschappen gebruikt om de bestaande partitie kleiner te maken en van de vrijgekomen ruimte een nieuwe partitie te maken. De functie Schijfbeheer van Windows Vista Disk (Diskmgmt. msc) kan partities kleiner maken op een systeem dat onder een oudere versie van Windows draait. De nieuwe partitie hoeft niet per se leeg te zijn; hij mag alleen geen sys teembestanden van een andere Windows-installatie bevatten. Start Setup, kies de optie Aangepast (geavanceerd) en selecteer het station en de partitie die u voor de nieuwe installatie wilt gebruiken. Het programma Setup voegt het zojuist geïnstalleerde systeem automatisch toe aan de Boot Configuration Data-store. En hoe bewerkt en configureert u de Boot Configuration Data-store? Vreemd genoeg is het enige officiële gereedschap een opdrachtregelhulpprogramma met de naam Bcdedit. Bcdedit is geen interactief programma; u voert taken uit door switches en parameters op de opdrachtregel te typen. Als u alle mogelijkheden van dit hulpprogramma wilt weten, opent u een opdrachtregelvenster (via de optie Als administrator uitvoeren) en typt u Bcdedit -?.
Windows Vista installeren
41
Het opstartproces van Windows Vista
Het opstartproces in Windows Vista begint wanneer de computer zijn poweron self test (POST) uitvoert, gevolgd door een POST van elke adapterkaart (bijvoorbeeld een geavanceerde opslagadapter of een videokaart) die over een BIOS beschikt. Het systeem-BIOS leest vervolgens het master boot record (MBR), oftewel de eerste fysieke sector op de harde schijf die als opstart apparaat is gedefinieerd, en geeft de controle over aan de code in het MBR, dat door de Windows Vista Setup is gemaakt. Dit is het moment waarop Windows het opstartproces overneemt. Daarna gebeurt het volgende: 1 Het MBR leest de opstartsector (de eerste sector van de actieve partitie), die code bevat die het programma Bootmgr.exe oftewel de Windows Boot Manager start. 2 De Windows Boot Manager leest de inhoud van de Boot Configuration Datastore, die configuratie-informatie bevat over alle besturingssystemen die op de computer zijn ge nstalleerd. Deze gegevens worden gebruikt om het opstartmenu samen te stellen en weer te geven. 3 Wanneer u in het opstartmenu een keuze maakt, stelt u een van de volgende processen in werking: )
Als u Windows Vista selecteert, start de Windows Boot Manager de OS loader (Winload.exe) vanuit de map %SystemRoot%\System32 van die installatie.
)
Als u de optie kiest waarmee u Windows Vista uit zijn winterslaap wekt, laadt de Windows Boot Manager Winresume.exe en wordt de vorige omgeving hersteld.
)
Als u de optie Vroegere versie van Windows in het opstartmenu kiest, zoekt de Boot Manager het volume op dat het vroegere besturingssys teem bevat, waarna de OS-loader Ntldr.exe wordt geladen en zo nodig een nieuw opstartmenu wordt getoond, dat uit het Boot.ini-bestand op dat volume werd opgehaald.
Windows Vista begint met het laden van zijn kernbestanden Ntoskrnl.exe en Hal.dll, leest instellingen uit het register en laadt stuurprogramma’s. Die fase wordt gevolgd door activiteiten van de Windows Session Manager, Smss. exe, die de Windows-opstarttoepassing Wininit.exe start, die op zijn beurt de Lokale beveiligingsautoriteit Lsass.exe en serviceprocessen (Services.exe) start, waarna u zich kunt aanmelden. Door te weten hoe het opstartproces verloopt zult u gemakkelijker problemen kunnen opsporen die zich tijdens het opstarten kunnen voordoen. Lees hoofdstuk 24 voor meer informatie.
Hoofdstuk 2
Als u in vorige versies (waaronder Windows XP) met multi-bootsystemen hebt gewerkt, moet u weten hoe fundamentele wijzigingen in de Windows Vistabootloader het beheren van meerdere besturingssystemen veranderen. De oude bestanden Ntldr en Boot.ini worden niet meer gebruikt om Windows Vista uit te voeren (hoewel ze een secundaire rol spelen wanneer u Windows XP, Windows 2000 of Windows Server 2003 in een multi-bootconfiguratie met Windows Vista gebruikt).
42
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Voor dagelijks gebruik zijn de meeste Bcdedit-opties overbodig. De enige optie die we feitelijk tijdens de hele ontwikkelingscyclus van Windows Vista gebruikten, was de opdracht om de tekst van alle items in het opstartmenu te wijzigen. Standaard voegt Setup het algemene item Microsoft Windows Vista aan elke installatie toe. Als u een dualbootsysteem instelt met Windows Vista Home Premium en Windows Vista Business, zult u het verschil tussen de twee niet kunnen aangeven, omdat de menutekst in beide bestandssystemen dezelfde is. Ga als volgt te werk om het menu wat informatiever te maken: Hoofdstuk 2
1 Start de computer en kies een van de twee opties in het opstartmenu. Noteer na afloop van de opstartprocedure welk besturingssysteem actief is. 2 Klik op Start, typ cmd in het vak Zoeken en druk op Ctrl+Shift+Enter. Klik in het controlevenster van Gebruikersaccount op Doorgaan om een opdrachtpromptvenster met verhoogde privileges te openen. 3 Typ de volgende opdracht: bcdedit /set description “hier komt uw menubeschrij ving” (waarbij u tussen de aanhalingstekens uw menutekst plaatst en u niet moet vergeten om de aanhalingstekens toe te voegen). Druk op Enter.
Gebruik virtuele computers in plaats van met multi-bootmenu’s te hannesen Het is in principe mogelijk om erg uitgebreide multi-bootmenu’s te maken om elke versie van Windows van de afgelopen tien jaar te kunnen opstarten. Maar tenzij u in een laboratorium werkt waar hardware wordt getest, is er geen goede reden om dat te doen. Een veel eenvoudiger en soepeler alternatief is virtualisatiesoftware gebruiken om meerdere versies van Windows te draaien op virtuele hardware die de besturingssysteemomgeving getrouw nabootst. Tijdens het schrijven van dit boek installeerden we Windows Vista op virtuele computers om details te bekijken van diverse cruciale taken en processen die op fysieke hardware niet gemakkelijk gedocumenteerd kunnen worden. Op die manier bespaarden we ons veel tijd die we anders hadden moeten besteden aan het instellen en herstellen van fysieke hardware. Microsoft Virtual PC 2007 (www.vista-io.com/0206) loopt op alle edities van Windows Vista. Virtual Server 2005 R2 (www.vista-io.com/0205) biedt dezelfde mogelijkheden in een pakket dat bedoeld is om op website Server 2003 te draaien. VMWare (www.vmware.com) biedt eveneens uitstekende virtualisatiesoftware voor gebruik op Windows-desktopcomputers en -servers. Met een van deze softwarepakketten kunt u zelfs antieke Windows-versies installeren. Een back-up maken van een computerconfiguratie en deze herstellen is net zo gemakkelijk als een bestand kopiëren. Juridisch gezien hebt u een licentie nodig voor elk besturingssysteem dat u op een virtuele computer installeert. Als u een licentie hebt om Windows voor evaluatiedoeleinden te gebruiken, is dat mooi meegenomen.
Windows Vista installeren
43
4 Start de computer opnieuw. U ziet dan dat de menubeschrijving die u zojuist hebt ingevoerd, in het menu wordt weergegeven. Selecteer de andere menuoptie.
Er zijn nog enkele opstartopties beschikbaar in het dialoogvenster Opstart- en Herstelinstellingen. (Kies achtereenvolgens Start, Configuratiescherm, Systeem en onderhoud, Systeem en klik in het deelvenster Taken op Geavanceerde systeeminstellingen. Klik op de knop Instellingen onder de kop Opstart- en herstelinstellingen.) U kunt het standaardbesturingssysteem selecteren (en op dat moment bewijst de beschrijvende menukeuze zijn waarde) en aangeven hoe lang u de lijst van besturingssystemen op het scherm wilt weergeven. De standaardinstelling is 30 seconden, maar wij stellen deze waarde meestal in op niet meer dan 10 seconden. (U kunt elk willekeurig geheel getal tussen 1 en 99 kiezen.) Wis het selectievakje aan de linkerzijde of typ 0 als u het opstartmenu op een automatische start van het standaardbesturingssysteem wilt instellen. Deze opties schrijven de gegevens direct naar het de opstartconfiguratiebestand.
Figuur 2-14 Opstart- en herstelinstellingen De syntaxis van de opdracht Bcdedit is lastig, en dan drukken we het nog voorzichtig uit. Omdat u Bcdedit zelden of nooit zult gebruiken, is het ook niet de moeite waard om de schrijfwijze uit het hoofd te leren. Deze argumenten pleiten sterk voor het gebruik van een grafische editor om de BCD-store te bewerken. VistaBoot Pro (www.vistaio.com/207) krijgt een consistent hoge waardering en biedt de mogelijkheid om de Vista boot loader te repareren of te deïnstalleren en terug te keren naar de opstartprocedure vanaf de boot loader van het oude besturingssysteem (Ntldr.exe).
Hoofdstuk 2
5 Herhaal de stappen 2 en 3 en voeg wederom een menubeschrijving toe die de algemene tekst moet vervangen en deze installatie van de andere installatie onderscheidt.
44
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Probleem U hebt een andere Windows-versie ge nstalleerd en nu ziet u Windows Vista niet meer in het opstartmenu
Hoofdstuk 2
Steeds wanneer u een versie van Windows installeert, herschrijft die versie de MBR om zijn eigen opstartlaadprogramma op te roepen. Als u Windows Vista als tweede besturingssysteem installeert op een pc waar Windows XP al is ge nstalleerd, incorporeert het Windows Vista-opstartmenu de opties van het oudere opstartmenu. Maar als u een nieuwe kopie van Windows XP installeert op een systeem dat al met Windows Vista werkt, overschrijft u het MBR met een MBR dat de boot loader van Windows Vista niet herkent. U kunt de schade repareren door een opdrachtpromptvenster in het oude besturingssysteem te openen en de volgende opdracht vanaf de Windows Vista-dvd uit te voeren (waarbij u de hier vermelde ‹d› door de stationsletter van uw station vervangt): ‹d›:\Boot\Bootsect.exe -NT60 All Als u daarna opstart, dient u het Windows Vista-menu te zien. Om het menuitem van uw vroegere versie van Windows te herstellen, opent u een opdrachtpromptvenster met verhoogde privileges en typt u de volgende opdracht: Bcdedit -create (ntldr) -d “hier komt uw menubeschrijving” Vervang de tekst tussen de aanhalingstekens door uw beschrijving van het opstartmenu-item. De volgende keer dat u de computer start, moet het menu eruitzien zoals u bedoelt.
Hoe kunt u Windows Vista van een dual-bootsysteem verwijderen en de Windows XP bootloader weer herstellen? Typ de volgende opdracht op een opdrachtpromptregel: ‹d›:\Boot\Bootsect.exe -NT52 All U kunt nu alle systeembestanden verwijderen van het volume met de Windows Vistainstallatie die u niet langer meer wilt gebruiken. Voor een nog effectievere verwijdering kunt u Schijfbeheer in Windows XP gebruiken om het station opnieuw te formatteren en met een schone lei te beginnen.
Windows Vista activeren en valideren Windows Vista bevat een groep functies om piraterij en geknoei tegen te gaan. Micro soft noemt deze groep functies het Software Protection Platform (SPP). De elementaire eisen zijn dezelfde als die bij Windows XP werden gebruikt, maar met een paar extra’s. De technologische mechanismen in SPP zijn in wezen mechanismen om de Windows Vista-licentieovereenkomst af te dwingen. Tijdens de installatie stemt u met die overeenkomst in. Wij zijn geen juristen, dus zullen we geen poging wagen om deze licentieovereenkomst te interpreteren. We raden u wel aan om de overeenkomst te lezen.
Windows Vista activeren en valideren
45
In elk geval bevat het document minder juridisch jargon dan zijn voorgangers. In dit hoofdstukgedeelte zullen we uitleggen hoe de technologische mechanismen in SPP van invloed zijn op uw omgang met Windows Vista.
Net als in vorige Windows-versies is de productcode een alfanumerieke waarde van 25 lettertekens die uw licentie van Windows uniek identificeert. Er zijn echter twee opmerkelijke verschillen tussen deze stap en het equivalente proces in Windows XP: )
Uw productcode is het identificatienummer van uw editie van Windows Vista. De Windows Vista-dvd die u bij een computerzaak aanschaft, bevat vier edities van Windows Vista, te weten Home Basic, Home Premium, Business en Ultimate. De productcode ontgrendelt de editie die u hebt aangeschaft. Als u een geldige productcode in dit dialoogvenster invoert en op Volgende klikt, installeert het installatieprogramma de editie die overeenkomt met de productcode (zie figuur 2-15).
)
U hoeft geen productcode in te voeren om Windows Vista te installeren. Als u het productcodeveld leeg laat en op Volgende klikt, vraagt het installatieprogramma of u een productcode wilt invoeren. U kunt desgewenst gewoon op Nee klikken (zie figuur 2-16).
Figuur 2-15 De productcode invoeren U kunt elke gewenste editie van Windows Vista in deze lijst selecteren, de installatie voltooien en het geïnstalleerde exemplaar van Windows Vista zonder beperkingen dertig dagen lang gebruiken. Voor het eind van die periode van dertig dagen moet u een geldige productcode invoeren en uw exemplaar activeren zoals in de volgende paragraaf wordt beschreven. Als u deze stappen niet met succes kunt voltooien, schakelt uw
Hoofdstuk 2
Een productcode invoeren
46
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
exemplaar van Windows over naar de verminderde functionaliteitsmodus, zoals verderop wordt beschreven.
Hoofdstuk 2
Figuur 2-16 De editie van Windows die u hebt gekocht selecteren
Een aangeschaft exemplaar van Windows activeren Net als bij Windows XP het geval was, moet u Windows Vista binnen dertig dagen activeren, hetzij door via internet met een activatieserver van Microsoft verbinding te maken, hetzij door kostenvrij op te bellen naar een interactief telefonisch activatiesys teem. Het activatiemechanisme is bedoeld om licentiebeperkingen af te dwingen door kopiëren, de gebruikelijkste vorm van softwarepiraterij, te voorkomen. In het algemeen geeft een Windows Vista-licentie u het recht om het besturingssysteem op één computer te installeren. Als u dezelfde productcode op een tweede (of derde of vierde) systeem gebruikt, zult u niet in staat zijn om de software automatisch te activeren. Op het installatiescherm waar u de productcode invoert, is het selectievakje bij Windows automatisch activeren wanneer ik online ben standaard geactiveerd. Als u deze optie geselecteerd laat, zal Windows drie dagen na de installatie contact opnemen met de activatieservers en het activatieproces voor u voltooien. U kunt de activatiestatus van het systeem te allen tijde controleren door naar het dialoogvenster Systeem te gaan. (Klik op Start, klik met de rechtermuisknop op Computer en kies Eigenschappen.) In het groepsvak Windows activeren, aan de onderzijde van dit dialoogvenster, ziet u het aantal dagen dat uw proefperiode nog duurt. Verder ziet u koppelingen waar u op kunt klikken om uw productcode met de hand te activeren of te wijzigen. Als de proefperiode van dertig dagen is verstreken en u uw exemplaar van Windows Vista niet met succes hebt geactiveerd, krijgt u hiervan een melding in een dialoogvenster. Klik op Windows online activeren om het activatieproces via internet te starten. Als u
Windows Vista activeren en valideren
47
Hoofdstuk 2
het veld Productcode leeg hebt gelaten toen u Windows Vista installeerde, wordt u nu gevraagd om een geldige productcode in te voeren voordat u de activatie kunt voltooien (zie figuur 2-17).
Figuur 2-17 Dit venster verschijnt zodra de activeringsperiode is verlopen In de meeste gevallen neemt het activatieproces via internet niet meer dan een paar seconden in beslag. Als u de telefoon gebruikt, duurt het proces langer, omdat u dan een identificatiesleutel van 50 lettertekens moet verstrekken (hetzij via de telefoontoetsen hetzij door de sleutel aan een medewerker van de klantenservice mee te delen) en vervolgens een uit 42 lettertekens bestaande bevestigings-ID moet intoetsen (of inspreken) (zie figuur 2-18). Het activatieproces is volledig anoniem en verlangt geen privé-informatie van u. De keuze uw exemplaar van Windows Vista te registeren, staat daar geheel los van (en is optioneel). U mag Windows Vista een onbeperkt aantal keren op dezelfde hardware installeren. Tijdens het activatieproces brengt Windows Vista een hashed bestand over dat als een ‘vingerafdruk’ van belangrijke onderdelen van uw systeem fungeert. Als u Windows Vista probeert te activeren met dezelfde productcode die u al eerder hebt gebruikt, berekent de activatieserver een nieuwe vingerafdruk, waarna de vingerafdruk wordt vergeleken met de vingerafdruk die in de serverdatabase is opgeslagen. Als u Windows Vista op de oorspronkelijke hardware opnieuw installeert, zullen de vingerafdrukken overeenkomen en zal de activatie automatisch plaatsvinden.
48
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-18 Telefonisch activeren is ingewikkelder dan activeren via internet Net als bij eerdere versies van Windows is het activatieproces bedoeld om pogingen tegen te gaan om een geactiveerde versie van Windows te klonen en op een andere computer te installeren. Wat gebeurt er bij een upgrade van de hardware in uw computer? Wanneer u uw exemplaar van Windows Vista activeert, wordt een kopie van de hardwarevingerafdruk op uw harde schijf opgeslagen en bij elke start van de computer gecontroleerd. Als u de systeemhardware aanzienlijk hebt gewijzigd, zal u worden gevraagd om uw exemplaar van Windows Vista opnieuw te activeren. Aangezien het activatiemechanisme per abuis aanneemt dat u uw exemplaar van Windows Vista op een
Haast u niet om uw exemplaar te activeren Als u een aangeschaft exemplaar van Windows Vista installeert, wacht Windows Vista gewoonlijk drie dagen alvorens het product automatisch te activeren. We raden u aan om het selectievakje bij Windows automatisch activeren als ik online ben te wissen wanneer u de productcode invoert. U hebt dan dertig dagen de tijd om te controleren of Windows Vista goed met uw hardware en de hele computer overweg kan, en u bent niet verplicht om een hardwareapparaat of de hele computer te vervangen. Zodra u zeker weet dat Windows Vista volledig met uw hardware compatibel is, opent u het dialoogvenster Systeem en kiest u de handmatige activatieoptie.
Windows Vista activeren en valideren
49
Activeringseisen voor OEM-exemplaren Als u een nieuwe computer aanschaft van een Original Equipment Manufacturer (OEM) waarop Windows Vista al is geïnstalleerd, is er een andere licentieprocedure en verschillen de activatieregels. Om de zaken nog wat verwarrender te maken, zijn niet alle OEM’s gelijk, maar in twee klassen onderverdeeld: )
Grote systeembouwers (door Microsoft ‘multinational’ of ‘royalty’ OEM’s genoemd) mogen Windows installeren en vooraf activeren met behulp van een technologie die System Locked Preinstallation (SLP) wordt genoemd. Het vooraf geïnstalleerde exemplaar van Windows (inclusief de herstel-cd) bevat configuratiebestanden die naar specifieke informatie in het systeem-BIOS zoeken. Zolang het BIOS overeenkomt, is activatie niet nodig. Wanneer u een nieuwe computer bij een van deze grote bedrijven aanschaft, is er een sticker met een unieke productcode op de behuizing geplakt, maar die code wordt niet gebruikt om Windows Vista te activeren. In plaats daarvan gebruikt de OEM één mastercode om een groot aantal computers te activeren. Als u Windows Vista opnieuw moet installeren, kunt u de herstel-cd gebruiken die de fabrikant heeft meegeleverd; u wordt niet naar een productcode gevraagd en activatie is niet nodig zolang u de SLP-cd op dezelfde computer (of een computer met dezelfde moederbord/BIOS-combinatie) start.
Een productcode herstellen Wanneer u een aangeschaft exemplaar van Windows Vista installeert, bergt u de productcode weg en ziet u die waarschijnlijk nooit meer. Maar misschien hebt u de productcode op een bepaald moment nodig. Als u Windows Vista thuis of op kantoor op meerdere computers hebt geïnstalleerd, weet u op een gegeven moment niet meer welke productcode bij welke computer hoort, wat verwarring en heisa oplevert als u Windows Vista opnieuw moet installeren of als u een computer afdankt en u het exemplaar van Windows naar een nieuwe computer wilt overbrengen. Om erachter te komen welke productcode op een bepaalde computer in gebruik is, kunnen we een schitterend freeware hulpprogramma met de naam Keyfinder (www.vista-io.com/0204) van harte aanbevelen. Deze toepassing toont de productcodes die werden gebruikt om een willekeurige versie van Windows of Microsoft Office op een computer te installeren.
Hoofdstuk 2
tweede computer hebt proberen te installeren, zal activatie via internet niet werken. In dit geval zult u met een medewerker van de klantenservice moeten spreken en met de hand een nieuwe activatiecode moeten invoeren. Voor Windows XP publiceerde Microsoft een uitvoerige beschrijving van de gehanteerde algoritme om te bepalen of hardwarewijzigingen significant genoeg waren om opnieuw activatie te verlangen. Bij Windows Vista heeft Microsoft ervoor gekozen om die details niet te publiceren. Het bedrijf heeft wel gesuggereerd dat u verplicht bent om uw exemplaar van Windows Vista opnieuw te activeren als u het moederbord of de harde schijf vervangt.
50
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
)
Hoofdstuk 2
Ook kleinere pc-producenten kunnen Windows Vista vooraf installeren. Deze OEMexemplaren worden System Builder-kopieën genoemd en verlangen wel activatie. De regels van het System Builder-programma vereisen dat de pc-producent Windows met een specifiek gereedschap vooraf installeert, zodat u een licentieovereenkomst accepteert en de software activeert als u de pc voor het eerst inschakelt. Bovendien is de producent verplicht om de klant het Windows Vista-medium (meestal een dvd) te leveren en een productcodesticker op de behuizing van de pc te plakken. Als u Windows op deze computer opnieuw moet installeren, moet u de productcode invoeren en het product opnieuw activeren.
De licentieovereenkomst voor een aangeschaft exemplaar van Windows Vista staat u toe om Windows Vista naar een andere computer over te brengen, mits u het besturingssysteem volledig verwijdert van de computer waarop het was geïnstalleerd. Een OEM-kopie is daarentegen gebonden aan de computer waarop de kopie oorspronkelijk is geïnstalleerd. U mag een OEM-exemplaar van Windows Vista een onbeperkt aantal keren op dezelfde computer installeren. De licentieovereenkomst verbiedt echter dat u dat exemplaar van Windows naar een andere computer overbrengt.
Productactivatie en bedrijfslicenties Bedrijven die grote aantallen licenties aanschaffen via een VL-programma (Microsoft Volume Licensing), ontvangen VL-media en productcodes waarvoor weer andere activatieregels gelden dan voor aangeschafte exemplaren of OEM-kopieën. Bij een volumelicentieovereenkomst moet elke computer met een exemplaar van Windows Vista een geldige licentie hebben en moet Windows Vista zijn geactiveerd. Onder de nieuwe activatieprocedures voor Windows Vista kunnen bedrijven productcodes aanschaffen die meerdere malen activeren toestaan, of ze kunnen van productcodeservers gebruik maken om computers binnen hun bedrijf te activeren. Als u meer wilt weten over volumelicentieprogramma’s voor Windows en andere software van Microsoft, verwijzen we u naar de startpagina van de Microsoft Volume Licensing op www.microsoft.com/licensing.
Productvalidatie Nadat u uw exemplaar van Windows Vista met succes hebt geactiveerd, bent u nog steeds het doelwit van periodieke antipiraterijcontroles van Microsoft. Dit proces, validatie genoemd, gaat na of er met uw exemplaar van Windows Vista is geknoeid om activatie te omzeilen. Het stelt Microsoft ook in staat om het activatieproces voor een computer ongedaan te maken wanneer Microsoft ontdekt dat de productcode is gestolen of een volumelicentieovereenkomst schendt. Validatie kan twee vormen aannemen: een intern gereedschap dat voortdurend licentie- en activatiebestanden verifieert om te controleren of er niet mee is geknoeid, en een online gereedschap dat toegang tot sommige downloads en updates beperkt.
Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer
51
In Microsoft-jargon is een systeem dat een validatiecontrole niet met goed gevolg heeft doorstaan, geen ‘integer’ systeem meer. Op het bureaublad ziet u een melding, evenals wanneer u functies probeert te benutten die niet meer zijn toegestaan. Na het mislukken van de validatie hebt u dertig dagen de tijd om opnieuw te activeren en te valideren. Na die proefperiode schakelt Windows over naar een modus van verminderde functionaliteit, waarin uw mogelijkheden om Windows te gebruiken drastisch beperkt zijn. U hebt geen menu Start, bureaubladpictogrammen zijn verborgen en de bureaubladachtergrond is egaal zwart. U kunt Internet Explorer een uur lang gebruiken, waarna het systeem u afmeldt zonder te waarschuwen. Dit klinkt onprettig, en dat is het ook. Er worden dialoogvensters weergegeven nadat Windows naar de verminderde functionaliteitsmodus is overgeschakeld, waarin u Windows kunt activeren of een productcode online kunt aanschaffen als u van mening bent dat het mislukken van de validatie of activatie onterecht is. In dat geval kunt u na de eerste waarschuwing beter zo snel mogelijk contact opnemen met Microsoft dan te wachten tot de proefperiode van dertig dagen is verstreken.
Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer Bij een upgrade naar Windows Vista op een bestaande computer zullen al uw gegevens en de meeste programma’s de overgang overleven. Maar wat doet u met uw gegevens en instellingen als u een nieuwe computer aanschaft of tot een schone installatie op het bestaande systeem besluit? In Windows Vista kunt u het hulpprogramma Windows Easy Transfer gebruiken om het merendeel van dat karwei af te handelen. Met behulp van dit hulpprogramma, de opvolger van de wizard Bestanden en instellingen overbrengen van Windows XP, brengt u instellingen en bestanden van uw oude computer over naar de nieuwe computer (of van uw oudere Windows-installatie naar de schone installatie). Hoewel de wizard beperkingen heeft, is hij heel flexibel en biedt hij een indrukwekkend aantal aanpassingsmogelijkheden. U kunt bestanden en instellingen overbrengen vanuit Windows XP en elke versie van Windows Vista, behalve de Starter Edition, alsmede bestanden (maar geen instellingen) van Windows 2000. Windows Easy Transfer is eenvoudig in het gebruik, maar dit hulpprogramma beschrijven is een heel ander verhaal. De mogelijkheden zijn namelijk legio. Dus in plaats van elke stap te beschrijven, zullen we de grote lijnen uitduiden en erop vertrouwen dat u uw weg door de doolhof zult weten te vinden.
Hoofdstuk 2
Als uw systeem de validatie niet doorstaat, zullen enkele belangrijke functies niet meer werken, waaronder de Windows Vista Aero-interface, ReadyBoost en Windows Defender. Updates van Windows zijn eveneens niet meer beschikbaar, met uitzondering van kritieke beveiligingsupdates die via Automatische updates plaatsvinden.
52
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Nota bene U kunt bestanden en instellingen overbrengen van een 32-bits versie van Windows naar een 64-bits versie, maar niet omgekeerd. Evenmin kunt u Windows Easy Transfer gebruiken om bestanden of instellingen van een 64-bits versie van Windows naar een 32-bits versie te kopiëren.
Hoofdstuk 2
Nota bene Als u zowel programma’s als bestanden van uw oude pc naar een nieuwe computer wilt overbrengen, biedt Microsoft waarschijnlijk binnenkort een hulpprogramma met de naam Windows Easy Transfer Companion. Deze software is gebaseerd op een technologie die Microsoft verwierf toen dit bedrijf Apptimum Incorporated, de ontwikkelaar van het programma Alohabob PC Relocator overnam. Op het moment dat dit boek werd geschreven, was de bètaversie van Windows Easy Transfer Companion gepland in het voorjaar van 2007.
Een verbinding maken Om de overbrenging te doen slagen, moet u een gegevensverbinding tussen de oude en de nieuwe computer maken. U kunt dat op een van de vier volgende manieren doen: )
Easy Transfer-kabel. Deze aangepaste kabel, verkrijgbaar bij Microsoft, biedt een hogesnelheidsverbinding via een directe verbinding tussen de USB 2.0-poorten van beide computers. Een standaard USB-kabel kunt u voor dit karwei niet gebruiken.
_
Netwerk. U kunt twee computers via een LAN-netwerk verbinden en de instellingen direct van de oude computer naar de nieuwe overbrengen. Een Fast Ethernet- of Gigabit Ethernet-verbinding is verreweg de beste keuze, vooral als u een groot aantal gegevensbestanden wilt overbrengen.
)
Beschrijfbare cd’s of dvd’s. Deze methode heeft als voordeel dat u dan tevens een back-up hebt die u kunt bewaren. Let speciaal op de transfergrootte zoals die door de wizard wordt berekend, want deze waarde bepaalt hoeveel schijven u voor de overbrenging nodig hebt.
)
Verwisselbare media, bijvoorbeeld USB flash-apparaten en externe harde schijven. Kies deze mogelijkheid als een directe verbinding niet praktisch of niet mogelijk is (bijvoorbeeld als u van plan bent om een bestaande partitie te wissen zodat u een schone installatie op dezelfde computer kunt uitvoeren),
Als u een oude computer vervangt door een nieuwe met Windows Vista, is een verbinding via een LAN (of via een Easy Transfer-kabel) en gegevensoverdracht via Windows Easy Transfer de beste keuze. Deze methode is niet alleen de snelste, maar ook de zeker-
Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer
53
ste methode om gegevensverlies te voorkomen. Omdat uw bestaande gegevensbestanden op de oude computer intact blijven, kunt u ze gemakkelijk herstellen als de wizard per ongeluk een cruciaal gegevensbestand zou vergeten. Als geen van deze opties binnen uw bereik ligt, kunt u een extern opslagapparaat of -medium, bijvoorbeeld een extern USB- of FireWire-station of dubbel gelaagde dvd’s gebruiken om de gegevens fysiek van de ene naar de andere computer over te brengen.
)
Op de oude computer kunt u de Windows Vista-dvd gebruiken. (Start Setup.exe en klik in het openingsscherm op Bestanden en instellingen van een andere computer overbrengen.) Als u niet over de installatieschijf beschikt, start u de wizard eerst op de nieuwe computer en volgt u de aanwijzingen om de programma bestanden weg te schrijven naar een USB flash-apparaat, een beschrijfbare cd of dvd of een externe harde schijf. Als Windows Vista op de oude computer actief is, is deze stap overbodig. Als u de computers door middel van een Easy Transfer-kabel hebt verbonden, wordt deze stap automatisch afgewikkeld.
)
Klik op de nieuwe computer op de knop Start en kies achtereenvolgens Alle programma’s, Bureau-accessoires, Systeemwerkset, Windows Easy Transfer. (U kunt ook in het zoekvak van het menu Start Windows Easy Transfer typen of op een willekeurige opdrachtregel migwiz typen, ook in het dialoogvenster Uitvoeren.) Lees de openingspagina en klik op Volgende.
2 Geef op de nieuwe computer aan dat u met een nieuwe gegevenstransfer wilt beginnen. Volg de aanwijzingen en kies hoe u de gegevens tussen de computers wilt uitwisselen.
Figuur 2-19 Geef aan hoe u de gegevens wilt uitwisselen
Hoofdstuk 2
1 Start het hulpprogramma Windows Easy Transfer op beide computers.
54
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-20 Bestanden en instellingen naar de nieuwe computer overzetten 3 Klik op Mijn nieuwe computer. 4 Volg de aanwijzingen en bevestig dat Windows Easy Transfer al op de oude computer actief is. Als u gebruikmaakt van een netwerkverbinding, wordt u gevraagd om de instellingen van Windows Firewall zo nodig te openen. U hebt ook een uit acht cijfers bestaande alfanumerieke sleutel nodig (klik op Nee); deze veiligheidsmaat regel verhindert dat Windows Easy Transfer kan worden gebruikt om stiekem gegevens te stelen. 5 Noteer de achtcijferige sleutel die op het scherm wordt getoond en ga naar de oude computer. 6 Volg de aanwijzingen van de wizard, kies Nieuwe gegevenstransfer en geef aan dat u het netwerk wilt gebruiken om bestanden over te brengen. Als u de vraag wordt gesteld of u over de Windows Easy Transfer-sleutel beschikt, klikt u op Ja, ik hebt een sleutel. Op de volgende pagina kunt u de sleutel van de andere computer intypen (zie figuur 2-21). 7 Nadat Windows heeft bevestigd dat u met succes een verbinding hebt gemaakt, gaat u naar de oude computer en selecteert u de bestanden die u wilt overbrengen.
Kiezen wat u wilt overbrengen Zodra u de pagina hebt bereikt met de vraag welke bestanden u wilt overbrengen, hebt u drie keuzemogelijkheden (zie figuur 2-22).
55
Hoofdstuk 2
Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer
Figuur 2-21 Aangeven of u al een sleutel hebt
Figuur 2-22 Wat wilt u naar de nieuwe computer overzetten? De twee bovenste opties bieden rechtlijnige oplossingen. Windows Easy Transfer lokaliseert alles in uw gebruikersprofiel of grijpt alle bestanden en instellingen van alle
56
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
gedefinieerde gebruikersprofielen. Standaard worden de volgende items bij de standaardinstellingen overgebracht:
Hoofdstuk 2
)
Bestanden en mappen. Uit de mappen die meestal voor gegevensbestanden worden gebruikt (zoals Mijn documenten, Mijn afbeeldingen en Gedeelde documenten in Windows XP) worden alle bestanden ongeacht hun extensie automatisch overgebracht. U mag nog meer mappen specificeren die door de wizard naar de nieuwe computer moeten worden gekopieerd.
)
Digitale mediabestanden. Muziekbestanden, afspeellijsten, album art, afbeeldingen in standaardformaten en videobestanden worden overgebracht, ongeacht waar ze zich op de oude computer bevinden.
)
E-mail en contactpersonen. De wizard verzamelt de e-mailinstellingen, e-mail berichten en adresboeken uit Microsoft Outlook Express, Windows Mail en Microsoft Outlook. Op afzonderlijke entiteiten in Outlook Express wordt niet gelet; alle post van alle identiteiten wordt tijdens de overdracht samengevoegd.
)
Gebruikersspecifieke instellingen. Deze categorie omvat visuele instellingen, zoals uw huidige kleurenschema, bureaubladachtergrond, schermbeveiliger, map- en taakbalkopties, toegankelijkheidsopties, telefoon-, modem- en inbelverbindingen, netwerkprinters en netwerkstations.
)
Internetinstellingen en Favorieten. De wizard kopieert de inhoud van uw map Favorieten en cookies naar de nieuwe computer. Gebruikersnamen, wachtwoorden en andere details die door de functie AutoAanvullen van Internet Explorer werden opgeslagen, blijven echter niet behouden.
)
Toepassingsinstellingen. De wizard verhuist programmabestanden niet, maar brengt wel de instellingen- en voorkeurenbestanden naar de juiste locatie op de nieuwe computer over en gebruikt die voorkeuren wanneer u het programma op de nieuwe computer installeert. Registerinstellingen en voorkeurenbestanden van een lange lijst programma’s worden automatisch gekopieerd. Uiteraard staan er veel Microsoft-programma’s op deze lijst, bijvoorbeeld alle versies van Microsoft Office vanaf Office 2000 tot en met 2007, Microsoft Works 8.0, MSN Messenger, Windows Live Messenger en Windows Movie Maker 2.1. Maar ook de voorkeurenbestanden van de volgende producten worden overgebracht: )
Ad-aware 6 Professional
)
Adobe Creative Suite 2
)
Adobe ImageReady CS
)
Adobe Photoshop en CS 9
)
Adobe Acrobat Reader 4.0 en 5.0 en Reader 6.0 en 7.0
)
AOL Instant Messenger 5.9
)
Corel Paintshop Pro 9
)
CuteFTP 6 en 7 Professional
)
Eudora 5 of 6
)
ICQ 2003
)
Ipswitch WS_FTP Professional
)
iTunes 6
)
Lotus Notes
)
Lotus SmartSuite
)
Mozilla Firefox 1.5
)
MusicMatch Jukebox
)
Odigo 4
)
Quicken Home en Business
)
QuickTime Player
)
RealPlayer Basic
)
Spybot Search & Destroy 1.4
)
Winamp
)
WinZip
)
WordPerfect Office 11, 12 en X3
)
Yahoo! Messenger
De volledige lijst van verhuisde programma’s Staat uw favoriete programma op de lijst van programma’s waarvan de instellingen door de wizard worden overgebracht? U kunt de volledige lijst bekijken door een XML-bestand met de naam Migapp.xml te openen. Dit bestand is opgeslagen in de map Support\Migwiz op de Windows Vista-dvd. (Na de installatie zijn deze en andere instellings bestanden beschikbaar in %SystemRoot%\System32\Migwiz.) De items in dat bestand omschrijven de registerinstellingen en gebruikers bestanden die van elk programma worden overgebracht. Het zal u opvallen dat sommige van de toepassingen die in het bestand Migapp.xml worden vermeld, niet de laatste versies zijn. Zo werd iTunes 7 rond hetzelfde moment uitgebracht als Windows Vista, net als Mozilla Firefox 2.0. Misschien dat Microsoft downloadbare updates van deze configuratiebestanden aanbiedt. Verder zijn de registerinstellingen van de nieuwere versies in veel gevallen dezelfde als die van de oudere versies, waardoor het voor de wizard mogelijk is om de overdacht ondanks de onjuiste versie-informatie met succes te bekronen.
57
Hoofdstuk 2
Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer
58
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Als u de geavanceerde opties kiest op de pagina met de vraag welke bestanden u wilt overbrengen, kunt u de opties nog fijner afstemmen. (U bereikt precies hetzelfde dialoogvenster als u een van de eerste opties in dit dialoogvenster kiest. Klik gewoon op Aanpassen aan de onderzijde van het dialoogvenster Overzicht van geselecteerde bestanden en instellingen.)
Hoofdstuk 2
Figuur 2-23 De opties voor overzetten fijner afstemmen Van boven naar beneden bevatten de items in deze boomstructuur de systeem- en programma-instellingen voor alle gebruikers, de documenten en instellingen in elk geselecteerd profiel en de bestanden op andere locaties. Standaard zijn alle beschikbare toepassingsinstellingen, Windows-instellingen en locaties van gedeelde documenten geselecteerd. U kunt instellingen uit deze lijst verwijderen, afzonderlijke mappen of bestanden of zelfs hele stations aan de lijst toevoegen of mappen markeren die moeten worden meegenomen of niet meegenomen. Waarom zou u een station of een map van de overdracht uitsluiten? Als u erg grote verzamelingen van bepaalde typen gegevensbestanden hebt, bijvoorbeeld digitale muziek of video’s, zult u deze bestanden misschien direct willen kopiëren met behulp van een externe harde schijf. )
Bestanden toevoegen. Kies deze optie als u er zeker van wilt zijn dat een specifiek bestand op een specifieke locatie wordt overgebracht, zonder dat tevens andere mappen in die map worden overgebracht. U mag een onbeperkt aantal bestanden aan deze lijst toevoegen.
)
Stations selecteren. Een eenvoudig bladervenster toont een lijst van alle stations die Windows kan vinden. Activeer of wis de selectievakjes om bestanden en mappen van die stations mee te nemen of van de overdracht uit te sluiten.
)
Mappen toevoegen. Kies deze optie als u gegevens hebt opgeslagen in andere locaties dan de standaardsysteemmappen en u wilt dat de wizard alle bestanden en submappen uit die map ongeacht hun extensie overbrengt,
)
Mappen uitsluiten. Als u per ongeluk een map aan de lijst hierboven toevoegt, kunt u hem hier selecteren en weer verwijderen. Deze optie is handig als u bestanden van een externe schijf of een afzonderlijk gegevensvolume wilt overbrengen, maar tegelijkertijd wilt voorkomen dat bestanden op sommige locaties worden gekopieerd.
Bestanden en instellingen op uw nieuwe computer herstellen Als u een netwerk- of kabelverbinding gebruikt om bestanden met Windows Easy Transfer van een computer naar een andere computer over te brengen, regelt u beide zijden van het proces. Nadat u de juiste beveiligingssleutels aan beide zijden hebt ingevoerd, verbinding hebt gemaakt en hebt aangegeven welke bestanden en instellingen u naar de nieuwe pc wilt kopiëren, klikt u op Overbrengen. Zodra de operatie is voltooid, ziet u op de nieuwe computer een uitvoerig statusrapport waarin wordt aangegeven welke bestanden en instellingen werden overgebracht. Als u de bestanden en instellingen op een USB flash-apparaat, een externe harde schijf, een gedeeld netwerkstation of een stapeltje cd’s of dvd’s hebt opgeslagen, start u Windows Easy Transfer op de nieuwe computer. Kies de optie Transfer voortzetten en klik op Nee, ik hebt de bestanden en instellingen naar een cd, dvd of ander verwisselbaar medium gekopieerd. Kies de locatie, typ een wachtwoord (als u een wachtwoord bij de opslag van de gegevens hebt ingesteld) en klik op Volgende.
Figuur 2-24 Een account maken op de nieuwe computer
59
Hoofdstuk 2
Bestanden en instellingen overbrengen van een andere computer
60
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Als de gebruikersnamen op de oude en nieuwe computer verschillen, zal het programma u verzoeken om overeenkomende paren accounts te kiezen. U kunt kiezen uit de bestaande accounts, maar u kunt ook een nieuwe naam typen om onmiddellijk een account te maken (zie figuur 2-24). Nadat u de juiste koppeling hebt gemaakt, klikt u op Volgende en daarna op Overbrengen om de operatie te voltooien.
Hoofdstuk 2
Systeemherstelopties configureren Systeemherstel deed voor het eerst zijn wankele intrede in Windows Me. In Windows XP werd deze functie sterk verbeterd en in Windows Vista heeft Systeemherstel zelfs hele nieuwe verantwoordelijkheden gekregen. Net als in vorige versies van Windows neemt Systeemherstel van tijd tot tijd een momentopname van systeembestanden en configuratiegegevens, waardoor u wijzigingen ongedaan kunt maken en een systeemconfiguratie kunt terugdraaien naar een tijdstip waarop alles nog goed functioneerde. In Windows Vista is de service die voor de functie Systeemherstel verantwoordelijk is, uitgebreid tot regelmatige momentopnamen van volumes inclusief gegevensbestanden. Het resultaat van deze uitbreiding is dat er real-time back-ups van afzonderlijke gegevensbestanden worden gemaakt, waardoor u ongewenste bewerkingen of verwijderingen kunt terugdraaien door een vorige versie van een bestand te herstellen. Systeemherstel biedt in Windows Vista veel minder mogelijkheden om de functie aan te passen. In deze paragraaf wordt uitgelegd hoe Systeemherstel werkt, van welke bestanden back-ups worden gemaakt, hoe u Systeemherstel voor een specifiek station inen uitschakelt en hoe u met de hand een herstelpunt maakt op een moment dat u geen problemen hoeft op te lossen. Als u op zoek bent naar stapsgewijze aanwijzingen in het gebruik van Systeemherstel om te herstellen na een crash, lees dan in hoofdstuk 23 de paragraaf Terugdraaien naar een stabiele status met Systeemherstel. Als u de volledige verzameling van systeemherstelopties wilt zien, gaat u naar Configuratiescherm. Klik op Systeem en onderhoud en daarna op Systeem. Klik in het deelvenster Taken op Systeembeveiliging. Windows Vista opent het dialoogvenster dat in figuur 2-25 is afgebeeld. In dit dialoogvenster kunt u automatische controle voor elk lokaal station inschakelen. Standaard houdt Systeemherstel alleen de systeemschijf van uw systeem in het oog. Als u een of meer stations exclusief voor gegevens gebruikt, zult u automatische herstelpunten ook op die stations willen inschakelen, want daarmee maakt u schaduw kopieën van bestanden die u op dat station wist of wijzigt. Deze stap is vooral belangrijk als u een of meer profielmappen hebt verplaatst naar andere stations dan het station waarop Windows is geïnstalleerd. Om automatische herstelpunten op een station in of uit te schakelen opent u het dialoogvenster Systeemeigenschappen en activeert of deactiveert u het selectievakje bij de desbetreffende stationsletter op het tabblad Systeembeveiliging.
61
Hoofdstuk 2
Systeemherstelopties configureren
Figuur 2-25 Standaard bewaakt Systeemherstel wijzigingen in het systeemstation. Als u automatische herstelpunten voor een station inschakelt, reserveert Windows 15 procent van de ruimte van die schijf voor opslag van herstelpunten
In dit dialoogvenster kunt u ook met de hand een herstelpunt maken voor elk station dat momenteel wordt bewaakt. Normaliter wordt eenmaal per dag een herstelpunt gemaakt, evenals vlak voor een ingrijpende systeemgebeurtenis zoals de installatie van een programma of apparaatstuurprogramma. Systeemherstelpunten worden ook gemaakt door Windows Vista Backup (zowel bestandsback-ups als Complete PC back-ups). U maakt met de hand een herstelpunt door aan de onderzijde van het tabblad Systeembeveiliging van het dialoogvenster Systeemeigenschappen op Maken te klikken. Standaard reserveert Windows maximaal 15 procent van de beschikbare ruimte op een station voor de opslag van herstelpunten. (De vereiste minimumhoeveelheid ruimte is 300 MB.) In Windows XP kon u de hoeveelheid voor Systeemherstel gereserveerde ruimte instellen op het tabblad Systeemherstel van het dialoogvenster Systeemeigenschappen. Deze optie biedt Windows Vista niet meer. Wel kunt u deze waarde verlagen als u de hoeveelheid voor Systeemherstel gereserveerde ruimte wilt beperken. U doet dat door de registereditor (Regedit.exe) te starten en naar de sleutel HKLM\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion\SystemRestore\Cfg te navigeren. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op de waarde DiskPercent en wijzig deze van de standaardwaarde 15 in een getal dat u redelijker vindt. Dit percentage geldt voor alle bewaakte stations en kan niet voor een afzonderlijk station worden geconfigureerd.
62
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
U kunt nagaan hoeveel ruimte Systeemherstel momenteel gebruikt door een opdrachtpromptvenster te openen en de volgende opdracht te geven: Vssadmin list shadowstorage Nota bene
Hoofdstuk 2
De standaardlocatie voor gegevens van Systeemherstel is d:\System Volume Information, waarbij d de letter van het desbetreffende station is. Elk herstelpunt wordt in een aparte submap opgeslagen onder een naam die uit 32 alfanumerieke tekens bestaat en een GUID wordt genoemd. Deze locatie kan niet worden gewijzigd. Op een NTFS-station zijn deze bestanden voor gebruikers niet toegankelijk, zelfs niet voor administrators. De standaard NTFS-machtigingen verlenen alleen de systeemaccount toegang.
Als u een dual-bootsysteem met Windows XP en Windows Vista op hetzelfde systeem hebt ingesteld, moet u zich bewust zijn van een ongelukkig neveneffect van deze configuratie. Als u naar Windows XP opstart, wist het systeem namelijk alle herstelpunten die door Windows Vista zijn gemaakt. Deze ongelukkige toestand wordt veroorzaakt doordat Windows XP het format van de nieuwe herstelpunten niet herkent en aanneemt dat ze zijn beschadigd. Ze worden derhalve gewist en door nieuwe vervangen.
Systeemherstel en intervallen De instellingen en voorkeuren van Systeemherstel worden opgeslagen in het register, en wel in de sleutel HKLM\SOFTWARE\Microsoft\ WindowsNT\CurrentVersion\SystemRestore. De meeste waarden kunt u veilig en gemakkelijk aanpassen op het tabblad Systeembeveiliging van het dialoogvenster Systeemeigenschappen. Er zijn echter enkele instellingen die alleen kunnen worden aangepast door de waarden te bewerken die in deze registersleutel zijn opgeslagen. Normaliter maakt Systeemherstel elke 24 uur een herstelpunt. U kunt dit interval wijzigen door de standaardinstelling 86.400 seconden (24 uur) van de waarde RPGlobalInterval te wijzigen. Deel dit getal door twee (43.200), als u twee keer per dag een herstelpunt wilt maken, of vermenigvuldig het met drie (259.200), als u eens per drie dagen een herstelpunt wenst. Standaard is Systeemherstel ingesteld op het wissen van herstelpunten na grofweg 136 jaar, om precies te zijn na 4.294.967.295 seconden. Het praktische effect van deze instelling (die in Windows XP slechts 90 dagen bedroeg) is dat er slechts systeemherstelpunten worden gewist als er absoluut ruimte nodig is. Als u er de voorkeur aan geeft om dit interval aan te passen, wijzig dan de waarde van RPLifeInterval; een instelling van 7.776.000 seconden is het equivalent van 90 dagen. Een waarde van 2.592.000 seconden is gelijk aan 30 dagen.
De installatie van Windows Vista afronden
63
Waarschuwing
De installatie van Windows Vista afronden Technisch gesproken is de installatie van Windows Vista klaar als u het bureaublad en het Introductiecentrum voor het eerst ziet. In de praktijk zult u echter nog een kort lijstje systeeminstellingen moeten afwerken. De meeste items op deze lijst zijn eenmalige taken die u instelt en verder kunt vergeten. De lijst heeft geen betrekking op het fijn afstemmen van prestaties of op onderhoudstaken die u af en toe moet uitvoeren, en evenmin op persoonlijke instellingen die u misschien na verloop van tijd wilt wijzigen. Wat al deze instellingen met elkaar gemeenschappelijk hebben, is dat het computerinstellingen zijn, geen instellingen per gebruiker. Lees hoofdstuk 3 als u wilt weten hoe u de persoonlijke instellingen van uw gebruikersaccount kunt aanpassen.
De elementaire beeldinstellingen aanpassen De schermresolutie van uw beeldscherm bepaalt hoeveel pixels Windows kan gebruiken om objecten op het scherm weer te geven. Bij lagere resoluties zijn de objecten op het scherm groter, bij hogere resoluties kleiner. In het dialoogvenster Beeldscherm instellingen, bereikbaar via de koppeling Beeldschermresolutie aanpassen in Configuratiescherm, kunt u zien welke resoluties door uw beeldschermadapter en beeldscherm worden ondersteund (zoals vastgesteld door Plug en Play). In figuur 2-26 kunt u de schuifregelaar Resolutie op negen verschillende resoluties instellen, van 800×600 aan het lage uiteinde van de schaal tot 1280×1024 aan het hoge uiteinde. Zie de paragraaf Tekst leesbaarder maken, in hoofdstuk 3, voor aanwijzingen over hoe u andere op het beeldscherm betrekking hebbende instellingen kunt aanpassen, waaronder de DPI-schalingsresolutie die de leesbaarheid bij hoge resoluties verbetert.
De beveiligingsinstellingen controleren Iedereen die met Windows XP heeft gewerkt, zal het Windows Beveiligingscentrum in principe kennen. In Windows Vista opent u dit dialoogvenster via een klik op Beveili-
Hoofdstuk 2
Systeemherstel is een krachtig gereedschap, dat u zonder gegronde redenen niet moet uitschakelen. Als u extreem weinig vrije ruimte op de harde schijf hebt en een upgrade van de harde schijf onpraktisch of onmogelijk is (zoals op sommige notebooks), is het misschien een optie. Laat de functie in andere gevallen ingeschakeld.
64
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-26 Als u twee beeldschermen hebt aangesloten, kunt u de beeldscherminstel-
lingen van elk beeldscherm afzonderlijk aanpassen. Klik op het beeldschermpictogram om de instellingen van dat beeldscherm te selecteren
ging in Configuratiescherm. Figuur 2-27 geeft een indruk van de terreinen die door dit dialoogvenster worden bestreken. Een standaardinstallatie van Windows Vista bevat programma’s die elk item op de lijst in beveiligingscentrum groen kleuren, wat overeenkomt met het beveiligingsniveau OK, echter met één uitzondering, Onder de kop Beveiliging tegen ongewenste software ziet u een geelkleurig pictogram naast Virusbeveiliging, wat aangeeft dat voor dit beveiligingsniveau extra software nodig is. Als u voor een ander programma in plaats van de standaard Windows-beveiligingsfuncties hebt gekozen, moet u na de installatie van dat programma hier controleren of het zijn status correct aan Beveiligingscentrum doorgeeft. Lees in hoofdstuk 10 de paragraaf De beveiliging in Windows Vista controleren als u wilt weten hoe u Beveiligingscentrum kunt aanpassen of hoe u de meldingen van Beveiligingscentrum kunt uitschakelen.
Verbinding maken met internet en uw lokale netwerk Netwerkcentrum, afgebeeld in figuur 2-28, biedt toegang tot alle netwerkinstellingen. Windows Vista biedt geen wizard om deze instellingen aan te passen. U zult ze hier met de hand moeten controleren of ze moeten aanpassen als uw behoefte aan netwerkfuncties verandert.
65
Hoofdstuk 2
De installatie van Windows Vista afronden
Figuur 2-27 Als u voor een beveiligingsprogramma van een andere fabrikant hebt gekozen, zorg er dan voor dat het programma zijn status nauwkeurig aan Beveiligingscentrum rapporteert
Als u bestanden door computers op een thuisnetwerk of klein bedrijfsnetwerk wilt laten delen, controleer dan de instellingen van Netwerkdetectie en Bestandsdeling. Beide moeten op bestandsdeling zijn ingesteld om goed te kunnen functioneren.
De installatie van de hardware voltooien De Windows Vista-dvd bevat meer dan 19.500 stuurprogramma’s. Op de dag dat Windows Vista voor het eerst in de winkel lag, waren er nog eens 10.000 ondertekende stuurprogramma’s via Windows Update beschikbaar. Tegen de tijd dat u dit boek leest, zal dat aantal ongetwijfeld nog groter zijn. In de wetenschap dat veel van deze stuurprogramma’s met meerdere apparaten kunnen werken, is de kans groot dat de meeste en wellicht alle hardwareapparaten onmiddellijk werken nadat u de installatie van Windows hebt afgerond. (Dat is gegarandeerd het geval als u een nieuwe pc aanschaft met Windows Vista al geïnstalleerd, want dan installeert de fabrikant de stuurprogramma’s van alle apparaten die op het systeem aanwezig zijn.)
66
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-28 Bij een standaardinstallatie is Bestandsdeling uitgeschakeld en Netwerk
detectie ingeschakeld. Dat betekent dat andere netwerkgebruikers uw computer wel kunnen zien, maar dat ze de bestanden die op uw computer zijn opgeslagen, niet kunnen bereiken.
Om te controleren of elk geïnstalleerd apparaat naar behoren werkt, opent u Apparaatbeheer (bijvoorbeeld door apparaatbeheer in het zoekvak van het menu Start te typen) en in de resultatenlijst op een pictogram te klikken. Speur in de lijst geïnstalleerde apparaten, afgebeeld in figuur 2-29, naar waarschuwingspictogrammen die aangeven dat een apparaat wel werd gedetecteerd, maar dat er geen stuurprogramma is geïnstalleerd.
Figuur 2-29 Een geel uitroepteken op het pictogram naast een apparaat betekent dat u met de hand een stuurprogramma voor dat apparaat zult moeten opzoeken en installeren
De installatie van Windows Vista afronden
67
Als u USB- of IEEE 1394- (FireWire) apparaten hebt, bijvoorbeeld printers, externe harde schijven, camera’s of scanners, sluit ze dan nu aan en controleer of ze correct werken. Als u bijgewerkte stuurprogramma’s hebt gedownload voordat u Windows Vista ging installeren, is het nu een geschikt moment om ze te installeren. In veel gevallen kunt u het juiste stuurprogramma voor een apparaat te vinden door naar Windows Update te gaan.
Windows-functies toevoegen of verwijderen De door u aangeschafte editie van Windows Vista is bepalend voor de standaardverzameling functies. Een standaardinstallatie maakt al die functies beschikbaar zonder u te vragen (of toe te staan om te kiezen) wat u wilt hebben. Afgezien van deze kernfuncties is er ook een kleine verzameling geavanceerde en specialistische functies beschikbaar. U kunt deze lijst bekijken en functies inschakelen of uitschakelen door in Configuratiescherm op Programma’s te klikken en vervolgens onder de kop Programma’s en onderdelen op Windows-onderdelen in- of uitschakelen te klikken. Vergeleken met vorige versies van Windows is het aantal beschikbare opties uiterst beperkt. Het dialoogvenster Windows-onderdelen, afgebeeld in figuur 2-30, geeft aan welke functies u kunt kiezen. Een vinkje betekent dat de functie momenteel is ingeschakeld, een leeg vakje dat de functie is uitgeschakeld. Als u een gevuld vakje ziet, is die functie voor een deel ingeschakeld; door op het plusteken links van het item te klikken maakt u meer details zichtbaar.
Figuur 2-30 Sommige functies op deze lijst zijn bekend, maar de meeste hebben
betrekking op esoterische netwerkopties. Klik op een item in de lijst als u een beknopte beschrijving van dat item wilt zien
Hoofdstuk 2
Zie hoofdstuk 5 voor een uitvoerige bespreking van Apparaatbeheer.
68
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Energie- en slaapinstellingen aanpassen Standaard past Windows het energieschema Gebalanceerd toe op alle systemen. Gebalanceerd is een van de vooraf ingestelde mogelijkheden. De instellingen van dit schema komen misschien niet met uw voorkeur overeen, vooral niet als u wilt dat uw systeem vanaf het netwerk bereikbaar is en niet eerst uit zijn sluimerstand moet ontwaken. U kunt het energieschema wijzigen door het dialoogvenster Energieopties te openen (via Configuratiescherm, Systeem en onderhoud, Energiebeheer) en een van de drie opties te kiezen die in figuur 2-31 zijn afgebeeld. Hoofdstuk 2
Figuur 2-31 Klik aan de linkerzijde van het venster op Een energieschema maken als u een schema aan de lijst vooraf ingestelde schema’s wilt toevoegen. Klik op De schemainstellingen wijzigen als u van afzonderlijke opties een nieuw schema wilt maken
Hoe dieper u in Energiebeheer duikt, hoe meer nuttige instellingen u zult ontdekken, vooral op notebooks, waar u bijvoorbeeld verschillende instellingen kunt hanteren al naargelang de computer door het elektriciteitsnet of door de accu van stroom wordt voorzien (zie figuur 2-32).
Externe toegang configureren Alle edities van Windows Vista ondersteunen Hulp op afstand en standaard staan alle installaties van Windows Vista Hulp-op-afstandverbindingen met verificatie toe.
69
Hoofdstuk 2
De installatie van Windows Vista afronden
Figuur 2-32 Energiebeheer De edities Business, Ultimate en Enterprise ondersteunen bovendien binnenkomende externe bureaubladverbindingen, een krachtige functie die u de mogelijkheid biedt om u via een netwerk bij elk Windows Vista-systeem aan te melden. Standaard zijn externe bureaubladverbindingen uitgeschakeld. U kunt deze instellingen wijzigen door in Configuratiescherm op Systeem en onderhoud en daarna op Systeem te klikken. Klik aan de linkerzijde van het venster op Instellingen voor externe verbindingen. In figuur 2-33 hebben we binnenkomende verbindingen uitsluitend toegestaan aan computers waar gebruikers zich met netwerkverificatie in Windows Vista hebben aangemeld.
Extra gebruikersaccounts instellen Als u denkt dat de computer door meerdere mensen zal worden gebruikt, maak dan voor elke nieuwe gebruiker een gebruikersaccount. Door voor gebruikers standaard accounts te maken, zoals we in figuur 2-34 hebben gedaan, verzekeren we dat ze niet tot worden verleid tot het accepteren van ongewenste software en dat ze niet bij machte zullen zijn om niet ondertekende stuurprogramma’s te installeren die de stabiliteit van het systeem in gevaar zouden kunnen brengen. We verhinderen ook dat ze essentiële systeembestanden kunnen wissen. Zie in hoofdstuk 11 de paragraaf Werken met gebruikersaccounts als u wilt weten hoe u gebruikersaccount in Windows Vista maakt en beheert.
70
Hoofdstuk 2 Windows Vista Installeren en configureren
Hoofdstuk 2
Figuur 2-33 Binnenkomende externe bureaubladverbindingen uitsluitend toestaan aan gebruikers die zich met netwerkverificatie en een sterk wachtwoord hebben aangemeld, biedt uitstekende beveiliging
Figuur 2-34 Stel gewone gebruikersaccounts in door het keuzerondje bij Standaard gebruiker te activeren
De installatie van Windows Vista afronden
71
Een back-up maken van de hele computer
Hoofdstuk 2
Zodra u met de installatie klaar bent en elementaire systeeminstellingen aan uw voorkeuren hebt aangepast, is het een uitgelezen moment om van uw systeem een back-up te maken door een systeemimage te creëren. Deze optie maakt deel uit van de ingebouwde functie Complete PC Backup in de edities Business, Ultimate en Enterprise. U hebt software van andere fabrikanten (bijvoorbeeld Norton Ghost) nodig om deze taak in de edities Home Basic en Home Premium te kunnen uitvoeren. In figuur 2-35 ziet u een Complete PC Backup die op het punt staat te worden uitgevoerd.
Figuur 2-35 Met de functie Complete PC Backup (alleen beschikbaar in de Windows
Vista-edities Business, Ultimate en Enterprise) kunt u van een functionerend systeem een momentopname maken waarmee u een systeem binnen een paar minuten kunt herstellen
3 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
◐ ● ● ● ●
Windows Vista op maat maken
De Aero-gebruikersinterface aanpassen 74 Aero uitschakelen 77 De voorgebakken kleurenschema’s wijzigen 78 Tekst leesbaarder maken 81 De bureaubladachtergrond aanpassen 86 Een schermbeveiliger kiezen 87 Gebeurtenissen aan andere geluiden koppelen 89 Muisaanwijzers aanpassen 90 Uw instellingen als thema opslaan 92 De beeldschermresolutie configureren 92 Een multi-monitorweergave configureren 94 Bureaubladpictogrammen configureren 94 De Windows Sidebar gebruiken en aanpassen 98 Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen 100 Programma’s starten via de werkbalk Snel starten 111 De taakbalk aanpassen 112 De weergave van pictogrammen in het systeemvak aanpassen 116 Extra werkbalken 117 Standaardprogramma’s, bestandstype koppelingen en automatische afspeelopties instellen 119
74
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Een van de subtiele veranderingen die Microsoft bij de overgang van Windows XP naar Windows Vista heeft aangebracht, is het opvallend opnemen van het woordje persoonlijk in de gebruikersinterface van het nieuwe besturingssysteem. Vroegere versies van Windows konden wel degelijk op maat worden gemaakt en aangepast om aan de persoonlijke wensen en voorkeuren van de gebruiker. Maar het woordje persoonlijk zelf ontbrak nog. Maar wanneer u nu met de rechtermuisknop op het bureaublad klikt, vindt u in het snelmenu een optie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen. Windows aan persoonlijke voorkeur aanpassen is ook een van de veertien onderdelen die in het nieuwe Introductiecentrum worden vermeld onder het kopje Aan de slag met Windows. De boodschap is dus duidelijk: het is uw besturingssysteem, dus laat het een weerspiegeling zijn van uw voorkeuren, uw wensen en uw stijl. Laat het voor u werken. Meer dan enige vorige versie van Windows biedt Windows Vista talloze gereedschappen om dat te verwezenlijken en deze gereedschappen zullen we in dit hoofdstuk bezien.
Hoofdstuk 3
Nota bene De Aero-interface die wordt beschreven in de paragraaf De Aero-gebruikersinterface aanpassen, is niet beschikbaar in Windows Vista Home Basic. Alle andere in dit hoofdstuk beschreven functies zijn in alle edities beschikbaar.
De Aero-gebruikersinterface aanpassen Tijdens een van de laatste stappen van het installatieproces voert het Windows Vista set-upprogramma diverse prestatietests uit. Als uw grafische hardware aan de eisen voldoet, wordt de volledige Aero-interface op uw systeem ingeschakeld. In een notendop zijn de grafische vereisten voor Aero: )
Een Windows Vista Display Driver Model (WDDM). Aero werkt niet op systemen met Windows XP-stuurprogramma’s.
)
Een DirectX 9-compatibele grafische processor die Pixel Shader 2.0 met 32 bits per pixel in hardware ondersteunt.
)
Een grafische doorvoer van minstens 1800 MB per seconde met een resolutie die equivalent is aan 1280×1024 (of met de eigen resolutie van de ingebouwde display van een mobiele computer).
)
Minstens 1 GB RAM.
De Aero-gebruikersinterface aanpassen
75
Nota bene Voor de volledige Aero-’ervaring’ is Windows Vista Home Premium, Business, Ultimate of Enterprise vereist.
)
transparante vensterranden;
)
live-voorbeelden van vensters waartussen u kunt schakelen door op Alt+Tab te drukken;
)
live-voorbeelden van pictogrammen op de taakbalk (laat de muisaanwijzer op een taakbalkpictogram rusten om een miniatuur te bekijken van het venster dat na een klik op dat pictogram geopend wordt);
)
Flip 3D, een functie die alle geopende vensters (en het bureaublad) als een driedimensionale stapel weergeeft wanneer u de Windows logotoets en de Tab-toets indrukt;
)
vloeiender verslepen van vensters zonder achterblijvende restanten;
)
interactieve vensterbesturingselementen (bijvoorbeeld sluitknoppen die gaan gloeien wanneer u de muisaanwijzer er op laat rusten);
)
geanimeerd openen en sluiten van vensters.
Als uw systeem aan de prestatiecriteria voor Aero voldoet, kunt u het in figuur 3-1 afgebeelde dialoogvenster openen door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken, de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen te kiezen en vervolgens op Kleuren en vormgeving van vensters te klikken.
Nota bene Als u Windows Vista Home Basic uitvoert op een systeem dat grafisch gezien tot Aero in staat is, ziet u een soortgelijk venster als in figuur 3-1, maar zonder het selectievakje Doorzichtigheid in te schakelen.
Hoofdstuk 3
De meest in het oog springende functies van de volle Aero-ervaring zijn:
76
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-1 Op systemen die voor Aero geschikt zijn, kunt u in het Windows-dialoogvenster Kleur en vormgeving van vensters de weergave van vensterranden en de taakbalk wijzigen
De acht kleuropties in dit dialoogvenster hebben op vensterranden het meest effect. Ook in de taakbalk en in het menu Start verandert er iets, vooral bij heldere kleuren (bijvoorbeeld rood en oranje) en intense kleuren. Als geen van acht keuzemogelijkheden precies aan uw smaak voldoet, kunt u op de knop Kleurenmixer weergeven klikken en vervolgens uw eigen mix van Tint, Intensiteit en Helderheid samenstellen (zie f iguur 3-2)
Figuur 3-2 De kleurenmixer Behalve dat u kleuren kunt kiezen, kunt u in het dialoogvenster Kleur en vormgeving van vensters ook de transparantie van uw vensters aanpassen. Als u lichtere kleuren wilt, maar niet op transparantie bent gesteld, schakelt u het selectievakje bij Doorzichtigheid inschakelen gewoon uit. Deze Aero zonder transparantie is wellicht af en toe handig als u afbeeldingen van vensters voor een presentatie moet maken en u niet wilt dat de afbeeldingen materiaal ‘achter de schermen’ laten doorschemeren.
Aero uitschakelen
77
Aero uitschakelen
Als Aero langzamer wordt of u op een andere manier hindert, kunt u Aero uitschakelen. In het dialoogvenster Kleur en vormgeving van vensters (zie figuur 3-1) klikt u op Eigenschappen van klassieke vormgeving openen voor meer opties. U belandt dan in het dialoogvenster Instellingen voor vormgeving (zie figuur 3-3). (Als u later van gedachten verandert, bezoekt u het dialoogvenster Instellingen van vormgeving gewoon opnieuw en kiest u het kleurenschema Windows Aero.) Door iets anders dan Windows Aero in de lijst Kleurenschema te kiezen schakelt u de Aero-interface uit. Kies Windows Vista Basic als u een solide gebruikersinterface wilt hebben die het nieuwe uiterlijk van Windows Vista nog steeds weerspiegelt zonder uw grafische subsysteem zwaar te belasten. Als u de Home Premium-, Ultimate-, Business- of Enterprise-editie van Windows Vista op een systeem zonder Aero-mogelijkheid hebt geïnstalleerd, komt u via een klik met de rechtermuisknop op het bureaublad, de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen en een klik op Kleur en vormgeving van vensters direct uit bij het dialoogvenster Instellingen voor vormgeving (afgebeeld in figuur 3-2) in plaats van het dialoogvenster Kleur en vormgeving van vensters (zie figuur 3-1). (Uw kleurenschema zal er dan iets anders uitzien omdat het de Windows Aero-optie niet bevat.)
Behoud het glas, maar laat de animatie achterwege En als u transparantie wel prettig vindt, maar niets geeft om het geanimeerd openen en sluiten van vensters? Doe dan het volgende. Kies achtereenvolgens Configuratiescherm, Systeem en onderhoud, Hulpprogramma’s voor en informatie over prestaties, Visuele effecten aanpassen. Wis het selectievakje bij Vensteranimaties bij minimaliseren en maximaliseren in het dialoogvenster Instellingen voor prestaties om de geanimeerde overgangen uit te schakelen. Op onze testsystemen had dit een onnatuurlijk schokkerig gedrag tot gevolg, maar misschien is dat op uw systeem anders. Als u niet van animaties houdt, is het de moeite van het proberen waard.
Hoofdstuk 3
Zelfs als u niet dol bent op transparantie en animaties, valt er nog genoeg plezier aan Aero te beleven. Vloeiende vensters, de voorbeeldpictogrammen op de taakbalk en de verbeterde functies om tussen taken te schakelen (via Alt+Tab en Windows Logo+Tab) zijn voor de meeste gebruikers hun geld meer dan waard. Niettemin is de toegang niet geheel gratis, want de Aero-interface verbruikt meer grafisch geheugen dan een nietAero-interface, vooral omdat een vloeiender beweging van vensters zonder dat er resten achterblijven van Aero verlangt dat de inhoud van alle geopende vensters in het videogeheugen wordt opgeslagen, niet alleen de inhoud van de vensters die momenteel zichtbaar zijn.
78
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-3 Om de Aero-interface uit te schakelen kiest u een ander kleurenschema dan Windows Aero
De voorgebakken kleurenschema’s wijzigen Elk van de vooraf ingestelde kleurenschema’s is een groep instellingen die lettertypen, tekengrootten en kleuren van bepaalde interface onderdelen definieert. U kunt deze voorgebakken schema’s wijzigen door in het dialoogvenster Instellingen voor vormgeving (zie figuur 3-3) op Geavanceerd te klikken. Windows Vista opent het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving (zie figuur 3-5). Klik in het voorbeeldvenster van het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving op het schermonderdeel dat u wilt wijzigen. Gebruik vervolgens de lijsten en knoppen aan de onderzijde van het dialoogvenster om uw kleur, lettertype en tekengrootte te kiezen. Bij titelbalken kunt u twee kleuren specificeren; Windows maakt een kleurovergang van kleur 1 (aan de linkerzijde van de titelbalk) naar kleur 2 (aan de rechterzijde). Op de lijst Item staan een paar items die niet in het voorbeeldvenster worden weergegeven, dus blader de lijst helemaal door alvorens verder te gaan.
De voorgebakken kleurenschema’s wijzigen
79
Het Retro-uiterlijk (Windows 2000) Als u snakt naar de nieuwste verzameling besturingssysteemfuncties op een bureaublad in Windows 2000-stijl, kan Windows Vista daarvoor zorgen. Feitelijk bevat de lijst Kleurenschema (afgebeeld in figuur 3-3) twee opties, Windows Standaard en Windows Klassiek, die het uiterlijk uit vroeger tijden doen herleven. Als u per se de rechte vensterhoeken terug wilt hebben, bekijk deze kleurschema’s dan eens. (Er is weinig verschil tussen de twee.)
Hoofdstuk 3
Naast de rechte hoeken van de vensterranden en de taakbalkknoppen vervangen de kleurenschema’s Windows Standaard en Windows Klassiek het betrekkelijk compacte menu Start in Windows Vista-stijl door een menu dat openklappende submenu’s bevat, zoals in de volgende figuur:
Figuur 3-4 Het menu Start met openklappende submenu’s
80
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-5 In het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving kunt u de ingebouwde kleurenschema’s verder aanpassen
De knop Kleur bij elk item opent een selectie standaardkleuren. Als u de gewenste kleur niet kunt vinden, klik dan op Overige. Windows toont dan het dialoogvenster Kleur (zie figuur 3-6). Als u in het palet Basiskleuren niet precies de kleur kunt vinden die u zoekt, kunt u uw eigen kleuren samenstellen. Wijzig de kleur die in het vak Kleur wordt weergegeven door de posities van draadkruis (tint en verzadiging) en de pijl (helderheid) te wijzigen of numerieke waarden in te typen. Zodra u de gewenste kleur hebt gevonden, klikt u op Aan aangepaste kleuren toevoegen. Als u een bestaande aangepaste kleur wilt vervangen, selecteer deze dan voordat u uw nieuwe kleur specificeert.
