FRANK HERBERT
DZIECI DIUNY Przeło ył Marek Mastalerz
Dla BEV: Za cudowne zrozumienie w naszej miło ci i za to, e dzie...
155 downloads
1767 Views
2MB Size
Report
This content was uploaded by our users and we assume good faith they have the permission to share this book. If you own the copyright to this book and it is wrongfully on our website, we offer a simple DMCA procedure to remove your content from our site. Start by pressing the button below!
Report copyright / DMCA form
FRANK HERBERT
DZIECI DIUNY Przeło ył Marek Mastalerz
Dla BEV: Za cudowne zrozumienie w naszej miło ci i za to, e dzieliła ze mn swe pi kno i m dro , poniewa to Ona naprawd natchn ła t ksi k .
Nauki Muad'Diba stały si polem do popisu dla przes dnych i zepsutych scholastyków. Nauczał on harmonijnego sposobu ycia, filozofii, dzi ki której człowiek mógł sprosta
problemom wynikaj cym z wiecznej zmienno ci
wszech wiata. Powiadał, e rodzaj ludzki wci
ewoluuje, e proces ten nie ma
ko ca. Mówił, e ewolucja działa na zmieniaj cych si wci
zasadach, znanych
tylko wieczno ci. Czy wypaczone rozumowanie mo e w ogóle nadwyr y prawd tkwi c w tych słowach? "Słowa mentata", Duncan Idaho Na grubym, czerwonym dywanie pokrywaj cym goł skał groty pojawiła si plama wiatła. L niła bez widocznego ródła, objawiaj c si jedynie na czerwonej powierzchni tkaniny wykonanej z włókna przyprawowego. Bł dz cy kr g o rednicy dwóch centymetrów poruszał si drgaj c - to wydłu ony, to znów okr gły. Natkn wszy si
na ciemnozielony bok łó ka,
podskoczył w gór , załamuj c si na jego powierzchni. Pod zielonymi przykryciami le ało dziecko o rudawych włosach, twarzy wci
jeszcze
okr głej i szerokich ustach - posta , której brakowało smukło ci typowej dla rasy Fremenów, lecz bez nadawanej przez wod pełno ci kształtów, charakterystycznej dla przybyszów z innych planet. Chłopczyk drgn ł, gdy promie przemkn ł po jego zamkni tych powiekach.
wiatło
błysn ło, by po chwili zgasn . W komnacie słycha było tylko płytki oddech i dobiegaj ce gdzie z tyłu monotonne kapanie zbieraj cej si w basenie wody, wychwytywanej przez oddzielacz wiatru umieszczony wysoko nad jaskini . wiatło zabłysło ponownie - troch silniejsze, ja niejsze o kilka lumenów. Tym razem mo na było zidentyfikowa jego ródło: zakapturzona posta wypełniła sklepione wej cie w k cie izby i przesłoniła dobywaj c si stamt d po wiat . Raz jeszcze promie przesun ł si dookoła komnaty, badaj c wszystkie jej załomy. Stwarzał atmosfer
niebezpiecze stwa,
nieustannego niepokoju. Omijaj c pi ce dziecko, wiatło zatrzymało si na zakratowanym wlocie powietrza w górnym rogu, spenetrowało wybrzuszenia w zielonych i złotych obiciach, łagodz cych nieprzyjemne wra enie wywierane przez lit skał . Po chwili zgasło znowu. Posta
w kapturze poruszyła si , szeleszcz c tkanin , i
przystan ła z boku sklepionych drzwi. Ka dy jako tako zaznajomiony ze zwyczajami panuj cymi w siczy Tabr zacz łby od razu podejrzewa ,
e to zapewne Stilgar, naib siczy, opiekun
osieroconych bli ni t, które pewnego dnia zast pi swego ojca, Paula Maud'Diba. Stilgar cz sto dokonywał nocnych inspekcji w pokojach bli ni t, zawsze wchodz c najpierw do izby, w której spała Ghanima, a ko cz c j tu, w przyległym pokoju, gdzie mógł si upewni , e Leto jest bezpieczny. "Stary głupiec ze mnie" - pomy lał Stilgar. Przejechał palcami po zimnej powierzchni projektora wiatła, zanim umie cił go w p tli przy pasie owini tym wokół bioder. Projektor denerwował go nawet wtedy, gdy naib go potrzebował. Najnowszy wytwór Imperium, przyrz d słu cy do wykrywania obecno ci du ych, ywych obiektów, w królewskich komnatach sypialnych wykazywał jedynie obecno
pi cych
dzieci. Stilgar pomy lał, e jego my li i uczucia w pewnym sensie przypominaj to wiatło. Nie mógł, nie potrafił opanowa kontrolowała jaka
bezustannych wewn trznych projekcji. Jego zachowanie
wy sza siła. Przywiodła go do miejsca, w którym wyczuł spi trzone
niebezpiecze stwo. Tu wła nie spoczywał magnes przyci gaj cy sny o pot dze. Tu spoczywało doczesne bogactwo, wiecka władza i najpot niejszy ze wszystkich mistycznych talizmanów; boska istota religijnej spu cizny po Muad'Dibie. W tych bli ni tach - Leto i jego siostrze Ghanimie - skoncentrowała si przera aj ca moc. Poniewa
yły, Muad'Dib, cho zmarły, ył w
nich. Nie były zwykłymi, dziewi cioletnimi dzie mi: były sił natury, ywiołem, obiektem boskiej czci i l ku. Były dzie mi Paula Atrydy, który został Muad'Dibem, Mahdim wszystkich Fremenów. Muad'Dib zmienił oblicze ludzko ci; Fremeni wyruszyli z tej planety na d ihad, nios c przez zasiedlony lud mi wszech wiat fal
aru religijnego uniesienia, którego zasi g i
wszechmocna władza wywarły pi tno na ka dej planecie. "Mimo to dzieci Muad'Diba s z krwi i ko ci - pomy lał Stilgar. - Dwa zwyczajne pchni cia no em s w stanie zatrzyma bicie ich serc. Ich woda powróciłaby do plemienia." Na t my l jego nieposłuszny umysł opanowały natr tne obrazy. Zabi dzieci Muad'Diba! Minione lata obdarzyły go m dro ci introspekcji. Wiedział, jakie ródło jest ródłem tej potwornej my li. Pochodziła z lewej r ki - przekle stwa, nie z prawej - błogosławie stwa. Ajat i burhan ycia nie miały przed nim tajemnic. Kiedy był dumny z tego, e my li o sobie jako o
Fremenie, o pustyni jak o przyjacielu, e nazywa planet Diun - nie Arrakis, jak oznaczano j na wszystkich gwiezdnych mapach Imperium. "O ile prostsze było ycie, gdy nasz Mesjasz był tylko marzeniem - pomy lał. - Znajduj c Mahdiego, wyzwolili my we wszech wiecie niezliczone mesjanistyczne rojenia. Ludzie ujarzmieni przez d ihad marz teraz o nadej ciu nowego przywódcy." Spojrzał w gł b pogr onej w ciemno ci komnaty. "Czy uczyniliby mnie mesjaszem, gdyby mój nó ich uwolnił?" Usłyszał, jak Leto niespokojnie wierci si przez sen. Stilgar westchn ł. Nigdy nie znał dziadka - Atrydy, którego imi otrzymało to dziecko, lecz wielu mawiało, e z tego wła nie ródła pochodziła moralna siła Muad'Diba. Czy przera aj cy dar prawo
i przeniósł si i na to
pokolenie? Stilgar stwierdził, e nie jest w stanie odpowiedzie na owo pytanie. Pomy lał: "Sicz Tabr nale y do mnie. Ja tu rz dz . Jestem naibem Fremenów. Beze mnie nie byłoby adnego Muad'Diba. Ale te bli ni ta... Dzi ki Chani, ich matce, a mojej krewniaczce, w ich yłach płynie moja krew. Jestem w nich ja, Muad'Dib i Chani, i wszyscy inni. Có my uczynili my z tym wszech wiatem?" Nie mógłby wyja ni , dlaczego w ród nocy naszły go takie my li i dlaczego sprawiły, e czuje si
winny. Schował si
gł biej w szacie z kapturem. Rzeczywisto
absolutnie nie
przypominała marze . Przyjazna Pustynia, niegdy rozpo cieraj ca si od bieguna do bieguna, skurczyła si do połowy dawnego obszaru. Mityczny raj króluj cej zieleni napawał go l kiem. Nie przypominał tego, o którym marzyli Fremeni. I gdy jego planeta si zmieniała, dotarło do niego, e zmienia si i on sam. Stał si kim o wiele bardziej wyrafinowanym ni niegdysiejszy przywódca siczy. Stał si
wiadom wielu rzeczy - sztuki rz dzenia oraz odległych konsekwencji
najdrobniejszych decyzji. Mimo to czuł,
e jego wiedza i subtelno
s
cienk
otoczk
pokrywaj c nienaruszone j dro prostszej, bardziej deterministycznej osobowo ci. Ta dawna istota nawoływała go, n ciła powrotem do czystszych warto ci. W jego my li zacz ły si wdziera d wi ki siczowego poranka. Poczuł powiew na policzkach: to ludzie wychodzili przez grodzie w ciemno ci przed witu. Powiew wiadczył o ich beztrosce, był znakiem obecnych czasów. Mieszka com dr ni nie chciało si ju zachowywa re imu wody z dawnych czasów. Dlaczego mieliby to czyni , skoro na planecie notowano deszcze, gdy widywano chmury, gdy o miu Fremenów zostało porwanych przez nagł powód w wadi? DO tego czasu słowo "zatopiony" nie istniało w j zyku Diuny; to jednak ju nie była
Diuna, lecz Arrakis... i poranek dnia pełnego wydarze . "Jessika, matka Muad'Diba, babka bli ni t, wraca dzi na t planet - my lał. - Dlaczego wła nie teraz ko czy to sobie samej narzucone wygnanie? Dlaczego opu ciła zacisze i bezpiecze stwo Kaladanu dla niebezpiecze stw Arrakis?" Troskały go i inne rzeczy: czy ona wyczuje jego zw tpienie? Jako czarownica Bene Gesserit przeszła przez najintensywniejsze szkolenie zakonu e skiego i stała si pełnoprawn Matk Wielebn . Czy ka e mu nadzia si na nó , tak jak rozkazał Umma-Obro ca Liet-Kynes? "Dlaczego miałbym jej słucha ?" - zastanowił si . Nie mógł odpowiedzie
na to pytanie. Miast tego pomy lał o Liecie-Kynesie,
planetologu, który marzył o przekształceniu ogólnoplanetarnej pustyni w sprzyjaj c ludziom zielon krain , jak si teraz stawała. Liet-Kynes był ojcem Chani. Bez niego nie byłoby marzenia, nie byłoby Chani ani królewskich bli ni t. Krucho
delikatnego ła cucha zdarze
przera ała Stilgara. Jak doszło do tego, e si spotkali my? - zadał sobie pytanie. - Jak si poł czyli my? Dla jakiego celu? Czy moim obowi zkiem jest sko czy z tym wszystkim, unicestwi owo wielkie poł czenie?" Stilgar pogodził si z niepokojem panuj cym w jego duszy. Czuł si na siłach dokona wyboru, odrzuci miło
i rodzin , by uczyni to, do czego naibowie od czasu do czasu byli
zmuszeni: zabi dla dobra plemienia. Z pewnego punktu widzenia taki mord stanowił najwy sz zdrad , kra cowe okrucie stwo. Zabi
dzieci! Jednak nie były to tylko dzieci. Spo ywały
melan , uczestniczyły w orgiach siczy, szperały po pustyni w poszukiwaniu piaskopływaków, bawiły si w inne zabawy freme skich dzieci... I zasiadały w Radzie Monarszej. Dzieci w tak niewinnym wieku, a jednak na tyle m dre, by zasiada w Radzie! Cho były dzie mi z ciała, z do wiadczenia były s dziwe, urodzone z sum genetycznej pami ci, przera aj c
wiadomo ci ,
dziel c ich ciotk Ali i je same od całej reszty ludzko ci. Wiele razy, przez wiele nocy Stilgar łapał si na tym, e jego my li kr
wokół owej
ró nicy. Wielokrotnie budził si ze snu, ogarni ty my lowym zam tem, i przychodził tu, do sypialni bli ni t z niedo nionymi snami. Jego w tpliwo ci nabierały teraz ostro ci. Wiedział, e niepowodzenie próby podj cia decyzji samo w sobie jest decyzj . Bli ni ta i ich ciotka przebudzili si w łonach matek, maj c w pami ci cał wiedz przekazan im przez przodków. Był to efekt narkotycznego uzale nienia od przyprawy, uzale nienia ich matek - lady Jessiki i
Chani. Lady Jessika urodziła syna, Muad'Diba, zanim popadła w uzale nienie. Alia przyszła na wiat ju po tym. Niezliczone pokolenia selektywnego chowu prowadzonego przez Bene Gesserit wydały wreszcie Muad'Diba, lecz w planach zakonu e skiego nie wzi to pod uwag melan u. Och, wied my Bene Gesserit wiedziały o takiej mo liwo ci, lecz bały si jej i nazywały j Paskudztwem. Była dla nich czym skrajnie przera aj cym. Paskudztwo. Musiały mie jakie powody, by tak s dzi . A skoro orzekły, e Alia jest Paskudztwem, musiały ten s d przenie tak e na bli ni ta, poniewa Chani równie była uzale niona, jej ciało przesi kło przypraw , a geny w jaki sposób uzupełniły geny Muad'Diba. My li Stilgara toczyły si niespokojnie. Nie mo na było w tpi , e bli ni ta zaszły dalej ni ich ojciec, lecz w jakim kierunku? Chłopiec mówił o zdolno ciach bycia swoim ojcem - i dowodził tego. Nawet jako niemowl Leto ujawniał wspomnienia, o których mógł wiedzie tylko Muad'Dib. Czy w szerokim wachlarzu pami ci czaili si równie tacy przodkowie, których wierzenia i obyczaje stwarzały niebezpiecze stwo dla ywych ludzi? Paskudztwa - orzekły wi te wied my Bene Gesserit. A mimo to zakon e ski z zawi ci spogl dał na genotyp dzieci. Wied my po dały nasienia i komórek jajowych bez uszkodzenia ciał, które je wytwarzały. Czy dlatego lady Jessika wracała wła nie teraz? Niegdy zerwała z zakonem, by poprze ksi
cego kochanka, lecz plotka głosiła, e powróciła do metod Bene
Gesserit. "Mógłbym sko czy z tym wszystkim - pomy lał Stilgar. - Byłoby to tak proste!" Raz jeszcze zdziwił si , e mo e rozwa a taki wybór. Czy dzieci Muad'Diba ponosiły odpowiedzialno
za rzeczywisto , która burzyła marzenia innych? Nie. Były jedynie
soczewkami, przez które padało
wiatło skupiaj ce si
tak, i
ukazywało nowe kształty
wszech wiata. W udr ce wrócił my lami do pierwotnych freme skich wierze i powtórzył sobie: "Bo y rozkaz nadchodzi; nie staraj si go przyspiesza . To Bóg ma wskaza drog ; a s tacy, którzy z niej zbaczaj ". To wła nie religia Muad'Diba napełniała Stilgara najwi kszym niepokojem. Dlaczego obwołano Muad'Diba bogiem? Po co u wi ca człowieka, o którym wiadomo, e był z krwi i ko ci? "Złote Remedium
ycia" Muad'Diba stworzyło biurokratycznego potwora, który
rozpanoszył si w codziennych, ludzkich sprawach. Rz d i religia zjednoczyły si , a złamanie prawa stało si
grzechem. Zapach blu nierstwa jak dym unosił si
wokół wszelkiego
kwestionowania rz dowych edyktów. Bunty stały si zaproszeniem do rozniecania piekielnych ogni i samos dów. A przecie to ludzie tworzyli owe edykty. Stilgar ze smutkiem potrz sn ł głow , nie zauwa aj c słu cych, którzy weszli do Królewskiego Antyszambra, by pełni poranne obowi zki. Przejechał palcami po krysno u u pasa, my l c o przeszło ci, któr symbolizował jego nó : niejednokrotnie odczuwał sympati dla buntowników, których stale upadaj ce powstania tłumił własnymi rozkazami. Zam t ogarn ł jego my li, pragn ł wiedzie , jak si go pozby , jak powróci do dawnej prostoty. Ale wszech wiat nie mógł odwróci swego biegu; był wielk maszyn puszczon w ruch na tle szarej pustki nieistnienia. Nó , gdyby przyniósł bli ni tom mier , odbiłby si tylko od tej pró ni, wnosz c nowe powikłania wichruj ce bieg ludzkiej historii, tworz c przestrzenie rozpadu, zmuszaj c ludzko
do wykreowania nowych postaci ładu
i chaosu. Westchn ł, u wiadamiaj c sobie, e wokół niego wre ruch. Tak, ci słu cy reprezentowali ten rodzaj porz dku, który stworzono dla bli ni t Muad'Diba. Istnieli od chwili do chwili, radz c sobie ze swymi trywialnymi problemami bez zastanawiania si nad nimi. "Najlepiej gorliwie ich na ladowa - powiedział sobie Stilgar. - Najlepiej nie przejmowa si z góry tym, co mo e si zdarzy ". "Jestem teraz słu cym - my lał dalej. - Panem moim jest Bóg, Miłosierny i Lito ciwy. - I zacytował sobie: - Z pewno ci My nało yli my im na szyje p ta a po brody, tak e maj podniesione głowy; i My postawili my barier przed nimi i barier za nimi, i My nakryli my ich, tak e nic nie widz ". Tak powiedziano w dawnej freme skiej religii. Skin ł głow własnym my lom. Widzie , przewidywa nast pn chwil , tak jak to robił Muad'Dib ze swoj
napawaj c
l kiem wizj
przyszło ci - to stanowiło przeciwwag
dla
ludzkich spraw. Tworzyło nowe mo liwo ci decyzji. By wolnym od wi zów, tak, to mogło sugerowa boski kaprys, jeszcze jedno powikłanie poza zasi giem do wiadczenia zwyczajnej ludzkiej istoty. Stilgar zdj ł r k
z no a. My l podporz dkowała si
palcom, ostrze, które kiedy
błyszczało w przepastnej paszczy pustynnego czerwia, pozostało w pochwie. Wiedział, e nie dob dzie no a, by zabi bli ni ta. Decyzja zapadła. Lepiej zachowa t dawn cnot , której
wci
hołdował: lojalno . Lepsze te powikłania, które s mu znane, ni te, których nie umiał
sobie wyobrazi . Lepsza tera niejszo
ni przyszło
kre lona przez marzenia. Gorzki posmak
w ustach podpowiadał mu, jak puste i buntownicze mog by niektóre z nich. "Dosy ! Nigdy wi cej marze !"
INWOKACJA: Widziałe Kaznodziej ? RESPONS: Widziałem czerwia. INWOKACJA: Co czyni ten czerw? RESPONS: Daje nam powietrze, którym oddychamy. INWOKACJA: Wiec dlaczego niszczymy nasz wiat? RESPONS: Albowiem Szej-hulud [czerw deifikowany] tak chce. "Zagadki z Arrakis" pióra Harq al-Ady Tak jak to było we freme skim zwyczaju, atrydzkie bli ni ta wstały na godzin przed witem. Ziewały i przeci gały si w swych przylegaj cych do siebie izbach, wyczuwaj c wokół krz tanin w jaskini-dr ni. Słyszały w przedpokoju słu cych przygotowuj cych niadanie prosty kleik z daktylami i orzechami polanymi płynem zebranym z cz ciowo przefermentowanej przyprawy. W przedpokoju unosiły si kule wi toja skie i ich mi kkie, ółte wiatło padało przez otwarte wej cie do komnat sypialnych. W tym łagodnym wietle bli ni ta ubrały si szybko, słysz c siebie nawzajem. Tak jak si
umówiły, wdziały filtrfraki chroni ce przed
wiatrem pustyni. Po chwili królewska para spotkała si w antyszambrze, dostrzegaj c, jak słu ba raptownie milknie. Zauwa ono, e Leto na szary, gładki filtrfrak narzucił czarno obrze on , br zow peleryn . Jego siostra wło yła zielon . Kołnierze obydwu spi te były złotymi klamrami w kształcie atrydzkich jastrz bi z czerwonymi klejnotami w miejscu oczu. - Widz , e ubrali cie si , by odda cze
swojej babce - powiedziała Hara, jedna z on
Stilgara. Leto wzi ł misk ze niadaniem, zanim spojrzał w ciemn i pobru d on przez wiatr twarz kobiety. Potrz sn ł głow . - Sk d wiesz, czy to nie sobie oddajemy cze ? - rzekł. Hara wytrzymała sarkastyczne spojrzenie, nie uchylaj c wzroku. - Moje oczy s równie niebieskie jak twoje - odparła. Ghanima roze miała si na głos. Hara zawsze brała udział we freme skiej grze w inwokacje. Jednym tchem powiedziała: - Nie szyd ze mnie, chłopcze. Mo esz sobie by królewskim dzieckiem, ale oboje nosimy znami uzale nienia od melan u - oczy bez białek. Jakiego wi cej Fremen potrzebuje stroju czy oznaki honoru? Leto u miechn ł si , potrz saj c ze smutkiem głow .
- Haro, moja kochana, gdyby tylko była młodsza i nie nale ała do Stilgara, uczyniłbym ci swoj
on !