Figuur 3-6 Als u de specificaties van een RGB-kleur kent, kunt u de waarden direct in de velden Rood, Groen en Blauw typen
Tekst leesbaarder maken
81
Tekst leesbaarder maken Als u in het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving (zie figuur 3-3) door de lijst items bladert, ziet u daar diverse tekstonderdelen die u kunt aanpassen. In vroegere versies van Windows maakten gebruikers de tekengrootte van een of meer van deze elementen soms groter. Dat leverde problemen op, omdat niet alle onderdelen van de Windows-gebruikersinterface op die manier met succes opgeschaald konden worden. Met name tekst in dialoogvensters was een probleem; gebruikers zagen soms grote titelbalken en schuifbalken, maar kleine dialoogvenstertekst. Windows Vista biedt echter een betere manier.
)
Zoek naar zoomopdrachten in de tekstverwerkers of editors die u gebruikt. Veel programma’s bieden deze functie. Tekst groter maken is een goede oplossing wanneer u in een programma aan het werk bent, maar wijzigt niet de tekengrootte van tekst op pictogrammen, tekst in systeemmenu’s of tekst in dialoogvensters.
)
Wijzig de tekengrootte van tekstonderdelen van de Windows-interface in het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving. Deze methode kunt u nog steeds hanteren, maar is niet ideaal.
)
Gebruik de opdracht Lettertypen groter of kleiner maken (DPI), de ‘betere manier’ die door Windows Vista wordt aangeboden. (DPI is de afkorting van dots per inch.)
U bereikt de opdracht Lettertypen groter of kleiner maken (DPI) als volgt. Klik met de rechtermuisknop op het bureaublad en kies in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen. U vindt de opdracht in het linkerdeelvenster. (In plaats
Wees voorzichtig met het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving Het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving zelf heeft duidelijk geen geavanceerd voorkomen. De rechthoekige vensters verraden zijn antieke herkomst en de tekst onder het voorbeeldvak geeft een duidelijke waarschuwing. Het dialoogvenster is echt bedoeld om de kleurenschema’s Windows Klassiek en Windows Standaard aan te passen. U kunt het weliswaar ook gebruiken om de kleurenschema’s Windows Aero en Windows Vista Basic te veranderen, maar u krijgt dan niet de gewenste resultaten en nergens treft u de knoppen Ongedaan maken of Standaardinstelling herstellen aan. Experimenteer voorzichtig en blijf uzelf bewust van u doet. Als u absoluut zeker weet dat u de weg uit het labyrint kunt terugvinden, maak dan een herstelpunt voordat u erin duikt (Zie in hoofdstuk 20 de paragraaf over het configureren van systeembeveiligingsopties.)
Hoofdstuk 3
Als u graag in een hoge beeldschermresolutie werkt maar veel moeite moet doen om de tekst te kunnen lezen, kunt u het volgende proberen:
82
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
daarvan kunt u ook dpiscaling typen in het veld Zoeken van het menu Start en op Enter drukken.) U moet wel over administratorrechten beschikken wanneer u deze opdracht kiest. In figuur 3-7 ziet u het dialoogvenster Schaal (DPI).
Hoofdstuk 3
Figuur 3-7 Door de DPI-schaal van 96 punten (de standaardinstelling) tot 120 punten te vergroten, verkrijgt u bij hoge beeldschermresoluties tekst die beter leesbaar is
Nota bene Een wijziging van de DPI-schaal heeft invloed op alle accounts van een bepaalde computer, niet alleen op de account die de wijziging aanbrengt.
In het dialoogvenster lijkt het net alsof 96 DPI (de standaardinstelling) en 120 DPI (een vergroting tot 125 procent) uw enige keuzemogelijkheden zijn. U kunt de DPI-schaalfactor echter op elke gewenste waarde instellen. Door op de knop Aangepaste DPI te klikken bereikt u het dialoogvenster dat in figuur 3-8 is afgebeeld. Versleep de liniaal als u de schaalfactor wilt wijzigen. In plaats daarvan kunt u ook een waarde typen of selecteren in het veld Percentage van normale grootte. Welke schaalfactor is de juiste? Dat hangt van verschillende dingen af: de grootte en resolutie van uw beeldscherm, de programma’s die u gebruikt, uw ogen en uw voorkeur. Waarschijnlijk zult u een paar combinaties van schermresolutie en schaalfactor moeten uitproberen om de werksituatie te vinden die voor u optimaal is.
Tekst leesbaarder maken
83
Figuur 3-8 Versleep de liniaal om de schaalfactor aan te passen op typ direct een waarde in het veld Percentage van normale grootte
Door de DPI-schaal te wijzigen, wijzigt u tevens de grootte van de bureaubladpictogrammen. Om de grootte van de pictogrammen nog sterker te wijzigen, klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad en kiest u in het snelmenu de menuoptie Weergave. In dit menu vindt u de menuopties Grote pictogrammen, Normale pictogrammen en Klassieke pictogrammen. Normaal is de standaardinstelling. Groot is echt heel groot en Klassiek is een eufemisme voor klein. Maak uw keuze.
Als uw systeem niet aan de hardware-eisen voor Aero voldoet of als u Windows Vista Home Basic hebt, is het selectievakje bij DPI-schaalbaarheid van Windows XP gebruiken geactiveerd en niet beschikbaar. Windows zal zijn best doen om alle tekstonder delen te schalen, zowel in de gebruikersinterface als in uw applicaties, met behulp van de methoden die in vorige versies werden gehanteerd. Als u echter de volledige Aero-interface gebruikt, wist u dit selectievakje als het momenteel is geactiveerd. Windows Vista hanteert dan de nieuwe manier (Bureaublad samenstellen geheten) om tekst te schalen. (Bureaublad samenstellen is de technologie die Windows Vista met ingeschakelde Aerointerface de mogelijkheid geeft om vensters vloeiend te verplaatsen en miniatuurweergaven van taakbalkknoppen, transparante vensterranden, Flip 3D enzovoort te verwezenlijken. Toepassingen schrijven naar geheugenbuffers van videokaart en niet direct naar het scherm, waarna de Desktop Windows Manager van Windows Vista de videovlakken in de juiste volgorde plaatst en de resultaten op het scherm toont.)
Hoofdstuk 3
Nota bene
84
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Probleem Sommige programma’s produceren wazige tekst
Hoofdstuk 3
Als Aero actief is en u een niet-standaard schaalfactor hebt toegepast om de tekst leesbaarder te maken, is het mogelijk dat sommige van uw oudere programma’s wazige tekst produceren. Nieuwere ‘DPI-bewuste’ pagina’s krijgen informatie over de huidige schaalfactor van het besturingssysteem en passen zich dienovereenkomstig aan. Oudere toepassingen werden niet ontworpen met DPI-schaling in gedachten en veronderstellen dat ze met de standaardschaalfactor van 96 DPI te maken hebben en dat het besturingssysteem voor de schaling verantwoordelijk is. Een neveneffect hiervan is dat pictogrammen en lettertypen er soms wazig uitzien. Als u merkt dat de weergave in een bepaald programma onbevredigend is, zoekt u het uitvoerbare bestand van dat programma op in Windows Verkenner. (Bij de meeste programma’s kunt u met de rechtermuisknop in het menu Start op het item klikken, in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen kiezen en vervolgens op Bestandslocatie openen klikken.) Klik met de rechtermuisknop op het pictogram van het uitvoerbare bestand en plaats het tabblad Compatibiliteit op de voorgrond. Activeer onder Instellingen het selectievakje bij Beeldscherm aanpassen uitschakelen bij hoge DPI-instellingen.
Figuur 3-9 Het tabblad Compatibiliteit
Tekst leesbaarder maken
85
Letterranden vloeiend maken om de ogen minder te vermoeien
Als u de instellingen van de vloeiende lettertekens wilt controleren of wijzigen, klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad. Kies in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen. Klik in het dialoogvenster Persoonlijke instellingen op Kleur en vormgeving van vensters. Klik in dat dialoogvenster op Eigenschappen van klassieke vormgeving openen voor meer opties. Klik in het dialoogvenster Instellingen voor vormgeving op Effecten. In de vervolgkeuzelijst van het dialoogvenster Effecten (zie figuur 3-10) kunt u van de ene vloeiende methode naar de andere overschakelen.
Figuur 3-10 Zowel de Standaard- als de ClearType-methode om lettertekens vloeiender te maken kan de leesbaarheid van letters op het scherm verhogen, maar ClearType (de standaardinstelling) is geoptimaliseerd voor LCD-beeldschermen
Windows Vista biedt zeven nieuwe lettertypen die voor ClearType zijn geoptimaliseerd. De namen van zes van deze lettertypen (Constantia, Corbel, Calibri, Candara en Consolas) beginnen met de letter C om u eraan te helpen herinneren dat het een ClearTypelettertype betreft. Als uw ogen snel vermoeid raken, moet u deze lettertypen eens proberen in de documenten die u maakt. (Constantia en Cambria zijn schreefdragende lettertypen die vooral voor langere documenten en rapporten geschikt zijn. De andere vier zijn schreefloze lettertypen die voor koppen en advertentietekst goed zijn.) Het zevende ClearType-lettertype, Segoe UI, is het lettertype dat overal in de Windows Vista gebruikersinterface voor tekstonderdelen wordt gebruikt. (Het besturingssysteem bevat ook een ClearType-lettertype Meiryo dat bedoeld is om de leesbaarheid van bepaalde Aziatische talen te verhogen.)
Hoofdstuk 3
ClearType is een door Microsoft gepatenteerde technologie om lettertypen vloeiender te maken en op LCD’s (platte beeldschermen) optimale resultaten geeft. Bij vloeiende letterranden worden de hoeken van lettertekens afgerond en gerafelde randen geëlimineerd, wat voor de ogen minder vermoeiend is. Standaard is ClearType op alle systemen ongeacht het beeldschermtype ingeschakeld, maar als u een CRT-beeldscherm in plaats van een LCD-beeldscherm gebruikt, zult u wellicht de standaardmethode om lettertekens vloeiender te maken prefereren boven de ClearType-methode. Microsoft is van mening dat ClearType de leesbaarheid zowel op CRT- als LCD-beeldschermen verbetert, maar als u een CRT-gebruiker bent, kunt u het best de twee methoden met elkaar vergelijken om na te gaan bij welke methode u het meest gebaat bent. (U kunt het vloeiender maken van lettertypen ook volledig uitschakelen, maar het is niet duidelijk welk voordeel dat zou kunnen opleveren.)
86
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Ga naar de ClearType website van Microsoft (www.vista-io.com/0301) als u wilt weten hoe ClearType werkt. Microsoft biedt ook een waardevolle ClearType-tuner aan waarmee u de manier waarop ClearType op uw systeem werkt, kunt optimaliseren. U vindt deze tuner op www.vista-io/com/0302. Verdere informatie vindt u in de Knowledge Base in artikel 306527 ‘How to use ClearType to enhance screen fonts in Windows XP’.
De bureaubladachtergrond aanpassen Op elk bureaublad kan een achtergrondafbeelding worden geplaatst. U kunt een afbeelding op het bureaublad centreren, de afbeelding uitrekken zodat deze het hele bureaublad vult, of de afbeelding herhalen totdat de ruimte is opgevuld. Als achtergrond kunt u elk grafisch bestand met een van de volgende bestandsformaten gebruiken: .bmp, .gif, .jpg, .jpeg en .png. Nota bene Hoofdstuk 3
In tegenstelling tot Windows XP ondersteunt Windows Vista het gebruik van HTML-bestanden als bureaubladachtergrond niet.
U selecteert een achtergrond door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken, in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen te kiezen en vervolgens op Bureaubladachtergrond te klikken. Het dialoogvenster Selecteer een bureaublad (zie figuur 3-11) biedt een selectie bruikbare categorieën. De categorie Windowsachtergronden zelf is onderverdeeld in verscheidene afbeeldingscategorieën. Maximaliseer het dialoogvenster om beter kunnen zien wat het venster te bieden heeft. Als u niet kunt vinden wat u zoekt, klikt u op Bladeren. Het nu geopende dialoogvenster Openen toont de inhoud van de map %Windir%\Web\Wallpaper, de map die Windows Vista voor zijn eigen aanbiedingen gebruikt. Maar natuurlijk kunt u naar een andere map op uw systeem navigeren. De mappen die u na een klik op de knop Bladeren opzoekt, worden daarna in de vervolgkeuzelijst Locatie van afbeelding opgenomen, waardoor het gemakkelijk voor u wordt om naderhand een andere afbeelding uit dezelfde map op te halen. Nadat u een afbeelding voor de bureaublad achtergrond hebt gekozen, kiest u een van de drie opties aan de onderzijde van het dialoogvenster. Windows wil weten hoe u de afbeelding wilt positioneren. Als u de linkse optie kiest, wordt de geselecteerde afbeelding zodanig uitgerekt dat hij het hele scherm vult. Dit is waarschijnlijk het handigst bij JPEG-afbeeldingen die dezelfde hoogte-breedteverhouding hebben als het beeldscherm. Als u bitmapafbeeldingen (.bmp) of afbeeldingen met een andere hoogte-breedteverhouding uitrekt, resulteert dat vaak in ongewenste vervorming. De middelste optie herhaalt de geselecteerde afbeelding op het scherm en de rechtse optie centreert de afbeelding.
87
Hoofdstuk 3
Een schermbeveiliger kiezen
Figuur 3-11 Als u genoeg krijgt van de bureaubladachtergronden die Windows aanbiedt, kunt u altijd uw eigen afbeeldingen gebruiken
U kunt de bureaubladachtergrond op nog een paar andere manieren wijzigen: )
Klik in Windows Verkenner of Windows Fotogalerie met de rechtermuisknop op een JPEG- of GIF-bestand en kies de menuoptie Als bureaubladachtergrond gebruiken. De geselecteerde afbeelding wordt op het beeldscherm gecentreerd.
)
Klik in Internet Explorer met de rechtermuisknop op een willekeurige afbeelding en kies in het snelmenu de menuoptie Als bureaubladachtergrond gebruiken. Windows Vista geeft de geselecteerde afbeelding vervolgens op het bureaublad weer in de instelling die momenteel is geselecteerd (volledig scherm, herhaald of gecentreerd).
)
Open een willekeurig afbeeldingsbestand in Paint en kies een van de volgende menuopties in het menu Bestand van Paint: Als achtergrond instellen (naast elkaar), Als achtergrond instellen (gecentreerd) of Als achtergrond instellen (uitgerekt).
Een schermbeveiliger kiezen Schermbeveiligers waren vroeger bedoeld om de levensduur van CRT-beeldschermen te verlengen, in een tijd dat applicaties op bureaucomputers vaak urenlang hetzelfde
88
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
scherm bleven vertonen. Energiebesparend waren ze beslist niet, maar wel leuk om te zien. Windows Vista bevat een paar nieuwe en heeft een paar oude schermbeveiligers van Windows XP verwijderd. Als u de keuzemogelijkheden op het gebied van schermbeveiligers wilt zien, klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad en kiest u in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen. Klik vervolgens op Schermbeveiliging.
Nota bene Als u meerdere beeldschermen gebruikt, ‘beveiligen’ de schermbeveiligers van Windows Vista helaas alleen het primaire beeldscherm. De andere beeldschermen schakelen over op zwart wanneer de schermbeveiliger in actie komt.
Hoofdstuk 3
Zoals figuur 3-12 laat zien, bevat het dialoogvenster Instellingen voor Schermbeveiliging een handig selectievakje Aanmeldingsscherm weergeven bij hervatten. Standaard is dit selectievakje geactiveerd. Als u in een omgeving werkt waar privacy geen grote rol speelt, kunt u uzelf enige moeite besparen door dit selectievakje te deactiveren.
Figuur 3-12 Door het vinkje uit het selectievakje bij Aanmeldingsscherm weergeven bij hervatten te verwijderen hoeft u zich niet opnieuw aan te melden, steeds wanneer u naar uw bureau terugkeert
Gebeurtenissen aan andere geluiden koppelen
89
Gebeurtenissen aan andere geluiden koppelen Misschien heeft u het volgende wel eens meegemaakt. U arriveert laat op een vergadering, u schuift aan en u zet discreet uw computer aan, om vervolgens ineen te krimpen als de luidsprekers uw komst snoeihard verkondigen. Goed, het opstartgeluid is in Windows Vista minder opvallend dan in Windows XP, maar nog steeds herkenbaar genoeg om ergernis te veroorzaken in bibliotheken, klaslokalen, concertzalen en andere stiltezones. U kunt het opstartgeluid vervangen door uw eigen melodie, maar ook geheel uitschakelen.
In hetzelfde dialoogvenster kunt u de geluiden aanpassen die Windows afspeelt bij specifieke systeem en toepassingsgebeurtenissen. Blader door de lijst Programmagebeurtenissen om te zien welke geluiden momenteel aan de diverse gebeurtenissen zijn gekoppeld. Als een gebeurtenis van een bepaald geluid is voorzien, wordt de naam in de lijst Geluiden vermeld en kunt u op Testen klikken om het te beluisteren. U kunt een ander geluid kiezen door de lijst Geluiden door te bladeren of op de knop Bladeren te klikken. De lijst toont .wav-bestanden in %Windir%\Media, maar u kunt elk ander .wavbestand kiezen. U kunt het geluid bij een gebeurtenis laten verstommen door het item (Geen) bovenaan in de lijst Geluiden te selecteren. Als u diverse gebeurtenissen aan andere geluiden hebt gekoppeld, kunt u de nieuwe geluidsinstellingen als geluidsschema opslaan (door op Opslaan als te klikken een het geluidsschema een naam te geven). Op die manier kunt u verder experimenteren en toch naar de opgeslagen configuratie terugkeren. Op de andere twee tabbladen van het dialoogvenster Geluid treft u hardwarespecifieke configuratiemogelijkheden aan voor de luidsprekers en de microfoon.
Het geluid uitschakelen Als u wel van geluiden in het algemeen houdt, maar af en toe stilte op uw computer wenst, kies dan het item Geen geluid in de vervolgkeuzelijst Geluidsschema (en let erop dat u het selectievakje bij Geluid van Windows starten afspelen eveneens deactiveert). Zodra geluiden weer welkom zijn, gaat u naar deze vervolgkeuzelijst terug en kiest u opnieuw het item Windows standaard (aangepast) of een ander schema dat u hebt ingesteld. Als u het schema Geen geluid kiest, kunt u nog steeds muziek afspelen, maar wordt de aankondiging van binnenkomende post en andere gebeurtenissen afgewikkeld zonder dat Windows Vista het bijbehorende geluid laat klinken.
Hoofdstuk 3
Als u het Windows-opstartgeluid wilt uitschakelen, klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad. Kies in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen en klik vervolgens op Geluiden. Wis ten slotte in het dialoogvenster Geluid (zie figuur 3-13) het selectievakje bij Geluid van Windows starten afspelen.
90
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-13 Beslissingen op geluidsgebied kunt u nemen op het tabblad Geluiden van het dialoogvenster Geluid
Muisaanwijzers aanpassen Zoals u ongetwijfeld hebt gemerkt, heeft Microsoft de zandlopermuisaanwijzer laten vallen. Dat is wellicht een welkome ontwikkeling, vooral als u veel uren met vroegere versies van Windows hebt gewerkt. Als u daarentegen van mening bent dat een zand loper het verstrijken van de tijd treffender symboliseert dan een draaiende donut, kunt u de oude vorm gemakkelijk terughalen. U kunt de hele verzameling muisaanwijzervormen overigens aanpassen door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken, in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen te kiezen en vervolgens op Muisaanwijzers te klikken. Selecteer op het tabblad Aanwijzers van het dialoogvenster Eigenschappen van Muis een specifieke muisaanwijzer en klik op Bladeren om een alternatieve vorm te kiezen. (Na een klik op de knop Bladeren belandt u in %Windir%\Cursor, een map met bestanden die de extensie .cur of .ani hebben (.anibestanden bevatten geanimeerde cursors). Net zoals Windows Vista een verzameling kleurkeuzen in een kleurschema en een verzameling geluiden in een geluidsschema verpakt, zo doet het besturingssysteem dat ook met muisaanwijzers. U kunt kiezen uit een gevarieerd assortiment schema’s, waardoor het voor u gemakkelijker wordt om van de ene naar de andere verzameling muisaanwijzers over te schakelen. In figuur 3-14 ziet u de lijst met mogelijkheden.
Muisaanwijzers aanpassen
91
Als u een laptop onder slechte belichtingsomstandigheden gebruikt, is het soms moeilijk om de muisaanwijzer te zien. In zo’n geval moet u de grote of extra grote schema’s eens proberen. In elk geval is het doel wat u dan zoekt iets groter.
Hoofdstuk 3
Als u iets anders dan de grote of geanimeerde muisaanwijzers wilt gebruiken, kunt u de omgekeerde schema’s proberen. Deze schema’s laten de muis achter de tekst op het scherm passeren in plaats van voor de tekst langs. (U zult er waarschijnlijk even aan moeten wennen.)
Figuur 3-14 Sommige muisaanwijzerschema’s zijn beter geschikt in situaties met slecht licht dan het standaardschema van Windows Aero
Als u de neiging voelt opkomen om zelf een muisschema te maken (door via de knop Bladeren muisaanwijzers aan aanwijstypen te koppelen), let er dan op dat u de opdracht Opslaan als kiest en uw schema een naam geeft. Op die manier kunt u naar een ander schema overschakelen en naderhand weer naar uw eigen schema terugkeren. Het is de moeite waard om de andere tabbladen van het dialoogvenster Eigenschappen van Muis even te verkennen. Een handige optie is bijvoorbeeld Configuratie van de muisknoppen (op het tabblad Knoppen) waarmee u de functie van de linker- en rechtermuisknop kunt omwisselen. De optie Aanwijzerspoor weergeven in het groepsvak Zichtbaarheid van het tabblad Opties voor de aanwijzer maakt de muisaanwijzer nog gemakkelijker te vinden bij slecht licht. De optie Selecteer een snelheid voor de aanwijzer op het tabblad Opties voor de aanwijzer regelt de snelheid waarmee de muisaanwijzer zich als reactie op de muisbeweging verplaatst. Als u naar een hoge DPI-instelling en een hogere beeldschermresolutie bent overgeschakeld (zie de paragraaf Tekst leesbaarder maken), zult u ook de snelheid van de aanwijzer moeten verhogen om deze aan het toegenomen aantal pixels op het scherm aan te passen.
92
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Uw instellingen als thema opslaan Een thema in Windows Vista is een schema van schema’s, een overkoepelende configuratie die de diverse persoonlijke instellingen die u elders hebt aangebracht, combineert en benoemt. Thema’s kunnen het volgende omvatten: )
kleur- en vormgevingskeuzen;
)
kleurenschema’s;
)
instellingen die u in het dialoogvenster Instellingen voor vormgeving hebt aangebracht;
)
schermbeveiliger;
)
geluidsschema’s;
)
muisaanwijzerschema’s.
Hoofdstuk 3
Dit zijn allemaal instellingen die op uw persoonlijk profiel betrekking hebben, dat wil zeggen, ze zijn specifiek voor uw gebruikersaccount. Instellingen die op alle gebruikers van de computer betrekking hebben, zoals DPI-schaling en beeldschermresolutie, worden niet in thema’s opgenomen. Als u alle visuele en auditieve aspecten van uw profiel naar wens hebt ingesteld en u verder wilt experimenteren maar ook naar de huidige instellingen wilt kunnen terugkeren, ga dan naar het dialoogvenster Instellingen voor Thema’s door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken, in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen te kiezen en op Thema te klikken. Zoals u in figuur 3-15 kunt zien, toont het dialoogvenster waarschijnlijk Aangepast thema als huidige thema. Dat komt doordat u waarschijnlijk al wijzingen hebt aangebracht aan het schema dat aanvankelijk was ingesteld. Om ervoor te zorgen dat u deze wijzigingen opnieuw kunt gebruiken, klikt u op Opslaan als en geeft u het schema een naam. Windows slaat een themabestand standaard op in de map Mijn documenten.
De beeldschermresolutie configureren Bij een wijziging van de beeldschermresolutie verandert het aantal pixels dat Windows op het scherm toont. Door de beeldschermresolutie te verhogen, bijvoorbeeld van 1024×768 naar 1600×1200, kunt u meer op het scherm zien (meer vensters, meer tekst, grotere afbeeldingen enzovoort), maar tegen een prijs. Tekst van een bepaalde tekengrootte zal bij hogere resoluties kleiner lijken. Een muis met een gegeven muisaanwijzersnelheid zal meer bewegingen van uw arm en pols vereisen om zich over een scherm met een hogere resolutie te verplaatsen. Verder verbruikt een hogere schermresolutie meer videogeheugen. Kortom, de juiste resolutie is afhankelijk van uw hardware, uw voorkeur en uw gezichtsvermogen.
Figuur 3-15 Na een klik op Opslaan als in het dialoogvenster Instellingen voor Thema’s U wijzigt de beeldschermresolutie door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken, Aan persoonlijke voorkeur aanpassen te kiezen en op Beeldscherminstellingen te klikken. In figuur 3-16 ziet u het dialoogvenster Beeldscherminstellingen. U wijzigt de resolutie door de schuifregelaar onder Resolutie naar links of rechts te slepen. Windows past de nieuwe instellingen toe en zal u vragen de nieuwe instelling te bevestigen.
Figuur 3-16 In het dialoogvenster Beeldscherminstellingen kunt u de beeldscherm resolutie en de kleurdiepte wijzigen
93
Hoofdstuk 3
De beeldschermresolutie configureren
94
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Een multi-monitorweergave configureren Het bureaublad over twee of meer beeldschermen spreiden kan een uitstekende manier zijn om uw productiviteit te verhogen. Op het ene scherm wikkelt u de belangrijkste bezigheden af en op het andere scherm houdt u extra informatie, e-mail en wellicht zelfs Windows Media Player bij de hand. Of u werkt met grote Excel-werkbladen of databasetabellen en laat ze op twee schermen weergeven zodat u meer gegevens kunt zien zonder te hoeven bladeren.
Hoofdstuk 3
Als uw adapter twee beeldschermen ondersteunt (wat bij de meeste adapters het geval is), toont het dialoogvenster Beeldscherminstellingen twee rechthoeken, genummerd 1 en 2, ongeacht of u een of twee beeldschermen hebt aangesloten. Ervan uitgaande dat u twee beeldschermen hebt, kunt u op deze rechthoeken klikken om ze onafhankelijk van elkaar te configureren. Als u de instellingen voor monitor 1 aanpast, maar ze voor monitor 2 lijken te gelden, klik dan op de knop Beeldschermen identificeren. Windows toont in dat geval tijdelijk grote witte cijfers op het scherm zodat u kunt zien met welk scherm u te maken hebt. Als scherm 2 toevallig links van scherm 1 staat, kunt u de rechthoeken in het dialoogvenster verslepen, zodat ze weer met de fysieke indeling van uw beeldschermen overeenkomen. Vanuit de veronderstelling dat u schermruimte aan uw visuele lay-out wilt toevoegen, moet u het selectievakje bij Het bureaublad naar dit beeldscherm uitbreiden wanneer u op rechthoek 2 hebt geklikt. Als u er de voorkeur aan geeft om uw tweede beeldscherm als duplicaatmonitor te laten functioneren (bijvoorbeeld om het voor een groep klanten gemakkelijker te maken een presentatie te bekijken), laat dit selectievakje dan leeg.
Bureaubladpictogrammen configureren Een fris, schoon geïnstalleerd Windows Vista-bureaublad (in tegenstelling tot een bureaublad na een upgrade-installatie) bevat slechts één eenzaam pictogram: Prullenbak. Als u andere systeempictogrammen op het bureaublad wilt gebruiken, klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad. Kies Aan persoonlijke voorkeur aanpassen en klik vervolgens links in het venster op Bureaubladpictogrammen wijzigen. Het dialoogvenster Instellingen voor bureaubladpictogrammen bevat selectievakjes voor vijf systeemmappen: Computer, de rootmap van uw eigen profiel, Netwerk, Prullenbak en Configuratiescherm. Als u van aanpassen houdt, kunt u elk van de vijf pictogrammen die in dit dialoogvenster worden weergegeven, naar hartenlust wijzigen. In het bestand %SystemRoot%\ System32\Imageres.dll vindt u een interessant assortiment alternatieve pictogrammen (gebruik de horizontale schuifbalk om ze allemaal te kunnen zien). Als geen van deze pictogrammen u bevalt, blader dan naar %SystemRoot%\System32\Shell32.dll.
Figuur 3-17 U kunt elk van deze vijf systeempictogrammen weergeven of verbergen
Figuur 3-18 Pictogrammen wijzigen Nadat u het bureaublad met pictogrammen hebt bevolkt, zult u de rangschikking ervan willen regelen. Als u met de rechtermuisknop op het bureaublad klikt, vindt u in het snelmenu twee opties die u daarbij kunnen helpen. Door op Beeld en daarna op Automatisch schikken te klikken zorgt u ervoor dat de pictogrammen zich automatisch opnieuw ordenen als u er een verwijdert. Als u wilt dat de pictogrammen een respectabele afstand ten opzichte van elkaar handhaven en met zijn allen aan de linkerzijde van het scherm gaan staan, klikt u Beeld en vervolgens op Uitlijnen op raster. Als de pictogrammen een enkele keer in de weg staan, bijvoorbeeld als u een onbelemmerde blik op de huidige bureaubladachtergrondafbeelding wilt werpen, kiest u Beeld en ver-
95
Hoofdstuk 3
Bureaubladpictogrammen configureren
96
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
volgens Bureaubladpictogrammen weergeven. (Kies deze opdracht nogmaals om de pictogrammen weer zichtbaar te maken.) Nota bene Als u graag zelf pictogrammen wilt maken, lees dan de uitstekende beschrijving van dit proces in de MSDN-bibliotheek op www.vista-io.com/0303.
U kunt de sorteervolgorde van de bureaubladpictogrammen wijzigen door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken en Sorteren op te kiezen. U kunt op vier manieren sorteren: op naam, op grootte, op type en op de datum van de laatste wijziging. Door een tweede keer op een van deze attributen te sorteren, wijzigt u de sorteervolgorde van opklimmend in afdalend (of omgekeerd). Hoofdstuk 3
Sorteren op naam heeft als voordeel dat u uw eigen pictogrammen in alfabetische volgorde zet. De systeempictogrammen (Computer, Netwerk enzovoort) staan er echter wel verspreid tussen. Als u de systeempictogrammen bovenaan in de lijst wilt plaatsen, sorteer dan op Type of op Gewijzigd op (de laatstgenoemde optie werkt omdat u de sys teemmappen vermoedelijk niet wijzigt.) Door te sorteren op type plaatst u de snelkoppelingen bij elkaar en scheidt u ze van daadwerkelijke documenten of programma’s die u toevallig op het bureaublad hebt staan. De snelkoppelingen worden echter niet alfabetisch gesorteerd. Als dat een probleem is, kunt u altijd de optie Automatisch herschikken uitschakelen en de pictogrammen verslepen en in elke gewenste volgorde plaatsen.
De afstand tussen pictogrammen aanpassen Als u graag met bureaubladpictogrammen in de weer bent, vindt u het wellicht de moeite waard om de pictogrammen op het bureaublad dichter bij elkaar te zetten, zodat u ruimte hebt voor meer pictogrammen of te voorkomen dat de huidige collectie het bureaublad volledig in beslag neemt. De doelmatigste manier om dat volgens ons te doen, is door de grootte van pictogrammen aan te passen in het dialoogvenster Geavanceerde vormgeving. (Klik met de rechtermuisknop op het bureaublad, kies in het snelmenu de menuoptie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen en klik op Kleur en vormgeving van vensters. Klik in het dialoogvenster Kleur en vormgeving van vensters op Eigenschappen van klassieke vormgeving openen voor meer kleuropties. Klik in het dialoogvenster Instellingen voor vormgeving op Geavanceerd.) Als u in de lijst het item Pictogram kiest, wijzigt u merkwaardig genoeg niet de grootte, maar we de afstanden tussen pictogrammen. Door de standaardinstelling 32 te wijzigen in 16 (het minimum) produceert u een compacte weergave van pictogrammen zonder dat de leesbaarheid eronder lijdt.
Bureaubladpictogrammen configureren
97
Probleem
De items die op uw bureaublad staan (afgezien van de systeemmappictogrammen) zijn afkomstig uit twee bronnen, te weten uit uw eigen bureaubladmap (gewoonlijk %UserProfile%\Bureaublad) en de openbare bureaubladmap (%Public%\Bureaublad). Items in de laatstgenoemde map worden weergegeven op het bureaublad van iedereen die uw computer gebruikt. Gewoonlijk worden de items die u zelf op het bureaublad plaatst als onderdeel van uw profiel opgeslagen, oftewel in uw eigen map Bureaublad. De setup-programma’s van sommige programma’s voegen echter een snelkoppeling naar de openbare map Bureaublad toe. Wanneer u een bureaubladitem verwijdert dat in de openbare bureaubladmap is opgeslagen, heeft de verwijdering betrekking op alle accounts, niet alleen op uw eigen account. Windows meldt niet dat uw wijziging andere gebruikers treft; evenmin kunt u aan een item zien waar het is opgeslagen. Voordat u een item van het bureaublad verwijdert, kunt u het best de opslaglocatie van dat item controleren. Klik met de rechtermuisknop op het pictogram en kies in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen. Ga op het tabblad Algemeen na of in het veld Locatie ‘Openbaar’ of uw eigen gebruikersnaam wordt vermeld. Als u een openbaar bureaubladitem wilt verwijderen zonder dat andere gebruikers daar hinder van ondervinden, zult u het naar de map Bureaublad van elk UserProfile moeten kopiëren alvorens het pictogram van uw bureaublad te verwijderen. Verder zult u over administratorprivileges moeten beschikken om een kopie in het profiel van iemand anders te kunnen plaatsen.
Items uit het menu Start naar het bureaublad verplaatsen of eraan toevoegen Als u een programma wilt kunnen starten via een dubbelklik op een pictogram op het bureaublad en u al een item voor dat programma in het menu Start hebt, kunt u het bureaubladpictogram maken door het item uit het menu Start te slepen en op het bureaublad neer te zetten. Windows maakt dan een nieuwe snelkoppeling op het bureaublad. Als u het item op het bureaublad wilt hebben en niet in het menu Start, maakt u de snelkoppeling zoals zojuist beschreven. Daarna klikt u met de rechtermuisknop op het item in het menu Start en kiest u in het snelmenu de menuoptie Verwijderen. Windows waarschuwt u dat u op het punt staat een snelkoppeling te verwijderen, maar niet het programma zelf, en dat is uiteraard precies wat u wilt. Met behulp van dezelfde methode kunt u bureaubladpictogrammen maken voor sys teemmappen die aan de rechterzijde van het menu Start worden weergegeven: Documenten, Af beeldingen enzovoort. Bij sommige van die items kunt u een menuoptie Op bureaublad weergeven kiezen in het snelmenu dat u oproept door met de rechter-
Hoofdstuk 3
Als u een bureaubladitem verwijdert, verdwijnt het ook van het bureaublad van andere gebruikers
98
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
muisknop te klikken. Maar ongeacht of de menuoptie in dat snelmenu aanwezig is, kunt u het item simpelweg naar het bureaublad slepen om daar een snelkoppeling te maken.
De Windows Sidebar gebruiken en aanpassen
Hoofdstuk 3
Een van opvallendste nieuwe functies in Windows Vista is Windows Sidebar, een vergaarbak van miniprogramma’s, zogeheten gadgets, die u de hele dag kunnen amuseren, informeren en afleiden. Standaard is Windows Sidebar aan de rechterzijde van uw primaire beeldscherm geplaatst, maar u kunt de Sidebar naar links of naar een tweede beeldscherm verplaatsen. U kunt de Sidebar zodanig instellen dat de gadgets altijd op de voorgrond staan (en u dus echt kunnen informeren of afleiden), u kunt ze automatisch laten starten wanneer Windows start (de standaardinstelling) en u kunt ze naar believen openen en sluiten. Het belangrijkste is dat u gadgets gemakkelijk kunt toevoegen en verwijderen wanneer u behoefte hebt aan iets nieuws op het scherm. De gadgetgalerie die met Windows wordt meegeleverd, bevat slechts een handjevol gadgets, maar toont ook een handige koppeling naar een veel grotere galerie online. U kunt een gadget aan de galerij toevoegen door met de rechtermuisknop op een willekeurige plaats in de sidebar te klikken en de menuoptie Gadgets toevoegen te kiezen. Daarmee opent u de gadgetgalerie. Als Windows Sidebar momenteel niet op uw scherm is geopend, kunt u dat alsnog doen door op de knop Start te klikken en Sidebar in het vak Zoeken van het menu Start te typen. Klik vervolgens op aan de bovenzijde van het menu op Windows Sidebar. (U treft wellicht ook een Sidebar-pictogram aan in de systeembalk. Door op dat pictogram te klikken opent u Sidebar, mocht deze nog niet zijn geopend.) Als u wilt weten wat een bepaalde gadget doet, selecteert u de gadget en klikt u op Details weergeven. U installeert een gadget door hem simpelweg naar de sidebar te slepen of er met de rechtermuisknop op te klikken en in het snelmenu de menuoptie Installeren te kiezen. Nadat u een gadget hebt geïnstalleerd, zult u er wellicht met de muis mee willen stoeien (probeer beide knoppen en klik op verschillende onderdelen) om te zien welke trucjes de gadget kent en welke opties worden geboden. Elke gadget is weer anders, maar ze zijn allemaal ontworpen om hun functies prijs te geven. U verwijdert een gadget door er met de rechtermuisknop op te klikken en in het snelmenu de menuoptie Gadget sluiten te kiezen.
Gadgets op het bureaublad Gadgets zijn niet per se aan het Sidebar-deelvenster gebonden. U kunt ze uit het paneel op het bureaublad slepen. Veel gadgets worden na die handeling groter, zichtbaarder en bruikbaarder.
Figuur 3-19 De gadgetgalerie Om naar de online gadgetgalerie te gaan klikt u in de rechterbenedenhoek van de galerij op Meer gadgets downloaden. Als u een gadget van deze site downloadt, wordt de gadget in de galerij opgenomen en kunt u hem gemakkelijk sluiten en weer openen wanneer u wilt. Het zoekvak in de galerij is tevens een lijst. Door de lijst te openen kunt u galerij opdragen alleen de recent geïnstalleerde gadgets of alleen de gadgets van bepaalde fabrikanten weer te geven. Behalve dat u gadgets kunt toevoegen en verwijderen, kunt u Windows Sidebar aanpassen door met de rechtermuisknop op een willekeurig gedeelte van de sidebar te klikken en in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen te kiezen. In figuur 3-20 ziet u het dia loogvenster Eigenschappen van Windows Sidebar. Dit venster biedt een paar eenvou dige opties. Om Windows Sidebar te sluiten en alle gadgets te verbergen, sleept u eerst de gadgets die zich buiten de sidebar bevinden terug naar de sidebar (want anders blijven ze zichtbaar nadat u de sidebar hebt gesloten). Klik vervolgens met de rechtermuisknop op Windows Sidebar en kies in het snelmenu de menuoptie Sidebar sluiten.
Alle gadgets zichtbaar maken Als u ervoor kiest om Windows Sidebar niet altijd op de voorgrond weer te geven, kunt u de Sidebar te allen tijde op de voorgrond plaatsen door op het Windows Logo en de spatiebalk te drukken. Daarmee maakt u alle gadgets zichtbaar, zelfs degene die u uit de omarming van de sidebar hebt bevrijd.
99
Hoofdstuk 3
De Windows Sidebar gebruiken en aanpassen
100
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-20 Het dialoogvenster Eigenschappen van Windows Sidebar biedt opties die voor zichzelf spreken
Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen Alles begint (en eindigt) met het menu Start, dat toegang biedt tot praktisch alles wat u in Windows doet. Windows Vista biedt twee versies van het menu Start (zie de figuren 3-21 en 3-22). Net als het standaard menu Start in Windows XP bestaat het menu Start in Windows Vista uit twee kolommen, waarbij de linkerkolom is gereserveerd voor programma’s die u het meest gebruikt of onlangs hebt gebruikt. Maar in plaats van andere programma’s aan de rechterzijde te tonen (zoals in het menu Start van Windows XP het geval is), wijdt Windows Vista de rechterzijde van de menu’s aan belangrijke systeemmappen, zoals de mappen Documenten, Afbeeldingen, Zoeken en Configuratiescherm.
Gadgetmenu Als u problemen hebt met een gadget, plaats de muis dan direct rechts van de rechterbovenhoek van de gadget. U ziet dan een klein paneel met drie besturingselementen. Het bovenste element sluit de gadget, het middelste opent het optievenster van de gadget en het onderste element biedt een handgreep om de gadget te verslepen.
101
Hoofdstuk 3
Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen
Figuur 3-21 Het standaard menu Start biedt ruimte om de vaakst gebruikte programma’s vast te pinnen. Daaronder worden onlangs gebruikte programma’s weergegeven. Rechts wordt toegang geboden tot cruciale systeemmappen
Figuur 3-22 Het klassieke menu Start, dat lijkt op het menu Start in Windows 2000, is compacter maar minder gemakkelijk aanpasbaar. Ook ontbreekt een zoekveld
Het klassieke menu Start heeft het uiterlijk van het menu Start in Windows 2000. De belangrijkste verdienste van deze vorm van het menu Start is dat het op het bureaublad erg weinig ruimte inneemt. Een van de nadelen is dat u het minder gemakkelijk kunt aanpassen dan het standaardmenu Start en dat er diverse watervalsubmenu’s nodig zijn om alle waren aan te bieden.
102
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Het belangrijkste verschil tussen de twee menu’s is echter dat het standaardmenu een veld Zoeken bevat (links aan de onderzijde, direct onder Alle programma’s). U kunt alles in het menu bereiken, ongeacht hoeveel lagen diep het item in het menu voorkomt, door een paar lettertekens in dit zoekveld te typen. Zo wordt Gebruikersaccounts niet aan de linkerzijde van het menu vermeld omdat we het niet boven in het menu hebben vastgepind en bovendien niet onlangs hebben gebruikt. Het zou een paar klikken kosten om naar dit menu-item te navigeren (een klik op Configuratiescherm en een klik op Gebruikersaccounts). Maar zoals figuur 3-23 demonstreert, zijn twee lettertekens in het veld Zoeken al voldoende om Gebruikersaccounts naar de zone Programma’s van de zoekresultaten, bovenaan in het menu Start te brengen.
Hoofdstuk 3
Figuur 3-23 Het is al voldoende om ac in het veld Zoeken te typen om Gebruikers accounts bovenaan in het menu Start te plaatsen
Als u niet wars van typen bent, voorkomt het veld Zoeken dat u items moet gaan opzoeken die een paar mappen diep binnen de menustructuur begraven liggen. (Zoals u zult
Het menu Start aanpassen De opdracht Uitvoeren is geen standaardonderdeel van het menu Start (en wordt bovendien bijna overbodig gemaakt door het veld Zoeken). Als u merkt dat u deze opdracht af en toe nodig hebt (zoals wij), kunt u Uitvoeren aan het menu toevoegen via het dialoogvenster Menu Start aanpassen.
Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen
103
zien, bestaan er ook manieren om diep geneste items meer toegankelijk voor de muis te maken zonder te hoeven typen.)
Hoofdstuk 3
Als u wilt overschakelen van het ene naar het andere type menu Start of een aantal andere aanpassingen wilt aanbrengen, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start. Kies Eigenschappen en activeer het tabblad Menu Start. Figuur 3-24 toont het tabblad Menu Start van het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start.
Figuur 3-24 Via de keuzerondjes en selectievakjes op het tabblad Menu Start van het
dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start kunt u schakelen tussen het eenvoudige menu Start en het klassieke menu Start en de bewijzen wissen voor wat u op de computer aan het doen was
Via de keuzerondjes in het bovenste gedeelte van dit dialoogvenster kunt u tussen de twee typen menu’s Start heen en weer schakelen. De selectievakjes onder Privacy zijn beschikbaar voor het geval u het bewijs voor wat u in het menu Start aan het doen was, onder tafel wilt vegen.
Andere afbeelding kiezen De afbeelding die op de bovenrand van het menu Start prijkt, is de afbeelding die bij uw gebruikersaccount hoort (en die ook in Introductiescherm wordt weergegeven). Als u niet tevreden bent over die afbeelding, klikt u erop. U belandt dan in het dialoogvenster Uw gebruikersaccount wijzigen, onderdeel van Configuratiescherm, waar u een andere afbeelding kunt instellen.
104
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
De inhoud van het menu Start regelen Los van wat aan de linkerzijde van het menu Start wordt weergegeven (zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Programma’s gemakkelijker in het menu Start kunnen vinden, als u dat aspect van het menu wilt aanpassen) hebt u een heleboel mogelijkheden om te regelen wat er aan de rechterzijde wordt weergegeven. Als u die keuzemogelijkheden wilt zien, klikt u in het tabblad Menu Start van het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start op de knop Aanpassen (zie figuur 3-24). Daarmee opent u het dia loogvenster Menu Start aanpassen. Figuur 3-25 toont enkele opties die u daar aantreft.
Hoofdstuk 3
Figuur 3-25 In het dialoogvenster Menu Start aanpassen kunt u beslissen wat er aan de rechterzijde van het menu Start moet worden weergegeven
Nota bene Diverse keuzemogelijkheden in het dialoogvenster Menu Start aanpassen hebben meer te maken met het gedrag van het menu Start dan met de inhoud ervan. Neem dit dialoogvenster even door, zelfs als u helemaal tevreden bent over de standaardinstellingen.
Als koppeling weergeven, als menu weergeven of niet weergeven Bij diverse items in de lijst van het dialoogvenster Menu Start aanpassen kunt u kiezen uit Als koppeling weergeven, Als menu weergeven en Dit onderdeel niet weergeven. Het betreft de volgende items:
)
Afbeeldingen
)
Computer
)
Configuratiescherm
)
Documenten
)
Muziek
)
Ontspanning
)
Persoonlijke map
Als koppeling weergeven is in alle gevallen de standaardinstelling, waardoor een overmaat aan submenu’s wordt voorkomen. De reden dat u deze standaardinstellingen zult willen behouden, afgezien van de submenu’s, is dat u via een klik op een koppeling het desbetreffende item in Windows Verkenner opent, waar u de mogelijkheid hebt om de inhoud van de map te sorteren. Als u bijvoorbeeld op de koppeling Computer klikt, ziet u iets als in de volgende figuur:
Figuur 3-26 Na een klik op de koppeling Computer Het alternatief, navigeren in een niet gecategoriseerd submenu, is veel lastiger.
De opdracht Uitvoeren opnemen in het menu Start De opdracht Uitvoeren blijft onbetwist de favoriet van de echte computerliefhebber, maar is niet meer een standaardfunctie in het menu Start. Wel kunt u deze opdracht alsnog in het menu Start opnemen door het selectievakje bij De opdracht Uitvoeren weergeven te activeren.
Toch items openen met submenu’s Het is ook mogelijk om van twee walletjes te eten: als u voor submenu’s kiest, kunt u items nog steeds in Windows Verkenner openen. Klik gewoon met de rechtermuisknop op het item en kies in het snelmenu de menuoptie Openen.
105
Hoofdstuk 3
Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen
106
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Misschien kun u het gemakkelijk zonder de opdracht Uitvoeren stellen. Als u in de verleiding komt om de naam van een programma in het dialoogvenster Uitvoeren te t ypen, kunt u dat ook in het invoervak Zoeken van het menu Start doen (en dat scheelt u bovendien een muisklik). De zoekfunctie brengt u echter niet altijd waar u wilt; u hebt er bijvoorbeeld niets aan als u een switch op een opdrachtregel moet typen, al is de zoekfunctie veelzijdiger dan u misschien zou verwachten. Zo kunt u een uitvoerbaar programma starten door de naam van dat programma simpelweg in het vak Zoeken te typen en op Enter te drukken, net zoals u dat in het dialoogvenster Uitvoeren zou doen. Anderzijds onthoudt het dialoogvenster Uitvoeren opdrachtstrings die u eerder hebt ingetypt, en daar kan het invoervak Zoeken weer niet aan tippen.
Regelen waar Windows Vista voor u zoekt Het gedrag van het invoervak Zoeken van het menu Start kunt u op verschillende manieren aanpassen. Met name kunt u ervoor kiezen om een of meer van de volgende dingen van zoekacties uit te sluiten: Hoofdstuk 3
)
communicaties (e-mail en informatie over contactpersonen);
)
favorieten en geschiedenis;
)
bestanden;
)
programma’s.
Geïndexeerde zoekacties zijn snel in Windows Vista, dus misschien vindt u het zinloos om zoekacties via het menu Start in te perken. Toch kunnen er redenen zijn om dat wel te doen: )
De zoekacties in het menu Start hebben alleen betrekking op de resultaten die in het menu Start worden weergegeven. Zelfs als u een bepaald zoekdomein in het menu Start hebt uitgeschakeld, kunt u nog steeds in het dialoogvenster Zoeken vinden waarnaar u op zoek bent. (Als u het zoeken naar favorieten in het menu Start uitschakelt, zult u naar uw browser moeten gaan om favorieten op te zoeken.)
)
Het aantal items dat een zoekactie in het menu Start kan retourneren, wordt beperkt door de omvang van het menu Start. Als u het invoervak Zoeken van het menu Start gewoonlijk gebruikt om te zoeken naar een bepaald type item, bijvoorbeeld e-mailberichten, is het handig om andere zoektypen in het menu Start uit te schakelen. Daarmee geeft u het menu Start meer ruimte om meer resultaten weer te geven van het type dat u zoekt.
Het dialoogvenster Uitvoeren openen Of u de opdracht Uitvoeren nu wel of niet in het menu Start plaatst, u kunt het dialoogvenster Uitvoeren altijd bereiken door op de toets met het Windows-logo en de R-toets te drukken.
Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen
107
Zie in hoofdstuk 7 de paragraaf Zoeken vanuit het menu Start voor meer informatie over zoekacties via het menu Start.
Programma’s gemakkelijker in het menu Start kunnen vinden
)
Vastgepinde programma’s. De zone in de linkerbovenhoek van het menu Start, boven de horizontale lijn, is gereserveerd voor programma’s die u te allen tijde wilt kunnen bereiken. Zodra u een item in dit deel van het menu Start hebt ‘vastgeprikt’, blijft het daar totdat u het ooit weer verwijdert.
)
Recent gebruikte programma’s. Windows bevolkt het gebied direct onder de vastgepinde programma’s met programma’s die u onlangs hebt gebruikt.
)
Onlangs geopende items. Het item Onlangs geopende items aan de rechterzijde van het menu Start produceert een submenu met vijftien documenten die u het laatst hebt geopend. Als u in deze lijst een item kiest, opent Windows het document wederom in de toepassing waaraan het document is gekoppeld.
Vastgepinde programma’s toevoegen en verwijderen Alles wat u moet doen om een programma aan de vaste programmazone van het menu Start toe te voegen, is met de rechtermuisknop op het programma te klikken (op de plaats waar u het aantreft, in het menu Start of elders) en in het snelmenu de menu optie Vastmaken aan menu Start te kiezen. Het item vestigt zich dan aan de onderzijde van de vaste programmazone. Als u het programma een nog prominentere plaats wilt geven, kunt u het in de lijst omhoog slepen. Nota bene Als er geen snelmenu wordt geopend wanneer u met de rechtermuisknop op een item klikt en u het item niet naar de vaste programmazone kunt slepen, ga dan terug naar het dialoogvenster Menu Start aanpassen (zie figuur 3-20) en activeer in de lijst het selectievakje bij Contextmenu’s en Slepen-en-neerzetten inschakelen.
Om een item uit het vaste programmagebied te verwijderen, klikt u met de rechtermuisknop op dat item en kiest u in het snelmenu de menuoptie Van het menu Start losmaken.
Hoofdstuk 3
Drie gebieden in het menu Start maken het gemakkelijker om programma’s te starten en de documenten te openen die u het hardst nodig hebt (zie figuur 3-27). Die gebieden zijn:
108
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-27 Drie gebieden in het menu Start maken het gemakkelijker om programma’s en documenten te bereiken die u vaak nodig hebt of die u onlangs hebt gebruikt
Het menu Start aanpassen Als u meer programma’s bereikbaar wilt maken via de vaste programmazone en de lijst recent gebruikte programma’s, blader dan in het dialoogvenster Menu Start aanpassen door de lijst (zie figuur 3-26). Wis het selectievakje bij Grote pictogrammen gebruiken. Standaard gebruikt Windows grote pictogrammen vanuit de veronderstelling dat u weinig programma’s hebt en van grote vlakken houdt om op te klikken. Gebruikers die meer dan een handvol programma’s gebruiken, zullen de kleine pictogrammen echter handiger vinden. Als u er echt een hekel aan hebt om recent gebruikte programma’s in het menu Start weer te geven, kunt u, in plaats van het maximum aantal op 0 in te stellen, ook simpelweg met de rechtermuisknop op de knop Start klikken, de menuoptie Eigenschappen kiezen en vervolgens het selectievakje bij Een lijst met onlangs geopende programma’s opslaan en weergeven deactiveren. (Windows wist eveneens de geschiedenis van de opdracht Uitvoeren als u dit doet.) Als u de functie meestal wel waardeert, maar af en toe geen sporen wilt nalaten, wist u dit vakje gewoon, waarna u op OK of Toepassen klikt, onmiddellijk weer naar het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start terugkeert en het selectievakje weer activeert. Bij de eerste handeling wordt de ‘geschiedenis’ gewist en bij de tweede handeling wordt de functie weer ingeschakeld, waarbij met een schone lei wordt beginnen.
Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen
109
Het aantal recent gebruikte programma’s regelen
)
Programma’s die in de waarde AddRemoveApps van de registersleutel HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\FileAssociation worden vermeld. Standaard worden de volgende items uit de lijst weggelaten: Setup.exe, Install.exe, Isuninst.exe, Unwise.exe, Unwise32.exe, St5unst.exe, Rundll32.exe, Msoobe.exe en Lnkstub.exe. Door deze registerwaarde te wijzigen kunt u de uitsluitingslijst aan uw wensen aanpassen.
)
Items waarvan de snelkoppelingsnamen de volgende tekst bevatten: Documentation, Help, Install, More Info, Readme, Read First, Setup, Support, What’s New en Remove. Deze lijst van genegeerde tekst wordt gespecificeerd door de waarde Add RemoveNames van HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\ FileAssociation.
Als u het aantal programma’s wilt instellen dat op de lijst van de vaakst gebruikte programma’s moet worden weergegeven, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start en kiest u in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen. Plaats het tabblad Menu Start van het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start op de voorgrond en klik op Aanpassen (zie figuur 3-25). Typ de gewenste waarde in het kringveld Aantal recente programma’s dat moet worden weergegeven. U mag elk getal typen tussen 0 (als u de functie haat) en 30 (als u een groot beeldscherm hebt en met veel verschillende pagina’s werkt).
Snelkoppelingen via het toetsenbord De eerste tien snelkoppelingen in de werkbalk Snel starten zijn zowel bereikbaar met het toetsenbord als met de muis. Druk op de Windowslogotoets en de cijfertoets 1 voor het eerste pictogram, op de logotoets plus de cijfertoets 2 voor het tweede pictogram enzovoort (en het cijfer 0 voor het tiende pictogram). Als u bepaalde sneltoetsen vaker gebruikt dan andere, kunt u ze naar links verplaatsen om hun toegangsnummers via het toetsenbord te verlagen. (U kunt een pictogram in de werkbalk Snel starten te verplaatsen door de werkbalk te ontgrendelen en het pictogram vervolgens te verslepen.)
Hoofdstuk 3
De lijst van onlangs gebruikte programma’s, oftewel de items onder de vastgepinde programma’s aan de linkerzijde van het menu Start, wordt door Windows bijgehouden. De lijst bevat uitsluitend snelkoppelingen naar uitvoerbare bestanden met de bestandsextensie .exe. Andere geopende uitvoerbare bestanden (zoals .msc-bestanden) worden niet weergegeven. Verder worden de volgende items evenmin op de lijst geplaatst (zie het Knowledge Base artikel 282066 ‘Frequently used programs not automatically added to the Start Menu’ voor meer informatie):
110
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Het menu Onlangs geopende items beheren Het menu Onlangs geopende items aan de rechterzijde van het menu Start bevat snelkoppelingen naar vijftien van uw meest recent gebruikte documenten. Als u een van deze documenten wilt openen, klikt u simpelweg op de naam van dat document. U kunt items uit dit menu verwijderen op dezelfde manier als u items elders verwijdert: klik met de rechtermuisknop op het item en kies Verwijderen in het snelmenu. Wanneer u een item uit de lijst Onlangs gebruikte items verwijdert, blijven er vijftien items over. Dat komt doordat het menu Onlangs gebruikte items de inhoud van de map %UserProfile%\Recent weerspiegelt. Windows houdt snelkoppelingen bij naar alle onlangs gebruikte documenten, maar toont slechts de recentste vijftien van die verzameling. U kunt geen items aan het menu Onlangs gebruikte items toevoegen door een snelkoppeling direct aan %UserProfile%\Recent toe te voegen. Bij het samenstellen van dit menu negeert Windows simpelweg alles in de map Recent wat het daar zelf niet in heeft geplaatst. Hoofdstuk 3
Als u de hele inhoud van het menu Onlangs gebruikte items wilt wissen, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start en kiest u in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen. Ga in het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start naar het tabblad Menu Start en wis het selectievakje bij Een lijst met onlangs geopende bestanden opslaan en weergeven. Windows wist de inhoud van het menu (en van de map %UserProfile%\Recent) wanneer u dat doet. Om uw sporen onmiddellijk te wissen, wist u het selectievakje Een lijst met onlangs geopende bestanden opslaan. Vervolgens klik u op OK of Toepassen. Nadat het menu is schoongeveegd, gaat u weer terug en activeert het selectievakje opnieuw. Windows stelt de lijst dan opnieuw samen.
Werken met startmenumappen in Windows Verkenner Het menu Start wordt gegenereerd door de inhoud van twee mappen: )
een persoonlijke map op de locatie %AppData%\Microsoft\Windows\Start Menu;
)
een map voor ‘alle gebruikers’ op de locatie %ProgramData%\Microsoft\Windows\ Start Menu.
Gelukkig hoeft u deze paden niet uit het hoofd te kennen om in de mappen Start Menu te zoeken. Als u de persoonlijke map wilt openen, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start en kiest u in het snelmenu de menuoptie Openen. Als u de map voor alle gebruikers wilt openen, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start en kiest u Alle gebruikers weergeven. Zoals u mag verwachten, worden de items die in de persoonlijke map zijn opgeslagen uitsluitend in uw menu Start weergegeven. Items in de map ‘alle gebruikers’ worden weergegeven in het menu Start van iedereen die een account op de computer heeft.
Programma’s starten via de werkbalk Snel starten
111
)
Om wijzigingen aan een willekeurig gedeelte van het menu Start voor ‘alle gebruikers’ aan te brengen, hebt u administratorprivileges nodig.
)
U kunt Windows Verkenner niet gebruiken om het bovenste niveau van de linkerzijde van het menu Start of items aan de rechterzijde te wijzigen. U kunt uitsluitend dat deel van het menu manipuleren dat verschijnt als u Alle programma’s opent.
Als u dermate veel programma’s installeert dat de indeling van het menu Alle programma’s onhandig wordt, kunt u programmacategorieën maken in de submap Programma’s van uw persoonlijke map Start Menu. U maakt bijvoorbeeld een categorie voor Werk, een ander voor Ontspanning, een derde voor Hulpprogramma’s enzovoort. Vervolgens sleept u bestaande mappen naar deze ‘supermappen’ om het uiterlijk van het menu te vereenvoudigen.
De links naar internet en e-mail instellen aan de bovenzijde van het menu Start Windows reserveert de bovenste twee ruimten in de gepinde programmasectie van het menu Start voor uw standaardinternetbrowser en standaard e-mailprogramma. U kunt regelen wat hier moet worden weergegeven, maar u kunt de twee items ook van die bevoorrechte plekken verwijderen. Als u dit gedeelte van het menu Start wilt aanpassen, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start en kiest u in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen. Plaats het tabblad Menu Start in het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start op de voorgrond en klik op Aanpassen. Aan de onderzijde van het dialoogvenster Menu Start aanpassen ziet u selectievakjes naast Internetkoppeling en E-mailkoppeling. Wis een selectievakje om het bijbehorende programma uit het menu Start te verwijderen. Als u het programma wilt wijzigen dat in een van de twee bovenste ruimten in het menu Start wordt weergegeven, gebruikt u de vervolgkeuzelijsten rechts van de selectievakjes. Als u bijvoorbeeld besluit over te stappen van de gebruikelijke e-mailclient Windows Mail op Windows Live Mail, kunt u Windows Live Mail bovenaan in het menu Start installeren door de vervolgkeuzelijst naast E-mailkoppeling te openen en Windows Live Mail te selecteren.
Programma’s starten via de werkbalk Snel starten Als u graag programma’s start door op pictogrammen te klikken in plaats van menuitems te kiezen, maar u niet alle venster wilt minimaliseren om de pictogrammen te
Hoofdstuk 3
Elk van deze mappen bevat een submap met de naam Programma’s. De items in het menu Start wanneer u Alle programma’s opent (het item net boven het vak Zoeken, aan de linkerzijde van het menu Start), zijn de items die in deze twee submappen Programma’s zijn opgeslagen. Door snelkoppelingen naar mappen toe te voegen aan (of ze te verwijderen uit) deze twee programmasubmappen kunt u de inhoud van het menu Start bepalen. Bedenk echter het volgende:
112
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
kunnen bereiken, dan is de werkbalk Snel starten iets voor u. Deze werkbalk is een uitstekend compromis tussen het menu Start en een verzameling bureaubladpictogrammen. Net als het bureaublad zelf is de werkbalk Snel starten een plek om snelkoppelingen neer te zetten om programma’s te starten, documenten te openen of mappen te openen. De pictogrammen in de werkbalk zijn kleiner dan bureaubladpictogrammen, maar ze zijn zichtbaar wanneer de werkbalk zichtbaar is. Het Windows Vista set-upprogramma installeert de werkbalk Snel starten standaard en plaatst een snelkoppeling Bureaublad weergeven en een pictogram Tussen venster schakelen alvast op deze werkbalk. Door op het pictogram Bureaublad weergeven te klikken minimaliseert u alle geopende vensters tegelijk (of opent ze allemaal weer door u nogmaals op hetzelfde pictogram te klikken). Via een klik op Tussen venster schakelen activeert u Windows Flip 3D als uw systeem met de Aero-interface werkt. (Als dat niet het geval is, dan is een klik op de knop Tussen vensters schakelen equivalent aan Alt+Tab.) Hoofdstuk 3
Als de werkbalk Snel starten niet zichtbaar is, kunt u hem zichtbaar maken door met de rechtermuisknop op een lege plek op de taakbalk te klikken. Kies in het snelmenu de menuoptie Werkbalken en kies Snel starten. Een vinkje naast Snel starten geeft aan dat de werkbalk actief is. Windows Vista maakt het extreem gemakkelijk om programma’s aan de werkbalk Snel starten toe te voegen. Klik gewoon met de rechtermuisknop op de naam van het programma in het menu Start (of in Windows Verkenner) of op een bestaand bureaubladpictogram en kies Aan Snel starten toevoegen. U verwijdert een item uit de werkbal Snel starten door er met de rechtermuisknop op te klikken en Verwijderen te kiezen. U kunt aan de werkbalk Snel starten snelkoppelingen naar andere dingen dan programma’s toevoegen (bijvoorbeeld mappen of documenten) door ze vanaf het bureaublad naar de werkbalk Snel starten te slepen. (Als ze nog niet op het bureaublad of in een map van Windows Verkenner aanwezig zijn, zult u de snelkoppelingen daar eerst moeten maken. Zie in hoofdstuk 4 de paragraaf Snelkoppelingen naar programma’s maken en aanpassen.)
De taakbalk aanpassen De taakbalk herbergt de knop Start, het systeemvak en een knop voor elk actief programma. U kunt deze taakknoppen gebruiken om van het ene actieve programma naar het andere over te schakelen, U kunt ook op een taakbalkknop klikken om een venster te minimaliseren of een geminimaliseerd venster te openen. De taakbalk kan eveneens een of meer werkbalken bevatten. (Meestal treft u daar de werkbalk Snel starten aan die in de vorige paragraaf werd beschreven.) U kunt er echter meer werkbalken neerzetten.
De taakbalk aanpassen
113
Het uiterlijk en de grootte van de taakbalk aanpassen De standaardhoogte van de taakbalk is net voldoende om één taakbalkknop weer te geven. U kunt de taakbalk vergroten; gelet op de beeldschermresolutie van tegenwoordig is dat vaak een goed idee. Voordat u de afmetingen van de taakbalk kunt wijzigen, moet u hem eerst ontgrendelen. Klik met de rechtermuisknop op een leeg gedeelte van de taakbalk. Als er een vinkje naast de menuoptie Taakbalk vergrendelen wordt weergegeven, klik dan op die menuoptie om het vinkje te wissen. Plaats de muis daarna op de bovenrand van de taakbalk. Zodra de vorm van de muisaanwijzer in een tweekoppige pijl verandert, sleept u met de muis naar het midden van het scherm toe om de taakbalk groter te maken.
Net als Windows XP woekert Windows Vista met de ruimte op de taakbalk door gelijksoortige items te groeperen zodra het op de taakbalk erg druk wordt. Als u bijvoorbeeld zeven mappen in Windows Verkenner hebt geopend, worden de taakbalkknoppen voor die zeven mappen onder één knop gegroepeerd. Door op de knop te klikken maakt u een lijst vensters beschikbaar (zie figuur 3-28 voor een voorbeeld).
Figuur 3-28 Klik op een van de items van de taakbalkknop om het desbetreffende venster te selecteren Behalve dat de taakbalk daardoor minder snel verstopt raakt, levert de groepering van vensters een paar andere voordelen op die u misschien niet onmiddellijk opvallen. Het menu dat wordt geopend als u met de rechtermuisknop op de groep klikt, bevat een paar handige opdrachten. Met één klik kunt u: )
alle vensters in de groep weergeven (kies Vensters gestapeld weergeven of Venster naast elkaar weergeven);
)
alle vensters in de groep sluiten.
Groeperen op de taakbalk is standaard ingeschakeld. Als u dat niet prettig vindt, klikt u met de rechtermuisknop op de knop Start. Kies Eigenschappen, plaats het tabblad Taakbalk in het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start op de voorgrond en wis het selectievakje bij Gelijksoortige knoppen gegroepeerd weergeven (zie figuur 3-29).
Hoofdstuk 3
De groepering op de taakbalk regelen
114
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-29 Als de groepering van de taakbalkknoppen u niet bevalt, wist u dit selectievakje
De groeperingsfunctie aanpassen Standaard wordt de groeperingsfunctie in de taakbalk actief zodra de taakbalk vol raakt. Zolang er meerdere vensters van dezelfde toepassing openstaan en er ruimte is voor een knop voor elk venster, wordt er niet gegroepeerd. Misschien geeft u er de voorkeur aan dat soortgelijke vensters altijd worden gegroepeerd. Om dat te verwezenlijken moet u het register bewerken. Gebruik de registereditor om HKCU\Software\Microsoft\ Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced te openen. Maak een nieuwe DWORD-waarde met de naam TaskbarGroupSize. Deze instelling regelt hoeveel vensters er zijn toegestaan voordat Windows ze onder een taakbalkknop begint te groeperen. De instelling 2 groepeert items zodra u een tweede venster opent, ook al is er op de taakbalk een zee van ruimte, de instelling 3 groepeert zodra u drie of meer gelijksoortige vensters hebt enzovoort. Als u groeperen op de taakbalk wilt verhinderen tenzij het op taakbalk echt razend druk wordt, kies dan een hogere instelling (bijvoorbeeld 5). U moet zich afmelden en vervolgens weer aanmelden voordat deze instelling van kracht wordt.
De taakbalk aanpassen
115
De taakbalk verbergen Standaard blijft de taakbalk zichtbaar, zelfs als u in een gemaximaliseerd programma aan het werk bent. Als dat om de een of andere reden ongemakkelijk is, kunt u de taakbalk zijn plaats laten afstaan. Het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start (zie figuur 3-29) biedt twee opties om dit gedrag te regelen: )
Taakbalk altijd op voorgrond weergeven. Als u dit selectievakje wist, kunt u de taakbalk altijd zien, behalve wanneer een venster is gemaximaliseerd of op de taakbalk is geplaatst.
)
Taakbalk automatisch verbergen. Als deze optie is geselecteerd, trekt de taakbalk zich aan de rand van het bureaublad terug. U kunt de taakbalk zichtbaar maken door de muisaanwijzer op de tand van het bureaublad te plaatsen wanneer de taakbalk ‘verborgen’ is.
Ongeacht hoe u de opties in het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start instelt, kunt u de taakbalk altijd zichtbaar maken door op de Windows-logotoets of op Ctrl+Esc te drukken.
De taakbalk verplaatsen De taakbalk is standaard geparkeerd aan de onderzijde van het scherm (het primaire scherm als u met meer schermen werkt), maar u kunt hem naar elke andere rand verplaatsen, zelfs naar een rand van het secundaire scherm. (Als u de taakbalk naar een rand verplaatst die door de Sidebar wordt ingenomen, doet de Sidebar een stapje opzij.) U verplaatst de taakbalk door hem te ontgrendelen (door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbalk ontgrendelen te kiezen, tenzij het vinkje naast de menuoptie ontbreekt, want dan is de taakbalk al ontgrendeld.) Sleep vervolgens een leeg deel van de taakbalk in een zelfgekozen richting. (Versleep niet de rand van de taakbak, want dan wijzigt u de grootte, niet de positie van de taakbalk.) Houd er rekening mee dat de taakbalk aan een zijrand of een bovenrand van een scherm het menu Start vanaf de knop Start laat neerdalen wanneer u op die knop (of op de logotoets of op Ctrl+Esc) drukt. Als u het vak Zoeken in het menu Start vaak gebruikt, zult u eraan moeten wennen dat het vak Zoeken zich in dat geval niet direct naast de knop Start bevindt.
Hoofdstuk 3
Nota bene
116
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
De weergave van pictogrammen in het systeemvak aanpassen De berichtenzone, vaak het systeemvak of het statusvak genoemd, kan bevolkt raken met minuscule pictogrammen waarvan een heleboel u nergens van op de hoogte stellen. Veel programma’s gebruiken het systeemvak om er programmastartpictogrammen te plaatsen. Veel van die programma’s hoeven echter zelden gestart te worden; ze doen hun taak zonder dat u iets hoeft te doen. Om de overbevolking van het systeemvak aan te pakken houdt Windows Vista standaard slechts een paar pictogrammen altijd zichtbaar en wordt de rest verborgen. Momenteel niet zichtbare pictogrammen zijn slechts een klik van u vandaan; via een klik op het naar links wijzende pijltje aan de linkerzijde van het systeemvak maakt u ze zichtbaar. U kunt dit gedrag aanpassen op het tabblad Systeemvak van het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start (zie figuur 3-30). Klik met de rechtermuisknop op de knop Start, kies Eigenschappen en plaats het tabblad Systeemvak op de voorgrond. Hoofdstuk 3
Figuur 3-30 Windows houdt vier systeemvakpictogrammen altijd zichtbaar, tenzij u de systeemopties hier wijzigt
Wilt u altijd alle systeemvakpictogrammen zien, wis dan het selectievakje bij Inactieve pictogrammen verbergen. Als u het standaardverberggedrag wel op prijs stelt, maar het niet eens bent met de keuze van Windows Vista, begint u met alle vier de selectievakjes te wissen (bij Klok, Volume, Netwerk en Energie). Klik vervolgens op Aanpassen voor extra opties. In het dialoogvenster Meldingspictogrammen aanpassen worden alle systeemvakpictogrammen vermeld die momenteel zijn geopend, plus alle pictogrammen die in het
Extra werkbalken
117
Figuur 3-31 U bepaalt welke pictogrammen zichtbaar zijn en welke uitsluitend zichtbaar worden als u het systeemvak openvouwt
Extra werkbalken De werkbalk Snel starten, eerder in dit hoofdstuk besproken in de paragraaf Programma’s starten via de werkbalk Snel starten, is slechts een van de werkbalken die in Windows Vista beschikbaar zijn. U kunt de volgende werkbalken installeren: )
Adres. De werkbalk Adres biedt een plek waar u een internetadres of de naam en het pad van een programma, document of map kunt intypen. Nadat u op Enter hebt gedrukt of op de knop Ga naar hebt geklikt, brengt Windows u naar het internetadres, of opent het gevraagde document of toont de gevraagde map in een Windows Verkenner-venster. De werkbalk Adres is qua functie equivalent aan de opdracht Uitvoeren in het menu Start en de adresbalk in Windows Verkenner of Internet Explorer.