Hara z łatwo ci
zaakceptowała drobne zwyci stwo, daj c znak innym sługom, by
kontynuowali przygotowywanie pomieszcze na wa ne wydarzenie dzisiejszego dnia. - Zjedzcie niadanie - powiedziała. - B dzie wam dzi potrzebne du o sił. - Zatem zgadzasz si , e nie jeste my na tyle reprezentacyjni, by stan
przed nasz
babk ? - spytała Ghanima, mówi c z ustami pełnymi kleiku. - Nie bój si jej, Ghaniu - rzekła Hara. Leto przełkn ł obfit porcj kleiku, posyłaj c pytaj ce spojrzenie w stron Hary. Ta kobieta była piekielnie roztropna, skoro tak szybko przejrzała gierk z paradnymi strojami. - Czy uwierzy, e si jej boimy? - zapytał. - Mo e tak, mo e nie - powiedziała Hara. - Była nasz Matk Wielebn , pami tam. Znam jej metody. - Jak Alia si ubrała? - spytała Ghanima. - Nie widziałam jej - odpowiedziała krótko Hara, odwracaj c si . Leto i Ghanima wymienili porozumiewawcze spojrzenia i nachylili si
szybko nad
rozpocz tym niadaniem. Gdy sko czyli, wyszli na wielki, rodkowy korytarz. Ghanima przemówiła w jednym ze staro ytnych j zyków, które mieli zakodowane w genetycznej pami ci: - Wi c od dzisiaj mamy babk . - To bardzo kłopocze Ali - rzekł Lato. - Kto lubi oddawa władz ? - zapytała Ghanima. Leto roze miał si mi kko, dziwnie dorosłym głosem jak na tak młode ciało. - Tu chodzi o co wi cej. - Czy oczy jej matki wypatrz to, co my zobaczyli my? - A dlaczego nie? - spytał Leto. - Tak... Wła nie tego Alia mo e si obawia . - Któ zna Paskudztwo lepiej ni ono samo? - zapytał Leto. - Wiesz, e mo emy si myli - rzekła Ghanima. - Ale nie mylimy si - odparł i zacytował z "Ksi gi Azhara" Bene Gesserit: -"Za spraw rozumu i przera aj cych do wiadcze nazywamy przed-urodzonych Paskudztwami, któ bowiem
wie, jak upadłe i przekl te osoby z naszej strasznej przeszło ci mog przej
władz nad yj cym
ciałem?" - Znam t histori - powiedziała Ghanima. - Ale je eli to prawda, dlaczego nas nic nie atakuje od wewn trz? - Mo e nasi rodzice stoj w nas na stra y? - powiedział Leto. - To dlaczego nie s równie stra nikami Alii? - Nie wiem. Mo e dlatego, e jedno z jej rodziców wci po prostu dlatego, e my wci
pozostaje w ród yj cych. Mo e
jeste my młodzi i silni. Mo e gdy b dziemy starsi i bardziej
cyniczni... - Musimy bardzo ostro nie post powa z nasz babk - przerwała mu Ghanima. - I nie rozmawia z ni o tym Kaznodziei, który w druje poprzez nasz planet , głosz c herezje? - Nie my lisz chyba, e to naprawd nasz ojciec! - Nie wiem, ale Alia si go boi. Ghanima gwałtownie potrz sn ła głow . - Nie wierz w te brednie o Paskudztwie! - Masz tyle samo wspomnie , co ja - powiedział Leto. - Mo esz wierzy w co chcesz. - My lisz, e to dlatego, i nie odwa yli my si na trans przyprawowy, a Alia tak?! rzekła Ghanima. - Tak wła nie my l . Zamilkli, wmieszali si w ludzki strumie w rodkowym korytarzu. W siczy Tabr było chłodno, lecz filtrfraki dawały ciepło i bli ni ta odrzuciły w tył kaptury-skraplacze. Twarze dzieci zdradzały wspóln matryc genów: du e usta, szeroko rozwarte oczy z przyprawowym bł kitem w bł kicie. Leto pierwszy zauwa ył zbli aj c si ciotk Ali . - Wła nie idzie - powiedział ostrzegawczo, przechodz c na atrydzki j zyk walki. Ghanima skin ła głow , gdy Alia zatrzymała si przed nimi, a nast pnie powiedziała: - Łup Wojenny wita sw znamienit krewn . - U ywaj c j zyka Chakobsa, Ghanima podkre liła znaczenie własnego imienia: łup wojenny. - Widzisz, kochana ciociu - powiedział Leto - przygotowujemy si na dzisiejsze spotkanie z twoj matk . Alia, jedyna osoba na licznym imperialnym dworze, która nigdy si nie dziwiła z powodu
dorosłego zachowania dzieci, spogl dała teraz to na jedno, to na drugie. Wreszcie wypaliła: - Trzymajcie j zyk za z bami, oboje! Br zowe włosy Alii splatały si z tyłu w dwóch złotych pier cieniach wody. Jej owaln twarz łobiły bruzdy. Szerokie usta z opuszczonymi k cikami wiadcz cymi o pobła liwo ci wobec samej siebie zaci ni te były w w sk
lini . Wokół bł kitnych w bł kicie oczu
rozpo cierała si wachlarzem sie zmarszczek. - Mówiłam wam obojgu, jak macie si dzisiaj zachowywa - rzekła. - Wiecie równie dobrze jak ja, dlaczego. - Wiemy, z jakich powodów, ale ty mo esz nie zna naszych - powiedziała Ghanima. - Gnaniu! - mrukn ła gniewnie Alia. Leto spojrzał ponuro na swoj ciotk i powiedział: - Zwłaszcza dzisiaj nie mamy najmniejszej ochoty na udawanie bezradnych niemowlaków! - Nikt nie chce, eby cie udawali bezradno
- odparła Alia.
- Uwa amy jednak, e nie byłoby z waszej strony objawem rozs dku prowokowa w waszej babce niebezpieczne my li. Irulana si ze mn zgadza. Kto wie, jak rol wybierze dla siebie lady Jessika? Jest przecie mimo wszystko Bene Gesserit. Leto potrz sn ł głow , zastanawiaj c si : "Dlaczego Alia nie dostrzega, o co j podejrzewamy? Czy by zaszła ju za daleko?" Jeszcze raz odnotował na jej twarzy subtelne oznaki cech, które otrzymała w genach odziedziczonych po dziadku ze strony matki. Baron Vladimir Harkonnen nie był kim miłym. Poczyniwszy to spostrze enie, Leto odczuł niespokojne poruszenie w swym wn trzu i pomy lał: "Był równie moim przodkiem". - Lady Jessika została przeszkolona, by sprawowa władz - powiedział. Ghanima skin ła głow . - Dlaczego wła nie teraz zdecydowała si wróci ? Alia nachmurzyła si . - Mo e po prostu pragnie ujrze swoje wnucz ta? - odparła. Ghanima pomy lała: "Na to wła nie liczysz, ciotuniu, ale to piekielnie mało prawdopodobne". - Nie mo e tu rz dzi - powiedziała Alia. - Ma Kaladan, to powinno jej wystarczy . Ghanima odezwała si uspokajaj co: - Kiedy nasz ojciec odszedł na pustyni by umrze , ustanowił ciebie Regentk . On... - Chcesz si na co poskar y ? - zapytała z naciskiem Alia.
- To był rozs dny wybór - powiedział Leto, kontynuuj c my l Ghanimy. - Była jedyn osob , która wiedziała, co znaczy narodzi si tak jak my. - Kr
pogłoski, e moja matka powróciła do zakonu e skiego - rzekła Alia. - Wiecie
oboje, co Bene Gesserit s dz o... - Paskudztwie? - doko czył Leto. - Wła nie! - Alia skrzywiła si na to słowo. - Je li kto urodził si wied m , ju ni zostanie. Tak si przynajmniej powiada - rzekła Ghanima. "Siostrzyczko, podejmujesz ryzykown gr " - pomy lał Leto, ale przejmuj c jej sposób rozumowania, powiedział: - Nasza babka ma znacznie prostsz
natur
ni
inne siostry. Dysponujesz jej
wspomnieniami, Alio, wi c niew tpliwie musisz wiedzie , czego si po niej spodziewa . - Prostota! - powiedziała Alia potrz saj c głow , rozgl daj c si w zatłoczonym korytarzu i ponownie kieruj c wzrok na bli ni ta. - Gdyby moja matka miała mniej zło on natur , nie byłoby tutaj adnego z was. Ani mnie. Byłabym jej pierworodn i nic z tego... - Dreszcz wstrz sn ł jej ramionami. - Ostrzegam was oboje, b d cie bardzo ostro ni we wszystkim, co dzisiaj zrobicie. - Podniosła wzrok. - Nadchodzi stra . - I wci
uwa asz, e towarzyszenie ci do portu kosmicznego nie jest dla nas bezpieczne?
- zapytał Leto. - Czekajcie tu - odparła Alia. - Przyprowadz j . Leto wymienił spojrzenie z siostr . - Powtarzała nam wiele razy,
e wspomnieniom odziedziczonym po tych, którzy
przemin li przed nami, brak pewnej u yteczno ci, dopóki nie do wiadczymy dosy w naszych własnych ciałach, by umie z nich korzysta . Moja siostra i ja wierzymy w to. Przewidujemy niebezpieczne zmiany wraz ze zjawieniem si babki. - Dalej wi c w to wierzcie - powiedziała Alia. Odwróciła si i weszła w zamkni ty kr g stra niczek. Ruszyły szybko w gł b korytarza, ku Wyj ciu Pa stwowemu, gdzie oczekiwały na nie ornitoptery. Ghanima otarła łz z prawego oka. - Woda dla zmarłych? - szepn ł Leto, bior c siostr pod rami . Ghanima wci gn ła gł boko oddech, my l c o obserwacji ciotki, o Metodzie, któr znała z nagromadzonych do wiadcze przodków.
- To efekt transu przyprawowego, prawda? - zapytała, wiedz c, co odpowie Leto. - A co innego by sugerowała? - Zastanów si , cho by teoretycznie: dlaczego nasz ojciec... ani nawet nasza babka nie zostali nawiedzeni? Popatrzył na ni badawczo przez chwil . - Znasz odpowied równie dobrze jak ja. W czasie, kiedy przybyli na Arrakis, stanowili ju ukształtowane osobowo ci. Trans przyprawowy, no... - Wzruszył ramionami. - Nie przyszli na ten wiat op tani przez przodków. Alia jednak e... - Dlaczego nie wierzyła w ostrze enia Bene Gesserit? - Ghanima przygryzła doln warg . - Alia miała te same informacje, mogła doj
do tych samych wniosków co my.
- Ju wtedy nazywały j Paskudztwem - powiedział Leto. - Nie s dzisz, e byłoby kusz ce stwierdzi , czy jeste silniejsza ni wszyscy ci, którzy... - Nie, nie s dz ! - Ghanima uciekła wzrokiem od badawczego spojrzenia brata. Zadr ała. Musiała zasi gn
rady w genetycznej pami ci, aby ostrze enia zakonu przybrały ywe kształty.
Przed-urodzeni, stwierdzono, mieli tendencj do nabywania w procesie dorastania ohydnych nawyków. A prawdopodobnie przyczyn tego było... Znowu zadr ała. - Szkoda, e nie mamy przed-urodzonych w ród naszych przodków - powiedział Leto. - Mo e mamy? - Ale wiedzie... Ach tak, to stare pytanie bez odpowiedzi. Czy rzeczywi cie mamy swobodny dost p do cało ci wspomnie ka dego z naszych przodków? Leto czuł niebywały zam t w głowie i wiedział, e tak samo wyczerpuj ca musiała by ta rozmowa dla siostry. Rozwa ali ów problem wielokrotnie, zawsze bez ostatecznych wniosków. - Musimy zwleka i opiera si za ka dym razem, kiedy Alia nakłania nas do transu. Najwy sza ostro no
przy dawkowaniu przyprawy to nasza najlepsza metoda post powania -
wycedził. - Przedawkowanie musiałoby by całkiem spore - powiedziała Ghanima. - Nasza tolerancja jest prawdopodobnie wysoka - zgodził si . - Zauwa , jak wiele melan u potrzebuje Alia. -
al mi jej - powiedziała Ghanima. - Musiała by to subtelna i zdradliwa przyn ta,
czyhaj ca na ni dopóki... - Jest ofiar , tak - powiedział Leto. - Paskudztwem. - Mo emy si myli .
- Zgadza si . - Ci gle si zastanawiam - mrukn ła Ghanima - czy nast pn pami ci przodków, której b d szukała, b dzie ta, która... - Przeszło
jest od ciebie nie dalej ni twoja poduszka - rzekł Leto.
- Musimy poszuka okazji, by porozmawia o tym z nasz babk . - Do tego przynagla mnie jej pami
we mnie - powiedział Leto. Ghanima napotkała jego
wzrok i odparła: - Zbyt wiele wiedzy nigdy nie ułatwia decyzji.
Do Lieta, do Kynesa, Do Stilgara, do Muad'Diba, I raz jeszcze do Stilgara Nale ała sicz na skraju pustyni. Naibowie jeden po drugim zasypiaj w piasku Ale sicz wci
trwa. z freme skiej ple ni
Gdy odchodziła od bli ni t, Alia czuła, jak szybko bije jej serce. Przez kilka pełnych napi cia sekund odczuwała niemal przymus, by zosta z nimi i błaga o pomoc. Có za idiotyczna słabo ! Wspomnienie tego nakazało jej czujno . Czy bli niaki próbowały przyszłowidzenia? cie ka, która pochłon ła ich ojca, musiała je poci ga : trans przyprawowy poł czony z jasnowidzeniem mami cym jak złota tkanina mieni ca si w podmuchach wiatru. "Dlaczego nie mog zobaczy przyszło ci? - zastanowiła si . - Tak bardzo si staram, wi c dlaczego mi si wci
wymyka?"
"Trzeba zmusi bli ni ta do próby" - powiedziała sobie. Mo na je było do tego zach ci . Ciekawo
dzieci wi zała si w nich ze wspomnieniami ogarniaj cymi tysi clecia.
"Tak jak u mnie" - pomy lała. Jej stra otwarła grod w Wyj ciu Pa stwowym siczy i rozstawiła si po bokach, gdy Alia pojawiła si na l dowisku, na którym czekały ornitoptery. Wiatr z pustyni miotał kurzem, ale dzie był jasny. Nagłe wyj cie z półmroku siczy w wiatło dnia spowodowało, i Alia znowu zacz ły targa w tpliwo ci. Dlaczego lady Jessika wracała wła nie teraz? Czy na Kaladan trafiły ju opowie ci o tym, jak wygl dała Renegacja... - Musimy si pospieszy , pani moja - powiedziała jedna ze stra niczek, podnosz c głos, by słycha j było po ród kurzawy. Alia pozwoliła pomóc sobie przy wsiadaniu do ornitoptera i zapinaniu pasów bezpiecze stwa, lecz jej my li wyrywały si naprzód. "Dlaczego wła nie teraz?" Gdy załopotały skrzydła ornitoptera i kadłub zarzucaj c wzniósł si w powietrze, odczuła znaczenie i moc swej pozycji prawie jak co fizycznego - ale były one tak kruche, och, jak kruche!
Dlaczego wła nie teraz, gdy nie doprowadziła swych planów do ko ca? Chmury pyłu dryfowały, kł biły si i rwały w gór . Widziała jaskrawe wiatło sło ca nad zmieniaj cym si krajobrazem planety: szerokie połacie zielonej ro linno ci rozci gały si tam, gdzie kiedy była tylko spalona ziemia. "Bez wizji przyszło ci mo e mi si nie uda . Och, jakich cudów mogłabym dokona , gdybym tylko mogła patrze tak, jak patrzył Paul! Nie dla mnie gorycz, jak nios wizje prorocze." Dr ył j dr cz cy głód i opanowywała przemo na ch
pozbycia si mocy.
Och, by tak , jakimi byli inni - lep w najbezpieczniejszy z wszystkich rodzajów lepoty,
yw
tylko hipnotycznym pół- yciem, w które szok narodzin wtr cał wi kszo
ludzko ci! Ale nie. Urodziła si jako członkini rodu Atrydów, jako ofiara obejmuj ca tysi clecia wiadomo ci, powołana do ycia przez uzale nienie si jej matki od przyprawy. "Dlaczego matka wraca dzisiaj?" Zapewne b dzie z ni Gurney Halleck - zawsze oddany sługa, najemny morderca ze wstr tn szram , lojalny i bezpo redni; muzyk, który równie łatwo grał w zabijanie za pomoc pchlego sztychu, jak biegle posługiwał si dziewi ciostrunow baliset . Niektórzy powiadali, e został kochankiem jej matki. To te trzeba było rozgry ; mogło to dostarczy najwarto ciowszej d wigni. Opu ciło j pragnienie bycia tak jak inni. "Trzeba nakłoni Leto do transu przyprawowego" - pomy lała. Przypomniała sobie,
e kiedy
spytała chłopca, jak poradziłby sobie z Gurneyem
Halleckiem. A Leto, wyczuwaj c podteksty ukryte w pytaniu, powiedział, e Halleck jest lojalny "do przesady". I dodał: "Podziwiał... mojego ojca". Zauwa yła chwil wahania. Leto prawie powiedział: "mnie" zamiast "mojego ojca". Tak, czasami ci ko izolowa genetyczn pami
od ci ciwy ywego ciała. Gurney Halleck nie
ułatwiłby mu tego rozdzielenia. Surowy u miech dotkn ł ust Alii. Gurney zdecydował si na wypraw z lady Jessik na Kaladan po wej ciu Paula na imperialny tron. Powrót Hallecka popl tałby wiele spraw. Wracaj c na Arrakis, sprawiłby, e do istniej cych powikła doszłyby nowe. Słu ył ojcowi Paula, a sukcesja przeszła na nast pne pokolenia: Leto I - Paul - Leto II. A poza programem chowu Bene Gesserit: Jessik - Alia -
Ghanima, tworz ce boczn lini . Gurney w poł czeniu z zakłóceniami to samo ci Leto mógłby okaza si przydatny. "Co zrobiłby, gdyby dowiedział si , e mamy w sobie krew Harkonnenów, których tak zaciekle nienawidzi?" U miech na ustach Alii stał si bardziej zamy lony. Bli ni ta to mimo wszystko dzieci. Dzieci o niesko czonej liczbie rodziców - ich wspomnienia nale ały zarówno do nich samych, jak i do innych. B d zapewne sta na skalnej półce w siczy Tabr i obserwowa drog l duj cego w Basenie Arraka skim statku babki. Płon cy znak przelotu statku, widoczny na niebie - czy uczyni przybycie Jessiki bardziej realnym dla jej wnucz t? "Matka zapyta mnie o ich wychowanie - pomy lała Alia. - Czy sprawiedliw r k dozorowałam dyscyplin pranabindu? Powiem wtedy, e wicz same - tak jak kiedy ja. Zacytuj jej wnuka: Po ród obowi zków władzy jest konieczno
karania... ale tylko wtedy, gdy
za da tego ofiara". Alia zrozumiała nagle, e gdyby skoncentrowała uwag lady Jessiki dostatecznie silnie na bli ni tach, ona sama mogłaby umkn
jej bli szemu badaniu.
Co takiego mogło si uda . Leto był bardzo podobny do Paula. A dlaczego by nie? Mo e by Paulem, kiedy sobie tego za yczy. Nawet Ghanima posiadła ow szarpi c nerwy zdolno . "Tak jak ja mog by swoj matk , czy kimkolwiek z tych, którzy dzielili ycie z nami". Oddaliła od siebie t my l, patrz c na zanikaj cy pejza Muru Zaporowego. "Jak mogła opu ci ciepłe bezpiecze stwo bogatego w wod Kaladanu i powróci na Arrakis, na pustynn planet , gdzie zabito jej ksi cia, a syn umarł jako m czennik?" Dlaczego lady Jessik wraca wła nie teraz? Alia nie znalazła odpowiedzi - adnej pewnej odpowiedzi. Mogła korzysta z czyjej obcej wiadomo ci, lecz gdy wydarzenia pod ały rozbie nymi drogami, motywy równie stawały si odmienne. Istota decyzji zale ała od niezale nych działa podejmowanych przez jednostki. Dla przed-urodzonych, wielokro -urodzonych Atrydów pozostawało to najwy sz reguł , w swej istocie innym rodzajem narodzin: na tym polegało oddzielenie oddychaj cego ciała od łona, w którym si zwielokrotnion
yj cego,
jeszcze znajdowało i które naznaczyło je
wiadomo ci .
Alia nie widziała nic niezwykłego w kochaniu i nienawidzeniu matki równocze nie. Była to konieczno , po dana równowaga bez miejsca na win czy wyrzuty. Gdzie mogła ko czy
si miło
b d nienawi ? Czy mo na wini Bene Gesserit za to, e nadały lady Jessice pewn
orientacj ? Wina i odpowiedzialno
zaczynały si
rozmywa , kiedy pami
obejmowała
millenia. Zakon starał si jedynie wyhodowa Kwisatz Haderach - m skiego odpowiednika w pełni rozwini tej Matki Wielebnej... I wi cej - istoty ludzkiej o najwy szej wra liwo ci na bod ce, posiadaj cej absolutn
wiadomo , Kwisatz Haderach, który mo e by
w wielu
miejscach równocze nie. A lady Jessika, pionek w programie chowu, miała na tyle zły smak, by zakocha
si
w partnerze hodowlanym, któremu została przypisana. Spełniaj c pragnienie
ukochanego ksi cia, wydała na wiat syna zamiast córki, której zakon yczył sobie jako pierworodnej. "Pozwalaj c, bym narodziła si ju po tym, jak uzale niła si od przyprawy! A teraz mnie nie chc . Teraz si mnie boj ! I maj ku temu powód." Osi gn ły Paula - swojego Kwisatz Haderach - o pokolenie za wcze nie. To drobna pomyłka w tak dalekosi nym planie. A teraz miały kolejny problem - Paskudztwo nios ce bezcenne geny, których szukały przez wiele pokole . Alia spostrzegła sun cy nad ni cie . Spojrzała w gór . Eskorta przygotowywała si do l dowania. Kobieta potrz sn ła głow w zadumie nad swymi rozproszonymi my lami Jakiemu dobru słu yło wywoływanie dawnych pokole i wzajemne cieranie ich omyłek? Trzeba było y własnym yciem. Duncan Idaho zadał swej mentackiej wiadomo ci pytanie, dlaczego Jessika wraca wła nie teraz. Wa ył problem w ludzko-komputerowy sposób, który był jego darem. Stwierdził, e wróciła, by zabra bli ni ta do zakonu. Bli ni ta równie nosiły cenne geny. Duncan prawdopodobnie miał racj . To mogło wystarczy do wyrwania lady Jessiki z narzuconego sobie odosobnienia na Kaladanie. Skoro zakon zarz dził... wła nie, bo dlaczego niby miałaby wraca do miejsc, które musz otworzy stare rany? - Zobaczymy... - mrukn ła Alia. Poczuła, jak ornitopter zetkn ł si z dachem Cytadeli. Gwałtowne i zgrzytliwe l dowanie napełniło j ponurym przeczuciem.