)
Koppelingen. De werkbalk Koppelingen biedt een verzameling snelkoppelingen naar geselecteerde internetsites. Deze werkbalk is equivalent aan de werkbalk Koppelingen in Internet Explorer.
)
Bureaublad. De werkbalk Bureaublad biedt kopieën van alle pictogrammen die momenteel op het bureaublad worden weergegeven.
Hoofdstuk 3
verleden wel eens geopend zijn geweest. Naast elk item ziet u een vervolgkeuzelijst met drie keuzemogelijkheden: Verbergen indien niet actief, Verbergen en Weergeven. Via deze opties kunt u het systeemvak precies zo inrichten als u wilt.
118
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Mogelijk zijn er ook toepassingsspecifieke werkbalken op uw systeem aanwezig. Zo kan Windows Media Player zichzelf minimaliseren tot een werkbalk in de taakbalk, waardoor u de besturingselementen van deze speler snel kunt bereiken. Nota bene In tegenstelling tot Windows XP wil Windows Vista dat de meeste werkbalken in de taakbalk worden geparkeerd.
Werkbalken installeren en verwijderen
Hoofdstuk 3
U kunt als volgt een nieuwe werkbalk installeren of een bestaande werkbalk verwijderen. Klik met de rechtermuisknop op een leeg gedeelte van de taakbalk en kies in het snelmenu de menuoptie Werkbalken. Een vinkje naast de naam van een werkbalk betekent dat deze al in de taakbalk wordt weergegeven. Door op een werkbalknaam met een vinkje te klikken verwijdert u de werkbalk uit de taakbalk.
De grootte en de positie van taakbalk en werkbalken instellen Voordat u de grootte of positie van de taakbalk kunt wijzigen, moet de taakbalk zelf eerst ontgrendeld zijn. Klik met de rechtermuisknop op een leeg gedeelte van de taakbalk. Als er naast de menuoptie Taakbalk vergrendelen een vinkje wordt weergegeven, klikt u op de menuoptie om het vinkje te verwijderen. Als de taakbalk niet is vergrendeld, wordt een verticale stippellijn aan de linkerzijde van elke werkbalk weergegeven. (Bij een verticale werkbalk aan de linker- of rechterrand van het scherm wordt een horizontale stippellijn aan de bovenzijde van de werkbalk weergegeven.) Dit is de handgreep van de werkbalk. Om een werkbalk binnen de taakbalk te verslepen, versleept u de handgreep.
Een nieuwe werkbalk maken Elke map op uw systeem kan een werkbalk worden. Dat geldt ook voor Windows-sys teemmappen zoals Configuratiescherm. U maakt een nieuwe werkbalk door met de rechtermuisknop op een bestaande werkbalk of op een lege plek in de taakbalk te klikken. Kies de menuoptie Werkbalken en in het vervolgmenu de menuoptie Nieuwe werkbalk. Navigeer in het nu geopende dialoogvenster naar een map en klik op OK. De naam van de map wordt de naam van de nieuwe werkbalk. Elk item binnen de map wordt een werkbalkitem.
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
119
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
Maar ongeacht hoe de koppelingen tussen programma’s en bestandstypen en protocollen momenteel zijn ingesteld, maakt Windows het voor u gemakkelijk om de instellingen te bekijken en te wijzigen. Klik aan de rechterzijde van het menu Start op Standaardprogramma’s of open Configuratiescherm, kies Programma’s en klik vervolgens op Standaardprogramma’s. In beide gevallen opent u het dialoogvenster dat in figuur 3-32 is afgebeeld.
Figuur 3-32 De ontwerpers van Windows Vista vonden dit aspect van Configuratiescherm zo belangrijk dat ze er een item in het menu Start aan wijdden
Hoofdstuk 3
De meeste programma’s die u in Windows gebruikt, zijn aan specifieke bestandstypen en protocollen gekoppeld. Dankzij deze koppelingen kunt u in Windows Verkenner op een bestand (bijvoorbeeld een Windows Media Audio- oftewel .wma-bestand) dubbelklikken om het bijbehorende programma te openen en het bestand onmiddellijk af te spelen, of in een document of een e-mailbericht op een internetkoppeling klikken om in de webbrowser naar de desbetreffende website over te schakelen. Het set-upprogramma van Windows brengt bij de installatie van het besturingssysteem al veel van deze koppelingen voor u tot stand. Ook de set-upprogramma’s van toepassingen maken koppelingen naar de bestandstypen die door die programma’s worden gebruikt. (Soms wijzigen dergelijke programma’s tijdens hun installatie bestaande bestandstypekoppelingen. In het algemeen, maar niet altijd, vragen ze uw toestemming om dat te mogen doen.)
120
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Standaardprogramma’s instellen Het eerste item op deze pagina, Uw standaardprogramma’s instellen, benadert de koppelingskwestie vanuit het standpunt van bepaalde belangrijke toepassingen. Ongetwijfeld hebt u nog veel meer toepassingen dan de toepassingen die hier worden vermeld (of u hebt ze niet allemaal), maar de programma’s die in het dialoogvenster Standaardprogramma’s instellen voorkomen, kunnen alle met veel verschillende bestandstypen en protocollen omgaan. Deze lijst biedt u een manier om programma’s toe te wijzen aan alle items die ze kunnen verwerken (als u dat toestaat). U kunt echter ook programma’s toewijzen aan specifieke bestandstypen. Om te laten zien hoe dit werkt, zullen we Firefox selecteren in het dialoogvenster dat in figuur 3-33 is afgebeeld. Zoals figuur 3-34 laat zien, reageert het dialoogvenster door aan te geven dat Firefox momenteel het standaardprogramma is voor drie van de bestandstype of protocollen die dit programma kan verwerken.
Hoofdstuk 3
Om na te gaan voor welke bestandstypen Firefox momenteel het standaardprogramma is (en bepaalde bestandstypekoppelingen te kunnen wijzigen) klikken we op Standaardwaarden voor dit programma selecteren. In het geopende dialoogvenster worden de bestandsextensies en protocollen voor Firefox vermeld (zie figuur 3-35).
Figuur 3-33 In het dialoogvenster Standaardprogramma’s instellen kunt u de koppelingen benaderen vanuit het standpunt van bepaalde belangrijke programma’s, bijvoorbeeld een webbrowser of e-mailprogramma
121
Hoofdstuk 3
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
Figuur 3-34 In dit voorbeeld is Mozilla Firefox ingesteld als het standaardprogramma voor drie van de negen protocollen waarmee het programma kan omgaan
Een overlappend menu van mappen en bestanden maken Mits zo ingesteld, kan de werkbalk Bureaublad een overlappend menu van alle mappen en bestanden op het systeem creëren. Ga als volgt te werk om deze handige functie in te stellen: 1 Voeg de werkbalk Bureaublad aan de taakbalk toe en let erop dat de werkbalktitel wordt weergegeven. 2 Verklein de grootte van de werkbalk door de handgreep ervan te verslepen (en eventueel ook de handgrepen van de omringende werkbalken) totdat alleen de werkbalktitel en een dubbele pijl zichtbaar zijn. Als u nu op de dubbele pijl van de werkbalk klikt, ziet u een menu van de items op het bureaublad. Bureaubladitems die andere mappen en bestanden bevatten, zoals Computer, Documenten en Netwerk, kunt u openvouwen door de muisaanwijzer erop te laten rusten.
122
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-35 Firefox is het standaardprogramma voor de bestandstypen SHMTL, XHT en XHTML; de rest is momenteel aan Internet Explorer gekoppeld
Bestandstypekoppelingen wijzigen Het tweede item op het menu dat in figuur 3-32 is afgebeeld, benadert bestands typekoppelingen vanuit het perspectief van het bestandstype. In figuur 3-36 ziet u een lijst van bestandstypen die na een klik op dit menu-item wordt weergegeven. De extensies in de bestandstypelijst zijn alfabetisch geordend. Bij elke extensie staat een beschrijving van het bestand en het programma dat momenteel de standaardtoepassing voor dat bestandstype is. In figuur 3-36 zien we dat de extensie .bmp bij een bitmapafbeelding hoort en dat Windows Fotogalerie momenteel het programma is waarin dergelijke bestanden standaard worden geopend. Met andere woorden, via een dubbelklik op een .bmp-bestand in Windows Verkenner wordt dat bestand steevast in Windows Fotogalerie geopend.
123
Hoofdstuk 3
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
Figuur 3-36 Via de extensielijst in dit dialoogvenster kunt u aangeven welk bestandstype altijd door een bepaald programma moet worden geopend
Om het standaardprogramma te wijzigen klikt u op Ander programma. Zoals u in figuur 3-37 ziet, is het dialoogvenster Openen met onderverdeeld in een gedeelte met Aanbevolen programma’s en een gedeelte met Andere programma’s. Onder Aanbevolen programma’s wordt het huidige standaardprogramma vermeld (Windows Fotogalerie) en andere programma’s die in staat zijn om bestanden van het huidige type (bitmap afbeeldingen in dit geval) te openen. U ziet in dit venster ook een selectievakje, Dit type bestand altijd met dit programma openen getiteld, dat grijs (inactief) wordt weergegeven. De reden daarvan is dat Windows aanneemt dat u het dialoogvenster Openen met hebt geopend via de menuoptie Standaardprogramma’s in het menu Start of in Configuratiescherm en dat u hier het programma wilt wijzigen dat altijd wordt gebruikt om het geselecteerde bestandstype te wijzigen. (Maar zoals we zo dadelijk zullen zien, bestaat er nog een andere manier om dit dialoogvenster te openen.) Om te beginnen is het gebied onder Andere programma’s nog leeg. Klik aan de rechterzijde op het naar beneden wijzende pijltje om de inhoud van dit groepsvak zichtbaar te maken.
124
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Hoofdstuk 3
Figuur 3-37 Om het standaardprogramma voor een bepaald bestandstype te wijzigen,
kiest u het programma in dit dialoogvenster onder Aanbevolen programma’s, waarna u op OK klikt
Wees voorzichtig. De programma’s die onder Andere programma’s staan vermeld, zijn eenvoudige toepassingen die op uw systeem zijn geïnstalleerd. Het zijn bijna altijd slechte keuzen voor het geselecteerde bestandstype. Als u een van deze programma’s selecteert en op OK klikt, wordt dat programma het standaardprogramma voor het bestandstype, hoe ongeschikt dat programma ook mag zijn. U kunt dat overigens gemakkelijk verhelpen door weer naar het dialoogvenster Openen met terug te keren. Maar het programma zelf blijft dan wel hinderlijk in het groepsvak Aanbevolen programma’s staan. (Zie de volgende Probleem-kadertekst als u wilt weten hoe u dit euvel kunt verhelpen.)
De standaardtoepassing wijzigen vanuit Windows Verkenner Als u in Windows Verkenner met de rechtermuisknop op een bestand klikt en in het snelmenu de menuoptie Openen met kiest, zijn de programma’s in dat submenu de programma’s die in het groepsvak Aanbevolen programma’s (zie figuur 3-37) worden vermeld. Zo hebben we in figuur 3-39 met de rechtermuisknop in Windows Verkenner op een .bmp-bestand geklikt.
Figuur 3-38 Omdat we Kladblok in het groepsvak Andere programma’s van het dialoogvenster hebben geselecteerd, wordt Kladblok nu onder Aanbevolen programma’s weergegeven
Figuur 3-39 De menuopties die u ziet wanneer u met de rechtermuisknop in Windows Verkenner op een bestand klikt en de menuoptie Openen met kiest, zijn dezelfde als de items die in de lijst Aanbevolen programma’s worden weergegeven
125
Hoofdstuk 3
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
126
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
De programma’s staan in dit menu op alfabetische volgorde vermeld, zonder aanduiding welk programma momenteel het standaardprogramma is. Windows Vista neemt aan dat u de menuoptie Openen met hebt gekozen omdat u het bestand ditmaal in een niet-standaardprogramma wilt openen. In dit menu Openen met kunt u het geselecteerde bestand inderdaad in een niet-standaardprogramma openen, maar u kunt ook het standaardprogramma wijzigen. Kies het menu-item Standaardprogramma selecteren in het menu dat in figuur 3-39 is afgebeeld. U ziet wederom het dialoogvenster Openen met (afgebeeld in figuur 3-37), maar met een belangrijke afwijking, namelijk dat het selectievakje bij Dit type bestand altijd met dit programma openen ditmaal beschikbaar is en geselecteerd. Wilt u het standaardprogramma niet wijzigen (gewoon omdat u nieuwsgierig bent naar wat er in het groepsvak Andere programma’s staat), zorg er dan voor dat u het selectievakje wist voordat u een programma selecteert en op OK klikt. (Als u de standaard per ongeluk wijzigt, kunt u altijd naar dit dialoogvenster Openen met terugkeren en het probleem verhelpen.) Hoofdstuk 3
Probleem U moet een programma verwijderen uit het groepsvak Aanbevolen programma’s van het dialoogvenster Openen met De inhoud van de lijst Aanbevolen programma’s wordt bepaald door de registersleutel HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\FileExts\ bestandstype\OpenWithList (waarbij bestandstype de extensie van het desbetreffende bestand is). In het voorbeeld van figuur 4.32 bevat de sleutel ...\OpenWithList drie waarden waarvan Notepad.exe er een is. Door het ongewenste item uit de sleutel OpenWithList te verwijderen, verwijdert u het van de lijst Aanbevolen programma’s.
Programmatoegang en standaardprogramma’s instellen Het dialoogvenster dat wordt geopend wanneer u in het menu Start op Standaard programma’s klikt en Programmatoegang en standaardprogramma’s instellen kiest (zie figuur 3-40), was onderdeel van Windows XP Service Pack 1; het werd aan Windows toegevoegd na een anti-trustproces dat door het Amerikaanse Department of Justice tegen Microsoft werd gevoerd. Het is ontworpen om Windows-gebruikers de mogelijkheid te geven de toegang te verwijderen tot een aantal Microsoft-programma’s die voorheen hecht in Windows waren geïntegreerd. Deze lijst omvat de volgende items: )
Webbrowser. Het standaardprogramma van Microsoft is Internet Explorer.
)
E-mailprogramma. Tenzij u anders aangeeft, wordt Windows Mail gebruikt.
)
Mediaspeler. In Windows Vista is Windows Media Player het standaardprogramma om geluid, video en mediabestanden af te spelen.
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
Programma voor chatberichten. Nu Windows Messenger niet meer met het bestu ringssysteem wordt meegeleverd, is er momenteel geen standaardberichtenpro gramma.
)
Virtuele machine voor Java. In het verleden leverde Microsoft zijn eigen Java VM mee. Hoewel deze Java VM niet meer beschikbaar is bij Microsoft, kunt u het blijven gebruiken als het op uw computer is geïnstalleerd.
Hoofdstuk 3
)
127
Figuur 3-40 In dit dialoogvenster kunt u bepaalde Microsoft-programma’s uit Windowsmenu’s verwijderen
In het dialoogvenster Programmatoegang en standaardprogramma’s instellen is Aangepast de standaardselectie op alle zojuist geïnstalleerde systemen. Dit betekent in essentie dat u zelf kunt bepalen welke Microsoft-programma’s op uw systeem zichtbaar en toegankelijk zijn. Voor de meeste gebruikers is dat een goede oplossing. Als u de pictogrammen en menu-items van Internet Explorer, Windows Mail of Windows Media Center wilt verwijderen, klikt u op de pijl naast Niet van Microsoft en kiest u de gewenste opties in het opengevouwen dialoogvenster. Als u van gedachten verandert en de Microsoft-programma’s terug wilt, keert u naar dit dialoogvenster terug en klikt u op Microsoft Windows of op Aangepast.
Vraag mij dit elke keer Als u geen standaardinstelling voor een bepaald optisch mediumtype wenst, selecteer dan het item Vraag mij dit elke keer.
128
Hoofdstuk 3 Windows Vista op maat maken
Automatische afspeelopties instellen Automatisch afspelen is een functie die Windows in staat stelt om tot actie over te gaan zodra u een cd of dvd in een station plaatst. Het besturingssysteem detecteert het type schijf dat u hebt ingelegd (bijvoorbeeld een audio-cd, een programma-cd of een dvdfilm) en voert de actie uit die u voor dat type medium hebt ingesteld. Als u nog geen besluit hebt genomen over wat het besturingssysteem moet doen, krijgt u het dialoogvenster Automatisch afspelen te zien wanneer de schijf is gedetecteerd en kunt u kiezen uit een lijst mogelijkheden (in sommige gevallen ook de mogelijkheid om helemaal niets te doen). Door een optie te selecteren kunt u aangeven welke actie de standaard voor alle schijven van het huidige type moet zijn. In figuur 3-41 ziet u een voorbeeld van het dialoogvenster Automatisch afspelen.
Hoofdstuk 3
Figuur 3-41 Het dialoogvenster Automatisch afspelen dat voor het eerst verschijnt
nadat u een optische schijf van een bepaald type hebt ingelegd. In dit dialoogvenster kunt u aangeven hoe Windows deze keer en/of alle volgende keren met deze schijf moet omgaan
Als u het dialoogvenster Automatisch afspelen al hebt gebruikt om een standaardactie voor een bepaald type optisch medium in te stellen en u naderhand een andere standaardactie wilt instellen, klikt u in het menu Start op Standaardprogramma’s en in het vervolgmenu de menuoptie Instellingen voor Automatisch afspelen wijzigen. Windows Vista opent een dialoogvenster (zie figuur 3-42) met een vervolgkeuzelijst met mogelijke acties voor elk type medium. Maak uw keuze en klik op Opslaan.
129
Hoofdstuk 3
Standaardprogramma’s, bestandstypekoppelingen en automatische afspeelopties instellen
Figuur 3-42 Voor elk optisch mediumtype kunt u in Windows Vista een keuze maken
4 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
◐ ◐ ● ● ●
Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren Werken met Gebruikersaccountbeheer 132 Compatibiliteitsproblemen aanpakken 134 Programma’s installeren op 64-bits versies van Windows 140 Snelkoppelingen naar programma’s maken en aanpassen 141 Opstartprogramma’s beheren 144 Actieve programma’s en processen beheren in Windows Taakbeheer 150 Een programma uitvoeren als administrator of andere gebruiker 152 Programma’s de nstalleren 153
U hebt geen wizard of hulpprogramma in Configuratiescherm nodig om nieuwe software in Windows Vista te installeren. Als u naar een wizard op zoek gaat, zult u hem niet kunnen vinden. Het pictogram Software in Configuratiescherm, dat de meeste gebruikers van Windows XP vertrouwd zal zijn, is er niet meer. Microsoft heeft blijkbaar beseft dat gebruikers van Windows XP wel vaak naar Configuratiescherm gingen om software te installeren of te verwijderen, maar dat Configuratiescherm niet nodig was om een installatie uit te voeren. Een nieuw programma installeren vanaf een cd is vaak gewoon een kwestie van een cd plaatsen en de aanwijzingen opvolgen die dankzij de Automatische afspeelinstellingen van de cd worden verstrekt. Om een gedownload programma te installeren hoeft u alleen maar op Uitvoeren of Openen te klikken nadat de downloadprocedure is voltooid. In geen van deze gevallen hebt u een wizard nodig.
132
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
Dat is in elk geval de theorie. In de praktijk zult u hordes moeten nemen om programma’s te installeren. Potentiële problemen kunnen uit twee bronnen afkomstig zijn: )
gebruikersaccountbeheer;
)
compatibiliteitsproblemen.
Van deze twee is Gebruikersaccountbeheer gewoonlijk de kleinste hindernis. De tweede kan echter venijniger zijn, maar speelt gewoonlijk alleen een rol bij programma’s die voor oudere versies van Windows zijn geschreven. In dit hoofdstuk zullen we alle hindernissen bezien die een rol kunnen spelen als u in Windows Vista toepassingen wilt toevoegen, bijwerken of beheren. Edities De groepsbeleidseditor, die verderop in de paragraaf Opstartprogramma’s beheren wordt besproken, is niet beschikbaar in de edities Windows Vista Home Basic en Windows Vista Home Premium. De andere kwesties in dit hoofdstuk gelden voor alle edities.
Werken met Gebruikersaccountbeheer Hoofdstuk 4
Op een paar uitzonderingen na geldt in Windows Vista de regel dat u over administratorprivileges moet beschikken om een programma te kunnen installeren. Softwareinstallatieprogramma’s maken meestal bestanden in systeemmappen (submappen van %ProgramFiles%) en sleutels in beveiligde registerlocaties en dat zijn handelingen waarvoor verhoogde privileges nodig zijn. Het feit dat de programma’s en registersleutels worden geïnstalleerd op beveiligde locaties, beschermt u en uw programma’s tegen knoeien door kwaadwillende personen, maar het betekent ook dat u Gebruikersaccountbeheer moet passeren om het proces te voltooien. Als u een programma installeert terwijl u met een administrator account bent aangemeld, zal een prompt van Gebruikersaccountbeheer uw toestemming vragen voor de handelingen die het installatieprogramma op het punt staat uit te voeren. Als u een programma installeert terwijl u met een doorsneegebruikersaccount bent aangemeld, zal u worden gevraagd om de naam en het wachtwoord van een administrator te verstrekken. Zie in hoofdstuk 10 de paragraaf Onveilige handelingen voorkomen met Gebruikersaccountbeheer voor meer informatie over Gebruikersaccountbeheer. Windows Vista maakt gebruik van installatiedetectietechnologie om te bepalen of u een installatieproces hebt gestart. Het besturingssysteem kan om referenties vragen op het moment dat u het proces wilt starten en hoeft zodoende niet te wachten totdat het
Werken met Gebruikersaccountbeheer
133
Probleem Ik zie geen prompt van Gebruikersaccountbeheer en de installatie mislukt Als de installatietechnologie er niet in slaagt om uw installatieprogramma te detecteren en het installatieprogramma vervolgens probeert naar een beveiligde locatie te schrijven, zal de set-up mislukken, meestal met een foutmelding.
Om dit probleem op te lossen moet u eerst doen wat nodig is om de mislukte installatie af te breken door op OK, Annuleren, Afbreken of iets dergelijks te klikken. Ga vervolgens op zoek naar het uitvoerbare bestand van het installatieprogramma. Dat heet niet Setup of Install, want dan zou het niet aan de detectie zijn ontsnapt, maar is een .exe-bestand. Zodra u het hebt gevonden, klikt u er in Windows Verkenner met de rechtermuisknop op en kiest u Als administrator uitvoeren. Verstrek uw referenties en start het installatieprogramma.
installatieprogramma daadwerkelijk gegevens naar een beveiligde locatie probeert te schrijven. Het systeem neemt aan dat elk proces waarvan de bestandsnaam bepaalde sleuteltermen bevat (zoals install, setup of update) verhoogde privileges nodig heeft om zijn werk te kunnen doen; u ziet dus de prompt van Gebruikersaccountbeheer zodra het installatieprogramma is gestart. Zodra u Gebruikersaccountbeheer tevreden hebt gesteld, wordt het proces uitgevoerd in de beveiligingscontext TrustedInstaller, een door het systeem gegenereerde account die toegang heeft tot de benodigde beveiligde locaties. De installatieprogrammadetectie merkt ook wanneer u een programma probeert bij te werken of te verwijderen. Ook dan toont Gebruikersaccountbeheer een prompt.
Hoofdstuk 4
Figuur 4-1 Foutmelding bij het wijzigen van het register
134
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
Natuurlijk zijn er uitzonderingen op de regels. De volgende programma’s worden door de installatiedetectie ongemoeid gelaten: )
64-bits uitvoerbare programma’s;
)
programma’s die in hun toepassingsmanifest de regel RequestedExecutionLevel hebben staan.
Bovendien is het mogelijk, hoewel ongebruikelijk, dat een programma zichzelf in een onbeveiligde ‘per-gebruiker’-locatie installeert. Zo installeert SyncToy 1.4 voor Windows Vista, een PowerToy-programma dat op www.vista-io.com/0401 verkrijgbaar is, zich in %LocalAppData%\SyncToy, een locatie in het gebruikersprofiel van degene die het programma installeert. Het set-upprogramma omzeilt de detectie, wat SyncToy tot een zeldzaam geval maakt, namelijk een programma dat u zonder administratorprivileges kunt installeren. (Zie voor een interessante beschrijving van het hoe en waarom van een installatie per gebruiker het artikel ‘How do I build a standard user package’ in de blogpost op www.vista-io.com/0402.) Berichtgeving in het menu Start uitschakelen
Hoofdstuk 4
Nadat u een programma hebt ge nstalleerd, meldt Windows Vista de toevoegingen aan het menu Start door de wijzigingen in het menu zelf te markeren. Hoewel Windows Vista daarbij redelijk slim te werk gaat (er worden bijvoorbeeld geen toevoegingen gemarkeerd die geen programma’s zijn, zoals snelkoppelingen naar documenten), worden de items verwijderd die u langer dan een week negeert en wordt er binnen een uur na de installatie helemaal niets gemarkeerd. Sommige gebruikers hebben er geen behoefte aan dat toevoegingen in het menu Start worden gemarkeerd. Als u tot die groep behoort, klik dan met de rechtermuisknop op de knop Start, kies Eigenschappen, plaats het tabblad Menu Start in het dialoogvenster Eigenschappen van Taakbalk en menu Start op de voorgrond en klik op Aanpassen. Wis ten slotte in het dialoogvenster Menu Start aanpassen het selectievakje bij Nieuw ge nstalleerde programma’s markeren.
Compatibiliteitsproblemen aanpakken De meeste recent geschreven toepassingen zult u zonder problemen kunnen installeren en starten. Bij sommige oudere programma’s zal dat niet het geval zijn. Windows Vista probeert mogelijke compatibiliteitsproblemen te herkennen voordat u installeert. Onmiddellijk nadat u het installatieprogramma hebt uitgevoerd en de schildwacht van Gebruikersaccountbeheer bent gepasseerd, ziet u bijvoorbeeld het bericht waarin Windows u op bepaalde compatibiliteitsproblemen wijst en u mogelijke oplossingen aan de hand doet voordat u gaat installeren (zie figuur 4-2).
Compatibiliteitsproblemen aanpakken
135
Probleem Het set-upproces loopt vast bij het opnieuw opstarten
Hoofdstuk 4
Als u als doorsneegebruiker een set-upprogramma start en de naam en het wachtwoord van een administrator verstrekt en het set-upprogramma opnieuw moet worden opgestart om de set-upprocedure af te ronden, zult u niet in staat zijn om de installatie te voltooien, tenzij u zich na de herstart aanmeldt als administrator in plaats van met uw eigen account. Installatieroutines die een opstart vereisen, plaatsen meestal post-herstartinstructies in de registersleutel HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\ RunOnce. De waarde van de sleutel RunOnce wordt eenmaal uitgevoerd en vervolgens weggegooid. De kneep is echter dat RunOnce-waarden slechts worden uitgevoerd als een administrator zich heeft aangemeld. Als u zich als standaardgebruiker aanmeldt, worden de RunOnce-instructies genegeerd en lijkt het net alsof het set-upproces is vastgelopen. U kunt de kwestie oplossen door u af te melden en weer aan te melden als administrator. Om dit soort problemen te voorkomen kunt u het best de privileges van uw eigen account verhogen (via Accountbeheer in Configuratiescherm) voordat u toepassingen gaat installeren. Daarna kunt u teruggaan naar Configuratiescherm om uzelf weer tot standaardgebruiker te degraderen als u dat prettiger vindt.
Figuur 4-2 Windows wijst u op een probleem met het programma en doet een suggestie voor de oplossing ervan
Vaak constateert Windows niet alleen voorafgaande aan de installatie van het programma een compatibiliteitsprobleem, maar geeft u ook enige reden tot optimisme door te melden dat u het programma misschien met succes kunt installeren door de aanwijzingen in het berichtvenster op te volgen. In andere gevallen waarin een bekend compatibiliteitsprobleem wordt ontdekt, zijn de vooruitzichten minder zonnig (zie figuur 4-3).
136
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
Figuur 4-3 Soms zijn de suggesties iets minder gedetailleerd Klik in elk geval op Online naar oplossingen zoeken. U kunt verwachten dat in de nabije toekomst steeds meer informatie over compatibiliteitsproblemen van oudere programma’s beschikbaar komt, dus is het mogelijk dat de online koppeling uw probleem oplost. (Mogelijk bieden onafhankelijke softwarefabrikanten updates voor Windows Vista aan, dus is het advies om met uw softwareleverancier contact op te nemen beslist de moeite waard om op te volgen.) Als u zeker weet dat er van uw softwareleverancier online geen hulp te verwachten is en u de software ondanks de mogelijke compatibiliteitsproblemen toch wilt uitvoeren, klik dan op Programma uitvoeren. Hoofdstuk 4
In andere gevallen ziet u een droeviger ogende mededeling met een rode × in de titelbalk in plaats van een geel informatiesymbool. Ook hier hebt u niets te verliezen als u op Online naar oplossingen zoeken klikt, maar wel kunt u er vergif op innemen dat de oplossing behelst dat u een nieuwere versie van de software moet aanschaffen. U ziet een dergelijk bericht als Windows het programma dat u wilt installeren als een bedreiging voor de stabiliteit van het besturingssysteem beschouwt. Er zijn geen compatibiliteitsaanpassingen mogelijk om die verdedigingslinie van Windows te omzeilen. Als een installatieroutine start die om de een of andere reden niet met succes wordt afgerond (zelfs niet als u de set-upprocedure simpelweg annuleert), ziet u een mededeling van de Assistent voor programmacompatibiliteit (zie figuur 4-4). Als de assistent het bij het verkeerde eind heeft en u uw programma echt met succes hebt geïnstalleerd, klik dan op Dit programma is correct geïnstalleerd. Klik in het andere geval op Opnieuw installeren met de aanbevolen instellingen. De Assistent voor programmacompatibiliteit zal het programma dan op een of meer manieren aanpassen (helaas zonder u te vertellen wat hij aanpast) en het installatieprogramma vervolgens opnieuw proberen uit te voeren. In sommige gevallen kan een ouder programma wel met succes worden geïnstalleerd, maar werkt het toch niet goed. In die gevallen is de wizard Programmacompatibiliteit uw vriend. Hij laat u namelijk maatregelen nemen die uw programma ervan overtuigen dat het in de omgeving wordt uitgevoerd waarvoor het werd ontworpen.
Compatibiliteitsproblemen aanpakken
137
Figuur 4-4 Na een mislukte installatie ziet u de Assistent voor programma compatibiliteit
De set-uproutines van de meeste recente programma’s maken automatisch een herstelpunt voordat ze wijzigingen aan het systeem aanbrengen. Een herstelpunt is een momentopname van de huidige toestand van het systeem. Als een installatie het systeem destabiliseert, kunt u via Systeemherstel naar de vorige systeemtoestand terugkeren. (Zie in hoofdstuk 2 de paragraaf Sys teemherstelopties configureren en in hoofdstuk 23 de paragraaf over reparaties verrichten in de Windows Herstelomgeving voor meer informatie.) Helaas maken de installatieprogramma’s van oudere programma’s geen herstelpunt, en het zijn nu precies die oudere programma’s die de meeste problemen opleveren. Als u op het punt staat een ouder programma (bijvoorbeeld geschreven voor Windows 9x) te installeren, is het een goed idee om met de hand een herstelpunt te maken voordat u begint. (Open Systeem en onderhoud in Configuratiescherm, klik op Systeem en klik in het deelvenster Taken op Systeembeveiliging. U moet over administratorprivileges beschikken om dit te kunnen doen.
U start de wizard Programmacompatibiliteit door Programma’s te openen in Configuratiescherm. Klik onder Programma’s en onderdelen op Een ouder programma met deze versie van Windows gebruiken en volg de aanwijzingen van de wizard op. Als alternatief voor de wizard Programmacompatibiliteit kunt u de eigenschappen van de snelkoppeling van het programma wijzigen. Open het menu Start, zoek het programma op dat u wilt aanpassen, klik met de rechtermuisknop op het menu-item van het programma in het menu Start en kies Eigenschappen. Plaats het tabblad Compatibiliteit op de voorgrond (zie figuur 4-5 voor een voorbeeld).
Hoofdstuk 4
Een herstelpunt maken
138
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
Figuur 4-5 Het is soms mogelijk om oudere programma’s te laten functioneren via de
opties op het tabblad Compatibiliteit van het eigenschappenvenster bij een snelkoppeling van een programma Hoofdstuk 4
Activeer het selectievakje bij Dit programma in deze compatibiliteitsmodus uitvoeren en kies een van de zes beschikbare besturingssystemen: Windows 95, Windows 98/ Windows Me, Windows NT 4.0 (Service Pack 5), Windows 2000 of Windows XP (Service Pack 2). Maak onder Instellingen een keuze bij programma’s die videoproblemen hebben wanneer ze in hoge resolutie of veel kleuren worden uitgevoerd.
MS-DOS-programma’s configureren Om het gedrag van MS-DOS-programma’s te regelen gebruikt u een eigenschappenvenster dat qua uiterlijk sinds Windows 95 geen facelift heeft ondergaan. De aangepaste eigenschapsinstellingen van elk programma zijn opgeslagen in een snelkoppelings bestand dat een programma-informatiebestand (PIF) wordt genoemd. U mag meerdere snelkoppelingen (PIF’s) voor hetzelfde MS-DOS-programma maken, elk met zijn eigen aangepaste instellingen, bijvoorbeeld als standaardgegevensbestand of werkdirectory. Als u met de rechtermuisknop op het pictogram van een uitvoerbaar MS-DOS-bestand klikt en eigenschappen wijzigt, slaat Windows uw wijzigingen op in dezelfde map, waarbij een bestand met dezelfde naam als het uitvoerbare bestand met de extensie .pif wordt gemaakt of bijgewerkt. U mag de naam van het snelkoppelingsbestand wijzigen en het bestand naar een andere map verplaatsen.
Compatibiliteitsproblemen aanpakken
139
Globale PIF-opties instellen Is de standaard MS-DOS-omgeving niet goed? U kunt de standaardinstellingen aanpassen die voor alle MS-DOS-programma’s gelden door de instellingen in %SystemRoot%\_default.pif te bewerken. Als u op het pictogram van een MS-DOS-programma dubbelklikt en Windows geen dienovereenkomstig PIF-bestand kan vinden, worden de instellingen gebruikt die u hier aantreft. Evenzo wordt met deze standaardinstellingen gestart wanneer u een nieuwe PIF maakt. Als u bij het opstarten van een MS-DOS-programma altijd een MSDOS-batchbestand wilt laten uitvoeren, sla het bestand dan op als %SystemRoot%\_default.bat.
Hoofdstuk 4
Het PIF-formaat is binair en kan niet worden bewerkt, behalve in het eigenschappenvenster. Klik met de rechtermuisknop op het uitvoerbare bestand van het MS-DOS-programma als u dit dialoogvenster wilt openen. Het venster bevat vier tabbladen die exclusief voor MS-DOS-programma’s gelden (zie figuur 4-6). Zo kunt u Windows-sneltoetsen uitschakelen die in conflict zijn met de sneltoetsen in het MS-DOS-programma. Opties op andere tabbladen bieden u onder meer de mogelijkheid om het aan een programma toegewezen geheugen aan te passen, de beginweergave van het programma te specificeren (volledig scherm of venster) en het pictogram te wijzigen dat bij het programma hoort.
Figuur 4-6 De eigenschappen voor een MS-DOS-programma Om sommige MS-DOS-programma’s goed te kunnen uitvoeren is het nodig om de sys teemconfiguratie te wijzigen die door de MS-DOS virtuele machine wordt gebruikt. De
140
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
bestanden Autoexec.nt en Config.nt regelen die configuratie in Windows Vista. Ze spelen een soortgelijke rol als Autoexec.bat en Config.sys in MS-DOS en Windows 9x, met een paar belangrijke wijzigingen: )
Autoexec.nt en Config.nt zijn standaard opgeslagen in de map %SystemRoot%\Sys tem32. (De overeenkomstige bestanden op een MS-DOS- of Windows-machine bevinden zich in de rootmap van station C.)
)
In Windows Vista kunt u voor specifieke toepassingen aangepaste versies van Auto exec.nt en Config.nt maken. Als u u aangepaste configuratiebestanden aan een specifieke toepassingen wilt koppelen, kopieert u de standaardbestanden naar een afzonderlijke locatie en bewerkt u ze zo nodig. Vervolgens opent u het eigenschappenvenster van het MS-DOS-programma, waarna u op het tabblad Programma op de knop Geavanceerd klikt en de juiste locaties invoert.
Figuur 4-7 Het dialoogvenster PIF-instellingen voor Windows )
Hoofdstuk 4
De opdrachten die u in deze twee bestanden opneemt, gelden alleen voor het MSDOS-subsysteem. Veel opdrachten, bijvoorbeeld Buffers en Break, worden genegeerd, hoewel u ze vanwege de compatibiliteit kunt invoeren als een MS-DOS-programma per se wil dat ze aanwezig zijn.
Programma’s installeren op 64-bits versies van Windows Als u een 64x-versie van Windows hebt, zullen u de volgende verschillen opvallen zodra u programma’s gaat installeren: )
16-bits Windows-toepassingen kunnen niet worden geïnstalleerd.
)
64-bits programma’s worden standaard geïnstalleerd in submappen van de map Program Files (%ProgramFiles%), maar 32-bits programma’s belanden in submappen van een afzonderlijke map programmabestanden met de naam Program Files (x86).
)
Hoewel de meeste programma’s die voor een 32-bits omgeving werden ontworpen, alle functies in de x64-versie van Windows zullen bieden, doen andere programma’s dat niet en zullen ze dat vaak vooraf aan u melden (zie figuur 4-8).
Snelkoppelingen naar programma’s maken en aanpassen
141
Figuur 4-8 Waarschuwing als u een 32-bits programma uitvoert
Snelkoppelingen naar programma’s maken en aanpassen Tijdens de set-up maken bijna alle Windows-programma’s snelkoppelingen in het menu Start. Veel programma’s maken ook snelkoppelingen op uw bureaublad en in uw werkbalk Snel starten (of doen daartoe een poging). U kunt deze snelkoppelingen naar wens aanpassen door er met de rechtermuisknop op te klikken en Eigenschappen te kiezen. Zelf kunt u ook snelkoppelingen naar bepaalde documenten en mappen maken en aanpassen.
)
Maak een snelkoppeling naar een document waaraan u momenteel werkt. Om een vaak benodigd document sneller bij de hand te hebben, laat u het document in Windows Verkenner weergeven. Als u een Start-menu-item wilt maken dat dit document opent in het programma waaraan dit bestandstype is gekoppeld, sleept u het document boven op de knop Start. Zodra het menu opengaat, laat u de muisknop los. Als u een snelkoppeling in de werkbalk Snel starten wilt plaatsen, houdt u de rechtermuisknop ingedrukt en sleept u het document naar de werkbalk. Zodra u de scherminfo ziet, laat u de muisknop los. U maakt een snelkoppeling op het bureaublad door de rechtermuisknop ingedrukt te houden en het document naar het bureaublad te slepen. (Doe dit niet met de linkermuisknop, want dan verplaatst u het document in plaats van een snelkoppeling te maken.) Zodra de scherminfo Naar bureaublad verplaatsen wordt weergegeven, laat u de muisknop los en kiest u in het snelmenu de menuoptie Hier snelkoppelingen maken.
Figuur 4-9 Een snelkoppeling maken )
Maak een snelkoppeling naar een map die u vaak nodig hebt. Een snelkoppeling naar een map maakt u op dezelfde manier als een snelkoppeling naar een docu-
Hoofdstuk 4
U kunt de volgende nuttige dingen doen:
142
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
ment. Laat de oudermap van de map waarin u geïnteresseerd bent, weergeven in Windows Verkenner en versleep de map vanuit dat venster.
Hoofdstuk 4
)
Maak snelkoppelingen naar diep geneste applets van Configuratiescherm en andere beheergereedschappen. Vindt u het vermoeiend om op al die koppen en subkoppen in Configuratiescherm te klikken om het item te bereiken dat u nodig hebt? Ga er op de gebruikelijke manier naar toe en versleep vervolgens het pictogram aan de linkerzijde van de adresbalk van Configuratiescherm naar uw bureaublad. In de meeste gevallen zal het systeem u met een handige snelkoppeling belonen.
)
Specificeer opstartopties. Veel programma’s hebben opdrachtregelargumenten waarmee u de opstartlocatie of het opstartgedrag van het programma kunt wijzigen. Zo heeft het door ons gebruikte schermfotoprogramma Snagit 8 een optionele switch -h die het programmavenster tijdens het opstarten verbergt. U kunt snelkoppelingen gebruiken om het gebruik van dergelijke opstartopties te vereenvoudigen. In het algemeen kunt u dit het eenvoudigst realiseren door een bestaande snelkoppeling (bijvoorbeeld een snelkoppeling in het menu Start of op het bureaublad) eerst te kopiëren en daarna te wijzigen. Klik met de rechtermuisknop op de kopie, plaats het tabblad Snelkoppeling op de voorgrond en wijzig de opdrachtstring die op de regel Doel staat.
)
Laat een programma uitvoeren met verhoogde privileges. U kunt een programma als administrator uitvoeren door met de rechtermuisknop op de programmasnelkoppeling te klikken en Als administrator uitvoeren te kiezen. Als u dat vaak bij een bepaald programma moet doen, pas dan de snelkoppeling naar dat programma aan, zodat het programma standaard als administrator wordt uitgevoerd. Klik met de rechtermuisknop op de snelkoppeling van het programma en kies Eigenschappen. Plaats het tabblad Snelkoppeling in het eigenschappenvenster op de voorgrond en klik op Geavanceerd. Selecteer de optie Als administrator uitvoeren in het dialoogvenster Geavanceerde eigenschappen (zie figuur 4-10). Nota bene Als u met een standaardaccount werkt maar af en toe beheergereedschappen nodig hebt, zoals de registereditor of een van de modules van de MMC-console, kunt u uzelf wat moeite besparen door voor deze onderdelen snelkoppelingen te maken die u als administrator uitvoert. Diverse modules van de MMCconsole en de registereditor vragen niet om administratorprivileges als u ze met een standaardaccount wilt openen, maar verhinderen u simpelweg om iets nuttigs te doen. Maak vooraf snelkoppelingen met het selectievakje Als administrator uitvoeren geactiveerd, om frustratie te voorkomen.
Snelkoppelingen naar programma’s maken en aanpassen
143
Geheel nieuwe snelkoppelingen maken De gemakkelijkste manieren om een nieuwe snelkoppeling te maken zijn de volgende: )
Kopieer een bestaande snelkoppeling en wijzig de kopie.
)
Versleep een object met ingedrukte rechtermuisknop naar de plek waar u de snelkoppeling wilt neerzetten en kies Hier snelkoppeling maken. (In sommige gevallen kunt u ook met de linkermuisknop slepen, maar met de rechtermuisknop kan het altijd.)
)
Klik met de rechtermuisknop op een object in Windows Verkenner en kies Snelkoppeling maken (om een snelkoppeling te maken op dezelfde locatie als het object; daarna kunt u de nieuwe snelkoppeling kopiëren of verplaatsen).
Als u graag wat meer moeite doet, klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad (of op een andere locatie in Windows Verkenner). Kies de snelmenuoptie Nieuw en in het vervolgmenu de menuoptie Snelkoppeling. De wizard Snelkoppeling maken zal u eerst vragen naar de locatie van het item en daarna naar een naam voor de snelkoppeling. Wat de wizard ‘locatie’ noemt, is de opdrachtstring die door de snelkoppeling moet worden uitgevoerd. Omdat de opdrachtstring vaak lang is, wordt er een knop Bladeren aangeboden.
Hoofdstuk 4
Figuur 4-10 Een programma standaard als administrator uitvoeren
144
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
Snelkoppelingen verwijderen Een van de prettige aspecten van snelkoppelingen is dat u ze kunt verwijderen als u ze niet meer nodig hebt. U kunt ze ook verwijderen wanneer ze het bureaublad onoverzichtelijk maken. (Kijk ook eens naar de snelkoppelingen die door installatieroutines werden achtergelaten. Als u ze niet daadwerkelijk gebruikt, zijn ze kandidaat voor de prullenbak. Als u een snelkoppeling uit het bovenste niveau van het menu Start (het menu dat aan de linkerzijde wordt weergegeven nadat u op Start hebt geklikt) wilt verwijderen, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies in het snelmenu de menuoptie Uit deze lijst verwijderen. Door de snelkoppeling te verwijderen verwijdert u niet het programma, het document of de map waaraan de snelkoppeling is gekoppeld. (Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf De installatie van programma’s ongedaan maken voor meer informatie over programma’s verwijderen.) Als u niet weet of het te verwijderen object een snelkoppeling is of een object (een programma of document dat u niet graag kwijt wilt), zoek dan naar een pijltje linksonder in het pictogram. Snelkoppelingen hebben zo’n pijltje, objecten niet. (Items in het menu Start zijn uitzonderingen; zij hebben geen pijltje.)
Opstartprogramma’s beheren
Hoofdstuk 4
Het is niet moeilijk om een programma zodanig in te stellen dat het automatisch start wanneer u Windows start. Als het installatieprogramma niet aanbiedt om dat voor u te doen en u het programma wilt laten starten wanneer u aan een Windows-sessie begint, maakt u een snelkoppeling naar het programma in de map Opstarten van het menu Start. U kunt dat bijvoorbeeld op de volgende manier doen: 1 Klik met de rechtermuisknop op de knop Start en kies Openen. Het venster van Windows Vista wordt geopend. 2 Open de map Programma’s en vervolgens de map Opstarten. 3 Zoek in het menu Start het item op dat u automatisch wilt starten wanneer u Windows start. 4 Sleep het item naar de map Opstarten.
In Windows Defender regelen welke programma’s worden opgestart Het probleem van veel gebruikers met opstartprogramma’s is niet hoe ze te maken (want dat is gemakkelijk en verloopt in veel gevallen min of meer automatisch), maar hoe ze te lozen. Als te veel programma’s opstarten, duurt het niet alleen langer voordat u op de computer aan de slag kunt gaan, maar wordt er ook geheugen verspild. Als u een programma bij het opstarten niet nodig hebt, is het een goed idee om het uit het opstartpad te verwijderen.
Opstartprogramma’s beheren
145
Probleem Het lukt niet om in de map Opstarten een snelkoppeling te maken Als u de volgende melding ziet:
Figuur 4-11 Foutmelding bij de verkeerde map Opstarten
Helaas is het niet zo simpel als u wellicht denkt om programma’s op te sporen die automatisch starten. Een programma kan op een heleboel manieren voor automatisch opstarten zijn geconfigureerd, niet alleen via een snelkoppeling in een opstartmap. Houd u vast: )
Registersleutel Run (machine). Programma’s die in de registersleutel HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run staan vermeld, zijn bij het opstarten voor alle gebruikers beschikbaar.
)
Registersleutel Run (gebruiker). Programma’s die in de registersleutel HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run staan vermeld, worden uitgevoerd wanneer de huidige gebruiker zich aanmeldt. Een soortgelijke sleutel, HKCU\Software\ Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion\Run, kan ook worden gebruikt.
)
Registerwaarde Load. Programma’s die in de waarde Load van de registersleutel HKCU\Software\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion\Windows staan vermeld, worden uitgevoerd wanneer een willekeurige gebruiker zich aanmeldt.
)
Geplande taken. Windows Taakplanner (zie hoofdstuk 30) kan taken aangeven die tijdens het opstarten moeten worden uitgevoerd. Bovendien kan een administrator taken instellen die tijdens het opstarten op uw computer moeten worden uitge-
Hoofdstuk 4
bevindt u zich in de map Opstarten van alle gebruikers in plaats van in uw eigen map Opstarten. De map Gebruikers bevat snelkoppelingen voor iedereen die op de computer een account heeft. Installatieprogramma’s doen hun werk met de account TrustedInstaller en kunnen daar snelkoppelingen maken, maar u mag dat niet (zonder de toegangscontrole-items voor die map te wijzigen). Let er na de klik op de knop Start op dat u Openen kiest, niet Alle gebruikers weergeven.
146
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
voerd, maar die uitsluitend in de Taakplanner van de administrator staan vermeld, niet in de Taakplanner op uw systeem. )
Win.ini. Programma’s die voor 16-bits versies van Windows zijn geschreven, kunnen opdrachten toevoegen aan de regels Load= en Run= in de sectie [Windows] van het opstartbestand, dat opgeslagen is in %SystemRoot%. Het bestand Win.ini dateert nog uit het Windows 3.1-tijdperk.
)
Registersleutels RunOnce en RunOnceEx. Deze groep registersleutels duiden programma’s aan die slechts eenmaal bij het opstarten worden uitgevoerd. Deze sleutels kunnen aan een specifieke gebruikersaccount op de computer zijn toegewezen. )
HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\RunOnce
)
HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\RunOnceEx
)
HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\RunOnce
)
HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\RunOnceEx
Hoofdstuk 4
)
Registersleutels RunServices en RunServicesOnce. Deze zelden gebruikte sleutels kunnen het automatisch opstarten van services regelen. Ze kunnen aan een specifieke gebruikersaccount of aan de computer zijn toegewezen.
)
Registersleutel Winlogon. De sleutel Winlogon regelt acties die plaatsvinden wanneer u zich op een Windows Vista-computer aanmeldt. Het besturingssysteem regelt de meeste acties, maar u kunt hier aangepaste actie toevoegen. De subsleutels \HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Winlogon\Userinit en HKLM\ Software\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion\Winlogon\Shell kunnen programma’s automatisch starten.
)
Groepsbeleid. De console Groepsbeleid bevat twee beleidsvormen die ‘Deze programma’s uitvoeren wanneer de gebruiker zich aanmeldt’ heten en een lijst specificeren van programma’s die moeten worden uitgevoerd wanneer de gebruiker zich aanmeldt.
)
De sleutels Policies\Explorer\Run. Wanneer opstartprogramma’s via beleid worden gespecificeerd, worden er dienovereenkomstige waarden gemaakt in HKLM\ Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer\Run of in HKCU\ Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer\Run.
)
Waarde van BootExecute. Standaard is de multistringwaarde BootExecute van de registersleutel HKLM\System\CurrentControl\Session Manager ingesteld op autocheck autochk *. Deze waarde zorgt ervoor dat Windows bij het opstarten de bestandssysteemintegriteit van uw harde schijf controleert als het systeem abnormaal werd afgesloten. Andere programma’s of processen kunnen aan deze registerwaarde worden toegevoegd. (Opmerking: Microsoft waarschuwt tegen het wissen van de standaardwaarde van BootExecute. Als u wilt weten wat u moet doen als uw systeem vastloopt terwijl Autocheck actief is, verwijzen we u naar Microsoft Knowledge Base, artikel 151376 ‘How to disable Autochk if it stops responding during reboot’.)
Opstartprogramma’s beheren
)
Shellserviceobjecten. Windows laadt een aantal hulp-DDL’s om de functionaliteit van de Windows-shell te vergroten.
)
Aanmeldingsscripts. Tijdens het opstarten kunnen automatisch uitgevoerde opstartscripts andere programma’s openen. Aanmeldingsscripts worden gespecificeerd in Groepsbeleid onder Computerconfiguratie\Windows-instellingen\Scripts (Opstarten/Afsluiten) en Gebruikersconfiguratie\Windows-instellingen\Scripts (Aanmelden/Afmelden).
147
Doorgewinterde Windows XP-gebruikers zijn wellicht vertrouwd met het gereedschap Systeemconfiguratie (Msconfig.exe), waarmee ze de meeste programma’s kunnen bekijken die tijdens het opstarten worden uitgevoerd en bepaalde programma’s desgewenst kunnen uitschakelen. In Windows Vista is het gereedschap Systeemconfiguratie gehandhaafd, maar wordt tevens een lijst van opstartprogramma’s aangeboden in Windows Defender, het antispywareprogramma dat met het besturingssysteem is meegeleverd. Geen van deze lijsten bevat overigens de opstartprogramma’s die via beleid of geplande taken worden geregeld. De lijst in Windows Defender is echter wat leesbaarder en biedt meer details over elk opstartprogramma.
De lijst die aan de linkerzijde van Windows Defender wordt weergegeven (zie figuur 412), is standaard geordend op uitgever. U kunt items desgewenst volgens opstarttype groeperen door met de rechtermuisknop op een willekeurige plek in de lijst te klikken en Opstarttype te kiezen. In figuur 4-12 is de lijst geordend op opstarttype. U kunt zien dat dit programma twee items in de map Opstarten van alle gebruikers bevat, twee HKCU-registeritems (Current User) en drie items in de sectie Local Machine (HKLM) van het register. Aan de rechterzijde van het venster wordt de exacte registersleutel vermeld die voor elk van de Current User en Local Machine registeritems verantwoordelijk is. De reden dat Windows Defender een lijst van opstartprogramma’s biedt, is uiteraard dat het belangrijk is om op de hoogte zijn van elk opstartprogramma dat erin slaagt binnen te dringen zonder dat u dat weet of hebt goedgekeurd. Het is ook van belang te weten welke goedgekeurde programma’s automatisch worden opgestart, omdat ze uw systeem kunnen vertragen als u ze niet gebruikt. Om te bepalen of een item nodig is of niet, kunt u het item selecteren en op Uitschakelen klikken. Start vervolgens het systeem opnieuw. Nadat u hebt geconstateerd dat het systeem naar behoren werkt, kunt u op de knop Verwijderen klikken om het item te verwijderen. Maar voordat u een opstartitem verwijdert, moet u nog even nagaan of dat item via een map Opstarten van het menu Start is geconfigureerd. Zo ja, dan geeft u er misschien de voorkeur aan om het item naar een andere Start-menulocatie te verplaatsen in plaats van Windows Defender te gebruiken. Als u Windows Defender gebruikt om een item uit een map Opstarten te verplaatsen, wordt niet het programma
Hoofdstuk 4
Als u de lijst van opstartprogramma’s in Windows Defender wilt bekijken, opent u Configuratiescherm. Klik vervolgens onder Programma’s op Opstartprogramma’s wijzigen. Aanvankelijk toont deze lijst alleen de taken die onder uw eigen gebruikersaccount worden uitgevoerd. Klik op Voor alle gebruikers weergeven als u ook de opstartprogramma’s wilt zien die onder andere gebruikersaccounts worden uitgevoerd.
148
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
verwijderd, maar alleen de snelkoppeling, terwijl u die snelkoppeling misschien in een ander deel van het menu Start of elders wilt gebruiken.
Hoofdstuk 4
Figuur 4-12 Windows Defender is hoofdzakelijk een antispywareprogramma, maar kan u ook tegen ongewenste opstartprogramma’s beschermen
Probleem Een opstartprogramma start niet Als een opstartprogramma verhoogde privileges (administrator) verlangt, verhindert Windows Defender dat het programma wordt gestart wanneer u zich bij uw systeem aanmeldt. U ziet dan in het systeemvak de melding dat een of meer items werden geblokkeerd. Klik op die melding om na te gaan wat werd geblokkeerd en voer het geblokkeerde programma eventueel alsnog uit.
Zie in hoofdstuk 10 de paragraaf Spyware stoppen met Windows Defender voor meer informatie over Windows Defender.
Opstartprogramma’s beheren
149
Opstarttoepassingen regelen via beleid De console van Groepsbeleid (gpedit.msc) bevat drie beleidsvormen die betrekking hebben op opstarttoepassingen en opstartdocumenten: )
Deze programma’s na gebruikersaanmelding starten;
)
De lijst met eenmalig uit te voeren programma’s niet verwerken;
)
Oude lijst met uit te voeren programma’s niet verwerken.
Elk van deze beleidsvormen vindt u op twee plaatsen binnen Groepsbeleid: )
Computerconfiguratie\Beheersjablonen\Systeem\Aanmelden;
)
Gebruikersconfiguratie\Beheersjablonen\Systeem\Aanmelden.
Wijzigingen hebben invloed op alle gebruikers van de huidige computer. Als er in beide nodes opstartprogramma’s worden gespecificeerd in het beleid Deze programma’s na aanmelding starten, worden al die programma’s tijdens het opstarten uitgevoerd: eerst de computerconfiguratieprogramma’s, daarna de gebruikersconfiguratieprogramma’s. Bij eventuele conflicten tussen deze beleidsvormen heeft Computerconfiguratie voorrang. Als u deze beleidsvormen wilt bekijken of bewerken, start dan Gpedit.msc (met administratorprivileges). De console Groepsbeleid is niet beschikbaar in Windows Vista Home Basic of Windows Vista Home Premium.
Dit beleid biedt u de mogelijkheid om een lijst opstarttoepassingen te specificeren. Als u het beleid wilt implementeren, dubbelklikt u in het rechterdeelvenster van Groeps beleid op Deze programma’s na gebruikersaanmelding starten. Activeer het keuzerondje bij Ingeschakeld, klik op Weergeven en klik op Toevoegen. Typ in het dialoogvenster Item toevoegen de naam van een uitvoerbaar programma of een document dat aan een uitvoerbaar programma is gekoppeld. Specificeer zo nodig het volledige pad naar het item, zodat Windows het item tijdens het opstarten kan vinden.
De lijst met eenmalig uit te voeren programma’s niet verwerken Door dit beleid in te schakelen voorkomt u dat Windows de inhoud van HKLM\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\RunOnce verwerkt. Dit beleid is in Windows een beveiligingsmaatregel. Als u bang bent dat een virus of Trojan horse de sleutel RunOnce zou kunnen gebruiken om kwaadaardige code op het systeem te starten, kunt u het beleid inschakelen. Bedenk wel dat veel legitieme programma’s met deze sleutel werken om hun set-uproutines te voltooien.
Oude lijst met uit te voeren programma’s niet verwerken Wat in Groepsbeleid de ‘oude lijst’ wordt genoemd, is de lijst van programma’s die tijdens het opstarten worden uitgevoerd via de registersleutels HKLM\Software\Micro-
Hoofdstuk 4
Deze programma’s na gebruikersaanmelding starten
150
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
soft\Windows\CurrentVersion\Run en HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run. Net als het beleid dat in de vorige paragraaf werd beschreven, is dit beleid bedoeld als beveiligingsmaatregel. Als u vreest voor de mogelijkheid dat een kwaadaardige toepassing uw systeem via een van deze registersleutels infiltreert, kunt u het beleid inschakelen. Bedenk wel dat veel legitieme programma’s van een van deze registersleutels gebruikmaken om tijdens het opstarten van de computer te starten. Als u het beleid besluit in te schakelen, zult u een andere manier moeten vinden om dergelijke programma’s te starten.
Actieve programma’s en processen beheren in Windows Taakbeheer Windows Taakbeheer is een gereedschap dat twee oogmerken heeft. U kunt het programma gebruiken om de prestaties van uw systeem te controleren en om na te gaan welke programma’s en processen actief zijn en items te stoppen als de normale afsluitmethoden niet werken. Zie de paragraaf De prestaties in real-time controleren, in hoofdstuk 21, voor meer informatie over het gebruik van Windows Taakbeheer om systeemprestaties te meten.
Hoofdstuk 4
De sneltoets Ctrl+Shift+Esc gebruiken is de gemakkelijkste manier om Windows Taakbeheer te starten. In figuur 4-13 ziet u het tabblad Toepassingen en het tabblad Processen van Windows Taakbeheer.
Figuur 4-13 Windows Taakbeheer is een nuttig hulpmiddel om koppige programma’s en processen het zwijgen op te leggen en de systeemprestaties te meten
Actieve programma’s en processen beheren in Windows Taakbeheer
151
In Windows Taakbeheer somt het tabblad Toepassingen alle actieve programma’s op die bijbehorende knoppen in de taakbalk hebben. De items die u hier aantreft, zijn praktische dezelfde als degene die door de Windows Alt+Tab takenwisselaar worden getoond. Elk item in de kolom Taak is beschrijvende tekst en geen programma, zoals dat op het tabblad Processen het geval is. Deze tekst is identiek aan de tekst die in de titelbalk van het programma wordt vermeld.
De items die op het tabblad Toepassingen worden getoond, vormen slechts een fractie van alle programma’s en processen die op elk willekeurig moment op een Windowscomputer worden uitgevoerd. Als u de hele lijst van actieve processen wilt zien en een grotere selectie van gereedschappen wilt gebruiken om ze te beheren, moet u het tabblad Processen op de voorgrond plaatsen. Nota bene Als u wilt weten welk proces aan een bepaalde toepassing is gekoppeld, klikt u op het tabblad Toepassingen met de rechtermuisknop op de toepassing en kiest u in het snelmenu de menuoptie Ga naar proces.
Om te beginnen vermeldt het tabblad Processen de programma’s en services die direct voor de gebruiker toegankelijk zijn. Als u alles wilt zien, met inbegrip van de processen die onder systeemaccounts actief zijn, klik dan op de optie Processen van alle gebruikers weergeven. Bij elk proces meldt Windows Taakbeheer standaard de volgende informatie: Imagenaam (de naam van het proces), Gebruikersnaam (degene die het proces heeft gestart), CPU (het percentage CPU-vermogen dat door het proces momenteel wordt gebruikt), Geheugen (de hoeveelheid geheugen die het proces verlangt om zijn gewone functies te kunnen verrichten) en Beschrijving (een tekstveld dat het proces omschrijft. Selecteer het desbetreffende proces en klik op Proces beëindigen als het nodig is om een proces af te sluiten.
Hoofdstuk 4
Het tabblad Toepassingen bevat eveneens een kolom Status. Meestal zal daar de aanduiding Geactiveerd worden vermeld. Als een toepassing om een of andere reden vastloopt, meldt de kolom Status Reageert niet. In zo’n geval kunt u het zich misdragende programma proberen af te sluiten door het te selecteren en op Taak beëindigen te klikken. Doe dat echter niet te snel, want Reageert niet betekent niet per se dat een toepassing reddeloos verloren is. Als het programma alle beschikbare hulpbronnen gebruikt om een andere taak uit te voeren, heeft dat programma het misschien te druk om met Windows Taakbeheer te communiceren. Geef het programma een kans om af te maken waaraan het bezig is, voordat u het programma besluit te beëindigen. Hoe lang moet u wachten? Dat hangt van de taak af. Als de operatie betrekking heeft op een groot gegevensbestand (bijvoorbeeld een globale zoek- en vervangactie uitvoeren in een grote Microsoft Acess-database, kunt u het best een paar minuten wachten, vooral als u de harde schijf hoort ratelen en het lichtje van de schijf flikkert. Als de taak echter normaliter binnen een paar seconden is voltooid, hoeft u niet langer dan een minuut te wachten.
152
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
Sluit slim af Wanneer u een toepassing afsluit door op het tabblad Toepassingen op de knop Taak beëindigen te klikken, is het effect hetzelfde als wanneer u het programma via het menu van dat programma of via een klik met de rechtermuisknop op de taakbalkknop van dat programma en een klik op de snelmenuoptie Sluiten afsluit. Als het programma op het afsluitverzoek kan reageren, dient u een bevestigingsvenster te zien of zo nodig gelegenheid te krijgen om geopende bestanden op te slaan. Als u daarentegen op het tabblad Processen op de knop Proces beëindigen klikt, wordt een proces onmiddellijk en onherroepelijk afgesloten en worden alle geopende bestanden gesloten zonder dat u de kans krijgt om ze op te slaan. Probeer zo mogelijk eerst de optie Taak beëindigen en reserveer de drastische optie Proces beëindigen voor situaties waarin u geen andere keus hebt.
Een programma uitvoeren als administrator of andere gebruiker
Hoofdstuk 4
Zoals eerder in dit hoofdstuk al werd gezegd, kunt u een programma uitvoeren als administrator door met de rechtermuisknop op een snelkoppeling (in het menu Start of elders) van het programma te klikken en Als administrator uitvoeren te kiezen. Passeer de prompt van Gebruikersaccountbeheer door de handeling goed te keuren of referenties te overhandigen. Twee alternatieve manieren zijn: )
Begin een opdrachtregelsessie als administrator door met de rechtermuisknop op een snelkoppeling van Cmd.exe te klikken en Als administrator uitvoeren te kiezen. Typ vervolgens op de opdrachtregel het uitvoerbare programma dat u als administrator wilt uitvoeren. Typ bijvoorbeeld regedit om de registerditor te starten. Omdat u Gebruikersaccountbeheercontrole al op weg naar de opdrachtregelsessie bent gepasseerd en wat u via de opdrachtregel uitvoert een kindproces van Opdrachtprompt is, hebt u niet meer met Gebruikersaccountbeheercontrole te maken. Deze methode is prima in situaties waarin u een aantal programma’s na elkaar als administrator moet uitvoeren. Houd één opdrachtprompt van administratorniveau open en start uw programma’s vanaf de opdrachtregel.
)
Typ de naam van het programma dat u wilt uitvoeren in het zoekvak van het menu Start en druk op Ctrl+Shift+Enter.
Als u een programma onder een andere gebruikersaccount wilt uitvoeren, kunt u de opdracht Uitvoeren als gebruiken. Uitvoeren als komt echter niet meer als keuzemogelijkheid in het snelmenu voor, zoals dat in Windows XP het geval was, maar u kunt de opdracht nog wel gebruiken vanuit de Opdrachtprompt of een snelkoppeling. De schrijfwijze is: runas /user:gebruikersnaam cmd
Programma’s de nstalleren
153
Nadat u de opdracht hebt gegeven of de snelkoppeling hebt geactiveerd, wordt het wachtwoord van de opgegeven gebruikersaccount aan u gevraagd. Om veiligheidsredenen kunt u het wachtwoord niet in de snelkoppeling opslaan. Bedenk dat de opdracht runas niet werkt bij snelkoppelingen in de MMC-console.
Programma’s de nstalleren Om een geïnstalleerd Windows-programma te verwijderen opent u Configuratiescherm en klikt u onder Programma’s op Een programma verwijderen. Op de lijst van programma’s die verwijderd kunnen worden, wordt geen gebruiksinformatie vermeld zoals in Windows XP (hoewel de informatie daar zelden klopte), maar wel de omvang van elk programma. Klik op het programma dat u wilt verwijderen of selecteer het programma en klik op Verwijderen/wijzigen. Gebruikersaccountbeheer zal u dan om toestemming of referenties vragen.
)
Windows Vista waarschuwt u als u een programma probeert te verwijderen terwijl andere gebruikers zijn aangemeld. Voor de veiligheid moet u altijd eerst alle andere gebruikersaccounts afmelden voordat u een programma probeert te verwijderen.
)
Veel deïnstallatieprogramma’s laten programmasporen achter, soms per ongeluk en soms met opzet. Programma’s die gegevensbestanden maken, verwijderen meestal niet de aangepaste gebruikersinstellingen en gegevensbestanden als onderdeel van het deïnstallatieproces.
Een programma toewijzen aan een specifieke processor Als u een systeem met twee of meer processors hebt, kunt u een proces toewijzen aan een specifieke processor, maar alleen als het proces al actief is. U doet dat door met de rechtermuisknop op het proces op het tabblad Processen te klikken en Affiniteit instellen te kiezen.
Figuur 4-14 De processoraffiniteit instellen Selecteer in het geopende dialoogvenster het proces dat u wilt gebruiken. Als u alle CPU’s selecteert, stelt Windows de affiniteit naar eigen goeddunken in.
Hoofdstuk 4
De volgende basisfeiten moet u over de verwijdering van programma’s weten:
154
Hoofdstuk 4 Programma’s toevoegen, verwijderen en beheren
)
U kunt programma’s alleen vanuit Configuratiescherm verwijderen als ze oorspronkelijk met een Windows-compatibel set-upprogramma werden geïnstalleerd. Bij sommige oudere programma’s en hulpprogramma’s hoeft u hun bestanden slechts naar een map te kopiëren. In een dergelijk geval maakt u de installatie van het pagina ongedaan door de bestanden en snelkoppelingen met de hand te verwijderen.
)
In sommige gevallen kan een slecht geschreven deïnstallatieroutine een spookitem in de lijst van geïnstalleerde programma’s achterlaten, zelfs nadat alle sporen van het programma zelf met succes werden uitgewist. Gebruik de registereditor om een item in dat geval uit de lijst te verwijderen. Uitvoerige aanwijzingen kunt u vinden in Microsoft Knowledge Base, artikel 314481, ‘How to manually remove programs from the add or remove programs tool.’
Hoofdstuk 4
5 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
● ● ● ● ●
Hardware instellen en problemen met hardware oplossen Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s 156 Een nieuw apparaat installeren en configureren 166 De instellingen van een ge nstalleerd apparaat wijzigen 175 Ge nstalleerde stuurprogramma’s beheren 181 Afzonderlijke apparaten inschakelen of uitschakelen 187 Hardwarefouten interpreteren 186
Met enige overdrijving kan worden gesteld dat geen twee computers hetzelfde zijn. Moederborden, harde schijven en schijfcontrollers, video- en netwerkadapters en randapparaten in alle soorten en maten dragen ertoe bij dat er een ontelbaar aantal computerconfiguraties mogelijk is. Windows Vista ondersteunt een lange lijst randapparaten voor computers. Bij een ondersteunde upgrade van hardware detecteert Windows het apparaat automatisch, waarna het juiste stuurprogramma wordt geïnstalleerd, zodat u alle functies van het apparaat kunt benutten. Zoals in dit hoofdstuk zal blijken, hebben oudere apparaten meer moeite om aan de compatibiliteitseisen van Windows Vista te voldoen, terwijl de lijst van compatibele apparaten in 64-bits versies van Windows Vista zelfs nog kleiner is. Als Windows een probleem heeft met een apparaat, kunt u het probleem met diverse gereedschappen aanpakken. Apparaatbeheer, deel uitmakend van Computerbeheer
156
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
en nu een afzonderlijke module van de MMC-console, is het primaire gereedschap om informatie over geïnstalleerde apparaten en stuurprogramma’s te verzamelen en hun configuratiedetails aan te passen. Edities Wat de omgang met hardwareapparaten betreft, zijn er geen verschillen tussen computers met verschillende edities van Windows Vista. De procedures om apparaten te installeren, met stuurprogramma’s te werken en hardwareproblemen te verhelpen, zijn in alle edities dezelfde.
Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s Voordat Windows met een hardwareapparaat kan werken, is er een compatibel en correct geconfigureerd stuurprogramma nodig. Stuurprogramma’s zijn compacte regelprogramma’s die direct met Windows omgaan, uw opdrachten aan een hardware apparaat overbrengen en u vervolgens de geretourneerde gegevens overhandigen. Nadat u een hardwareapparaat hebt geïnstalleerd, wordt het bijbehorende stuurprogramma automatisch geladen als onderdeel van het besturingssysteem zonder dat u er iets voor hoeft te doen.
Hoofdstuk 5
Windows Vista heeft een bibliotheek van stuurprogramma’s voor interne onderdelen zoals geluidskaarten, schijfcontrollers en beeldschermadapters, maar ook voor externe apparaten zoals printers, toetsenborden, scanners, muizen en andere aanwijsapparaten, digitale camera’s en verwisselbare opslagapparaten. De kernbibliotheek wordt tijdens de set-up van Windows Vista gekopieerd naar een beveiligde systeemmap, %Sys temRoot%\System32\DriverStore (waarbij stuurprogrammabestanden en verwante onderdelen in de submap FileRepository worden opgeslagen). Iedereen die zich bij de computer aanmeldt, kan bestanden uit deze locatie lezen en uitvoeren. Maar alleen een installatieprogramma dat onder auspiciën van een lid van de groep Administrators wordt uitgevoerd, kan aldaar bestanden en mappen maken of wijzigen. U kunt op verschillende manieren nieuwe stuurprogramma’s aan de stuurprogrammamap toevoegen. Windows Update biedt stuurprogramma’s aan na gedetecteerd te hebben dat u een apparaat hebt dat met dat stuurprogramma compatibel is, maar dat momenteel met een oudere versie werkt. (U kunt ook naar het recentste stuurprogramma op zoek gaan via Windows Update wanneer u een nieuw apparaat installeert.) Bovendien wordt de stuurprogrammamap bij de installatie van een Windows Service Pack vaak met nieuwe en bijgewerkte stuurprogramma’s bijgewerkt. Alle stuurprogramma’s die vanaf Microsoft-servers hier worden gekopieerd, zijn volledig compatibel met Windows Vista en zijn door Microsoft digitaal ondertekend. Als administrator kunt u ondertekende en niet-ondertekende stuurprogramma’s van andere fabrikanten installeren door uw speciale goedkeuring te verlenen. Alle stuurprogramma’s die u op
Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s
157
deze manier aan de voorraad stuurprogramma’s toevoegt, worden in een afzonderlijke submap van de map FileRepository opgeslagen, tezamen met een paar ondersteunings bestanden die door Windows Vista zijn gemaakt, waardoor ze zo nodig opnieuw geïnstalleerd kunnen worden. Elk ondertekend of niet-ondertekend stuurprogramma dat aan de voorraad is toegevoegd, wordt als vertrouwd stuurprogramma beschouwd en kan zonder prompts of administratorprivileges worden geïnstalleerd. In Windows Vista hoeft u geen administrator te zijn om stuurprogramma’s te kunnen installeren. Windows gaat bij het huidige stuurprogramma-installatiebeleid te rade om te bepalen of installatie is toegestaan. Als een geschikt stuurprogramma wordt gevonden, wordt dat automatisch geïnstalleerd. Als u probeert om een ondertekend stuurprogramma van een andere fabrikant te installeren en u de uitgever niet eerder als vertrouwd of niet-vertrouwd hebt bestempeld, moet u toestemming verlenen (zie figuur 5-1).
Figuur 5-1 Deze vraag krijgt u als een stuurprogramma wilt installeren
Om correct in Windows Vista geïnstalleerd te kunnen worden moet een hardwarestuurprogramma een set-upinformatiebestand hebben (met de extensie .inf). Dit is een tekstbestand dat uitvoerige informatie bevat over het te installeren apparaat, waaronder de namen van de bijbehorende stuurprogrammabestanden, de locaties waar ze geïnstalleerd moeten worden, eventueel vereiste registerinstellingen en versie-informatie. Alle apparaten met stuurprogramma’s in de map DriverStore hebben set-upinformatiebestanden in de map %SystemRoot\Inf. De basisstructuur van een set-upinformatiebestand is dezelfde als die van een ouderwets .ini-bestand in Windows 3.x. Elk stukje informatie wordt op een aparte regel weergegeven onder een kop die tussen rechte haken is geplaatst. Windows staat niet toe dat het stuurprogrammapakket naar de stuurprogrammamap wordt gekopieerd als deze secties niet aanwezig zijn of foutief zijn ingevuld. Een .inf-bestand moet in elk geval geldige secties [SourceDisksFiles] en [SourceDisksNames] bevatten.
Hoofdstuk 5
Ook als u een niet-ondertekend stuurprogramma wilt installeren in een 32-bits versie van Windows Vista, ziet u een dialoogvenster. U kunt de installatie vervolgens annuleren en naar een ondertekend bestand op zoek gaan, of de waarschuwing negeren en doorgaan (zie figuur 5-2).
158
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-2 Bent u administrator, dan krijgt u een melding als u een niet-ondertekend programma installeert
Op het moment dat het inf-bestand naar de stuurprogrammamap wordt gekopieerd, maakt Windows een map voor de stuurprogrammabestanden. Deze map draagt de naam van het .inf-bestand, aangevuld met een hash van acht lettertekens. Binnen de map gebruikt Windows de gegevens van het .inf-bestand om een Precompiled Setup Information-bestand met de extensie .pnf te maken. Dit bestand wordt voor installatietaken gebruikt. Hoewel het set-upinformatiebestand een cruciaal onderdeel van het stuurprogramma-installatieproces is, werkt u er niet direct mee. Dit bestand verstrekt het besturingssysteem informatie die tijdens de Plug en Play-detectie wordt gebruikt, of wanneer u de wizard Hardware toevoegen of een set-upprogramma gebruikt om een apparaat te installeren. Hoofdstuk 5
Nota bene De syntaxis van een set-upinformatiebestand is ingewikkeld en kan zelfs ervaren softwareontwikkelaars in verwarring brengen. Als u merkt dat de installatieroutine van een stuurprogramma niet goed werkt, komt u wellicht in de verleiding om het set-upinformatiebestand te bewerken om het probleem op te lossen. Geloof ons als we zeggen dat die aanpak geheid tot mislukking leidt. Door aan inf-bestanden te sleutelen loopt u het risico dat u register instellingen beschadigt, waardoor het systeem vastloopt.
Nadat Windows de installatie van een stuurprogrammapakket heeft voltooid, worden alle taken uitgevoerd die in het set-upinformatiebestand staan aangegeven en worden de stuurprogrammabestanden zelf naar %SystemRoot%\System32\Drivers gekopieerd.
Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s
159
Is dat stuurprogramma ondertekend?
)
Het hoogste vertrouwensniveau wordt toegewezen aan stuurprogramma’s die door Windows Hardware Quality Lab (WHQL) van Microsoft zijn ondertekend met het Windows Logo Program. Deze zogeheten WQHL-ondertekende stuurprogramma’s kunnen zonder waarschuwing of goedkeuring door elke gebruiker worden geïnstalleerd op elke 32-bits of 34-bits versie van Windows Vista.
)
Stuurprogramma’s kunnen ook zijn ondertekend door andere fabrikanten door middel van Authenticode-handtekeningen, waarbij wordt gebruikgemaakt van een certificaat dat is verstrekt door een Certificate Authority waarvan het certificaat in de Trusted Root Certification Authorities-map is opgeslagen. Als een administrator het certificaat van de uitgever aan de map Trusted Publishers heeft toegevoegd, kan het stuurprogramma worden geïnstalleerd zonder dat de gebruiker prompts hoeft te passeren.
)
Als een stuurprogramma is ondertekend door een uitgever wiens certificaat niet in de map Trusted Publishers is opgeslagen, kan het stuurprogramma uitsluitend door een administrator worden geïnstalleerd. De installatie mislukt als deze wordt uitgevoerd door een gebruiker die geen lid is van de groep Administrators. Een administrator kan er ook voor kiezen om dit type ondertekend stuurprogramma aan de stuurprogrammamap toe te voegen, waarna het door elke gebruiker zonder prompts kan worden geïnstalleerd.
)
Niet-ondertekende stuurprogramma’s of stuurprogramma’s met een handtekening die ongeldig is, gewijzigd is of niet kan worden geverifieerd door een Certificate Authority, kunnen worden geïnstalleerd door een administrator op computers met een 32-bits (x86) versies van Windows Vista, maar niet op computers met een 64-bits (X64) versies van Windows Vista.
Om de kwestie van ondertekende stuurprogramma’s nog verwarrender te maken, moeten er nog twee extra niveaus van digitale ondertekening worden onderscheiden. Bij de meeste stuurprogrammapakketten is het catologusbestand met de extensie .cat het enige bestand dat digitaal ondertekend moet zijn. Dit bestand meldt welke bestanden in het stuurprogrammapakket zijn opgenomen en verstrekt een hash die elk bestand unieke identificeert en bevestigt dat er niet met het bestand is geknoeid. Bij stuurprogramma’s die tijdens het opstarten op X-64 versies van Windows Vista worden gestart, moet het stuurprogramma zelf een ingebedde handtekening hebben. Verder moet elk apparaat dat wordt gebruikt om media af te spelen en van het Protected Media Path (PMP) gebruikmaakt, zoals HD-dvd-schijven en andere formaten volgens de AACS-specificatie, een stuurprogramma hebben dat ondertekend is met een PMP-PE-certificaat.
Hoofdstuk 5
Zoals we eerder in dit hoofdstuk opmerkten, eist Windows Vista dat alle stuurprogrammapakketten worden vertrouwd voordat ze aan de stuurprogrammamap worden toegevoegd. Stuurprogramma’s passeren een eerste vertrouwensdrempel als ze digitaal zijn ondertekend. Maar niet alle handtekeningen zijn gelijk. Hier volgt een beschrijving van hoe Windows Vista met verschillende soorten stuurprogramma’s omgaat:
160
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
U kunt de inhoud van een Security Catalog-bestand controleren door in Windows Vista op zo’n bestand te dubbelklikken.
Figuur 5-3 Het tabblad Beveiligingscatalogus In het algemeen verdienen door WHQL ondertekende stuurprogramma’s de voorkeur, want die zijn grondig getest in de hardwaretestlaboratoria van Microsoft. U weet dan zeker dat het stuurprogramma de installatierichtlijnen opvolgt en dat het uw systeem niet laat vastlopen of onstabiel maakt. Een digitale handtekening van een andere ver-
Hoofdstuk 5
Niet-ondertekende stuurprogramma’s testen Als u besluit met een niet-ondertekend stuurprogramma in zee te gaan, maak dan eerst een back-up van uw gegevens, installeer vervolgens het nieuwe stuurprogramma en test het onmiddellijk grondig zonder verdere software of stuurprogramma’s toe te voegen. (Windows maakt automatisch een systeemherstelpunt als u een niet-ondertekend stuurprogramma installeert.) Voer elke toepassing uit die op de computer is geïnstalleerd. Probeer een paar processorintensieve en schijfintensieve taken tegelijk uit te voeren. Open bestanden en sla bestanden op, vooral grote en ingewikkelde bestanden. Probeer schijfhulpprogramma’s uit te voeren, zoals Chkdsk en Defrag. Als het nieuwe stuurprogramma problemen veroorzaakt met de hardware en de software die u momenteel gebruikt, zult u dat graag onmiddellijk na de installatie willen weten, omdat u een vorige configuratie dan zonder veel problemen kunt herstellen.
Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s
161
trouwde bron kan de betrouwbaarheid niet in dezelfde mate verzekeren, maar is wel een garantie dat er niet met het stuurprogramma is geknoeid door andere installatieprogramma’s of door een virus of Trojan horse. Onderschat niet de negatieve invloed van de installatie van een niet-ondertekend stuurprogramma dat uiteindelijk gebreken blijkt te vertonen. Aangezien hardwarestuurprogramma’s op laag niveau in het besturingssysteem opereren, veroorzaakt een slecht geschreven stuurprogramma sneller STOP-fouten (het ‘blauwe scherm’) dan een programma met bugs. Zelfs een schijnbaar onschadelijk stuurprogramma kan plotselinge crashes veroorzaken die tot gegevensverlies leiden en beletten dat u de computer opnieuw kunt starten. Soms zult u de moeilijke beslissing moeten nemen of u een niet-ondertekend stuurprogramma moet installeren of het gebruik van een stuk hardware dan maar moet opgeven. Als het hardwareapparaat essentieel is, vervanging te kostbaar zou zijn en u met een 32-bits versie van Windows Vista werkt, kunt u het risico nemen. In andere gevallen zal de keuze moeilijker zijn, bijvoorbeeld wanneer u moet kiezen tussen een ondertekend stuurprogramma met een minimumhoeveelheid functies of een niet-ondertekend stuurprogramma dat u de mogelijkheid biedt om speciale hardwarespecifieke functies te benutten. In vorige versies van Windows konden gebruikers de standaardinstellingen wijzigen en waarschuwingen voor niet-ondertekende stuurprogramma’s geheel uitschakelen. In Windows Vista is dat niet mogelijk.
Als er voor een bepaald apparaat geen stuurprogramma’s beschikbaar is dat met Windows Vista compatibel is, kunt u een stuurprogramma gebruiken dat voor een vorige versie van Windows werd geschreven. De beste kans op succes biedt een stuurprogramma dat voor Windows XP of Windows Server 2003 werd ontworpen. Veel (maar beslist niet alle) stuurprogramma’s zullen in Windows Vista ook netjes werken. Sommige stuurprogramma’s die oorspronkelijk voor Windows 2000 werd geschreven, zullen wellicht in Windows Vista ook functioneren, maar de kans daarop is niet groot. U bent het beste uit met stuurprogramma’s die door WHQL voor Windows XP of Windows Server 2003 zijn ondertekend. Onder normale omstandigheden kunnen deze
Zoek goed naar stuurprogramma’s Uit de aanduiding op een diskette of cd is niet altijd op te maken of de schijf stuurprogramma’s voor meerdere versies van Windows bevat. Soms kan de structuur van de schijf zelf aanwijzingen verschaffen. Zoek bijvoorbeeld naar een submap Windows Vista of Vista en wijs de wizard Hardware toevoegen desgevraagd op die locatie. Als er een geschikt .inf-bestand beschikbaar is, kunt u de installatie mogelijk met succes afronden.
Hoofdstuk 5
Het juiste stuurprogrammabestand opzoeken
162
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
stuurprogramma’s zonder waarschuwingen worden geïnstalleerd. Stuurprogramma’s die oorspronkelijk werden geschreven voor Windows 95/98/Me of Windows NT zullen waarschijnlijk niet goed in Windows Vista functioneren, omdat de architectuurverschillen tussen deze besturingssystemen en Windows Vista domweg te groot zijn.
Details van stuurprogramma’s bekijken Als u weet welke hardwarestuurprogramma’s op de computer zijn geïnstalleerd, kan dat een enorm verschil maken op het moment dat u problemen moet verhelpen of geavanceerde functies wilt configureren. Uw vertrekpunt is steeds Apparaatbeheer, een grafisch hulpprogramma dat u uitvoerige informatie verstrekt over alle geïnstalleerde hardware en u besturingselementen biedt om apparaten te beheren, bronnen toe te wijzen en geavanceerde opties in te stellen. U kunt Apparaatbeheer op de volgende manieren openen: )
Typ devmgmt.msc op een willekeurige opdrachtregel.
)
Klik op Start, klik met de rechtermuisknop op Computer en kies Beheren. Selecteer Apparaatbeheer aan de linkerzijde van de Computerbeheerconsole.
)
Klik in Configuratiescherm op Systeem en klik vervolgens op de koppeling Apparaatbeheer aan de linkerzijde van het venster.
Zoals uit figuur 5-4 blijkt, biedt Apparaatbeheer een hiërarchisch geordende lijst waarin alle hardwareapparaten voorkomen die op uw computer zijn aangesloten. In de standaardweergave zijn de apparaten geordend op type. Als u informatie over een specifiek apparaat wilt bekijken, dubbelklikt u in de lijst van geïnstalleerde apparaten op het desbetreffende apparaat. Elk apparaat heeft een eigen dialoogvenster met diverse tabbladen (minimaal twee, te weten Algemeen en Stuurprogramma). Het tabblad Algemeen vermeldt elementaire gegevens over het apparaat, zoals de naam van het apparaat, de naam van de fabrikant en zijn huidige status (zie f iguur 5-5). Hoofdstuk 5
De standaardweergave van Apparaatbeheer wijzigen U kunt de standaardweergave van Apparaatbeheer wijzigen en de items in de lijst ordenen op bron of verbinding. Via het menu Beeld van Apparaatbeheer kunt u naar elk van de vier ingebouwde weergaven overschakelen. De bronweergaven zijn vooral handig als u problemen wilt opsporen die door IRQ-conflicten worden veroorzaakt. De weergaven Bronnen op type en Bronnen op verbinding tonen een lijst van alle apparaten waarbij u kunt zien hoe DMA, IO-adressen en IRQ’s zijn toegewezen. Er is ook een menuoptie in het menu Beeld om verborgen apparaten weer te geven.
Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s
163
Figuur 5-4 Klik in Apparaatbeheer op het plusteken links van een categorie als u de
Het tabblad Stuurprogramma, afgebeeld in figuur 5-6, bevat versie-informatie over het momenteel voor het geselecteerde apparaat geïnstalleerde stuurprogramma. Het is niet veel informatie, maar bestrijkt wel de essentiële aspecten. U kunt in één oogopslag zien wie het stuurprogramma heeft geleverd en of het stuurprogramma digitaal is ondertekend. Verder ziet u de datum en het versienummer van het stuurprogramma, wat van belang is om te kunnen bepalen of u een beschikbare update moet downloaden en installeren. Klik op de knop Stuurprogrammagegevens als u extra informatie over het stuurprogramma wilt bekijken. Zoals u in figuur 5-7 kunt zien, biedt het dialoogvenster Details van stuurprogrammabestand veel uitvoeriger informatie, waaronder de namen en locaties van alle betrokken bestanden. Na selectie van een naam in deze lijst kunt u de gegevens van dat bestand in het onderste gedeelte van het venster bekijken.
Hoofdstuk 5
apparaten binnen die categorie wilt zien. Een geel uitroepteken betekent dat het apparaat een configuratieprobleem heeft
164
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Als het apparaat niet goed werkt, wordt hier een foutcode weergegeven
Figuur 5-5 Het tabblad Algemeen verstrekt eenvoudige informatie over een apparaat en deelt mee of het apparaat momenteel zonder problemen werkt
Hoofdstuk 5
Figuur 5-6 Elk ge nstalleerd apparaat heeft een tabblad Stuurprogramma met waardevolle informatie en gereedschappen om ge nstalleerde stuurprogramma’s te beheren
Een slipcursus in apparaatstuurprogramma’s
165
Figuur 5-7 Deze gedetailleerde weergave van een ge nstalleerd stuurprogramma verstrekt belangrijke informatie over elk bestand dat door het apparaat wordt gebruikt
Afgezien van deze elementaire informatie kan het eigenschappenvenster van een apparaat nog meer tabbladen bevatten. Zo heeft de Marvell Yukon Ethernet-controller, afgebeeld in figuur 5-8, naast de tabbladen Algemeen en Stuurprogramma ook een tabblad Energiebeheer waarop u kunt instellen of dit apparaat de computer uit de slaapstand mag halen.
Als u een overzicht wilt hebben van de geïnstalleerde stuurprogramma’s in een formaat dat u gemakkelijk kunt bekijken, geef dan de opdracht Driverquery. Als u deze opdracht zonder switches geeft, wordt een eenvoudige lijst van geïnstalleerde stuurprogramma’s en apparaten gegenereerd. U kunt de output van de opdracht door middel van verschillende switches regelen; u kunt de output bijvoorbeeld leiden naar een bestand dat u daarna in een ander programma kunt openen. U gebruikt de switch /V om een gedetailleerde, met tekst toegelichte listing te maken, of u voegt de switch /fo met de parameter csv toe om output te genereren in een formaat dat u in Microsoft Excel kunt gebruiken: driverquery /v /fo csv > drvlist.csv
Nu kunt u Drvlist.csv in Excel openen en een keurig opgemaakte, uitvoerige lijst van al uw hardware bekijken. Typ driverquery /? als u wilt weten welke switches u bij de opdracht Driverquery kunt gebruiken.
Hoofdstuk 5
Maak een inventaris van de ge nstalleerde stuurprogramma’s
166
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-8 Elk apparaat dat systeembronnen verbruikt, heeft in Apparaatbeheer een eigen tabblad Bronnen
Hoofdstuk 5
De informatie die in Apparaatbeheer wordt weergegeven, is doelbewust dynamisch. Als u een apparaat toevoegt, verwijdert of opnieuw configureert, verandert de hier opgeslagen informatie eveneens. In Windows XP bood Apparaatbeheer een opdracht Afdrukken. Deze optie is in Windows Vista niet meer beschikbaar. Als u een lijst met instellingen van uw systeem wilt opslaan, inclusief details over geïnstalleerde apparaten, moet u naar Configuratiescherm gaan. Klik op Systeem en onderhoud, vervolgens op Hulpprogramma’s voor en informatie over prestaties en daarna aan de linkerzijde van het venster op Geavanceerde hulpprogramma’s. Klik op Een systeemstatusrapport genereren en wacht een minuutje totdat het rapport zijn gegevens heeft verzameld. De sectie Apparaten onder de categorie Hardwareconfiguratie bevat alle informatie die u normaliter in Apparaatbeheer aantreft. U kunt het rapport opslaan als HTML-bestand (door in het menu Bestand de menuoptie Opslaan als te kiezen) of op de standaardprinter afdrukken (door in het menu Bestand de menuoptie Afdrukken te kiezen). Bij de laatstgenoemde optie moet u helaas alle takken van de categorie Apparaten met de hand openvouwen voordat u afdrukt.
Een nieuw apparaat installeren en configureren Sedert zijn introductie in Windows 95 heeft de Plug en Play-technologie een enorme ontwikkeling ondergaan. Vroege versies van deze technologie waren zo onbetrouwbaar dat sommige gebruikers er liever niet aan begonnen. De afgelopen jaren echter werden de standaarden voor software en hardware zodanig op elkaar afgestemd dat de meeste apparaatconfiguratietaken geheel automatisch kunnen verlopen. Bij echte Plug en Play-ap-
Een nieuw apparaat installeren en configureren
167
)
Het systeem-BIOS moet op Plug en Play en energiebeheergebeurtenissen kunnen reageren. Per definitie is elk systeem met een ACPI-BIOS daartoe in staat. Niet-ACPIcomputers met een Plug en Play-BIOS kunnen een aantal Plug en Play-functies verrichten, maar zijn daar niet zo goed in als ACPI-computers.
)
Het besturingssysteem moet in staat zijn om op Plug en Play-gebeurtenissen te reageren. Net als Windows XP en Windows Server 2003 ondersteunt Windows Vista de Plug en Play-standaard volledig.
)
Het apparaat moet in staat zijn om zichzelf te identificeren, zijn vereiste bronnen te melden (inclusief stuurprogramma’s) en de software toestaan om het apparaat te configureren. Het Microsoft-logo Ontworpen voor Windows is een aanduiding voor hardware die aan al deze eisen voldoet.
)
Het apparaatstuurprogramma moet in staat zijn om met het besturingssysteem te interacteren en op apparaatberichtgeving en energiebeheergebeurtenissen te reageren. Een Plug en Play-stuurprogramma kan automatisch worden geladen wanneer Windows detecteert dat een apparaat is aangesloten, en tezamen met het systeem inactief en actief worden.
In Windows Vista is Plug en Play-ondersteuning geoptimaliseerd voor USB-, IEEE 1394(FireWire), PCMCIA- (PC Card), PCI- en PCI Express-apparaten (PCIe). Per definitie is elk USB- en PCMCIA-apparaat een Plug en Play-apparaat, net als praktisch alle PCI- en PCIeapparaten. Apparaten die op een parallelle of seriële poort zijn aangesloten, zijn soms wel en soms niet volledig compatibel met Plug en Play. Oudere apparaten die van de ISA-bus gebruikmaken, kunnen per definitie niet door Plug en Play worden beheerd. In het algemeen zult u ISA-apparaten uitsluitend aantreffen op computers die vóór 2000 zijn gefabriceerd; het is onwaarschijnlijk dat Windows Vista op die verouderde hardware met enig succes kan worden geïnstalleerd.
Plug en Play Als u een Plug en Play-apparaat voor de eerste keer installeert, leest Windows de Plug en Play-identificatietag in het BIOS of de firmware van het apparaat. De tag-id wordt vervolgens vergeleken met een masterlist van tags die uit alle set-upinformatiebestanden in de map %SystemRoot%\Inf is samengesteld. Als een ondertekend stuurprogramma met een dienovereenkomstige tag wordt aangetroffen, wordt het juiste stuurprogrammabestand (of meerdere bestanden) geïnstalleerd en kunnen andere benodigde wijzigingen aan het systeem worden aangebracht zonder dat u iets hoeft te doen. Windows Vista toont de voortgang van de Plug en Play-operaties door middel van tekstballonnen in het systeemvak. U ziet soms een serie van dergelijke berichten met een slotbericht (zie figuur 5-9).
Hoofdstuk 5
paraten wikkelt Windows Vista praktisch de hele configuratie van de computerhardware en de aangesloten apparaten automatisch af. Voor een goede werking van Plug en Play moeten alle onderdelen van een computersysteem in staat zijn om tezamen de volgende hardwareconfiguratietaken uit te voeren:
168
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-9 De installatie van het stuurprogramma is voltooid Als Windows een Plug en Play-apparaat detecteert (nadat u het apparaat bijvoorbeeld in een USB-poort hebt gestoken), maar geen geschikt ondertekend stuurprogramma kan laden, wordt de wizard Nieuwe hardware gevonden gestart. Nota bene Elke gebruiker kan een nieuw apparaat installeren als er een stuurprogramma van dat apparaat in de stuurprogrammamap aanwezig is. Om een willekeurig stuurprogramma, al dan niet ondertekend, als aangemeld lid van de groep Administrators te installeren moet u uw goedkeuring geven in een Gebruikersaccountbeheervenster. Als u bent aangemeld met een account zonder administratorprivileges, zal u om administratorreferenties worden gevraagd om een ondertekend stuurprogramma te installeren, maar zult u niet-ondertekende stuurprogramma’s niet kunnen installeren.
Hoe de wizard Nieuwe hardware gevonden werkt, weet iedereen die ooit een apparaat in een versie van Windows heeft geïnstalleerd. Zoals figuur 5-10 laat zien, biedt het openingsscherm van de wizard drie keuzemogelijkheden. Klik op Stuurprogramma zoeken en installeren (aanbevolen) om naar een geschikt stuurprogramma te zoeken. Windows zoekt op alle verwisselbare media naar een compatibel stuurprogramma. Als de zoekactie geen succes oplevert, ziet u het dialoogvenster dat in figuur 5-11 is afgebeeld. Hoofdstuk 5
Voer set-upsoftware op het juiste moment uit In veel gevallen worden nieuwe hardwareapparaten geleverd met een set-up-cd met stuurprogrammabestanden en hulpprogrammasoftware. Het beste moment om deze cd te starten is voordat u het apparaat aansluit. Als de stuurprogramma’s zijn ondertekend, kopieert het set-upprogramma de stuurprogrammabestanden en het set-upinformatiebestand (.inf) naar de stuurprogrammamap zodat de installatie automatisch kan verlopen zodra u het apparaat aansluit. Sommige nieuwere apparaten werken op een precies tegenovergestelde manier en installeren alleen stuurprogramma’s als het apparaat zelf fysiek is geïnstalleerd. Raadpleeg bij twijfel de documentatie.
Een nieuw apparaat installeren en configureren
169
Als er met het nieuwe apparaat een installatie-cd met Windows Vista-compatibele stuurprogramma’s is meegeleverd, plaatst u de schijf in het cd- of dvd-station en gaat u verder met de installatie.
Figuur 5-10 Selecteer de eerste optie om met de installatie van een nieuw apparaatstuurprogramma te beginnen nadat u een Plug en Play-apparaat hebt aangesloten.
Hoofdstuk 5
Als u tevoren al een Windows Vista-compatibel stuurprogramma naar de harde schijf of een verwisselbaar medium hebt gedownload, klikt u op ‘Ik heb de installatieschijf niet. Andere installatieopties weergeven.’ Klik in het nu geopende dialoogvenster op Op mijn computer naar stuurprogrammasoftware zoeken (geavanceerd). De wizard opent het dialoogvenster dat in figuur 5-12 is afgebeeld.
Figuur 5-11 Windows toont dit dialoogvenster als het de stuurprogrammasoftware niet op een verwisselbaar medium kan vinden
170
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-12 Als u een nieuw stuurprogramma hebt gedownload, geeft u de locatie van dat programma in dit dialoogvenster aan
Typ het volledige pad van de map die het gedownloade stuurprogramma- en set-up informatiebestand bevat of klik op Bladeren om de locatie op te zoeken. Klik daarna op Volgende en volg de aanwijzingen op om de installatie te voltooien. Wis het selectievakje bij Inclusief onderliggende mappen als u stuurprogrammapakketten met stuurprogramma’s voor verschillende Windows-versies hebt gedownload en u een specifieke versie wilt installeren. Deze optie is soms nodig als u een Windows Vista-stuurprogramma niet kunt vinden en u moet kiezen tussen stuurprogramma’s die voor Windows XP of Windows Server 2003 werden geschreven.
Hoofdstuk 5
Printers en wachtrijen installeren en beheren Als u beschikt over een printer die op een USB-poort wordt aangesloten, dient de installatie automatisch te verlopen. Plug en Play wikkelt alles af nadat u de printer hebt aangesloten en ingeschakeld. U zult een stuurprogramma moeten verstrekken op schijf of via een download, als het stuurprogramma nog niet in de stuurprogrammamap aanwezig is. Bij printers die fysiek worden aangesloten via een verbinding (bijvoorbeeld een parallelle poort) die niet Plug en Play is, wordt wat meer inspanning van u verwacht. Als het printerstuurprogrammapakket een set-upprogramma bevat, start u dit als eerste. Open vervolgens de map Printer in Configuratiescherm en klik op Een printer toevoegen. Klik in het dialoogvenster Printer toevoegen op Een lokale printer toevoegen. Om de set-upprocedure te voltooien moet u eerst de printerpoort specificeren. Bij de meeste, op een parallelle poort aangesloten oudere printers, is LPT1 de juiste keuze (zie figuur 5-13).
Een nieuw apparaat installeren en configureren
171
Figuur 5-13 Het dialoogvenster Printer toevoegen Klik op Volgende en selecteer het juiste stuurprogramma. U kunt kiezen uit een lijst stuurprogramma’s die in de stuurprogrammamap van Windows Vista aanwezig is (zie figuur 5-14). Klik op Bladeren en zoek de juiste locatie op als u een printerstuurprogramma hebt gedownload dat geen set-upprogramma bevat. Als u geen stuurprogramma hebt of vermoedt dat er een recentere versie beschikbaar is, klikt u op Windows Update om Microsofts verzameling bijgewerkte, ondertekende stuurprogramma’s te controleren. Na afloop van de update controleert u de lijst opnieuw om na te gaan of uw printermodel beschikbaar is.
Een compatibel stuurprogramma gebruiken Als u geen stuurprogramma kunt vinden dat specifiek voor uw printer is geschreven, kunt u het misschien met een ander stuurprogramma redden. Raadpleeg de documentatie van de hardware om na te gaan of de printer een populairder model emuleert, bijvoorbeeld een Hewlett-Packard LaserJet. Als dat inderdaad het geval is, kiest u dat printerstuurprogramma en drukt u na afloop van de set-up een paar test pagina’s af. Mogelijk zult u een paar geavanceerde functies niet kunnen benutten die uw printermodel wel biedt, maar in elk geval kunt u elementaire afdruktaken uitvoeren.
Hoofdstuk 5
De printer een naam geven is de laatste stap in het set-upproces. De standaardnaam bevat meestal de naam van de fabrikant en het printermodel, maar u kunt deze naam nu of naderhand wijzigen in naam die u meer zegt.
172
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-14 Bij de installatie van een niet-Plug en Play-printer geeft u het meest bijgewerkte stuurprogramma in dit dialoogvenster op
Nadat u de set-up van de printer hebt voltooid, moet u in elk geval een testpagina afdrukken om te controleren of de printer correct is geïnstalleerd. Bij elke printer kunt u instellingen aanpassen (inclusief veranderen van standaardprinter) via knoppen in de taakbalk van de map Printers. Zie in hoofdstuk 13 de paragraaf Een printer delen voor aanwijzingen over hoe u een lokale printer voor andere gebruikers op het netwerk beschikbaar maakt en hoe u met gedeelde printers verbinding maakt.
Scanners instellen Hoofdstuk 5
Scanners installeren en gebruiken is nooit zonder problemen geweest. Windows Vista werpt weer een nieuwe reeks problemen op. Veel scanners hebben een gespecialiseerd regelprogramma waarmee u van de hardware het volle profijt kunt trekken en gescande beelden kunt beheren. Er is een generiek stuurprogramma beschikbaar dat voor sommige scanners geschikt is. In Windows Vista Business, Ultimate en Enterprise koppelt dit stuurprogramma de scanner aan het programma Windows Faxen en scannen. De optie Scanners en camera’s in Configuratiescherm hebt u alleen nodig als u over een oudere scanner beschikt waarvan het stuurprogramma tijdens de set-up niet goed is geïnstalleerd.
Een nieuw apparaat installeren en configureren
173
Modems en faxapparaten beheren Praktisch alle modems werken met algemene stuurprogramma’s die met Windows Vista zijn meegeleverd. Specifieke merken voegen tijdens de installatie meestal waarden toe aan het register om aangepaste opdrachten in te schakelen, bijvoorbeeld AT-opdrachten. U kunt de modeminstellingen aanpassen door het eigenschappenvenster van het apparaat te openen en het tabblad Geavanceerd op de voorgrond te plaatsen. In figuur 5-15 ziet u de interface om aangepaste AT-opdrachten toe te voegen.
Figuur 5-15 In dit dialoogvenster voegt u aangepaste AT-opdrachten aan een modem toe
De grenzen tussen SmartPhones, zakcomputers en muziekspelers vervagen steeds meer. Zo kan een SmartPhone met een Secure Digital-geheugenkaart bestanden synchroniseren met Windows Verkenner, muziek met Windows Media Player en contactpersoneninformatie met Microsoft Office Outlook. De standaard geïnstalleerde stuurprogramma’s schakelen waarschijnlijk slechts een gedeelte van deze functionaliteit in, dus ga op zoek naar aangepaste stuurprogramma’s die alle functies bieden. Als u de functionaliteit van SmartPhone wilt inschakelen, gaat u naar Windows Update en installeert u de Windows Mobile Device Center software.
Oudere apparaten configureren Windows XP bevat honderden stuurprogramma’s voor oudere apparaten die Plug en Play niet ondersteunen. De stuurprogrammamap van Windows Vista herbergt een veel
Hoofdstuk 5
Verbinding maken met draagbare en mobiele apparaten
174
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
kleinere verzameling, hoofdzakelijk voor oudere printers, scanners, infrarode poorten, PCMCIA-controllers en andere apparaten zonder Plug en Play-aansluitingen. Zoals u kunt verwachten, stelt Windows dergelijke apparaten niet automatisch in; u waagt een gokje als u een van deze oude maar nog steeds waardevolle apparaten in gebruik wilt nemen en een oud stuurprogramma probeert te installeren. Als het desbetreffende apparaat waardevol voor u is en niet gemakkelijk door een nieuwer ondersteund apparaat kan worden vervangen, is het in elk geval de moeite waard om te proberen. Download de recentste hardwarestuurprogramma’s die u kunt vinden (in het ideale geval voor Windows XP of Windows Server 2003). Neem vervolgens de wizard Hardware toevoegen in de arm om de hardware in te stellen. Ga als volgt te werk: 1 Als u een stuurprogrammapakket hebt gedownload of over een cd beschikt die met het apparaat werd meegeleverd, zoekt u naar een set-upprogramma en start u dat programma. Deze optie plaatst de stuurprogrammabestanden op uw harde schijf en maakt latere installatiestappen eenvoudiger. 2 Sluit de nieuwe hardware aan op de computer. In het geval van een intern apparaat, bijvoorbeeld een insteekkaart, schakelt u de computer uit, sluit u het apparaat aan en start u de computer. 3 Open Apparaatbeheer, selecteer een item in de lijst van geïnstalleerde apparaten en kies vervolgens in het menu Actie de menuoptie Oudere hardware toevoegen. 4 Klik in het welkomstscherm op Volgende. Geef op het volgende scherm van de w izard aan hoe u het apparaat dat u wilt installeren, wilt selecteren.
Hoofdstuk 5
)
Bij printers, netwerkkaarten, modems en andere apparaten die mechanisch gedetecteerd kunnen worden, kiest u De hardware opsporen en automatisch installeren (aanbevolen). Nadat u op Volgende hebt geklikt, voert de wizard snel een detectiemodule uit die alles op de lijst van niet Plug en Play-compatibele apparaten doorzoekt. Als de wizard het nieuwe apparaat detecteert, wordt het stuurprogramma automatisch geïnstalleerd en bent u klaar. Als de wizard de nieuwe hardware niet vindt, wordt u gevraagd om op Volgende te klikken en met de hand te zoeken.
)
Als u een stuurprogramma op schijf hebt, kunt u het detectieproces overslaan. Activeer in dat geval het keuzerondje bij De hardware installeren die ik handmatig in een lijst selecteer (geavanceerd) en klik op Volgende.
5 Selecteer de hardwarecategorie (of de categorie Alle apparaten weergeven) en klik op Volgende (zie figuur 5-16). 6 Selecteer de fabrikant van het apparaat en het juiste model in de lijst van beschikbare stuurprogramma’s. Klik op Volgende. Volg de aanwijzingen op om de wizard te voltooien.
De instellingen van een ge nstalleerd apparaat wijzigen
175
Figuur 5-16 Het dialoogvenster Hardware toevoegen
De instellingen van een ge nstalleerd apparaat wijzigen
)
Als u niet Plug en Play-compatibele apparaten wilt bekijken, opent u Apparaatbeheer en kiest u in het menu Beeld de menuoptie Verborgen apparaten weergeven. In de standaardweergave Op type worden de voorheen verborgen apparaten nu weergegeven onder Stuurprogramma’s die niet Plug en Play-compatibel zijn.
)
Als u apparaten wilt bekijken die ooit werden geïnstalleerd maar niet meer op de computer zijn aangesloten, opent u een opdrachtregelvenster als administrator en typt u de opdracht SET DEVMGR_SHOW_NONPRESENT_DEVICE=1. Typ vervolgens op dezelfde opdrachtregel devmgmt.msc om Apparaatbeheer te openen. Kies in het menu Beeld de menuoptie Verborgen apparaten weergeven. Apparaatbeheer toont nu ‘spookitems’ van de apparaten die ooit aanwezig waren. Deze methode is vooral handig om problemen te verhelpen die door achtergebleven stuurprogramma’s werden veroorzaakt na vervanging van een netwerkkaart of videokaart. U hoeft het spookitem alleen maar te verwijderen.
)
Als u geavanceerde details van een apparaat wilt bekijken, opent u het eigenschappenvenster van het apparaat en plaatst u het tabblad Details op de voorgrond. De waarde die onder Hardware-id’s wordt getoond, is vooral nuttig om apparaten op te sporen die onjuist zijn gedetecteerd. De volledige details van een apparaat-id kunt u vinden in het
Hoofdstuk 5
Standaard toont Apparaatbeheer informatie over alle momenteel geïnstalleerde en aangesloten Plug en Play-apparaten. Als u apparaten wilt bekijken die niet Plug en Playcompatibele stuurprogramma’s gebruiken en eerder geïnstalleerde apparaten die momenteel niet zijn aangesloten, moet u Apparaatbeheer iets anders instellen.
176
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
register onder HKLM\System\CurrentControlSet\Enum. Hoewel we niet aanraden om de gevonden sleutel zomaar te wissen, kan deze informatie voldoende informatie opleveren om uit te zoeken waarom een apparaat niet correct werd geïdentificeerd. De instellingen van de omgevingsvariabele DEVMGR, zoals zojuist beschreven, geldt alleen voor het exemplaar van Apparaatbeheer dat vanuit dat opdrachtregelvenster werd gestart. Als u de wijziging blijvend wilt maken, moet u naar Configuratiescherm gaan. Open Systeem, klik op Geavanceerde systeeminstellingen, plaats het tabblad Geavanceerd op de voorgrond, klik op Omgevingsvariabelen en definieer een nieuwe variabele voor deze instelling. Als u de variabele aan de sectie Gebruikersvariabelen toevoegt, geldt de instelling uitsluitend voor de huidige gebruiker; als u de sectie Systeemvariabelen bewerkt, is de aanvullende informatie voor alle gebruikers van de huidige computer in Apparaatbeheer zichtbaar.
Geavanceerde instellingen aanpassen Sommige apparaten hebben een eigenschappenvenster met speciale tabbladen. Besturingselementen op deze extra tabbladen bieden u de mogelijkheid om geavanceerde instellingen en eigenschappen van apparaten te wijzigen. Bijvoorbeeld: Netwerkkaarten en modems hebben meestal een tabblad Energiebeheer om te regelen of het apparaat de computer kan dwingen uit de Standby-modus te ontwaken. Deze optie is handig als u faxmogelijkheden van een modem hebt ingeschakeld of Extern bureaublad gebruikt via internet op een machine die niet altijd op vol vermogen draait. Op draagbare computers kunt u deze optie ook gebruiken om Windows een apparaat te laten uitschakelen om energie te besparen.
)
Het tabblad Volumes van een schijfstation bevat geen informatie als u het eigenschappenvenster van dat apparaat voor het eerst weergeeft. Klik op de knop Invullen om de volume-informatie van de geselecteerde schijf in te lezen. Vervolgens kunt u elk van de vermelde volumes kiezen (zie figuur 5-17) en op de knop Eigenschappen klikken om de schijf op fouten te controleren, het hulpprogramma Defragmentatie starten of andere onderhoudstaken uitvoeren. Hoewel u dezelfde taken kunt uitvoeren door in het venster Computer met de rechtermuisknop op een station te klikken, kan deze optie van pas komen in situaties waar u meerdere harde schijven hebt geïnstalleerd en u vermoedt dat een van deze schijven met mechanische problemen kampt. Via deze optie kunt u snel zien op welke fysieke schijf een bepaald volume is opgeslagen.
)
Dvd-stations bieden een optie om de dvd-regio te wijzigen. Deze optie regelt welke schijven op dat station kunnen worden afgespeeld (zie figuur 5-18).
)
Op het tabblad Geavanceerd van netwerkkaarten kunt u vaak uit een heleboel instellingen kiezen. Ongericht stoeien met deze instellingen is onverstandig, maar soms kunt u specifieke prestatie- of verbindingsproblemen oplossen door instellingen volgens de aanwijzingen van de fabrikant van het apparaat of een artikel in de Microsoft Knowledge Base aan te passen (zie figuur 5-19).
Hoofdstuk 5
)
De instellingen van een ge nstalleerd apparaat wijzigen
)
177
USB-hubs met een adapter hebben een tabblad Energie. Aan de hand van de informatie op het tabblad Energie kunt u de hoeveelheid energie uitrekenen die de apparaten nodig hebben die hun stroom aan de hub ontlenen. Als de hoeveelheid vereiste energie hoger is dan de hub kan leveren, hebt u nog een hub nodig.
Figuur 5-17 Nadat u op de knop Invullen hebt geklikt, toont het tabblad Volumes de
Hoofdstuk 5
volumes op de geselecteerde schijf en hebt u volledig toegang tot test- en onderhoudsgereedschappen
Figuur 5-18 Het tabblad DVD-regio
178
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-19 Het tabblad Geavanceerd van netwerkkaarten
Waarschuwing De dvd-regio kan slechts een beperkt aantal keren worden ingesteld. Op het tabblad DVD-regio geeft Resterende wijzigingen aan hoeveel keer u nog kunt wijzigen. Wees uiterst voorzichtig met deze instelling, want anders kunt u regionaal geëncodeerde dvd’s uiteindelijk niet meer afspelen.
Hoofdstuk 5
Instellingen bekijken via het netwerk Met Apparaatbeheer kunt u instellingen op een andere computer bekijken. Deze optie kan handig zijn als u op afstand problemen moet verhelpen. Open Computerbeheer (Compmgmt.msc), selecteer het computerbeheerpictogram in de linkerbovenhoek van het venster en kies in het menu Actie de menuoptie Verbinden met andere computer. Deze functie maakt het mogelijk om informatie te bekijken, maar niet om apparaatinstellingen te veranderen. Als u apparaatinstellingen via een netwerk wilt wijzigen, moet u Hulp op afstand (zie hoofdstuk 9) of een externe bureaubladverbinding gebruiken.
De instellingen van een ge nstalleerd apparaat wijzigen
179
Toewijzingen van bronnen bekijken en wijzigen Als u pc-veteraan bent, herinnert u zich waarschijnlijk nog wel de moeite die u in MSDOS en de eerste versies van Windows moest doen om apparaatconflicten op te lossen, meestal omdat twee of meer hardwareapparaten op dezelfde IRQ beslag wilden leggen. Op moderne computers met een ACPI-BIOS behoren deze conflicten nagenoeg tot het verleden. In het oorspronkelijke ontwerp van de IBM PC was het aantal IRQ’s beperkt. In totaal waren er vijftien beschikbaar, waarvan er veel voor systeemapparaten zoals communicatiepoorten, toetsenbord en schijfcontrollers waren gereserveerd. Bij oudere Windows-versies konden problemen optreden wanneer een nieuw apparaat (bijvoorbeeld een geluidskaart of netwerkadapter) werd toegevoegd. Als het nieuwe apparaat was gekoppeld aan een specifieke IRQ die al in gebruik was of als er geen vrije IRQ’s over waren, werkte het apparaat simpelweg niet. Op computers met Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003 of Windows Vista met hun mix van PCI-kaarten profiteert het besturingssysteem van de ACPI-functies op het moederbord om schaarse IRQ’s door meerdere apparaten te laten delen. In Apparaatbeheer kunt u de toegewezen bronnen in één oogopslag overzien door in het menu Beeld de menuoptie Bronnen op type of Bronnen op verbinding te kiezen. In figuur 5-20 heeft Windows Vista bijna 200 IRQ’s toegewezen. IRQ 16 wordt vredig door twee apparaten gedeeld, evenals IRQ 20.
Als u vermoedt dat een hardwareprobleem door een bronconflict wordt veroorzaakt, kunt u een overzicht van het bronverbruik bekijken door het hulpprogramma Sys teeminformatie (Msinfo32.exe) te openen. U vindt Msinfo in het menu Alle programma’s; klik op Bureau-accessoires en daarna op Systeemwerkset. Vouw de node Hardwarebronnen open en let speciaal op Conflicten/delen (zie figuur 5-21) en Geforceerde hardware. Raak niet in paniek als u een aantal apparaten ziet die een bepaalde IRQ delen, want dat is volkomen normaal. Zie bijlage D voor meer informatie over het hulpprogramma Systeeminformatie. Bij oudere apparaten waarvan de bronnen niet door Windows kunnen worden toegewezen, zult u de jumpers op de kaart of het apparaat moeten aanpassen of een hulpprogramma moeten uitvoeren om de broninstellingen van dat apparaat te wijzigen.
Hoofdstuk 5
In de meeste gevallen kunt u de broninstellingen van een specifiek PCI- of USB-apparaat in Apparaatbeheer niet wijzigen. De bronnen worden bij het opstarten automatisch door het besturingssysteem toegewezen en besturingselementen om broninstellingen te wijzigen zijn niet beschikbaar. Bronconflicten komen hoofdzakelijk voor bij oudere apparaten die niet volledig compatibel zijn met Plug en Play. In het zeldzame geval dat u op een bronconflict stuit, kunt u de broninstelling waarschijnlijk op het tabblad Bronnen met de hand aanpassen. Wis het selectievakje bij Automatische instellingen gebruiken en probeer de verschillende instellingen systematisch uit om te zien of een van de alternatieve configuraties het probleem oplost.
180
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Figuur 5-20 Toegewezen bronnen in Apparaatbeheer
Hoofdstuk 5
Figuur 5-21 Alle apparaten die in dit voorbeeld worden weergegeven, delen hun bron-
nen voorbeeldig. Als twee niet verwante apparaten een andere bron dan een IRQ proberen te delen, zult u de instellingen van het apparaat met de hand moeten aanpassen
Ge nstalleerde stuurprogramma’s beheren
181
Probleem Vanwege bronconflicten werkt een apparaat niet Als twee apparaten wedijveren om dezelfde systeembron, probeer dan een of meer van de volgende manieren om het probleem te verhelpen: 1 Probeer bij PCI-apparaten kaarten om te wisselen tussen PCI-slots, één stel tegelijk. Op sommige moederborden worden IRQ’s en andere bronnen per slot toegewezen en kan de verplaatsing van een kaart de juiste bronnen vrijmaken. Ga in de documentatie van het moederbord na welke IRQ’s aan elk slot zijn toegewezen en experimenteer totdat u een rangschikking vindt die werkt. 2 Als het conflict is veroorzaakt door een ouder (ISA) apparaat, vervang dat apparaat dan door een PCI-apparaat dat met Plug en Play compatibel is. 3 Gebruik jumpers of een hulpprogramma om instellingen op een verouderd apparaat te wijzigen zodat er een andere set bronnen wordt gereserveerd. Hierbij is documentatie van de fabrikant onontbeerlijk. Als u problemen met PCI-apparaten hebt, ligt de schuld niet altijd bij het apparaat zelf. Als de stuurprogramma’s en het ACPI-BIOS slecht interacteren, kan dat tot een conflict leiden. Zoek naar een bijgewerkt hardwarestuurprogramma (vooral als het huidige stuurprogramma niet is ondertekend) en zoek ook naar een update van het BIOS.
Als u een hardwareprobleem hebt waarvan u vermoedt dat het door een apparaatstuurprogramma wordt veroorzaakt, dient Apparaatbeheer uw eerste halte te zijn, Open het eigenschappenvenster van het apparaat en gebruik de volgende knoppen op het tabblad Stuurprogramma om onderhoudstaken uit te voeren:
Creëer een vangnet voordat u met stuurprogramma’s gaat stoeien Wanneer u een nieuw, niet-ondertekend stuurprogramma installeert, probeert Windows automatisch een nieuw systeemherstelpunt te maken. Dat betekent niet dat Windows daar altijd in slaagt, vooral niet als een probleem met de systeemherstelinstellingen ervoor heeft gezorgd dat dit hulpprogramma zijn bezigheden tijdelijk heeft opgeschort. Om er zeker van te zijn dat u wijzigingen zo nodig kunt terugdraaien, kunt u het best met de hand een nieuw systeemherstelpunt maken voordat u de hardwareconfiguratie wijzigt. Zie hoofdstuk 23 voor meer informatie.
Hoofdstuk 5
Ge nstalleerde stuurprogramma’s beheren
182
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
)
Stuurprogramma bijwerken. Via een klik op deze knop start u de wizard Hardware bijwerken.
)
Vorig stuurprogramma. Hiermee maakt u de installatie van het laatst bijgewerkte stuurprogramma ongedaan. De systeemconfiguratie keert terug naar het eerder geïnstalleerde stuurprogramma. Als u het geselecteerde stuurprogramma nooit hebt bijgewerkt, is deze optie niet beschikbaar.
)
Installatie ongedaan maken. Via een klik op deze knop verwijdert u de stuurprogrammabestanden en de registerinstellingen van het geselecteerde apparaat geheel. Kies deze optie in de veilige modus als u een stuurprogramma moet verwijderen dat STOP-fouten (het blauwe scherm) veroorzaakt. U kunt deze knop ook gebruiken om een stuurprogramma te verwijderen waarvan u denkt dat het verkeerd is geïnstalleerd en daarna het oorspronkelijke stuurprogramma of een bijgewerkt stuurprogramma installeren.
Een apparaatstuurprogramma bijwerken Microsoft en andere fabrikanten van apparaten brengen vaak upgrades van apparaatstuurprogramma’s uit. In sommige gevallen schakelt de update nieuwe functies in; in andere gevallen verhelpt de nieuwe versie een bug waarvan u misschien geen last had. Nieuwe, door WHQL ondertekende stuurprogramma’s worden soms (maar niet altijd) aangeleverd door Windows Update. Andere stuurprogramma’s zijn uitsluitend verkrijgbaar via een download van de website van de leverancier van het apparaat.
Hoofdstuk 5
Als het nieuwe stuurprogramma een set-upprogramma bevat, voer dat dan als eerste uit om de juiste bestanden naar het systeem te kopiëren. Start vervolgens het upgradeproces vanuit Apparaatbeheer door het item te selecteren van het apparaat dat u wilt upgraden. Klik in de werkbalk op de knop Stuurprogramma bijwerken of kies de optie Stuurprogramma bijwerken in het snelmenu. (U kunt ook op het tabblad Stuurprogramma van het eigenschappenvenster van het apparaat op Stuurprogramma bijwerken klikken.) Klik op Automatisch naar bijgewerkte stuurprogramma’s zoeken als u op lokale verwisselbare media wilt zoeken en ga bij Windows Update langs. Klik op Op mijn computer naar stuurprogramma’s zoeken als u de locatie van een gedownload stuurprogramma wilt intypen of een stuurprogramma uit een lijst van beschikbare stuurprogramma’s in de stuurprogrammamap wilt kiezen.
De installatie van een stuurprogramma terugdraaien naar een vorige versie Helaas kunnen bijgewerkte stuurprogramma’s soms nieuwe problemen veroorzaken die zelfs erger zijn dan de kwalen die ze probeerden te verhelpen. Dat geldt met name als u met niet-ondertekende stuurprogramma’s of bètaversies van nieuwe stuurprogramma’s experimenteert. Als u vermoedt dat een zojuist geïnstalleerd stuurprogramma de oorzaak van recente crashes is, kunt u dat stuurprogramma verwijderen en de systeemconfiguratie terugdraaien naar het eerder geïnstalleerde stuurprogramma.
Ge nstalleerde stuurprogramma’s beheren
183
In Windows Vista verloopt dit proces in essentie hetzelfde als in Windows XP. Open Apparaatbeheer en dubbelklik op het item dat u wilt terugdraaien. Plaats het tabblad Stuurprogramma op de voorgrond en klik op Vorig stuurprogramma. De daaropvolgende procedure is simpel en spreekt voor zichzelf.
De installatie van een stuurprogramma ongedaan maken Er zijn minstens drie situaties waarin u een stuurprogramma waarschijnlijk volledig van uw systeem wilt verwijderen: )
U gebruikt het apparaat niet meer en u wilt voorkomen dat de eerder geïnstalleerde stuurprogramma’s worden geladen of bronnen verbruiken.
)
U hebt geconstateerd dat de stuurprogramma’s die voor het apparaat beschikbaar zijn, niet stabiel genoeg zijn om ze op uw systeem te gebruiken.
)
Het momenteel geïnstalleerde stuurprogramma werkt niet goed en u wilt het geheel opnieuw installeren.
U verwijdert een stuurprogramma permanent door Apparaatbeheer te openen en op het item van het desbetreffende apparaat te dubbelklikken. Plaats het tabblad Stuurprogramma op de voorgrond en klik op Installatie ongedaan maken. Klik op OK om de handeling te bevestigen. Windows verwijdert alle bestanden en registerinstellingen.
Controleer of de update echt een update is Hoe weet u of een gedownloade versie nieuwer is dan de versie die momenteel op de computer is geïnstalleerd? Een goed Readme-bestand dient deze informatie te verschaffen en is de beste bron als u versieinformatie wilt vaststellen. Bij afwezigheid van documentatie verschaffen bestandsdatums wel eens informatie, maar bestandsdatums zijn niet altijd betrouwbaar. Een betere indicatie levert een inspectie van de eigenschappen van de stuurprogrammabestanden zelf op. Nadat u de gedownloade bestanden in een map op een lokaal station of netwerkstation hebt uitgepakt, klikt u met de rechtermuisknop op een willekeurig bestand met de extensie .dll of .sys en kiest u Eigenschappen. Op het tabblad Versie moet u details kunnen vinden over de specifieke versie van het stuurprogramma. Vergelijk die details met de details die in Apparaatbeheer worden weergegeven.
Hoofdstuk 5
Meer over Beheer van stuurprogrammacontrole kunt u online lezen in Knowledge Base, artikel 244617, ‘How to use driver verifier to troubleshoot Windows drivers’.
184
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Probleem Uw computer heeft sporadisch last van blauwe schermen, loopt vast of vertoont ander vreemd gedrag Als uw computer onvoorspelbaar gedrag vertoont, is er een gerede kans dat een fout in een stuurprogramma de boosdoener is. Als u onverklaarbare computerproblemen ervaart, is Beheer van stuurprogrammacontrole (Verifier.exe) een krachtig probleemoplossend gereedschap om foutieve apparaatstuurprogramma’s op te sporen. In plaats van de computer op een hoogst ongelegen moment met een misleidend blauw scherm des doods op te zadelen, stopt Beheer van stuurprogrammacontrole de computer op een voorspelbaar moment tijdens het opstarten met een blauw scherm dat het feitelijke probleem uitlegt. Hoewel dit geen enorme verbetering lijkt (omdat uw systeem per slot van rekening nog steeds niet werkt), voert Beheer van stuurprogrammacontrole een cruciale stap uit door het probleem op te sporen. Vervolgens kunt u dat probleem verhelpen door het gewraakte stuurprogramma te verwijderen of te vervangen. (Als u weet dat het stuurprogramma ondanks de waarschuwing van Beheer van stuurprogrammacontrole goed is, kunt u het beheer uitschakelen voor alle stuurprogramma’s of voor een specifiek stuurprogramma. Elk stuurprogramma dat door Beheer van stuurprogrammacontrole wordt opgespoord, dient met achterdocht bekeken te worden, maar sommige legitieme stuurprogramma’s overtreden de regels zonder problemen te veroorzaken.) Beheer van stuurprogrammacontrole controleert elk stuurprogramma tijdens het opstarten grondig. Dit programma voert veel tests uit die ook door WHQL als onderdeel van het certificerings- en ondertekeningsproces worden uitgevoerd, zoals de wijze waarop het stuurprogramma geheugen benadert.
Hoofdstuk 5
Let op: als Beheer van stuurprogrammacontrole een non-conformistisch stuurprogramma vindt, zelfs een stuurprogramma dat geen problemen lijkt te veroorzaken, zal Beheer voorkomen dat uw systeem start. Gebruik Beheer van stuurprogrammacontrole alleen als u problemen hebt. Met andere woorden, zoek de problemen niet op als u geen problemen hebt. Om met Beheer van stuurprogrammacontrole te kunnen werken moet u dit hulpprogramma met een administratoraccount starten. Open een opdrachtprompt via Uitvoeren als administrator, typ verifier op de opdrachtregel en druk op Enter. Selecteer Standaardinstellingen opgeven in het dialoogvenster Beheer van stuurprogrammacontrole (zie figuur 5-22). Selecteer in het volgende dialoogvenster de stuurprogramma’s die u wilt verifiëren. Niet-ondertekende stuurprogramma’s zijn een bekende oorzaak van problemen, vooral de stuurprogramma’s die voor een oudere versie van Windows werden geschreven.
Ge nstalleerde stuurprogramma’s beheren
185
Figuur 5-22 Het dialoogvenster Beheer van stuurprogrammacontrole Na een klik op Volgende ziet u een lijst van alle momenteel ge nstalleerde stuurprogramma’s die voldoen aan de voorwaarden die u hebt opgegeven. De lijst kan een mix bevatten van hardwarestuurprogramma’s en bestandsys teemfilterstuurprogramma’s die door antivirusprogramma’s, cd-brandsoftware en soortgelijke hulpprogramma’s worden gebruikt.
)
Loop de lijst door, noteer alle ge dentificeerde stuurprogramma’s en klik op Annuleren. Aan de systeemconfiguratie worden geen wijzigingen aangebracht; alles wat u hebt gedaan, is een lijst verzamelen van verdachte stuurprogramma’s, die u vervolgens kunt proberen te verwijderen of met de hand uit te schakelen.
)
Klik op Voltooien om de wizard te voltooien en start de computer vervolgens opnieuw. Kies deze optie niet, tenzij u bereid bent de consequenties te dragen, zoals in de rest van deze kadertekst zal worden uitgelegd.
Als uw computer stopt met een blauw scherm wanneer u zich de volgende keer aanmeldt, hebt u een problematisch stuurprogramma te pakken. De foutmelding noemt de naam van de schuldige en een foutcode. Zie voor informatie over de foutcodes Microsoft Knowledge Base, artikel 229903, ‘Partial list of possible error codes with driver verifier’. Hoewel dit artikel speciaal voor Windows 2000 werd geschreven, is de informatie evenzeer op Windows
Hoofdstuk 5
Op dit punt aangekomen hebt u twee mogelijkheden:
186
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
XP en Windows Vista van toepassing. Om het probleem op te lossen, start u op in de Veilige modus (door tijdens het opstarten op F8 te drukken). Vervolgens schakelt u het problematische stuurprogramma uit of maakt u de installatie ervan ongedaan. Haal vervolgens bij de leverancier van het apparaat een werkend stuurprogramma dat u kunt installeren. Om Beheer van stuurprogrammacontrole uit te schakelen zodat het tijdens het opstarten niet langer verificatiecontroles uitvoert, start u Beheer van stuurprogrammacontrole nogmaals en selecteert u in het eerste venster de optie Bestaande instellingen verwijderen. In plaats daarvan kunt u ook op een opdrachtregel verifier /reset typen. (Als het stuurprogrammaprobleem nog niet is opgelost, wordt u uiteraard door een blauw scherm gestopt en kunt u Beheer van stuurprogrammacontrole niet uitschakelen. Start in dat geval in de Veilige modus op en schakel Beheer van stuurprogrammacontrole vervolgens uit. U kunt Beheer van stuurprogrammacontrole zodanig configureren dat uitsluitend bepaalde stuurprogramma’s worden geverifieerd. U doet dat door Beheer van stuurprogrammacontrole te openen, Standaardinstellingen opgeven te selecteren, op Volgende te klikken en het onderste keuzerondje bij Stuurprogramma’s in een lijst selecteren te activeren. Deze optie biedt u de mogelijkheid om een bepaald stuurprogramma aan het wakend oog van Beheer van stuurprogrammacontrole te onttrekken, bijvoorbeeld een stuurprogramma dat door Beheer van stuurprogrammacontrole als verdacht wordt aangemerkt, terwijl u zeker weet dat het niet de oorzaak van het probleem is.
Afzonderlijke apparaten inschakelen of uitschakelen
Hoofdstuk 5
Apparaatstuurprogramma’s installeren en de installatie weer ongedaan maken kan een heel gedoe zijn. Als u een specifiek apparaat alleen maar wilt inschakelen of uitschakelen, kunt u dat in Apparaatbeheer doen. Selecteer het apparaat en klik in de werkbalk van Apparaatbeheer op de knop Uitschakelen of klik met de rechtermuisknop
Plug en Play-stuurprogramma’s beheren Een stuurprogramma van een Plug en Play-apparaat verwijderen en opnieuw installeren kost wat extra moeite. Aangezien deze stuurprogramma’s dynamisch worden geladen en uit het geheugen verwijderd, kunt u zo’n stuurprogramma alleen verwijderen als het desbetreffende apparaat is aangesloten. Klik op de knop Installatie ongedaan maken voordat u het apparaat loskoppelt. U kunt het stuurprogramma opnieuw installeren zonder het apparaat los te koppelen door Apparaatbeheer te openen en in het menu Actie de menuoptie Zoeken naar gewijzigde apparaten te kiezen.
Hardwarefouten interpreteren
187
op de naam van het apparaat en kies in het snelmenu de menuoptie Uitschakelen. Als een apparaat al is uitgeschakeld, veranderen deze twee opties in Inschakelen. De stuurprogramma’s zijn uitgeschakeld. Ze blijven beschikbaar, maar Windows laadt ze niet. U kunt ervoor kiezen om het stuurprogramma van een apparaat uit te schakelen als aan alle volgende voorwaarden wordt voldaan: u gebruikt het apparaat zelden of nooit, het apparaat kan fysiek niet worden verplaatst en u wilt voorkomen dat het apparaat bronnen verbruikt of stabiliteitsproblemen veroorzaakt. U hebt bijvoorbeeld een infrarode ontvanger of een Bluetooth adapter van een notebook. Schakel het apparaat in wanneer u het wilt gebruiken en schakel het de overige tijd uit. Nota bene In vorige Windows-versies, waaronder Windows XP, was het mogelijk om hardwareprofielen te configureren die u bij het opstarten kon kiezen. Elk profiel bevatte een lijst van ge nstalleerde apparaten die ingeschakeld of uitgeschakeld waren wanneer dat profiel was geselecteerd. Deze functie is in Windows Vista niet meer beschikbaar. Zult u het missen? Waarschijnlijk niet. Hardwareprofielen zijn restanten uit een ver verleden voordat Plug en Play op het toneel verscheen, toen draagbare computers waren bedoeld voor gebruik met dockstations die insteekkaarten hadden. Praktisch alle moderne hardwareapparaten, waaronder dockstations, kunnen dynamisch worden ge nstalleerd en gede nstalleerd, waardoor hardwareprofielen overbodig zijn geworden.
Wanneer Windows op een probleem met een apparaat of het bijbehorende stuurprogramma stuit, verandert het pictogram in Apparaatbeheer en wordt er een foutcode op het tabblad Algemeen van het eigenschappenvenster van het apparaat weergegeven. Elke code heeft een nummer en gaat vergezeld van een korte beschrijving. Tabel 5-1 is een gedeeltelijk overzicht van foutcodes en maatregelen die u kunt nemen om de problemen op te lossen.
Tabel 5-1 Veelvoorkomende foutcodes in Apparaatbeheer Foutcode
Inhoud van de foutmelding
Remedie
1
Het apparaat is niet juist geconfigureerd.
Download een compatibel stuurprogramma voor het apparaat, klik daarna op de knop Stuurprogramma bijwerken en volg de aanwijzingen van de wizard op om het nieuwe stuurprogramma te installeren.
Hoofdstuk 5
Hardwarefouten interpreteren
188
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Hoofdstuk 5
Foutcode
Inhoud van de foutmelding
Remedie
3
Het stuurprogramma van dit apparaat is mogelijk beschadigd of het systeem komt geheugen of andere bronnen tekort.
Controleer de hoeveelheid beschikbaar geheugen en sluit zo nodig programma’s om RAM vrij te maken. Probeer het stuurprogramma te deïnstalleren en opnieuw te installeren als u over voldoende geheugen beschikt.
10
Dit apparaat kan niet worden gestart.
Het apparaat weigerde te starten. Klik op de knop Stuurprogramma bijwerken om bijgewerkte stuurprogramma’s te installeren indien ze beschikbaar zijn. Een klik op de knop Problemen oplossen kan ook nuttige informatie opleveren.
12
Dit apparaat kan niet genoeg vrije bronnen vinden om te gebruiken. Als u dit apparaat wilt gebruiken, zult u een van de andere apparaten op dit systeem moeten uitschakelen.
Aan het apparaat zijn een of meer I/Opoorten, IRQ’s of DMA-kanalen toegewezen die door een ander apparaat worden gebruikt. Deze foutmelding kan ook worden verstrekt als het BIOS onjuist is geconfigureerd (bijvoorbeeld als een USBcontroller geen IRQ van het BIOS krijgt). Controleer de BIOS-instellingen. Spoor het conflict veroorzakende apparaat op het tabblad Bronnen op.
14
Dit apparaat kan niet goed werken totdat de computer opnieuw wordt opgestart.
Het stuurprogramma is correct geïnstalleerd, maar wordt pas gestart als u opnieuw opstart.
16
Windows kan niet alle bronnen opsporen die door dit apparaat worden gebruikt.
Een verouderd apparaat is niet goed geconfigureerd. Ga naar het tabblad Bronnen om de ontbrekende details in te vullen.
18
Installeer de stuurprogramma’s voor dit apparaat opnieuw.
Klik op de knop Stuurprogramma bijwerken om de wizard Hardware bijwerken te starten en installeer het stuurprogramma opnieuw.
19
Het register is mogelijk beschadigd.
In de registerinstellingen van dit apparaat werd onjuiste of tegenstrijdige informatie ingevoerd. Probeer het stuurprogramma te deïnstalleren en opnieuw te installeren. Probeer de configuratie via Systeemherstel terug te draaien naar een tijdstip waarop het apparaat correct werkte.
21
Windows is bezig dit apparaat te verwijderen.
Het systeem verwijdert het apparaat. Wacht een paar tellen en vernieuw de weergave van Apparaatbeheer. Start de computer opnieuw als het apparaat nog steeds wordt weergegeven.
Foutcode
Inhoud van de foutmelding
Remedie
22
Dit apparaat is uitgeschakeld.
Het apparaat werd in Apparaatbeheer uitgeschakeld. Klik op de knop Apparaat inschakelen om het apparaat in te schakelen.
24
Dit apparaat is niet aanwezig, werkt niet goed of niet alle stuurprogramma’s zijn geïnstalleerd.
Dit is een algemene fout die door defecte hardware of een beschadigd stuurprogramma kan zijn veroorzaakt. Dit bericht wordt ook weergegeven nadat u de optie Apparaat verwijderen hebt gekozen.
28
De stuurprogramma’s van dit apparaat zijn niet geïnstalleerd.
Download een compatibel stuurprogramma voor het apparaat, klik daarna op de knop Stuurprogramma bijwerken en volg de aanwijzingen van de wizard om het nieuwe stuurprogramma te installeren.
29
Dit apparaat is uitgeschakeld omdat de firmware van het apparaat het niet van de vereiste bronnen voorzag.
Het vaakst aangetroffen bij SCSI-adapters en schijfcontrollers van andere fabrikanten die hun eigen BIOS leveren. Raadpleeg de documentatie van het apparaat om te ontdekken hoe u het apparaat weer inschakelt.
31
Dit apparaat werkt niet omdat Windows de voor dit apparaat vereiste stuurprogramma’s niet kan laden.
Windows kon het stuurprogramma niet laden, waarschijnlijk omdat het niet met Windows Vista compatibel is. Download een compatibel stuurprogramma voor het apparaat, klik daarna op de knop Stuurprogramma bijwerken en volg de aanwijzingen van de wizard om het nieuwe stuurprogramma te installeren.
32
Een stuurprogrammaservice voor dit apparaat was niet nodig en is uitgeschakeld.
Het stuurprogramma is uitgeschakeld. Het starttype van deze service is in het register ingesteld op Uitgeschakeld. Als het stuurprogramma echt nodig is, wijzig dan het starttype in het BIOS met behulp van het BIOS-set-upprogramma zoals beschreven in de documentatie van het apparaat. Als het apparaat eerder correct heeft gefunctioneerd, ga dan via Systeemherstel terug naar een werkende configuratie.
33
Windows kan niet vaststellen welke bronnen voor dit apparaat zijn vereist.
Deze fout wijst gewoonlijk op een verkeerd geconfigureerd verouderd apparaat of een hardwaredefect. Zie de documentatie van het apparaat voor meer informatie.
189
Hoofdstuk 5
Hardwarefouten interpreteren
190
Hoofdstuk 5 Hardware instellen en problemen met hardware oplossen
Hoofdstuk 5
Foutcode
Inhoud van de foutmelding
Remedie
34
Windows kan de instellingen van dit apparaat niet bepalen. Raadpleeg de documentatie van dit apparaat en ga naar het tabblad Bronnen om de configuratie in te stellen.
Dit verouderde apparaat vereist een gedwongen configuratie. Wijzig de hardware-instellingen (door middel van jumpers of een softwarehulpprogramma) en ga dan naar het tabblad Bronnen van Apparaatbeheer om de gedwongen configuratie in te stellen.
35
Het systeem-BIOS van de computer verstrekt onvoldoende informatie om dit apparaat correct te configureren en te gebruiken. Neem contact op met uw computerfabrikant om firmware of een BIOS-update te verkrijgen.
Deze fout is specifiek voor multiprocessorsystemen. Ga bij de fabrikant van het systeem na of er een BIOS-upgrade is.
36
Dit apparaat verzoekt om een PCI-interrupt, maar is geconfigureerd voor een ISA-interrupt of omgekeerd. Configureer de interrupt van dit apparaat opnieuw in het set-upprogramma van het computersysteem.
De IRQ-translatie is mislukt. Deze komt gewoonlijk voor op APM-computers (computers met geavanceerd energiebeheer). Controleer de BIOS-instellingen om na te gaan of bepaalde IRQ’s foutief zijn gereserveerd. Upgrade zo mogelijk naar een ACPI-BIOS.
37
Windows kan het apparaatstuurprogramma van dit hardwareapparaat niet initialiseren.
Download een compatibel stuurprogramma voor het apparaat, klik daarna op de knop Stuurprogramma bijwerken en volg de aanwijzingen van de wizard om het nieuwe stuurprogramma te installeren.
38
Windows kan het apparaatstuurprogramma van dit apparaat niet laden omdat een vorig exemplaar van het apparaatstuurprogramma nog in het geheugen aanwezig is.
Start de computer opnieuw.
39
Windows kan het apparaatstuur programma van dit apparaat niet laden. Het stuurprogramma is mogelijk beschadigd.
Het stuurprogramma ontbreekt, is beschadigd of is met een ander stuurprogramma in conflict. Als het apparaat eerder correct werkte, ga dan via Systeemherstel terug naar een werkende configuratie.
40
Windows kan dit hardwareapparaat niet bereiken omdat de service-informatie in het register ontbreekt of foutief is geregistreerd.
De informatie in de servicesleutel van het stuurprogramma in het register is ongeldig. Installeer het stuurprogramma opnieuw.
Foutcode
Inhoud van de foutmelding
Remedie
41
Windows heeft het apparaatstuurprogramma met succes geladen, maar kan het hardwareapparaat niet vinden.
Windows laadde het stuurprogramma, maar kon het apparaat niet vinden. Deze fout komt voor bij verouderde apparaten omdat Plug en Play ze niet kan detecteren. Deïnstalleer het stuurprogramma in Apparaatbeheer en installeer het dan opnieuw met behulp van de wizard Hardware toevoegen.
42
Windows kan het apparaatstuur programma van dit apparaat niet laden omdat er al een duplicaatapparaat op het systeem actief is.
Start de computer opnieuw.
43
Windows heeft dit apparaat gestopt omdat er problemen zijn gerapporteerd.
Een stuurprogramma heeft een defect gerapporteerd. Deïnstalleer en herinstalleer het apparaat. Neem contact op met de fabrikant van het apparaat als dat niet helpt.