Melan
(melan ,
równie
ma'land )
n-s,
pochodzenie
niepewne
(przypuszczalnie ze staro ytnego terra skiego j zyka Franzh): a. mieszanina przypraw; b. przyprawa z Arrakis (Diuny) o geriatrycznych wła ciwo ciach, pierwszy raz zauwa onych przez Yanshupha Ashkoko, nadwornego chemika na dworze
Szakkada
M drego;
melan
arraka ski
znajdowany
tylko
w
najgł bszych pustynnych piaskach Arrakis, dzi ki któremu Paul Muad'Dib, pierwszy Mahdi Fremenów, doznawał proroczych wizji; u ywany przez Nawigatorów Gildii Planetarnej i Bene Gesserit "Słownik Królewski" (pi te wydanie) Dwa wielkie koty wychyn ły znad skały w wiatło witu, skacz c z lekko ci . Nie brały na razie udziału w zapami tałym polowaniu, jedynie patrolowały swoje terytorium. Nazywane były tygrysami laza, a stanowiły specjaln ras , sprowadzon tu, na Salusa Secundus, prawie osiem tysi cy lat temu. Genetyczna praca nad pradawnym terra skim gatunkiem zlikwidowała niektóre z oryginalnych tygrysich cech i wysubtelniła inne elementy. Ich kły pozostały długie, pyski szerokie, oczy czujne i inteligentne. Ich łapy powi kszono, by da nierównym podło u, a schowane pazury, mog ce wyci gn
si prawie na dziesi
im oparcie na centymetrów,
wyostrzone były na ko cu jak brzytwy. Koty miały gładk , porudział sier , która czyniła je niewidocznymi na tle piasku. W jeszcze jeden sposób ró niły si od przodków: gdy były jeszcze koci tami, w ich mózgi zostały wszczepione serwostymulatory. Stymulatory czyniły je uległe wobec ka dego, kto posiadał transmiter. Było zimno i koty zatrzymały si , by zbada teren. Ich oddechy tworzyły w powietrzu mgiełk . Wokół rozci gał si
suchy i wypra ony region Salusa Secundus, miejsce b d ce
siedliskiem n dznej garstki piaskopływaków przemyconych z Arrakis i utrzymywanych przy yciu w nadziei, e monopol na przypraw mo e zosta złamany. Tam, gdzie stały koty, krajobraz był poznaczony br zowymi skałami i rzadkimi k pami krzaków, srebrz c si zieleni po ród długich cieni porannego sło ca. Nagle koty stały si czujne. Podniosły głowy, a nast pnie ich oczy zwróciły si powoli na lewo. Daleko w gł bi spustoszonego krajobrazu dwoje dzieci siłowało si , id c r ka w r k w gór po kamienistym zboczu. Wydawały si by w jednym wieku, mo e dziewi
albo dziesi
lat standardowych. Miały rude włosy i nosiły filtrfraki cz ciowo ukryte pod przedniego gatunku
białymi burkami. Na kapturach szat dzieci widniały godła rodu Atrydów - jastrz bie utkane ni mi z klejnotów ognia. Dzieci gaw dziły sobie beztrosko, a ich głosy dolatywały do poluj cych kotów. Tygrysy laza znały t gr , grały w ni przedtem, ale na razie spokojnie czekały na zach t w postaci impulsu ze serwostymulatorów, sygnału wyzwalaj cego po cig. W pewnej chwili na szczycie skaty za kotami pojawił si m czyzna. Zatrzymał si i zbadał wzrokiem widok: koty, dzieci. M czyzna miał na sobie zielono-czarny mundur sardaukara z insygniami levenbrecha, adiutanta baszara. Wokół jego szyi owini te były pasy, które dalej przebiegały pod ramionami, by utrzyma serwotransmiter na piersi, sk d ołnierz z łatwo ci mógł dosi gn
przycisków.
Koty nie zwróciły uwagi na jego przybycie. Znały zapach i odgłosy wydawane przez tego człowieka. M czyzna zszedł ze skaty, stan ł dwa kroki od kotów i otarł czoło. Powietrze było chłodne, ale wysiłek rozgrzewał. Jego blade oczy ponownie zbadały sytuacj : koty, dzieci. Wepchn ł niewielki kosmyk jasnych włosów pod czarny, polowy hełm i dotkn ł mikrofonu wszczepionego w gardło. - Koty maj je na oku. Odpowied dotarła do niego przez odbiorniki wbudowane za ka dym z jego uszu: - Widzimy je. - To ju teraz? - zapytał levenbrech. - Czy zrobi to bez impulsu po cigu? - sparował głos. - S gotowe - odparł levenbrech. - Bardzo dobrze. Zobaczymy wi c, czy cztery sesje warunkowania wystarcz . - Powiedzcie, kiedy b dziecie gotowi. - W ka dej chwili - Zatem teraz - rzekł levenbrech. Dotkn ł
czerwonego
klawisza
po
prawej
stronie
serwotransmitera,
najpierw
odci gn wszy zasuwk , która go osłaniała. W jednej chwili koty zostały uwolnione od wszelkich powstrzymuj cych je wi zów. M czyzna trzymał dło zawieszon nad czarnym klawiszem znajduj cym si pod czerwonym, gotów zatrzyma zwierz ta, gdyby si zwróciły przeciw niemu. Ale one go nie zauwa yły. Spr yły si i pocz ty posuwa w dół zbocza, w stron dzieci. Wielkie łapy drgały w gładkich, posuwistych ruchach. Levenbrech przykucn ł, by to obserwowa ,
wiadom,
e ukryte gdzie
transoko
przekazuje cał t scen do tajnego monitora w pałacu, w którym mieszkał jego ksi
.
Po chwili koty zacz ty posuwa si susami, wreszcie biec. Dzieci
zaj te
wspinaniem
si
po
kamienistym
gruncie
wci
nie
widziały
niebezpiecze stwa. Jedno z nich krzykn ło wysokim, piewnym głosem. Drugie potkn ło si i odzyskuj c równowag , spostrzegło koty. - Patrz! - zawołało. Zatrzymały si i patrzyły uwa nie na zbli aj ce si zwierz ta. Wci
jeszcze stały, gdy
tygrysy laza uderzyły na nie - jeden na chłopca, drugi na dziewczynk . Dzieci zgin ły natychmiast, z błyskawicznie złamanymi karkami. Koty zacz ty po era ciała. - Mam je odwoła ? - zapytał levenbrech. - Niech sko cz . Dobrze si sprawiły. Wiedziałem, e tak b dzie. To wspaniała para. - Najlepsza, jak kiedykolwiek widziałem - przyznał levenbrech. - W takim razie bardzo dobrze. Wysłano po ciebie transport. Ko czymy na razie. Levenbrech wstał i przeci gn ł si . Powstrzymał si przed spojrzeniem na wzniesienie po lewej stronie, gdzie ostrzegawczy blask mówił o kryjówce transoka przekazuj cego pi kny wyst p jego baszarowi, daleko st d, do zielonych kra ców Stolicy. Levenbrech u miechn ł si . Za dzisiejsz prac prawdopodobnie otrzyma awans. Czuł ju na kołnierzu insygnia batora, i pewnego dnia bursega... mo e kiedy nawet baszara. Ludzie, którzy dobrze słu yli w siłach Farad'na, wnuka zmarłego Szaddama IV, otrzymywali wysokie awanse. Pewnego dnia, gdy ksi
zasi dzie na nale nym mu tronie, mo liwe stan si nawet wi ksze awanse. Ranga baszara
nie musiała by ko cem kariery. Na wielu planetach, kiedy ju usunie si atrydzkie bli ni ta, b d do obj cia baronie i hrabstwa.
Fremeni musz powróci do pierwotnej wiary, do swojego geniuszu w tworzenia ludzkich społeczno ci; musz powróci do przeszło ci, gdy uczyli si lekcji ycia w walce z Arrakis. Jedynym problemem Fremena powinno by otwarcie na wewn trzne nauki Planety Imperium, Landsraadu i Kompanii KHOAM nie maj
adnej warto ci, któr mogłyby im ofiarowa . Obrabuj ich
tylko z dusz. "Kaznodzieja w Arrakin" Wsz dzie dookoła lady Jessiki, si gaj c daleko w ceglast płaszczyzn l dowiska, na którym spocz ł transportowiec, stał ocean ludzi. Oceniła, e ci gn ło ich tu około pół miliona i tylko jedna trzecia wygl dała na pielgrzymów. Stali w milczeniu, z uwag
skupion
na
platformie wyj ciowej transportera, której ocieniony łuk skrywał j i jej wit . Brakowało dwóch godzin do południa, lecz ju teraz powietrze nad tłumem falowało złotym pyłem, zwiastuj c nadej cie aru dnia. Jessika dotkn ła wystaj cych spod kaptura aby Matki Wielebnej okolonych srebrem, miedzianego koloru włosów, otaczaj cych jej owaln twarz. Wiedziała, e po długiej podró y nie wygl da najlepiej i e czer nie pasuje do niej. Ale nosiła ju tutaj wcze niej ten strój. Nie mogła straci okazji wywarcia wra enia na Fremenach. Westchn ła. Podró e kosmiczne wyra nie jej nie odpowiadały, a to miejsce obci one było brzemieniem wspomnie
o innej podró y: z
Kaladanu na Diun , gdy ksi ciu Leto I wmuszono lenno wbrew jej ostrze eniom. Powoli, posługuj c si
wyszkolon
przez Bene Gesserit zdolno ci
wykrywania
znacz cych szczegółów, przegl dała morze ludzi. Wida w nim było matowoszare kaptury filtrfraków - stroje Fremenów z gł bokiej pustyni. Gdzieniegdzie znajdowały si rozproszone grupki bogatych handlarzy, bez kapturów, w lekkich strojach, by wystawi na pokaz swe lekcewa enie dla utraty wody w rozpra onym powietrzu Arrakin... Była te delegacja Wspólnoty Wiernych w zielonych szatach i ci kich kapturach, stoj ca z boku w aurze wi to ci własnej grupy. Tylko wtedy, gdy przenosiła wzrok nad tłum, sceneria stawała si podobna do tej, jaka witała pierwsze przybycie ksi
cej pary. Jak dawno to było? Ponad dwadzie cia lat temu. Nie
lubiła my le o minionych chwilach, dniach i latach. Czas zalegał w niej jak balast, tak jak gdyby lata sp dzone z dala od tej planety nigdy si nie zdarzyły. "Ponownie w paszcz smoka" - pomy lała.
Tu, na równinie, jej syn wydarł Imperium z r k zmarłego Szaddama IV. Konwulsja historii odcisn ła to miejsce w ludzkich umysłach i wierzeniach. Usłyszała niespokojne szepty tu
za sob
i znowu westchn ła. Musz
czeka
na
oci gaj c si Ali . Dostrzegła jej wit przedzieraj c si przez tłum i tworz c w nim ludzk fal , kiedy klin Gwardii Królewskiej otwierał przej cie. Jessika raz jeszcze zbadała wzrokiem okolic . Uwa nemu spojrzeniu nie umkn ła adna istotna ró nica. Do wie y kontrolnej l dowiska dodano kazalnic . A daleko po lewej, za równin , wida było stos plastali, z której Paul zbudował fortec - swoj sicz nad piaskiem. Była to najbardziej gigantyczna pojedyncza konstrukcja, jak kiedykolwiek wybudowała r ka człowieka. Całe miasta mogły znale
si w jej murach i jeszcze pozostałoby wolne miejsce. Teraz mie ciła
najpot niejsz rz dz c sił w Imperium, Wspólnot Wiernych Alii, powstał po mierci jej brata. "Co musi si zacz
dzia " - pomy lała Jessika.
Delegacja Alii osi gn ła próg rampy i przystan ła w oczekiwaniu. Jessika rozpoznała rysy Stilgara. "Bo e, odwró
cios!" Poza tym ksi na Irulana kryj ca sw
dziko
w
uwodzicielskim ciele, pod grzyw złotych włosów wystawionych na zbł kane powiewy wiatru. Wydawało si , e Irulana nie postarzała si ani o jeden dzie . I oto na ostrzu klina stała Alia, z rysami zuchwale młodzie czymi, oczyma spogl daj cym w gór , w cienie luku. Usta Jessiki zacisn ły si w prost lini , gdy wpatrzyła si w twarz córki. Przygniataj cy ból zapulsował w jej ciele, gdy wsłuchała si w przybój odczu ze swego wn trza. Plotki sprawdziły si . To straszne! Straszne! Alia weszła na zakazan drog . Dowód był widoczny dla ka dego wtajemniczonego. Paskudztwo! W ci gu kilku chwil, jakie zabrało jej odzyskanie równowagi, zrozumiała, jak siln ywiła nadziej , i pogłoski oka
si fałszywe.
"Co z bli ni tami? - zadała sobie pytanie. - Czy te s zgubione?" Powoli, jak przystało matce boga, Jessika wynurzyła si
z cienia na skraj rampy.
Poinstruowana wita pozostała z tyłu. Kilka nast pnych chwil zadecyduje o wszystkim. Jessika stan ła sama, wystawiona na widok tłumu. Usłyszała, jak Gurney Halleck kaszle za ni nerwowo. Gurney sprzeciwiał si takiej ceremonii przybycia: "Nawet bez tarczy? Na Boga, kobieto! Jeste szalona!" Lecz do najbardziej cennych zalet Gurneya nale ało te posłusze stwo. Mówił, co miał
do powiedzenia, a pó niej dostosowywał si . Teraz te tak było. Kiedy Jessika pojawiła si , ludzkie morze wydało d wi k podobny do syku gigantycznego czerwia. Podniosła ramiona w ge cie błogosławie stwa. Z licznymi grupkami spó nionych, lecz wci
jak jeden olbrzymi organizm, ludzie opadli na kolana. Nawet oficjalna
wita ukorzyła si . Jessika odnotowała miejsca, gdzie zwlekano z oddaniem hołdu, i przypomniała sobie, e tak e inne oczy poza ni , oczy agentów ukrytych w ci bie zapami tywały dora n map , przy pomocy której zamierzały wyłapa zwlekaj cych. Jessika wci
stała z podniesionymi ramionami, kiedy wyłonił si Gurney i jego ludzie.
Zbiegli błyskawicznie w dół rampy, ignoruj c przestraszone spojrzenia oficjalnej ekipy, i rzucili si w w skie przej cie. Kilka z ich ofiar dojrzało wcze niej niebezpiecze stwo i usiłowało uciec. Z tymi było najłatwiej: ci ni ty nó , dusicielska p tla i uciekinierzy padali. Innych, zataczaj cych si , wyci gni to z ci by ze zwi zanymi r koma. Przez cały ten czas Jessika stała z wyci gni tymi ramionami, błogosławi c swoj obecno ci , utrzymuj c przybyłych w pokorze. Spostrzegła oznaki szerz cego si podniecenia. Znała pogłosk , jaka poszła w tłum, poniewa została zaszczepiona na jej polecenie: "Matka Wielebna wraca, by usun Gdy wszystko si
zw tpienie. Błogosławcie matk naszego Pana!" sko czyło - kilka martwych ciał pozostało na piasku, a je ców
odprowadzono do podziemnych składów pod wie
l dowiska - Jessika opu ciła r ce. Min ły
mo e trzy minuty. Wiedziała, e to mało prawdopodobne, by Gurney i jego ludzie pochwycili któregokolwiek z prowodyrów, tych, którzy tworzyli najbardziej istotne zagro enie. Ci byli czujni i ostro ni. Ale od pojmanych mogli prawdopodobnie uzyska
jakie
interesuj ce
szczegóły. Jessika opu ciła ramiona i zach ceni tym ludzie podnie li si na nogi. Tak jakby nic si nie wydarzyło, zeszła sama po rampie, unikaj c córki i wymuszaj c na Stilgarze wzmo enie czujno ci. Czarna broda,
ciel ca si
wachlarzem na szyi filtrfraka,
przetkana była pasmami siwizny, lecz spojrzenie Fremena miało t
sam
intensywno
wynikaj c z braku białkówek, jak zauwa yła podczas pierwszego spotkania na pustyni. Stilgar zrozumiał, co si wydarzyło, i aprobował to. Stał tu prawdziwy freme ski naib, przywódca zdolny do krwawych czynów. Pierwsze wypowiedziane słowa były zupełnie w jego stylu: - Witamy w domu, moja pani. Zawsze przyjemnie jest przygl da si tak udanej akcji.
Jessika pozwoliła sobie na nikły u miech. - Zamknij port, Stilgar. Niech nikt go nie opu ci, dopóki nie przesłuchamy pojmanych. - Ju zrobione, moja pani - powiedział Stilgar. - Ludzie Gurneya i ja zaplanowali my to razem. - Zatem ci, którzy pomagali, byli twoimi lud mi. - Niektórzy z nich, pani. Wyczuła ukryte zastrze enie i skin ła głow . - Poznałe mnie zupełnie nie le w tamtych czasach, Stilgar. - Jak raczyła mi raz powiedzie , pani, nale y obserwowa tych, którzy prze yli, i uczy si od nich. W tym momencie Alia post piła naprzód i Stilgar odst pił na bok, podczas gdy Jessika zwróciła si ku córce. Wiedz c, e nie ma sposobu, by ukry to, czego si dowiedziała, Jessika nie próbowała si nawet maskowa . Alia mogła odczyta najdrobniejsze szczegóły, kiedy chciała, równie dobrze jak jakakolwiek inna adeptka zakonu. Prawdopodobnie ju wywnioskowała z zachowania lady Jessiki, co ta dostrzegła i jak to zinterpretowała. Były sobie wrogie tak, e w odniesieniu do nich słowo " miertelnie" dotykałoby tylko naskórka istoty uczu . Alia wybrała gniew jako najprostsz i najwła ciwsz reakcj . - Jak wa yła si zaplanowa co takiego bez konsultacji ze mn ? - zapytała z naciskiem, przysuwaj c twarz blisko do twarzy Jessiki. Jessika przemówiła łagodnie: - Tak jak wła nie usłyszała , Gurney nie wprowadził mnie w cały plan. Był pomy lany... - I ty, Stilgarze! - powiedziała Alia, odwracaj c si do niego. - Wobec kogo wła ciwie jeste lojalny? - Przysi gałem dzieciom Muad'Diba - rzekł sztywno Stilgar. - Oddalili my od nich gro b . - Dlaczego si nie radujesz... córko? - zapytała Jessika. Alia rzuciła matce chmurne spojrzenie, ale stłumiła wewn trzn burz i nawet zdobyła si na u miech przez zaci ni te z by. - Raduj si ... matko - powiedziała. I ku swojemu zdumieniu odkryła, e jest szcz liwa, do wiadczaj c przera aj cej rozkoszy, e wszystko stało si jasne pomi dzy ni a matk . Chwila,
której si l kała, min ła, a równowaga sił wła ciwie si nie zachwiała. - Porozmawiamy o tym bardziej szczegółowo w bardziej odpowiednim miejscu - dodała Alia, mówi c zarówno do matki, jak i do Stilgara. - Ale oczywi cie - odparła Jessika, odwracaj c si , by stan
twarz w twarz z ksi n
Irulan . Przez kilka krótkich uderze serca Jessika i ksi na milczały, badaj c si nawzajem dwie Bene Gesserit, które zerwały z zakonem e skim z tego samego powodu: miło ci... obie z miło ci dla m czyzn, którzy ju nie yli. Ksi na kochała Paula bez wzajemno ci, b d c jego on , ale nie kochank . A teraz yła tylko dla dzieci danych Paulowi przez freme sk konkubin , Chani. Jessika przemówiła pierwsza: - Gdzie s moje wnucz ta? - W siczy Tabr. - Rozumiem, e tutaj było dla nich zbyt niebezpiecznie. Irulan pozwoliła sobie na nikłe skini cie. Obserwowała wymian zda mi dzy Jessik i Ali , lecz wytłumaczyła j sobie tak, jak j do tego przygotowała Alia: "Jessika powróciła do zakonu, a obie wiemy, e zakon ma swoje plany co do dzieci Paula". Irulana nigdy nie nale ała do najlepszych adeptek Bene Gesserit - cenna dla nich bardziej przez fakt, e była córk Szaddama IV, ni
z jakiegokolwiek innego powodu; cz sto zbyt dumna, by trudzi
si
poszerzaniem swych zdolno ci. Teraz przechodziła na stron Alii z gwałtowno ci nie licuj c z jej opanowaniem. - Naprawd , Jessiko - rzekła. - Rada Królewska winna była by poinformowana. To le z twojej strony, e działała przez... - Mam z tego wnosi , e adna z was nie ufa Stilgarowi? - zapytała Jessika. Irulana zdołała u wiadomi sobie, e nie mo e udzieli odpowiedzi na takie pytanie. Była zadowolona, e delegaci kapła stwa, nie mog c opanowa dłu ej niecierpliwo ci, pchali si naprzód. Wymieniła spojrzenie z Ali , my l c: "Jessika jest tak harda i pewna siebie jak zawsze". Jednak e w jej umy le nieproszony pojawił si aksjomat Bene Gesserit: "Hardzi buduj zamku, za którymi staraj si ukry własn niepewno
i strach". Czy mogła go odnie
ciany do lady
Jessiki? Z pewno ci nie. Wiec musiała by to poza. Ale w jakim celu? To pytanie zaniepokoiło Irulan .
Kapłani, przedarłszy si
do matki Muad'Diba, zachowywali si
Niektórzy dotykali jej ramion, ale wi kszo
bardzo hała liwie.
kłaniała si nisko i wypowiadała pozdrowienia. W
ko cu nadeszła kolej na przywódców delegacji, by powitali Naj wi tsz Matk Wielebn . Akceptuj c zarz dzon kolejno
- ostatni b d pierwszymi - z wy wiczonymi u miechami
mówili, e oficjalna ceremonia Przegl du oczekuje j w Cytadeli, dawnej fortecy-twierdzy Paula. Jessika wpatrywała si badawczo w t dwójk . Wydawali si jej odpychaj cy. Pierwszy, imieniem D awid, młody m czyzna o twardych rysach, okr głych policzkach i ciemnych oczach, nie był w stanie ukry błyskaj cego w ich gł bi podejrzenia. Nast pnym był Zebataleph, drugi syn naiba, którego znała z freme skich czasów, o czym pospieszył jej przypomnie . Mo na go było łatwo sklasyfikowa : wesoło
poł czona z bezwzgl dno ci ; szczupła twarz okolona
jasn brod roztaczała wokół atmosfer tajemnego podniecenia i wielkiej wiedzy, daj cej władz . D awida os dziła jako o wiele bardziej niebezpiecznego z tej dwójki, m czyzn o własnym s dzie, jednocze nie magnetycznie przyci gaj cego i - nie mogła znale
innego słowa -
odpychaj cego. Stwierdziła, e ma dziwn wymow , pełn starych freme skich akcentacji, jak gdyby pochodził z jakiej izolowanej grupki swego ludu. - Powiedz mi, D awidzie - spytała - sk d pochodzisz? - Jestem jedynie skromnym Fremenem z pustyni - powiedział, ka d sylab zadaj c kłam temu o wiadczeniu. Zebataleph wtr cił si z przesadnym szacunkiem, prawie kpin : - Mamy wiele wspólnych wspomnie , pani. Wiesz, byłem jednym z pierwszych, którzy rozpoznali wi t natur misji twojego syna. - Ale nie byłe jednym z jego fedajkinów - powiedziała. - Nie, pani, miałem bardziej filozoficzne zaci cie; uczyłem si na kapłana. "I zapewniałe bezpiecze stwo swej skórze" - pomy lała. - Czekaj na nas w Cytadeli, pani - powiedział D awid. Znowu stwierdziła, e inno
jego
akcentu jest otwart kwesti wymagaj c wyja nienia. - Kto czeka? - zapytała. - Konwokacja Wiernych, ci wszyscy, którzy utrzymuj w blasku imi i czyny twojego wi tego syna - odparł D awid. Jessika rozejrzała si wokół, spostrzegła Ali u miechaj c si do D awida i zapytała: - Czy ten człowiek został mianowany przez ciebie, córko? Alia skin ła głow .
- Jego przeznaczeniem s wielkie czyny. Jessika spostrzegła, e D awidowi nie sprawiła przyjemno ci ta uwaga. Zanotowała, e trzeba go powierzy specjalnej uwadze Gurneya. W tym momencie podszedł wła nie on, z pi cioma zaufanymi lud mi, daj c znak, e kilku maruderów jest przesłuchiwanych. Szedł pewnym krokiem człowieka posiadaj cego moc, dyskretnie spogl daj c na lewo, na prawo, dookoła, płynnie poruszaj c mi niami w ci głej czujno ci, której nauczyła go z podr cznika prana-bindu Bene Gesserit. Był odstr czaj c brył wy wiczonych odruchów, morderc i chocia zra ał niektórych, to jednak Jessika kochała go i nagradzała ponad wszystkich innych yj cych m czyzn. Lew połow szcz ki Gurneya szpeciła blizna - lad po biczu z krwawinu - nadaj ca mu złowrogi wygl d, lecz jego twarz zmi kczył u miech, gdy zobaczył Stilgara. - Dobrze zrobione, Stil - powiedział i schwycili si za ramiona w pradawny freme ski sposób. - Przegl d... - powiedział D awid, dotykaj c ramienia Jessiki. Jessika cofn ła si . Dobrała starannie słowa, kontroluj c moc i intonacj głosu po to, by wywrze po dane wra enie na D awidzie i Zebatalephie: - Wróciłam na Diun , by zobaczy moje wnucz ta - rzekła. - Czy musimy marnowa czas na jakie kapła skie nonsensy? Zebataleph zareagował szokiem, szcz ka opadła mu w dół, oczy wlepił we wszystkich, którzy to słyszeli. Zapami tał ich twarze. "Kapła skie nonsensy!" Jakie skutki mogły wywoła te słowa, wychodz ce z ust matki ich mesjasza? D awid jednak e potwierdził ocen
Jessiki. Usta mu stwardniały, ale potem si
u miechn ł. Stworzył w pami ci wykaz tych, którzy od tej pory mieli by obserwowani ze szczególn uwag . Po kilku sekundach przestał si u miecha , u wiadomiwszy sobie, e zdradził si . Znał mo liwo ci spostrzegania, jakie posiadała lady Jessika. Krótkie, urwane skini cie głow znaczyło, e o nich wiedział. Jessika w mentackiej iluminacji błyskawicznie rozwa ała wszystkie mo liwo ci. Subtelny gest r k do Gurneya spowodowałby mier D awida. Mo na to było zrobi tu, dla efektu, lub pó niej, po cichu, i upozorowa wypadek. "Kiedy staramy si skry nasze najgł bsze pragnienia, zdradzamy si całymi sob " pomy lała. Wokół tego pewnika obracało si szkolenie Bene Gesserit - wyniesienie ich ponad to i nauczenie czytania w otwartych duszach innych. Inteligencj
D awida dostrzegała jako
warto ciowy, tymczasowy ci ar na szali wagi. Je eli dałoby si go pozyska , byłby ogniwem, jakiego potrzebowała, wtyczk w arraka skim kapła stwie. I był człowiekiem Alii. - Moja oficjalna ekipa nie mo e si rozrosn , mamy jednak e miejsce dla jednej dodatkowej osoby - powiedziała Jessika. - D awidzie, przył czysz si do nas? Zebataleph, przykro mi. I, D awidzie... wezm udział w tej... tej ceremonii... je eli nalegasz. D awid pozwolił sobie na gł boki oddech. - Jak matka Muad'Diba rozka e - powiedział niskim głosem i spojrzał na Ali , na Zebatalepha i znowu na Jessik . - Bolesne jest dla mnie odroczenie spotkania z dzie mi, pani, ale s , hmm, wzgl dy stanu... "Dobrze. Przede wszystkim jest człowiekiem interesu - pomy lała Jessika. - Kiedy tylko ustalimy wła ciw walut , kupimy go". I spostrzegła, e cieszy si z faktu, i nalegał na sw bezcenn ceremoni . To małe zwyci stwo wzmocni jego pozycj w ród towarzyszy. Wiedzieli o tym oboje. Zaakceptowanie Przegl du mogło si okaza pomocne przy pó niejszych usługach. - Zakładam, e zorganizowałe transport - powiedziała.
Dam wam za przykład pustynnego kameleona, którego zdolno
do
zlewania si z tłem mówi wszystko, co powinni cie wiedzie o korzeniach ekologii i podstawach to samo ci człowieka. "Ksi ga Diatryb" z "Kroniki Hayta" Leto siedział i grał na małej balisecie, podarowanej mu na pi te urodziny przez wirtuoza tego instrumentu, Gurneya Hallecka. Przez cztery lata praktyki Leto nabył pewnej wprawy, chocia dwie struny basowe wci
sprawiały mu kłopoty. Zauwa ył jednak, e baliseta działa
uspokajaj co na wyj tkowo silne stany zdenerwowania - fakt, który nie umkn ł uwagi Ghanimy. Siedział teraz w wietle zachodu na skalnej wychodni osłaniaj cej sicz Tabr i mi kko przebierał palcami po strunach. Ghanima stan ła za nim. Cała jej niewielka posta wyra ała protest. Dziewczyna nie chciała wychodzi na otwarty teren, dowiedziawszy si od Stilgara, e ich babka przedłu yła pobyt w Arrakin. Szczególnie sprzeciwiała si przyj ciu tutaj tu przed zapadni ciem nocy. Próbuj c pop dzi brata, zapytała: - Dobrze, wi c o co chodzi? W odpowiedzi zacz ł nast pn melodi . Po raz pierwszy, odk d przyj ł podarunek, Leto uzyskał wiadomo
tego, e baliseta
pochodzi od mistrzowskiego rzemie lnika z Kaladanu. Chłopiec dysponował odziedziczonymi wspomnieniami, mog cymi natchn
go gł bok nostalgi za t pi kn planet , któr władał ród
Atrydów. Musiał tylko rozlu ni wewn trzne bariery w obecno ci muzyki - i mógł przywoła wspomnienia z czasów, gdy Gurney u ywał balisety do zabawiania swego przyjaciela i podopiecznego, Paula Atrydy. Baliseta rozbrzmiewaj ca w dłoniach sprawiała, i Leto odczuwał coraz intensywniej psychiczn obecno
ojca. Nie przestawał gra , z ka d mijaj c sekund
traktuj c instrument coraz gwałtowniej. Wyczuwał wewn trz siebie pewno
co do doskonałej
znajomo ci wszelkich sposobów gry na balisecie, chocia dziewi cioletnie mi nie nie były jeszcze przygotowane do realizacji tej wewn trznej potrzeby. Ghanima tupn ła niecierpliwie stop , nie zdaj c sobie sprawy, e dostosowała si do rytmu muzyki brata. Krzywi c usta w grymasie zdradzaj cym ogromn koncentracj , Leto oderwał si od znajomej melodii i spróbował zagra pie
dawniejsz , ni którakolwiek z wykonywanych przez
Gurneya. Była stara ju wtedy, gdy Fremeni migrowali na swoj pi t planet . W tek cie pobrzmiewały zensunnickie tre ci; słyszał je w pami ci, gdy palce wydobywały nieporadn wersj melodii. W powabnej postaci natury
Zawiera si pi kne j dro cało ci Przez niektórych zwane - zmamieniem. Dzi ki tej miłej obecno ci ycie zyskuje swe dopełnienie. Łzy płyn w milczeniu, Wod duszy b d c jedynie, I wiod nowe ycie Ku bólowi istnienia. Oderwanie od tego widzenia mier wła nie pełnym czyni Ghanima przemówiła, gdy przebrzmiała ostatnia nuta: - To wstr tna, stara piewka. Dlaczego zagrałe wła nie j ? - Poniewa mi odpowiada. - Zagrasz j Gurneyowi? - Mo e. - Nazwie j ponur bredni . - Wiem. Leto spojrzał przez rami na Ghanim . Nie było dla niego niespodziank , e i ona zna dawne pie ni, ale poczuł nagły strach, e mimo, i s bli ni tami, pozostaj sobie tak obcy. Jedno mogło umrze , a mimo to pozosta w wiadomo ci drugiego. Spostrzegł, e przera a go wyj ta z czasu sie tej blisko ci. Oderwał wzrok od siostry. Wiedział, e sie miała luki. Jego strach miał ródło w najnowszej z tych luk. Czuł, e ich losy zaczynaj si rozdziela , i zastanawiał si : "Jak mog powiedzie jej o tym, co przydarzyło si tylko mnie?" Rzucił wzrokiem na pustyni , dostrzegaj c gł bokie cienie w ród barchanów - wysokich, półokr głych, ruchomych wydm, w druj cych dookoła Arrakis. To była Keden, Wewn trzna Pustynia, której wydmy bardzo rzadko ostatnio były ladem przej cia gigantycznych czerwi. Zachodz ce sło ce rozlewało w poprzek diun krwawe strumienie, zdobi c smugami ognistego wiatła cieniste brzegi. W polu widzenia chłopca znalazł si jastrz b spadaj cy z purpurowego nieba, który schwytał w locie kuropatw . Bezpo rednio pod nim, na płaszczy nie pustyni, wegetowały ro liny nawadniane przez kanat płyn cy cz ciowo otwarcie, cz ciowo w ukrytych tunelach. Woda pochodziła z gigantycznych kolektorów - oddzielaczy wiatru, poło onych na najwy szym punkcie skały. Obok
powiewała zielono-czarna flaga Atrydów. Woda i ziele . Nowe symbole Arrakis - woda i ziele . Pod t wysoko poło on półk rozpo cierała si oaza obsianych wydm. Z poło onego ni ej urwiska dobiegło wołanie nocnego ptaka, podobne do bicia dzwonu, sprawiaj c, e Leto nagle poczuł si całkowicie Fremenem. "Nous avons changé tout cela" - pomy lał, przechodz c z łatwo ci
na jeden ze
staro ytnych j zyków, których on i Ghanima u ywali na osobno ci. Zmienili my tu wszystko. Westchn ł. "Oublier je na puis ". Nie mog zapomnie . Za oaz mógł dojrze krain , któr Fremeni nazywali Pustk - kraj, w którym nic nie rosło, kraj nigdy nie b d cy płodnym. Woda i wielki plan ekologiczny zmieniały i to. Były na Arrakis miejsca, gdzie mo na było ujrze zielony aksamit zalesionych wzgórz. Lasy na Arrakis! Niektórzy z nowego pokolenia nie mogli sobie wyobrazi wydm pod zielonymi pagórkami. Dla młodych oczu nie był szokiem widok szerokiego, płaskiego listowia drzew równikowej puszczy. Leto spostrzegł jednak, e my li teraz jak dawny Fremen, obawiaj c si zmian, odczuwaj c l k spowodowany obecno ci nowego. - Dzieci mi mówi , e rzadko teraz znajduj tu, pod powierzchni , piaskopływaki powiedział. - I co to ma oznacza ? - zapytała Ghanima. Usłyszał rozdra nienie w jej tonie. - Wiele rzeczy zaczyna si szybko zmienia - odparł. Na urwisku ponownie zakwilił ptak. Noc spadła na pustyni tak, jak jastrz b spadł na kuropatw . Ciemno
cz sto wystawiała bezbronnego Leto na pastw majaków - wszystkich
wewn trznych istnie , podnosz cych wrzaw w oczekiwaniu na sw kolejk . Ghanima nie sprzeciwiała si temu zjawisku - dokładnie tak jak on. Wiedziała o trawi cym go niepokoju. Poczuł jej dło na ramieniu. Uderzeniem wydobył z balisety gniewny akord. Jak mógł opowiedzie o tym, co si z nim działo? W jego umy le trwały wojny, niezliczone istnienia zarzucały go wspomnieniami wypadków, gwałtów, miłosnej oci ało ci, barwy wielu miejsc i wielu twarzy... pogrzebanymi smutkami i ulotnymi uciechami tłumów. Słyszał elegie dla nie istniej cych ju planet, zielone ta ce i blaski ognia, j ki i powitania, niwo niezliczonych rozmów. Ich napór był najci szy do zniesienia podczas zachodu sło ca, pod gołym niebem. - Czy nie powinni my ju i ? - zapytała Ghanima.
Potrz sn ł głow , a ona wyczuła ten ruch, u wiadamiaj c sobie, e jego kłopoty stały si ci sze, ni podejrzewała. "Dlaczego tak cz sto witam tu noc?" - zadał sobie pytanie. Nie czuł, jak Ghanima cofn ła r k . - Sam wiesz, dlaczego katujesz si w ten sposób - powiedziała. Usłyszał w jej głosie delikatn powierzchni wiadomo ci: poniewa przeszło
nios c
reprymend . Tak, wiedział. Odpowied
le ała na
wielkie znane-nieznane poruszało nim jak fala. Czuł
go tak, jakby dryfował na desce. Rozci gni te w przestrzeni czasu
wspomnienia z przyszłowidzenia ojca nakładały si na inne, a mimo to po dał tych wszystkich przeszło ci. Wiedział o tym, tak jak wiedział o tej nowej rzeczy, o której chciał powiedzie Ghanimie. Pustynia zaczynała dr e we wschodz cym wietle Pierwszego Ksi yca. Patrzył na zwodnicz
nieruchomo
si gaj cych w niesko czono
niewielkiej odległo ci, znajdował si
stert piasku. Po lewej stronie, w
wiadek - skalna wychodnia, któr miotaj ce piach wiatry
zredukowały do niskiej, falistej linii, podobnej do ciemnego czerwia, przebijaj cej si spod wydmy. Kiedy skała, na której siedział Leto, zostanie ci ta do takiego samego kształtu i sicz Tabr nie b dzie niczym wi cej ni wspomnieniem kogo takiego jak on. Nie w tpił, e znajdzie si kto taki jak on. - Dlaczego wpatrujesz si w wiadka? - zapytała Ghanima. Wzruszył ramionami. Odrzucaj c zakazy stra ników, on i Ghanima cz sto chodzili do tej skały. Znale li w niej tajemn kryjówk i Leto wiedział, dlaczego to miejsce tak go poci ga. Pod nim, w odległo ci skróconej przez mrok, błyszczał w wietle ksi yca odsłoni ty, prosty kanat. Jego powierzchnia migotała za spraw drapie nych ryb, które Fremeni zawsze wpuszczali do zmagazynowanej wody, by trzyma z dala piaskopływaki. - Stoj pomi dzy ryb a czerwiem - mrukn ł. - Co? Powtórzył gło niej. Przyło yła dło do ust, zaczynaj c podejrzewa , co go wiodło. Ich ojciec działał w ten sam sposób - musiała tylko zajrze w gł b siebie i porówna . Leto zadr ał. Wspomnienia ł cz ce go z miejscami, których nie znało nigdy jego ciało, udzielały mu odpowiedzi na pytania, których nie zadawał. Na gigantycznym wewn trznym
ekranie widział powi zania rozwijaj cych si wypadków. Czerwie Diuny nie mogły tkn
wody,
gdy ona je zatruwała. Wiedziano jednak, e w prehistorycznych czasach była tutaj woda. Panwie białego gipsu wiadczyły o obecno ci mórz i jezior. W gł boko bitych studniach znajdowano wod , któr odgradzały piaskopływaki. Tak jasno, jak gdyby by
wiadkiem owych
wypadków, Leto ujrzał, co zaszło na tej planecie i napełniło go to przeczuciem katastrofy ci ganej przez ludzk interwencj . - Wiem, co si tu stało, Ghanimo - powiedział głosem ledwie gło niejszym ni szept. Nachyliła si ku niemu. - Tak? - Piaskopływaki... Zamilkł, a ona zastanawiała si , dlaczego wci
odwoływał si do haploidalnej postaci
gigantycznych pustynnych czerwi, lecz nie wa yła si go pop dza . - Piaskopływaki - powtórzył - zostały tu sprowadzone z innego miejsca. Była to wtedy nawodniona planeta. Mno yły si
szybciej, ni
istniej ce ekosystemy mogły sobie z nimi
poradzi . Zwi zały dost pn wod i uczyniły Diun pustyni ... Zrobiły to, by prze y ! Na planecie odpowiednio suchej mogły przej
w posta czerwia.
- Piaskopływaki? - Potrz sn ła głow , nie w tpi c w jego słowa, jak równie nie chc c szuka
potwierdzenia w gł biach, w których Leto zbierał informacje. "Piaskopływaki?" -
zastanowiła si . Wielokrotnie bawiła si
w dziecinn
zabaw , wyszukuj c je tyczk ,
rozpłaszczaj c na cienk jak r kawiczka, jarz c si błon , a potem zabieraj c je do zgonsuszni, by odzyska wod . Trudno było my le o tych bezmózgich stworzeniach jako o sprawcach przemiany całej planety. Leto skin ł głow własnym my lom. Fremeni zawsze pami tali, by do cystern z wod wpuszcza drapie ne ryby. Haploidalne piaskopływaki aktywnie likwidowały wi ksze masy wody blisko powierzchni planety; drapie ne ryby pływały równie w kanacie. Czerwie wydaj ce na wiat piaskopływaki mogły poradzi sobie z małymi dawkami wody - na przykład ilo ciami zawartymi w płynie tkankowym ludzkiego ciała. Lecz owe chemiczne fabryki skonfrontowane z du ymi obj to ciami wody rozregulowywały si , eksploduj c w nios cej mier transformacji, tworz c niebezpieczne koncentracje melan u, narkotyku daj cego absolut
wiadomo ci,
u ywanego w rozcie czonych dozach podczas siczowych orgii. Jego oczyszczony koncentrat przeniósł Paula Muad'Diba poza ciany Czasu, gł boko w studni zaniku ja ni, gdzie nie
powa ył si dotychczas uda
aden inny człowiek.
Ghanima poczuła dr enie siedz cego przed ni brata. - Co ty zrobił? - zapytała z naciskiem. Lecz on nie dał zbi si ze cie ki objawiania swych odkry : - Ekologiczna przemiana planety to mniej piaskopływaków... - Opieraj si jej, oczywi cie - powiedziała i zacz ła rozumie l k w jego głosie. - Je eli znikn piaskopływaki, to znikn i wszystkie czerwie - dodał. - Trzeba ostrzec przed tym plemiona. - Koniec z przypraw - stwierdziła. Słowa dotykały jedynie wierzchołka licznych niebezpiecze stw, które, jak si oboje zorientowali, wywołane zostały ludzkim wtr caniem si
w pradawne stosunki ekologiczne
Diuny. - Wła nie tyle wie Alia - powiedział. - Dlatego si tak unosi. - Czy mo esz by tego pewny? - Jestem pewny. Wiedziała teraz, co go niepokoiło, i poczuła, e ta wiedza i j napawa l kiem. - Plemiona nam nie uwierz , je eli ona zaprzeczy - powiedział. Jego stwierdzenie odnosiło si do podstawowego dylematu ich egzystencji: jakiej m dro ci oczekiwali Fremeni od dziewi ciolatków? Alia, oddalaj c si ka dego dnia coraz bardziej od wewn trznej jedno ci, wygrywała na tym. - Musimy przekona Stilgara - powiedziała Ghanima. Jednocze nie odwrócili głowy i wpatrzyli si w zalan
wiatłem ksi yca pustyni . Było
to ju inne miejsce. Ludzkie oddziaływanie na otoczenie nie było dla nich nigdy bardziej widoczne. Odczuwali siebie jako integralne cz ci dynamicznego systemu, z trudem utrzymywanego w po danej równowadze. Nowe spojrzenie wywoływało w
wiadomo ci
prawdziw rewolucj zalewaj c my li potopem spostrze e . Tak jak powiedział Liet-Kynes wszech wiat był miejscem ci głego dialogu mi dzy zwierz cymi populacjami. Haploidalne piaskopływaki przemawiały do nich jako do ludzkich zwierz t. - Plemiona zrozumiej zagro enie dla wody - powiedział Leto. - Ale to zagro enie dla czego wi cej. To... - Ghanima zamilkła, poj wszy gł bsze znaczenie swych słów. Woda była na Arrakis najwy szym symbolem władzy. Fremeni
przypominali w sko wyspecjalizowane zwierz ta: pozostawionych na pustyni rozbitków, ekspertów od ycia w najtrudniejszych warunkach. I gdy wody było w bród, utrata znaczenia dawnego symbolu wywołała zmian w ich psychice. - My lisz o zagro eniu dla władzy - poprawiła go. - Oczywi cie. - Ale czy nam uwierz ? - Je li zobacz , co si dzieje, je li dojrz zakłócenie równowagi... - Równowaga - powiedziała i powtórzyła dawne słowa ojca: - "Wła nie ona wyró nia ludzi z tłumu". Ten cytat przebudził w nim ich ojca, wi c dodał: - Ekonomia przeciw pi knu - historia starsza ni Szeba. - Westchn ł i spojrzał na ni sponad ramienia. - Zaczynam mie przyszłowidcze sny, Ghaniu. - Wstrzymała oddech. - Gdy Stilgar doniósł nam, e zwlekaj z wypuszczeniem babki, wiedziałem o tym ju wcze niej. Teraz podejrzewam, e inne moje sny równie oka
si prorocze - powiedział.
- Leto... - Potrz sn ła głow , czuj c wilgo w oczach. - Z naszym ojcem to stało si znacznie pó niej. Nie s dzisz, e to mo e by ... - niłem, e biegam w zbroi przez wydmy. I byłem w D ekaracie. - D eka... - kaszln ła. - To przecie stary mit! - To prawdziwe miejsce, Ghaniu! Musz Kaznodziej . Musz go znale
odnale
człowieka, którego nazywaj
i porozmawia z nim.
- My lisz, e on jest... naszym ojcem? - Sama siebie o to zapytaj. - To byłoby do niego podobne - zgodziła si . - Ale... - Nie lubi rzeczy, o których wiem, e je zrobi - powiedział. - Po raz pierwszy w yciu rozumiem swego ojca. Poczuła si wył czona z jego my li. - Kaznodzieja jest prawdopodobnie tylko starym mistykiem - powiedziała. - Modl si o to - szepn ł. - Och, jak si o to modl ! - Baliseta zamruczała w jego dłoni, gdy ni poruszył. - Mo e to tylko Gabriel bez rogu. Zapatrzył si w milczeniu w zalan ksi ycem pustyni . Ghanima odwróciła si , by popatrze tam, gdzie on, i ujrzała fosforyzuj cy blask gnij cej ro linno ci na skraju siczowej plantacji, nikn cy w zlewaj cej si linii wydm. Pełno tu było
ycia. Nawet gdy pustynia spała, co w niej pozostawało na stra y. Wyczuwała t czujno , słyszała jakie stworzenie zamieszkuj ce kanat. Odkrycie Leto przekształciło noc: oto wa na chwila, czas na wykrycie regularno ci w ród ci głych zmian. - Dlaczego D ekarata? - zapytała, a bezbarwno
jej głosu zniszczyła nastrój
oczekiwania. - Dlaczego... nie wiem. Kiedy Stilgar pierwszy raz powiedział nam, jak zabijano tam ludzi, jak uczyniono z tego miejsca tabu, pomy lałem... to, co ty. Lecz teraz wła nie stamt d nadchodzi niebezpiecze stwo... i Kaznodzieja. Nie odpowiedziała, nie za dała, eby podzielił si z ni dalszymi jasnowidczymi snami. Wiedziała, jak wiele z jej niepokoju udzieliło si i jemu. Ta droga prowadziła do stania si Paskudztwem i oboje o tym wiedzieli. Owo słowo wisiało mi dzy nimi nie wypowiedziane, gdy odwrócili si i zacz li zst powa po skale w kierunku wej cia do siczy. Paskudztwo.