44
Een toepassing of service heeft dit hardwareapparaat afgesloten.
Dit apparaat werd door een toepassing of een service gestopt. Start de computer opnieuw.
47
Windows kan dit hardwareapparaat niet gebruiken omdat het op veilig verwijderen is voorbereid, maar niet uit de computer werd verwijderd.
Dit apparaat werd voorbereid op uitwerpen uit een PCMCIA-slot, USB-poort of dockstation. Haal het apparaat eruit en sluit het weer aan of start de computer opnieuw.
48
Windows verhinderde dat de software van dit apparaat startte omdat het bekende problemen met Windows heeft. Neem contact op met de fabrikant over een nieuw stuurprogramma.
Neem contact op met de fabrikant van de hardware om een compatibel stuurprogramma te verkrijgen.
191
Hoofdstuk 5
Hardwarefouten interpreteren
6 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
● ● ● ● ●
Werken met Internet Explorer 7
Een standaardwebbrowser kiezen 194 Internet Explorer aanpassen 195 Favorieten beheren 209 Pop-upvensters blokkeren 215 Automatisch aanvullen toestaan (of weigeren) 219 De beveilingings- en privacyopties van Internet Explorer 226 Naar RSS-feeds zoeken, ze lezen en erop intekenen 230 Internet Explorer gebruiken als FTP-client 235
Internet Explorer 7 is de eerste grote upgrade van Microsofts belangrijkste browser sinds 2001. Na een lange testperiode werd het programma in oktober 2006 officieel uitgebracht als upgrade voor Windows XP en Windows Server 2003. Ook Windows Vista gebruikt Internet Explorer 7 als standaardwebbrowser. Aangezien de interface van Internet Explorer in Windows XP en Windows Vista dezelfde is, zijn veel functies in de twee versies identiek. Als u Internet Explorer 7 in Windows XP hebt gebruikt, zult u merken dat tabbladen, het zoekvak, het ingebouwde phishingfilter en de webfeedabonnementen in Windows Vista op exact dezelfde manier werken, evenals de elementaire browserfuncties. (De zojuist genoemde functies passeren in dit hoofdstuk allemaal de revue.) Wat Windows Vista aan Internet Explorer 7 toevoegt, is een nieuw beveiligingsniveau, de Beveiligde modus, die voortbouwt op Gebruikersaccountbeheer. In Windows Vista wordt de browser met veel minder rechten en machtigingen uitgevoerd. Een webpagina die software probeert te installeren, met actieve programma’s probeert te commu-
194
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
niceren of een al dan niet vijandig script probeert uit te voeren, zal er niet in slagen om systeembestanden of systeeminstellingen te wijzigen. Dientengevolge is Internet Explorer 7 beduidend veiliger in het dagelijks gebruik dan alle voorafgaande versies. Edities Internet Explorer 7 is een van de kerngereedschappen van Windows Vista en biedt in alle edities dezelfde functies. Wel zijn er enkele verschillende tussen de verschillende edities narmate u dieper in de beveiligingsinfrastructuur afdaalt. In hoofdstuk 27 worden deze kwesties uitvoeriger besproken.
Zie hoofdstuk 27 voor een uitvoerige bespreking van de werking van de Beveiligde modus.
Een standaardwebbrowser kiezen Als u naast Internet Explorer een andere browser hebt geïnstalleerd, kunt u aangeven dat u die browser in plaats van Internet Explorer als standaardprogramma wilt gebruiken om webinhoud te openen. De standaardbrowser wordt als bovenste item in het menu Start weergegeven en is gekoppeld aan internetsnelkoppelingen, HTML-bestanden en andere bestanden die u normaliter in een browser bekijkt. Hoe u kunt kiezen welke programma’s in het menu Start worden weergegeven, wordt uitvoerig besproken in de paragraaf Het menu Start aan uw voorkeur aanpassen, in hoofdstuk 3. De meeste webbrowsers bieden een optie om zichzelf als standaardprogramma voor webpagina’s in te stellen. In Internet Explorer 7 vindt u die optie in het bovenste gedeelte van het tabblad Programma’s van het dialoogvenster Internetopties. Als u een andere webbrowser installeert die zichzelf als standaard instelt, ziet u bij de volgende start van Internet Explorer een waarschuwingsvenster dat aanbiedt om Internet Explorer als standaardbrowser in te stellen.
Hoofdstuk 6
Figuur 6-1 De standaardbrowser instellen
Internet Explorer aanpassen
195
Als u de andere browser inderdaad als standaardbrowser wenst, kunt u voorkomen dat dit venster steeds weer verschijnt door het selectievakje bij Deze controle altijd uitvoeren bij het starten van Internet Explorer te wissen. (Dit heeft hetzelfde effect als het wissen van het selectievakje bij Een melding geven als Internet Explorer niet de standaardbrowser is in het dialoogvenster Internetopties.) Het gereedschap Standaardprogramma’s instellen biedt u de mogelijkheid om te regelen welke bestandstypen in een bepaalde browser worden geopend. Kies achtereenvolgens Start, Standaardprogramma’s, Uw standaardprogramma’s instellen om het dialoogvenster te openen dat in figuur 6-2 is afgebeeld.
Figuur 6-2 In dit dialoogvenster kunt u een andere standaardwebbrowser kiezen
De basisfuncties van een webbrowser zijn niet moeilijk te begrijpen: aanwijzen, klikken, zoeken, afdrukken, opslaan. Aangezien u in dit boek al tot hier bent gevorderd, kunnen we veilig aannemen dat u uw weg in het browservenster weet te vinden, dus zal de nadruk in dit hoofdstuk liggen op wat nieuw is in Internet Explorer 7. In figuur 6-3 ziet u een doorsneebrowservenster, waarbij enkele handige onderdelen speciale aandacht verdienen.
Hoofdstuk 6
Internet Explorer aanpassen
196
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Adresbalk
Tabbladen
Snelle tabbladen
Favorietencentrum
Statusbalk
Zoekvak Opdrachtenbalk Nieuw tabblad
In- en uitzoomen
Figuur 6-3 De menubalk is in Internet Explorer standaard verborgen (maar we hebben
op de Alt-toets gedrukt om hem zichtbaar te maken); vaak gebruikte functies zijn naar de compacte opdrachtbalk verplaatst
Als dit de eerste keer is dat u Internet Explorer 7 gebruikt, zal een belangrijke wijziging van de interface u onmiddellijk opvallen. De vorige versies van Internet Explorer hadden een traditioneel menu en een menubalk die beide ruimte besloegen aan de bovenzijde van het browservenster. In Internet Explorer 7 is het menu echter standaard verborgen en is de werkbalk volledig vernieuwd, waarbij veelgebruikte functies in een opdrachtenbalk boven het inhoudsvenster en rechts van het laatst geopende browsertabblad zijn geplaatst. Programma’s van andere fabrikanten kunnen knoppen aan de opdrachtenbalk toevoegen, terwijl u kunt regelen welke knoppen hier worden weergegeven (en in welke volgorde), zoals verderop nog zal worden besproken. Hoofdstuk 6
De andere duidelijke wijziging, in elk geval wanneer u meerdere pagina’s hebt geopend, is de toevoeging van tabbladen aan het browservenster. Met tabbladen werkt u als volgt: )
Druk op Ctrl+T of klik rechts van het huidige tabblad op Nieuw tabblad om een nieuw, leeg browsertabblad te openen.
Internet Explorer aanpassen
)
Om een koppeling in een nieuw tabblad te openen zonder de focus van het huidige tabblad te verliezen, klikt u met de rechtermuisknop op de koppeling en kiest u Openen in nieuw tabblad. In plaats daarvan kunt u ook de Ctrl-toets ingedrukt houden terwijl u op de koppeling klikt, of met de middelste muisknop op de koppeling klikken.
)
U opent een koppeling in een nieuw tabblad en verplaatst de focus naar het nieuw geopende tabblad door Ctrl+Shift ingedrukt te houden en met de linkermuisknop of de middelste muisknop te klikken.
)
U sluit het huidige tabblad door op de X rechts van het tabblad te klikken of op Ctrl+W te drukken. Elk geopend tabblad kunt u sluiten door ernaar te wijzen en met de middelste muisknop te klikken.
)
U schakelt naar een ander tabblad over door op Ctrl+Tab (verplaatsing naar rechts) of Ctrl+Shift+Tab (verplaatsing naar links) te drukken.
)
U wijzigt de volgorde van tabbladen door op een tab te klikken en deze naar een andere positie te slepen. (Kleine zwarte aanduidingen geven aan waar het tabblad zal worden neergezet.)
)
Als er meer tabbladen zijn geopend dan er in het venster passen, worden er links van het eerste tabblad en rechts van het laatste tabblad dubbele pijltjes weergegeven. Klik erop om door de volledige selectie te bladeren.
)
Als u een visuele weergave van alle geopende tabbladen wilt zien (zie figuur 6-4 voor een voorbeeld) klikt u op het pictogram Snelle tabbladen of drukt u op Ctrl+Q.
197
Twee van de minst opvallende wijzigingen in de interface van Internet Explorer zijn niettemin het meest welkom. In de rechterbenedenhoek van de browser bevindt zich de knop Zoomniveau wijzigen. Gewoonlijk bekijkt u webpagina’s op werkelijke grootte, wat overeenkomt met een zoomniveau van 100 procent. U kunt de pagina inclusief de tekst en de afbeeldingen groter of kleiner maken door op deze knop te klikken of door het menu gebruiken dat u opent door op het pijltje rechts van de knop te klikken. Maak een pagina groter als u kleine lettertjes leesbaarder wilt maken of zoom uit om een pagina te lezen die breder is dan uw browservenster. Bij het afdrukken van een pagina hebt u dezelfde keuzemogelijkheden. Klik rechts van de knop Afdrukken op het pijltje of klik in het menu Afdrukken op de optie Afdrukvoorbeeld. Standaard is de optie Passend maken geselecteerd, wat betekent dat u minder vaak met hinderlijke laatste pagina’s met slechts één regel tekst wordt geconfronteerd. In hetzelfde menu aan de bovenzijde van het Afdrukvoorbeeld kunt u een schaalpercentage kiezen voor de pagina of de selectie, die u kunt vergroten om hem leesbaarder te maken of verkleinen om papier te besparen.
Hoofdstuk 6
In- en uitzoomen
198
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Figuur 6-4 Het venster Snelle tabbladen toont miniatuurweergaven van alle geopende
tabbladen. Klik een miniatuur om naar het desbetreffende tabblad over te schakelen of klik op de X in de rechterbovenhoek van het tabblad om dat tabblad te sluiten
Favorietencentrum vervangt de oude balken in Explorer aan de linkerzijde van het browservenster. U opent Favorietencentrum door op Alt+C te drukken of op het pictogram met het gouden sterretje links van de tabs te klikken. De naam Favorietencentrum is enigszins misleidend, want behalve favorieten wordt ook de browsegeschiedenis getoond. Verder biedt Favorietencentrum u de mogelijkheid om door RSS-feeds te navigeren waarop u zich via Internet Explorer 7 hebt geabonneerd. Standaard wordt Favorietencentrum geopend als dropdownmenu (zoals in het voorbeeld van figuur 6-4) en verdwijnt het nadat u een keuze hebt gemaakt. Klik op een van de pictogrammen aan de bovenzijde van het deelvenster om de weergave te wijzigen. Door in de rechterbovenhoek van het deelvenster op de knop Favorietencentrum vastpinnen te klikken kunt u het deelvenster blijvend zichtbaar maken.
Instellingen voor browsen met tabbladen wijzigen Hoofdstuk 6
In Internet Explorer 7 kunt u een beperkt aantal instellingen aanpassen die betrekking hebben op het bladeren door tabbladen. U kunt alle beschikbare opties bekijken door in het menu Extra (of in Configuratiescherm) op Internetopties te klikken en in het groepsvak Tabbladen van het tabblad Algemeen op de knop Instellingen te klikken. Figuur 6-6 toont de opties die in het dialoogvenster Instellingen voor browsen met tabbladen beschikbaar zijn.
Internet Explorer aanpassen
199
Favorietencentrum vastpinnen
Tabbladgroep openen
Figuur 6-5 Via een klik op de blauwe pijl rechts van een map opent u alle pagina’s in die
map in nieuwe tabbladen. Klik op de blauwe pijl rechts van een favoriet om die koppeling in een nieuw tabblad te openen
wijzigen of geheel uitschakelen
De meeste opties in dit dialoogvenster spreken voor zich. De meest drastische optie is uiteraard de bovenste optie, waarmee u browsen met tabbladen geheel uitschakelt en Internet Explorer zodanig configureert dat elke pagina in een eigen venster wordt geopend. Twee andere opties verdienen speciale aandacht:
Hoofdstuk 6
Figuur 6-6 Aan de hand van de hier weergegeven opties kunt u het gedrag van tabbladen
200
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
)
Alleen de eerste startpagina openen als Internet Explorer wordt gestart. Deze optie biedt u de mogelijkheid om twee of meer pagina’s als startpagina te benoemen zonder dat u daar tijdsvertraging door oploopt wanneer u Internet Explorer opent. Door deze optie te selecteren laadt u bij het opstarten alleen het bovenste item van de startpaginalijst, maar kunt u alle pagina’s van die lijst naderhand openen door in de opdrachtenbalk op het pictogram Startpagina te klikken.
)
Nieuwe tabbladen naast het huidige tabblad openen. Als u vaak een heleboel tabbladen hebt openstaan, schakel dan deze standaard ingeschakelde optie uit. Als u bijvoorbeeld vijftien tabbladen hebt geopend en u een nieuw tabblad opent, zult u moeite hebben om de zojuist geopende pagina in de lijst te vinden. Als deze optie is uitgeschakeld, wordt een nieuw tabblad altijd rechts in de rij tabs geplaatst en kunt u de pagina desgewenst naar een andere positie slepen.
Zoekinstellingen wijzigen Internet Explorer 7 biedt twee manieren om informatie op internet op te zoeken zonder daadwerkelijk een website te bezoeken. Het zoekvak in de rechterbovenhoek van het browservenster biedt de gemakkelijkste mogelijkheid. Voer een term in en klik op Zoeken. U kunt zoektermen ook direct in de adresbalk typen en op Enter drukken. Internet Explorer probeert de getypte term in dat geval te vertalen naar een internetadres. Als dat niet lukt, wordt u naar de standaardzoekmachine verwezen. Als u Windows Vista als upgrade hebt geïnstalleerd op een systeem dat Internet Explorer 6 gebruikt, wordt u verzocht een standaardzoekmachine te kiezen zodra u Internet Explorer 7 voor het eerst hebt geopend. Bij een schone installatie wordt de standaardzoekmachine ingesteld op Windows Live Search.
Figuur 6-7 Een zoekmachine kiezen
Hoofdstuk 6
Leer de sneltoetsen uit het hoofd Twee sneltoetsen zijn in Internet Explorer de moeite van het onthouden waard. Door op Ctrl+E te drukken plaatst u de cursor in het zoekvak in de rechterbovenhoek van het browservenster en kunt u de zoektermen onmiddellijk intypen. Als u op Alt+Enter drukt, worden de zoekresultaten op een afzonderlijk tabblad gepresenteerd en vervangen ze de inhoud van het huidige tabblad niet.
Internet Explorer aanpassen
201
In elk geval kunt u de standaardzoekmachine wijzigen en andere zoekmachines aan de lijst van beschikbare zoekmachines toevoegen. Via een klik op het naar beneden wijzende pijltje rechts van het zoekvak kunt u de huidige zoektermen naar een andere zoekmachine sturen dan de standaardzoekmachine. Klik op Meer zoekmachines zoeken als u de lijst van beschikbare zoekmachines wilt aanpassen. U belandt dan op de pagina Add Search Providers van Microsoft, waar u uit een lange lijst websites kunt kiezen. Klik op een koppeling om het in figuur 6-8 weergegeven dialoogvenster te openen en voeg de zoekmachine aan de lijst toe. (Een afzonderlijke koppeling, See Global Guides, leidt naar de pagina Global Search Guides met aangepaste listings voor andere landen en taalgebieden.)
Figuur 6-8 Een zoekmachine toevoegen
Figuur 6-9 In dit dialoogvenster kunt u een ge nstalleerde zoekmachine verwijderen of de standaardzoekmachine voor zoekacties via het zoekvak of de adresbalk wijzigen
Hoofdstuk 6
Klik op het pijltje rechts van het zoekvak en klik op Standaardzoekinstellingen wijzigen als u een zoekmachine uit de lijst wilt verwijderen of een standaardzoekmachine wilt instellen. Internet Explorer opent een dialoogvenster (zie figuur 6-9) met alle momenteel geïnstalleerde zoekmachines.
202
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
De startpagina wijzigen De eerste groep opties op het tabblad Algemeen van het dialoogvenster Internetopties heeft betrekking op het instellen van de startpagina in Internet Explorer. Klik op Huidige gebruiken als u het huidige tabblad als startpagina wilt instellen. Klik op Standaard gebruiken als u de startpagina wilt instellen op de instelling toen uw exemplaar van Windows werd geïnstalleerd. (Als u een nieuwe computer met Windows Vista hebt aangeschaft, is deze locatie al door de computerfabrikant ingesteld.) Klik op Blanco pagina als u een lege pagina (about:blank) na de start van Internet Explorer wilt weergeven. Anders dan in zijn voorganger kunt u in Internet Explorer meerdere startpagina’s definiëren, die elk op hun eigen tabblad worden geladen wanneer u aan een nieuwe browsersessie begint. U kunt met de hand een startpagina met meerdere tabs maken door de adressen van alle pagina’s (elk op een aparte regel) in het vak aan de bovenzijde van het tabblad Algemeen van het dialoogvenster Internetopties in te voeren. U kunt het nog eenvoudiger doen door alleen de pagina of pagina’s te openen die u wilt gebruiken, op het pijltje rechts van de knop Startpagina te klikken en in het dropdownmenu de menuoptie Startpagina toevoegen of verwijderen te kiezen. In het daaropvolgende dialoogvenster (zie figuur 6-10) kunt u het huidige tabblad als startpagina gebruiken, het huidige tabblad aan uw bestaande verzameling startpagina’s toevoegen of alle momenteel geopende tabbladen als nieuwe startpagina instellen. U kunt een of meer pagina’s van uw huidige lijst startpagina’s verwijderen door het startpaginamenu te openen, op Verwijderen te klikken en de pagina(‘s) in de lijst van momenteel toegewezen startpagina’s te selecteren.
Figuur 6-10 Pas op met de onderste optie, want als u te veel tabbladen aan uw startpagina toevoegt, duurt het lang voordat Internet Explorer klaar is met starten
Werkbalken beheren Hoofdstuk 6
Zoals eerder gezegd, bevat de opdrachtenbalk van Internet Explorer de functies die het vaakst worden gebruikt en die in vroegere versies deel uitmaakten van menu’s en de werkbalk Standaard. Andere fabrikanten kunnen knoppen aan de opdrachtenbalk toevoegen en ook u kunt knoppen aan deze balk toevoegen of eruit verwijderen. Verder kunt u de volgorde van de knoppen wijzigen en de grootte van de opdrachtenbalk wijzigen door hem naar rechts te schuiven. U kunt de opdrachtenbalk echter niet verplaatsen.
Internet Explorer aanpassen
203
De locatie van de andere werkbalken kunt u wel wijzigen. Dat geldt voor de werkbalk Koppelingen en werkbalken die door andere fabrikanten zijn geïnstalleerd. Nadat u de werkbalken op de gewenste posities hebt geplaatst, kunt u profijt trekken van de werkbalkvergrendelingsfunctie om te voorkomen dat iemand (u incluis) per ongeluk de indeling verstoort die u zo zorgvuldig hebt gecreëerd. Voordat u de momenteel geïnstalleerde werkbalken kunt verplaatsen, moet u ze eerst ontgrendelen. Kies in het menu Extra de menuoptie Werkbalken en verwijder het vinkje links van de menuoptie De werkbalken vergrendelen. Als de werkbalken zijn ontgrendeld, ziet u links en rechts van elke werkbalk een verticale stippellijn (zie figuur 6-11 voor een voorbeeld). Greep om een werkbalk te verplaatsen, te vergroten of te verkleinen Beschikbare aanvullende opties
Figuur 6-11 Als een werkbalk is ontgrendeld, worden er links van de werkbalk stippel lijnen weergegeven. Klik om een werkbalk te verplaatsen, te vergroten of te verkleinen
U kunt de menubalk vergroten en verkleinen, net als andere werkbalken. U wijzigt de positie van een onderdeel door met de muisaanwijzer net rechts van de greep te wijzen en te klikken. Als de vorm van de muisaanwijzer een vierkoppige pijl is, kunt u de werkbalk naar elke locatie tussen de adresbalk en de rij geopende tabbladen verslepen. U toont of verbergt een werkbalk door in het menu Extra de menuoptie Werkbalken te kiezen en de naam van de werkbalk in het menu te selecteren. Een vinkje naast de naam van de werkbalk geeft aan dat de werkbalk momenteel zichtbaar is.
U kunt de inhoud van de opdrachtenbalk wijzigen door in het menu Extra de menu optie Werkbalken en in het vervolgmenu de menuoptie Aanpassen te kiezen. U voegt een knop toe door deze in de lijst Beschikbare werkbalkknoppen te selecteren en op Toevoegen te klikken. U verwijdert een momenteel zichtbare knop door het knopitem in de lijst Geselecteerde werkbalkknoppen te selecteren en op Verwijderen te klikken. Door een knop te selecteren en vervolgens op Omhoog of Omlaag te klikken kunt u de volgorde van de knop in de lijst wijzigen. Deze optie biedt u de mogelijkheid om de
Hoofdstuk 6
Om de beschikbare ruimte doelmatiger te benutten kunt u twee of meer werkbalken op dezelfde regel plaatsen. Als niet alle knoppen of menukeuzen in de toegewezen ruimte passen, toont Internet Explorer een dubbele pijl (chevron) om aan te geven dat er nog meer opties beschikbaar zijn. Klik op de chevron om de resterende keuzemogelijkheden in de vorm van een dropdownmenu weer te geven.
204
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
meest gebruikte knoppen aan de linkerzijde van de opdrachtenbalk te plaatsen, waar ze zichtbaar blijven als een gedeelte van de werkbalk wordt afgesneden. Andere toepassingen voegen hun eigen knoppen aan de opdrachtenbalk toe. U kunt toepassingsspecifieke knoppen in het dialoogvenster Werkbalk aanpassen toevoegen en verwijderen, op precies dezelfde manier als u ingebouwde knoppen toevoegt of verwijdert (zie figuur 6-13).
Een aangepaste zoekmachine maken Als de site niet voorkomt in de zoekmachinelijst van Microsoft, kunt u de zoekmachine toch aan het zoekmenu toevoegen. Controleer om te beginnen of de eigenaar van de site de site zodanig heeft aangepast dat deze zich van het zoekvak in Internet Explorer 7 bewust is. Als de juiste XML-code aan de site is toegevoegd, ziet u een oranje gekleurde cirkel in het dropdownmenu van het zoekvak. Na een klik op het naar beneden wijzende pijltje ziet u twee extra items: een nieuw menu-item (met links daarvan een oranje ster) en een menuoptie om zoekmachines toe te voegen. Als u slechts op de huidige site wilt zoeken, typt u een zoekterm en klikt u in het dropdownmenu op Zoeken op deze pagina.
Figuur 6-12 Een aangepaste zoekmachine toevoegen
Hoofdstuk 6
Als de website niet op de lijst van Microsoft voorkomt, kunt u de site toch aan de lijst van beschikbare zoekmachines toevoegen. Zoek de site op en typ de term TEST (in hoofdletters) in het zoekvak van de site. Kopieer de URL van de zoekresultatenpagina naar Klembord. Klik vervolgens op Meer zoekmachines zoeken en plak de zojuist gekopieerde URL aan de rechterzijde van de pagina onder stap 3 in het daarvoor bedoelde vak. Geef het menu-item onder 4 een naam en klik op Install. Tot de sites die de moeite waard zijn om op deze manier toegevoegd te worden, behoren de Microsoft Knowledge Database (http://support. microsoft.com/kb), Acronymfinder.com en Dictionary.com.
Internet Explorer aanpassen
205
Figuur 6-13 Werkbalkknoppen toevoegen De andere ingebouwde werkbalk van Internet Explorer is de werkbalk Koppelingen die bedoeld is om de snelkoppelingen naar uw meest favoriete Favorieten weer te geven, oftewel de websites die u het vaakst bezoekt. Windows vult de werkbalk Koppelingen aanvankelijk met een snelkoppeling Koppelingen aanpassen, die naar een pagina leidt waar wordt uitgelegd hoe u koppelingen aan de werkbalk toevoegt. Nadat u de werkbalk Koppelingen zichtbaar hebt gemaakt, kunt u die koppeling en andere ongewenste koppelingen verwijderen door met de rechtermuisknop op de koppeling te klikken en in het snelmenu de menuoptie Verwijderen te kiezen. U voegt op de eenvoudigste manier een snelkoppeling aan de werkbalk Koppelingen toe door de webpagina te openen, waarna u het pictogram links van de URL in de adresbalk versleept en neerzet op de positie waar u de nieuwe koppeling wenst weer te geven. U maakt het doelmatigst gebruik van de werkbalkruimte door met de rechtermuisknop
Druk op F11 om het browservenster maximaal te benutten. Internet Explorer gebruikt dan het volledige scherm, waarin alleen de statusbalk zichtbaar is. In de volledige-schermmodus verplaatst u de muisaanwijzer naar de bovenzijde van het scherm om de adresbalk, het zoekvak, de rij tabs en de opdrachtenbalk zichtbaar te maken. Als u in het zoekvak of de adresbalk klikt, blijven deze interfaceonderdelen zichtbaar terwijl u typt. Zodra u de muisaanwijzer naar een andere plek verplaatst of op de pagina zelf klikt, verdwijnen ze weer uit het zicht. In de volledige-schermmodus in Internet Explorer gemaximaliseerd, zelfs als het browservenster tevoren niet was gemaximaliseerd, en wordt de Windows-taakbalk bedekt. Met andere woorden, u kunt beschikken over elke beschikbare vierkante millimeter schermruimte om te interacteren met de webpagina’s die u bezoekt. U kunt de taakbalk nog steeds bereiken door de muisaanwijzer op de benedenrand van het scherm te plaatsen (als u de taakbalk daar hebt geplaatst) of naar de normale weergave van Internet Explorer terugkeren door nogmaals op F11 te drukken.
Hoofdstuk 6
Volledig scherm? Druk op F11
206
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
op het zojuist toegevoegde item te klikken, in het snelmenu de menuoptie Naam wijzigen te kiezen en een korte beschrijvende naam te typen. Deze laatste stap is natuurlijk niet verplicht, maar werkbalkruimte is schaars, dus kunt u lange snelkoppelingsnamen het best inkorten.
Invoegtoepassingen in- en uitschakelen Browserinvoegtoepassingen kunnen een zegen zijn, maar ook een last. Een voordeel van invoegtoepassingen is dat ze de functies van Internet Explorer 7 uitbreiden. Een nadeel is dat een slecht geschreven (of welbewust vijandige) invoegtoepassing een verwoestende invloed kan hebben op de prestaties en de beveiliging, waardoor de browser in extreme gevallen vastloopt. Net als zijn voorganger biedt Internet Explorer 7 de mogelijkheid om afzonderlijke invoegtoepassingen te beheren. Deze optie wordt uitvoeriger besproken in hoofdstuk 27. Zie hoofdstuk 27 voor een uitvoerige bespreking van het beheer van werkbalken en andere invoegtoepassingen. Als u vermoedt dat een eigenzinnige invoegtoepassing problemen met Internet Explorer veroorzaakt, kunt u Internet Explorer in een speciale modus zonder invoegtoepassingen opstarten om het probleem aan te pakken. U vindt de optie Internet Explorer (zonder invoegtoepassingen) in het menu Systeemwerkset onder Bureau-accessoires in het menu Alle programma’s. U kunt Internet Explorer ook met de hand in de modus
Maak een bruikbare werkbalk Koppelingen In Internet Explorer 7 is de werkbalk Koppelingen standaard verborgen en in tegenstelling tot vorige versies niet standaard gevuld met web sites van Microsoft (want die vindt u nu in het menu Favorieten). Maar als u alleen maar een handjevol favoriete koppelingen aan de werkbalk toevoegt, is deze gauw gevuld. Als u het idee van gemakkelijk bereikbare Favorieten aantrekkelijk vindt, voeg dan submappen aan de werkbalk Koppelingen toe. Elke toegevoegde submap wordt als mappictogram in de werkbalk Koppelingen weergegeven. In de map Nieuws plaatst u bijvoorbeeld koppelingen naar uw favoriete nieuwssites, die u dan in twee muisklikken binnen uw bereik hebt. Hoofdstuk 6
U kunt de werkbalk Koppelingen ook op dezelfde rij als een andere werkbalk plaatsen en tegen de rechterzijde van het browservenster drukken, zodat alleen de naam van de werkbalk zichtbaar is. Door op de chevron aan de rechterzijde van deze aangepaste werkbalk te klikken maakt u de hele lijst met koppelingen zichtbaar in de vorm van een dropdownmenu.
Internet Explorer aanpassen
207
zonder invoegtoepassingen starten door het dialoogvenster Uitvoeren of een opdrachtpromptvenster te openen en iexplore -extoff te typen.
Internet Explorer configureren voor samenwerking met andere programma’s In vorige versies hield Internet Explorer een lijst van zes programma’s bij die betrekking hadden op uw gebruik van internet. Deze lijst was bedoeld om te regelen wat er gebeurt wanneer u op koppelingen klikt die naar andere internetinhoud dan webpagina’s leiden, bijvoorbeeld mailto:koppelingen naar e-mailadressen of news:koppelingen naar berichten van nieuwsgroepen. In Internet Explorer 7 is die lijst ingekrompen tot één item, dat het programma definieert dat u wilt gebruiken wanneer u HTML-bestanden bewerkt. Deze optie vindt u in het groepsvak HTML bewerken van het tabblad Programma’s van het dialoogvenster Internetopties.
Figuur 6-14 Het tabblad Programma’s
Hoofdstuk 6
Wat doet de knop Programma’s instellen (onder de categorie Internetprogramma’s)? Hij brengt u naar de optie Standaardprogramma’s in het Configuratiescherm, waar u de programma’s kunt instellen voor het gebruik in heel Windows, niet alleen in Internet Explorer.
208
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
De standaardinstellingen van Internet Explorer herstellen Zoals elke Windows-gebruiker uit (soms pijnlijke) ervaring weet, kan te veel aanpassen tot problemen leiden, waarna het opsporen en verhelpen van problemen een kwestie van lukraak proberen wordt. Internet Explorer 7 maakt het u gemakkelijker, want u kunt weer met een schone lei beginnen door de standaardinstellingen van Internet Explorer te herstellen. De optie bewerkstelligt het volgende: )
Alle werkbalken, invoegtoepassingen en browseruitbreidingen worden in één keer uitgeschakeld.
)
De standaardinstellingen van alle ActiveX-besturingselementen worden hersteld, behalve van degene die op de lijst van vooraf goedgekeurde besturingselementen staan.
)
Alle beveiligingsinstellingen en het phishingfilter keren naar hun standaardinstellingen terug.
)
De browsegeschiedenis, de lijst van getypte URL’s, de Windows Verkennerlijst van recent gebruikte bestanden en alle bestanden in de map Tijdelijke internetbestanden worden gewist
)
Alle opgeslagen cookies worden gewist en de privacyopties keren naar hun standaardinstellingen terug.
)
Alle Automatische aanvullingsgegevens worden gewist, inclusief gegevens van webformulieren en opgeslagen wachtwoorden. Automatische aanvullingsvoorkeuren krijgt de standaardinstelling.
)
Alle gedefinieerde uitzonderingen op de lijst Pop-upblokkering worden verwijderd en de standaardinstellingen van Pop-upblokkering worden hersteld.
)
Alle aanpassingen worden ongedaan gemaakt en krijgen weer de standaardinstellingen, inclusief uw startpagina, aangepaste zoekmachines, instellingen van browsen met tabbladen, kleuren, lettertypen en tekstgrootten.
Bij een reset van de opties van Internet Explorer worden uw opgeslagen Favorieten, feeds (behalve aangepaste ophaalschema’s) en geïnstalleerde certificaten niet gewijzigd. Ook uw internetverbindingsinstellingen worden ongemoeid gelaten, inclusief eventueel ingestelde proxyservers.
Hoofdstuk 6
We raden u deze radicale optie niet aan, tenzij u met hardnekkige browserproblemen kampt en het u niet lukt om de problemen op te lossen. De oplossing is overigens eenvoudig. Begin met alle geopende venster van Internet Explorer en Windows Verkenner te sluiten. Open vervolgens Internetopties in Configuratiescherm, klik op het tabblad Geavanceerd en klik op Herstellen. U ziet dan het volgende waarschuwingsvenster: Klik op Herstellen om de wijzigingen aan te brengen. Een dialoogvenster houdt u van elke voltooide stap op de hoogte. Klik op Sluiten zodra het herstel is voltooid en open Internet Explorer weer.
Favorieten beheren
209
Figuur 6-15 De instellingen opnieuw instellen
Favorieten beheren Internet Explorer bewaart de snelkoppelingen naar uw favoriete websites in de map Favorieten binnen uw gebruikersprofiel. Steeds wanneer u een site bezoekt waarnaar u nog wel eens wilt terugkeren, kunt u een snelkoppeling naar die site aan de map Favorieten toevoegen. U keert naar de site terug door de snelkoppeling te selecteren in het menu Favorieten, in Favorietencentrum of via het menu Favorieten in het menu Start (als u het menu Start op de weergave van Favorieten hebt ingesteld). Aan het begin van dit hoofdstuk werd Favorietencentrum, dat nieuw is in Internet Explorer 7, al genoemd. U kunt opgeslagen favorieten op elk van de volgende manieren in Favorietencentrum weergeven: )
Kies Extra, Werkbalken, Favorieten.
)
Druk op Ctrl+Shift+I.
)
Klik op het pictogram Favorietencentrum (de knop met het gouden sterretje links van de browsertabs).
Pagina’s aan de lijst Mijn favorieten toevoegen Internet Explorer maakt het u gemakkelijk om de momenteel weergegeven webpagina (of een hele groep tabbladen) aan uw map Favorieten toe te voegen. U kunt elk van de volgende methoden gebruiken:
Hoofdstuk 6
Onthoud ook dat de zoekindex van Windows Vista de inhoud van de map Favorieten en uw browsegeschiedenis omvat. U kunt items uit de map Favorieten opzoeken door zoektermen in zoekvak van het menu Start te typen. U kunt de map Favorieten eveneens openen in Windows Verkenner en vanuit het zoekvak van dat venster elk afzonderlijk item opzoeken.
210
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
)
Druk op Ctrl+D.
)
Klik op de knop Aan favorieten toevoegen (direct rechts van de knop Favorietencentrum) en kies Aan favorieten toevoegen.
)
Open Favorietencentrum en sleep het pictogram links van de URL in de adresbalk naar de Favorietenbalk. Wilt u het item opbergen in een bestaande submap die niet is geopend, plaats de muisaanwijzer dan op het mappictogram, wacht even totdat de map opengaat en zet het item in de gewenste submap neer. Nadat u een favoriet op deze manier hebt toegevoegd, kunt u de naam van de favoriet bewerken door er met de rechtermuisknop op te klikken en in het snelmenu de menuoptie Naam wijzigen te kiezen.
)
Klik met de rechtermuisknop op een willekeurige plek binnen de pagina (maar niet op een koppeling) en kies in het snelmenu de menuoptie Aan favorieten toevoegen.
Als u op Ctrl+D drukt, met de rechtermuisknop klikt of het menu Een favoriet toevoegen gebruikt, wordt het dialoogvenster Een favoriet toevoegen geopend (zie figuur 6-16).
Figuur 6-16 Een favoriet toevoegen De inhoud van het veld Naam is afgeleid van de paginatitel zoals de ontwerper van de pagina die heeft ingesteld. U kunt deze naam bewerken om hem zo duidelijk mogelijk te maken. Deze kleine moeite levert u naderhand een groot voordeel op wanneer u de zoekindex gebruikt om die pagina op te zoeken. In het veld Maken in kunt u de nieuwe favoriet opbergen in het bovenste niveau van de map Favorieten of in een submap, maar u kunt ook een nieuwe submap maken. Het is efficiënt om submappen te gebruiken om favorieten te ordenen (waarbij elke submap een zelfgekozen categorie is). Als u naderhand pas wilt ordenen, kunt u altijd de opdracht Favorieten indelen kiezen om items naar submappen te verplaatsen. Klik op Toevoegen om de nieuwe favoriet te maken. Hoofdstuk 6
Groepen pagina’s aan de lijst Favorieten toevoegen In Internet Explorer 7 kunt u groepen pagina’s in één keer in de lijst Favorieten opslaan. Groepen tabbladen zijn in feite niets anders dan submappen in de lijst Favorieten. Wanneer u een groep tabbladen opslaat, worden alle geopende tabbladen simpelweg opgeslagen in de map die u hebt gespecificeerd. Als u twaalf tabbladen hebt openstaan, worden er nieuwe snelkoppelingen voor alle twaalf pagina’s gemaakt wanneer u de
Favorieten beheren
211
tabgroep opslaat. Als u een gedeelte van de momenteel geopende tabs wilt opslaan, zult u hetzij de tabbladen moeten sluiten die u niet wilt opslaan, hetzij de hele groep moeten opslaan en vervolgens de ongewenste items uit de nieuwe map verwijderen. U voegt alle geopende tabbladen aan de lijst Favorieten toe door op de knop Aan Favorieten toevoegen te klikken en Tabbladgroep aan favorieten toevoegen te kiezen. Het volgende dialoogvenster lijkt op het dialoogvenster waarin u een enkele favoriet toevoegt, met de volgende verschillen: )
Er worden snelkoppelingen naar alle geopende tabbladen gemaakt en opgeslagen in een nieuwe submap met de naam die u in het veld Naam van tabbladgroep opgeeft.
)
In de lijst Maken in kunt u de map kiezen waarin de nieuwe submap zal worden gemaakt.
)
U kunt niet de details bewerken van de individuele favorieten die in uw nieuwe submap worden gemaakt. Elke favoriet wordt toegevoegd onder de standaardnaam die de websiteontwerper heeft ingesteld.
)
Als de naam die u in het veld Naam van tabbladgroep invult, al bestaat, worden alle momenteel geopende tabbladen aan de bestaande groep toegevoegd.
Als u alle tabbladen in het huidige browservenster wilt openen, open dan Favorietencentrum, wijs naar de mapnaam en klik op het blauwe pijltje rechts ervan.
Favorieten bewerken Elke door u gemaakte favoriet wordt opgeslagen als internetsnelkoppeling in de map Favorieten van uw gebruikersprofiel. U kunt deze snelkoppelingen op dezelfde manier bewerken als elke andere snelkoppeling. Klik met de rechtermuisknop op het item dat
Als een favoriet is opgeslagen in de map Favorieten zelf (niet in een submap van die map), kunt u de naam van de opgeslagen favoriet direct in de adresbalk typen om onmiddellijk naar die pagina over te schakelen. Nu u weet hoe die functie werkt, kunt u in de map Favorieten een verzameling gemakkelijk te bereiken snelkoppelingen aanleggen. Het geheim is dat u voor de favorieten van dit niveau korte, gemakkelijk te onthouden termen gebruikt. Als u bijvoorbeeld www.microsoft.com hebt toegewezen aan een favoriet met de naam MS, hoeft u alleen maar ms te typen en op Enter te drukken. Internet Explorer voert de favorietensnelkoppeling op precies dezelfde manier uit als wanneer u deze met de muis selecteert. (Als u de naam van een submap van de map Favorieten intypt, wordt de map in Windows Verkenner weergegeven.) Als u deze methode wilt hanteren, krijgt u de beste resultaten als u de map Favorieten van topniveau reserveert voor favorieten met korte, gemakkelijk te onthouden namen en alle andere favorieten in submappen plaatst.
Hoofdstuk 6
Typ een favoriet van topniveau in de adresbalk
212
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
u wilt bewerken (in het menu Favorieten, in Favorietencentrum of in de map Favorieten) en kies in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen. Figuur 6-17 toont het eigenschappenvenster van een opgeslagen favoriet. U zult een favoriet wellicht om een van de volgende redenen willen bewerken: )
U wilt de naam van de favoriet wijzigen.
)
U wilt de URL van de favoriet wijzigen.
)
U wilt het pictogram van de favoriet wijzigen.
)
U wilt de favoriet aan een sneltoets toewijzen.
)
U wilt de favoriet offline beschikbaar maken of de offline updateparameters ervan wijzigen.
Figuur 6-17 U kunt een favoriet op talloze manieren bewerken, bijvoorbeeld door een sneltoets te maken die de favoriet activeert
Hoofdstuk 6
U wijzigt de naam in het menu Favorieten door de tekst in het invoervak aan de bovenzijde van het tabblad Algemeen te bewerken. U kunt de URL wijzigen door het veld URL op het tabblad Webdocument te bewerken. U selecteert een ander pictogram voor deze snelkoppeling door op het tabblad Webdocument op Ander pictogram te klikken. Favorieten zijn internetsnelkoppelingen en kunnen net als snelkoppelingen naar bestanden en mappen een sneltoets hebben. Klik in het veld Sneltoets en druk op een toetsencombinatie die u wilt gebruiken om de desbetreffende pagina te openen. De toegewezen sneltoets moet bestaand uit een lettertekentoets (letter, cijfer of symbool)
Favorieten beheren
213
plus minstens twee van de volgende drie toetsen: Ctrl, Alt en Shift. (Als u alleen op een lettertekentoets drukt, voegt Windows automatisch Ctrl+Alt toe.) Dezelfde methode wordt voor sneltoetsen naar programma’s en documenten gebruikt.
Favorieten ordenen Internet Explorer biedt een klein dialoogvenster (zie figuur 6-18) waarin u submappen kunt toevoegen aan de boomstructuur van Favorieten, items naar andere mappen kunt verplaatsen, namen van mappen en snelkoppelingen kunt wijzigen en favorieten of mappen kunt verwijderen. U opent dit dialoogvenster door op de knop Aan favorieten toevoegen te klikken en Favorieten ordenen te kiezen.
Figuur 6-18 Als u het dialoogvenster Favorieten indelen te benauwd vindt, kunt u de favorieten ook in Windows Verkenner ordenen
Favorieten importeren, exporteren en delen Hebt u favorieten die u met anderen wilt delen? Aangezien favorieten slechts opgeslagen internetkoppelingen zijn, kunt u elk gewenst aantal favorieten overbrengen door ze naar een willekeurig opslagmedium te kopiëren (bijvoorbeeld naar een netwerk station, beschrijfbare cd of flashkaart).
Hoofdstuk 6
In Windows Verkenner kunt u favorieten op een gemakkelijker manier ordenen. Klik op Start, klik op uw gebruikersnaam rechtsboven in het menu en dubbelklik op de map Favorieten.
214
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Bij een lange lijst favorieten biedt de wizard Importeren/exporteren van Internet Explorer een eenvoudiger alternatief, want via die weg kunt u elke tak van de boomstructuur Favorieten en zelfs de hele boomstructuur opslaan als HTML-bestand (met standaard de naam bookmark.htm) en via e-mail naar een vriend of collega versturen, als back-up in uw map Favorieten bewaren of als alternatieve route naar uw favoriete websites gebruiken. U opent de wizard door op de Alt-toets te drukken en vervolgens in het menu Bestand de menuoptie Importeren en exporteren te kiezen. Volg de aanwijzingen van de wizard op, kies Favorieten exporteren, selecteer het gedeelte van de map Favorieten die u wilt exporteren en geef een bestandsnaam en een locatie op. U kunt dezelfde opdracht en dezelfde wizard gebruiken om een verzameling koppelingen in een HTML-bestand in uw eigen boomstructuur Favorieten in te voegen. Op de pagina Selectie importeren/exporteren van de wizard kiest u Favorieten importeren. De wizard vraagt vervolgens naar een bestandsnaam en de tak van uw huidige boomstructuur Favorieten waar u de nieuwe koppelingen wilt importeren.
Favorieten beheren met programma’s van andere fabrikanten Er zijn diverse gratis of goedkope producten van andere fabrikanten in omloop waarmee u uw favorieten kunt beheren en de functies van Internet Explorer kunt uitbreiden. Deze geavanceerde favorietenbeheerprogramma’s bieden onder meer de volgende functies: )
de mogelijkheid om favorieten tussen computers te delen;
)
de mogelijkheid om favorieten met andere mensen te delen, hetzij op een openbare website hetzij privé;
)
de mogelijkheid om favorieten van opmerkingen te voorzien;
)
geavanceerde zoek- en sorteermogelijkheden;
)
de mogelijkheid om uw favorietenlijst van tijd tot tijd te controleren en favorieten met onbereikbare URL’s te markeren.
Als u geïnteresseerd bent in een krachtig favorietenbeheerprogramma, kunnen we een van de volgende opties aanraden:
Hoofdstuk 6
)
Del.icio.us (http://del.icio.us) afficheert zichzelf als ‘sociale bladwijzersite’. Nadat u een account bij deze gratis service hebt gemaakt, kunt u websiteadressen met titels, beschrijvingen en tags publiceren. U kunt uw verzameling markeren als privé of openbaar en van een eigen RSS-feed voorzien. Werkbalkknoppen zijn beschikbaar als invoegtoepassingen voor Internet Explorer, waardoor het gemakkelijk wordt om een favoriet aan uw Del.icio.us-verzameling toe te voegen.
)
Windows Live Favorites (http://favorites.live.com/) is een gratis webservice die door Microsoft wordt onderhouden. Dit programma is in de werkbalk van Windows Live geïntegreerd en biedt u de mogelijkheid om uw lokale favorieten met een server te synchroniseren. Het voordeel hiervan is tweevoudig: u hoeft zich nooit te bekomme-
Pop-upvensters blokkeren
215
ren om een back-up van uw map Favorieten en u kunt er altijd zeker van zijn dat uw favorieten zijn gesynchroniseerd als u de service op elke computer installeert.
Pop-upvensters blokkeren Internet Explorer biedt een functie die de meeste pop-upvensters kan onderdrukken, zodat ongewenste advertenties die in vensters op of onder websites worden gepresenteerd, u bespaard blijven. Standaard is Pop-upblokkering ingeschakeld. Wanneer de functie is ingeschakeld, bevat het submenu Pop-upblokkering een opdracht om de functie uit te schakelen (en omgekeerd). In zijn standaardconfiguratie onderdrukt Pop-upblokkering de meeste nieuwe vensters die direct door bezochte websites worden opgehoest. (In Pop-upblokkering heten deze vensters automatische pop-ups.) Als u een handeling initieert die een nieuw venster opent (door op een koppeling te klikken), neemt Pop-upblokkering aan dat u het nieuwe venster wilt openen en komt Pop-upblokkering niet tussenbeide. U kunt deze functie toleranter maken dan de standaardinstelling (zie de volgende paragraaf). Standaard opereert Pop-upblokkering op sites in de beveiligingszones Internet, Vertrouwde sites en Beperkte sites. De weergave van nieuwe vensters die door sites in de zone Lokaal intranet worden gegenereerd, worden niet geblokkeerd. Pop-upblokkering houdt een uitzonderingenlijst bij van sites die wel pop-ups mogen tonen. Als u regelmatig een site bezoekt die nieuwe vensters genereert (zoals een online winkel die u verzoekt om u via een afzonderlijk venster aan te melden), kunt u die site op een eenvoudige manier aan de uitzonderingenlijst toevoegen en voorkomen dat Pop-upblokkering uw transactie verhindert (zie verderop de paragraaf Pop-ups van specifieke sites toestaan).
Het filterniveau instellen
)
Hoog. Pop-upblokkering probeert alle nieuwe vensters te onderdrukken, inclusief de vensters die het gevolg zijn van uw handelingen. ActiveX-besturingselementen functioneren vaak niet bij deze instelling.
)
Normaal. Pop-upblokkering staat nieuwe vensters toe die het gevolg zijn van een klik op een koppeling. Nieuwe venster die anders zouden worden weergegeven ten gevolge van formuliergegevens die u indient, kunnen worden onderdrukt. Als u merkt dat dit op een bepaalde site gebeurt, kunt u overwegen om die site aan de uitzonderingenlijst toe te voegen. Als dit op meerdere sites gebeurt en dat een probleem oplevert, stel de registerwaarde UseTimerMethod dan in op 1 (zie de volgende paragraaf).
)
Laag. Pop-upblokkering staat alle nieuwe vensters toe behalve de vensters die automatisch verschijnen wanneer u een website bezoekt. Pop-upblokkering laat bovendien ook alle nieuwe vensters op beveiligde sites (HTTPS-sites) ongemoeid.
Hoofdstuk 6
Pop-upblokkering biedt drie waakzaamheidniveaus: Laag, Normaal (de standaard instelling) en Hoog. De kenmerken van deze drie niveaus zijn:
216
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Als u een ander niveau dan het standaardniveau wenst, kiest u achtereenvolgens Extra, Pop-upblokkering, Instellingen voor Pop-upblokkering. (In plaats daarvan kunt u ook op het tabblad Privacy van het dialoogvenster Internetopties op Instellingen klikken.) In het dialoogvenster Instellingen voor pop-upblokkering (zie figuur 6-19) opent u de vervolgkeuzelijst Filterniveau en selecteert u een van de drie instellingen.
Figuur 6-19 In het dialoogvenster Pop-upblokkering kunt u het filterniveau instellen, de lijst van uitgezonderde websites wijzigen en de meldingsopties aanpassen
Pop-upblokkering tijdelijk uitschakelen
Hoofdstuk 6
Misschien vindt u het handig om pop-upvensters van een bepaalde site toe te staan zonder de instellingen te wijzigen om alle pop-ups van die site toe te staan. Om Pop-upblokkering tijdelijk het zwijgen op te leggen houdt u Ctrl+Alt ingedrukt terwijl u op de koppeling klikt die de pop-up uitspuugt. U kunt een bepaalde site ook tijdelijk toestemming tot pop-ups verlenen door op de informatiebalk te klikken die aan de bovenzijde van het venster van Internet Explorer verschijnt wanneer een pop-up wordt onderdrukt. Als u op het eerste menu-item klikt, wordt het zojuist nog onderdrukte venster weergegeven en staat u popups tijdelijk toe totdat u de site verlaat.
Pop-upvensters blokkeren
217
Een aangepast filterniveau instellen Het gedrag van Pop-upblokkering wordt bepaald door vijf DWORD-waarden in de registersleutel HKCU\Software\Microsoft\Internet Explorer\New Windows. De waarden kunt u elk op 0 (nee) of 1 (ja) instellen. De waarden zijn: )
BlockControls. Deze instelling, nieuw in Internet Explorer 7, regelt pop-upvensters die door ActiveX-besturingselementen worden gegenereerd. Alleen bij niveau Hoog is deze waarde ingesteld op 1.
)
BlockUserInit. Deze waarde bepaalt of Pop-upblokkering vensters onderdrukt die het gevolg zijn van een klik op koppelingen binnen een website. Bij niveau Hoog is BlockUserInit gelijk aan 1, bij andere niveaus gelijk aan 0.
)
UseTimerMethod. Sommige pop-upvensters verschijnen niet na een klik op een koppeling, maar na het indienen van webformuliergegevens. Als UseTimerMethod is ingesteld op 1, zijn dergelijke pop-ups toegestaan; in het andere geval worden ze onderdrukt. Bij de niveaus Hoog en Normaal is UseTimerMethod ingesteld op 0.
)
UseHooks. Als deze waarde is ingesteld op 1, kan Internet Explorer berichten controleren die van en naar ActiveX-besturingselementen worden gestuurd door web sites die u bezoekt. UseHooks is alleen 0 bij niveau Hoog.
)
AllowHTTPS. Als deze waarde is ingesteld op 1, knijpt Pop-upblokkering een oogje dicht wanneer u een beveiligde website bezoekt. AllowHTTPS is alleen bij niveau Hoog ingesteld op 1.
Tabel 6-1 geeft een overzicht van de hierboven genoemde vijf registerwaarden en hun standaardinstellingen.
Tabel 6-1 Registersleutels waarmee het filtergedrag van Pop-upblokkering wordt geregeld
Registerwaarde
Hoog
Normaal
Laag
AllowHTTPS
0
0
1
BlockControls
1
0
0
BlockUserInit
1
0
0
UseHooks
0
1
1
UseTimerMethod
0
0
1
U kunt een aangepast filterniveau maken door een of meer van deze waarden in de registereditor te wijzigen. Als de vier waarden niet aan een van de drie standaardconfiguraties in tabel 6-1 voldoen, toont de vervolgkeuzelijst Filterniveau in het dialoogvenster Instellingen voor pop-upblokkering het menu-item Aangepast.
Hoofdstuk 6
Standaardinstelling van het filterniveau
218
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Pop-ups van specifieke sites toestaan Aangezien sommige websites niet goed functioneren als ze geen pop-ups mogen genereren en u bovendien pop-upadvertenties van sommige sites wellicht op prijs stelt, houdt Pop-upblokkering in Internet Explorer een uitzonderingenlijst bij van URL’s. Deze URL’s zijn gebruikersspecifiek en worden opgeslagen in de registersleutel HKCU\ Software\Microsoft\Internet Explorer\New Windows\Allow. Als Pop-upblokkering een pop-up blokkeert van een site waarvoor u een uitzondering wilt maken, klikt u aan de bovenzijde van het scherm op de informatiebalk en kiest u Pop-ups van deze site altijd toestaan. Als u van tevoren al weet dat u voor een site een uitzondering wilt maken, kiest u achtereenvolgens Extra, Pop-upblokkering, Instellingen voor Pop-upblokkering, typt u het adres van de desbetreffende website en klikt u op Toevoegen. Pop-upblokkering doet niets bij pop-ups van een site in de beveiligingszone Lokaal intranet, in de veronderstelling dat sites binnen uw eigen netwerk per definitie vertrouwd kunnen worden. Als u de blokkade in deze beveiligingszone toch wilt toepassen, gaat u als volgt te werk: 1 Kies in het menu Extra de menuoptie Internetopties en plaats het tabblad Beveiliging op de voorgrond. 2 Selecteer de zone die u wilt aanpassen en klik op Aangepast niveau. 3 Activeer in de lijst Instellingen het keuzerondje Inschakelen onder Pop-upblokkering (onder Diversen, ongeveer halverwege de lijst).
Meldingsopties configureren Wanneer Pop-upblokkering verhindert dat een venster opduikt, wordt u daarvan standaard op de volgende manier op de hoogte gebracht: )
Aan de bovenzijde van Internet Explorer wordt een informatiebalk weergegeven.
Figuur 6-20 Een informatiebalk )
In de statusbalk wordt een pictogram weergegeven.
Hoofdstuk 6
Figuur 6-21 Pictogram in de statusbalk )
U hoort een geluid.
Automatisch aanvullen toestaan (of weigeren)
219
Als u de informatiebalk of het geluid wilt onderdrukken, kiest u Extra, Pop-upblokkering, Instellingen voor Pop-upblokkering. Wis vervolgens een of beide selectievakjes in het groepsvak Meldingen en filterniveau van het dialoogvenster Instellingen voor Popupblokkering.
Automatisch aanvullen toestaan (of weigeren) De functie Automatisch aanvullen van Internet Explorer bespaart u intypen (en typefouten) door URL’s, gegevens in webformulieren, aanmeldingsnamen en wachtwoorden te onthouden die u hebt ingetypt. Zodra u gegevens op een webformulier begint in te vullen, raadpleegt Automatisch aanvullen een lijst van eerder ingetypte items en stelt deze functie mogelijke aanvullingen voor, zodat u minder typwerk hoeft te verrichten. Evenzo ontdekt Internet Explorer de overeenkomst van gebruikersnaam- en wachtwoordveld op een webpagina en vraagt u vervolgens of u de gegevens als aan elkaar gekoppeld paar wilt opslaan. Als u op Ja klikt, worden de ingevoerde waarden versleuteld en in het register opgeslagen. Beide typen gegevens worden opgeslagen in HKCU\Software\Microsoft\Internet Explorer\IntelliForms, de formulieren in een subsleutel met de naam Storage1, de referenties in Storage2. Niet iedereen is echter gediend van dit soort hulp. Al naargelang uw voorkeuren en voorzorgsmaatregelen wilt u wellicht gebruikmaken van alle, geen of sommige van de Automatische aanvullingsdiensten van de browser. U kunt Automatische aanvullingsopties die betrekking hebben op formulieren en wachtwoorden, inschakelen of uitschakelen door in het menu Extra de menuoptie Internetopties te kiezen, het tabblad Inhoud op de voorgrond te plaatsen en in het groepsvak Automatisch aanvullen op Instellingen te klikken. In dit dialoogvenster, afgebeeld in figuur 6-22, kunt u alle automatische aanvullingsopties regelen, op één na. (De optie Inline Automatisch aanvullen wordt in een ander dialoogvenster geregeld; zie de gelijknamige paragraaf verderop in dit hoofdstuk.) U kunt een of meer van de volgende selectievakjes activeren: )
Webadressen, als u de gegevens die in de adresbalk worden getypt automatisch wilt aanvullen;
Als het geluid waarmee Internet Explorer een geblokkeerde pop-up meldt, u niet bevalt, kunt u aan deze melding een ander geluid toewijzen via de optie Systeemgeluiden wijzigen in de sectie Hardware en geluiden van Configuratiescherm. De desbetreffende gebeurtenis is Geblokkeerde pop-up onder Windows Verkenner. (Internet Explorer heeft geen eigen kop in dit dialoogvenster.)
Hoofdstuk 6
Een ander pop-upgeluid instellen
220
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
)
Formulieren, als u de gegevens die u op webpagina’s intypt, bijvoorbeeld de namen en de besteladressen die u op commerciële websites intypt, automatisch wilt aanvullen;
)
Gebruikersnamen en wachtwoorden op formulieren als Internet Explorer de aanmeldingsgegevens voor de sites die u bezoekt, moet onthouden. Waarschuwing Als u het selectievakje bij Gebruikersnamen en wachtwoorden op formulieren selecteert, toont Internet Explorer altijd een promptvenster alvorens een nieuw wachtwoord te verzamelen. Het wachtwoord zelf wordt op het scherm weergegeven als een serie sterretjes en is op de harde schijf versleuteld opgeslagen. Iemand die over uw schouder meeleest of op zoek gaat op uw harde schijf, zal uw wachtwoord niet kunnen lezen wanneer Automatisch aanvullen dat wachtwoord verstrekt. Iemand die tot uw computer fysieke toegang heeft wanneer u zich met uw gebruikersaccount hebt aangemeld, kan in principe echter wel interacteren met websites waarvoor u de automatisch aangevulde gebruikersnaam en wachtwoordgegevens gebruikt en zich voor u uitgeven. Tenzij u er zeker van bent dat niemand anders uw account ooit zal gebruiken, kunt u het aanbod van de browser om referentiegegevens te onthouden het best afwijzen.
Figuur 6-22 U kunt de diverse automatische aanvullingsopties individueel inschakelen Hoofdstuk 6
of uitschakelen
Wilt u dat Internet Explorer aanmeldingsreferenties onthoudt voor nieuwe sites die u bezoekt, activeer dan het selectievakje bij Vragen om wachtwoorden op te slaan en het selectievakje bij Gebruikersnamen en wachtwoorden op formulieren. Als u deze sub optie wist, onthoudt de functie Automatisch aanvullen items die al werden opgeslagen, maar worden geen nieuwe gegevens opgeslagen.
Automatisch aanvullen toestaan (of weigeren)
221
Wachtwoorden en andere vertrouwelijke gegevens opslaan en beveiligen In de loop van de tijd bezoekt u mogelijk letterlijk honderden websites die u vragen om u met een gebruikersnaam en een wachtwoord aan te melden. U gebruikt referenties voor de toegang tot accounts van online bankiers of online winkels, webservices zoals bulletinboards of sites om foto’s te delen of om een website of blog te beheren. Al die wachtwoorden bijhouden kan een hele toer zijn, vooral als u een uniek, moeilijk te raden wachtwoord voor elke gelegenheid gebruikt. Automatisch aanvullen biedt een gemakkelijker, redelijk veilige manier om deze referenties te bewaren en beschikbaar te maken wanneer u een website nogmaals wilt bezoeken. Het proces werkt als volgt: De eerste keer dat u een website bezoekt, typt u uw gebruikersnaam en wachtwoord en klikt u op de knop om de ingevoerde referenties naar de site te versturen. Voordat het formulier wordt verwerkt, toont Internet Explorer een dialoogvenster met de vraag of u het wachtwoord wilt opslaan.
)
Als u op Ja klikt, worden uw gebruikersnaam en wachtwoord versleuteld met behulp van uw Windows-aanmeldingsgegegens en websiteadres als sleutels en in de vorm van binaire gegevens opgeslagen op een locatie binnen de registersleutel HKCU\Software\Microsoft\Internet Explorer\IntelliForms\Storage2. De sleutel bestaat uit een lange reeks lettertekens die de URL van de pagina identificeert, terwijl de gegevens van de sleutel de versleutelde referenties bevatten.
)
Als u op Nee klikt, legt Windows een item vast in dezelfde locatie van het register als wanneer u op Ja klikt; het gegevensveld bevat echter geen gebruikersnaam of wachtwoord, maar alleen instructies om het aanmeldingsformulier van deze site in de toekomst te negeren.
De volgende keer dat u de pagina met het aanmeldingsformulier opent, gaat Windows in het register na of de URL daar voorkomt. Als de sleutel een opgeslagen gebruikersnaam/wachtwoordcombinatie bevat, verschijnt de Automatische aanvullingslijst zodra u in het veld Gebruikersnaam begint te typen en krijgt u opgeslagen items te zien die met uw invoer overeenkomen. (In plaats daarvan kunt u in het naamveld dubbelklik-
Hoofdstuk 6
Figuur 6-23 Wilt u het wachtwoord opslaan?
222
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
ken om alle opgeslagen gebruikersnamen weer te geven.) Als Windows de URL in de lijst aantreft met de opmerking dat u de vorige keer Nee hebt geantwoord op de vraag of u het wachtwoord wilde opslaan, wacht Internet Explorer op uw invoer van de referenties en krijgt u niet opnieuw de vraag voorgelegd. Wat het invoeren van wachtwoorden betreft, kan Automatisch aanvullen zowel een zegen als een ramp zijn. Als u snel wachtwoorden vergeet, kan Automatisch aanvullen het wachtwoord voor u onthouden en u tijd en frustratie besparen. Anderzijds kan Automatisch aanvullen het voor iemand anders gemakkelijker maken om zich met een van uw privéaccounts aan te melden.
Hoe veilig zijn uw opgeslagen wachtwoorden? Scepsis is de natuurlijke reactie als mensen horen dat Windows gebruikersnamen en wachtwoorden voor websites opslaat. Waar worden de wachtwoorden opgeslagen? Kan iemand die op mijn pc rondneust de lijst opgeslagen wachtwoorden vinden en lezen? Als ik mijn wachtwoord vergeet, kan ik het dan in de lijst opzoeken? Hoe maak ik een back-up van de opgeslagen wachtwoorden? Wat de beveiliging betreft, kunt u opgelucht ademhalen. Gebruikersnamen en wachtwoorden worden versleuteld met behulp van Triple-DES via de Data Protection Application Programming Interface (DPAPI), hetzelfde versleutelingsmechanisme dat bij EFS wordt gebruikt. De opgeslagen gegevens zijn versleuteld met behulp van uw 512-bits accountmasterkey. Om veiligheidsredenen kunt u de versleutelde gegevens niet direct bekijken. In plaats daarvan stelt Windows programma’s in staat om de opslagplaats onder streng gecontroleerde voorwaarden te bevragen.
Hoofdstuk 6
Dit is een enorme verbetering van de beveiliging ten opzichte van de implementatie van deze functie in Windows XP, waar het Protected Storage-subsysteem voor de versleuteling werd gebruikt. De zogeheten PStore biedt betrekkelijk zwakke versleuteling, zoals we ontdekten toen we een paar geleden onderzoek deden voor ons boek Windows XP Networking and Security Inside Out. Binnen een paar minuten hadden we een handjevol hulpprogramma’s ontdekt waarmee de inhoud van PStore kan worden gelezen en geëxporteerd, en de programma’s die we testten konden wat ze beweerden te kunnen. Een gereedschap dat iets met de DPAPI versleutelde opslagplaats weet aan te vangen, moet echter nog worden gevonden. Als u een zeer goed beveiligde site bezoekt, bijvoorbeeld de site van een bank, is het uiterst waarschijnlijk dat de ontwerpers van die site hun aanmeldingsformulieren hebben gemaakt met attributen die Automatisch aanvullen blokkeren. Dat voorkomt dat u per ongeluk creditcardgegevens in een Automatische aanvullingscache opslaat.
Automatisch aanvullen toestaan (of weigeren)
223
Als u bij gebruikersnamen en wachtwoord liever zonder hulp van Automatisch aanvullen wilt werken, opent u het dialoogvenster Instellingen voor Automatisch invullen door op het tabblad Inhoud van het dialoogvenster Internetopties op Instellingen te klikken en het selectievakje bij Gebruikersnamen en wachtwoorden op formulieren te wissen. Als u alle reeds opgeslagen namen en wachtwoord wilt wissen, klikt u in het groepsvak Browsegeschiedenis van het tabblad Algemeen op Verwijderen. Als u Automatisch aanvullen wel voor gebruikersnamen en wachtwoorden wilt gebruiken, maar niet voor gevoelige accounts, klik dan op Verwijderen (om naar de begintoestand terug te keren voordat Internet Explorer uw wachtwoorden begon te onthouden) en zorg ervoor dat het selectievakje bij Vragen om wachtwoorden op te slaan is geactiveerd. Als u uw diverse accounts gebruikt, zal Internet Explorer u de eerste keer melden dat uw wachtwoord (optioneel) kan worden onthouden. Klik op Ja om het wachtwoord op te slaan voor de accounts waar u zich geen zorgen over maakt, maar weiger het aanbod om wachtwoorden te onthouden voor belangrijke sites. Er is nog een heikel aspect aan het gebruik van Automatisch aanvullen om wachtwoorden voor webformulieren op te slaan, dat te maken heeft met het feit dat elk opgeslagen paar aan een specifiek webadres is gekoppeld. Als de ontwerper van de site de URL wijzigt van de pagina die het aanmeldingsformulier bevat, werken de opgeslagen referenties voor de oude pagina niet meer. Als u de pagina op twee verschillende manieren kunt bereiken, bijvoorbeeld met en zonder het voorvoegsel www (bijvoorbeeld http:// voorbeeld.com/logon en http://www.voorbeeld.com/logon, wordt elk adres als afzonderlijk item in de database opgeslagen. Overigens worden niet alle webaanmeldingen op deze locatie opgeslagen. Als u verbinding maakt met een site die gebruikmaakt van HTTP Authentication, waar u referenties in een afzonderlijk aanmeldingsvenster typt in plaats van op een webformulier, worden uw geheime details opgeslagen als een verborgen en versleuteld bestand in %AppData%\Microsoft\Credentials.
De geschiedenis van Automatisch aanvullen wissen
Om een enkele opgeslagen waarde te verwijderen gaat u naar de webpagina die aan de opgeslagen gegevens is gekoppeld. Klik in het veld dat de aanmeldingsnaam bevat en druk op de toets Pijl-omlaag om het opgeslagen item te selecteren (waarbij u een aantal malen op de toets moet drukken als u een aantal items voor dat veld hebt opgeslagen). Zodra u het gegeven hebt geselecteerd dat u kwijt wilt, drukt u op de Delete-toets. Als u een aanmeldingsnaam selecteert dat bij een wachtwoord hoort, vraagt Windows in een dialoogvenster of u het opgeslagen wachtwoord eveneens wilt verwijderen.
Hoofdstuk 6
U kunt afzonderlijke snippers opgeslagen formuliergegevens en opgeslagen webreferentie van de lijst Automatisch aanvullen verwijderen als u de pagina kunt bereiken die aan die gegevens is gekoppeld. (Als de pagina niet meer bestaat, blijven de verwijzingen opgeslagen, maar kunnen niet meer worden bereikt.) Deze mogelijkheid is met name handig als u af en toe (of vaak) typefouten maakt, waardoor u meerdere Automatische aanvullingslijsten met nutteloze, foutief gespelde items vult.
224
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Als u nog grondiger wilt huishouden, kunt u alle gebruikersnaam/wachtwoordparen wissen. Als u niet precies weet welke geheimen door de Automatische aanvullingsitems worden bewaard, kunt ze in het grote Niets laten verdwijnen door in het dialoogvenster Instellingen voor Automatisch aanvullen op Formulieren verwijderen of Wachtwoorden verwijderen te klikken. Elk van deze knoppen verwijdert een bepaalde categorie items. Zoals de tekst op het tabblad Instellingen voor Automatisch aanvullen meldt, moet u naar het tabblad Algemeen van het dialoogvenster Internetopties gaan om webadresitems te wissen. Door in het groepsvak Browsegeschiedenis van dat tabblad op Verwijderen te klikken kunt u behalve opgeslagen formulieren en wachtwoorden uw
Dwing Internet Explorer om een wachtwoord voor een site op te slaan Als Automatisch aanvullen voor gebruikersnamen en wachtwoorden is ingeschakeld, vraagt Internet Explorer u om goedkeuring alvorens een nieuwe aanmeldingsnaam en een wachtwoord op te slaan. Als u op Nee klikt, wordt uw keuze in het register geregistreerd en zal Internet Explorer u de volgende keer bij die site niet meer met een vraag lastig vallen. Maar wat doet u als u van gedachten verandert? Als u bereid bent om wat werk te verrichten, kunt u het nee-item voor die site vervangen door een opgeslagen wachtwoord. De taak wordt gecompliceerd door het feit dat de desbetreffende site in het register met behulp van een onbegrijpelijke reeks lettertekens is opgeslagen in plaats van een naam die gemakkelijk opgezocht kan worden. We bevelen de volgende methode aan: 1 Open de registereditor door regedit op een opdrachtregel of in het menu Start te typen en navigeer naar HKCU\Software\Microsoft\ Internet Explorer\IntelliForm\Storage2. 2 Selecteer in het linkerdeelvenster de sleutel Storage2. Kies in het menu Bestand de menuoptie Exporteren en sla de sleutel op een veilige locatie op onder een begrijpelijke naam, bijvoorbeeld OpgeslagenWachtwoorden.reg. 3 Selecteer in het rechterdeelvenster alle waarden en druk op Delete.
Hoofdstuk 6
4 Ga in Internet Explorer naar de site waarvan u het wachtwoord wilt opslaan, vul uw referenties in en klik op de knop om de formuliergegevens in te dienen. Wanneer Internet Explorer vraagt of het uw wachtwoord moet onthouden, klikt u op Ja. 5 Ga terug naar de registereditor en kies in het menu Bestand de menuoptie Importeren. Selecteer het bestand dat u tijdens stap 2 hebt opgeslagen en klik op Openen om de opgeslagen gegevens met het register samen te voegen. Deze handeling herstelt de tevoren opgeslagen wachtwoorden zonder het wachtwoord te wissen dat u zojuist hebt gemaakt.
Automatisch aanvullen toestaan (of weigeren)
225
sporen op internet wissen, zoals verderop in dit hoofdstuk, in de paragraaf Privé-informatie wissen, nog zal worden uitgelegd.
Inline Automatisch aanvullen De Automatische aanvullingsitems die door de opties worden vergaard, verschijnen in dropdownmenu’s terwijl u typt. Als u een item wilt gebruiken, selecteert u dat item met de muis of de pijltoetsen. Inline Automatisch aanvullen werkt anders. Als deze functie is uitgeschakeld (de standaardinstelling), probeert Internet Explorer te raden waar u heen wilt gaan terwijl u in de adresbalk typt. Aan de hand van opgeslagen favorieten en eerder ingetypte adressen maakt Internet Explorer een dropdownmenu van waarschijnlijke bestemmingen. Als u bijvoorbeeld m typt, komt Inline Automatisch aanvullen bijvoorbeeld met de volgende lijst op de proppen:
Figuur 6-24 Na het typen van de letter m Ga met behulp van de pijltoetsen naar het juiste item en druk op Enter.
Minder typen door op Ctrl+Enter te drukken Met of zonder Automatisch aanvullen kunt u het typewerk in de adresbalk beperken door gebruik te maken van een handige sneltoets. Als u op Ctrl+Enter drukt, vult Internet Explorer de ingetypte tekst aan door deze te laten voorafgaan door http://www en te laten volgen door .com.