Wszech wiat jest dziełem Bo ym. Jest jedno ci . Cało ci , wobec której ustalaj si wszystkie podziały. Przemijaj ce, nawet wiadome siebie i rozs dne ycie, które nazywamy czuj cym, otrzymuje tylko kruche powiernictwo nad nikł cz ci tej cało ci. Komentarze K.E.F. (Kongresu Ekumenicznego Federacji) Halleck u ył do przekazania rzeczywistej wiadomo ci r cznej sygnalizacji, podczas gdy na głos mówił o innych sprawach. Nie podobała mu si
mała poczekalnia, któr kapłani
wyznaczyli do zło enia raportu, poniewa wiedział, e roi si w niej od aparatów szpiegowskich. Niech no jednak spróbuj złapa drobne znaki r k ! Atrydzi u ywali tego sposobu komunikacji od setek lat i nikt nie wynalazł m drzejszego. Na zewn trz zapadła noc, lecz pokój nie miał okien. O wietlenie zale ne było od kul wi toja skich umieszczonych w górnych rogach pomieszczenia. - Wielu z tych, których pojmali my, to byli ludzie Alii - przekazał Halleck, obserwuj c twarz Jessiki, podczas gdy na głos mówił, e przesłuchania wci
trwaj .
- Zatem jest tak, jak przewidywałe - odpowiedziała Jessika, manipuluj c palcami. Skin ła głow i wypowiedziała otwart replik : - Oczekuj pełnego raportu, gdy b dziesz zadowolony z wyników, Gurney. - Oczywi cie, pani - powiedział, a jego palce kontynuowały: - Jest inna sprawa, do niepokoj ca. W transie narkotycznym niektórzy z naszych je ców mówili o D ekaracie i gdy wypowiadali t nazw , umierali - Uwarunkowane sercostopery? - zapytały palce Jessiki. A na głos powiedziała: - Zwolniłe jaki je ców? - Kilku, pani, najbardziej oczywistych tumanów. - Jego palce zata czyły: - Podejrzewamy przymuszacie serca, ale nie jeste my tego pewni Sekcje si jeszcze nie zako czyły. Pomy lałem, e powinna wiedzie o D ekaracie i przyszedłem natychmiast. - Mój ksi
i ja zawsze my leli my,
e D ekarata to interesuj ca legenda,
prawdopodobnie oparta na pewnych faktach - powiedziały palce Jessiki. Zdołała zignorowa zwykły skurcz bólu, gdy mówiła o swym tak dawno zmarłym kochanku. - Masz jakie rozkazy, pani? - zapytał na głos Halleck. Jessika odpowiedziała w ten sam sposób, mówi c mu, eby powrócił na l dowisko i doniósł, kiedy b dzie miał jakie nadaj ce si do wykorzystania informacje, lecz jej palce niosły
inn wiadomo : - Nawi
kontakty z twymi przyjaciółmi w ród przemytników. Je li D ekarata
istnieje, zaopatruj si u nich, kupuj c przypraw . Nie ma dla nich innego rynku ni przemytnicy. Halleck szybko skin ł głow , podczas gdy jego palce mówiły: - Pu ciłem ju to w ruch, pani - I poniewa nie mógł zignorowa treningu całego ycia, dodał: - B d ostro na w tym miejscu. Alia jest twoim wrogiem, a wi kszo
kapłanów jest jej oddana.
- Nie D awid - odpowiedziały palce Jessiki. - On nienawidzi Atrydów; w tpi , czy ktokolwiek poza wtajemniczonymi mógłby to wykry , ale jestem tego pewna. Spiskuje, a Alia o tym nie wie. - Wyznaczam dodatkow stra dla twojej osoby, pani - powiedział na głos Halleck, zauwa aj c niezadowolenie w oczach Jessiki. - Tu jest niebezpiecznie. Sp dzisz tu noc? - Udamy si pó niej do siczy Tabr - powiedziała i zawahała si , czy powiedzie mu, eby nie przysyłał wi cej stra ników, lecz w ko cu zachowała milczenie. Mo na było ufa instynktom Gurneya. Niejeden Atryda nauczył si tego, zarówno ku swemu alowi, jak i zadowoleniu. Mam teraz jeszcze jedno spotkanie z Mistrzem Nowicjatu - powiedziała. - To ju ostatnie i b d rada, e opuszczam to miejsce.
I ujrzałem nast pn
besti
wychodz c
z piasku, i miała dwa rogi
podobne do rogów baranka, lecz paszcza jej była kłów pełna i ognia jak u smoka, a ciało jej błyszczało i płon ło arem wielkim, gdy syczała jakby w .* zrewidowana Biblia Protestancko-Katolicka M czyzna nazywał siebie "Kaznodziej " i oto pewnego dnia na Arrakis padł przera liwy strach, e mógł on by Muad'Dibem, który powrócił z pustyni nie zgin wszy. Muad'Dib mógł y - któ bowiem widział jego ciało? A je li ju o to chodzi, to kto widział jakiekolwiek ciało, które zabrała pustynia? Mo na było czyni porównania, lecz nikt z dawnych czasów nie wyst pił naprzód i nie rzekł: "Tak, wiem, e jest Muad'Dibem. Znam go". Jednak e... Tak samo jak Muad'Dib, Kaznodzieja był lepy, oczodoły miał czarne i pokaleczone w sposób, w jaki mógł to zrobi spopielacz skał, a jego głos posiadał przepastn gł bi , nieodpart sił , domagaj c si odzewu z wn trza człowieka. Wielu to zauwa yło. Był szczupły, jego ogorzał twarz zdobiły blizny, jego włosy przyprószyła siwizna. Ale gł boka pustynia wielu tak zmieniła. Wystarczyło rozejrze si dookoła. Kaznodziej prowadził młody Fremen, chłopak nieznany ludziom siczy, który pytany twierdził, e pracuje jako najemnik. Argumentowano, e znaj cy przyszło
Muad'Dib nie
potrzebowałby takiego przewodnika. A wszyscy wiedzieli, e był on Kaznodziei niezb dny. Kaznodzieja zjawił si
na ulicach Arrakin pewnego zimowego poranka, trzymaj c
br zow , ylast dło na ramieniu młodego przewodnika. Chłopak twierdz cy, e nazywa si Assan Tariq, szedł przez woniej ce kamiennym pyłem ulice, prowadz c swego podopiecznego z do wiadczeniem kogo urodzonego w dr ni, nie trac c z nim ani razu kontaktu. Dostrze ono,
e
lepiec miał na sobie tradycyjn
burk , zarzucon
na filtrfrak
przypominaj cy takie, jakie ongi wyrabiano tylko w siczowych jaskiniach na najgł bszej pustyni. Nie był podobny do podłych fraków, rozpowszechnionych w owym czasie. Rurka donosowa wychwytuj ca wilgo z oddechu i przekazuj ca j w odzyskowe warstwy pod burk była spleciona w warkocz, warkocz tak czarny, e rzadko kiedykolwiek takie widywano. Maska kombinezonu, okrywaj ca doln połow twarzy lepca, pokryta była zielonymi smugami dziełem piasku niesionego przez wiatr. Cał sw postaci Kaznodzieja przypominał przeszło Diuny. Wielu spo ród porannego tłumu zauwa yło jego przej cie. Mimo wszystko lepy Fremen był nadal osobliwo ci . Prawo freme skie wci
powierzało lepców Szej-huludowi. Litera
prawa, mimo e mniej j honorowano w nowych, łagodnych - je eli chodzi o wod - czasach, pozostawała nie zmieniona. lepcy byli darem dla Szej-huluda. Wedle prawa pozostawiano ich w otwartym blechu na po arcie wielkim czerwiom. Gdy dokonywało si co takiego - a ró ne historie docierały do miast - zawsze działo si to tam, gdzie wci czerwie, nazywane Praszczurami Pustyni.
władały najpot niejsze
lepy Fremen stanowił wi c niespotykany widok i
ludzie przystawali, by popatrze na id c ulic dziwn par . Chłopak wydawał si mie około czternastu standardowych lat i nale e do tej nowej rasy, która nosiła zmodyfikowane filtrfraki - wystawiaj ce nieosłoni t twarz na ogołacaj ce z wilgoci powietrze. Miał gładkie rysy, podbarwione przypraw
zupełnie niebieskie oczy,
kartoflowaty nos i niewinne spojrzenie, które tak cz sto maskuje u młodych cynizm. Dla kontrastu, lepy m czyzna stanowił przypomnienie czasów nieomal zapomnianych - długi krok i smukło b d
ciała mówiły o wielu latach sp dzonych w ród piasków tylko na własnych nogach,
na grzbiecie schwytanego czerwia. Głow
trzymał prosto, z ow
charakterystyczn
sztywno ci karku, której niektórzy lepcy nie mog si pozby . Zakapturzona twarz odwracała si tylko wtedy, gdy starzec nadstawiał ucha na jaki interesuj cy d wi k. Para kroczyła w ród gromadz cych si
tłumów, docieraj c w ko cu do stopni
przypominaj cych pola-tarasy, a prowadz cych do wi tyni Alii, kamiennej budowli, b d cej godn współzawodniczk Cytadeli Paula. Kaznodzieja i chłopiec szli po stopniach dopóty, dopóki nie stan li na trzecim poziomie, gdzie pielgrzymi Had d oczekiwali porannego otwarcia góruj cych nad nimi, gigantycznych drzwi. Były na tyle wielkie, e zmie ciłaby si w nich cała katedra jednej ze staro ytnych religii. Mówiono, e przej cie przez nie ma pomniejszy dusz pielgrzyma do rozmiarów wystarczaj co znikomych, by zmie ciła si w uchu igielnym i trafiła do nieba. Na skraju trzeciego stopnia Kaznodzieja odwrócił si . Wygl dało to tak, jakby rozgl dał si
dokoła, widz c pustymi oczodołami wymuskanych mieszka ców miasta, Fremenów w
strojach udaj cych filtrfraki, ale b d cych jedynie dekoracyjnymi tkaninami, widz c gorliwych pielgrzymów
wie o przybyłych w kosmicznych transporterach Gildii, gotuj cych si
do
pierwszego kroku w dewocji maj cej zapewni im miejsce w niebie. Na podestach wrzał hałas: ubrani w zielone szaty Kulty ci Ducha Mahdiego nie li ywe jastrz bie, wy wiczone, by skrzeczały "wezwania do nieba". Krzykliwi przekupnie handlowali ywno ci . Na sprzeda oferowano wiele rzeczy, głosy prze cigały si w piskliwych wrzaskach.
Mo na było dosta Tarot Diuny wraz z folderami i komentarzami wytłoczonymi na szigastrunie. Jeden handlarz miał egzotyczne cz ci ubioru "z gwarancj , e dotkn ł ich sam Muad'Dib". Inny sprzedawał fiolki z wod "ze wiadectwem, e pochodz z siczy Tabr, gdzie ył Muad'Dib". Przez wszystko przebijały si rozmowy w ponad setce dialektów Galachu, przerywane szorstkimi i piszcz cymi zgłoskami j zyków out-frejn, którymi mówiono w wi tym Imperium. Tancerze Oblicza i niscy ludzie z podejrzanej rzemie lniczej planety nale cej do Tleilaxan obijali si o ludzi w tłumie i kr cili w kółko w wyrazistych, jaskrawych strojach. Były tu twarze szczupłe i tłuste, twarze bogate-w-wod . Od zapiaszczonej plastali, tworz cej szerokie stopnie, dobiegało nerwowe szuranie wielu stóp. Od czasu do czasu lamentuj cy głos wybijał si ponad kakofoni tłumu, intonuj c modlitw : - Mua-a-ad'Dibie! Mua-a-ad'Dibie! Uka si mej błagaj cej duszy! Ty, który jeste pomaza cem Bo ym, uka si mej duszy! Mua-a-ad'Dibie! W pobli u, w ród pielgrzymów, para aktorów grała za kilka monet, recytuj c linijki popularnej wła nie "Dysputy Armisteada i Leandraha". Kaznodzieja odwrócił głow , aby si im przysłucha . Aktorami byli dwaj mieszka cy miasta, w rednim wieku, o zm czonych głosach. Na polecenie lepca młody przewodnik dokładnie ich opisał. Byli ubrani w lu ne szaty, nie racz ce nawet udawa filtrfraków, okrywaj ce bogate-w-wod ciała. Assan Tariq uznał to za zabawne, ale Kaznodzieja skarcił go. Aktorzyna graj cy rol Leandraha podsumował sw oracj : - Phi! Wszech wiat ogarn
mo e tylko czuj ca r ka. Ta r ka, to jest to, co wiedzie twój
cenny mózg i wszystko, co z mózgu si wywodzi. Widzisz, co stworzył, stałe si wra liwy, ale dopiero po tym, jak r ka wykonała swe dzieło. Wyst p nagrodziły nikłe oklaski. Kaznodzieja wci gn ł powietrze przez nos, jego nozdrza wyczuły obce wonie: maskowane
pi mem
ró norakiego
pochodzenia
zapachy,
wydobywaj ce
si
ze
le
uszczelnionych filtrfraków, unosz cy si wsz dzie kamienny pył, wyziewy z niezliczonych porcji egzotycznego jadła, aromat kadzidła ju zapalonego w wi tyni i rozchodz cego si teraz we wszystkie strony. Gdy tak wchłaniał w siebie odór otoczenia, na jego twarzy odbijały si my li: "Do tego doszli my my, Fremeni!" Nagłe zamieszanie wstrz sn ło tłumem. Na plac wyszli Tancerze Piachu i zgromadzili si
u podnó a stopni: cała pi dziesi tka sp tana ze sob linami z elakki. Wida było, e ta cz tak całe dnie, chc c osi gn
stan ekstazy. Z ich ust ciekała piana, gdy podskakiwali i przytupywali
w rytm ich tajemnej muzyki. Trzech zwisało bezwładnie na linach poci ganych przez innych w przód i w tył, jak lalki na sznurkach. Jedna z tych lalek jednak e si ockn ła, a tłum widocznie wiedział, czego mo na si spodziewa . - Widziałee-ee-eeem! - wrzasn ł wie o przebudzony tancerz. - Widziałee-ee-eeem! Opierał si ci gni ciu przez innych tancerzy, ciskaj c na prawo i lewo dzikie spojrzenia. - Tu, gdzie jest to miasto, tylko piach si ostanie! Widziałee-ee-eeem! Od strony widzów rozległ si wielki, wzbieraj cy miech. Doł czyli do niego tak e nowi pielgrzymi. Tego było za wiele dla Kaznodziei. Podniósł obie r ce i zagrzmiał głosem, którym z pewno ci rozkazywał czerwiom: - Cisza! Ci ba na placu zamilkła na echo tego bojowego okrzyku. Kaznodzieja wskazał na tancerzy drobn dłoni i iluzja, e ich widzi, stała si nieodparta. - Czy nie słyszeli cie tego człowieka? Blu niercy i bałwochwalcy! Wszyscy! Religia Muad'Diba nie jest ju jego! On odtr ca j , tak jak i was! Piach pokryje to miejsce. Piach pokryje was. Mówi cy opu cił ramiona, poło ył dło na barku przewodnika i rozkazał: - Zabierz mnie st d. By mo e był to przypadkowy dobór słów: "On odtr ca j , tak jak i was!" Mo e d wi k głosu, którego wymowa z pewno ci
wiadczyła o szkoleniu w sztukach Głosu Bene Gesserit,
Głosu rozkazuj cego jedynie przy pomocy niuansów modulacji; a mo e nieodł czna mistyka miejsca, gdzie mieszkał, spacerował i sk d rz dził Muad'Dib, sprawiły, e kto z dala, ze stopni, zawołał za odchodz cym Kaznodziej tonem przej tym religijnym l kiem: - Czy to Muad'Dib wrócił do nas? Kaznodzieja zatrzymał si , si gn ł do sakwy pod burk i dobył stamt d przedmiot, który rozpoznali tylko ci, którzy stali w pobli u. Była to zmumifikowana przez pustyni ludzka r ka, jedna z tych, które od czasu do czasu ukazywały si na piasku i były powszechnie uwa ane za wiadomo ci od Szej-huluda. Dło uschni ta tak, e tworzyła zaci ni t pi ko ci porysowan wiatrami burz piaskowych.
, ko cz c si biał
- Przynosz R k Boga i to wszystko, co przynosz ! - krzykn ł Kaznodzieja. - Mówi w imieniu R ki Boga. Jestem Kaznodziej . Niektórzy poj li to w ten sposób, e r ka nale ała do Muad'Diba, ale inni uczepili si zniewalaj cej osobowo ci i przera aj cego głosu tego człowieka - i tak wła nie Arrakis poznała jego imi . A nie był to ostatni raz, kiedy go słyszano.
Stwierdza si powszechnie, mój drogi Georadzie, e w do wiadczeniu działania przyprawy istnieje wielka i naturalna cnota. By mo e jest to prawda, ywi jednak e dogł bne w tpliwo ci, czy ka de u ycie melan u zawsze przynosi cnot . Wydaje mi si , e pewne osoby nadu yły i zbezcze ciły go, rzucaj c wyzwanie Bogu. Słowami Ekumenonu: zniekształciły one dusz . Zadowalaj si powierzchownymi skutkami działania melan u i wierz , e w ten sposób osi gn łask . Szydz ze swych przyjaciół, czyni wielk szkod bosko ci i zazdro nie wyko lawiaj znaczenie tego bogatego daru, okaleczaj c go z pewno ci na tyle, e nie jest w ludzkiej mocy to odwróci . By by naprawd sam na sam z cnot przyprawy, nie kalaj c jej w jakikolwiek sposób, z pełni
przystoj cej
człowiekowi godno ci, nale y pozwoli , aby nasze czyny i słowa zgadzały si . Gdy twe działania wywołuj
ła cuch złych konsekwencji, nale y ci s dzi
podług ich nast pstw, nie wedle twoich wyja nie . Tak wła nie winni my os dza Muad'Diba. "Herezja Pedanta" Był to mały pokój, wypełniony delikatnym zapachem ozonu, którego ilo
redukowały
przy mione kule wi toja skie oraz niebieskie, metaliczne wiatło pojedynczego monitora transoka. Dominowała w nim szaro
i cienie. Ekran miał mniej wi cej metr szeroko ci i około
siedemdziesi ciu centymetrów wysoko ci. Ukazywał w odległym planie jałow , skalist dolin oraz dwa tygrysy laza po ywiaj ce si krwawymi resztkami ostatniej ofiary. Na zboczu ponad tygrysami stał szczupły m czyzna w sardaukarskim mundurze polowym, z insygniami levenbrecha na kołnierzu. Na piersi nosił zawieszon aparatur serwokontroli. Naprzeciw ekranu znajdował si pojedynczy fotel dryfowy, zajmowany przez jasnowłos kobiet w nieokre lonym wieku. Miała twarz w kształcie serca i smukłe dłonie zwarte w u cisku na por czach fotela. Obszerna, biała, przetykana złotem szata kryła jej figur . Krok na prawo od niej stał kr py m czyzna, ubrany w br zowo-złoty mundur baszara z dawnych oddziałów sardaukarów imperialnych. Miał siwiej ce włosy, krótko ostrzy one nad kwadratow , nie zdradzaj c uczu twarz . Kobieta kaszln ła. - Stało si tak, jak przepowiadałe , Tyekanik - rzekła. - Wiedziałem, e tak b dzie, ksi no - powiedział szorstko baszar. U miechn ła si ,
słysz c napi cie w jego głosie i zapytała: - Powiedz mi, Tyekanik, czy mojemu synowi spodoba si tytuł Imperatora Farad'na Pierwszego? - Odpowiada mu on, ksi no. - Nie o to pytałam. - Mógłby nie zaaprobowa niektórych posuni
podj tych w celu zdobycia mu tego...
hmm, tytułu. - Zatem znowu... - Odwróciła si i spojrzała w mrok. - Słu yłe dobrze mojemu ojcu. To nie twoja wina, e stracił tron na rzecz Atrydów. Ale na pewno musisz by równie rozgoryczony, jak ka dy, kto... - Czy ksi na Wensicja ma dla mnie jakie specjalne rozkazy? - zapytał Tyekanik. Głos dalej brzmiał szorstko, nawet pojawiła si w nim jeszcze ostrzejsza nuta. - Masz zły nawyk przerywania mi - powiedziała. U miechn ł si , ukazuj c mocne z by, błyszcz ce w wietle ekranu. - Czasami przypominasz mi twego ojca, moja pani - powiedział. - Zawsze te uniki przed za yczeniem sobie wykonania delikatnego... hmm, zadania. Oderwała od niego gwałtownie wzrok, by ukry gniew. - Naprawd my lisz, e te laza wynios mojego syna na tron? - zapytała. - To bardzo prawdopodobne, ksi no. Musisz przyzna , e ten b kart Paula Atrydy b dzie dla tej dwójki niczym wi cej ni
lamazarnym kundlem. A kiedy bli niaki zgin ... - Wzruszył
ramionami. - Wnuk Szaddama IV staje si legalnym spadkobierc - powiedziała. - To znaczy, je eli b dziemy w stanie usun
wszelkie obiekcje ze strony Fremenów, Landsraadu i KHOAM, nie
wspominaj c o jakichkolwiek pozostałych przy yciu Atrydach, którzy mogliby... - D awid zapewnia mnie, e jego ludzie bez problemu mog zatroszczy si o Ali . Nie licz lady Jessiki jako Atrydy. Kto jeszcze pozostaje? - Landsraad i KHOAM zaczepi si tam, gdzie zobacz zyski - powiedziała. - Ale co z Fremenami? - Utopimy ich w religii Muad'Diba! - Łatwiej powiedzie ni zrobi , mój drogi Tyekaniku. - Wiem - powiedział. - Wrócili my do naszej starej polemiki.
- Ród Corrinów dokonywał gorszych rzeczy, by zdoby władz - rzekła. - Ale eby przyj
t ... t religi Mahdiego!
- Mój syn ci szanuje. - Ksi no, wygl dam dnia, w którym ród Corrinów powróci na swe prawowite miejsce u władzy. Podobnie ka dy pozostały sardaukar tu, na Salusa. Ale je eli ty... - Tyekanik! To jest Salusa Secundus. Nie mo esz popa
w lenistwo, które tak si
rozpanoszyło w naszym Imperium. Pełne nazwisko, kompletny tytuł, zwa anie na ka dy szczegół: te cechy zrosz piasek Arrakis krwi Atrydów. Ka dy szczegół, Tyekanik! Wiedziała, co robi, atakuj c. Była to cz
chytro ci, której si nauczyła od swej siostry,
Irulany. Czuła jednak, e jakby traci grunt pod nogami. - Słyszysz mnie, Tyekanik? - Tak, ksi no. - Chc , by przyj ł religi Muad'Diba - powiedziała. - Ksi no, przeszedłbym dla ciebie przez ogie , ale... - To rozkaz, Tyekanik. Przełkn ł, wlepił wzrok w ekran. Tygrysy laza sko czyły posiłek i le ały teraz na piasku, dopełniaj c toalety - li c długimi j zykami przednie łapy. - R o z k a z , Tyekanik. Rozumiesz? - Słysz i jestem posłuszny, ksi no. - Jego głos nie zmienił tonu. Westchn ła. - Ooch, gdyby ył mój ojciec! - Tak, ksi no. - Nie przedrze niaj mnie, Tyekanik. Wiem, jakie to dla ciebie przykre. Ale je eli staniesz si przykładem... - Mo e z niego nie skorzysta , ksi no. - Skorzysta. - Wskazała na ekran. - Wydaje mi si , e ten tam, levenbrech, mo e by kłopotliwy. - Kłopotliwy? W jaki sposób? - Jak wielu ludzi wie cokolwiek o tygrysach? - Levenbrech, ich treser... pilot, który je transportuje, ty, pani, i oczywi cie... - Pstrykn ł we własn pier . - A co z tymi, którzy je kupili?
- Nie wiedz o niczym. Czego si obawiasz, ksi no? - Mój syn jest, no... wra liwy. - Sardaukar nie zdradza tajemnic - powiedział. - Ani trup. Si gn ła naprzód i wcisn ła czerwony klawisz pod wiec cym ekranem. Tygrysy natychmiast podniosły łby. Wstały i spojrzały na zbocze, na levenbrecha. Poruszaj c si w jednym rytmie, odwróciły si i rozpocz ły nierówny bieg w gór zbocza. Nie sprawiaj c zrazu wra enia zaniepokojonego, levenbrech wcisn ł klawisz na konsoli. Ruszał si powoli, ale w miar jak koty kontynuowały sprint w jego stron , stał si bardziej nerwowy. Naciskał klawisz coraz mocniej. W jego rysach pojawiła si przera aj ca wiadomo bliskiej mierci i dło si gn ła po roboczy nó u pasa. Wykonał ten gest zbyt pó no. Sko nie opadaj ce pazury uderzyły go w klatk piersiow i rozci gn ły na ziemi. Gdy upadł, drugi tygrys schwycił jego kark w paszcz i potrz sn ł ni . Kr gosłup levenbrecha trzasn ł. - Zwa anie na szczegóły - powiedziała ksi na. Odwróciła si i zesztywniała, widz c, e Tyekanik wyci gn ł nó . Wyci gn ł go jednak ku niej r koje ci do przodu. - By mo e zechcesz u y mojego no a, by zwróci uwag na kolejny szczegół powiedział. - Włó go z powrotem i nie zachowuj si jak idiota! - wybuchn ła. - Czasami, Tyekanik, prowokujesz mnie, ebym... - To był dobry człowiek, ksi no. Jeden z moich najlepszych. - Jeden z moich najlepszych! - poprawiła. Wykonał gł boki, dr cy wdech, wsadził nó do pochwy. - A co z pilotem? - Ulegnie wypadkowi - powiedziała. - Doradzisz mu najwy sz
ostro no , gdy z
powrotem przywiezie nam tygrysy. I, oczywi cie, gdy dostarczy zwierz tka ludziom D awida, którzy zajm si ich dalszym transportem... - Spojrzała na nó . - To rozkaz, ksi no? - Tak. - Czy powinienem wtedy nadzia si na nó , czy ty, moja pani, zadbasz o ten, hmm, szczegół? Wensicja przemówiła z fałszywym spokojem:
- Tyekanik, gdybym nie była zupełnie pewna, e nadziałby si na nó na mój rozkaz, nie stałby tu obok mnie... uzbrojony. Przełkn ł, spojrzał na ekran. Tygrysy po ywiały si raz jeszcze. Nie chciała patrze na t scen , wci
obserwuj c Tyekanika. Wreszcie odezwała si :
- Powiesz handlarzom, eby nie przyprowadzali nam wi cej dzieci według podanego rysopisu. - Jak rozka esz, ksi no. - Nie mów do mnie takim tonem, Tyekanik. - Tak, ksi no. Jej usta ci gn ły si w lini prost . Potem rzekła: - Czy mamy w zapasie jeszcze jakie kostiumy? - Sze
kompletów szat wraz z filtrfrakami i butami przeciwpiaskowymi, wszystkie z
wyszytymi insygniami Atrydów. - Tkaniny tak bogate jak ta...? - Skin ła w stron ekranu. - Godne królewskiego rodu, ksi no. - Zwa anie na szczegóły - powiedziała. - Stroje zostan przesłane na Arrakis jako dar dla naszych królewskich kuzynów. Podarunek od mojego syna, rozumiesz, Tyekanik? - W zupełno ci, ksi no. - Niech napisze odpowiedni not . Powinna mówi , e przesyła te skromne szaty jako dowód oddania dla rodu Atrydów, czy co w tym stylu. - A okazja? - Musi si znale
jakie
wi to czy urodziny, Tyekanik. Pozostawiam to tobie. Ufam ci,
mój przyjacielu. Popatrzył na ni uwa nie w milczeniu. Jej twarz spochmurniała. - Musisz o tym wiedzie . Komu wi cej mogłabym ufa od czasu mierci mego m a? Wzruszył ramionami, my l c, jak bardzo upodabniała si do paj ka. Nawi zywanie z ni bli szych stosunków nie przyniosłoby po ytku. Podejrzewał, e to wła nie zrobił levenbrech. - I, Tyekanik - powiedziała - jest jeszcze jeden szczegół. - Tak, ksi no? - Mój syn został wyszkolony do władania. Nadejdzie czas, gdy sam b dzie musiał chwyci w dłonie miecz. B dziesz wiedział, kiedy owa chwila nadejdzie. Chc by o tym poinformowana natychmiast. - Odchyliła si , spogl daj c poufale w jego twarz. - Nie akceptujesz
mnie, wiem o tym. To nie ma dla mnie znaczenia tak długo, jak długo b dziesz pami tał lekcj z tym levenbrechem. - Był nie tylko bardzo dobry jak poskramiacz, ale i łatwo było si go pozby . Tak, ksi no. - Nie o to mi chodzi! - Czy by? W takim razie... nie rozumiem. - Armia - powiedziała - składa si z niezb dnych, ale w pełni wymienialnych elementów. To jest lekcja levenbrecha. - Wymienialne elementy - powiedział. - Wł czaj c w to najwy sze dowództwo? - Bez najwy szego dowództwa armia rzadko ma racj bytu, Tyekanik. Wła nie dlatego natychmiast przyjmiesz religi Mahdiego i jednocze nie rozpoczniesz starania, by nawróci mego syna. - Natychmiast, ksi no. Spodziewam si , e nie yczysz sobie, bym zaniedbał jego nauczanie w sztuce wojennej na rzecz, hmm... religii? Podniosła si z fotela, obeszła go dookoła, przystan ła przy drzwiach i powiedziała bez ogl dania si : - Którego dnia nadwyr ysz moj cierpliwo Z tymi słowami wyszła.
o jeden raz za wiele, Tyekanik.
Albo porzucimy długo honorowan teori wzgl dno ci, albo przestaniemy wierzy ,
e mo emy zaanga owa
przyszło ci Rzeczywi cie, znajomo
si
w ci głe, dokładne przewidywanie
przyszło ci stwarza mas pyta , na które
nie mo na odpowiedzie przy konwencjonalnych zało eniach, o ile nie umie ci si , po pierwsze - Obserwatora poza Czasem, a po drugie - nie uniewa ni wszelkiego ruchu. Je eli przyjmuje si teorie wzgl dno ci, to mo na wykaza , e Czas i Obserwator musz pozostawa wci inaczej wkradaj
si
we wzajemnym zwi zku, albowiem
niedokładno ci. Wydaje si
st d wynika
wniosek,
e
niemo liwe jest zaanga owanie w dokładne przewidywanie przyszło ci Jak inaczej mo na wytłumaczy ustawiczne d enie do tego wizjonerskiego celu przez szanowanych naukowców? Jak mo na wyja ni Muad'Diba? "Wykłady o przyszłowidzeniu" pióra Harq al-Ady - Musz ci co powiedzie - rzekła lady Jessika - mimo, i wiem, e to, co powiem, o ywi wiele wspomnie z naszej wspólnej przeszło ci i narazi ci na niebezpiecze stwo. Przerwała, by zobaczy jak Ghanima przyjmuje jej słowa. Siedziały same, tylko we dwójk , na małych poduszkach w komnacie, w siczy Tabr. Manewry, które doprowadziły do tego spotkania, były nader zawiłe i Jessika nie miała wcale pewno ci, czy tylko ona sama była t manewruj c . Ghanima wydawała si przewidywa i wspomaga jej ka dy krok. Było ju prawie dwie godziny po wschodzie sło ca i min ło podniecenie z okazji powita . Jessika zmusiła organizm do zwolnienia pulsu i skoncentrowała uwag na pokoju o cianach ze skał, z ciemnymi obiciami i ółtymi poduszkami na posadzce. Spostrzegła, e aby sprosta nagromadzonemu napi ciu, po raz pierwszy od lat przypomina sobie Litani Przeciw Strachowi z rytuału Bene Gesserit: "Nie wolno si ba . Strach zabija dusz . Strach to mała mier , a wielkie unicestwienie. Stawi mu czoło. Niechaj przejdzie po mnie i przeze mnie. A kiedy przejdzie, obróc oko swej ja ni na jego drog . Któr dy przeszedł strach, tam nie ma nic. Jestem tylko ja". W milczeniu powtórzyła to raz jeszcze i zaczerpn ła gł boki, uspokajaj cy wdech. - Czasami to nawet pomaga - powiedziała Ghanima - To znaczy Litania. Jessika zamkn ła oczy, by ukry wstrz s wywołany przez t uwag . Od bardzo dawna nikt nie potrafił odczyta jej intymnych my li. Doznanie było niepokoj ce, zwłaszcza, e jego
przyczyn stanowił intelekt ukrywaj cy si pod mask dziecka. Stawiwszy czoła strachowi, Jessika otworzyła oczy i poj ła, co stało si przyczyn jej wzburzenia: "Boj si własnej wnuczki". adne z bli ni t nie zdradzało stygmatów Paskudztwa, którymi puszyła si Alia, cho Leto ukrywał jaki przera aj cy sekret. Wła nie dlatego został zr cznie wykluczony z tego spotkania. Działaj c pod wpływem impulsu, Jessika odrzuciła od siebie zakorzenione emocjonalne maski, bariery w komunikacji, wiedz c, jak niewielki byłby z nich po ytek. Ani razu od czasu mierci ksi cia nie opu ciła tych barier i zniesienie ich sprawiło jej zarówno ból, jak i ulg . Pozostały fakty, których adna kl twa, modlitwa ani litanie nie mogły zetrze z rzeczywisto ci. Unikanie ich nie pomagało si od nich oderwa . Elementy wizji Paula zmieniły wiat i dobrały si teraz do jego dzieci. Leto i Alia byli jak magnes w pró ni: gromadziły si wokół nich zło i wszystkie nadu ycia władzy. Ghanima, obserwuj c gr uczu na twarzy babki, zdziwiła si , e Jessika jest w stanie sprawowa nad nimi kontrol . Nagle, jak gdyby zsynchronizowanym ruchem, obie obróciły głowy; ich oczy spotkały si i wpatrywały w siebie, gł boko, badawczo. Mi dzy nimi, bez wypowiadania słów, kr yły my li. Jessika: "Chc , by ujrzała moj obaw ". Ghanima: "Teraz wiem, e mnie kochasz". Była to krótka chwila absolutnego zaufania. - Gdy twój ojciec był jeszcze chłopcem - powiedziała Jessika - sprowadziłam na Kaladan Wielebn Matk , by poddała go próbie. Ghanima kiwn ła głow . Pami
tego wydarzenia była wyj tkowo ywa.
- My, Bene Gesserit, zawsze przezornie sprawdzały my, czy dzieci, które si urodziły, s lud mi, a nie zwierz tami. Nigdy nie mo na tego orzec po zewn trznym wygl dzie. - Tak jeste cie wyszkolone - powiedziała Ghanima, a wspomnienie wtargn ło jak fala powodzi w jej umysł: stara wied ma Bene Gesserit, Gaius Helena Mohian, zjawiła si w Zamku Kalada skim z zatrutym gom d abbarem i skrzynk pal cego bólu. R ka Paula, we wspólnej pami ci Ghanimy - jej własna, wyła w agonii, podczas gdy stara kobieta spokojnie prawiła o natychmiastowej mierci w razie, gdyby j wyszarpn ł. I nie było adnej w tpliwo ci, e zada mu mier igł zawieszon nad dzieci c szyj , gdy starczy głos jednostajnie brz czał powtarzaj ce si wywody:
"Słyszałe o tym, e zwierz ta odgryzaj sobie ko czyn , by umkn
z potrzasku? To
zwierz ca sztuczka. Człowiek wytrzyma sidła, zniesie ból, uda mier , by zabi my liwego, usuwaj c zagro enie dla swego gatunku ". Ghanima potrz sn ła głow , protestuj c przeciwko zapami tanemu bólowi. Pal si ! Pal si ! Paulowi wydawało si , e czuje, jak skóra zwija si i czernieje na konaj cej wewn trz skrzynki dłoni, ciało przepala si i odpada, obna aj c gołe, zw glone ko ci. A to była sztuczka, zwykła sztuczka - r ka pozostała nietkni ta. Lecz na samo wspomnienie pot wyst pił na czoło Ghanimy. - Oczywi cie pami tasz to inaczej ni ja - powiedziała Jessika. Wiedziona intuicj Ghanima przez chwil widziała babk w innym wietle: czegó mogła chcie ta kobieta, kieruj ca si dawnymi uwarunkowaniami, wpojonymi w szkole Bene Gesserit? Przyczyna powrotu Jessiki na Arrakis stawała si coraz bardziej tajemnicza. - Nie miałoby sensu powtarzanie próby na tobie, b d twoim bracie - rzekła Jessika. Wiesz ju , o co w niej chodziło. Musz przyj , e jeste człowiekiem, e nie nadu yjesz odziedziczonych zdolno ci. - Ale nie czynisz takiego zało enia do ko ca - powiedziała Ghanima. Jessika mrugn ła, u wiadamiaj c sobie, e bariery wznosz si na dawne pozycje wi c raz jeszcze je zniosła. - Wierzysz w moj miło
do ciebie? - zapytała.
- Tak. - Ghanima podniosła dło w chwili, gdy Jessika zaczynała mówi . - Ale ta miło nie powstrzyma ci od zniszczenia nas. Och, wiem, jak to uzasadniasz: "Lepiej niechby zwierz człowiek umarło, ni si odtworzyło". Pozostaje to zwłaszcza wtedy prawd , gdy zwierz taludzie nosz imi Atrydów. - Jeste istot ludzk - zdradziła si Jessika. - Wierz w mój instynkt. Ghanima wyczuła szczero
w tych słowach.
- Ale nie jeste pewna co do Leto? - zapytała. - Nie jestem. - Paskudztwo? Jessika zdołała jedynie skin
głow . Ghanima powiedziała:
- Przynajmniej jeszcze nie teraz. Chocia obie wiemy, czym to grozi. Mo emy to obserwowa u Alii.
Jessika zł czyła dłonie nad oczami i pomy lała: "Nawet miło niepo danych faktów". I dotarło do niej, e wci
nie mo e ustrzec nas od
kocha córk , milcz co wołaj c przeciwko
przeznaczeniu: "Alio! Och, Alio! ałuj , e musz wzi
udział w zniszczeniu ciebie".
Ghanima kaszln ła. Jessika opu ciła r ce, my l c: "Mog rozpacza nad moj biedn córk , lecz trzeba si teraz zaj
czym innym". I powiedziała:
- Wi c rozpoznała , co stało si z Ali ? - Leto i ja obserwowali my, jak to si działo. Nie wiedzieli my, jak temu zapobiec, chocia dyskutowali my o wielu mo liwo ciach. - Jeste pewna, e twój brat jest wolny od tego przekle stwa? - Jestem pewna. Nie mo na było zanegowa spokojnej pewno ci tego o wiadczenia. Jessika czuła, e je akceptuje. - Jak to si stało, e tego unikn ła ? - zapytała. Ghanima wyja niła teori uzgodnion z Leto: e ró nica polegała na tym, i unikali transu przyprawowego, podczas gdy Alia doznawała go za cz sto. Przeszła do ujawniania jego snów i planów, o których dyskutowali - nawet co do D ekaraty. Jessika pokiwała głow . - Alia jest jednak e Atrydk , co stwarza nadzwyczajne problemy. Ghanima zamilkła, u wiadomiwszy sobie nagle, e Jessika w duszy wci
nosi ałob po
swym ksi ciu - jak gdyby jego mier miała miejsce nie dalej jak wczoraj - i e b dzie strzec jego imienia i pami ci do ko ca swych dni. Osobiste wspomnienia z ycia ksi cia przepłyn ły przez wiadomo
Ghanimy, by umocni t konstatacj , by zmi kczy j zrozumieniem.
- Tak wi c - powiedziała o ywionym głosem Jessika - o co chodzi z tym Kaznodziej ? Słyszałam wczoraj ró ne niepokoj ce pogłoski. Ghanima wzruszyła ramionami. - On mo e by ... - Paulem? - Tak, ale nie widzieli my go. - D awid mieje si z tych pogłosek - powiedziała Jessika. Ghanima zawahała si i odparła:
- Ufasz mu? Surowy u miech wygi ł usta Jessiki. - Nie bardziej ni ty. - Leto mówi, e D awid mieje si z wielu niewła ciwych rzeczy - dodała Ghanima. - To tyle, je li chodzi o D awida - powiedziała Jessika. - Ale czy rzeczywi cie s powody, by s dzi , e mój syn yje, e powrócił w przebraniu? - S dzimy, e to mo liwe. A Leto... - Ghanima poczuła, e jej usta nagle wyschły. Przypomniała sobie ciskaj ce pier l ki. Zmusiła si do odrzucenia ich od siebie i szczegółowo opowiedziała o innych relacjach Leto, o jego wieszczych snach. Jessika gwałtownie pokr ciła głow . - Leto mówi - dodała Ghanima - e musi znale
tego Kaznodziej i upewni si .
- Tak... Oczywi cie. Nie powinnam była nigdy st d wyje d a . To było tchórzostwo. - Dlaczego si winisz? Osi gn ła granic . Wiem o tym. Leto te . Nawet Alia mo e o tym wiedzie . Jessika poło yła dło na gardle, potarła je szybkim gestem i rzekła: - Tak, mamy kłopot z Ali . - Wywiera na Leto jaki
magnetyczny wpływ - powiedziała Ghanima. - Dlatego
pomogłam ci spotka si ze mn sam na sam. Zgadza si , e nie ma dla niej nadziei, ale on wci poszukuje sposobów, by z ni by ... i bada j . Kiedy staram si go od tego odwie , zasypia. On... - Alia podaje mu jakie narkotyki? - Nie-e-e - Ghanima potrz sn ła głow . - Lecz przejawia wobec niej dziwn empati . I... we nie cz sto mruczy: "D ekarata". - Znowu to! - Jessika przypomniała sobie raport Gurneya o spiskowcach wykrytych na l dowisku. - Czasami si obawiam, e Alia chce, by Leto odnalazł D ekarat - powiedziała Ghanima. - Zawsze my lałam, e to tylko legenda. Wiesz o tym oczywi cie? Jessika wzruszyła ramionami. - To okropna historia. Okropna. - Co mamy robi ? - zapytała Ghanima. - Boj wspomnienia, wszystkie moje istnienia...
si
przeszukiwa
wszystkie moje
- Gnaniu! Ostrzegam ci przed tym. Nie wolno ci ryzykowa . - Mo e do tego doj , nawet je li nie b d ryzykowała. Sk d wiemy, co naprawd stało si z Ali ? - Nie! To musi zosta ci oszcz dzone... to op tanie. - Ostatnie słowo wyrzekła dziwnym, chrapliwym tonem. - Tak... D ekarata, tak si nazywa to miejsce? Posłałam Gurneya, eby je odnalazł, je eli istnieje. - Ale jak on mo e... ach! Oczywi cie: przemytnicy. Jessika spostrzegła, e otrzymała kolejny przykład, jak umysł Ghanimy pracuje w zgodzie z tym, co musiało by
wiadomo ci innych. "Moj ! - pomy lała. - Niesamowite, e to młode
ciało niesie w sobie wszystkie wspomnienia Paula, przynajmniej do chwili powstania nasienia, z którego si wywodzi". Była to inwazja na prywatno , przeciw której w Jessice buntowała si cała jej pierwotna natura. Przez chwil czuła, jak wydaje absolutny i niepodwa alny s d Bene Gesserit: P a s k u d z t w o . W tym dziecku widziała jednak słodycz, pragnienie po wi cenia si za brata, pragnienie, którego sile nie mo na było zaprzeczy . "Jeste my jednym yciem, si gaj cym w mroczn przeszło
- pomy lała Jessika. -
Jeste my jedn krwi ". Przygotowała si na przyszłe wydarzenia, które niew tpliwie b d konsekwencj jej rozkazów, wydanych Gurneyowi Halleckowi. Leto trzeba oddzieli od siostry i wychowa tak, jak chciał tego zakon e ski.
Słyszałem wiatr wiej cy w pustyni i widziałem zimowe ksi yce wschodz ce jak wielkie statki w pró ni. Im składam moj
przysi g : b d
stanowczy i z rz dzenia uczyni sztuk . Stan si wag dla mej odziedziczonej przeszło ci i b d doskonałym naczyniem dla wspomnie
mych przodków. I
znany b d bardziej z łaskawo ci ni z wiedzy. Oblicze moje wieci b dzie w korytarzach czasu tak długo, jak długo b dzie istnie ludzko . "Przysi ga Leto" według Harq al-Ady Alia Atryda, gdy była znacznie młodsza, godzinami wiczyła si w transie prana-bindu, staraj c wzmocni sw własn osobowo
przeciw inwazji innych wiadomo ci. Wiedziała, na
czym polega jej problem - w siczowej dr ni nie mo na było uciec przed melan em. Przypraw przesi kni te było wszystko - ywno , woda, powietrze, nawet tkaniny, w które wypłakiwała si w nocy. Alia bardzo wcze nie poznała korzy ci płyn ce z siczowych orgii, w czasie których plemi piło wod z u mierconego czerwia. Podczas orgii Fremeni uwalniali nagromadzone istnienia genetycznych pami ci i odrzucali je. Widziała, jak jej towarzysze stawali si wtedy przej ciowo op tani. Dla niej nie było takiego uwolnienia, nie było wyzwolenia. Posiadła pełn
wiadomo
na
długo przed urodzeniem. Wraz ze wiadomo ci nadeszła katastrofalna wiedza: zetkni cie w łonie matki w pot nym, nieuniknionym kontakcie z osobowo ciami wszystkich przodków i ja ni, przetransportowanych przez mier podczas tau - w przyprawie kr Przed przyj ciem na wiat pami
cej w lady Jessice.