Hoofdstuk 6
Als Inline Automatisch aanvullen is ingeschakeld, wordt de beste overeenkomst uit het dropdownmenu in de adresbalk getoond, waarbij het gedeelte achter het teken dat u zojuist hebt getypt, gemarkeerd wordt weergegeven. U kunt de End-toets en de pijltoetsen gebruiken om door het adres te manoeuvreren en het met de hand te bewerken. De meeste mensen geven er de voorkeur aan om deze functie uit te schakelen. Als u een uitzondering bent, kies dan in het menu Extra de menuoptie Internetopties en plaats het tabblad Geavanceerd op de voorgrond. Activeer het selectievakje bij Inline Automatisch aanvullen gebruiken (onder het kopje Webpagina’s bekijken).
226
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
De beveilingings- en privacyopties van Internet Explorer Dankzij de Beveiligde modus hoeft u in Internet Explorer 7 voor Windows Vista maar heel weinig beveiligingsopties te configureren. (Meer details vindt u in hoofdstuk 27.) In dit hoofdstukgedeelte zullen we kort ingaan op de gebruikelijkste beveiligingsopties die u kunt aanpassen.
Wat u bij downloaden wel en niet moet doen Het grootste risico bij downloaden van het web is de mogelijkheid dat u wordt verleid tot het installeren van een ongewenst ActiveX-besturingselement of een programma dat nare dingen gaat doen. In Windows Vista hebt u diverse verdedigingslinies tegen potentieel gevaarlijke downloads. De eerste barrière is de informatiebalk die bovenaan in het browservenster verschijnt als een website een ActiveX-besturingselement of een uitvoerbaar programma probeert te downloaden.
Figuur 6-25 Een ActiveX-besturingselement instellen
Hoofdstuk 6
Het belangrijkste kenmerk van de informatiebalk is dat deze uw aandacht niet volledig opeist. Als u niet geïnteresseerd bent in het laden van een ActiveX-besturingselement (bijvoorbeeld omdat u per ongeluk op de site bent beland nadat u een verkeerd adres hebt ingetypt), kunt u de informatie negeren. Als u de activiteit wilt goedkeuren waarvoor de informatiebalk u waarschuwt, klikt u op de informatiebalk om een menu te openen waarin u vervolgens de gewenste menuoptie kiest. Alles bij elkaar hebt u minstens twee gelegenheden om een ongewenste software-installatie te weigeren, terwijl gebruikers met standaardaccounts dit soort programma’s niet kunnen installeren zonder het wachtwoord van een administrator te verstrekken. Zie hoofdstuk 27 voor meer informatie over specifieke bescherming tegen ongewenste downloads in Internet Explorer.
De beveilingings- en privacyopties van Internet Explorer
227
Zie in hoofdstuk 10 de paragraaf Onveilige handelingen voorkomen met Gebruikersaccountbeheer en in hoofdstuk 4 de paragraaf Werken met Gebruikersaccountbeheer, als u wilt weten waarom en hoe Gebruikersaccountbeheer de installatie van software aan banden legt,
Websitecertificaten controleren Websitecertificaten vormen de basis van beveiligde transacties via internet. Wanneer u een beveiligde website in Internet Explorer bezoekt, geeft het slotpictogram in de adresbalk aan dat de site een digitaal certificaat heeft. U kunt de details van dat certificaat bekijken door op het slotpictogram te klikken en het overzichtsvenster weer te geven.
Figuur 6-26 Website-identificatie Klik op de koppeling Certificaten weergeven als u meer over het certificaat en de uitgever daarvan wilt weten. Als het certificaat is verlopen of ongeldig is of als het adres dat aan het certificaat is toegewezen niet overeenkomt met het domein dat het certificaat presenteert, wordt in het browservenster een waarschuwing getoond. Als u ervoor kiest om door te gaan, wordt de adresbalk bloedrood en krijgt u een certificaatfoutmelding te zien. Klik op de foutmelding om een uitvoerige verklaring te bekijken waarom u voor de site op uw hoede dient te zijn (zie figuur 6-27).
Hoofdstuk 6
Internet Explorer 7 ondersteunt eveneens een nieuwe vorm van certificaten die het High Assurance-certificaat heet. Wanneer u een site bezoekt die door een van deze certificaten is beveiligd, wordt de adresbalk groen, ten teken dat de site op basis van zijn certificaat legitiem is. Op het moment dat we dit boek schreven, waren grote sites nog niet op deze certificaatvorm overgeschakeld.
228
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Figuur 6-27 Het dialoogvenster Certificaatfout
Nota bene Sommige certificaatfouten zijn goedaardig en kunnen door de vingers worden gezien als u begrijpt waarom ze optreden. Sommige webhostbedrijven gebruiken eigen certificaten om de toegang te beveiligen tot de controlepanelen waarmee ze de domeinen beheren die op hun servers zijn gehuisvest. Als u de beheerderinterface via uw eigen domein probeert te benaderen, zal Internet Explorer een beveiligingswaarschuwing verstrekken. Datzelfde kan gebeuren als een certificaat op een bepaald domein is geregistreerd, maar door een bedrijf op een ander domein in dezelfde familie wordt toegepast. Als dit hinderlijk vaak gebeurt en u een verdacht certificaat meent te kunnen herkennen wanneer u er een ziet, kunt u deze controle uitschakelen.
Bedrieglijke websites (phishingsites) identificeren
Hoofdstuk 6
Internet Explorer kan websites inspecteren en toegang te weigeren tot sites die er verdacht uitzien (of ervoor waarschuwen). Deze zogeheten phishingsites zijn ontworpen door scammers met de bedoeling dat ze sterk op commerciële en financiële sites lijken. Het doel van een scammer is u in de waan te brengen dat u de site bezoekt, gewoonlijk door u te verzoeken om in een e-mailbericht op een koppeling te klikken). Vervolgens is het de bedoeling dat u gevoelige informatie invult, zoals uw aanmeldingsreferenties, rekeningnummers en details over uw identiteit.
De beveilingings- en privacyopties van Internet Explorer
229
Wanneer u Internet Explorer voor het eerst start, wordt u gevraagd het phishingfilter in te schakelen. U kunt het phishingfilter te allen tijde inschakelen of uitschakelen door in het menu Extra de menuoptie Phishingfilter te kiezen en vervolgens op een van de opties te klikken. Deze opties stellen u in staat om een website met de hand te controleren, een verdachte website te rapporteren aan de online service die een database van verdachte en phishingsites bijhoudt, of de automatische controle in- of uitschakelen. Als u het phishingfilter volledig wilt uitschakelen, opent u het dialoogvenster Internetopties. Plaats het tabblad Geavanceerd op de voorgrond en zoek de groep Phishingfilter op (onder Beveiliging, in het bovenste gedeelte van de lijst). Het phishingfilter doet zijn speurwerk met behulp van een ‘witte lijst’, een verzameling regels en een op servers gebaseerde ‘zwarte lijst’, die continu wordt bijgehouden. De begincontrole is heuristisch; er wordt gekeken naar de inhoud van de pagina zelf. Als bijvoorbeeld alle afbeeldingen van de website van een bank zijn, maar de Submitknop naar een URL met een IP-adres gaat, wordt de rode vlag gehesen. Als u op een verdachte site stuit, ziet u een gele banner die u waarschuwt om nauwkeuriger te kijken, waarbij u de mogelijkheid wordt geboden om de site aan Microsoft te rapporteren (zie figuur 6-28).
Cookies beheren Cookies zijn minuscule tekstbestanden die op uw computer kunnen worden opgeslagen door websites wanneer u ze bezoekt, en door diezelfde sites worden opgehaald
Hoofdstuk 6
Figuur 6-28 Er wordt een phishingwebsite gerapporteerd
230
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
wanneer u er terugkeert. De bedreigingen voor de privacy van cookies zijn de afgelopen jaren sterk overdreven, maar dat betekent niet dat ze geheel onschuldig zijn. Internet Explorer 7 biedt zeer gevarieerde hulpmiddelen om cookies te bekijken en te beheren, afzonderlijk of als onderdeel van een groep privacyinstellingen. Zie in hoofdstuk 27 de paragraaf Cookies beheren voor een uitvoerige bespreking van deze gereedschappen en methoden.
Privé-informatie wissen Internet Explorer houdt een kopie bij van websites, afbeeldingen en media die u onlangs in de browser hebt bekeken. Er wordt eveneens een lijst bijgehouden van websites die u hebt bezocht en of u op de pagina bent gearriveerd door op een koppeling te klikken of door een adres te typen. Deze cache-informatie kan in combinatie met cookies, opgeslagen formuliergegevens en opgeslagen wachtwoorden, personen die toegang tot uw computer hebben, meer informatie opleveren dan u lief is. Om het merendeel van uw sporen online uit te wissen, kunt u in het menu Extra de menuoptie Browsegeschiedenis wissen kiezen. In dit dialoogvenster, afgebeeld in figuur 6-29, kunt u elke individuele categorie informatie wissen. Via een klik op de knop Alles wissen, wist u alle informatie in alle categorieën.
Figuur 6-29 De opties in het dialoogvenster Browsegeschiedenis wissen laten uw Favorieten en abonnementen op webfeeds intact
Hoofdstuk 6
Naar RSS-feeds zoeken, ze lezen en erop intekenen Wanneer is een webpagina geen echte webpagina? Als het een webfeed is. Feeds worden aangeleverd via het HTTP-protocol, maar ze worden door een programma samengesteld met behulp van XML en de RSS-standaard. Een webfeed is in wezen een gestructu-
Naar RSS-feeds zoeken, ze lezen en erop intekenen
231
reerde lijst items, elk met een kop, een body, een datum- en tijdstempel en andere standaarddetails. De pagina is bedoeld om opnieuw gegenereerd te worden nadat er nieuwe items zijn gepost. De recentste feed wordt met regelmatige tussenpozen gedownload en opnieuw samengesteld aan de kant van de ontvanger met behulp van wat wel duizend RSS-leesgereedschappen lijken. Webfeeds zijn uiterst populair geworden, zoals de kleine RSS-pictogrammen bewijzen die u aantreft op praktisch elke webpagina die u tegenwoordig bezoekt. Dankzij webfeeds hoeft u op een nieuwssite of een blog niet voortdurend na te gaan of er iets nieuws is gepost. Als u Internet Explorer als feedlezer gebruikt, kunt u zich abonneren op een RSS-feed en de browser toestaan om de feed te downloaden volgens een schema dat u hebt opgesteld. Als er nieuws is, wordt de koppeling van die site vet weergegeven, waarna u de ongelezen inhoud in uw browservenster kunt weergeven door op de koppeling te klikken. Nota bene In vorige versies van Internet Explorer kon u op de optie Deze pagina offline beschikbaar maken klikken, waarna u uit een verzameling aanvullende eigenschappen kon kiezen om het automatisch ophalen van webpagina’s mogelijk te maken. Deze functie is in Internet Explorer 7 verdwenen. Als u pagina’s offline wilt lezen, zijn webfeeds een veel betere oplossing.
Om aan de slag te gaan met RSS-feeds, klikt u op een willekeurige webpagina op het oranje RSS-pictogram (of zoekt u naar een koppeling met het label XML, RSS of Atom, mogelijk gevolgd door een versienummer). De standaard grijze Feed-knop in de opdrachtenbalk van Internet Explorer wordt helder oranje wanneer de aanwezigheid van een werkbalkfeed wordt ontdekt op de pagina die u momenteel bekijkt. Via een klik op de knop opent u de feed (of kiest u uit een menu beschikbare feeds als er twee of meer feeds beschikbaar zijn).
Als u een feed in Internet Explorer opent, past de browser een uniform stijlblad op de pagina toe, waarna u de inhoud van de feed in het browservenster ziet (zie figuur 6-31 voor een voorbeeld). U kunt een nieuwe feed toevoegen aan de lijst in Favorietencentrum en Internet Explorer opdragen om de feed te controleren door op de koppeling Abonneren op deze feed te klikken. Via deze handeling opent u het dialoogvenster van figuur 6-32.
Hoofdstuk 6
Figuur 6-30 De Feed-knop
232
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Figuur 6-31 Sommige feeds bevatten alleen korte verwijzingen naar langere berichten of mediabestanden, zodat u op een koppeling moet klikken om de bijbehorende post te bekijken of af te spelen
Figuur 6-32 Abonneren op een feed
Hoofdstuk 6
Deze instellingen, die lijken op de instellingen die u aanbrengt wanneer u een webfavoriet maakt, stellen u in staat om de feed een veelzeggende naam te geven en eventueel in een submap van de map Feeds op te slaan. Als u alle feeds van uw abonnementslijst wilt zien, opent u de lijst feeds in Favorietencentrum. Als Favorietencentrum al geopend is, drukt u op Ctrl+J; is Favorietencentrum verborgen, druk dan op Ctrl+Shift+J. Nadat u een feed aan uw abonnementenlijst hebt toegevoegd, kunt u de eigenschappen van de feed aanpassen door in Favorietencen-
Naar RSS-feeds zoeken, ze lezen en erop intekenen
233
trum met de rechtermuisknop op de naam van de feed te klikken en Eigenschappen te kiezen. In figuur 6-33 ziet u welke eigenschappen u kunt wijzigen.
Figuur 6-33 Bij een nieuwsfeed wilt u updates waarschijnlijk eens per uur in plaats van eens per dag ophalen
U kunt de feed een andere naam geven (maar niet het adres wijzigen; om dat te doen moet u de feed verwijderen en een nieuw abonnement nemen op de gewijzigde URL). U kunt een andere waarde kiezen bij Aangepast schema gebruiken door in de vervolgkeuzelijst Regelmaat een andere waarde te kiezen. Als u het standaardophaalschema wilt wijzigen, klikt u op Instellingen en wijzigt u de opties die in het dialoogvenster Instellingen voor feeds worden weergegeven (zie figuur 6-34).
Feeds op aanvraag bijwerken Wilt u het laatste nieuws van een bepaalde feed? Omzeil het normale schema door in Favorietencentrum naar het feeditem te wijzen en rechts ervan op het blauwe pictogram Deze feed vernieuwen te klikken. U kunt ook met de rechtermuisknop op een item of map klikken en in het snelmenu de menuoptie Alles vernieuwen kiezen om alle feeds waar u op geabonneerd bent, onmiddellijk bij te werken.
Hoofdstuk 6
U kunt ook het aantal items regelen dat voor elke feed wordt opgeslagen. Standaard begint Internet Explorer oude items van een bepaalde feed te wissen zodra de voor de feed gereserveerde opslag tweehonderd items bevat. U kunt dit aantal verlagen (het minimum is 1) of verhogen (het maximum is 2500).
234
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Figuur 6-34 Instellingen voor feeds De feedopslag is niet geïndexeerd, dus kunt u niet van de Windows zoekgereedschappen gebruikmaken om items in de gedownloade feeds op te zoeken. Als u feeds wilt lezen, opent u de lijst Feeds in Favorietencentrum en klikt u op de gewenste koppeling. (Vetgedrukte koppelingen geven aan dat er nieuw ongelezen materiaal beschikbaar is.) De laatste updates van de door u geselecteerde feed worden in het inhoudsgedeelte van de browser weergegeven (zie figuur 6-35).
Hoofdstuk 6
Figuur 6-35 Wanneer u in het browservenster een feed bekijkt waarop u geabonneerd
bent, kunt u de gereedschappen in de rechterbovenhoek gebruiken om de selectie te doorzoeken, te sorteren en te filteren
Internet Explorer gebruiken als FTP-client
235
Internet Explorer gebruiken als FTP-client U kunt Internet Explorer niet alleen gebruiken om via HTTP websites te bezoeken, maar ook om opslagplaatsen van bestanden via FTP te bereiken. Als u een FTP-adres wilt specificeren, gebruikt u het voorvoegsel ftp:// in plaats van http://. Standaard toont Internet Explorer directorylistings van FTP-sites in gewone tekst, waarbij systeemlettertypen worden gebruikt (zie figuur 6-36 voor een voorbeeld). Via een klik op een koppeling opent u elk bestand dat in een browservriendelijk formaat is opgeslagen (tekst of HTML) direct in het browservenster. U kunt een bestand opslaan door met de rechtermuisknop op de gewenste koppeling te klikken en in het snelmenu de menuoptie Doel opslaan als te kiezen.
Figuur 6-36 FTP-listings in een Internet Explorer-venster worden in dit onopgesmukte
Als u simpelweg een FTP-adres invoert of op een FTP-koppeling klikt, probeert Internet Explorer u aan te melden met anonieme toegang zonder referenties. Als u in Internet Explorer verbinding wilt maken met een FTP-server die een gebruikersnaam en een wachtwoord verlangt, kunt u uw aanmeldingsinformatie als volgt in de adresbalk toevoegen: ftp://naam:
[email protected]
Hoofdstuk 6
formaat weergegeven
236
Hoofdstuk 6 Werken met Internet Explorer 7
Als u het wachtwoord weglaat en uitsluitend een gebruikersnaam typt, gevolgd door @ en het adres van de FTP-site, vraagt Internet Explorer u om referenties in het hier weergegeven dialoogvenster. U kunt de referenties niet in Internet Explorer opslaan.
Figuur 6-37 Referenties opgeven In Internet Explorer is het erg onhandig werken met FTP-sites. Voor af en toe anonieme toegang kunt u er waarschijnlijk mee uit de voeten, maar voor alle andere dingen dan een snelle download raden we aan om met een FTP-site in de mapweergave te werken. Kies in het menu Pagina de menuoptie FTP-site in Windows Verkenner openen. Nadat u de beveiliging bent gepasseerd, ziet u de inhoud van de site in een soortgelijk venster als het venster dat in figuur 6-38 is afgebeeld.
Hoofdstuk 6
Figuur 6-38 Als u via Windows Verkenner met een FTP-site verbinding maakt, kunt u
bestanden en mappen direct beheren. Het sitepictogram in het deelvenster Navigatie verdwijnt zodra u het venster sluit
Internet Explorer gebruiken als FTP-client
237
Als de site van u verlangt dat u referenties invoert, drukt u op Alt om het menu van Windows Verkenner zichtbaar te maken. Kies in het menu Bestand de menuoptie Aanmelden als en geef uw gebruikersnaam en wachtwoord op in het dialoogvenster dat getoond wordt in figuur 6-39.
Figuur 6-39 Gebruikersnaam en wachtwoord opgeven Als u Windows Verkenner voor de toegang tot FTP-sites gebruikt, kunt u werken met de basisfuncties, waaronder de mogelijkheid om bestands- en mapmachtigingen te wijzigen. (Klik met de rechtermuisknop en kies Eigenschappen als u machtigingen wilt aanpassen.) Als u de voorkeur geeft aan een FTP-client van een andere leverancier, kunt u de FTP-mapweergave in Windows Verkenner uitschakelen. Open het dialoogvenster Internetopties, plaats het tabblad Geavanceerd op de voorgrond, blader naar de sectie Webpagina’s bekijken en wis het selectievakje bij FTP-mapweergave inschakelen (zonder Internet Explorer).
Internet Explorer biedt weliswaar mogelijkheden om feeds te lezen, maar als u verslaafd raakt aan RSS als een manier om nieuws en informatie bij te houden, zult u een krachtiger programma willen hebben. Bij die overstap kunt u de feeds waarop u bent geabonneerd, als OPMLbestand exporteren. Druk op de Alt-toets om de menubalk van Internet Explorer zichtbaar te maken en kies in het menu Bestand de menuoptie Importeren en exporteren. Volg de aanwijzingen van de wizard op en kies de optie Feeds exporteren. Sla de lijst op in een bestand en importeer dat bestand in uw nieuwe feedlezer. Het proces werkt in omgekeerde richting ook. Als u de voorkeur geeft aan Internet Explorer, kunt u een lijst feeds uit een ander programma of webservice exporteren en in Internet Explorer met behulp van de wizard Importeren/ exporteren importeren.
Hoofdstuk 6
Een lijst feeds importeren en exporteren
7 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
◐ ◐ ● ● ●
Bestanden en informatie opzoeken en ordenen De onderdelen van Windows Verkenner 240 Navigeren in Windows Verkenner 252 Werken met eigenschappen in het deelvenster Details 258 Gebruikersprofielen beheren 261 Mappen met persoonlijke gegevens verplaatsen 272 Zoeken en indexeren gebruiken en configureren 274 Vorige versies van mappen en bestanden herstellen 293 Bestanden en mappen uit de prullenbak herstellen 296 De opslagruimte maximaliseren met NTFScompressie en gecomprimeerde (gezipte) mappen 299
Tenzij u de computer uitsluitend als spelletjesmachine of mediacenter gebruikt, is leren hoe u uw spullen (documenten, programma’s en communicatie) beheert, waarschijnlijk de belangrijkste computervaardigheid die u zich eigen dient te maken. Aangezien steeds grotere harde schijven steeds meer bestanden gaan bevatten, is het belangrijker dan ooit om de spullen bij te houden. Gelukkig biedt Windows Vista een uitstekende verzameling opzoekgereedschappen. De optocht wordt aangevoerd door het opnieuw ontworpen Windows Verkenner, met zijn levende pictogramvoorbeelden van bestandsinhouden (bij toepassingen en documenttypen die deze functie ondersteunen), een voorbeeldvak dat u gelegenheid biedt om het bestand in te kijken zonder het daadwerkelijk te openen, en een detailsgedeelte
240
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
dat de bestandseigenschappen toont en u beschrijvende labels aan bestanden laat toevoegen (bij bestanden die deze functie ondersteunen). Het belangrijkste nieuwe onderdeel in Windows Verkenner is wel het zoekvak in de rechterbovenhoek. Windows Verkenner is nu volledig met de functie Zoeken geïntegreerd, zodat u kunt vinden wat u nodig hebt waar u het nodig hebt (zelfs binnen gewone dialoogvensters). De functie Zoeken zelf is zo sterk verbeterd dat een vergelijking met zijn voorganger in Windows XP zinloos is. Het makke beest is verdwenen, de tijger is los. Afgezien van de gestileerde gebruikersinterface van Windows Verkenner en de volledig functionele zoekmachine biedt Windows Vista ook een gemakkelijk te hanteren backupprogramma, Vorige versies geheten, een onvolprezen functie van het besturings systeem. Deze weinig opwindend klinkende nieuwigheid houdt dagelijks wijzigingen bij van uw mappen en bestanden (mits Systeembeveiliging is ingeschakeld) en legt met tussenpozen een wijzigingsgeschiedenis vast, waardoor u de tijd kunt terugdraaien als u een bestand hebt gewist of onherstelbaar hebt beschadigd. Edities De functie Vorige versies, die in dit hoofdstuk wordt beschreven, is niet beschikbaar in Windows Vista Home Basic en Windows Vista Home Premium.
De onderdelen van Windows Verkenner Figuur 7-1 toont een map met twee tekstdocumenten en een afbeelding. Alle optionele weergaveonderdelen zijn in dit voorbeeld zichtbaar gemaakt. De mapinhoud wordt getoond in de weergave Grote pictogrammen, een van de verschillende weergaveopties die u in Windows Verkenner kunt kiezen. De belangrijkste onderdelen (al dan niet optioneel) zijn: )
Navigatiedeelvenster. Het optionele navigatiedeelvenster aan de linkerzijde van Windows Verkenner bevat een verzameling favoriete koppelingen die directe toegang tot bepaalde mappen bieden. Standaard zijn er in Windows enkele ingesteld, maar u kunt zo nodig items aan de lijst toevoegen of eruit verwijderen. Het navigatiedeelvenster kan ook de mappenlijst weergeven. De mappenlijst is een navigeerbaar overzicht van uw mappenstructuur.
)
Deelvenster Details. Aan de onderzijde van het venster toont het deelvenster Details eigenschappen van het geselecteerde item. Bij veel bestandstypen kunt u in dit deelvenster eigen aanduidingen toevoegen, en u kunt die aanduidingen in zoek acties gebruiken. De weergave van het deelvenster Details is optioneel.
)
Voorbeeldvak. In het voorbeeldvak kunt u de inhoud van een bestand bekijken zonder het bestand te openen. Het uiterlijk en het gedrag van het voorbeeldvak kan vari-
ëren, al naargelang het type geselecteerde bestand. Als u een bestand met tekst hebt geselecteerd, kunt u in het voorbeeldvak een deel van de tekst of de gehele tekst lezen. Als u een Excel-werkblad selecteert, toont het voorbeeldvak u een navigeerbaar alleen-lezenwerkblad. Als u een media-item selecteert (zie figuur 7-2 voor een voorbeeld), krijgt u een miniatuurspeler te zien. Het voorbeelddeelvenster is optioneel. Menubalk
Adresbalk
Navigatiedeelvenster
Opdrachtenbalk
Deelvenster Details
Zoekvak
Voorbeeldvak
Figuur 7-1 De nieuwe Windows Verkenner bevat deze weergaveonderdelen, waarvan sommige optioneel zijn )
Opdrachtenbalk. In tegenstelling tot de andere weergaveonderdelen die tot dusverre werden beschreven, is de opdrachtenbalk niet optioneel maar altijd zichtbaar. U kunt de opdrachtenbalk niet aanpassen. Maar zoals u kunt zien door figuur 7-1 met figuur 7-2 te vergelijken, varieert de inhoud van de opdrachtenbalk en biedt Windows Verkenner steeds opdrachten die voor het geselecteerde item relevant zijn.
)
Menubalk. Direct boven de opdrachtenbalk bevindt zich de optionele menubalk, een overblijfsel uit Windows XP. De meeste opties worden ook aangeboden in de opdrachten Organiseren en Beeld (of in sommige gevallen in het snelmenu dat u opent door met de rechtermuisknop in Windows Verkenner te klikken). Niettemin geven sommige Windows XP-veteranen de voorkeur aan de menubalk, omdat deze weinig ruimte inneemt en vaak benodigde functies (zoals het dialoogvenster Mapopties) op vertrouwde plekken aanbiedt. (Feitelijk bevat de menubalk een paar opdrachten die nergens anders in Windows Verkenner beschikbaar zijn; zie figuur 7-3.)
241
Hoofdstuk 7
De onderdelen van Windows Verkenner
242
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-2 Het voorbeeldvak is een mediaspeler in miniatuurformaat wanneer u muziek of video hebt geselecteerd
Figuur 7-3 De meeste opdrachten in de menubalk zijn nu elders beschikbaar, maar de eerste drie menuopties in het menu Extra niet
Snel naar het dialoogvenster Mapopties Een andere snelle manier om het dialoogvenster Mapopties te bereiken, is de volgende. Typ map in het zoekvak van het menu Start. Het dialoogvenster Mapopties verschijnt dan óf direct op het scherm óf als eerste item van de resultatenlijst onder de kop Programma’s. Als de menubalk niet wordt weergegeven, kunt u die tijdelijk zichtbaar maken (lang genoeg om een menu te openen en een opdracht uit te voeren) door op Alt of F10 te drukken.
)
Adresbalk. Net als zijn collega in een webbrowser toont de adresbalk u waar u bent en helpt de balk u naar een bestemming te springen. (U kunt hier zelfs een URL intypen en de browser starten, hoewel dat niet echt de belangrijkste functie van de adresbalk is.) Vanwege zijn nieuwe ‘broodkruimelspoor’ is de adresbalk van Windows Vista vele malen handiger dan zijn voorganger in Windows XP.
)
Zoekvak. Door te typen in het zoekvak start u een zoekactie op basis van de huidige map. Het is een fantastisch hulpmiddel om een item te vinden waarvan u zeker weet dat het zich in de huidige map of een submap daarvan bevindt.
Optionele onderdelen weergeven en verbergen De deelvensters Navigatie, Details en Voorbeeld en de menubalk zijn allemaal optioneel. U kunt ze weergeven of verbergen door in de opdrachtenbalk op Organiseren te klikken en vervolgens Indeling te kiezen. De vier opdrachten in het submenu Indeling zijn alle vier schakelknoppen. Alleen de menubalk heeft een vinkje dat zijn status aanduidt, maar één blik op het venster van Windows Verkenner is voldoende om te zien of u op het punt staat een bepaald onderdeel zichtbaar te maken dan wel te verbergen. U kunt de afmetingen van een weergaveonderdeel wijzigen door de lijn te verslepen die dat onderdeel van zijn buurman scheidt. Als u bijvoorbeeld het voordvak groter wilt maken, sleept u de verticale lijn naar links.
Figuur 7-4 Het submenu Indeling
243
Hoofdstuk 7
De onderdelen van Windows Verkenner
244
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Nota bene Hoofdstuk 7
Uw beslissing om het deelvenster Navigatie of het deelvenster Details weer te geven of te verbergen, geldt voor alle mappen. Het voorbeeldvenster kunt u wel in bepaalde mappen weergeven zonder dat dit invloed heeft op andere mappen.
??? De adresbalk toont u niet meer het volledige pad naar de huidige map op de traditionele manier met backslashes die mapnamen van elkaar scheiden. Als u het volledige pad wilt zien of bewerken, klik dan ergens rechts van het pad in de adresbalk of klik met de rechtermuisknop op het pad en kies Adres bewerken.
Weergaveopties kiezen Het menu Beeld in Windows Verkenner is nu voorzien van een schuifregelaar waarmee u de afmetingen van pictogrammen kunt regelen. Bij normale grootte en daarboven toont het besturingssysteem miniaturen (voorbeelden van bestands- of mapinhouden) als er iets weer te geven valt. In de afbeelding op de volgende pagina bevat de map met de naam Hobby een afbeelding van Hobby, dus wordt de afbeelding binnen het mappictogram weergegeven:
Figuur 7-5 Het menu Beeld
De onderdelen van Windows Verkenner
245
U kunt de miniatuurweergave uitschakelen als u deze storend vindt of als het systeem daardoor trager werkt. U doet dat door op Organiseren te klikken en Map- en zoekopties te kiezen. Plaats het tabblad Weergave in het dialoogvenster Mapopties op de voorgrond en activeer in de lijst Geavanceerde instellingen het selectievakje bij Altijd pictogrammen tonen, nooit weergaven.
Standaard geldt uw weergaveoptie uitsluitend voor de huidige map, niet voor de submappen. Als u wilt dat alle mappen van een bepaald type (bijvoorbeeld alle muziekmappen of alle documentmappen) op dezelfde manier moeten worden weergegeven, stelt u een van die mappen op de gewenste manier in. Klik vervolgens op Organiseren en kies Map- en zoekopties. In het dialoogvenster Mapopties, afgebeeld in figuur 7-6, klikt u op de knop Op mappen toepassen.
Figuur 7-6 U kunt dezelfde weergave-instellingen toepassen op alle mappen van een bepaald type door in het dialoogvenster Mapopties op Op mappen toepassen te klikken
Nota bene Weet u niet precies in welk type map u zich bevindt? Klik met de rechtermuisknop op een lege plek in de map en kies in het snelmenu de menuoptie Deze map aanpassen. Op het tabblad Aanpassen van het eigenschappenvenster toont de vervolgkeuzelijst het maptype dat momenteel voor deze map geldt. (In deze vervolgkeuzelijst kunt u de map in een ander maptype wijzigen.)
Hoofdstuk 7
Nota bene
246
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Sorteren, filteren, stapelen en groeperen Hoofdstuk 7
In alle weergaven biedt Windows Verkenner mappen met kolomkoppen die relevant worden geacht voor het inhoudstype. In de map Documenten die in figuur 7-7 is afgebeeld, zijn de standaardkoppen Naam, Gewijzigd op, Type, Grootte en Labels. U kunt kolomkoppen toevoegen voor andere eigenschappen, bestaande kolomkoppen verwijderen of de volgorde wijzigen waarin ze van links naar rechts worden weergegeven door met de rechtermuisknop op een willekeurige kolomkop (of in de lege ruimte rechts van de kolomkoppen) te klikken en Meer te kiezen. Daarmee opent u het dialoogvenster Details selecteren, dat selectievakjes voor alle beschikbare kolomkoppen bevat.
Figuur 7-7 Door in de detailweergave op een kop te klikken en Meer te kiezen kunt u koppen toevoegen, verwijderen of herschikken
Hoewel het dialoogvenster Details selecteren de knoppen Omhoog en Omlaag bevat en een kringveld Breedte van geselecteerde kolom (in pixels) biedt, zult u het waarschijnlijk gemakkelijker vinden om de breedten en de posities van kolommen direct met de muis aan te passen. Versleep een kolomkop om de positie te wijzigen; versleep een scheidslijn tussen twee kolomkoppen om de breedte van een kolom te wijzigen.
Sorteren via snelmenu U kunt een map ook sorteren door op een willekeurige plek binnen de map te klikken, in het snelmenu de menuoptie Sorteren op te kiezen en in het vervolgmenu de kolom te selecteren die u als sorteersleutel wilt gebruiken.
U kunt een map in de detailweergave sorteren door op de kolomkop te klikken die u als sorteersleutel wilt gebruiken. Als u bijvoorbeeld wilt sorteren op Gewijzigd op, klikt u op de kolomkop Gewijzigd op. Door nogmaals op dezelfde kolomkop te klikken, draait u de sorteervolgorde om.
Mapinhoud filteren De kolomkoppen kunnen in elke weergave ook worden gebruikt om de inhoud van een map te filteren. Als u de muisaanwijzer op een kolomkop laat rusten, wordt aan de rechterzijde een naar beneden wijzend pijltje weergegeven. Via een klik op dat pijltje maakt u een verzameling filterselectievakjes zichtbaar die voor de kolomkop relevant zijn. Als u bijvoorbeeld op een datumkolomkop klikt (zie figuur 7-8), hebben de filteropties betrekking op gebruikelijke groepering op datum. U kunt ook het selectievakje Filteren op een specifieke datum activeren en de datum op de kalender aangeven.
Figuur 7-8 Als u naast een veldkop op een naar beneden wijzend pijltje klikt, wordt een verzameling voor het koptype relevante filteropties getoond
Als u op type filtert, krijgt u een selectievakje te zien voor elk bestandstype dat in de huidige map aanwezig is (zie figuur 7-9). Als u op grootte filtert, krijgt u een verzameling keuzemogelijkheden die Windows voor de huidige mapinhoud geschikt vindt. Een filter kan meerdere selectievakjes en meerdere kolomkoppen omvatten. Zo zou u een afbeeldingsmap kunnen filteren op basis van diverse labels en de datum van de opname (zie figuur 7-10). Wanneer een map wordt gefilterd, worden er rechts van de kolomkoppen die voor het filteren worden gebruikt, vinkjes weergegeven (zie de kolomkoppen Genomen op en Grootte). De waarden waarmee u hebt gefilterd (bijvoorbeeld de specifieke labels) worden in de adresbalk getoond. In het voorafgaande voorbeeld toont de adresbalk tuin, onkruid (de twee criteria die we voor de kolom Labels gebruikten) en Lang geleden (het criterium Genomen op).
247
Hoofdstuk 7
De onderdelen van Windows Verkenner
248
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-9 Filteren op type
Figuur 7-10 Filteren op labels Als u meerdere selectievakjes activeert in dezelfde kolomkop, toont Windows Verkenner items die overeenkomen met een van de geactiveerde selectievakjes. De voorafgaande figuur werd bijvoorbeeld gefilterd op twee labels (onkruid en tuin), maar alleen de eerste drie weergegeven afbeeldingen voldoen aan beide criteria. Afbeeldingen die wel aan het ene criterium voldoen, maar niet aan het andere criterium, zoals de vierde afbeelding in de figuur, passeren het filter eveneens. Wanneer u filterselectievakjes uit twee of meer afzonderlijke kolomkoppen activeert, toont Windows Verkenner alleen de items die aan de criteria van elke kolomkop voldoen (oftewel de logische relatie EN). Door een map te filteren belandt u in handen van de zoekmachine die hecht met Windows Verkenner is geïntegreerd. Met andere woorden, filteren voert een zoekactie uit op de huidige map op basis van de criteria die u in de kolomkoppen opgeeft. Aan de onderzijde van de gefilterde map ziet u een vraag en een uitnodiging.
249
Hoofdstuk 7
De onderdelen van Windows Verkenner
Figuur 7-11 Hebt u gevonden waarnaar u zocht? Als u niet kon vinden wat u zocht, kunt u op Zoeken in submappen klikken om de zoekactie uit te breiden.
Mapinhoud stapelen Het onderste item in elke criteriumlijst is de opdracht Stapelen op. U kunt dat item ook bereiken door met de rechtermuisknop in de map te klikken, zoals in figuur 7-12.
Figuur 7-12 De opdracht Stapelen op Hoe u het ook doet, stapelen is equivalent aan het uitvoeren van een reeks filteroperaties, één voor elk beschikbaar filtercriterium. Windows Verkenner toont het resultaat in de
Terug naar de vorige weergave Links van de criteria in de adresbalk klikken is de gemakkelijkste manier om een verzameling filtercriteria te wissen. Als u in het voorafgaande voorbeeld in de adresbalk op Afbeeldingen klikt, keert de map terug naar zijn ongefilterde toestand. U zou ook een kolomkop kunnen openen en individuele selectievakjes kunnen wissen, maar dat is veel meer werk; bovendien bevatten de dropdownmenu’s van de kolomkoppen geen optie om alle filters te wissen. Als u de gefilterde weergave interactief hebt gemaakt, klik dan op de knop Terug als u naar de ongefilterde weergave wilt terugkeren.
250
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
vorm van een verzameling virtuele mappen (zie figuur 7-13 voor een voorbeeld). (Een virtuele map, in Windows Verkenner aangeduid door een blauwe map, is een verzameling bestanden en mappen die niet met een enkele opslaglocatie op de schijf overeenkomen. Met virtuele mappen kunt u op dezelfde manier werken als met een gewone map.)
Figuur 7-13 Een map stapelen produceert een verzameling virtuele mappen, waarbij elke map het equivalent is van een afzonderlijke filteroperatie
U ziet dat de adresbalk in figuur 7-13 begint met Zoekresultaten. Wanneer u een map stapelt, overhandigt u de map aan de zoekmachine. Het enige praktische belang van dat feit is dat u de volgende keer wanneer u de map opent die u hebt gestapeld (bijvoorbeeld de volgende keer dat u het menu Start opent en op Documenten klikt) de stapel opnieuw moet maken. Als u een gestapelde map opnieuw wilt gebruiken, klikt u op Zoekactie opslaan en geeft u de zoekresultatenmap een naam.
Mapinhoud groeperen Als u aan sorteren, filteren en stapelen nog niet voldoende hebt om bestanden te organiseren of te lokaliseren, moet u groeperen eens proberen. Groeperen genereert een weergave die vergelijkbaar is met de weergave die in figuur 7-14 is afgebeeld. Wanneer u groepeert, verzamelt Windows Verkenner alle items die een bepaalde eigenschap gemeenschappelijk hebben (in figuur 7-14 de eigenschap bestandstype), waarbij elke groep wordt weergegeven onder een kop die u kunt openvouwen. In figuur ziet u dezelfde gegroepeerde map met de meeste koppen dichtgevouwen. Omdat u bij groeperen in tegenstelling tot stapelen in een standaard Windows Verkenner-venster blijft (en niet in een zoekresultatenmap belandt), is de gegroepeerde rang-
De onderdelen van Windows Verkenner
251
Hoofdstuk 7
Klik hier om de groep open of dicht te vouwen
Figuur 7-14 Net als stapelen plaatst groeperen soortgelijke items bij elkaar, maar dan in een standaard Windows Verkennervenster in plaats van een zoekresultatenmap
Figuur 7-15 Door in een gegroepeerde map op de besturingselementen aan de rechterzijde te klikken kunt u koppen open- en dichtvouwen om bepaalde items te benadrukken
schikking stabiel. Dat wil zeggen, de volgende keer dat u de map opent, is de inhoud nog steeds gegroepeerd.
252
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Navigeren in Windows Verkenner Hoofdstuk 7
Navigeren in Windows Verkenner is gemakkelijker van ooit tevoren, dankzij twee vernieuwingen in Windows Vista: het broodkruimelspoor en favoriete koppelingen.
Navigeren met het broodkruimelspoor Zoals gezegd, toont Windows Verkenner geen conventionele padspecificaties meer in de adresbalk. Het pad is er nog steeds (hoewel het aan de linkerzijde afgesneden kan zijn als het erg lang is), maar in plaats van backslashes om mapnamen van elkaar te scheiden, gebruikt Windows Verkenner pijltjes (zie figuur 7-16).
Figuur 7-16 Weergave van een lang pad Belangrijker is echter dat elk onderdeel in de adresbalk (elke mapnaam en elke pijl) een actief besturingselement is. U kunt dus vanuit de huidige map direct naar elke map die in het pad boven de map ligt, overschakelen door op een mapnaam te klikken. In het voorbeeld hierboven zou u direct van de map Hoofdstukken kunnen overschakelen naar de map Documenten door op Documenten te klikken. Via een klik op een pijltje opent u een dropdownmenu. Als u bijvoorbeeld op de pijl rechts van Documenten klikt, opent u een dropdownmenu waarin submappen van Documenten zijn opgenomen.
Figuur 7-17 De submappen van de map Documenten
Snelle sneltoetsen Door in Windows Verkenner op Ctrl+N te drukken opent u een nieuw venster in dezelfde map. Door op Ctrl+W te drukken sluit u het huidige venster. (Deze sneltoetsen functioneren in Internet Explorer op dezelfde manier.)
De map die in het huidige pad ligt (in dit geval Microsoft) wordt vetgedrukt weergegeven. Maar alle mappen in de lijst zijn doelen waar u met de muis op kunt klikken. Het broodkruimelspoor laat u dus niet alleen van de huidige map naar zijn ouder, grootouder of betovergrootouder sprinten, maar biedt ook de mogelijkheid om ooms, tantes, nichten en neven en hun bijbehorende echtgenoten aan te klikken. Met andere woorden: u kunt door de hele familieboom zwerven. Door op de pijl links van de eerste kruimel in het broodkruimelspoor te klikken maakt u een lijst rootmappen zichtbaar.
Figuur 7-18 Rootmappen weergeven Als u zich in een map bevindt die zo diep genest is dat er op de adresbalk onvoldoende ruimte is om het hele pad te tonen, ziet u een chevron aan de linkerzijde van het eerste item in plaats van een pijltje. Als u op de chevron klikt, worden de namen weergegeven van de oudermappen die niet in de adresbalk passen en daaronder ziet u de rootmappen staan.
Figuur 7-19 Oudermappen weergeven Links van de adresbalk zelf, tussen de adresbalk en de knoppen Terug en Volgende, ziet u een naar beneden wijzende pijltje waarmee u het dropdownmenu Recente pagina’s
253
Hoofdstuk 7
Navigeren in Windows Verkenner
254
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
kunt openen. Dit dropdownmenu fungeert als de geschiedenislijst in een webbrowser. U ziet er de mappen die u het laatst hebt bezocht en waar u via één klik naar kunt terugkeren.
Figuur 7-20 De geschiedenislijst
Maak snelkoppelingen via Adres kopiëren Als u met de rechtermuisknop in de adresbalk klikt, ziet u een snelmenu met de overbodige opdracht Adres bewerken, die simpelweg hetzelfde doet als een klik in een leeg gedeelte van de adresbalk. Daarnaast vindt u echter twee onduidelijk genoemde, maar handige opdrachten: Adres kopiëren en Adres als tekst kopiëren. Adres kopiëren maakt van het huidige pad een tekststring die u in elke voor tekst ontvankelijke toepassing kunt plakken, Adres kopiëren plaatst de tekst van het huidige pad tevens op Klembord, zodat u het adres bijvoorbeeld in een e-mailbericht of een tekstverwerker kunt plakken. Maar de opdracht doet nog meer; u kunt namelijk de hele inhoud van de huidige map (of een snelkoppeling) naar een andere locatie kopiëren, bijvoorbeeld het bureaublad. Een van de handige dingen die u met deze obscure functie kunt doen, is snelkoppelingen maken naar diep in de mapstructuur begraven mappen die geen deel uitmaken van het bestandssysteem, zoals Configuratiescherm-applets. Als u bijvoorbeeld een bureaubladsnelkoppeling naar de map Netwerkverbindingen beheren in Configuratiescherm wilt maken, zou u Configuratiescherm kunnen openen, op Netwerk en internet en daarna op netwerkcentrum kunnen klikken. Daarna zou u aan de linkerzijde van Netwerkcentrum op de link Netwerkverbindingen beheren klikken. Op dat punt gearriveerd zou in de adresbalk van een Windows Vista-map het pad Configuratiescherm\ Netwerk en internet\Netwerkverbindingen staan: een lange, lange weg, die u als volgt kunt inkorten. Klik met de rechtermuisknop op de adresbalk, kies Adres kopiëren, klik met de rechtermuisknop op het bureaublad en kies Snelkoppeling plakken.
Navigeren in Windows Verkenner
255
De lijst Favoriete koppelingen die aan de bovenzijde van het deelvenster Navigatie wordt weergegeven, biedt directe toegang tot mappen die al dan niet op het huidige pad liggen. Standaard toont Windows Verkenner u er een zestal (zie figuur 7-21).
Figuur 7-21 Favoriete koppelingen U kunt de lijst echter wijzigen. Als u de map Muziek nooit bezoekt, kunt u er met de rechtermuisknop op klikken en Koppeling verwijderen kiezen. Als u voortdurend naar dezelfde map moet terugkeren (bijvoorbeeld in het kader van een project waaraan u werkt), kunt u een koppeling naar die map toevoegen. U doet dat door de oudermap van de map in Windows Verkenner weer te geven en de map vervolgens naar het deelvenster Navigatie te slepen. Terwijl u sleept, toont Windows Verkenner het venster dat in f iguur 7-22 getoond wordt .
Figuur 7-22 Een koppeling toevoegen
Groepering opheffen Wilt u de niet-gegroepeerde toestand van een gegroepeerde map herstellen, ga dan niet met kolomkoppen aan de slag, want een opdracht Groepering opheffen zult u daar niet aantreffen. Klik met de rechtermuisknop in de map, kies in het snelmenu de menuoptie Groeperen op en kies in het vervolgmenu de menuoptie (Geen).
Hoofdstuk 7
Navigeren met Favoriete koppelingen
256
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Nadat u de muisknop hebt losgelaten, hebt u er een nieuwe koppeling bij. Aanvankelijk heeft de map dezelfde naam als de map die u hebt versleept, maar u kunt er met de rechtermuisknop op klikken en de naam van de map wijzigen. Alle mappen (van een bepaald gebruikersprofiel) delen in Windows Verkenner dezelfde lijst Favoriete koppelingen. De koppelingen worden gegenereerd door een verzameling snelkoppelingen die in de map Koppelingen binnen uw gebruikersprofiel zijn opgeslagen. U kunt deze snelkoppelingen in de map Koppelingen manipuleren, hoewel het zelden nodig is om dat te doen; gewoonlijk kunt u er in het deelvenster Navigatie eenvoudiger mee werken. Een van de standaardkoppelingen, Recentelijk gewijzigd, is een virtuele map, een creatie van de zoekmachine. Dit is een heel handig item, want door erop te klikken opent u een lijst van alle persoonlijke bestanden (documenten, afbeeldingen, muziek, video’s, opmerkingen en dergelijke) waarvan de eigenschap Gewijzigd op binnen de laatste dertig dagen valt. De lijst is in afdalende volgorde op Gewijzigd op gesorteerd, zodat het gemakkelijk is om iets op te sporen waaraan u onlangs hebt gewerkt. (Dit is vergelijkbaar met, maar veel uitgebreider dan, de lijst Onlangs geopende items in het menu Start; de laatstgenoemde optie opent een daadwerkelijke map die in uw gebruikersprofiel in %AppData%\Microsoft\Windows\Recent is opgeslagen en die snelkoppelingen bevat naar bestanden en mappen die u onlangs hebt gebruikt.)
Navigeren met de mappenlijst Gelet op de nieuwe navigatiegereedschappen waarover u kunt beschikken, hebt u een mappenlijst wellicht niet nodig. Aan de andere kant vindt u de voor Windows-gebruikers zo vertrouwde mappenlijst misschien prettig. De mappenlijst heet in Windows Vista Mappen en wordt standaard niet weergegeven. U kunt de mappenlijst openen door aan de onderzijde van het deelvenster Navigatie op Mappen te klikken. Zoals figuur 7-23 laat zien, deelt de mappenlijst aanvankelijk het verblijf met de lijst Favoriete koppelingen. U kunt de grootte aanpassen door de horizontale lijn boven het woord Mappen te verslepen. De lijst Favoriete koppelingen bevat de koppeling Meer als de mappenlijst lang is. Als u geen sporen meer wilt zien van de lijst Favoriete links, kunt u de mappenlijst helemaal naar de bovenzijde van het deelvenster Navigatie slepen.
Als pad kopiëren Als u de Shift-toets ingedrukt houdt terwijl u met de rechtermuisknop op een bestand klikt, ziet u de opdracht Als pad kopiëren. Deze opdracht plaatst het volledige pad van het geselecteerde bestand compleet met aanhalingstekens op Klembord, gereed om in een e-mail bericht of een andere teksttoepassing te worden geplakt.
257
Hoofdstuk 7
Navigeren in Windows Verkenner
Figuur 7-23 De mappenlijst is nog steeds beschikbaar, maar wordt niet standaard weergegeven
Navigeren in de algemene dialoogvensters Als u bestanden opent of opslaat in een Windows-programma dat gebruikmaakt van de algemene dialoogvensters (een verzameling dialoogvensters die door de Windows API wordt geleverd om toepassingen een consistent uiterlijk en gedrag te geven), zult u er in essentie dezelfde navigatiegereedschappen aantreffen als in Windows Verkenner. In figuur 7-24 ziet u bijvoorbeeld het dialoogvenster Openen dat door Microsoft Office Word 2007 wordt gebruikt. Net als een map in Windows Verkenner bevat dit dialoogvenster een deelvenster Navigatie, een opdrachtenbalk, een adresbalk met een broodkruimelspoor, een zoekvak en kolomkoppen waarmee u kunt sorteren, filteren, stapelen en groeperen. (Meestal biedt het dropdownmenu rechts van het veld Bestandsnaam zijn eigen bestandstypefilter.) U vindt er geen menubalk, zelfs als u ervoor hebt gekozen om die functie in Windows Verkenner weer te geven.
Map in een nieuw venster weergeven Wilt u een map in een nieuw venster weergeven terwijl de mappenlijst wordt weergegeven, klik dan met de rechtermuisknop in Windows Verkenner op de map en kies in het snelmenu de menuoptie Verkennen.
258
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-24 De algemene dialoogvensters Openen en Opslaan als, die door de meeste moderne Windows-toepassingen worden gebruikt, bieden in essentie dezelfde verzameling nagivatiegereedschappen als Windows Verkenner
Aanvankelijk tonen de algemene dialoogvensters niet het deelvenster Details of het voorbeeldvenster, maar u kunt ze op de gebruikelijke manier weergeven door op Organiseren te klikken en Indeling te kiezen. De lijst Favoriete koppelingen voegt een paar koppelingen toe aan de verzameling standaardkoppelingen die aanvankelijk in Windows Verkenner worden getoond. In figuur 7-24 kunt u bijvoorbeeld zien dat Excel een koppeling Bureaublad heeft toegevoegd (omdat veel mensen hun documenten daar opslaan). Een uiterst handige koppeling die in algemene dialoogvensters wordt weergegeven, is Recente locaties. Deze koppeling genereert een lijst van snelkoppelingen naar mappen die u onlangs hebt gebruikt om bestanden te openen of op te slaan (zie figuur 7-25).
Werken met eigenschappen in het deelvenster Details In de standaardgrootte heeft het deelvenster Details ruimte om een kleine miniatuur van het geselecteerde bestand weer te geven (als er een miniatuur beschikbaar is) plus een paar eigenschappen. Het aantal getoonde eigenschappen is afhankelijk van de beeldschermresolutie. In figuur 7-26, genomen met een resolutie van 1024×768, ziet u slechts drie eigenschappen: Genomen op, Labels en Classificatie.
259
Hoofdstuk 7
Werken met eigenschappen in het deelvenster Details
Figuur 7-25 Recente locaties
Figuur 7-26 Eigenschappen bij een lage resolutie U kunt meer eigenschappen zichtbaar maken door het deelvenster Details groter te maken. Door de scheidslijn naar boven te slepen, wijzigt u de weergave van de eigenschappen drastisch (en wordt ook de miniatuur iets leesbaarder).
Figuur 7-27 Verbeterde weergave van de eigenschappen De eigenschappen behoren tot twee typen, te weten alleen-lezen en lezen/schrijven. Datumeigenschappen (aanmaakdatum, gewijzigd op) zijn duidelijk alleen-lezen. Auteurs, hoewel aanvankelijk ingevuld met de naam van de gebruikersaccount die het bestand maakte, is een bewerkbare eigenschap. Windows Verkenner toont deze eigenschappen tezamen met ‘Opmerkingen toevoegen’ omdat eigenschappen opzoekbaar zijn. Als u de gewoonte ontwikkelt om een paar eigenschappen toe te voegen, zult u naderhand sneller kunnen vinden wat u zoekt.
260
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Alleen de interface om eigenschappen te lezen en te bewerken is hier volledig nieuw. Eigenschappen zijn altijd bereikbaar geweest (en ook nu nog bereikbaar) via het eigenschappenvenster.
Figuur 7-28 Het tabblad Details Ook in veel toepassingen kunt u eigenschappenvensters invullen. In bijvoorbeeld Excel 2007 kunt u het eigenschappenvenster bereiken door op de Microsoft Office-knop te klikken, de menuoptie Voorbereiden te kiezen en vervolgens Eigenschappen te kiezen. Het probleem met eigenschappenvensters is echter dat maar weinig gebruikers de moeite nemen om ze te bezoeken. Nu is dat niet meer nodig, althans bij de meeste eigenschappen; bij de eigenschappen die niet in het deelvenster Details worden getoond, zult u op de oude methode moeten terugvallen. U kunt een eigenschap in het deelvenster Details invoeren of wijzigen door eenvoudigweg te klikken en te typen. Als u twee of meer woorden of uitdrukkingen toevoegt aan een veld (bijvoorbeeld Labels) dat meerdere items accepteert, gebruik dan puntkomma’s om ze te scheiden. Zodra u begint te typen wordt een knop Opslaan zichtbaar, zoals in figuur 7-29.
Figuur 7-29 De knop Opslaan
Gebruikersprofielen beheren
261
Eigenschappen, ook wel metagegevens genoemd, worden opgeslagen binnen het bestand zelf en niet in gekoppelde bestanden, alternatieve gegevensstromen of afzonderlijke systeemmetadatabases. Dat betekent: )
U dient in staat te zijn om bestanden naar andere besturingssystemen te verplaatsen zonder hun eigenschappen te verliezen.
)
U dient in staat te zijn om een bestand te bewerken in een andere toepassing dan de toepassing waarin het bestand werd gemaakt, zonder de eigenschappen van het bestand te verliezen (aangenomen dat de andere toepassing zich redelijk netjes gedraagt).
)
De eigenschappen van een bestand zijn zichtbaar voor iedereen die leestoegang tot het bestand heeft.
Gebruikersprofielen beheren Een gebruikersprofiel bevat alle instellingen en bestanden voor de werkomgeving van een gebruiker. Afgezien van persoonlijke documenten en media omvat dit de eigen registerinstellingen van de gebruikers, de weergave-instellingen die in toepassingen worden gebruikt, en zaken als cookies en internetfavorieten.
Alles over gebruikersprofielen Standaard heeft elke gebruiker die zich bij een computer aanmeldt, een lokaal gebruikersprofiel. Dat profiel wordt gemaakt wanneer de gebruiker zich voor het eerst aanmeldt. Lokale gebruikersprofielen zijn opgeslagen in %SystemDrive%\Users. Elk gebruikersprofiel is opgeslagen in een submap, waarbij de accountnaam van de gebruiker de naam van de map is (bijvoorbeeld C:\Users\Jean). Het hele pad van het huidige gebruikersprofiel is opgeslagen in een andere veelgebruikte omgevingsvariabele, %UserProfile%. Binnen een gebruikersprofiel bevindt zich een hiërarchie van mappen (zie figuur 7-30). De root van het profiel (de map die dezelfde naam heeft als de gebruikersaccount) bevat Ntuser.dat, de gebruikersportie van het register (oftewel de HKCU-hive) en de bijbehorende registerbestanden. Het bevat ook een aantal verborgen ‘juncties’ (zie bijvoorbeeld NetHood, PrintHood en SendTo in figuur 7-30) die de compatibiliteit verzorgen met oudere toepassingen die de profielstructuur van Windows XP verwachten. De juncties worden in Windows Verkenner allemaal als snelkoppelingen weergegeven, hoewel het geen conventionele snelkoppelingen zijn. (Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Hoe Windows Vista compatibel blijft met Windows XP voor meer informatie.)
Hoofdstuk 7
Klik op Opslaan of druk gewoon op Enter om de nieuwe eigenschappen vast te leggen.
262
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-30 Behalve de conventionele documentmappen bevat een gebruikersprofiel een aantal verborgen registerbestanden, een verborgen map AppData en verscheidene juncties die voor de compatibiliteit met Windows XP zorgen
Aangenomen dat u Windows Verkenner niet op de weergave van verborgen mappen en systeemmappen hebt ingesteld, lijkt wat u in %UserProfile% ziet meer op figuur 7-31. De map bevat elf submappen die elk voor een afzonderlijke categorie persoonlijke informatie zijn bedoeld. Mappen zoals Documenten, Favorieten, Muziek, Afbeeldingen en Video’s hebben hun tegenhangers in Windows XP, hoewel Windows Vista de persoonlijke voornaamwoorden heeft laten vallen en de mappen logischer heeft gerangschikt. (Mijn documenten, Mijn muziek en Mijn video’s waren in Windows XP submappen van Mijn documenten.) Andere mappen zijn nieuw. De volledige organisatie van een profielmap, zichtbaar en niet zichtbaar, is als volgt: )
AppData. Deze verborgen map bevat toepassingsspecifieke gegevens: aangepaste woordenlijsten van tekstverwerkers, junkverzendlijsten van e-mailclients enzovoort. De map is onderverdeeld in drie submappen: Local, LocalLow en Roaming. De map Roaming, die ook via de omgevingsvariabele %AppData% bereikbaar is, is bestemd voor gegevens ten behoeve van een zwerfprofiel (een profiel dat op een netwerkserver is opgeslagen; de server maakt het profiel beschikbaar op elke netwerkcomputer waar de gebruiker zich aanmeldt). De map Local (eveneens bereikbaar via de systeemvariabele %LocalAppData%) is voor gegevens die niet moeten zwerven. De
263
Hoofdstuk 7
Gebruikersprofielen beheren
Figuur 7-31 Het niet verborgen gedeelte van uw profiel bestaat uit elf submappen en een map die de naam van uw gebruikersaccount draagt
map Local Low wordt alleen gebruikt voor gegevens voor de Beveiligde modus van Internet Explorer. De door het systeem gegenereerde submappen binnen AppData\ Local en AppData\Roaming zijn de volgende: )
AppData\Local\Microsoft\Windows\History. Deze verborgen map bevat de Internet Explorer-browsegeschiedenis van de gebruiker.
)
AppData\Local\Temp. Deze map bevat tijdelijke bestanden die door toepassingen zijn gemaakt. De variabele %Temp% wijst naar AppData\Local\Temp.
)
AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files. Deze verborgen map bevat de offline cache voor Internet Explorer.
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\Cookies. Deze verborgen map bevat Internet Explorer cookies.
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\Network Shortcuts. Deze map bevat snelkoppelingen naar netwerkshares die in de map Computer worden weergegeven. De map is niet verborgen. U mag er uw eigen snelkoppelingen aan toevoegen, hoewel het gemakkelijker is om met de rechtermuisknop in Computer te klikken en Een netwerklocatie toevoegen te kiezen.
264
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\Printer Shortcuts. Deze zelden gebruikte map kan snelkoppelingen bevatten naar items in de map Control Panel\Hardware And Sound\Printers.
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\Recent items. Deze map bevat snelkoppelingen naar onlangs gebruikte documenten. De meest recente vijftien worden in het menu Start weergegeven.
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\SendTo. Deze map bevat snelkoppelingen naar de mappen en toepassingen die in het submenu Kopiëren naar worden weergegeven wanneer u met de rechtermuisknop in Windows Verkenner of op het bureaublad op een map of bestand klikt. U kunt uw eigen items toevoegen aan het menu Kopiëren naar door hier snelkoppelingen te maken.
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\Start Menu. Deze map bevat items die in het menu Start worden weergegeven. (Het menu Start bevat eveneens items die in een openbare collega van deze map worden opgeslagen, %ProgramData%\Microsoft\Windows\Start Menu\Programs\Startup.)
)
App\Roaming\Microsoft\Windows\Templates. Deze map bevat snelkoppelingen naar documentsjablonen. Deze sjablonen worden meestal gebruikt door de opdracht Nieuw in Windows Vista (in het snelmenu) en worden aangeduid door de waarde FileName in de sleutel HKCR\klasse\ShellNew, waarbij klasse naar de extensie en het bestandstype verwijst.
)
Appplication Data. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\AppData\Roaming.
)
Contacts. Deze map, die lijkt op de Windows-toepassing Adresboek (Wab.exe) in Windows XP, slaat contactpersooninformatie op die door Windows Mail en (potentieel) andere toepassingen wordt gebruikt.
)
Cookies. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Cookies.
)
Desktop. Deze map bevat items die op het bureaublad van de gebruiker worden weergegeven, waaronder bestanden en snelkoppelingen. (Een openbare collega draagt ook items aan het bureaublad bij.)
)
Documents. Deze map is in de meeste toepassingen de standaardlocatie voor de opslag van documenten van de gebruiker.
)
Downloads. Deze map heeft geen voorganger in Windows XP en is de standaard locatie om items op te slaan die van websites zijn gedownload.
)
Favorites. Deze map bevat Internet Explorer Favorieten.
)
Links. Deze map bevat koppelingen die in de sectie Favoriete koppelingen van het deelvenster Navigatie van Windows Verkenner worden weergegeven. U kunt hier snelkoppelingen maken, maar het is gemakkelijker om Windows Verkenner-items naar het deelvenster Navigatie te slepen.
Gekoppelde netwerkshares worden auto matisch toegevoegd aan het menu Kopiëren naar U kunt het menu Kopiëren naar aanpassen door snelkoppelingen aan %UserProfile%\AppData\Roaming\Microsoft\SendTo toe te voegen. Veel gebruikers vinden het prettig om een snelkoppeling naar Notepad.exe (Kladblok) daar toe te voegen, zodat ze met de rechtermuisknop op een bestand kunnen klikken en het naar een tekstweergaveprogramma kunnen sturen via de opdracht Kopiëren naar. Als u een netwerkshare koppelt, krijgt u merkwaardig genoeg niet alleen toegang tot die share met een stationsletter, maar wordt deze ook automatisch toegevoegd aan het menu Kopiëren naar. U koppelt een share door Windows Verkenner te openen en de menubalk zichtbaar te maken. (Druk op Alt als u de menubar weer wilt verbergen nadat u deze procedure hebt voltooid.) Kies in het menu Extra de menuoptie Netwerkverbinding maken. Specificeer in het dialoogvenster Netwerkverbinding maken een stationsletter en het UNC-pad naar de netwerkshare.
Figuur 7-32 Verbinding maken met een netwerkmap Nadat u op Voltooien hebt geklikt, wordt het gekoppelde station weergegeven in uw menu Kopiëren naar (zie figuur 7-33).
265
Hoofdstuk 7
Gebruikersprofielen beheren
266
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-33 Het station wordt weergegeven in het menu Kopiëren naar
)
Local Settings. Dit is een verborgen junctie die gegevens naar %UserProfile%\AppData\Local omleidt.
)
Music. Deze map, Mijn muziek geheten in Windows XP (waar de map een submap van Mijn documenten is), is de standaardlocatie voor geripte cd-tracks.
)
My Documents. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\Documents.
)
NetHood. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\ AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Network Shortcuts.
)
Pictures. Deze map, in Windows XP Mijn afbeeldingen geheten en aldaar een submap van Mijn documenten, is de standaardopslaglocatie van programma’s die beelden van externe apparaten (zoals digitale camera’s) overbrengen.
)
PrintHood. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\ AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Printer Shortcuts.
)
Recent. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Recent.
)
Saved Games. Deze map is de standaardopslaglocatie van spelprogramma’s die een onderbroken spel kunnen opslaan.
)
Searches. Deze map slaat opgeslagen zoekspecificaties op en biedt u de mogelijkheid om vorige zoekacties nog eens te gebruiken.
)
SendTo. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\SendTo.
)
Start Menu. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\ AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Start Menu.
)
Templates. Dit is een verborgen junctie die gegevens omleidt naar %UserProfile%\ AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Templates.
)
Videos. Deze map, in Windows XP Mijn video’s geheten en aldaar een submap van Mijn documenten, is de standaardopslaglocatie van programma’s die videogegevens van externe apparaten overbrengen.
Gangbare profielen Windows maakt een lokaal gebruikersprofiel voor elke gebruikersaccount, waarbij de profielen worden opgeslagen in submappen van %SystemDrive%\Users die dezelfde namen hebben als de gebruikersaccounts. Afgezien van deze gebruikersprofielen maakt het besturingssysteem nog twee andere profielen: )
Openbaar. De mappen Desktop en Start Menu van het profiel Openbaar worden samengevoegd met de mappen van het huidige gebruikersprofiel en creëren tezamen het bureaublad en het menu Start van de gebruiker. Andere mappen in het openbare profiel zijn bedoeld voor documenten, afbeeldingen, muziek en overige gegevens die u met andere gebruikers wilt delen. Het Windows XP-equivalent van de map Openbaar heette All Users; dat profiel diende ook om gegevens van toepassingen voor alle gebruikers beschikbaar te stellen. In Windows Vista zijn deze toepassingsgegevens ‘voor alle gebruikers’ opgeslagen in %SystemDrive%\ProgramData (die zijn eigen systeemvariabele (%ProgramData%) heeft).
)
Standaard. Wanneer een gebruiker zich voor de eerste keer bij een computer aanmeldt (en zijn account niet op het gebruik van een zwervend profiel of een verplicht profiel is ingesteld), maakt Windows een nieuw lokaal profiel door de inhoud van het standaardprofiel naar een nieuwe map te kopiëren en die map de naam van de gebruiker te geven. Daarom kunt u door het standaardprofiel te configureren bepalen Windows Vista er voor nieuwe gebruikers uitziet.
Hoe Windows Vista de compatibiliteit met Windows XP handhaaft De meeste toepassingen die naar profiellocaties schrijven, krijgen deze locaties op verzoek door het besturingssysteem toegewezen, in plaats van dat ze naar absolute adressen schrijven. (Dit stelt toepassingen onder andere in staat om met mappen om te gaan die zijn verplaatst.) Een zich netjes gedragend Windows XP-programma zal zich zonder problemen kunnen aanpassen aan de gewijzigde namen en locaties van programma-
267
Hoofdstuk 7
Gebruikersprofielen beheren
268
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
mappen in Windows Vista. Een programma dat naar het absolute adres van Documents and Settings (de root van profielmappen in Windows XP) zoekt, zou in de problemen komen zonder de juncties die Windows Vista gebruikt om Windows XP-mapnamen naar de juiste Windows Vista-namen te redigeren. U kun zien hoe deze juncties zijn opgezet door een opdrachtpromptsessie te starten en dir %userprofile%\ /ad te typen. De output van deze opdracht zal er ongeveer uitzien als in figuur 7-34.
Figuur 7-34 Compatibiliteitskwesties die het gevolg zijn van de veranderde namen van profielmappen en profielmaplocaties in Windows Vista, worden beheerd door juncties
De juncties in deze mappenlijst worden geïdentificeerd door het label <JUNCTION >. De derde kolom in de weergave meldt de naam van de map in Windows XP (bijvoorbeeld SendTo), gevolgd door het redigeeradres tussen < en > (F:\Users\Jan\AppData\Roaming\ Microsoft\Windows\SendTo). Als u dezelfde map (%UserProfile%SystemRoot%) in Windows Verkenner weergeeft, met de verborgen mappen en systeemmappen zichtbaar, zullen de juncties eruitzien als snelkoppelingen zonder enige informatie over hun doelen. Als u een van deze items probeert te openen, krijgt u het deksel op de neus (zoals figuur 7-35 laat zien).
Figuur 7-35 De locatie is niet beschikbaar
Dat komt doordat de groep Iedereen voor al deze juncties de machtiging Weigeren heeft, die verhindert dat gebruikers de inhoud van de map kunnen weergeven (zie figuur 7-36). Deze weigering lijkt misschien een draconische maatregel, maar het is Windows Vista’s manier om u te zeggen dat u van de compatibiliteitsinfrastructuur af moet blijven.
Figuur 7-36 Het toegangscontrole-item Weigeren voorkomt dat leden van de groep Iedereen (dat bent u) de inhoud van junctiemappen weergeven
Waarschuwing Het toegangscontrole-item Weigeren belet u niet om een junctie te verwijderen, maar dat moet u nooit doen, tenzij u grondig beseft wat u doet. Hoewel een junctie er in Windows Verkenner als een normale snelkoppeling uitziet, is de schijn bedrieglijk. Door een snelkoppeling te wissen wordt een pointer gewist, maar blijft de aangewezen locatie ongewijzigd. Een junctie verwijderen heeft daarentegen hetzelfde effect als de locatie verwijderen waarheen de junctie wijst.
Compatibiliteit en virtualisatie Veel oudere toepassingen schrijven gegevens (bijvoorbeeld configuratie-informatie) naar plaatsen die normaliter voor standaardaccounts ontoegankelijk zijn. In Windows XP leverde dat weinig problemen op, aangezien de meeste gebruikers administratorprivileges hadden. In Windows Vista is dat heel anders. Zelfs de personen met een ad-
269
Hoofdstuk 7
Gebruikersprofielen beheren
270
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
ministratoraccount worden nu geacht de meeste operaties in een niet-administratieve beveiligingscontext uit te voeren. Om fouten te voorkomen, leidt Windows Vista schrijfen daaropvolgende leeshandelingen om naar locaties die per individuele gebruiker zijn gevirtualiseerd. Wanneer een toepassing die in uw beveiligingscontext actief is, gegevens probeert te schrijven naar een locatie binnen %ProgramFiles%, wordt de schrijfoperatie omgeleid naar een vergelijkbare locatie binnen %LocalAppData%\VirtualStore. Als de toepassing op een later moment wil lezen wat er werd weggeschreven, wordt de leesaanvraag naar dezelfde gevirtualiseerde locatie omgeleid. Vanuit de toepassing gezien is alles volstrekt normaal, terwijl het besturingssysteem op zijn beurt de standaardgebruikers toegang tot de map %ProgramFiles% heeft kunnen voorkomen. Als u in %ProgramFiles% een map opent waarin een gevirtualiseerde schrijfoperatie heeft plaatsgevonden, wordt er in de opdrachtenbalk een compatibiliteitsbestandsknop weergegeven.
Figuur 7-37 De knop Compatibiliteitsbestanden Via een klik op de knop Compatibiliteitsbestanden schakelt u over naar de locatie VirtualStore waarheen de gegevens feitelijk werden geschreven (zie figuur 7-38). (Alleen het configuratie-instellingenbestand is gevirtualiseerd; de andere bestanden in de locatie %ProgramFiles% werden gemaakt door de set-uproutine van het programma. Dat set-upprogramma werd onder de account TrustedInstaller uitgevoerd.)
271
Hoofdstuk 7
Gebruikersprofielen beheren
Figuur 7-38 De locatie VirtualStore Als u het bestand op zijn schijnbare locatie (onder %ProgramFiles%) probeert te bewerken, krijgt u de mededeling dat het bestand niet bestaat.
Figuur 7-39 Het bestand bestaat niet op deze locatie Maar wanneer het programma zelf zijn configuratie-instellingen moet lezen of bijwerken, leidt Windows het om naar de locatie VirtualStore, zonder dat het programma daar iets van merkt. Een soortgelijke vorm van virtualisatie beschermt gevoelige zones van het register. De toegang van programma’s tot HKLM\Software wordt omgeleid naar HKLM\Software\ Classes\VirtualStore. Virtualisatie heeft de volgende kenmerken: )
Virtualisatie heeft geen invloed op de toegang van administrators tot bestanden of registersleutels.
)
64-bits processen hebben met virtualisatie niets te maken.
)
Gevirtualiseerde gegevens worden bij zwervende profielen niet verplaatst.
272
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
)
Hoofdstuk 7
Virtualisatie wordt gerealiseerd om de compatibiliteit met huidige verouderde softwareprogramma’s te handhaven. Microsoft belooft niet dat virtualisatie ook in toekomstige versies van Windows zal worden gebruikt.
Mappen met persoonlijke gegevens verplaatsen Hoewel de manier waarop Windows Vista uw persoonlijke gegevensmappen (de elf zichtbare submappen van %UserProfile%) (zie figuur 7-31 eerder in dit hoofdstuk) heeft geordend, veel rationeler is dan in het in Windows XP was, zullen er gebruikers zijn die bepaalde mappen willen verplaatsen. Als uw systeem bijvoorbeeld niet genoeg ruimte voor een videocollectie heeft, zult u de map Video’s willen verplaatsen naar een harde schijf die meer ruimte biedt. Zelfs als er voldoende ruimte op de systeemschijf aanwezig is, is er veel voor te zeggen om alle mappen met persoonlijke gegevens op een ander volume dan %SystemDrive% te plaatsen. De argumenten kunnen als volgt worden samengevat: )
Als het bestandssysteem en de programmabestanden van persoonlijke gegevens worden gescheiden, is het veel gemakkelijker om een systeem te herstellen als systeembestanden worden beschadigd of aangetast door kwaadwillende software.
)
Een scheiding tussen systeem- en programmabestanden enerzijds en persoonlijke gegevensbestanden bevordert het maken van back-ups (schijfimages met behulp van Complete PC Backup dat deel uitmaakt van Windows Vista). Doordat persoonlijke bestanden op een afzonderlijke volume zijn opgeslagen, zijn image back-ups van systeemstations veel kleiner en veel minder tijdrovend.
)
Door systeem- en programmabestanden van persoonlijke gegevens te scheiden wordt het gemakkelijker om naar een nieuwe versie van het besturingssysteem of een ander besturingssysteem te upgraden. Zie www.vista-io.com/0701 voor een overtuigende uitwerking van deze argumenten door ZDNet blogger George Ou.
U kunt een of meer (of alle) persoonlijke gegevensmappen op een eenvoudige manier verplaatsen: 1 Klik rechtsboven in het menu Start op uw accountnaam om de rootmap van uw profiel (%UserProfile%) te openen, klik met de rechtermuisknop op een map die u wilt verplaatsen en kies in het menu de menuoptie Eigenschappen. 2 Typ op het tabblad Locatie van het eigenschappenvenster de locatie waar u de map wilt plaatsen. Als u bijvoorbeeld de map Documenten van F:\Users\Jean\Documents wilt verplaatsen naar D:\Users\Jean\Documents, hoeft u slechts de F aan het begin van het pad door een D te vervangen (zie figuur 7-40).
273
Hoofdstuk 7
Mappen met persoonlijke gegevens verplaatsen
Figuur 7-40 Het tabblad Locatie 3 Klik op OK. Windows vraagt toestemming om de doelmap te maken als die map nog niet bestaat. Klik op Ja. U ziet nu een dialoogvenster Map verplaatsen (zie figuur 7-41).
Figuur 7-41 Het dialoogvenster Map verplaatsen 4 Klik op Ja (tenzij u een goede reden hebt om de bestaande bestanden niet vanaf de oorspronkelijke locatie naar de nieuwe locatie te verplaatsen). Het is echt geen goed idee om in dit dialoogvenster op Nee te klikken. Om te beginnen is het niet goed voorstelbaar waarom u sommige van uw persoonlijke documenten uit een bepaalde categorie op de ene schijf en andere documenten uit die categorie op de andere schijf zou willen bewaren; als u per se het bestaande materiaal wilt scheiden van wat er in de toekomst bij komt, ligt het meer voor de hand om op de nieuwe locatie een submap te maken in plaats van het verleden achter u te laten. Ten tweede krijgt
274
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
u, wanneer u sommige bestanden achterlaat, in %UserProfile% twee submappen met identieke namen, aangezien %UserProfile% een door het systeem gegenereerde map is, niet een gewone gegevensmap die overeenkomt met een vaste schijflocatie. Figuur 7-42 demonstreert dit effect. Eén van de twee mappen Video’s representeert de oorspronkelijke locatie, de andere map de nieuwe locatie. Maar welke map is de oude en welke de nieuwe?
Figuur 7-42 Als u bestanden achterlaat terwijl u persoonlijke gegevensmappen verplaatst, gaat u mappen dubbel zien
Als u een of alle persoonlijke gegevensmappen verplaatst, moet u na de verplaatsing nog één stap uitvoeren: u moet de nieuwe locaties toevoegen aan de mappenlijst die door de zoekmachine wordt geïndexeerd. De index richt zich standaard op de oorspronkelijke profiellocaties en let niet op als u mappen verplaatst. Zie verderop dit hoofdstuk de paragraaf Mappen aan de index toevoegen voor een beschrijving van die stap.
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren Zoals we aan het begin van dit hoofdstuk hebben gezegd, is de oude zoekfunctie met pensioen gegaan en vervangen door een nieuwe. Windows Vista biedt een snelle geïndexeerde zoekfunctie die overal bereikbaar is, grotendeels intuïtief is en over het algemeen zeer bevredigend werkt. Meer dan enige andere nieuwe functie in Windows Vista
zal de zoekfunctie uw werkwijze kunnen beïnvloeden, omdat het u bijna verlost van de noodzaak om uw bestanden en mappen zinvol te ordenen. We raden u niet aan om een logische ordening dan maar na te laten, maar we dringen er wel met klem op aan dat u met de kracht van dit nieuwe zoekgereedschap vertrouwd raakt.
Waar wilt u zoeken? U kunt overal zoeken waar u een zoekvak aantreft. U vindt ze op de volgende plaatsen: )
in het menu Start;
)
in de map Windows Vista (inclusief Configuratiescherm en Computer);
)
in een algemeen dialoogvenster;
)
in de map Zoeken.
Zoeken vanuit het menu Start Het zoekvak in het menu Start is bedoeld om programma’s te vinden in het menu Start, websites in uw geschiedenis of favorieten, e-mailberichten in uw verzameling e-mail, contactpersooninformatie (bijvoorbeeld in Microsoft Outlook of in de map Contactpersonen) en bestanden en mappen op uw systeem. De resultaten worden per categorie weergegeven, binnen de beperkte ruimte die aan de linkerzijde van het menu Start beschikbaar is. Als u niet weet wat voor soort item de zoekactie opleverde, kunt u een scherminfo opvragen door de muisaanwijzer even op het desbetreffende item te laten rusten. De scherminfo kan documentinformatie bevatten, zoals in het voorbeeld van figuur 7-43, of het volledige pad naar een bestand of een map melden.
U kunt zoeken naar programma’s die niet in het menu Start voorkomen Zoeken via het zoekvak in het menu Start kan een goede manier zijn om een programma uit te voeren dat niet in het menu Start voorkomt, zoals de registereditor of een .msc-console. De zoekfunctie zoekt namelijk ook naar uitvoerbare bestanden in systeemmappen die gewoonlijk niet worden geïndexeerd. Wel moet u de volledige naam van het uitvoerbare bestand van zo’n niet-geïndexeerd programma intypen, want als u bijvoorbeeld registereditor of register editor in het zoekvak typt, levert dat niets op (tenzij u toevallig een snelkoppeling onder die naam hebt opgeslagen). Door regedit te typen roept u het desbetreffende programma op.
275
Hoofdstuk 7
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
276
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-43 Zoekacties in het menu Start produceren gecategoriseerde snelkoppelingen naar programma’s, bestanden, websites, e-mail en contactpersooninformatie
Het zoekvak in het menu Start reageert onmiddellijk op wat u begint in te typen, waarbij de resultaten verder worden verfijnd bij elk nieuw teken dat u intypt. In figuur 7-43 zijn de drie lettertekens die we intypten bijvoorbeeld voldoende om de map Drafts op te sporen. Omdat het zoekvak op elke ingetypte letter reageert en de zoekfunctie in het menu Start is geoptimaliseerd om items in het menu Start te op te zoeken, is een paar letters in dit vak typen een fantastisch alternatief voor een menu-item met de hand moeten opzoeken. U start Spider Solitaire minstens zo snel (en waarschijnlijk sneller) door sp te typen en in de zoekresultaten onder Programma’s op Spider Solitaire te klikken dan via de map Ontspanning en een dubbelklik op het pictogram Spider Solitaire. Als het gezochte programma zich in de sectie Alle programma’s van het menu Start bevindt, kunt u het beslist sneller vinden door het te zoeken. Als het gezochte item niet in de zoekresultaten wordt weergegeven, komt dat waarschijnlijk doordat het menu Start niet voldoende plaats biedt om alle resultaten te tonen. Via een klik op Alle resultaten weergeven overhandigt u de zoekactie aan de map Zoeken die net zo veel hits kan weergeven als u wilt. De map Zoeken is tevens de plaats waar u de zoekactie zo nodig kunt verfijnen of wijzigen. Als u op Op internet zoeken klikt, schakelt Windows Vista over naar uw standaardzoekmachine.
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
277
Zoeken vanuit Windows Verkenner levert een niet gecategoriseerde lijst items in de desbetreffende map en diens submappen op. Het is een uitstekende manier om iets op te zoeken als u min of meer weet waar dat item zich bevindt. Als u bijvoorbeeld naar een muziekbestand zoekt, maar u niet precies weet hoe de submappen van uw map Muziek zijn opgezet, hoeft u geen moeite te doen om de structuur uit te zoeken, maar typt u gewoon de naam van het bestand in het zoekvak. Ook hier reageert de zoekfunctie per letter. Tenzij uw vingers net zo razendsnel zijn als die van Rachmaninoff, worden de gezochte bestanden al lang in de zoekresultaten weergegeven (zie figuur 7-44) voordat u de laatste lettergreep van zijn naam hebt kunnen typen. (Bovendien wordt de kans op typefouten, en dus nul op het rekest, kleiner als u slechts een gedeelte hoeft te typen.)
Figuur 7-44 Als u in Windows Verkenner in een map zoekt, retourneert Windows Verkenner items uit die map en zijn submappen, zodat u niet precies hoeft te weten hoe die submappen zijn gestructureerd
Het zojuist beschreven gedrag veronderstelt standaardinstellingen op het tabblad Zoeken van het dialoogvenster Mapopties (zie figuur 7-45). (Klik in Windows Verkenner op Organiseren en kies Map- en zoekopties om het dialoogvenster Mapopties te openen.) Als er niet in submappen wordt gezocht, moet u ervoor zorgen dat het selectievakje bij Onderliggende mappen doorzoeken tijdens het typen in het zoekvak is geactiveerd. Zoekt de zoekfunctie niet per letter, activeer dan het selectievakje bij Gedeeltelijke overeenkomsten zoeken.
Hoofdstuk 7
Zoeken vanuit Windows Verkenner
278
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Bij het voorafgaande wordt eveneens verondersteld dat u in een geïndexeerde locatie zoekt, bijvoorbeeld in een van uw persoonlijke gegevensmappen (die standaard zijn geïndexeerd). Als u systeembestanden moet doorzoeken, die normaliter niet zijn geïndexeerd, kunt u overwegen om ze aan de index toe te voegen. Zie de paragraaf Mappen aan de index toevoegen, verderop in dit hoofdstuk.
Figuur 7-45 Op het tabblad Zoeken van het dialoogvenster Mapopties kunt u de zoekfunctie onder andere instellen op zoeken naar gedeeltelijke overeenkomsten
Een zoekactie in een Windows Verkennermap retourneert standaard maximaal 5000 items (zie figuur 7-46 voor een voorbeeld). Als uw zoekactie meer dan 5000 treffers oplevert, pauzeert het systeem en krijgt u een informatiebalk te zien. In zo’n geval kunt u kiezen uit twee alternatieven. U verfijnt uw zoekactie of u klikt op de informatiebalk om de overige resultaten te bekijken. Als u inderdaad al 5000 items hebt, zult u het gezochte item meestal niet gemakkelijker kunnen opsporen als u nog wat meer items te zien krijgt, maar als u per se alle resultaten wilt bekijken, zal Windows de zoekactie voortzetten. Een tweede criterium toevoegen met behulp van de EN-combinatie is een manier om de zoekactie te verfijnen. Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Twee of meer criteria gebruiken bij een zoekactie als u wilt weten hoe u dat doet. Als een zoekactie niets oplevert, ziet u een koppeling Geavanceerd zoeken (zie figuur 7-47). Via een klik op deze koppeling belandt u in de map Zoeken met het deelvenster Geavanceerd zoeken al opengevouwen. Hier kunt u zoekcriteria toevoegen en het bereik van uw zoekactie wijzigen. Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Werken met het deelvenster Geavanceerd zoeken voor een bespreking.
279
Hoofdstuk 7
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
Figuur 7-46 Windows retourneert standaard maximaal 5000 treffers en waarschuwt u indien de zoekactie meer treffers oplevert
Figuur 7-47 De koppeling Geavanceerd zoeken
280
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Zoeken vanuit een algemeen dialoogvenster Hoofdstuk 7
Net als het vak Zoeken in Windows Vista richt het zoekvak in een doorsneedialoogvenster Openen of Opslaan als een zoekactie standaard op de huidige map en de submappen van die map. In de meeste toepassingen is het dialoogvenster al gefilterd voor een bepaald bestandstype, dus is dat bestandstype het enige waarnaar zal worden gezocht. De mogelijkheid om te kunnen zoeken vanuit een dialoogvenster lijkt op het eerste gezicht misschien geen speciale meerwaarde te hebben. Per slot van rekening kunt u, als u een bestand wilt openen en u niet precies weet waar dat bestand zich bevindt, dat bestand altijd opzoeken vanuit Windows Verkenner en erop dubbelklikken zodra de zoekmachine het bestand heeft gevonden. Maar het kan toch een heel handige functie zijn als u zich al in het dialoogvenster bevindt en u met een heleboel bestanden wordt geconfronteerd. In figuur 7-48 ziet u bijvoorbeeld het dialoogvenster Openen van Paint met een geopende map met afbeeldingen. Op dat moment zijn er meer dan 80 afbeeldingen in de map opgeslagen, bestaande uit drie groepen, namelijk een verzameling die met 000 begint, een andere groep die met 100 begint en een derde groep van diverse afbeeldingen met onlogische namen. De eenvoudigste manier om de laatste afbeelding uit de verzameling 000 op te zoeken is niet om in het dialoogvenster te bladeren, maar die drie lettertekens in het vak Zoeken te typen.
Figuur 7-48 In een doorsneedialoogvenster kan het zoekvak orde scheppen in een chaotische map
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
281
De map Zoeken is de plaats om met zoeken te beginnen als u werkelijk geen idee hebt waar een gewenst item zich zou kunnen bevinden, maar ook als u een verzameling items wilt opvragen die her en der in verschillende mappen over de harde schijf zijn verspreid. U bereikt de map Zoeken door het menu Start te openen en op Zoeken te klikken. De map Zoeken, afgebeeld in figuur 7-49, doorzoekt standaard alle geïndexeerde mappen. (Uiteraard kunt u een ander zoekbereik instellen, maar als u de map bereikt door in het menu Start op Zoeken te klikken, is het bereik ingesteld op Geïndexeerde locaties.) Aan de bovenzijde van het venster, net onder de adresbalk, bevat het deelvenster Zoeken filterknoppen die het resultaat tot zes categorieën beperken: Alle, E-mail, Document, Afbeelding, Muziek en Overige. Als u op zoek bent naar een bepaald type informatie, bijvoorbeeld een e-mailbericht, kunt u de zoekmachine wat moeite (en uzelf wat tijd) besparen door die categorie te selecteren voordat u met zoeken begint. (De categorie Overige in een geïndexeerde zoekactie produceert een ratjetoe aan items zoals mappen, Microsoft OneNote notebooks, webfeeds, video’s en scripts.) Als u alles wilt hebben, kunt u met Alle beginnen en vervolgens van de categorieën gebruikmaken om specifieke soorten resultaten te bekijken nadat de zoekactie is voltooid.
Figuur 7-49 De map Zoeken is dé plaats om op zoek te gaan als u op zoek bent naar een bepaalde categorie items, of niet weet waar een gewenst item op uw systeem is opgeslagen, of een geavanceerde zoekactie wilt uitvoeren
Hoofdstuk 7
Zoeken vanuit de map Zoeken
282
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Een zoekactie opslaan Hoofdstuk 7
Nadat u een zoekactie in Windows Verkenner of in de map Zoeken hebt voltooid, kunt u de resultaten verder bewerken met behulp van een van de methoden die eerder in dit hoofdstuk werden besproken (zie de paragraaf Sorteren, filteren, stapelen en groeperen). U kunt echter ook in de opdrachtenbalk op de knop Zoekactie opslaan klikken om de zoekresultaten te bewaren om er later mee verder te werken. Een opgeslagen zoek actie wordt opgeslagen in %UserProfile%\Searches. Een van de standaardsnelkoppelingen in de lijst Favorieten (aan de bovenzijde van het deelvenster Navigatie in Windows Verkenner) biedt snelle toegang tot deze map. Wanneer u een zoekactie opslaat, slaat u de specificatie op, niet de huidige zoekresultaten. De zoekactie wordt een virtuele submap van %UserProfile%\Searches; de volgende keer dat u map opent, voert Windows de zoekactie gewoon nog een keer uit. (Als u geïnteresseerd bent in de XML-gegevens die de zoekactie definiëren, klik dan met de rechtermuisknop in de map Searches op de opgeslagen zoekactie, kies Openen met en selecteer Kladblok.)
Zoeken naar bestandsinhoud Standaard indexeert de zoekmachine de inhoud en de eigenschappen (naam, auteurs, grootte enzovoort) van bestandstypen die in de kenmerkende gevallen conventionele tekst bevatten. Daarom dient u bij dingen als tekstverwerkingsdocumenten, PDFbestanden, Excel-mappen en PowerPoint-presentaties in staat te zijn om gezochte items op te sporen op basis van hun inhoud of hun eigenschappen, aangenomen natuurlijk dat de desbetreffende items in geïndexeerde mappen zijn opgeslagen. Als u een stukje tekst in een bestand wilt opzoeken, typt u dat stukje tekst gewoon in het vak Zoeken, net zoals u elk ander criterium hanteert.
Snel naar de map Zoeken U kunt van elke willekeurige locatie in Windows naar de map Zoeken overschakelen door op de Windows-logotoets+F te drukken. Vanuit Windows Verkenner of het bureaublad kunt u de map Zoeken eveneens bereiken door op F3 te drukken. De twee sneltoetsen zijn overigens niet hetzelfde. Via de Windows-logotoets+F stelt u het zoekbereik in op de standaardinstelling ervan (Geïndexeerde locaties), terwijl F3 het bereik instelt op de map waar u zich bevond toen u op F3 drukte (of op het bureaublad als u zich daar bevond). Nadat een zoekactie in Windows Verkenner is voltooid, kunt u het deelvenster Zoeken bereiken door in de opdrachtenbalk op Hulpprogramma’s voor zoeken te klikken en Zoekvenster te kiezen. Dit is een goede manier om een grote verzameling resultaten op een bepaalde bestandscategorie te filteren.
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
283
)
De zoekmachine negeert hoofdlettergebruik.
)
De zoekmachine negeert normaliter accenten, umlauts en andere diakritische lettertekens. Wilt u bijvoorbeeld Händel van handel onderscheiden, typ dan index in het zoekvak van het menu Start. Het item Opties voor indexeren wordt dan bovenaan in de resultatenlijst weergegeven (of het dialoogvenster wordt al voor u geopend). Klik op Geavanceerd (u hebt hiervoor administratorreferenties nodig) en activeer het selectievakje bij Gelijke woorden met leestekens als andere woorden behandelen.
)
Als u een exact zinsdeel wilt opzoeken, plaatst u het zinsdeel tussen aanhalings tekens, want anders wordt naar elk afzonderlijk woord gezocht.
)
Als u de zoekactie naar bestandsinhoud wilt uitbreiden tot mappen die niet zijn geïndexeerd, activeert u het keuzerondje bij Altijd naar bestandsnamen en inhoud zoeken (dit kan erg lang duren) op het tabblad Zoeken van het dialoogvenster Mapopties (zie figuur 7-42, eerder in dit hoofdstuk). De waarschuwing van Windows Vista is niet voor niets, want het doorzoeken van de inhoud van niet-geïndexeerde bestanden kan erg lang duren. (Kies deze optie wanneer het echt nodig is en laat de optie uitgeschakeld bij normale zoekacties.)
Zoeken naar andere eigenschappen dan de eigenschap Naam U mag zoeken op grond van elke eigenschap die door het besturingssysteem wordt herkend. U kunt de hele lijst beschikbare eigenschappen zichtbaar maken door met de rechtermuisknop in Windows Verkenner op een willekeurige kolomkop te klikken en in het snelmenu de menuoptie Meer te kiezen. In het dialoogvenster lijst Details selecteren (zie figuur 7-7, eerder in dit hoofdstuk) worden alle beschikbare eigenschappen opgesomd. Als u een waarde invoert in het vak Zoeken, doorzoekt Windows gewoonlijk alle mogelijke eigenschappen om te zien of ze met de gezochte waarde overeenkomen. Dat genereert vaak meer resultaten dan u wilt. U kunt de zoekactie tot een bepaalde eigenschap beperken door de naam van de eigenschap te typen, gevolgd door een dubbelepunt. Als u bijvoorbeeld alle documenten wilt opzoeken waarvan Jean de auteur is, plus de documenten die Jean in hun bestandsnaam hebben staan, typt u auteur:jean in het zoekvak. (Als u documenten wilt uitsluiten die door Jeanne, Jeannette of Jean-Paul zijn geschreven, plaatst u jean tussen aanhalingstekens.)
De OF-relatie is standaard Als u twee of meer criteria gebruikt die op verschillende eigenschappen zijn gebaseerd, wordt een OF-relatie verondersteld, tenzij u anders specificeert. De zoekwaarde label:Ed auteur:Karel is equivalent aan de zoekwaarde label:Ed OF auteur:Karel.
Hoofdstuk 7
Let op het volgende:
284
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Wanneer u zoekt op de basis van datums, mag u de lange en de korte schrijfwijze gebruiken. Om een voorbeeld te geven: de zoekwaarden gewijzigd op:3-2-07
en gewijzigd op:03-02-2007
zijn equivalent. Als u datums voorafgaande aan of volgende op een bepaalde datum wilt zoeken, typt u het kleinerdanteken (<) of het groterdanteken (>). Bijvoorbeeld: gewijzigd op:>11-6-2006
als u wilt zoeken naar datums na 11 juni 2006. Gebruik dezelfde tekens > en < als u naar bestandsgrootten groter of kleiner dan een aangegeven waarde wilt zoeken.
Zoeken op bestandsextensie Als u naar bestanden met een bepaalde bestandsextensie wilt zoeken, kunt u de extensie simpelweg in het zoekvak typen. U krijgt echter een nauwkeuriger resultaat als u een sterretje en een punt toevoegt, zoals in: *.bmp
Als u het sterretje en de punt weglaat, krijgt u alle bestanden te zien die de extensie in hun inhoud of hun bestandsnaam bevatten, en dat is waarschijnlijk niet wat u wilt. Onthoud dat systeemmappen, zoals Program Files, Windows en System 32 standaard niet in de index zijn opgenomen. Als u wilt zoeken naar programmabestanden, zult u dat buiten de index moeten doen. Als u dat vaak doet, zult u bepaalde systeembestanden waarschijnlijk aan de index willen toevoegen.
Twee of meer criteria gebruiken in het vak Zoeken U kunt de logische operatoren EN, OF en NIET gebruiken om criteria in het vak Zoeken te combineren of te negeren. Deze operators moet u per se in hoofdletters spellen, want anders worden ze als gewone tekst behandeld. U mag van haakjes gebruikmaken om criteria te groeperen. In tabel 7-1 ziet u een paar voorbeelden van gecombineerde criteria.
Het vak Zoeken in de map Zoeken Als u de inhoud van alle geïndexeerde bestanden wilt doorzoeken, gebruikt u het vak Zoeken in de map Zoeken. Klik voordat u begint op Geavanceerd zoeken om er zeker van te zijn dat het veld Locatie is ingesteld op Geïndexeerde locaties.
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
285
Deze zoekwaarde
retourneert
Jansen EN Tilanus
Items waarvan een eigenschap gelijk is aan Jansen plus een andere eigenschap gelijk is aan Tilanus
Jansen NIET Tilanus
Items waarvan een eigenschap gelijk is aan Jansen en geen andere eigenschap gelijk is aan Tilanus
Label:Proef EN auteur:Doug
Items waarvan het label op Proef is ingesteld en waarvan Doug de auteur is
Label:Proef EN auteur:(Doug OF Craig) EN gewijzigd op:<1-1-07
Items die door Doug of Craig zijn geschreven, het laatst vóór 1 januari 2007 zijn gewijzigd, en waarvan het label op Proef is ingesteld
Werken met het deelvenster Geavanceerd zoeken U kunt het deelvenster Geavanceerd zoeken openen door in de map Zoeken op Geavanceerd zoeken te klikken. Dit deelvenster biedt een formulier dat u kunt invullen om een ingewikkelde zoekactie te specificeren of een bepaald zoekbereik (of beide) aan te geven. In figuur 7-50 ziet u het deelvenster Geavanceerd zoeken.
Figuur 7-50 Het deelvenster Geavanceerd zoeken is een formulier waarin u twee of meer criteria kunt specificeren en/of de zoeklocatie regelt
Hoofdstuk 7
Tabel 7-1 Enkele voorbeelden van ingewikkelde zoekwaarden
286
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Twee of meer criteria gebruiken bij geavanceerd zoeken Hoofdstuk 7
Het formulier Geavanceerd zoeken vergemakkelijkt het opstellen van twee of meer criteria. U vult gewoon de gewenste invoervakken in en u klikt op Zoeken. Het belangrijkste dat u moet onthouden, is dat voor meerdere criteria een OF-relatie geldt, niet een EN-relatie. Alle benodigde EN- en NIET-relaties moet u invoeren in het vak Zoeken met behulp van de hierboven besproken technieken. (Zie de paragraaf Twee of meer criteria gebruiken in het vak Zoeken.) U zult het vak Zoeken eveneens moeten gebruiken als u wilt zoeken naar een eigenschap dat niet op het formulier voorkomt.
Niet-standaardlocaties doorzoeken met Geavanceerd zoeken Het formulier Geavanceerd zoeken zoekt standaard op alle geïndexeerde locaties. U kunt elders zoeken door de lijst Locatie te openen. Op de lijst (zie figuur 7-51) ziet u alle lokale en gekoppelde harde schijven en optische schijven.
Figuur 7-51 Op de lijst Locatie worden alle lokale en gekoppelde harde schijven vermeld Als u niet kunt vinden wat u zoekt (bijvoorbeeld als u een netwerkstation moet doorzoeken dat op uw eigen systeem niet aan een stationsletter is gekoppeld), bladert u naar de onderzijde van de lijst en klikt u op Locaties voor zoeken selecteren. In het dialoogvenster Locaties voor zoeken selecteren (zie figuur 7-52) kunt u meerdere locaties specificeren, zowel lokale als externe locaties.
287
Hoofdstuk 7
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
Figuur 7-52 In het dialoogvenster Locaties voor zoeken selecteren kunt u een of meer zoeklocaties specificeren, ook op netwerkservers
Voer een ge ndexeerde zoekactie uit in een externe map Windows Vista kan servershares niet indexeren. Maar als Windows Vista op de server actief is en de map waarin u geïnteresseerd bent in de index van de externe computer is opgenomen, zal de zoekmachine van uw computer bij externe index een query indienen alvorens een bestand-per-bestandzoekactie (‘grep’) uit te voeren. Als de server niet met Windows Vista werkt, kunt u een zoekactie in externe bestanden versnellen door ze offline beschikbaar te maken. Als u met de rechtermuisknop in Windows Verkenner op de externe map klikt en Altijd offline beschikbaar maken kiest, plaatst Windows die map in een cache van uw systeem en wordt de gecachte kopie aan de index toegevoegd. Zodra het systeem klaar is met de indexering van de offline bestanden, kunt u ze net zo snel doorzoeken als uw lokale documenten. (Let wel: offline bestanden zijn niet beschikbaar in Windows Vista Home Basic of Windows Vista Home Premium.)
288
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Wanneer u op een niet-geïndexeerde locatie zoekt, waarschuwt een informatiebalk u dat de zoekactie waarschijnlijk lang zal duren. U kunt op de informatiebalk klikken om uw huidige zoekdoel aan de index toe te voegen. (Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Mappen aan de index toevoegen.) Wees u ervan bewust dat het louter toevoegen van de map aan de index de zoekactie niet sneller maakt. Dat zal pas het geval zijn nadat het systeem de tijd heeft gehad om de index bij te werken. Zoeken naar inhoud op niet-ge ndexeerde locaties Nadat de zoekmachine zijn zoekactie op een niet-geïndexeerde locatie heeft voltooid, wordt er aan de onderzijde van de zoekresultaten een koppeling getoond met de vraag of u uw zoektocht in de inhoud van de bestanden op deze locatie wilt voortzetten.
Figuur 7-53 Hebt u gevonden wat u zocht? Als u over voldoende tijd beschikt om te wachten, klikt u op In bestandsinhoud zoeken. Zoeken naar verborgen bestanden en systeembestanden De zoekmachine negeert normaliter de systeemmappen, zelfs wanneer u niet-geïndexeerde locaties doorzoekt. Als u op jacht bent naar een belangrijk systeembestand, zult u met die standaardinstelling niet blij zijn. Activeer het selectievakje bij Inclusief niet-geïndexeerde, verborgen en systeembestanden (langzamer) om die instelling te onderdrukken. U kunt de standaard wijzigen door in Windows Verkenner op Organiseren te klikken en Zoek- en mapopties te kiezen. Activeer het selectievakje bij Inclusief sys teemmappen op het tabblad Zoeken van het dialoogvenster Mapopties (zie figuur 7-45, eerder in dit hoofdstuk).
Zoeken in gewone woorden Als u niet geporteerd bent van logische waarden zoals EN en OF, kunt u proberen om met gewone woorden te zoeken. Als natuurlijke taal is ingeschakeld, belooft de zoekmachine query’s in gewoon Nederlands te accepteren (zie figuur 7-54). Het systeem zoekt dan naar sleutelwoorden (bijvoorbeeld ‘brieven’), filtert voorzetsels (zoals ‘van’) uit, verwerkt logische waarden zonder dat u hoofdletters hoeft te gebruiken en neemt aan dat de rest van wat u typt uit eigenschapswaarden bestaat die zo mogelijk moeten worden opgezocht. U schakelt de natuurlijke taal in door op Organiseren te klikken, Map- en zoekopties te selecteren. Plaats het tabblad Zoeken in het dialoogvenster Mapopties op de voorgrond en activeer het selectievakje bij Zoeken met natuurlijk taalgebruik.
289
Hoofdstuk 7
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
Figuur 7-54 Bij het zoeken in gewone woorden kunt u logische waarden vergeten en uzelf in gewoon Nederlands uitdrukken
De zoekmachine en de index beheren Op het tabblad Zoeken van het dialoogvenster Mapopties (afgebeeld in figuur 7-45) kunt u het gedrag van de zoekmachine configureren. Sommige van deze opties worden elders in dit hoofdstuk besproken. (Zie de paragrafen Zoeken naar bestandsinhoud, Zoeken naar verborgen bestanden en systeembestanden en Zoeken in gewone woorden.) Het selectievakje bij De index niet gebruiken tijdens het zoeken in het bestandssysteem (dit kan erg lang duren) spreekt voor zich. De optie Inclusief gecomprimeerde mappen (.ZIP, .CAB) stelt de zoekmachine in staat om bestanden (maar niet de inhoud ervan) te vinden die in gecomprimeerde archieven zijn opgeslagen. De opties om de index te configureren vindt u in het dialoogvenster Opties voor indexeren. U kunt voor dit dialoogvenster in Configuratiescherm terecht, maar gewoonlijk opent u het sneller door index te typen in het zoekvak van het menu Start en aan de bovenzijde van de resultatenlijst op Opties voor indexeren te klikken. Veel van de opties die in dat dialoogvenster worden geboden kunt u slechts kiezen als u over administratorprivileges beschikt.
De status van de index controleren Zoals u in figuur 7-55 kunt zien, is het dialoogvenster Opties voor indexeren de plaats waar u heen moet gaan om te controleren of uw index is bijgewerkt. Als de index niet is bijgewerkt, zult u waarschijnlijk de mededeling krijgen dat de indexsnelheid wordt vertraagd als gevolg van gebruikersactiviteit. Helaas geeft het systeem u geen enkele informatie of het systeem met de indexering zojuist is begonnen of er bijna mee klaar is. Als
290
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
u onlangs geen nieuwe mappen aan de index hebt toegevoegd, maar alleen een paar bestanden tijdens uw normale bezigheden hebt gewijzigd, zal de index vrijwel compleet zijn (aangenomen dat u ooit een complete index hebt gehad). Als u net een stapeltje nieuwe mappen hebt toegevoegd, zult u waarschijnlijk wat langer moeten wachten voordat u een bijgewerkte index hebt.
Figuur 7-55 In het dialoogvenster Opties voor indexeren kunt u zien hoeveel items er zijn ge ndexeerd en nagaan of de index is bijgewerkt
Het dialoogvenster Opties voor indexeren is ook uw toegangspoort tot afzonderlijke dialoogvensters waarin u een beschadigde index opnieuw kunt samenstellen, de locatie kunt wijzigen waar de index zijn gegevens opslaat, mappen aan de index kunt toevoegen, wijzigen hoe de index met bepaalde bestandstypen moet omgaan enzovoort.
Versleutelde bestanden indexeren De index slaat gewoonlijk de indexering van versleutelde bestanden over. Als u deze bestanden wilt indexeren, klikt u in het dialoogvenster Opties voor indexeren (zie figuur 7-51) op Geavanceerd. Op het tabblad Instellingen voor indexeren (zie figuur 7-56) activeert u het selectievakje bij Versleutelde bestanden indexeren.
Een index opnieuw samenstellen Het zou niet mogen gebeuren, maar als uw index om de een of andere reden ophoudt te werken en u merkt dat gewoonlijk zoekacties weer herinneringen aan de zoekfunctie in Windows XP oproepen, kunt u op het tabblad Instellingen voor indexeren op de knop Opnieuw samenstellen klikken om het systeem de gelegenheid te geven de index opnieuw te maken.
291
Hoofdstuk 7
Zoeken en indexeren gebruiken en configureren
Figuur 7-56 In dit dialoogvenster kunt u een niet langer werkende index opnieuw samenstellen
De index verplaatsen naar een sneller station Standaard verblijft de index in submappen van %ProgramData%\Microsoft\Search. Als u een snellere harde schijf op de computer installeert, kunt u de zoekprestaties verbeteren door de indexbestanden naar de nieuwe schijf te verplaatsen. Typ gewoon een nieuwe locatie in het invoervak Nieuwe locatie van het tabblad Instellingen voor indexeren (zie figuur 7-56) van het dialoogvenster Opties voor indexeren.
De manier wijzigen waarop de index met bepaalde bestandstypen omgaat Op het tabblad Bestandstypen van het dialoogvenster Geavanceerde opties (zie figuur 7-57) ziet u een lange lijst bestandstypen. De bestandstypen met vinkjes zijn momenteel geïndexeerd, de andere bestandstypen niet. Activeer het bijbehorende selectievakje als u een bestandstype aan de index wilt toevoegen. Elk van de geselecteerde bestandstypen kan op een van twee manieren worden geïndexeerd: alleen eigenschappen of eigenschappen plus inhoud. De keuzerondjes onder de lijst geven aan welke behandeling elk momenteel geselecteerd bestandstype krijgt. Windows Vista kijkt gewoonlijk alleen naar de inhoud van bestanden met bestandstypen die voor mensen leesbare tekst bevatten en waarvoor een filter beschikbaar is.
292
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
Figuur 7-57 De lijst bestandstypen geeft aan of en hoe elk bestandstype in de index is opgenomen
(De filters stellen de indexer in staat om het bestand te parsen; HTML-, e-mail- en PDFbestanden hebben bijvoorbeeld alledrie filters nodig die van een doorsnee tekstfilter verschillen.) Als u geen inhoud hoeft te doorzoeken in een bestandstype waarvan de inhoud momenteel wordt geïndexeerd, kunt u wat zoektijd besparen door het bestandstype te selecteren en het keuzerondje bij Alleen eigenschappen indexeren te activeren. Als u inhoud wilt indexeren waar dat momenteel niet het geval is, kunt u het keuzerondje bij Eigenschappen en inhoud van het bestand indexeren proberen te activeren. De zoekmachine zal dan een Plain Text filter toepassen, wat bevredigende of onbevredigende resultaten kan opleveren.
Mappen aan de index toevoegen Als u wilt zien welke mappen momenteel zijn geïndexeerd, nieuwe mappen wilt toevoegen of momenteel geïndexeerde mappen wilt verwijderen, klikt u in het dialoogvenster Opties voor indexeren op Wijzigen. Het dialoogvenster Geïndexeerde locaties (zie figuur 7-58) zegt u in het begin niet bijster veel, behalve dan dat het toont welke andere items dan gewone bestandsmappen in de index zijn opgenomen (bijvoorbeeld Microsoft OneNote notebooks en offline bestanden). Als u wilt zien welk mappen zijn geïndexeerd, klikt u op Alle locaties weergeven. Aan de onderzijde van het daaropvolgende dialoogvenster (zie figuur 7-59) vindt u een samenvatting van de geselecteerde locaties; het is dezelfde samenvatting die in het dia-
loogvenster Opties voor indexeren (zie figuur 7-55) wordt getoond. Voor de actie moet u in het bovenste gedeelte van het dialoogvenster zijn. Geactiveerde selectievakjes duiden items aan die volledig zijn geïndexeerd. In figuur 7-59 is de map Gebruikers op station D daadwerkelijk geïndexeerd; u zult echter op het pijltje naast station D moeten klikken om na te gaan welke submappen in de index zijn opgenomen en welke niet. Pas nadat u tot het juiste detailniveau bent afgedaald, kunt u selectievakjes activeren voor de mappen die u wilt toevoegen, of wissen voor mappen die u niet langer wilt indexeren.
Figuur 7-58 Een paar andere items dan gewone bestandsmappen zijn wellicht in uw index opgenomen, bijvoorbeeld gegevensbestanden van Microsoft Outlook of offline bestanden
Vorige versies van mappen en bestanden herstellen De functie Vorige versies in Windows Vista is een gunstig neveneffect van de manier waarop het besturingssysteem nu back-ups maakt en herstelpunten instelt. Als Sys teembeveiliging is ingeschakeld (de standaardinstelling), maakt Windows dagelijks een herstelpunt waarmee u het systeem kunt terugdraaien naar een vroegere toestand als een nieuwe installatie of een andere gebeurtenis het systeem instabiel heeft gemaakt. Herstelpunten zijn opgebouwd uit schaduwkopieën, die in wezen wijzigingslogboeken voor bestanden en mappen zijn. Ook het Windows back-upprogramma maakt
293
Hoofdstuk 7
Vorige versies van mappen en bestanden herstellen
294
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
schaduwkopieën (zie hoofdstuk 20). Als u regelmatig back-ups maakt, beschikt u zowel over de schaduwkopieën van Backup als over de schaduwkopieën die door Systeem beveiliging zijn gemaakt. Met schaduwkopieën kunt u een document of map openen, kopiëren of in een vroegere toestand herstellen. Als u bijvoorbeeld per ongeluk bestanden uit een map hebt gewist en u een schaduwkopie hebt van een moment voordat u de bestanden wiste, kunt u de gewiste bestanden herstellen door een vroegere versie van de map te herstellen. (Als alternatief voor het herstellen van de vroegere versie kunt u een kopie van de map maken, waarbij de kopie de vroegere toestand weerspiegelt.)
Figuur 7-59 Klik op de pijltjes en activeer of deactiveer selectievakjes in de bovenste helft van dit dialoogvenster om mappen toe te voegen of te verwijderen
Bedenk het volgende bij schaduwkopieën: )
Schaduwkopieën hebben een beperkte levensduur. Standaard reserveert het besturingssysteem maximaal 15 procent van de capaciteit van een harde schijf voor schaduwkopieën. Als de gereserveerde ruimte vol is, worden eerdere kopieën vervangen door latere.
)
Schaduwkopieën registreren alleen wijzigingen. Als u een bestand niet hebt gewijzigd, hebt u geen schaduwkopie (en hebt u er ook geen nodig).
)
Schaduwkopieën in Windows Vista worden geheel gewist als u de computer naar een ander besturingssysteem opstart.
Het is belangrijk om dit laatste punt nog eens te herhalen: als u uw systeem hebt ingesteld op dual-boot, bijvoorbeeld Windows Vista en Windows XP, en u naar Windows XP opstart, worden uw schaduwkopieën in Windows Vista gewist. Dat omvat zowel uw herstelpunten als uw vroegere versies. Als u wilt nagaan welke vroegere versies er voor een bestand of map beschikbaar zijn, klikt u met de rechtermuisknop in Windows Verkenner op het item en kiest u Vroegere versies. Op het tabblad Vroegere versies van het eigenschappenvenster van het object (zie figuur 7-60) worden de beschikbare schaduwkopieën opgesomd. Selecteer de gewenste versie en klikt op Openen (als u de map of het bestand wilt bekijken), Kopiëren (als u een kopie van het item wilt maken zonder het origineel te wijzigen) of Herstellen (om het object in zijn huidige toestand door de geselecteerde kopie te vervangen).
Figuur 7-60 Dankzij schaduwkopieën kunt u een vroegere toestand van een bestand of map herstellen
Nota bene Vorige versies zijn niet beschikbaar voor systeembestanden of voor bestanden in een offline cache.
295
Hoofdstuk 7
Vorige versies van mappen en bestanden herstellen
296
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Bestanden en mappen uit de prullenbak herstellen Hoofdstuk 7
Prullenbak biedt bescherming tegen per ongeluk wissen van bestanden. In de meeste gevallen gaan de bestanden of mappen die u wist, naar Prullenbak en niet onmiddellijk naar de filistijnen. Mocht u naderhand van gedachten veranderen, dan kunt u naar de prullenbak gaan en de weggegooide items herstellen. Als Prullenbak uiteindelijk vol raakt, begint Windows hem te legen, waarbij de oudste bestanden het eerst worden gewist. De volgende verwijderde items gaan niet naar Prullenbak: )
bestanden die op verwisselbare schijven zijn opgeslagen;
)
bestanden die op netwerkstations zijn opgeslagen;
)
bestanden die uit gecomprimeerde mappen zijn gewist.
U kunt zelf ook Prullenbak overslaan en een item definitief verwijderen door de Shifttoets ingedrukt te houden terwijl u op de Del-toets drukt. U wilt dat misschien doen als u een paar hele grote bestanden kwijt wilt en u zeker weet dat u die bestanden nooit meer zult gebruiken. Door Prullenbak overslaan te gebruiken wint u in dat geval wat hardeschijfruimte. U kunt de diensten van Prullenbak ook blijvend uitschakelen. (Zie de paragraaf Prullenbak uitschakelen, verderop in dit hoofdstuk, voor informatie.)
De hoeveelheid aan de prullenbak toegewezen ruimte wijzigen Als u de hoeveelheid ruimte die momenteel door Prullenbak in beslag wordt genomen, wilt bekijken of wijzigen, klikt u met de rechtermuisknop op het prullenbakpictogram op het bureaublad en kiest u in het snelmenu de menuoptie Eigenschappen. In het dialoogvenster Eigenschappen van Prullenbak, afgebeeld in figuur 7-61, kunt u een station selecteren en een andere waarde in het invoervak Aangepaste grootte invoeren.
De prullenbak van een specifiek station Na een dubbelklik op het prullenbakpictogram op het bureaublad worden de gewiste items van alle stations weergegeven. Als u zich op een bepaald station wilt concentreren, kunt u de kolom Oorspronkelijke locatie sorteren. In plaats daarvan kunt u ook de prullenbak van een specifiek station openen door dat station in Windows Verkenner te openen. Ga naar het tabblad Weergave van het dialoogvenster Map- en zoekopties, wis het selectievakje bij Beveiligde systeembestanden verbergen (aanbevolen) en klik in het bevestigingsvenster op Ja. U dient nu een map met de naam $Recycle.Bin te zien. Open die map en open vervolgens zijn submap. U kunt de gewiste items in deze stationsspecifieke prullenbak op dezelfde manier manipuleren als de items in de algemene prullenbak.
Windows wijst gewoonlijk ongeveer 7,5 procent van de hardeschijfruimte aan de prullenbak toe. (Als de prullenbak vol is, maken de oudste bewoners plaats voor de jongste.) Als u denkt dat de hoeveelheid toegewezen ruimte te ruim is, typt u een lagere waarde.
Figuur 7-61 In het dialoogvenster Eigenschappen van Prullenbak kunt u de hoeveelheid ruimte wijzigen die aan Prullenbak is toegewezen of de functie voor geselecteerde stations uitschakelen
Nota bene Als op het bureaublad geen prullenbakpictogram zichtbaar is, kunt u Prullenbak zichtbaar maken door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken. Kies Aan persoonlijke voorkeur aanpassen en klik vervolgens op Bureaubladpictogrammen wijzigen. Activeer ten slotte in het dialoogvenster Instellingen voor bureaubladpictogrammen het selectievakje bij Prullenbak.
Prullenbak uitschakelen Als u de prullenbak op een bepaald station wel kunt missen, selecteert u dat station. Activeer vervolgens het keuzerondje bij Bestanden niet naar de Prullenbak verplaatsen, maar direct verwijderen. Dit bewerkstelligt hetzelfde als wanneer u de maximumcapaciteit instelt op 0.
Bevestigingsprompts uitschakelen Ongeacht of Prullenbak is ingeschakeld of uitgeschakeld, toont Windows normaliter een bevestigingsvenster wanneer u iets verwijdert. Als die prompt u hindert, wist u het selectievakje bij Vragen om bevestiging bij verwijderen.
297
Hoofdstuk 7
Bestanden en mappen uit de prullenbak herstellen
298
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Bestanden en mappen herstellen Hoofdstuk 7
Wanneer u Prullenbak opent, toont Windows de namen van onlangs gewiste items in een doorsnee Windows Verkennervenster. (zie figuur 7-62). In de detailweergave kunt u zien wanneer elk item werd gewist en uit welke map. Door op een kolomkop te klikken kunt u de map sorteren, bijvoorbeeld om de items die het langst in de prullenbak verblijven bovenaan te plaatsen en de nieuwkomers aan de onderzijde.
Figuur 7-62 Door de items in Prullenbak in de detailweergave te bekijken krijgt u nuttige informatie over gewiste items
De gewiste mappen worden uitsluitend als mappen weergegeven; u ziet niet de namen van items die zich in die mappen bevinden. Als u echter een gewiste map herstelt, maakt Windows de map en zijn inhoud opnieuw. Via een klik op Dit item terugzetten (in de opdrachtenbalk) plaatst u het item terug in de map waaruit het werd gewist. Als die map niet meer bestaat, vraagt Windows uw toestemming om de map opnieuw te maken. Desgewenst kunt u een map of bestand op een andere locatie herstellen. Selecteer het item, kies in het menu Bewerken de menuoptie Naar map verplaatsen en specificeer de nieuwe locatie. (Als het menu momenteel niet zichtbaar is, kunt u met de rechtermuisknop op het item klikken, Knippen kiezen en het item vervolgens op de nieuwe locatie plakken.) Nog eenvoudiger kunt u het item uit Prullenbak slepen en op de gewenste plaats neerzetten.
De opslagruimte maximaliseren met NTFS-compressie en gecomprimeerde (gezipte) mappen
299
Een gewist in bestand in Prullenbak neemt net zoveel ruimte in als voordat het werd gewist. Als u bestanden wist met het doel om ruimte voor nieuwe programma’s en documenten vrij te maken, helpt het niet als u ze naar Prullenbak overbrengt. U zult ze definitief moeten verwijderen. U doet dat op de veiligste manier door ze naar een ander opslagmedium te verplaatsen, bijvoorbeeld een andere harde schijf of een verwisselbaar medium. Als u zeker weet dat u een bepaald bestand nooit meer nodig zult hebben, kunt u het op de normale manier verwijderen en vervolgens de prullenbak legen. Open Prullenbak, selecteer het item en druk op de Del-toets. U kunt de gehele prullenbak legen door met de rechtermuisknop op het prullenbakpictogram op het bureaublad te klikken en in het snelmenu de menuoptie Prullenbak leegmaken te kiezen. U kunt ook Prullenbak openen en in de opdrachtenbalk op Prullenbak leegmaken klikken.
De opslagruimte maximaliseren met NTFScompressie en gecomprimeerde (gezipte) mappen Zelfs een harde schijf met een enorme capaciteit raakt uiteindelijk vol. Om te voorkomen dat u ruimte te kort komt, ondersteunt Windows Vista twee vormen van bestandscompressie: NTFS bestandscompressie en gecomprimeerde (gezipte) mappen. De volgende aspecten zijn het vermelden waard over deze twee compressiemethoden: )
NTFS-compressie is alleen beschikbaar op schijven die met NTFS zijn geformatteerd. De mate van compressie is bescheiden, maar extreem gemakkelijk in het gebruik. Nadat u een verzameling bestanden en mappen hebt gecomprimeerd, zien ze er hetzelfde uit als ervoor en gedragen ze zich op dezelfde manier. Het enig uitwendig zichtbare verschil is dat de namen van uw bestanden in een blauwe kleur worden weergegeven. Als u echter naar het eigenschappenvenster van een gecomprimeerd bestand kijkt, ziet u op het tabblad Algemeen dat de waarde bij Grootte op schijf (gewoonlijk) aanzienlijk kleiner is dan de waarde bij Grootte. Bij ongecomprimeerde bestanden is Grootte op schijf hetzelfde als Grootte of zelfs iets groter, vanwege de manier waarop hardeschijfruimte wordt toegewezen.
)
Windows Verkenner en uw toepassingen decomprimeren de bestanden die met NTFS zijn gecomprimeerd wanneer u ze opent, en ze comprimeren die bestanden opnieuw wanneer u ze sluit. Deze dynamische compressie en decompressie verlopen zo snel dat u geen verschil in prestatie zult merken.
)
Bestanden die met NTFS zijn gecomprimeerd, blijven slechts gecomprimeerd zolang ze op NTFS-schijven verblijven. Als u een gecomprimeerd bestand naar een FAT32apparaat verplaatst of het bestand per e-mail verzendt, wordt het bestand eerst gede-
Hoofdstuk 7
Prullenbak legen
300
Hoofdstuk 7 Bestanden en informatie opzoeken en ordenen
Hoofdstuk 7
comprimeerd om het met andere machines en software van andere viewers compatibel te maken. )
NTFS-compressie is incompatibel met NTFS-versleuteling. U kunt een bestand óf comprimeren óf versleutelen, maar niet beide.
)
Bij gezipte mappen is de compressie veel sterker dan bij NTFS-compressie. Bovendien blijft een gezipte map gecomprimeerd, ongeacht waar deze zich bevindt. Gezipte mappen zijn dus een ideale manier om grote bestanden te comprimeren om ze per e-mail te verzenden of naar internetsites te uploaden.
)
Aangezien gezipte mappen een compressiestandaard volgen, zullen veel van uw toepassingen met gezipte mappen kunnen werken, zelfs toepassingen die niet onder Windows draaien.
)
Windows Verkenner comprimeert en decomprimeert bestanden in gezipte mappen dynamisch. Daarom kunt u een gezipte map in zijn oudertoepassing openen door er in Windows Verkenner op te dubbelklikken, maar niet via de menuoptie Openen van een toepassing.
NTFS-compressie implementeren NTFS-compressie wordt geïmplementeerd door middel van een bestandskenmerk, net zoals alleen-lezen een bestandskenmerk is. Ga als volgt te werk om een bestand of map met behulp van NTFS-compressie te comprimeren: 1 Klik in Windows Verkenner met de rechtermuisknop op het bestand of de map of de selectie bestanden en mappen en kies in het snelmenu de optie Eigenschappen. 2 Plaats het tabblad Algemeen in het eigenschappenvenster op de voorgrond en klik op Geavanceerd. 3 Activeer het selectievakje bij Inhoud comprimeren om schijfruimte vrij te maken en klik in beide dialoogvensters op OK.
Gecomprimeerde mappen gebruiken Ga als volgt te werk om een nieuw archief met behulp van gezipte mappen te maken: 1 Toon de map waarin u het nieuwe archief wilt plaatsen in Windows Verkenner. 2 Klik met de rechtermuisknop op een lege plek in de map. 3 Kies in het snelmenu de menuoptie Nieuw en in het vervolgmenu de menuoptie Gecomprimeerde map. 4 Geef de map een naam. Als u bestanden en mappen aan uw archief wilt toevoegen, kopieert of verplaatst u ze eenvoudigweg naar de gezipte map.
U kunt ook een archief maken en er in één keer een of meer bestanden of mappen heen kopiëren via de opdracht Kopiëren naar. Als u een enkel bestand of een enkele map wilt comprimeren, neemt u de volgende stappen: 1 Klik met de rechtermuisknop op het bestand of de map. 2 Kies in het snelmenu de menuoptie Kopiëren naar en in het vervolgmenu de menu optie Gecomprimeerde map. Windows maakt een archief met dezelfde naam als het geselecteerde object. Ga als volgt te werk om een groep bestanden of mappen te comprimeren: 1 Selecteer alles wat u wilt comprimeren. 2 Klik met de rechtermuisknop op een van de objecten. 3 Kies in het snelmenu de menuoptie Kopiëren naar en in het vervolgmenu de menu optie Gecomprimeerde map. Het nieuwe archief heeft dezelfde naam als het object waarop u met de rechtermuisknop hebt geklikt. Vervolgens kunt u de opdracht Naam wijzigen geven of op F2 drukken als dat niet de naam is die u wilt gebruiken.
301
Hoofdstuk 7
De opslagruimte maximaliseren met NTFS-compressie en gecomprimeerde (gezipte) mappen
8 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
◐ ● ● ● ●
E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit Werken met Windows Mail 304 Contactpersonen beheren 313 Windows Agenda 319 Werken met Windows Meeting Space 326
De kans is groot dat u Windows Vista als besturingssysteem hebt gekozen om andere redenen dan de verblindende hulprogramma’s. Niettemin is er alle reden om deze programma’s eens te bekijken, vooral als u geen suite van professionele Office-programma’s gebruikt. En zelfs als u over een Office-pakket beschikt, is het denkbaar dat u sommige Windows-accessoires gemakkelijker in het gebruik vindt en voor bepaalde taken geknipt acht. Windows Mail bijvoorbeeld is niet louter een e-mailclient, maar ook een uitstekende nieuwsgroepenlezer. Windows Agenda is eenvoudiger te gebruiken dan zijn grote collega in Microsoft Office en zijn ondersteuning van het iCalendar-formaat maakt het tot een prima gereedschap om persoonlijke afspraken en taken met familieleden te delen. Windows Meeting Space, ten slotte, is een handig programma om programmaweergaven en bureaubladen in een peer-to-peersituatie te delen. In dit hoofdstuk zullen we deze drie programma’s bezien, in combinatie met een belangrijk stukje communicatie-infrastructuur, te weten de map Contactpersonen.
304
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Edities Bezitters van de Windows Vista Home Basic Edition kunnen geen ontmoeting in Windows Meeting Space initiëren, maar ze kunnen wel aan een vergadering deelnemen of op een uitnodiging voor een vergadering reageren. De andere in dit hoofdstuk beschreven functies zijn in alle edities van Windows Vista beschikbaar.
Hoofdstuk 8
Werken met Windows Mail Windows Mail is de opvolger van Outlook Express, de e-mailclient en nieuwsgroepenlezer die deel uitmaakte van Windows XP en vroegere versies van Windows. Als u Outlook Express hebt gebruikt, zult u in Windows Mail veel vertrouwde onderdelen aantreffen. De belangrijkste verschillen tussen Windows Mail en Outlook Express 6 (de versie in Windows XP) zijn de volgende: )
Windows Mail slaat berichten afzonderlijk op in voor mensen leesbare .eml-bestanden. Outlook Express daarentegen hanteerde een systeem van binaire .dbx-bestanden, waarbij alle berichten van een bepaalde map in één .dbx-bestand werden opgeslagen. Deze wijziging is bedoeld om de berichtenopslag van Windows Mail minder vatbaar te maken voor beschadiging. Het maakt het tevens voor u mogelijk om een bepaald bericht uit een back-upmap op te halen, buiten Windows Mail in een editor te lezen enzovoort.
)
Windows Mail bevat een zoekvak dat op dezelfde manier functioneert als zijn collega in Windows Verkenner en het mogelijk maakt om geïndexeerde inhoud in een map op te zoeken. (De uitgebreidere menoptie Zoeken in het menu bewerken van Outlook Express om alle mappen te doorzoeken, is in Windows Mail gehandhaafd.)
)
In tegenstelling tot Outlook (dat gebruikmaakte van de toepassing Windows Adresboek) slaan Windows Mail en Windows Vista informatie over contactpersonen op in de map Contactpersonen van Windows Verkenner. Net als e-mailberichten worden contactpersonen in afzonderlijke bestanden (.contact) opgeslagen en zijn ze derhalve minder vatbaar voor beschadiging.
)
In tegenstelling tot Outlook Express ondersteunt Windows Mail Hotmail-accounts niet.
)
De functie Identiteiten van Outlook Express is in Windows Mail niet meer aanwezig.
Door de naam van het e-mailprogramma van Outlook Express in Windows Mail te wijzigen, geeft Microsoft aan dat dit product iets heel anders is dan Outlook, het Microsoft Office-programma voor het beheren van privé-informatie. Sommige gebruikers van vroegere versies van Windows werden door de gelijkenis van de programmanamen misleid; ze dachten dat Outlook Express simpelweg een uitgeklede ‘lite’-versie van
Werken met Windows Mail
305
Helaas heeft Microsoft met het opheffen van deze verwarring weer een geheel nieuwe bron van verwarring geschapen. Hotmail, de gratis HTTP e-mailservice van Microsoft, heeft een andere naam gekregen en heet nu Windows Live Mail, terwijl Microsoft een nieuwe e-mailclient voor Windows Live Mail heeft gecreëerd die Windows Live Mail Desktop Client heet (en gratis kan worden gedownload). Dus als u Windows Mail voor uw POP3 e-mailaccounts, IMAP-accounts of nieuwsgroepen kiest en bovendien een of meer Windows Live Mail-accounts (oftewel Hotmail-accounts) hebt, beschikt u over twee e-mailprogramma’s die ongeveer hetzelfde heten en die u goed uit elkaar moet houden. Om met Windows Mail aan de slag te gaan zijn er slechts enkele betrekkelijk kleine stappen nodig: uw accounts instellen, de visuele indeling van het programma naar wens aanpassen en een paar beslissingen nemen in het dialoogvenster Opties.
Accounts instellen Het dialoogvenster Internetaccounts (bereikbaar door in het menu Extra de menuoptie Accounts te kiezen) is de plaats waar u accounts instelt, bekijkt, bewerkt en verwijdert. Accounts zijn geordend in drie categorieën: E-mail, Nieuws en Adreslijstservice).
Figuur 8-1 Windows Mail kent drie soorten accounts: E-mail, Nieuws en Adreslijstservice
Hoofdstuk 8
Outlook was. Het programma was inderdaad kleiner dan Outlook, maar bood ook functies die in Outlook ontbraken, waaronder de mogelijkheid om nieuwsgroepen te lezen.
306
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
De e-mail- en nieuwsaccounts spreken waarschijnlijk voor zich: ze stellen u in staat om e-mail en berichten van nieuwsgroepen te verzenden en te ontvangen. Adreslijstserviceaccounts zijn iets anders en hadden beter verbindingen genoemd kunnen worden. Een adreslijstservice is een vergaarbak van informatie over personen en bedrijven. Als u het e-mailadres van iemand niet weet, kunt u dat proberen op te zoeken door verbinding te maken met een adreslijstservice en een zoekactie uit te voeren. Zie verderop in dit hoofdstuk de paragraaf Een adreslijstserviceaccount maken voor meer informatie. Hoofdstuk 8
Een e-mailaccount maken Als u Windows Mail start zonder dat u al een e-mailaccount hebt gemaakt, begeleidt de wizard Internetverbinding u bij de stappen die nodig zijn om een eerste account te maken. Als u een extra account wilt maken of als u dat bij de eerste gelegenheid niet hebt gedaan en u nu klaar bent om een account te maken, kiest u in het menu Extra de menuoptie Accounts. Klik in het dialoogvenster Internetaccounts op Toevoegen. Klik in het volgende venster op E-mailaccount en daarna op Volgende. In het volgende venster wordt u gevraagd een naam op te geven. Deze naam wordt aan ontvangers van uw e-mailberichten getoond. Als u bijvoorbeeld Ram Thurinavukkarasu heet, maar u er de voorkeur aan geeft dat de geadresseerden zien dat de door u verzonden berichten afkomstig zijn van Ram (waarbij u de achternaam weglaat), kunt u hier de benodigde wijzigingen aanbrengen. Typ uw naam zoals u wilt dat anderen die als afzender zien en klik op Volgende. De tweede pagina van de wizard heeft betrekking op het internet e-mailadres. Hier geeft u aan welk adres aan het adresboek of de map Contactpersonen van de geadresseerden zal worden toegevoegd als ze in hun e-mailprogramma de optie Afzender toevoegen aan adresboek kiezen. Standaard is dit ook het adres dat de geadresseerden gebruiken als ze op Beantwoorden klikken om op uw e-mail te reageren. Als u wilt dat antwoorden naar een ander adres gaan, zult u de eigenschappen van uw account moeten wijzigen nadat u de account hebt ingesteld. (Zie verderop in dit hoofdstuk de megatip Stop met het instellen van nieuwe accounts.)
Sla uw accountinformatie op Als u verlost wilt worden van de last om ooit een e-mailaccount opnieuw te maken, kies dan in het menu Extra de menuoptie Account, selecteer de accountnaam en klik op Exporteren, Windows Mail slaat uw accountinstellingen (inclusief wachtwoord) in een versleuteld formaat op in een .iaf-bestand. Mocht u de account ooit weer opnieuw willen maken, op deze computer of op een andere computer, dan kunt u die .iaf-account in Windows Mail importeren. Zorg ervoor dat u het .iafbestand op een veilige locatie opbergt.
Werken met Windows Mail
307
Op de pagina Aanmelding bij internet e-mail verstrekt u de aanmeldingsinformatie: de e-mailgebruikersnaam die u van de ISP of andere serviceprovider hebt gekregen en uw wachtwoord. Standaard is het selectievakje bij Wachtwoord onthouden op dit scherm geactiveerd. Als u bezorgd bent dat iemand anders via uw computer uw e-mailaccount zal proberen te bereiken, wist u dit selectievakje. U zult dan in elke Windows Mailsessie om een wachtwoord worden gevraagd wanneer u voor de eerste keer post ontvangt of verzendt. Nadat u de aanmeldingsinformatie hebt ingevoerd, klikt u op Volgende en ten slotte op Voltooien. U kunt de nieuwe account nu gebruiken.
Een nieuwsaccount maken Een nieuwsgroepaccount maken lijkt op een e-mailaccount maken, behalve dat u ditmaal het adres van een NNTP-server in plaats van e-mailserver verstrekt. Kies in het menu Extra de menuoptie Accounts, klik op Toevoegen en daarna op Nieuwsgroep account en volg de aanwijzingen van de wizard op. Op de eerste twee pagina’s verstrekt u de weergegeven naam (de naam die de bezoekers van de nieuwsgroep zien wanneer u een bericht post of op een bericht reageert) en uw retour e-mailadres. Op de derde pagina verstrekt u de serverdetails. Als de nieuwsserver niet van u verlangt dat u zich aanmeldt (vele verlangen dat niet), kunt u het selectievakje bij Aanmelden bij mijn nieuwsserver is vereist leeg laten. De meeste ISP’s hebben een nieuwsserver die hun abonnees mogen gebruiken. Als u de toegang tot een particuliere nieuwsserver instelt of op een commerciële nieuwsserver wilt intekenen (dat wil zeggen, een nieuwsserver die aanmelding verlangt), activeert u dit selectievakje en verstrekt u de aanmeldingsdetails op de volgende pagina.
Een Adreslijstserviceaccount maken Standaard biedt Windows Mail toegang tot uw Active Directory (als u in een Active Directory-omgeving met diverse openbare LDAP-servers werkt). Zodra deze adreslijstverbindingen tot stand zijn gebracht, kunt u zoeken naar personen of bedrijven op internet (of in uw Active Directory) door in het menu Bewerken de menuoptie Zoeken en in het vervolgmenu de menuoptie Personen te kiezen. Zoals figuur 8-2 laat zien, bevat het dialoogvenster Personen zoeken een vervolgkeuzelijst met beschikbare adreslijstservices (plus uw eigen map Windows Contactpersonen). Als u over de server- en aanmeldingsinformatie beschikt, kunt u nog meer LDAP-servers maken door Extra, Accounts, Toevoegen, Adreslijstservice te kiezen.
Hoofdstuk 8
Op de pagina E-mailservers instellen moet u de serveradressen voor inkomende en uitgaande e-mail verstrekken. Weet u niet wat u in deze velden moet invoeren, neem dan contact op met uw internetserviceprovider (ISP) of netwerkbeheerder. Windows Mail ondersteunt twee serverprotocollen voor inkomende e-mail, namelijk POP3 en IMAP.
308
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Hoofdstuk 8
Figuur 8-2 In het dialoogvenster Personen zoeken kunt u zoeken naar een contactpersoon in uw map Contactpersonen, uw Active Directory en alle adrestlijstserviceaccounts
Accountinformatie bewerken Nadat u de wizard Internetverbinding hebt gebruikt om een account te maken, kunt u de informatie die u aan de wizard hebt vertrekt, wijzigen in het eigenschappenvenster van de account. U kunt het eigenschappenvenster van een account openen door in het menu Extra de menuoptie Account te kiezen. Selecteer de naam van de account en klik op Eigenschappen.
Het uiterlijk van Windows Mail aanpassen Figuur 8-3 toont alle visuele onderdelen van Windows Mail. Alles in dit venster is optio neel, afgezien van de menubalk en de berichtenlijst. Als u de weergave te druk vindt, kunt u niet benodigde onderdelen verbergen door selectievakjes in het dialoogvenster Eigenschappen van vensterindeling te activeren of te deactiveren. U opent dat venster door in het menu Beeld de menuoptie Indeling te kiezen. Nota bene Gebruikers van Outlook Express zullen misschien opmerken dat het deelvenster Contactpersonen in Windows Mail ontbreekt. Het deelvenster Contactpersonen en het Windows Adresboek waaraan het was gekoppeld, zijn vervangen door de map Contactpersonen van Windows Vista. Als u de map Contactpersonen zichtbaar wilt maken, drukt u op Ctrl+Shift+C of klikt u in de werkbalk op het pictogram Contactpersonen. U kunt ook in het menu Extra de menuoptie Contactpersonen kiezen.
Werken met Windows Mail
309
Berichten vooraf bekijken
Stop met het instellen van nieuwe accounts De eerste keer dat u een nieuwe e-mailaccount instelt, hebt u geen andere keus dan de wizard Internetverbinding te gebruiken. Als gevorderd e-mailgebruiker is het echter raadzaam om het eigenschappenvenster van elke e-mailaccount te bezoeken nadat u de account(s) hebt ingesteld. U vindt daar meerdere handige opties: )
E-mailaccount (tabblad Algemeen). Via deze optie kunt u de naam wijzigen die in het dialoogvenster Accounts wordt weergegeven. Standaard is de naam dezelfde als de e-mailserver voor STMP/ POP3-accounts. Wellicht wilt u de naam wijzigen als u meerdere versies van dezelfde account met verschillende eigenschappen voor verschillend gebruik hebt gemaakt.
)
Antwoordadres (tabblad Algemeen). Typ hier een e-mailadres als u een ander retouradres wilt opgeven dan het adres waarvan u het oorspronkelijke bericht hebt verzonden. Het adres dat u hier intypt, wordt in het veld Aan van de geadresseerden weergegeven als deze in hun e-mailprogramma de optie Beantwoorden kiezen. Kies deze optie bijvoorbeeld als u berichten vanuit een Windows Live Mailaccount verzendt wanneer u op reis bent omdat uw gewone SMTPserver onbereikbaar is, maar u reacties wilt sturen naar de POP3account die u normaliter voor persoonlijke e-mail gebruikt.
)
Voor deze server is identificatie vereist (tabblad Servers). Selecteer deze optie als u verbinding maakt met een SMTP-server die als antispammaatregel extra verificatie verlangt. Veel servers verlangen dat u zich eerst bij de POP3-server aanmeldt (met uw gebruikersnaam en wachtwoord) voordat u berichten mag verzenden.
)
Een kopie van berichten op de server achterlaten (tabblad Geavanceerd). Deze optie komt van pas als u zakelijke e-mail wilt controleren vanaf een computer thuis of omgekeerd, maar een volledig archief van berichten op de andere computer wilt houden. U kunt thuis kijken of er nieuwe berichten zijn; zodra u op kantoor bent teruggekeerd, plaatst uw e-mailprogramma deze berichten in uw postvakje.
Hoofdstuk 8
Het voorbeeldvenster toont de inhoud van het momenteel geselecteerde bericht. Wanneer u e-mail of nieuwsgroepberichten bekijkt, kunt u zich veel tijd besparen door de eerste paar regels van elk bericht in het voorbeeldvenster te bekijken in plaats van elk bericht te openen en in zijn eigen venster te lezen. Als u het voorbeeldvenster weergeeft, kunt u het onder of naast de berichtenlijst plaatsen. U kunt ook kiezen of u de kop van de voorbeeldlijst wilt weergeven. Zoals u in figuur 8-3 ziet, biedt de kop geen informatie die niet eveneens in de kolomkoppen van de berichtenlijst wordt weergege-
310
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
ven, dus als u ruimte te kort komt, kunt u ruimte besparen door de kop van het voorbeeldvak te verbergen.
Hoofdstuk 8
Figuur 8-3 U kunt alles in dit venster verbergen behalve de berichtenlijst en de menubalk
Door mappen navigeren Windows Mail ordent berichten in mappen. Als u Windows Mail voor het eerst start, maakt het programma een verzameling mappen, Lokale mappen genoemd, die voor POP3- en IMAP-accounts worden gebruikt. Daarnaast maakt Windows Mail een aparte set mappen voor elk van uw nieuwsgroepaccounts. In figuur 8-3 ziet u drie takken met mappen in de mappenlijst: Lokale mappen, Microsoft Communities en een nieuwsmap. De mappenlijst biedt de bekende besturingselementen om door mappen en submappen te navigeren. Niettemin kunt u ervoor kiezen om de mappenlijst te verbergen en het voorbeeldvenster naast in plaats van onder de berichtenlijst te plaatsen. Als de mappenlijst is verborgen, zult u waarschijnlijk de mappenbalk willen weergeven. De mappenbalk, waar u verder niets aan hebt, toont een handige naar beneden wijzende pijl wanneer de mappenlijst is verborgen. Door een klik op het pijltje kunt u de hele mappenstructuur zichtbaar maken en gemakkelijk navigeren. Nog economischer kunt u het venster indelen door zowel de mappenbalk als de mappenlijst weg te laten. Als u naar een andere map wilt overschakelen, drukt u op Ctrl+Y.
Werken met Windows Mail
311
Hoofdstuk 8
Windows Mail opent dan het dialoogvenster Ga naar (zie figuur 8-4), waarin u naar elke map kunt overschakelen.
Figuur 8-4 Als u de mappenlijst niet naast uw berichten wilt weergeven, kunt u toch navigeren door op Ctrl+Y te drukken en dit dialoogvenster op te roepen
Terwijl de mappenlijst is verborgen, kunt u het dialoogvenster Ga naar ook gebruiken om op elk gewenst niveau in de mappenstructuur nieuwe mappen te maken. Het belangrijkste nadeel van de verborgen mappenlijst is dat u geen berichten van een map naar een andere map kunt slepen. U kunt uiteraard nog steeds een bericht verplaatsen door met de rechtermuisknop op het bericht in de berichtenlijst te klikken en Naar map verplaatsen te kiezen, maar het is een wat onhandiger manier.
Elementaire opties instellen In het dialoogvenster Opties (dat u opent door in het menu Extra de menuoptie Opties te kiezen) vindt u een groot aantal keuzemogelijkheden. Een paar daarvan kunt u het best zo snel mogelijk kiezen, andere kunt u later instellen of negeren.
Regelmatig post controleren Standaard controleert Windows Mail elk half uur of u nieuwe post hebt. U kunt dat interval wijzigen (of de automatische controle geheel uitschakelen) op het tabblad Algemeen van het dialoogvenster Opties. Ongeacht of u binnenkomende berichten automatisch laat controleren, kunt u te allen tijde berichten verzenden en ontvangen door op Ctrl+M te drukken. Deze sneltoets controleert alle e-mailaccounts, tenzij u automatische e-mailcontrole voor een bepaalde account hebt uitgeschakeld (door in het menu Extra de menuoptie Accounts te kiezen, de account te selecteren die u met de hand wilt controleren, op de knop Eigenschappen te klikken en op het tabblad Algemeen het selectievakje bij Account opnemen bij berichtverzending en synchronisatie te wissen).