Alii zawierała ka dy element wiedzy wymaganej od Wielebnej
Matki Bene Gesserit - i jeszcze wiele, wiele wi cej... Na tej podstawie poznano straszn prawd : była Paskudztwem. wiadomo przed tym ucieczki. Wci
tego przyprawiała Ali o słabo . Dla przed-urodzonej nie było
walczyła z coraz bardziej przera aj cymi przodkami, odnosz c od
czasu do czasu pyrrusowe zwyci stwa. Wiedziała, czym jest własna osobowo , ta jednak nie była w stanie ochroni jej przed cz stymi ingerencjami tych, którzy yli wewn trz niej odbitym yciem. "Pewnego dnia i ja taka wła nie b d " - pomy lała. Zmroziła j ta my l. I si
w
yciu dzieci zrodzonych z własnego łona, by
dalej i kry
intruzem chwytaj cym si
cudzej
wiadomo ci, by zdoby odrobin dozna i prze y ... Jej dzieci stwo zabarwiał strach. Utrwalił si w niej podczas dojrzewania. Walczyła z nim, nie błagaj c nikogo o pomoc. Któ mógł poj , jakiej pomocy potrzebuje? Nie jej matka,
która nie była w stanie odci
si od os du Bene Gesserit: przed-urodzeni to Paskudztwa.
Nadeszła noc, podczas której jej brat, szukaj c mierci, odszedł na pustyni i oddał si Szej-huludowi, tak jak wymagano tego od lepych Fremenów. W ci gu miesi ca Alia wyszła za m
za Duncana Idaho, człowieka wydartego mierci dzi ki technologicznym sztukom Tleilaxan.
Jej matka przebywała na Kaladanie. Bli ni ta Paula pozostawały prawnie pod jej opiek . I sprawowała Regencj . Ci ar odpowiedzialno ci odp dził dawne obawy, wi c otworzyła si wewn trzne ycia,
szeroko na
daj c od nich rad, pogr aj c si w przyprawowym transie w poszukiwaniu
wiod cych wizji. Kryzys nadszedł pewnego dnia - podobnego do wielu innych w wiosennym miesi cu Laab - o poranku, w Cytadeli Muad'Diba, gdy zimny wiatr nawiewał piach od strony bieguna. Alia wci
nosiła szaty ałobne. Przez kilka ostatnich tygodni opierała si wewn trznemu
głosowi matki, który zwykł szydzi z przygotowanych wówczas wi tych Dni, maj cych mie kulminacj w wi tyni Alii. Wewn trz- wiadomo
Jessiki zanikała coraz bardziej, roztapiaj c si w niewyra nym
daniu, aby Alia zaj ła si prac nad Prawami Atrydów. O swój moment wiadomo ci zacz ły walczy inne istoty. Alia czuła, jak otwiera si bezdenna otchła , z której niczym rój szara czy wynurzaj si bezkształtne twarze. Skupiła uwag na tej najbardziej potwornej - na starym baronie Harkonnenie. W przera eniu wynikaj cym z pogwałcenia psyche pocz ła wykrzykiwa sprzeciw wobec całego tego wewn trznego jazgotu, uzyskuj c chwilow ulg . Tego poranka Alia wyszła na spacer do ogrodu na dachu Cytadeli. Aby wygra walk ze swym wn trzem, starała si skupi na napomnieniu Chody, skierowanym do Zensunnitów: "Puszczaj c drabin , mo na wznie Lecz wci
si w gór !"
rozpraszał j poranny blask na stokach Muru Zaporowego. Ogrodowe cie ki
wypełniły k py spr ystej trawy puchowej. Gdy odwróciła wzrok do muru, ujrzała ros na trawie, a w niej wielokro powielony zarys własnej postaci. Widok ten przyprawił j o zawrót głowy. Ka de z odbi niosło znami jakiej twarzy z wewn trznego tłumu. Starała si skoncentrowa umysł na tym, o czym mówiła trawa. Obecno
obfitej rosy
wiadczyła, jak daleko post piła Ekologiczna Transformacja Diuny. Klimat pomocnych szeroko ci stawał si
cieplejszy, wzrastała zawarto
dwutlenku w gla w atmosferze.
Przypomniała sobie, jak wiele hektarów pustyni zostanie w nadchodz cym roku pokrytych zielon ro linno ci - a nawodnienie tylko jednego wymagało trzydziestu siedmiu tysi cy stóp sze ciennych wody. Mimo wielkich wysiłków, zmierzaj cych do skierowania my li na przyziemne problemy, nie udawało jej si umkn
intruzom kr
cym jak rekiny wewn trz zamkni tego wiata jej
dozna . Przycisn ła dłonie do czoła. O zachodzie poprzedniego dnia stra nicy wi tyni przyprowadzili wi nia do os dzenia: niejakiego Essasa Paymona, ciemnego, chudego człowieczka, pono na ołdzie rodu niskiego Nebirów. Paymon handlował wi tymi relikwiami i małymi, r cznie wykonanymi ozdobami. Odkryto, e w rzeczywisto ci jest szpiegiem KHOAM, maj cym za zadanie podawa wysoko rocznych zbiorów przyprawy. Alia zastanawiała si wła nie nad wysłaniem go do lochu, kiedy wi zie gło no zaprotestował przeciwko niesprawiedliwo ci Atrydów. Takie słowa mogły mu przynie
natychmiastowy wyrok mierci przez powieszenie na trójnogu, ale Ali uj ła jego
bezczelno . Przemówiła ostro z Tronu S du, staraj c si przerazi go, by zdradził wi cej, ni powiedział ju inkwizytorom. "Dlaczego nasz zbiór przyprawy ma takie znaczenie dla Konsorcjum Honnete? - za dała. - Powiesz, to mo e ci oszcz dzimy". "Zbieram wszystko, na co jest zbyt - odparł Paymon. - Nie wiem, co dzieje si z moim niwem ". "I dla swego marnego zysku wtr casz si do królewskich planów?" - naciskała Alia. "Monarchowie nigdy nie uznaj , e my równie mo emy mie swoje plany" - odparował. Alia, zniewolona przez t desperack czelno , powiedziała: "Essasie Paymonie, czy b dziesz pracował dla mnie?" Na te słowa u miech rozja nił jego ciemn twarz. "Mieli cie zamiar zniszczy mnie bez skrupułów. Jak now warto
odkryli cie we
mnie, o któr macie si zamiar ze mn targowa ?" - odparł. "Masz prost i praktyczn zalet - powiedziała. - Jeste bezczelny i wynajmiesz si . temu, kto najlepiej zapłaci. Mog da ci wi cej, ni ktokolwiek inny w Imperium". Za yczył sobie za usługi znaczn kwot , ale Alia roze miała si i sparowała jego
danie
obietnic sumy, któr uznała za bardziej rozs dn i bez w tpienia o wiele wi ksz od sumy
kiedykolwiek przez niego otrzymanej. "I, oczywi cie, dorzucam dar ycia, za który, spodziewam si , zaoferujesz jak
bardziej
niepospolit zalet " - dodała. "Interes stoi!" - zawołał Paymon i na znak Alii został wyprowadzony przez kapła skiego Mistrza Przyj , D awida. Niecał godzin pó niej, gdy Alia przygotowywała si do opuszczenia Sali Os du, wrócił D awid, spiesz c z doniesieniem, e podsłuchano Paymona mrucz cego prorocze wersety z Biblii Protestancko-Katolickiej: "Malefico non patieris vivere". "Nie pozwolisz y czarownicy" - przetłumaczyła Alia. Wi c tak okazał wdzi czno ! Był jednym z tych, którzy spiskowali przeciw jej yciu! W porywie gniewu, jakiego nigdy wcze niej nie do wiadczyła, zarz dziła natychmiastowe stracenie Paymona i odesłanie ciała do zgonsuszni wi tyni, gdzie jego woda b dzie miała przynajmniej jak
warto
w zbiornikach
kapłanów. I przez cał noc nawiedzała j ciemna twarz Paymona. Próbowała ró nych sztuczek, by pozby si w ko cu natarczywego obrazu. Recytowała "Bu D i" z Freme skiej Ksi gi Kreosa: "Nic si nie pojawia! Nic si nie pojawia!" Lecz Paymon przyprawił j o koszmarn noc; nowy dzie rozpocz ła zawrotami głowy. Dzie , w którym odnajdowała jego twarz w ród innych, odbitych w kropelkach rosy. Z prowadz cych na dach drzwi, okolonych niskimi mimozami, stra niczka zawołała j na niadanie. Alia westchn ła. Czuła, e musi wybiera mi dzy dwoma piekłami - wrzaskiem w umy le a wrzaskiem dworaków - oba chóry pozbawione sensu, lecz uporczywe w
daniach;
hałas, który pragn ła uciszy cho by ostrzem no a. Ignoruj c stra niczk , Alia przeniosła wzrok nad dach, na Mur Zaporowy. Bahada kładła si szerokim j zykiem na osłoni te podło e jej wło ci jak rozpostarty wachlarz. Delta piasku cieliła si przed oczyma, obramowana wschodz cym sło cem. Dotarło do niej, e niewprawne oko mogło wzi
szeroki wachlarz piachu za koryto okresowej rzeki, lecz było to jedynie
miejsce, gdzie jej brat rozbił Mur Zaporowy broni atomow rodu Atrydów, otwieraj c przej cie z pustyni dla czerwi nios cych freme skich ołnierzy ku mia d cemu zwyci stwu nad jego poprzednikiem na imperialnym tronie, Szaddamem IV. Teraz po drugiej stronie muru płyn ł szeroki kanat, zagradzaj cy drog czerwiom. Nie mogły przeci ona je zabijała.
nieizolowanej wody, poniewa
"Gdybym tylko miała tak barier w umy le" - pomy lała. Ta my l wzmocniła oszałamiaj ce wra enie izolacji od rzeczywisto ci. Czerwie! Czerwie! Pami
zaprezentowała jej zbiór obrazów czerwia pustyni: pot nego Szej-huluda,
demiurga Fremenów, mierciono ny besti z pustynnych gł bi, której wydzieliny zawierały bezcenn przypraw . Pomy lała: "Jakie to dziwne, e czerw wyrasta z płaskiego, pokrytego skór piaskopływaka". I te, i tamte tworzyły nieprzeliczon
mnogo
w jej
wiadomo ci.
Piaskopływaki rozci gni te na skalnym podło u planety tworzyły ywe cysterny - utrzymywały wod , która nie zatruwała ich nosicieli. Alia dokonała porównania: niektórzy z tych innych utrzymywali na wodzy mog ce j zniszczy niebezpieczne siły. Stra niczka znów zawołała na niadanie, z wyra n nut zniecierpliwienia w głosie. Alia odwróciła si gniewnie i machn ła r k w odprawiaj cym ge cie. Stra niczka posłuchała, ale trzasn ła drzwiami. Na d wi k uderzenia drzwi Alia poczuła si nagle owładni ta przez to wszystko, czemu starała si oprze . Inne ycia wzbierały w niej jak potworny przypływ, przylegały do ka dego o rodka pami ci. Niektóre prezentowały skór pokryt wrzodami, inne - stwardniałe odciski; wszystkie rzucały czarne jak sadza cienie. Widziała równie głowy przypominaj ce o linione cukierki. Przemkn ł przez ni cały ich rój,
daj c, by uniosła si i doł czyła do niego.
- Nie - szepn ła. - Nie... Nie... Nie... Upadłaby na cie k , gdyby nie ławka obok. Starała si usi si wi c na zimnej plastali, wci
, nie dała rady, wyci gn ła
szepcz c sw odmow .
Przypływ stale narastał. Poczuła, e dostraja si do tego ruchu, wiadoma ryzyka, ale jednocze nie przygotowana na ka dy okrzyk wrzeszcz cych w niej, powykrzywianych ust. Wyrzucały z siebie kakofoni da : "Ja! Ja!", "Nie, ja!" Wiedziała, e je eli raz zwróci na nie uwag , tylko raz - b dzie zgubiona. Zatrzyma wzrok na jednej twarzy i pod a za głosem tej twarzy, znaczyłoby wpa w u cisk egoizmu wybranej osobowo ci. - To przez twoje przyszłowidzenie - wyszeptał jaki głos. Zakryła dło mi uszy my l c: "Nie jestem przyszłowidz ca! Trans na mnie nie działa". Lecz głos nalegał: - Zadziałałby, gdyby mu pomogła.
- Nie... nie... - szepn ła. W jej umy le splatały si ze sob i inne głosy: - Ja, Agamemnon, twój przodek, domagam si uwagi! - Nie... nie. - cisn ła dło mi uszy, dopóki ciało nie odpowiedziało bólem. Niesamowite gdakanie w głowie zabrzmiało pytaniem: - Co stało si z Owidiuszem? To proste. Jest i b i d e m Johna Barlletta. Imiona nie miały adnego znaczenia. Chciała wy przeciw nim i przeciw wszystkim innym głosom, ale nie mogła odnale
swego własnego.
Stra niczka odesłana z powrotem na dach przez wy szych słu cych raz jeszcze wyjrzała przez drzwi za mimoz , zobaczyła Ali na ławce i powiedziała do towarzyszki: - Ach, ona odpoczywa. Zauwa yła , e nie spała ostatniej nocy? Dobrze jej zrobi, je eli za yje zahy, porannej sjesty. Alia nie słyszała stra niczki. Jej wiadomo
znalazła si w kleszczach wyj cego piewu:
"Wesołe z nas ptaszki, hurrra!" - głosy odbijały si echem w czaszce. Pomy lała: "Wariuj . Trac rozum". Stop wykonywała na ławce nieznaczne ruchy, zdradzaj ce pragnienie ucieczki. Czuła, e gdyby tylko mogła zmusi ciało do biegu, udałoby jej si uciec. Musiała si wyrwa , inaczej ka da cz stka tego wewn trznego przypływu zatopi j w milczeniu, na zawsze kalaj c dusz . Ale ciało nie słuchało. Najpot niejsze siły Imperium usłuchałyby jej najmniejszego kaprysu, ale nie własne ciało. Wewn trzny głos zarechotał gardłowo i rzekł: - Z pewnego punktu widzenia, dziecko, ka dy przypadek stworzenia przedstawia sob katastrof . - Głos był basowy, grzmiał w uszach, a rechocz c, naigrywał si jakby z własnej celebry. - Moje drogie dziecko, pomog ci, ale w zamian za twoj pomoc. Alia, nie b d c w stanie zagłuszy narastaj cego w tle tego basu zgiełku, zdołała wydusi z siebie tylko: - Kto... kto... W jej umy le uformowała si jaka twarz. Taka była tłusta, e mogłaby by twarz niemowl cia, gdyby nie po danie maluj ce si w szklistych oczach. Spróbowała wycofa si , ale osi gn ła tylko pełniejszy widok, obejmuj cy ciało nale ce do owej twarzy. Było olbrzymie, niesamowicie grube, obleczone w szat , która delikatnymi wybrzuszeniami zdradzała, e ten
tłuszcz wymagał podpory przeno nych dryfów. - Widzisz - zagrzmiał bas - to tylko ja, twój dziadek. Znasz mnie przecie . Nazywałem si baron Vladimir Harkonnen. - Ty nie... Ty nie yjesz! - wydusiła z siebie. - Ale oczywi cie, moja droga! Wi kszo
z nas wewn trz ciebie nie yje. Ale nikt z całej
reszty nie chce ci naprawd pomóc. Nie rozumiej ciebie. - Odejd - powiedziała błagalnie. - Och, prosz , odejd . - Wszak potrzebujesz pomocy, wnuczko - stwierdził baron. "Jak szacownie wygl da" pomy lała, obserwuj c wizerunek barona na wewn trznej stronie swoich zamkni tych powiek. - Pragn ci pomóc - przypochlebiał si . - Ci inni walczyliby tylko o przej cie twej wiadomo ci Ka dy z nich starałby si wyp dzi ciebie z twego ciała. Ale ja... ja chc tylko k cika dla siebie. Inne
ycia znowu podniosły wrzask. Przypływ nasilił si , raz jeszcze gro c jej
zatopieniem. Usłyszała skrzecz cy głos matki. "Ona przecie
yje" - błysn ła w niej my l.
- Zamknijcie si ! - rozkazał baron. Alia zorientowała si , e jej własne pragnienia dodaj sił tej komendzie, sprawiaj c, e została usłyszana w całej wiadomo ci. Wewn trzna cisza obmyła j niczym zimna k piel i Alia poczuła, e bij ce jak młot serce zwalnia do normalnego rytmu. Głos barona wtr cił si uspokajaj co: - Widzisz? Razem jeste my niezwyci eni. Pomó mi, a ja pomog tobie. - Czego... czego chcesz? - szepn ła. Na tłustej twarzy pojawiła si zaduma. - Ach, moja droga wnuczko - powiedział - pragn tylko kilku prostych przyjemno ci. Pozwól mi na krótko ł czy si z twoimi zmysłami Nikt wi cej nie musi o tym wiedzie . Daj mi poczu
skrawek
ycia, na przykład gdy otocz
ci
ramiona kochanka. Czy
nie jest to
niewygórowana cena? - Tak... - No wła nie - za miał si baron. - W zamian, droga wnuczko, mog ci słu y na wiele ró nych sposobów. Mog ci wspiera , wspomóc czasami celn rad . B dziesz niezwyci ona od wewn trz i na zewn trz. Zetrzesz z powierzchni ziemi wszelk opozycj . Historia zapomni twojego brata i b dzie wysławia Ali . Przyszło
nale y do ciebie.
- Nie pozwolisz... wygra innym? - Nie mog si z nami równa ! Pojedynczo mo emy zosta pokonani, ale razem, to my rozkazujemy. Zademonstruj ci co . Słuchaj! I baron zamilkł, wycofuj c swój obraz, swoj wewn trzn obecno . Nie wtargn ło adne wspomnienie, twarz ani głos innych. Alia ci ko westchn ła. Wraz z westchnieniem objawiła si my l. Sił torowała sobie drog do wiadomo ci, jak gdyby była jej własn , lecz Alia czuła za ni inne milcz ce głosy. "Stary baron był diabłem. Zamordował twojego ojca. Zabiłby ciebie i Paula. Starał si o to, lecz mu si nie udało". Doszedł j głos barona, cho nie pojawiła si jego twarz: - Oczywi cie, e bym ci zabił. Czy nie stała na mej drodze? Ale ten argument ju nie istnieje. Wygrała , dziecko! Jeste now prawd ! Czuła, e kiwa głow , tr c policzkiem o szorstk powierzchni ławki. Pomy lała, e jego słowa brzmi rozs dnie. Nauka Bene Gesserit sprawiła, e oceniła logiczny charakter jego wypowiedzi: "Celem argumentu jest zmieni natur prawdy." "Tak... tak wła nie poj łyby to Bene Gesserit" - pomy lała. - Wła nie - wtr cił baron. - Ja jestem martwy, podczas gdy ty yjesz. Moja egzystencja jest krucha. Jestem pami cioja ni w twym wn trzu. Jestem na twoje rozkazy. I o jak mało prosz w zamian za szczere rady. Rady, których mam zamiar ci udziela . - Co radzisz mi teraz zrobi ? - zapytała, wypróbowuj c go. - Martwisz si wyrokiem, który wydała zeszłej nocy - powiedział. - Zastanawiasz si , czy prawidłowo doniesiono ci słowa Paymona. Mo e D awid dostrzegł w Paymonie jak dla swojej pozycji? Czy to nie ta w tpliwo
gro b
ci dr y?
- Tak. - W tpliwo ci oparte na starannej obserwacji, czy
nie? D awid zachowuje si
w
stosunku do ciebie z wzrastaj c poufało ci . Nawet Duncan to zauwa ył, prawda? - Wiesz, e tak. - Bardzo dobrze. We D awida na kochanka i... - Nie! - Martwisz si o Duncana? Ale twój m
to mentacki mistyk. Nie mo na go dotkn
ani
zrani
czymkolwiek, co dotyczy ciała. Czy nie czuła czasem, jak bardzo jest od ciebie
oddalony? - Ale... ale on... - Mentacka cz
Duncana zrozumiałaby, je liby kiedykolwiek poznał on narz dzie,
jakiego u yła do zniszczenia D awida. - Zniszczenia...? - Pewnie! Mo na u ywa niebezpiecznych narz dzi, ale trzeba je odrzuca , gdy staj si zbyt niebezpieczne. - Zatem... dlaczego trzeba... to znaczy... - Ach, drogi głuptasku! Z powodu warto ci zawartej w niej nauczki - Nie rozumiem. - Warto
sukcesu, moja wnuczko, zale y do tego, czy si go przyjmuje, czy nie.
Posłusze stwo D awida musi by bezwarunkowe, akceptacja twej władzy absolutna, a jego... - Nie widz moralnego uzasadnienia takiej nauczki... - Nie b d t pa, wnuczko. Moralno
zawsze musi mie oparcie w praktyce. Oddaj
cesarzowi, co cesarskie, i wszystkie te inne brednie. Zwyci stwo jest bezu yteczne, dopóki nie realizuje najgł bszych pragnie . Czy nie jest prawd , e podziwiała m sko
D awida?
Alia przytakn ła niech tnie, zmuszona do tego przez zupełne odkrycie wobec wewn trznego obserwatora. - Taaak. - Wła nie - jowialnie zagrzmiało jej w głowie. - Zaczynamy si nawzajem rozumie . Gdy b dzie bezbronny, wtedy w łó ku zapytasz go, przekonanego, e jeste podbita, o Paymona. Zrób to artobliwie: niech mi dzy wami brzmi szczery miech, A gdy przyzna si do oszustwa, wbijesz mu krysnó mi dzy ebra. Ach, strumie krwi mo e przysporzy ci wiele satys... - Nie! - szepn ła z ustami suchymi od grozy. - Nie... nie... nie... - Wi c ci zast pi ... - rzekł baron. - Trzeba to zrobi , musisz to przyzna . Je eli stworzysz odpowiednie warunki, przejm
nad tob kontrol . S i inni, którzy potrafi ci
na ladowa do perfekcji, tak e... Nie b d ... Ja... Ach, ludzie natychmiast by wy ledzili moj obecno ! Znasz Freme skie Prawo wobec op tanych... Zostałaby u miercona na miejscu. Tak, nawet ty. Wiesz, e nie chc , aby tak si stało. Zajm si D awidem i tob , a kiedy b dzie po wszystkim, usun si . Musisz tylko...