312
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Als u slechts een bepaalde account wilt controleren, kiest u in het menu Extra de menu optie Verzenden en ontvangen en selecteert u de account die u wilt controleren.
Hoofdstuk 8
Windows Mail kijkt gewoonlijk ook na de start van het programma of er post is en laat een geluid horen als er een bericht is gearriveerd (helaas ook als alle berichten spam zijn). U kunt deze standaardinstellingen uitschakelen door de selectievakjes op het tabblad Algemeen van het dialoogvenster Opties te wissen. Als u een ander geluid wilt horen, klikt u in Configuratiescherm op Hardware en geluid en vervolgens op Systeemgeluiden wijzigen, waarna u het geluid wijzigt dat aan de gebeurtenis Melding bij nieuw e-mailbericht is gekoppeld.
Het formaat van uitgaande berichten regelen De meeste e-mailprogramma’s kunnen HTML lezen. Veel nieuwsgroepenclients kunnen dat niet. Daarom formatteert Windows Mail uitgaande e-mailberichten standaard in HTML en worden nieuwsberichten in gewone tekst gehouden. U kunt deze standaardinstellingen wijzigen op het tabblad Verzenden van het dialoogvenster Opties. Als u de HTML-standaard wilt aanhouden, maar sommige van uw correspondentievrienden er de voorkeur aan geven geen HTML te ontvangen, kunt u berichten in gewone tekst naar die geadresseerden sturen door in het menu Opmaak van het venster Nieuw bericht de menuoptie Tekst zonder opmaak te kiezen. Helaas is de optie om de geadresseerde in het adresboek (de map Contactpersonen) in te stellen op gewone tekst in Windows Mail vervallen.
Beveiligingsopties instellen Voordat u Windows Mail gaat gebruiken, raden we aan om in het menu Extra de menuoptie Opties te kiezen en het tabblad Beveiliging op de voorgrond te plaatsen om uw beveiligingsinstellingen te bekijken. Let erop dat de volgende opties zijn geselecteerd: )
Zones met beperkte toegang (veiliger);
)
Waarschuwen als andere toepassingen e-mail met mij als afzender willen verzenden.
Beide selectievakjes zijn standaard geactiveerd, maar toch is het een goed idee dit even te controleren. Windows Mail deelt de instellingen van de meest beperkte zones die in Internet Explorer beschikbaar zijn, te weten de Internetzone en de zone Beperkte sites. Door Windows Mail de veiligheidsbeperkingen te laten volgen die voor de zone Beperkte sites gelden, krijgt u de maximale beveiliging die u voor deze zone in Internet Explorer hebt ingesteld. Daarmee verkleint u de kans op virussen en Trojaanse paarden. Als er iets door uw verdediging glipt, bieden de waarschuwingsopties bescherming tegen virussen die zichzelf proberen te vermenigvuldigen door Windows Mail te kapen en zijn e-mailverzendmogelijkheden te misbruiken.
Contactpersonen beheren
313
Het is de moeite van het vermelden waard dat ActiveX-besturingselementen en scripts in Windows Mail altijd zijn uitgeschakeld, zelfs als u ze in de dienovereenkomstige beveiligingszone van Internet Explorer hebt ingeschakeld. Verder is de waarschuwingsoptie machteloos tegen moderne virussen en wormen die hun eigen SMTP-server incorporeren om besmette berichten te versturen zonder met Windows Mail te maken te krijgen.
Het Windows Adresboek zoals gebruikers van Outlook Express dat kennen, is in Windows Vista vervangen door een map met de naam Contactpersonen. Deze gewone map in Windows Verkenner maakt deel uit van uw gebruikersprofiel en wordt standaard opgeslagen naast andere profielmappen zoals Documenten, Muziek, Afbeeldingen en Video’s. (Zie hoofdstuk 7 voor meer informatie over profielmappen.) U kunt die map op diverse manieren bereiken. Als u bijvoorbeeld contact of contactpersonen in het zoekvak van het menu Start typt en op Enter drukt, bent u er al. Vanuit Windows Mail kunt u de map Contactpersonen openen door op Ctrl+Shift+C te drukken, in de opdrachtenbalk op het pictogram Contactpersonen te klikken of in het menu Extra de menuoptie Windows Contactpersonen te kiezen.
Figuur 8-5 De map Contactpersonen vergaart gegevens in een eenvoudig dialoogven-
ster met tabbladen. Beschikt uw contactpersoon over meerdere e-mailadressen, zorg er dan voor dat u het e-mailadres selecteert dat Windows Mail moet gebruiken en klik daarna op Als voorkeur instellen
Zoals u in figuur 8-5 kunt zien, verzamelt de map Contactpersonen de informatie over een contactpersoon in een eenvoudig dialoogvenster met tabbladen, dat lijkt op het
Hoofdstuk 8
Contactpersonen beheren
314
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
ialoogvenster dat in het voormalige Windows Adresboek werd gebruikt. U maakt een d nieuwe contactpersoon door in de werkbalk van de map Contactpersonen op Nieuwe contactpersoon te klikken of met de rechtermuisknop op een lege plek in de map Contacten te klikken, de menuoptie Nieuw en in het vervolgmenu de menuoptie Contactpersoon te kiezen.
Een distributielijst maken Hoofdstuk 8
In de map Contactpersonen kunt u groepen contactpersonen maken om het eenvoudiger te maken om post herhaaldelijk naar dezelfde groep geadresseerden te versturen. U maakt zo’n groep door in de werkbalk van de map Contactpersonen op Nieuwe groep contactpersonen te klikken. Geef de groep een naam en klik op Toevoegen aan groep contactpersonen. In het dialoogvenster Leden toevoegen aan groep contactpersonen staan aanvankelijk alle contactpersonen vermeld die zich al in uw map Contactpersonen bevinden. Als u in de rechterbenedenhoek van dit dialoogvenster op Alle typen contactpersonen klikt, kunt u de weergave wijzigen en uitsluitend de al gemaakte groepen contactpersonen weergeven. Daarmee schept u de mogelijkheid om bestaande groepen contactpersonen toe te voegen aan de groep die u momenteel aan het maken bent.
Contactpersonen ordenen Omdat informatie over contactpersonen in een standaardmap in Windows Verkenner is opgeslagen, kunt u de standaardmethoden van Windows Verkenner gebruiken om uw map te ordenen en de weergave aan te passen. Zo kunt u submappen maken voor zakelijke, privé- en familiecontacten en ze gebruiken om uw contactpersoonitems te scheiden. Zolang een contactpersoon in een submap van Contactpersonen (of in de map Contactpersonen zelf) is opgeslagen, kan Windows Mail de benodigde informatie vinden wanneer u een e-mailbericht naar die contactpersoon wilt verzenden. Alle standaardweergaveopties van Windows Verkenner zijn in uw map Contactpersonen en de submappen daarvan beschikbaar, zodat u gemakkelijk kunt schakelen tussen de pictogramweergave en de tabelweergave. Als u een afbeelding aan een contactpersoon hebt gekoppeld (door op het tabblad Naam en e-mailadres op het afbeeldingskader te klikken en de naam van een afbeeldingsbestand te verstrekken), zal die afbeelding in de diverse pictogramweergaven worden getoond. Als u het voorbeeldvenster hebt ingeschakeld (door in de werkbalk op Organiseren te klikken, naar Indeling te wijzen en daarna op Voorbeeldvenster te klikken), kunt u het merendeel van de belangrijke gegevens over een contactpersoon eenvoudigweg lezen door het item van de contactpersoon te markeren en hoeft u het eigenschappenvenster van de contactpersoon niet te openen.
Contactpersonen beheren
315
Werken met meerdere e-mailadressen
Het voordeel van de eerstgenoemde methode is dat u alle adressen van een bepaalde persoon op één plek bij elkaar ziet. Het nadeel is dat u het daadwerkelijke e-mailadres op de regel Aan van het venster Nieuw bericht zult moeten intypen als u een bericht wilt sturen naar een ander e-mailadres dan het adres dat u als voorkeuradres hebt gemarkeerd. Windows Mail zal uw bericht naar het voorkeuradres sturen zonder om bevestiging te vragen. (Om u de moeite te besparen om een e-mailadres in plaats van de naam van een ontvanger te moeten typen, maakt het programma gebruik van de functie Automatisch aanvullen. Zodra u een adres begint te typen dat u al eerder hebt gebruikt, biedt Windows Mail aan om het adres voor u aan te vullen.) Als u geregeld meer dan één adres voor een geadresseerde gebruikt, is het wellicht handig om voor elk adres een afzonderlijk contactpersoonitem te maken. U kunt meerdere items voor dezelfde persoon maken in dezelfde map Contactpersonen (waarbij Windows cijfers aan namen toevoegt om dubbele bestandsnamen te voorkomen) of in afzonderlijke mappen. Als u bijvoorbeeld een adres gebruikt om een persoon op zijn werk te benaderen en een ander adres voor privécommunicatie, zou u de contactpersoonitems in zakelijke en persoonlijke submappen kunnen scheiden. In beide gevallen (dezelfde map of verschillende mappen) zal Windows Mail u bij het verzenden van uw bericht vragen om te kiezen wanneer u een bericht naar een persoon met meerdere adressen wilt sturen.
Contactpersonen uit e-mailberichten toevoegen Wanneer u op een e-mailbericht antwoordt, voegt Windows Mail de naam van degene op wie u reageert (en alle anderen die dat bericht hebben ontvangen als u op Allen beantwoorden hebt geklikt) standaard aan de map Contactpersonen toe. In alledaagse situaties is dat een handige service. Afzenders van spam belanden niet in uw map Contactpersonen omdat u niet op hun spam reageert, terwijl een contactpersoon op wiens bericht u reageert, wordt toegevoegd. Als u echter vaak reageert op eenmalige berichten van vreemden, kan deze instelling uw map Contactpersonen vullen met irrelevante namen. Als u de functie wilt uitschakelen, kiest u in het menu Extra van Windows Mail de menuoptie Opties en wist u op het tabblad Verzenden het selectievakje bij Degenen die ik beantwoord automatisch in map met contactpersonen opnemen. U kunt ook afzenders aan de map Contactpersonen toevoegen zonder op hun e-mail te antwoorden. Klik in de berichtenlijst met de rechtermuisknop op het desbetreffende bericht en kies in het snelmenu de menuoptie Afzender toevoegen aan map met
Hoofdstuk 8
Met contactpersonen die over meerdere e-mailadressen beschikken, kunt u op verschillende manieren omgaan. U kunt alle adressen van de contactpersoon eenvoudigweg in een enkel contactpersoonitem opnemen en Windows Mail meedelen welk adres het standaardadres is (door dat adres in het grote venster aan de onderzijde van het tabblad Naam en e-mailadres te selecteren en op Als voorkeur instellen te klikken). In plaats daarvan kunt u ook meerdere contactpersoonitems maken, één voor elk e-mailadres.
316
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Hoofdstuk 8
contactpersonen. In plaats daarvan kunt u het bericht ook in een afzonderlijk venster openen (door in de lijst op het bericht te dubbelklikken) en in het menu Extra de menu optie Toevoegen aan contactpersonen te kiezen. Er is een belangrijk verschil tussen deze twee methoden. Als u de afzender vanuit de berichtenlijst aan de lijst Contactpersonen toevoegt, wordt de nieuwe contactpersoon zonder meer toegevoegd. Als u het vanuit het berichtvenster doet, krijgt u het nieuwe record te zien en kunt u het record bewerken voordat u het in de map Contactpersonen plaatst. Bovendien kunt u, wanneer u de menuoptie Toevoegen aan contactpersonen in het berichtvenster kiest, in een submenu andere ontvangers (de mensen die het bericht eveneens hebben ontvangen) selectief aan de map Contactpersonen toevoegen.
Elektronische visitekaartjes (vCards) uitwisselen Windows Mail en de map Contactpersonen ondersteunen het vCard-formaat, waarmee u elektronische visitekaartjes via e-mail met andere gebruikers kunt uitwisselen. Als u een visitekaartje naar een andere gebruiker wilt sturen, maakt u eerst een contactpersoonitem voor uzelf (als uw map Contactpersonen dat item nog niet bevat). Klik vervolgens op uw contactpersoonrecord en kies Contactpersoon verzenden. Windows Mail opent dan een venster Nieuw bericht met uw visitekaartje als bijlagebestand. Typ het adres van de persoon aan wie u de kaart wilt sturen, voeg een onderwerp en eventueel wat tekst toe en klik op Verzenden. Als iemand ander u zijn kaartje stuurt, belandt het in uw postvakje als bijlage bij een emailbericht. Open de bijlage, klik in het dialoogvenster Bijlage (als dat dialoogvenster wordt weergegeven) op Openen en klik vervolgens in het nu geopende eigenschappenvenster van de map Contactpersonen op Toevoegen aan contactpersonen. U kunt uw kaartje door Windows Mail aan alle uitgaande e-mailberichten en nieuwsberichten laten toevoegen. Om te beginnen zorgt u ervoor dat uw map Contactpersonen een item van uzelf bevat. Vervolgens kiest u in het menu Extra van Windows Mail de menuoptie Opties. Plaats het tabblad Opstellen op de voorgrond. Activeer het selectievakje bij E-mail of Nieuwsberichten of beide in het groepsvak Visitekaartjes en selecteer vervolgens de naam van de contactpersoon in de lijst. Nota bene Als u een vCard-bijlage opent en de contactpersoon niet in een eigenschappenvenster van de map Contactpersonen wordt weergegeven, zijn uw .vcfbestanden waarschijnlijk gekoppeld aan een andere toepassing (bijvoorbeeld Outlook). U kunt dit verhelpen door in Configuratiescherm op Programma’s te klikken. Klik vervolgens onder de kop Standaardprogramma’s op Een bestandstype altijd met een specifiek programma openen, kies .vcf in de lijst bestandstypen en klik op Ander programma. Selecteer Windows Contactpersonen in het dialoogvenster Openen met en klik op OK.
Contactpersonen beheren
317
Als u al over een verzameling contactpersonen in een Windows Adresboek (.wab) beschikt, hoeft u die contactpersonen in Windows Mail niet opnieuw te maken, want u kunt de bestaande contactpersonen in uw map Contactpersonen importeren. Het enige lastige aspect van dit proces is dat u het .wab-bestand moet zien te vinden. Op een systeem met Windows XP slaat Outlook Express het adresboek standaard op in de map %AppData%\Microsoft\Address Book. U kunt naar die map overschakelen door in het menu Start de menuoptie Uitvoeren te kiezen en dat pad in te typen. Meestal draagt het adresboekbestand uw naam en heeft het de extensie .wab (bijvoorbeeld Jan.wab). Zodra u weet waar uw .wab-bestand zich verschuilt, kunt u de inhoud van dat bestand importeren door in de opdrachtenbalk van de map Contactpersonen op Importeren te klikken of in Windows Mail achtereenvolgens Bestand, Importeren, Windows Contactpersonen te kiezen. In beide gevallen ziet u het dialoogvenster dat in figuur 8-6 is afgebeeld. Selecteer Windows-adresboekbestand (Outlook Express-contactpersonen), klik op Importeren en specificeer in het volgende dialoogvenster waar het bestand gevonden kan worden. De mappenstructuur van uw .wab-bestand worden door het importproces overigens genegeerd.
Figuur 8-6 U kunt gegevens over contactpersonen in deze vier formaten importeren Zoals figuur 8-6 laat zien, kan de map Contactpersonen behalve .wab-bestanden nog drie andere bestandsformaten importeren. Helaas kunt u bij selectie van de optie vCard (VCF-bestand) slechts één contactpersoon tegelijk importeren. Zoals we verderop nog zullen zien, kan Windows Mail een hele map contactpersonen in zijn geheel naar .vcfbestanden exporteren, maar biedt het programma geen dienovereenkomstige importmogelijkheid. Een populair formaat dat niet in de importlijst is opgenomen, is Microsoft Outlook. Om contactpersonen te kunnen gebruiken die in een Outlook .pst-bestand zijn opgeslagen, moet u ze eerst via de exportoptie van Outlook vanuit Outlook opslaan in een CSVbestand (een tekstbestand met door komma’s gescheiden waarden) en vervolgens in Windows Mail de optie CSV (tekstbestand met door komma’s gescheiden waarden) kie-
Hoofdstuk 8
Contactpersonen importeren
318
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
zen om de gegevens te importeren. Het uit Outlook geëxporteerde contactpersonenbestand kunt u ook openen in elke andere toepassing die door komma’s gescheiden gegevens accepteert (bijvoorbeeld Excel). Nota bene
Hoofdstuk 8
Via een registerbewerking was het voor Windows XP-gebruikers mogelijk om een gemeenschappelijke verzameling contactpersonen tussen Outlook en Outlook Express te delen. Die handige, maar ongedocumenteerde functie is in Windows Vista verdwenen.
Een door komma’s gescheiden gegevensbestand slaat tabelgegevens op als gewone tekst, waarbij de kolommen van de tabel (bijvoorbeeld naam, adres, telefoonnummer) door komma’s worden gescheiden. Aangezien de bron van deze gegevens (bijvoorbeeld Outlook) niet dezelfde velden in dezelfde volgorde hanteert als uw map Contactpersonen, moet u het importgereedschap een beetje helpen. U ziet een soortgelijk dialoogvenster als het dialoogvenster dat in figuur 8-7 is afgebeeld.
Figuur 8-7 Voordat u de import van een door komma’s gescheiden bestand kunt afronden, moet u de bronvelden ‘koppelen’ aan de velden die door uw map Contactpersonen worden gebruikt
In figuur 8-7 ziet u het dialoogvenster CSV importeren voor gegevens uit Outlook. In de linkerkolom staan de velden van Outlook, in de rechterkolom de velden van de map Contactpersonen. In sommige gevallen is er een exacte overeenkomst tussen de velden van Outlook en de map Contactpersonen; deze zijn standaard geselecteerd. Wat de overige velden betreft, mag u het zeggen. U koppelt een veld door het in de linkerkolom te selecteren en op Koppeling wijzigen te klikken. Selecteer in het geopende dialoogvenster Koppeling wijzigen een veld in de vervolgkeuzelijst Contactpersonen en klik daar-
Windows Agenda
319
na op Dit veld importeren. Zodra u alles hebt gekoppeld, klikt u in het dialoogvenster CSV importeren op OK om het karwei te voltooien.
De map Contactpersonen kan gegevens exporteren in twee formaten, vCard en CSV (door komma’s gescheiden waarden). Het eerste formaat is bedoeld voor visitekaartjes die u als bijlage met e-mail kunt meesturen. Het tweede formaat is handig als u contactpersoongegevens wilt kopiëren naar een werkblad (Excel), database (Access) of ander contactpersonenbeheerprogramma (Outlook). Klik in de opdrachtenbalk van de map Contactpersonen op Exporteren of kies in Windows Mail achtereenvolgens Bestand, Exporteren, Contactpersonen. Kies vervolgens het formaat en specificeer een doelmap (voor vCard-bestanden) of een bestandsnaam (voor .csv). Als u het vCard-formaat kiest, wordt elke contactpersoon uit de huidige map naar een afzonderlijk .vcf-bestand geëxporteerd. Als u het .csv-formaat kiest, krijgt u een dialoogvenster te zien met de vraag welke bronvelden u wilt exporteren. U hoeft ze niet allemaal te exporteren. Als u bijvoorbeeld in Excel een eenvoudige telefoongids wilt maken, hoeft u de adresvelden niet in de export op te nemen.
Windows Agenda Windows Agenda is een gemakkelijk te gebruiken taakplanner waarin u afspraken en taken vastleggen. Het belangrijkste aantrekkelijke aspect van dit programma is zijn ondersteuning van iCalendar, een standaardprotocol voor het delen van agenda-informatie. De iCalendar-functionaliteit biedt u de mogelijkheid om uw schema met anderen te delen. U kunt bijvoorbeeld specifieke afspraakinformatie of een hele agenda e-mailen naar een collega of een agenda op een website publiceren. Met Windows Agenda kunt u intekenen op openbare kalenders (kunstagenda’s, filmagenda’s, sportkalenders, bekendmakingen van openbare vergaderingen enzovoort), waarbij de agenda-informatie na een gespecificeerd interval automatisch kan worden bijgewerkt.
Een afspraak of taak maken De eenvoudigste manier om een nieuwe afspraak te maken is de volgende. Navigeer naar de juiste dag (waarbij u menuopties in het menu Beeld kunt gebruiken om tussen maand-, week- en dagweergaven te schakelen) en begin dan te typen in een tijdvak op de agendapagina. Windows Agenda reageert door uw afspraak weer te geven in het deelvenster Details aan de rechterzijde van het programmavenster (zie figuur 8-8).
Hoofdstuk 8
Contactpersonen exporteren
320
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Hoofdstuk 8
Figuur 8-8 Het deelvenster Details Als de afspraak een terugkerende gebeurtenis is, kunt u op de knop Terugkeerpatroon klikken en een tijdsinterval opgeven. Als u een herinnering aan de afspraak wilt ontvangen (met een interval dat 0 minuten tot 2 weken kan bedragen), klikt u op de knop Herinnering. Als anderen bij de gebeurtenis zijn betrokken en hun namen in uw map Contactpersonen staan, klikt u op Deelnemers. U ziet dan het formulier van figuur 8-9. Zodra u een paar deelnemers aan uw gebeurtenis hebt toegevoegd, wordt de knop Uitnodigen actief. Via een klik op die knop opent u een berichtvenster in Windows Mail (of uw standaard e-mailprogramma als dat een ander programma is dan Windows Mail) dat geadresseerd is aan iedereen die op uw deelnemerslijst voorkomt. Aan het bericht is een .ics-bestand als bijlage toegevoegd, dat in de agenda’s van uw geadresseerden kan worden geïmporteerd. U maakt een taak door in de opdrachtenbalk op Nieuwe taak te klikken en het formulier in te vullen dat in het deelvenster Details wordt geopend (zie figuur 8-10).
321
Hoofdstuk 8
Windows Agenda
Figuur 8-9 De deelvensters van de afspraak
Figuur 8-10 Een taak maken
322
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
De taken zullen worden weergegeven in het deelvenster Navigatie in de linkerbenedenhoek van het venster (zie figuur 8-11). Zodra u de taak hebt voltooid, kunt u het selectievakje naast de naam van de taak in het deelvenster Navigatie of het selectievakje Voltooid in het deelvenster Details activeren; de twee selectievakjes zijn aan elkaar gekoppeld. Hoewel het programma geen speciaal mechanisme biedt om taken aan anderen toe te wijzen, kunt u in het deelvenster Navigatie een taak selecteren en vervolgens in het menu Delen de menuoptie Via e-mail verzenden kiezen om een collega een importeerbare .ics-bijlage te sturen. Hoofdstuk 8
Figuur 8-11 In Windows Agenda kunt u onvoltooide taken in de sectie Taken van het navigatievenster aan de linkerzijde van het programmavenster neerzetten
Een agenda delen of publiceren U kunt een hele agenda delen door de naam van de agenda in de sectie Agenda’s van het navigatievenster te selecteren. Kies vervolgens in het menu Delen de menuoptie Via e-mail verzenden. In uw standaard e-mailprogramma wordt een berichtformulier met een .ics-bijlage weergegeven. Adresseer het formulier en verzend het. De geadresseerden kunnen de bijlage importeren in hun agendaprogramma (bijvoorbeeld Windows Agenda of Outlook 2007) door erop te dubbelklikken en op een bevestigingsprompt te reageren.
Windows Agenda
323
Hoofdstuk 8
U kunt een agenda op een webhost publiceren door de agendanaam in de sectie Agenda’s van het deelvenster Details te selecteren en vervolgens in het menu delen de menuoptie Publiceren te kiezen. U ziet dan het dialoogvenster van figuur 8-12.
Figuur 8-12 Het dialoogvenster Agenda publiceren Verstrek een URL, activeer selectievakjes om aan te geven wat u wilt insluiten en klik op Publiceren.
Op een agenda intekenen Een groeiend aantal websites maakt agenda’s beschikbaar in het iCalendar-formaat. U kunt Windows Agenda gebruiken om in te tekenen op agenda’s die op deze manier worden gepubliceerd, waarbij u de frequentie kunt regelen waarmee die schema’s worden bijgewerkt. Als u de URL kent van een voor het publiek beschikbare agenda, kunt u erop intekenen door in de opdrachtenbalk op de knop Abonneren te klikken en het formulier in te vullen (zie figuur 8-13).
324
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Hoofdstuk 8
Figuur 8-13 Op een agenda abonneren In een daaropvolgend formulier kunt u de binnenkomende agenda een naam geven en een bijwerkinterval specificeren (zie figuur 8-14).
Figuur 8-14 De instellingen voor het abonnement Op veel gepubliceerde agenda’s kunt u zich abonneren door hun sites te bezoeken, op een downloadknop te klikken en vanuit Windows Agenda op een bevestigingsprompt te reageren.
Windows Agenda
325
Meerdere agenda’s beheren
Hoofdstuk 8
Windows Agenda kan afgezien van uw eigen agenda net zo veel geïmporteerde en abonnementagenda’s beheren als u wilt. Alle agenda’s worden vermeld in de sectie Agenda’s van het navigatiedeelvenster, met een selectievakje naast elke agenda. Als u zich wilt concentreren op een bepaalde agenda en de andere agenda’s verbergen, wist u de selectievakje van de agenda’s die u niet wilt zien. Zoals figuur 8-15 laat zien, kunt u de agenda’s ook verschillende kleuren geven om ze beter uit elkaar te kunnen houden.
Figuur 8-15 Als u met meerdere agenda’s werkt, kunt u verschillende kleuren gebruiken om ze van elkaar te onderscheiden
Als u met een groter aantal agenda’s werkt, kunt u ze in groepen ordenen. U maakt een groep door met de rechtermuisknop in de sectie Agenda’s van het navigatiedeelvenster te klikken en Nieuwe groep te kiezen. Nadat u een of meer groepen hebt gemaakt, kunt u bestaande agenda’s naar groepen verplaatsen. U kunt ook van meerdere agenda’s gebruikmaken om de complexiteit van uw eigen agenda aan te pakken. U maakt een nieuwe agenda door met de rechtermuisknop in de sectie Agenda’s van het navigatiedeelvenster te klikken en Nieuwe agenda te kiezen. U kunt de agenda’s namen geven, ze in groepen ordenen en ze verschillende kleuren geven. Als u zich op een bepaald aspect van uw rooster wilt concentreren, kunt u dat doen via de selectievakjes in de sectie Agenda’s. In figuur 8-16 ziet u een voorbeeld van deze strategie, toegepast op het drukke leven van een student.
326
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Hoofdstuk 8
Figuur 8-16 U kunt meerdere agenda’s gebruiken om uw eigen ingewikkelde dagrooster te ordenen
Werken met Windows Meeting Space Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
◐ ● ● ● ●
Windows Meeting Space is een programma dat het delen van documenten, afbeeldingen en bureaubladen tussen maximaal tien gebruikers in een peer-to-peersituatie vergemakkelijkt. Elk van de deelnemers moet Windows Vista uitvoeren. Zoals figuur 8-17 laat zien, wordt aan elke deelnemer, de eerste keer dat hij Windows Meeting Space uitvoert, gevraagd om bestandsreplicatie toe te staan en Personen dichtbij in te schakelen. Voor deze stappen zijn administratorreferenties nodig. In het openingsscherm van het programma, afgebeeld in figuur 8-18, kunt u een nieuwe vergadering beginnen of aan een lopende vergadering deelnemen. Als u ervoor kiest om een nieuwe vergadering te beginnen, zal u om een naam worden gevraagd (de standaardinstelling is uw eigen naam en het huidige tijdstip) en een wachtwoord dat uw deelnemers zullen moeten verstrekken. Standaard is een door u gemaakte vergadering ‘zichtbaar’ voor anderen op het netwerk die op Personen dichtbij hebben ingetekend en toevallig Windows Meeting Space actief hebben. Deze zichtbaarheid bespaart u de moeite van formele uitnodigingen (al hebben uw deelnemers nog steeds een wachtwoord nodig). Als u liever hebt dat uw vergadering niet zichtbaar is voor mensen die u niet expliciet hebt uitgenodigd, klikt u op Opties op het scherm waar u de vergadering hebt ingesteld. Activeer vervolgens op het keuzerondje Personen dichtbij kunnen deze vergadering niet zien (zie figuur 8-19).
Figuur 8-17 Bij uw eerste gebruik van Windows Meeting Space moet de firewall worden aangepast
Figuur 8-18 In het openingsscherm van Windows Meeting Space kunt u een eigen vergadering beginnen of aan een lopende vergadering deelnemen
327
Hoofdstuk 8
Werken met Windows Meeting Space
328
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Hoofdstuk 8
Figuur 8-19 De zichtbaarheidsopties Nadat u de vergadering een naam hebt gegeven en het wachtwoord hebt gespecificeerd, kunt u naar het vergaderingscherm overschakelen door op de groene pijl rechts van het wachtwoordvak te klikken. Hier kunt u in de opdrachtenbalk op de knop Uitnodigen klikken (of op de koppeling Mensen uitnodigen aan de rechterzijde van het venster klikken) om mensen van de vergadering op de hoogte te stellen, In het dialoogvenster mensen uitnodigen wordt iedereen vermeld die op het lokale netwerk op Personen dichtbij heeft ingetekend.
Figuur 8-20 Het dialoogvenster Personen uitnodigen
Werken met Windows Meeting Space
329
Als u iemand wilt uitnodigen die niet op de lijst voorkomt, klikt u op Anderen uitnodigen. Op het volgende scherm kunt u uitnodigingen versturen per e-mail of instant messaging (zie figuur 8-20).
Hoofdstuk 8
Zodra mensen aan uw vergadering deelnemen, worden hun namen in de rechterbovenhoek van het vergaderingscherm weergegeven (zie figuur 8-21).
Figuur 8-21 De namen van de deelnemers U begint met programma’s op uw bureaublad te delen door in de opdrachtenbalk op Delen te klikken. In plaats daarvan kunt u ook op de link in het midden van het scherm klikken. De eerste keer dat u dat doet, krijgt u een uitgebreide bevestigingsprompt voorgeschoteld, maar u kunt een selectievakje activeren om dit bij toekomstige gelegenheden te onderdrukken.
Figuur 8-22 Mogen andere gebruikers uw bureaublad zien?
330
Hoofdstuk 8 E-mail, samenwerking en persoonlijke productiviteit
Nadat u zo nodig uw toestemming voor de gedeelde sessie hebt gegeven, toont Windows Meeting Space een lijst van uw geopende programma’s en documenten. U kunt het item selecteren dat u wilt delen (of Bureaublad selecteren). Als u iets wilt delen dat niet op de lijst voorkomt, kunt u bladeren naar het bestand dat u wilt openen en delen.
Hoofdstuk 8
Als u het delen initieert, regelt u de handeling. Als u bijvoorbeeld een document deelt, zijn de anderen in uw meeting passieve kijkers naar wat u wenst te tonen. Een banner aan de bovenzijde van uw scherm geeft aan dat u aan het delen bent, terwijl een knop Beheer geven in de rechterbovenhoek u de mogelijkheid biedt om het stokje aan een andere deelnemer door te geven.
Figuur 8-23 Een andere deelnemer het beheer laten overnemen U verlaat de vergadering door in het menu Vergadering de menuoptie Vergadering verlaten of Afsluiten te kiezen. De bijeenkomst wordt voortgezet totdat alle deelnemers zijn vertrokken.
9 Home Basic Home Premium Business Enterprise Ultimate
● ● ● ● ●
Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Werken met Help en ondersteuning 332 Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand 341
Naarmate het besturingssysteem Windows ingewikkelder wordt, zal de behoefte aan hulp en ondersteuning toenemen, ook al wordt de bediening volgens Microsoft in elke achtereenvolgende versie intuïtiever. Een helpsysteem ontwerpen dat aan de wensen van alle gebruikers voldoet, is het onderwerp van uitvoerig onderzoek geweest, als gevolg waarvan het helpsysteem in Windows zich net zo dramatische heeft ontwikkeld als Windows zelf. De meeste ervaren Windows-gebruikers negeerden de helpbestanden in Windows 95 en 98 al snel, omdat die op beginnelingen waren gericht en ze bovendien werden aangeleverd door een helpengine waarin het onhandig manoeuvreren was. De helpinhoud in Windows Me en Microsoft Windows 2000 was al veel diepgaander; daarnaast oogde de interface op basis van HTML veel prettiger en was deze gemakkelijker te bedienen dan zijn voorgangers. Toch was het online helpbestand in deze versies van Windows in wezen nog steeds een gebruikershandleiding die in een heleboel stukjes was opgesplitst en bij elke update van Windows steeds verder achter ging lopen. In Windows XP werd een Help en ondersteuningscentrum toegevoegd, dat als toegangspoort fungeerde tot een enorme verzameling hulpbronnen voor alle Windows-gebruikers, van absolute beginneling tot veteraan.
332
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Edities Het helpsysteem werkt in alle edities van Windows Vista op precies dezelfde manier. Onderwerpen die alleen op een specifieke editie betrekking hebben, zijn uiteraard in het helpsysteem van andere edities weggelaten. Ook Windows Hulp op afstand werkt in alle edities op precies dezelfde manier.
Help en ondersteuning in Windows Vista biedt een sterk vereenvoudigde interface als middel om informatie bereiken die beter bijgewerkt is dan ooit. Tot de verbeteringen in deze versie behoren:
Hoofdstuk 9
)
begeleide helponderwerpen die u laten zien hoe u een bepaalde taak uitvoert door u stap voor stap door het karwei te loodsen of de taak voor u uit te voeren;
)
videodemonstraties (plus equivalente tekstversies) die belangrijke principes aan nieuwe gebruikers uitleggen;
)
bijgewerkte helponderwerpen die beschikbaar zijn wanneer de computer op internet is aangesloten;
)
uitgebreidere hulp online op de website van Windows Online Help en procedures (http://windowshelp.microsoft.com/nl-NL/default.mspx) en overige online hulpbronnen;
)
handige koppelingen naar online helpbronnen.
Het andere Windows-onderdeel dat in dit hoofdstuk wordt besproken, Windows Hulp op afstand, is in Windows Vista eveneens sterk verbeterd. Het is niet langer een onderdeel van het Help en ondersteuningscentrum. Het nieuwe, zelfstandige programma biedt duidelijk betere prestaties is beter beveiligd. Maar de grootste verandering is de oneindig veel betere netwerkverbinding, waardoor het gemakkelijker is geworden om met de computer van iemand anders verbinding te maken om hulp aan te bieden of hulp te vragen, zelfs als beide computers zich achter routers bevinden die gebruik maken van NAT (de afkorting van Network Address Translation).
Werken met Help en ondersteuning U opent Windows Help en ondersteuning door het menu Start te openen en op Help en ondersteuning te klikken. Het beginscherm van Help en ondersteuning is de start pagina die in figuur 9-1 is afgebeeld. (De eerste keer dat u om hulp verzoekt, vraagt Windows Help en ondersteuning of u online inhoud wilt ophalen. Zie de paragraaf Online help versus offline help, verderop in dit hoofdstuk.)
333
Hoofdstuk 9
Werken met Help en ondersteuning
Figuur 9-1 De startpagina van Help en ondersteuning biedt navigatie- en zoekgereed-
schappen en koppelingen naar een scala van hulpbronnen. Veel computerfabrikanten voegen hun eigen koppelingen en inhoud aan deze pagina toe
De werkbalk aan de bovenzijde van elk helpvenster bevat slechts enkele knoppen:
)
De knoppen Vorige en Volgende in browserstijl om in het helpsysteem op uw stappen terug te keren.
)
Via een klik op de knop met afbeelding van een huis keert u naar de startpagina van Help en ondersteuning terug.
334
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Hoofdstuk 9
)
Via een klik op de knop Afdrukken kunt u het momenteel weergegeven onderwerp afdrukken.
)
De knop Bladeren toont uw huidige locatie binnen de inhoudsopgave. Daarvandaan kunt u in de hiërarchie van een onderwerp naar boven of naar beneden gaan.
)
De knop Vragen brengt u naar een pagina met koppelingen naar andere bronnen, waaronder plaatsen waar u om hulp kunt vragen (zoals Windows communities of nieuwsgroepen) en plaatsen waar u zelf op onderzoek kunt gaan (zoals de Microsoft Knowledge Base). De knop Iemand vragen of op andere plaatsen zoeken brengt u naar dezelfde pagina.
)
De knop Opties opent een snelmenu met opdrachten waarvan er twee de functies van werkbalkknoppen hebben. Via de andere menuopties kunt u de grootte aanpassen van de tekst die in het helpvenster wordt weergegeven en een woord of zinsdeel binnen de momenteel getoonde pagina opzoeken.
Online Help versus offline Help In vorige versies van Windows was Help in wezen een statische aangelegenheid. De helpbestanden die werden geproduceerd wanneer een bepaalde versie van Windows werd uitgebracht, werden nog jaren na die datum op nieuwe computers geïnstalleerd. Windows XP was de eerste versie waarin het probleem van verouderde helpbestanden werd aangepakt. Op de startpagina van Help en ondersteuning stond wat bijgewerkte tekst, terwijl updates van de helpinhoud in sommige service packs en Windowsupdates waren opgenomen. De periodieke updates van Windows Update zijn er nog steeds, maar afgezien daarvan gaat Windows Vista nog een stap verder. De helpinhoud op Microsoft-webservers wordt voortdurend bijgewerkt; desgewenst kunt u de nieuwste versie van elk helponderwerp
Werken met Help en ondersteuning
335
bekijken wanneer de computer met internet is verbonden. De eerste keer dat u Windows Help en ondersteuning opent, ziet u een dialoogvenster met de vraag of u de nieuwste online inhoud wilt binnenhalen. Tenzij u een inbelverbinding met internet hebt, zal er zelden reden zijn om Nee te antwoorden. Overigens kunt u naderhand altijd van mening veranderen, wat u in dit venster ook antwoordt. Om over te schakelen van online inhoud (de inhoud van Microsoft-webservers) op offline inhoud (de inhoud die op de harde schijf van uw computer is opgeslagen), klikt u op de knop in de rechterbenedenhoek van het helpvenster. Deze knop toont uw huidige status: Offline Help of Online Help. Nota bene
U dient ook een andere belangrijke online bron te kennen die eveneens vaak wordt bijgewerkt: de website van Windows Help en ondersteuning (http://windowshelp.microsoft. com/Windows/nl-nl/default.mspx). Op deze website vindt u veel onderwerpen die u niet in Windows Help en ondersteuning vindt en die vaak diepgaander worden besproken.
Start Windows Help en ondersteuning zonder het menu Start Als uw menu Start geen opdracht Windows Help en ondersteuning bevat, kunt u dat verhelpen door het menu Start aan te passen. Klik met de rechtermuisknop op het menu Start, kies Eigenschappen en klik op het tabblad Menu Start op Aanpassen. Activeer het selectievakje bij Help in de lijst die in het dialoogvenster Menu Start aanpassen wordt weergegeven. Als u Windows Help en ondersteuning zelden gebruikt en u er de voorkeur aan geeft om het menu Start zo opgeruimd mogelijk te houden, kunt u het menu-item Help en ondersteuning omzeilen door simpelweg help in het zoekvak van het menu Start te typen wanneer u hulp nodig hebt.
Hoofdstuk 9
Bijgewerkte online inhoud wordt niet op uw computer opgeslagen; Online Help is alleen beschikbaar als u met de server bent verbonden. Zodra u de verbinding met de server verbreekt, is de bijgewerkte inhoud weg.
336
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Figuur 9-2 De knop in de rechterbenedenhoek van Windows Help en ondersteuning Hoofdstuk 9
duidt de huidige status van de hulp aan
Probleem U kunt de helpfunctie in oudere programma’s niet gebruiken Het oorspronkelijke formaat van helpbestanden is het bestandsformaat .hlp. Dit op grote schaal gebruikte formaat maakte deel uit van alle versies van Windows vanaf Windows 3.1 (in 1992) tot en met Windows XP (nog steeds beschikbaar in 2007) en allerlei soorten toepassingen voor Windows. De kans is groot dat u ergens op de harde schijf nog wel een paar .hlp-bestanden zult kunnen vinden. Helaas wordt Winhlp32.exe, het programma dat nodig is om die bestanden weer te geven, niet meer met Windows Vista meegeleverd. Het programma Winhlp32.exe werd vele jaren lang niet bijgewerkt en heeft nu officieel afgedaan. Nieuwere programma’s en Windows zelf maken nu gebruik van de nieuwere helpengines voor de weergave van helpbestanden die andere formaten hebben. Als u een paar antieke .hlp-bestanden hebt die u wilt gebruiken, kunt u Winhlp32.exe downloaden van het Microsoft Download Center. Zie de Microsoft Knowledge Base, artikel 917607 (www.vista-io.com/0903) voor meer informatie.
Bladeren door Windows Help en ondersteuning Als u dit boek van voren naar achteren leest, bent u waarschijnlijk ook iemand die Windows Help en ondersteuning doorleest. Of u vindt het wellicht gemakkelijker om naar een onderwerp te zoeken door een hiërarchisch geordende inhoudsgave door te ne-
Werken met Help en ondersteuning
337
men. Hoe het ook zij, de knop Bladeren (of de koppeling Inhoudsopgave op de startpagina) is de toegang tot de helponderwerpen die u interesseren. Klik op een onderwerp om de beschikbare help te verkennen. U wordt beloond met koppelingen naar specifiekere onderwerpkoppen en koppelingen naar gedetailleerde helponderwerpen (zie figuur 9-3). Koppelingen aan de bovenzijde van de pagina volgen uw pad naar een onderwerp; aan de hand van dit ‘broodkruimelspoor’ kunt u de weg naar een tussenliggende pagina gemakkelijk terugvinden.
Helponderwerp
Onderwerpkop
Figuur 9-3 Via de knop Bladeren kunt u helponderwerpen bekijken die op onderwerp zijn geordend, zoals de inhoudsopgave in een gedrukt boek
Zoeken naar helponderwerpen Een bepaald onderwerp opzoeken is in Windows Vista een rechtlijnige taak, in scherp contrast tot Windows XP met zijn verwarrende proces. Daar moest u een onderwerp selecteren, een zoekterm invoeren en zoekopties specificeren, waarna de zoekresultaten vervolgens in drie categorieën werden getoond. In Windows Vista typt u gewoon een woord of een zinsdeel in het zoekvak (in de werkbalk aan de bovenzijde van het helpvenster), waarna u op Enter drukt. Geen geavanceerde opties die u moet instellen, geen speciale logische termen die u moet onthouden, maar gewoon klip en klaar zoeken. Windows toont vervolgens koppelingen naar de beste resultaten (maximaal dertig), waarbij de koppelingen die waarschijnlijk het bruikbaarst zijn, aan het begin van de lijst zijn geplaatst. Als u Online Help gebruikt, worden de online onderwerpen doorzocht; in het andere geval wordt alleen in uw lokale (offline) inhoud gekeken.
Hoofdstuk 9
Koppelingen naar onderwerpen hoger in de hiërarchische inhoudsopgave
338
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Nota bene Aan de onderzijde van het zoekresultatenvenster ziet u een knop Iemand vragen of op andere plaatsen zoeken. Als u denkt dat u op die manier uw zoek actie kunt verfijnen, zult u teleurgesteld worden. In feite brengt deze knop, een standaardonderdeel van elk venster van Windows Help en ondersteuning, u naar het onderwerp Iemand vragen. Sommige van die online bronnen bieden gelukkig manieren om uw zoekactie te versmallen of te verbreden.
Begeleide Help en Demo’s
Hoofdstuk 9
Help en ondersteuning in Windows Vista biedt twee nieuwe functies die hoofdzakelijk handig zijn voor gebruikers die niet met computers of Windows vertrouwd zijn: Begeleide Help en Demo’s. U treft Begeleide Help aan bij een aantal helponderwerpen; deze functie wordt aangeduid door een kompaspictogram. Als u een lijst van alle demo’s wilt zien, typt u demo’s in het zoekvak. Klik in de resultatenlijst op Windows Vistademonstraties.
Begeleide Help Begeleide Help kan zelfs voor computergoeroes handig zijn, vooral voor degenen die niet bekend zijn met taken in Windows Vista die op een andere manier worden uitgevoerd dan in andere versies van Windows. Begeleide Help biedt automatische assistentie op een van de twee volgende manieren: de functie toont u stap voor stap hoe u een taak moet uitvoeren of voert de taak simpelweg voor u uit (zie figuur 9-4).
Artikelen zoeken in de Microsoft Knowledge Base In tegenstelling tot wat in Help en ondersteuning in Windows XP gebeurde, wordt er niet naar artikelen in de Microsoft Knowledge Base gezocht als u in Windows Vista hulp vraagt, zelfs niet wanneer u online help gebruikt. Dat is eigenlijk een schande, omdat de Microsoft Knowledge Base een archief van duizenden artikelen is en uitvoerige oplossingen van problemen en andere nuttige informatie bevat. Niettemin kunt u Help en ondersteuning gebruiken als vertrekpunt voor zoekacties in de Microsoft Knowledge Base. In plaats van het zoekvak te gebruiken, klikt u eerst op de knop Vragen en daarna onder Andere bronnen op de koppeling Knowledge Base. U kunt ook direct naar de geavanceerde zoekpagina van de Microsoft Knowledge Base gaan op www.vista-io.com/0902.
Werken met Help en ondersteuning
339
Hoofdstuk 9
U vindt Begeleide Help bij veel onderwerpen. Ziet u het pictogram van Begeleide Help, klik dan op een van de koppelingen ervan om de rondleiding te starten.
Figuur 9-4 Het pictogram van Begeleide Help
Figuur 9-5 Begeleide Help in actie
340
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Nota bene Begeleide Help is alleen beschikbaar wanneer u online bent.
Een snelkoppeling maken naar een Begeleide Helpprocedure Mogelijk komt u een Begeleide Helpprocedure tegen die u erg handig vindt en met anderen wilt delen. U kunt dat doen door een snelkoppeling te maken. De lastigste stap is om de opdracht te zoeken die u als locatie van de snelkoppeling moet intypen. Ga als volgt te werk: 1 Geef in Help en ondersteuning het onderwerp weer dat aan een Begeleide Helpprocedure is gekoppeld. Hoofdstuk 9
2 Klik met de rechtermuisknop op een willekeurige plek binnen het onderwerp en klik op Bron weergeven. De HTML-bron van dat onderwerp wordt in Kladblok geopend. 3 Zoek in Kladblok naar de tekst van de koppeling die u als snelkoppeling wilt inkapselen: De taak automatisch uitvoeren of Stapsgewijs weergeven. 4 Selecteer de opdracht die gewoonlijk tussen aanhalingstekens staat, direct links van te koppelingstekst die u hebt gevonden. De opdracht begint met shortcut: en eindigt met DoIt of Showme. 5 Kopieer de opdrachttekst naar Klembord. 6 Klik met de rechtermuisknop op het bureaublad (of op een map waarin u de snelkoppeling wilt opslaan), kies in het snelmenu Nieuw en in het vervolgmenu de menuoptie Snelkoppeling. 7 Plak de opdrachttekst in het dialoogvenster Snelkoppeling maken. Klik nog niet op Volgende. 8 Bewerk de opdrachttekst om het de juiste vorm voor een opdracht regel te geven. Wis shortcut: en wijzig elke instantie van %25 in een enkel percentageteken. De volledige opdracht moet er ongeveer als volgt uitzien: %SystemRoot%\system32\acw.exe
-Extensions
GuidedHelp.dll
-taskID mshelp:// windows/?id=d031e17d-59aa-4862-9280-74a17bbb5d9c ExecutionMode DoIt
9 Klik op Volgende, geef de snelkoppeling een naam en klik op Voltooien. Dubbelklik op de nieuwe snelkoppeling om zeker te weten dat deze goed functioneert, voordat u hem gaat distribueren.
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
341
Demo’s Demo’s zijn videopresentaties waarin diverse, meestal elementaire onderwerpen worden uitgelegd. Als u naar een demopagina springt, kunt u op De demo weergeven klikken om de video in Windows Media Player te starten. Als u nog niet klaar bent voor een multimedia-ervaring, kunt u op Het transcript lezen klikken om de tekst van de demonstratie zichtbaar te maken.
Als u ooit hebt geprobeerd om een beginneling via de telefoon te helpen met een probleem met Windows, weet u hoe frustrerend dat proces kan zijn. Het is voor een beginner gewoonlijk moeilijk om uitvoerige configuratie-informatie nauwkeurig over te brengen, vooral als het een technisch probleem is, bijvoorbeeld met hardwarestuurprogramma’s of netwerkprotocollen. Omdat u niet over de schouder van de gebruiker Hulp zoeken buiten Help en ondersteuning Help en ondersteuning is niet de enige weg naar lokale hulpbronnen. In de vensters en dialoogvensters van Windows Vista vindt u andere koppelingen naar hulp. Een al dan niet onderstreepte, gekleurde tekstkoppeling of een vraagteken in een cirkeltje of een vierkantje leiden ook naar hulp.
Figuur 9-6 Andere koppelingen naar hulp
Helpkoppelingen
Configuratiescherm heeft zijn eigen manier om hulp te bieden. Nadat u tekst in het zoekvak van Configuratiescherm hebt getypt, toont het resultatenscherm niet alleen koppelingen naar relevante pagina’s in Configuratiescherm, maar ook een koppeling naar relevante helponderwerpen in Help en ondersteuning. De meeste Windows-programma’s en programma’s die u afzonderlijk aanschaft, hebben hun eigen helpsysteem dat los staat van Help en ondersteuning. Zoek naar soortgelijke koppelingen als in de figuur en kijk in het menu Help van het programma (indien aanwezig). Ook door op F1 te drukken kunt u in de meeste programma’s hulp vragen. Hulp is op veel plaatsen aanwezig, zelfs op veel onverwachte plaatsen. Let op de diverse visuele aanwijzingen.
Hoofdstuk 9
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
342
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
kunt meekijken, ziet u geen foutmeldingen of informatievensters, zodat u erop moet vertrouwen dat de gebruiker u deze informatie toespeelt. Zelf wanneer u het probleem hebt gevonden en een oplossing weet, zult u de gebruiker door een potentieel lastig reparatieproces moeten loodsen. En als het register daarbij bewerkt moet worden, maak dan de borst maar nat.
Hoofdstuk 9
In Windows Vista kunt u dit soort zorgen grotendeels voorkomen door een fraai gereedschap met de naam Hulp op afstand te gebruiken. Deze functie, beschikbaar in alle versies van Windows Vista (en in Windows XP en Windows Server 2003) biedt u de mogelijkheid om via internet of via het lokale netwerk een verbinding tussen twee computers te openen. Zelfs als u honderden of duizenden kilometers van elkaar verwijderd bent, kunt u toekijken terwijl de gebruiker het probleem demonstreert; u kunt zelfs de controle over het scherm overnemen om snelle en nauwkeurige reparaties te verrichten. U kunt instellingen in Configuratiescherm bekijken, diagnostische gereedschappen uitvoeren, updates installeren en zelfs het register van een problematische pc bewerken. Reparaties die bij de oude methode uren zouden beslaan, kunnen met behulp van dit gereedschap in een paar minuten worden uitgevoerd. Hulp op afstand in Windows Vista verschilt aanmerkelijk van Hulp op afstand in vroegere versie van Windows, maar kan er wel mee samenwerken. Om te beginnen maakt Hulp op afstand niet langer deel uit van het Help en ondersteuningscentrum. Het is nu een afzonderlijk uitvoerbaar bestand (Msra.exe), dat gemakkelijk gebruikt kan worden in scripts, batchprogramma’s en snelkoppelingen. (Typ msra /? op een opdrachtregel voor meer de details.) Hulp op afstand is bedoeld voor informeel peer-to-peergebruik door Windows-gebruikers zonder uitgebreide technische achtergrond. Hoewel de gebruikersinterface de meeste ingewikkelde details verbergt, is het handig om te weten hoe Hulp op afstandverbindingen werken, omdat u dan een betrouwbare verbinding kunt maken zonder de beveiliging van een van beide computers in gevaar te brengen.
Hoe Hulp op afstand werkt De twee partijen in een Hulp op afstandsessie worden de beginner en de deskundige genoemd. (Op sommige schermen en in sommige documentatie wordt de deskundige wel als helper aangeduid.) Om Hulp op afstand te kunnen gebruiken moeten beide partijen een Windows-versie gebruiken die met Hulp op afstand kan omgaan (Windows Vista, Windows XP of Windows Server 2003). Beide partijen moeten bovendien een actieve internetverbinding hebben of zich op hetzelfde lokale netwerk bevinden en mogen beiden niet door een firewall worden geblokkeerd. Om een Hulp op afstandsessie te maken verzendt de beginner een verzoek om Hulp op afstand via e-mail of een instant messengerprogramma. De deskundige accepteert de uitnodiging vervolgens en typt het wachtwoord dat beiden hebben afgesproken. Ten slotte keurt de beginner de acceptatie van de deskundige goed. Vervolgens wordt op de computer van de deskundige een terminalvenster geopend waarin het bureaublad van de computer van de beginner wordt weergegeven.
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
343
Hulp op afstand versus Externe bureaubladverbinding
)
In een Hulp op afstandsessie moeten beide gebruikers achter hun computer zitten en beide gebruikers moeten de totstandkoming van de verbinding goedkeuren. Externe bureaubladverbindingen kunnen worden ge nitieerd vanaf een computer zonder dat er iemand achter de andere computer zit.
)
Bij Hulp op afstand kunt u verbinding maken met een computer die een willekeurige editie van Windows Vista uitvoert. De doelcomputer bij een Externe bureaubladverbinding moet de Bussiness-, Enterprise- of Ultimate-editie uitvoeren. (U kunt de verbinding vanuit elke editie van Windows Vista initiëren. U kunt de verbinding zelfs initiëren vanuit een webbrowser, wat bij Hulp op afstand niet mogelijk is.)
)
Hulp op afstand biedt tijdens een sessie een gedeelde weergave, wat inhoudt dat gebruikers aan beide uiteinden van de verbinding hetzelfde scherm zien en de controle kunnen delen. Bij een Externe bureaubladverbinding wordt een nieuwe sessie op de externe computer gestart. De externe sessie neemt de controle geheel over en de lokale gebruiker verliest de interactieve toegang; hij ziet een aanmeldingsscherm met een label van de gebruikersaccount die vanuit een externe locatie is aangemeld.
)
Bij een Hulp op afstandsessie heeft de externe gebruiker dezelfde rechten en privileges als de lokale gebruiker. Bij een Externe bureaubladverbinding kunnen externe gebruikers doen wat hun privileges ze toestaat.
)
Hulp op afstandverbindingen kunnen via internet tot stand worden gebracht, zelfs als beide computers zich bevinden achter een andere router die gebruikmaakt van NAT. Bij een Externe bureaubladverbinding moet de doelcomputer zich op hetzelfde netwerk bevinden (inclusief een virtueel private netwerk oftewel VPN) en kan niet achter een NAT-router schuilgaan.
Deze twee programma’s zijn uiteraard voor totaal verschillende doeleinden bedoeld. Maar hun gelijkenissen maken het soms mogelijk om het ene in plaats van het andere programma te gebruiken.
De deskundige bekijkt het bureaublad in een alleen-lezenvenster en wisselt via een chatfunctie berichten uit met de beginner. Om met de objecten op de computer van de beginner te kunnen werken, moet de deskundige om controle vragen en moet de beginner die controle goedkeuren. Bij een kleine variant van dit proces kan de deskundige een Hulp op afstandsessie initiëren, bijvoorbeeld als reactie op een telefonisch verzoek om hulp van de beginner. Bei-
Hoofdstuk 9
Hulp op afstand in Windows Vista maakt voor een deel gebruik van dezelfde technologie als Externe bureaubladverbinding, een programma waarmee u vanaf een externe locatie met uw computer verbinding kunt maken en de computer vervolgens kunt gebruiken alsof u direct achter het toetsenbord zit. De verschillen tussen deze programma’s zijn onder andere:
344
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
de verbindingsprocessen worden verderop uitvoerig besproken. De kern van elke Hulp op afstandverbinding is een klein tekstbestand dat een RA-ticket wordt genoemd. (Formeel is Windows Remote Assistance Invitation het type van dit bestand, terwijl de bestandsextensie .msrcincident is.) Dit bestand maakt gebruik van versleutelde gegevens in XML-velden om de parameters van een Hulp op afstandverbinding te definiëren. Als u de verbinding met behulp van Windows Live Messenger beheert, is het RA-ticket nooit zichtbaar. (Feitelijk gebruikt Messenger een verbindingsstring die slechts een gedeelte van de RA-ticketinformatie bevat, net voldoende om een verbinding tot stand te brengen.) Wanneer een beginner een verzoek om hulp op afstand via e-mail verzendt, reist het RA-ticket mee als bijlage aan het bericht. De deskundige moet op dit bestand dubbelklikken om de Hulp op afstandsessie te starten.
Hoofdstuk 9
Wat zich vervolgens achter de schermen afspeelt, is de grootste verbetering in de Windows Vista-versie van Hulp op afstand. Zonder hulp van een relayserver is Hulp op afstand in staat om computers achter bijna elke NAT-router te bereiken, Er worden tegelijkertijd verschillende typen verbindingen geprobeerd, totdat er een verbinding wordt gevonden die werkt: )
IPv4-adres wordt gebruikt wanneer beide computers direct kunnen worden gedresseerd via IPv4, bijvoorbeeld op een LAN of wanneer beide computers openbare IP-adressen hebben.
)
IPv6-adres wordt gebruikt wanneer beide computers zich op een IPv6-netwerk bevinden. De meeste huidige routers en switches ondersteunen IPv6-adressering nog niet.
)
UPnP NAT-adres wordt gebruikt om verbinding te maken via een UPnP-router die NAT-traversal levert.
)
NAT traversal via Teredo wordt gebruikt als alle andere methoden mislukken. Er wordt een openbare Teredo-server gebruikt om de NAT-poortkoppeling te bepalen en de communicatie te initiëren. Daarna worden IPv6-pakketten in IPv4-pakketten ingekapseld, zodat ze via een IPv4-netwerk kunnen worden getunneld. Zie hoofdstuk 12 voor meer informatie over NAT, IPv4, IPv6 en Teredo.
Probleem Teredo kan geen verbinding tot stand brengen Als u geen verbinding kunt maken en u zeker weet dat de verbinding niet door een firewall wordt geblokkeerd, ga dan na of UPnP op de router is ingeschakeld. (Zie instructies voor de router voor details. Hebt u de handleiding niet meer, ga dan naar de website van de fabrikant.) Teredo werkt niet bij routers die gebruikmaken van symmetrisch NAT. Om uit te zoeken of u een incompatibele router hebt, kunt op een opdrachtregel netsh interface teredo show state typen (of de afkorting netsh int ter sho st gebruiken.) Als op regel Type de aanduiding Symmetric of Port Restricted staat, is UPnP uw beste keus.
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
345
Windows Firewall heeft voor Hulp op afstand een uitzondering opgesteld. (Een uitzondering is een groep regels die het voor een toepassing mogelijk maken om door de firewall heen te communiceren. Standaard is de uitzondering uitsluitend ingeschakeld voor particuliere netwerken, zoals een werkgroep in een klein thuis- of bedrijfsnetwerk. De uitzondering is uitgeschakeld voor openbare netwerken (zoals een internetcafé of een openbare Wi-Fi hotspot) en domeinnetwerken. Als u een Hulp op afstandverbinding probeert te maken wanneer de uitzondering is uitgeschakeld, ziet u een bericht als in figuur 9-7.
De regels van het spel De specifieke regels van de uitzondering met betrekking tot Hulp op afstand variëren al naargelang het profieltype. Zo worden UPnP-verbindingen uitsluitend ingeschakeld in particuliere en domeinprofielen, niet in het profiel voor openbare netwerken. Teredo-verbindingen worden uitsluitend ingeschakeld in particuliere en openbare profielen om het gebruik in bedrijfsdomeinen te verhinderen. Het domeinprofiel bevat aanvullende regels die helpdeskmedewerkers in staat stelt om assistentie via DCOM aan te bieden. Wellicht wilt u de regels bekijken die voor de Hulp op afstand-uitzondering gelden, hetzij om uw aangeboren nieuwsgierigheid te bevredigen hetzij om vergelijkbare regels voor een firewall van een andere fabrikant op te stellen. U kunt de regels als volgt bekijken: 1 Open Windows Firewall met geavanceerde beveiliging (met admini stratorprivileges). 2 Klik in het linkerdeelvenster op Regels voor binnenkomende verbindingen of Regels voor uitgaande verbindingen. 3 Klik in het deelvenster Acties op Op groep filteren in het submenu op Op Hulp op afstand filteren. 4 Dubbelklik in het middelste venster op een regel om de configuratie ervan te bekijken.
Hoofdstuk 9
In vorige versies van Hulp op afstand was het vaak zeer moeilijk om twee systemen achter NAT-routers met elkaar te verbinden. Proberen uit te leggen aan een onervaren gebruiker (die vanwege de computerproblemen al gestresst is) welke configuratiestappen genomen moeten worden om de NAT te omzeilen, maakte Hulp op afstand in dat soort situaties onpraktisch. NAT is een uitstekend systeem om het beperkte aantal beschikbare IP-adressen uit te breiden en computers op kleine netwerken te beveiligen. Maar het is een plaag voor gebruikers die peer-to-peerverbindingen proberen te maken, of het nu voor contact, video, spelletjes of hulp op afstand is. Nu is een firewall het enige obstakel dat verbindingen voor Hulp op afstand op computers met Windows Vista nog in de weg staat.
346
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Figuur 9-7 Als u op dit bericht stuit, moet aan de andere zijde de Hulp op afstanduitzondering in Windows Firewall worden ingeschakeld U schakelt de uitzondering in Windows Firewall in door Windows Firewall te openen. Klik in het linkerdeelvenster op Een programma via Windows Firewall toestaan (hiervoor hebt u administratorprivileges nodig), plaats het tabblad Uitzonderingen op de voorgrond, activeer het selectievakje bij Hulp op afstand en klik op OK.
Hoofdstuk 9
Verzoeken om Hulp op afstand Om een Hulp op afstandsessie te beginnen moet de beginner om hulp vragen. De betrokkene doet dat hetzij via een instant messengerprogramma of door het programma Hulp op afstand te openen en een uitnodigingsbestand te verzenden.
Via Instant Messaging De eenvoudigste manier om Hulp op afstand te gebruiken, verloopt via een instant messengerverbinding. De beginner initieert de sessie door de volgende stappen te nemen: 1 Meld u aan bij Windows Live Messenger en open een chatvenster met uw potentiële helper als er nog geen venster openstaat. 2 Klik in het chatvenster op de knop Acties en daarna op Hulp op afstand vragen. In plaats daarvan kunt u ook op de knop Menu weergeven klikken en daarna in het menu Acties de menuoptie Hulp op afstand vragen kiezen. Uw aanvraag wordt als onderdeel van de conversatie weergegeven. 3 Specificeer een wachtwoord voor de sessie; de deskundige zal worden gevraagd om hetzelfde wachtwoord in te voeren. Als u twijfelt of de persoon aan de andere kant van de instant messengerverbinding degene is die hij zegt te zijn, bel de deskundige dan op en geef het wachtwoord telefonisch door of verzend het per e-mail. 4 Als de deskundige op het verzoek ingaat (door in het chatvenster op de koppeling Accepteren te klikken en het overeengekomen wachtwoord correct in te voeren), probeert Hulp op afstand de verbinding tot stand te brengen en krijgt de beginner een prompt te zien als die verbinding slaagt (zie figuur 9-8). 5 Controleer het e-mailadres in de prompt om er zeker van te zijn dat u met de juiste persoon aan het chatten bent (aangezien deze persoon uw computer straks kan zien en (met uw goedkeuring) op uw computer dingen kan doen) en klik vervolgens op Ja.
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
347
Figuur 9-8 Een verbinding met uw computer toestaan Zodra de Hulp op afstandverbinding tot stand is gekomen, hebt u de instant messengersessie niet meer nodig. U kunt het online gesprek in het chatdeelvenster van Hulp op afstand voortzetten.
Op het moment dat dit boek werd geschreven, was volledige ondersteuning van Hulp op afstandverbindingen in Windows Vista alleen beschikbaar in Windows Live Messenger versie 8. (Windows Live Messenger kan gratis worden gedownload; klik in het Windows Vista Welkomstcentrum op de koppeling of ga naar www.vista-io.com/0904.) Dankzij de RendezVous API kan elke instant messengertoepassing worden geschreven op een manier die met Hulp op afstand verenigbaar is.
Een uitnodiging versturen Als de deskundige en de beginner niet van hetzelfde instant messengersysteem gebruikmaken, kan de beginner een uitnodigingsbestand maken. Het uitnodigingsbestand wordt naar de deskundige verstuurd via e-mail, een gedeelde map op het netwerk of internet of fysieke media, zoals een USB flash-apparaat. De beginner neemt de volgende stappen: 1 Open Hulp op afstand op een van de volgende manieren: )
Kies achtereenvolgens Start, Alle programma’s, Onderhoud, Windows Hulp op afstand. (Een eenvoudiger alternatief is dat u afstand typt in het zoekvak van het menu Start en vervolgens op Windows Hulp op afstand klikt.)
)
Typ msra op een opdrachtregel.
)
Klik in Windows Help en ondersteuning op de knop Vragen en klik vervolgens op de koppeling Windows Hulp op afstand.
2 Klik in het venster Windows Hulp op afstand op Een vertrouwd iemand uitnodigen om u te helpen.
Hoofdstuk 9
Nota bene
348
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
3 Als u een e-mailprogramma op de computer hebt ingesteld, klikt u op E-mail gebruiken om een uitnodiging te verzenden. Als u een webprogramma voor e-mail gebruikt of als u het uitnodigingsbestand naar een gedeelde locatie op uw netwerk wilt overbrengen, klikt u op Deze uitnodiging als een bestand opslaan.
Hoofdstuk 9
Figuur 9-9 Iemand uitnodigen om u te helpen 4 Voer de overige benodigde informatie voor Hulp op afstand in, zoals een wachtwoord dat u speciaal voor de uitnodiging maakt, de locatie en de naam van het bestand dat u wilt maken en het e-mailadres van de geadresseerde. 5 Als u de bestandsoptie kiest, zorg er dan voor dat het bestand bij de deskundige terechtkomt door het als bijlage met een e-mailbericht mee te sturen of op te slaan in een locatie waar de deskundige het bestand kan openen. Bij de e-mailoptie neemt Hulp op afstand dit detail tijdens de laatste stap voor zijn rekening. 6 Geef het wachtwoord door aan de deskundige, bij voorkeur persoonlijk of telefonisch. (Als u het wachtwoord bij het uitnodigingsbestand voegt, kan iedereen die het bericht onderschept, zich als deskundige voordoen en met uw computer verbinding maken.) Nadat u op Voltooien hebt geklikt, toont Hulp op afstand het venster dat in figuur 9-10 is afgebeeld. Er wordt nu gewacht op een reactie van de uitgenodigde deskundige. Standaard blijft het venster zes uur lang geopend en blijft de uitnodiging zes uur lang geldig. Zodra de deskundige het uitnodigingsbestand opent, probeert de computer van de
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
349
deskundige met de computer van de beginner verbinding te maken. Op de computer van de beginner wordt vervolgens een bericht getoond (zie figuur 9-11).
Hoofdstuk 9
Figuur 9-10 Als dit venster u in de weg staat terwijl u op het antwoord van de deskundige wacht, minimaliseer het venster dan. Als u het venster sluit, wordt de Hulp op afstand sessie afgesloten en zal de deskundige niet in staat zijn om verbinding te maken
Figuur 9-11 Nadat de deskundige de uitnodiging heeft geopend en het juiste wacht-
woord heeft ingevoerd, brengt Hulp op afstand een verbinding tussen de twee computers tot stand en krijgt de beginner deze prompt te zien
De duur van een uitnodiging wijzigen Standaard verloopt de uitnodiging voor Hulp op afstand zes uur nadat de uitnodiging is gemaakt. Om de beveiliging te verhogen kunt u de geldigheidsduur inkorten als de deskundige snel op uw verzoek kan reageren. Anderzijds is het soms nodig om een uitnodiging te maken die langer geldig is. U wijzigt de geldigheidsduur van gemaakte uitnodigingsbestanden als volgt: 1 Klik in Configuratiescherm op Systeem en onderhoud en daarna op Systeem (of typ systeem in het zoekvak van het menu Start en klik in de resultatenlijst op Systeem). 2 Klik in de takenlijst op Instellingen voor externe verbindingen. 3 Plaats het tabblad Verbindingen van buitenaf op de voorgrond en klik op Geavanceerd om het dialoogvenster te openen dat in figuur 9-12 is afgebeeld. Geef ten slotte aan hoe lang uitnodigingen geldig moeten blijven en klik tweemaal op OK.
350
Hoofdstuk 9 Gebruikmaken van Help en ondersteuning
Figuur 9-12 U kunt de tijd in minuten, uren of dagen opgeven, met een maximum van 99
Hoofdstuk 9
Nota bene Maak de geldigheidsduur van een uitnodiging niet langer dan nodig is. Hoewel er verschillende beveiligingsmaatregelen zijn genomen om misbruik te voorkomen, is een Hulp op afstandbestand een uitnodiging om met uw computer verbinding te maken. U kunt de kans op misbruik het best zo klein mogelijk maken. Zodra u het venster Hulp op afstand op de computer van de beginneling sluit, wordt de uitnodiging effectief geannuleerd, ongeacht de geldigheidsduur.
Hulp op afstand aan iemand anders aanbieden Een zwak punt van Hulp op afstand is dat het verzoek gewoonlijk moet uitgaan van de beginner, iemand die problemen heeft met een computer, door een uitnodiging te ver-
Maak het voor beginners gemakkelijker om hulp in te roepen Hulp aanbieden is onpraktisch behalve voor deskundigen in een domeinomgeving of mensen met een Windows Live Messenger-verbinding met iemand die hulp nodig heeft. Als u moet wachten totdat uw kennissen een u verzoek sturen om hulp, help hen dan door op hun bureaublad een snelkoppeling te maken die een uitnodiging opstelt en het als bijlage aan een e-mailbericht bevestigt. Het enige wat ze dan nog moeten doen is op Verzenden te klikken. U doet dat door Msra.exe met de optie /email te starten. Typ msra /? op een opdrachtregel voor details.
Verbinding maken met een andere pc via Windows Hulp op afstand
351
sturen. Afhankelijk van de manier waarop de computers van de beginner en de deskundige zijn verbonden, belet deze hindernis vaak dat de beginner de gewenste hulp krijgt. Dankzij Windows Vista en Windows Live Messenger kan het proces geheel vanaf de deskundige kant van de verbinding worden geregeld, waardoor het veel gemakkelijker wordt om onervaren gebruikers bij te staan. Het proces verloopt bijna op dezelfde manier als bij een uitnodiging die door de beginner wordt verzonden.
Als u Hulp op afstand start door msra op een opdrachtregel te typen, ziet u de optie om hulp te bieden. Als u op die optie klikt, wordt een scherm geopend met de vraag naar de naam of het IP-adres van de gebruiker die u wilt helpen. De mogelijkheid om op deze manier hulp te bieden is hoofdzakelijk bedoeld voor helpdesks van bedrijven en technische ondersteuningsteams binnen grote bedrijven. Er wordt gebruikgemaakt van DCOM-verbindingen; dit vereist voorafgaande configuratie van de computer van de beginner, waaronder configuratie van de firewall en de gebruikersaccounts. Dit kan het gemakkelijkst worden afgewikkeld via groepsbeleid op een domeinnetwerk. Als u iemand wilt helpen in een klein thuis- of bedrijfsnetwerk, is deze optie niet voor u bedoeld; u kunt de Hulp op afstandverbinding het best tot stand brengen via Windows Live Messenger of andere compatibele instant messengersoftware. (Beveiliging is de reden dat DCOM-verbindingen niet zomaar in werkgroepen beschikbaar zijn. Iemand anders toestaan hulp aan te bieden is niet zonder gevaar.)
Hoe een Hulp op afstandsessie verloopt Nadat een Hulp op afstandverbinding tot stand is gebracht zoals in de vorige paragrafen werd beschreven, wordt op de computer van de deskundige een Hulp op afstandvenster geopend (zie figuur 9-13). Als deskundige gebruikt u de werkbalk aan de bovenzijde van het Hulp op afstandvenster om de controle over het externe bureaublad over te nemen, een chatvenster te openen, een bestand te verzenden of de verbinding na afloop van de sessie te verbreken. De beginner k