- Wi c tak wygl da twoja dobra rada? - Dzi ki niej pozb dziesz si niebezpiecznego narz dzia. Zacie ni to mi dzy nami czynne kontakty, współprac , która mo e ci nauczy wydawania wyroków w przyszło ci - Nauczy mnie? - Naturalnie! Alia poło yła dłonie na oczach, staraj c si nad wszystkim zastanowi , zdaj c sobie jednak spraw z tego, e ka da my l jest znana osobowo ci wewn trz, e mo e wywodzi si od niej i by wzi ta za własn . - Niepotrzebnie si martwisz - przymilnie powiedział baron. - Ten facet, Paymon, wła ciwie... -
le zrobiłam! Byłam zm czona i działałam pospiesznie. Powinnam była szuka
potwierdzenia. - Dobrze zrobiła ! Wyroki nie mog si opiera na adnych takich głupich abstrakcjach jak atrydzkie idee równo ci To wła nie przyprawia ci o bezsenno , nie mier Paymona. Podj ła słuszn decyzj ! Był kolejnym niebezpiecznym narz dziem. Zadziałała , by zachowa porz dek w społecze stwie. Wreszcie jaka porz dna podstawa do wydawania wyroków, a nie te brednie o sprawiedliwo ci. Nigdzie nie ma czego takiego, jak powszechna sprawiedliwo . Gdy starasz si osi gn
fałszyw równowag , destabilizujesz tylko społecze stwo...
Sprawiła jej przyjemno
obrona wyroku na Paymona, lecz zaszokowały j amoralne idee
skryte za tymi argumentami. - Powszechna sprawiedliwo
była atrydzkim... była... - Odj ła dłonie od oczu, ale wci
ich nie otwierała. - Trzeba przestrzec wszystkich s dziów-kapłanów przed omyłk Decyzje rozwa a społecze stwie.
- nalegał baron. -
nale y jedynie od strony przydatno ci dla utrzymania porz dku w Niezliczone
przeszłe
cywilizacje
rozbiły
si
o
skały
powszechnej
sprawiedliwo ci. Taka głupota niszczy naturaln hierarchi , która jest najwa niejsza. Ka da jednostka nabiera znaczenia tylko w odniesieniu do społecze stwa. O ile społecze stwo nie b dzie kierowane za pomoc logicznych posuni , nikt nie b dzie mógł znale
w nim miejsca -
ani najpospolitsi ani najwy si. Słuchaj, słuchaj, wnuczko. Musisz by surow matk dla swego ludu. Twoim obowi zkiem jest utrzymanie ładu. - Ale to, czego dokonał Paul, miało na celu...
- Twój brat nie yje. Klapa! - Ty te ! - Prawda... Ale co do mnie, zaszedł nieplanowany wypadek. Pozwól, zatroszczymy si o D awida tak, jak ci proponowałem. Poczuła, e poci si na t my l, wi c powiedziała szybko: - Musz si zastanowi . - I dalej szeptała: - Je li to zrobi , zwi
bardziej D awida ze
sob . Nie ma potrzeby go zabija . A ten głupiec mo e si po prostu zdradzi ... w łó ku. - Do kogo mówisz, pani moja? - zapytał kto . Przez chwil zaskoczona Alia my lała, e to kolejne wtargni cie wrzeszcz cego tłumu z wewn trz, lecz zaraz rozpoznała głos i otworzyła oczy: Ziarenka Valefor, przeło ona stra niczekamazonek Alii. Stała obok ławki, ze zmarszczonymi brwiami na ogorzałej, freme skiej twarzy. - Rozmawiałam z wewn trznymi glosami - powiedziała Alia, siadaj c na ławce. Czuła si od wie ona i spokojniejsza na duchu dzi ki umilkni ciu rozpraszaj cego zgiełku. - Tak, moja pani, twoje wewn trzne głosy... - Oczy Ziarenki zabłysn ły. Wszyscy wiedzieli, e wi ta Alia czerpie wiadomo ci ze ródeł nieosi galnych dla nikogo innego. - Sprowad D awida do moich pokoi - powiedziała Alia. - Musz z nim porozmawia w pewnej wa nej sprawie. - Do twoich pokoi, pani? - Tak! Do mojej osobistej komnaty. - Jak rozka esz. - Stra niczka odwróciła si , by wykona polecenie. - Jedn chwil - powiedziała Alia. - Czy Duncan Idaho udał si ju do siczy Tabr? - Tak, moja pani. Odleciał tu przed witem, jak zarz dziła . Czy chcesz, bym posłała po... - Nie, sama dam sobie rad . Zia, nikt nie mo e wiedzie , e przyprowadzono do mnie D awida. Zrób to sama. To bardzo powa na sprawa. Stra niczka dotkn ła krysno a u pasa. - Moja pani, je eli cokolwiek grozi... - Tak, grozi, i D awid mo e by w to wpl tany. - Ooch, moja pani, w takim razie nie powinnam go przyprowadza ... - Zia! My lisz, e nie dałabym sobie rady z m czyzn ?! Wilczy u miech przemkn ł po wargach stra niczki. - Wybacz mi, moja pani. Zaraz przyprowadz
go do twojej komnaty, ale... za
pozwoleniem, b d trzymała wart przy drzwiach. - Tylko ty - powiedziała Alia. - Tak, moja pani. Ju id . Alia skin ła sama sobie głow , patrz c na wycofuj c si Ziarenk . Wi c D awid nie jest kochany w ród stra niczek. Jeszcze jeden znak przeciw niemu. Mimo to był warto ciowy, bardzo warto ciowy. Był jej kluczem do D ekaraty, a to miejsce - có ... - Mo e i miałe racj , baronie - szepn ła. - Widzisz! - zarechotał wewn trzny głos. - Aaach, słu ba u ciebie, dziecko, b dzie przyjemno ci , a to dopiero pocz tek.
Ludowe podania daj złudzenia, które musi podtrzymywa ka da maj c znaczenie religia: złemu wiecznie nie b dzie si wiodło; tylko miało na pochwał ; uczciwo
zasługuje
jest najlepsz polityk ; czyny mówi gło niej ni słowa;
cnota zawsze zwyci a; dobry czyn jest swoj własn nagrod ; ka dego złego człowieka mo na nawróci ; religijne talizmany chroni przed op taniem przez demony; tylko kobiety znaj staro ytne tajemnice; przeznaczeniem bogatych jest nieszcz cie... z "Poradnika podr cznego Missionarla Protectiva" - Nazywam si Muriz - powiedział ogorzały Fremen. Siedział na skale w jaskini w blasku lamp przyprawowych, których migoc ce wiatło ukazywało wilgotne ciany, a w nich ciemne otwory wyj . Ze rodkowego korytarza dochodził odgłos kapania i chocia d wi k wody stanowił podstaw wyobra enia freme skiego raju, sze ciu zwi zanych m czyzn nie czerpało z niego adnej przyjemno ci. W kamiennej izbie czuło si st chły zapach zgonsuszni. Młodzieniec w wieku mo e czternastu standardowych lat wyszedł z korytarza i stan ł po lewej stronie Muriza. Jego obna ony krysnó odbijał blado ółte wiatło lamp przyprawowych. Chłopiec wzniósł ostrze i wymierzył je w kierunku zwi zanych m czyzn. Wskazuj c młodego chłopaka, Muriz rzekł: - Mój syn, Assan Tariq, gotów jest przej
test m stwa.
Muriz kaszln ł, jednym spojrzeniem obrzucił sze ciu je ców. Siedzieli naprzeciw niego, w lu nym półokr gu, ciasno skr powani sznurami z włókna przyprawowego, e skrzy owanymi nogami i r koma zało onymi na plecy. Wi zy ka dego z nich ko czyły si p tl na gardle. Ich filtrfraki rozci to wokół szyi. Zwi zani patrzyli na Muriza bez zmru enia oka. Dwóch miało na sobie lu ne szaty, przywiezione z innych planet, wskazuj ce, e s bogatymi mieszka cami miasta Arrakin. Ich skóra była gładsza i ja niejsza ni współtowarzyszy, których surowe rysy i ko cista budowa ciała wiadczyły, e wychowali si na pustyni. Muriz przypominał mieszka ców pustyni, ale jego oczy były bardziej zapadni te, nieomal dziury, których nie rozja niał nawet blask lamp przyprawowych. Syn wydawał si
nie
uformowan jeszcze kopi ojca, o twarzy bez wyrazu, niezupełnie ukrywaj c wrz ce w nim podniecenie.
- Po ród Wygna ców mamy specjalny test m stwa - powiedział Muriz. - Pewnego dnia syn mój b dzie s dzi w Szulochu. Musi si dowiedzie , czy sprosta powierzonemu zadaniu. Nasi s dziowie nie mog zapomina o D ekaracie i o dniu rozpaczy. Kralizek, Atak Huraganu, yje w naszych sercach - wyrecytował głuchym głosem rytualn formuł . Jeden z bogatych mieszka ców miasta poruszył si w miejscu. -
le czynicie gro c nam i wi
c jak je ców. Przyszli my w pokoju dla ummy -
powiedział. Muriz skin ł głow . - Przybyli cie, szukaj c przebudzenia religijnego? Dobrze. B dziecie je mieli. M czyzna o mi kkich rysach odparł: - Je eli nas... Nagle ciemniejszy Fremen z pustyni wypalił: - Cicho b d , głupcze! To s złodzieje wody. To ci, o których my leli my, e ju ich nie ma. - Ta stara opowie ! - Jeniec o mi kkich rysach wykrzywił twarz. - D ekarata to nie tylko opowie
- powiedział Muriz. Raz jeszcze wskazał r k na syna. -
Przedstawiłem wam Assana Tariqa. Jestem tu arifem, waszym jedynym s dzi . Mojego syna te nauczymy wykrywania demonów. Stare obyczaje s najlepsze. - Wła nie dlatego pod yli my na pustyni - zaprotestował człowiek o mi kkich rysach. Wybrali my stare obyczaje, podró uj c w... - Z opłaconymi przewodnikami - powiedział Muriz, wskazuj c na je ca o ciemniejszej skórze. - Kupiliby cie sobie drog do nieba? - Muriz podniósł wzrok ku synowi. - Assanie, jeste gotowy? - Wspominałem długo t
noc, kiedy przyszli m czy ni i zabili naszych ludzi -
powiedział Assan. Jego głos zdradzał napi cie. - S nam winni wod . - Twój ojciec daje ci sze ciu z nich - powiedział Muriz. - Ich woda jest nasza. Ich cienie s twoje, s twymi stra nikami na zawsze. Ich cienie ostrzega ci b d przed demonami. B d twoimi niewolnikami, gdy przejdziesz do Alam al-Mithal. Co powiesz, mój synu? - Dzi kuj memu ojcu - odparł Assan. Post pił mały krok naprzód. - Przyjmuj wiek m ski po ród Wygna ców. Ta woda jest nasz wod . Sko czywszy mówi , młodzieniec podszedł ku je com. Zaczynaj c od lewej, ujmował m czyzn r k za włosy i wprowadzał krysnó przez podbródek do mózgu tak, by utraci
minimaln ilo
krwi. Tylko jeden z miejskich Fremenów zaprotestował wrzeszcz c, gdy Assan
chwytał go za włosy. Reszta pluła dawnym zwyczajem na swego kata, mówi c przez to: Spójrz, jak mało ceni swoj wod , gdy zabieraj j zwierz ta! Kiedy wszystko si sko czyło, Muriz klasn ł w dłonie. Weszli słu cy i rozpocz li prac , zabieraj c ciała do zgonsuszni, gdzie odzyskiwano wod z trupów. Muriz podniósł si
i popatrzył na oddychaj cego ci ko syna, który obserwował
słu cych wynosz cych zwłoki. - Teraz jeste m czyzn - powiedział. - Woda naszych wrogów po ywi niewolników. I, mój synu... Assan Tariq odwrócił si z czujnym i drapie nym spojrzeniem utkwionym w ojcu. Usta młodzie ca ci gał kurczowy u miech. - Kaznodzieja nie mo e si o tym dowiedzie - rzekł Muriz. - Rozumiem, ojcze. - Dobrze to zrobiłe - powiedział Muriz. - Tym, którzy natkn si na Szuloch, nie wolno prze y . - Jak ka esz, ojcze. - Powierzono ci wa ne obowi zki - dodał Muriz. - Jestem z ciebie dumny.
Człowiek cywilizowany mo e sta
si
prymitywnym. Tak naprawd
znaczy to, e zmienia si sposób ludzkiego ycia. Zmieniaj si dawne warto ci, staj
si
zwi zane z krajobrazem, ze zwierz tami i ro linami Ta nowa
egzystencja wymaga praktycznej wiedzy o owych zło onych układach, wzajemnie powi zanych ła cuchem zale no ci, zazwyczaj okre lanych mianem przyrody. Wymaga te pewnej dozy szacunku dla inercyjnej siły zawartej w naturalnych systemach. Gdy człowiek osi ga ow wiedz i szacunek, nazywaj go prymitywnym. Proces odwrotny jest oczywi cie równie mo liwy: człowiek prymitywny mo e sta
si
wyrafinowanym, ale nie bez doznania pewnej
psychicznej szkody. "Komentarze Leto" według Harq al-Ady - Jak mo emy si upewni ? - zapytała Ghanima. - To jest bardzo niebezpieczne. - Próbowali my tego ju wcze niej - argumentował Leto. - Tym razem mo e by inaczej. A je eli... - To jest jedyna mo liwa dla nas droga - powiedział Leto. - Zgadzasz si przecie , e nie mo emy ryzykowa sposobu z przypraw . Ghanima westchn ła. Nie podobała jej si ta szermierka słowna, lecz rozumiała nagl c brata konieczno ; znała równie wywołuj ce obaw
ródło swej niech ci. Wystarczyło spojrze
na Ali , by zrozumie niebezpiecze stwa pochodz ce z wewn trznego wiata. - Wi c? - zapytał Leto. Znowu westchn ła. Siedzieli ze skrzy owanymi nogami w jednym z im tylko znanych miejsc: w w skim otworze jaskini nad urwiskiem, sk d ich ojciec i matka cz sto obserwowali sło ce wisz ce ponad blechem. Min ły ju dwie godziny od porannego posiłku, czas, w którym, wedle harmonogramu dnia, bli ni ta miały wiczy ciała i umysły. Wybrały gimnastyk umysłów. - B d próbował sam, je li odmówisz - powiedział Leto. Ghanima przeniosła wzrok na czarne obicia grodzi strzeg cych otworów w skale. Leto wci
wpatrywał si ponad pustyni . Od pewnego czasu mówili w j zyku tak staro ytnym, e nawet jego nazwa nie była ju
znana. J zyk ten dawał ich my lom wył czno , której adna inna ludzka istota nie mogła przenikn . Nawet Alii, która unikała zawiło ci wewn trznego wiata, brakowało konstrukcji
zmysłowych pozwalaj cych wyłoni wi cej ni jakie przypadkowe słowo. Leto wykonał gł boki wdech, wci gaj c ostry zapach freme skiej jaskini-siczy, uporczywie wisz cy w przedsionku bez okien. Brak było mrucz cego szemrania siczy i jej wilgotnego ciepła. Oboje odczuwali z prawdziw ulg t odmian . - Zgadzam si , e potrzebujemy informacji - powiedziała Ghanima - ale je eli my... - Ghaniu! Potrzebujemy czego wi cej ni informacji. Potrzebujemy ochrony. - By mo e tam nie ma ochrony. - Podniosła wzrok na brata i napotkała w jego spojrzeniu co z wyczekuj cej czujno ci cierwojada. Jego oczy zaprzeczały łagodno ci rysów. - Musimy unikn
op tania - powiedział Leto. U ył specjalnego bezokolicznika ze
staro ytnego j zyka, formy ci le bezosobowej pod wzgl dem strony i czasu, lecz gł boko czynnej w innych aspektach. Ghanima prawidłowo zinterpretowała ten argument. - Mohw'pwium d'mi hish pash moh'm ka - zaintonowała. Schwytanie mej duszy, to schwytanie tysi ca dusz. - O wiele wi cej. - Znaj c niebezpiecze stwa, opierasz si im - stwierdziła. - Wabun'k wabunat! - powiedział. Ja niejesz, o najja niejszy. Traktował swój wybór jako oczywist przeszło
i pozwoli jej rozwin
konieczno . Musz
obj
tera niejszo ci
si w przyszło .
- Muriyat - przyznała niskim głosem. Trzeba to zrobi z miło ci . - Oczywi cie. - Machn ł r k , aby okaza całkowit akceptacj . - Wtedy b dziemy mogli radzi si tak, jak nasi rodzice. Ghanima milczała, staraj c si pozby dławienia w gardle. Instynktownie spojrzała na południe, na wielki otwarty erg, ukazuj cy niewyra ny, szary wzór wydm w
wietle
zachodz cego sło ca. W t stron odszedł ich ojciec w swoj ostatni drog na pustyni . Leto zerkn ł przez skraj urwiska w dół, na ziele
siczowej oazy. W dole wszystko
zalewał mrok, on znał jednak jej kształty i kolory: miedziany, złoty, czerwony, ółty i rdzawy, brunatno
rozci gaj ca si
wprost do skalnych znaczników, zarysowuj cych rozmiar
nawadnianych przez kanat plantacji. Dalej rozci gała si
mierdz ca warstwa martwego
arraka skiego ycia, zabitego przez obce ro liny i nadmiar wody, tworz ce teraz barier dla pustyni.
Nagle Ghanima powiedziała: - Jestem gotowa. Zaczynajmy. - Tak, a niech to! - Wyci gn ł r k , dotkn ł jej ramienia i by złagodzi wra enie wywołane okrzykiem, powiedział: - Słuchaj, Ghaniu... Za piewaj t piosenk . B dzie mi łatwiej. Ghanima przysun ła si do niego bli ej i otoczyła go w pasie lew r k . Wci gn ła dwa razy gł boko powietrze, kaszln ła i zacz ła piewa czystym, wysokim głosem pie , któr tak cz sto jej matka nuciła ojcu: Oto odkupuj
lub, który zło ył,
Przelewam na ciebie słodk wod , ycie winno przewa y w tym bezwietrznym miejscu. Kochany mój, ty winien y w pałacu, Twoi wrogowie winni zapa
w nico .
Razem przejdziemy drog , Któr miło
dla ciebie przetarła.
Z pewno ci dobrze wskazuj cel, Bo twym pałacem jest miło
ma...
Głos ucichł, ton c w pustynnej ciszy, któr nawet szept mógł sprofanowa , a Leto poczuł, e zapada si
coraz gł biej - staje si
ojcem, którego wspomnienia rozpo cieraj
si
jak
powierzchniowa warstwa na oceanie genetycznej pami ci z bezpo redniej przeszło ci. "Na tej małej przestrzeni musz by Paulem - powiedział sobie. - To nie Ghanima jest obok mnie, to moja kochana Chani, której m dra rada cz sto ratowała nas oboje". W tym czasie Ghanima w lizn ła si
w pami cio-osobowo
matki. Uczyniła to z
przera aj c łatwo ci , której zaznała ju przedtem. O ile mniej skomplikowane było to dla kobiety - i o ile bardziej niebezpieczne. Nagle Ghanima rzekła zdecydowanym głosem: - Spójrz tam, kochany! Wzeszedł Pierwszy Ksi yc i w jego zimnym wietle zobaczyli łuk pomara czowego wiatła, padaj cy w gór , w kosmos. Transportowiec, który przywiózł lady Jessik , załadowany teraz przypraw powracał do statku-matki na orbicie. Przez Leto przemkn ły najostrzejsze obrazy, przynosz c silne wra enia. Przez ulotn chwil był innym Leto - ksi ciem Jessiki.
Konieczno
zepchn ła na bok te wspomnienia, lecz nie wcze niej, nim poczuł
przeszywaj cy ból i miło . "Musz by Paulem" - przypomniał sobie. Transformacja nadeszła z przera aj cym uczuciem rozdwojenia, jak gdyby Leto był ciemnym ekranem, na który rzutowano osobowo
jego ojca. Czuł zarówno swoje ciało, jak i
ciało ojca, a raptowne zmiany to samo ci groziły mu zgub . - Pomó mi, ojcze - szepn ł. Rozkołysane zakłócenia znikn ły i wewn trznie stał si kim innym, podczas gdy osoba Leto stała na uboczu, jako obserwator. - Moja ostatnia wizja jeszcze si nie spełniła - powiedział i poznał głos Paula. Odwrócił si do Ghanimy. - Ty wiesz, co widziałem. Praw dłoni dotkn ła jego policzka. - Odszedłe na pustyni , by umrze , kochany? To wła nie zrobiłe ? - Mo e... ale ta wizja... Czynie było do
powodów, by zosta przy tyciu?
- B d c lepym? - zapytała. - Nawet lepym. - Dok d odszedłe ? Wci gn ł gł boko powietrze: - Do D ekaraty... - Kochany! - Łzy zacz ły spływa po jej policzkach. - Muad'Dib, bohater, musi zosta ostatecznie zniszczony - rzekł. - Inaczej to dziecko nie da rady wyprowadzi nas z chaosu. - Złota Droga - powiedziała. - To nie jest dobra wizja. - Jest jedyn mo liw wizj . - Alii si nie udało, wi c... - Całkowicie. Masz na to dowody. - Twoja matka wróciła zbyt pó no. - Ghanima kiwn ła głow . Na jej dzieci cym obliczu widniał m dry wyraz twarzy Chani. - Nie ma adnych innych wizji? Mo e je eli.. - Nie, kochanie. Jeszcze nie. To dziecko nie mo e zajrze
w przyszło
i wróci
bezpiecznie. Znowu wstrz sn ł nim dreszcz i Leto-obserwator poczuł gł bok t sknot do ycia w młodym ciele, ch
podejmowania rzeczywistych decyzji i... Jak rozpaczliwie potrzebował tych
naprawionych ju bł dów z przeszło ci!
- Ojcze! - zawołał Leto i było tak, jak gdyby krzyk odbijał si echem w jego własnej głowie. To, co poczuł potem, było wielkim aktem silnej woli; powolne, lgn ce wycofanie wewn trznej obecno ci ojca uwolniło zmysły i mi nie. - Kochanie - usłyszał głos Chani i wycofywanie zwolniło tempo. - Co si dzieje? - Nie odchod jeszcze - powiedział Leto, słysz c wreszcie własny głos, chrapliwy i niepewny, ale mimo to własny. Potem rzekł - Chani, musisz nam powiedzie , jak mamy unikn ... tego, co si stało z Ali . Odpowiedział mu jednak Paul z jego wn trza, słowami pełnymi wahania, przedzielonymi długimi przerwami: - Nie ma...pewno ci. Widzisz... to...prawie... stało... si ... ze... mn . - Ale Alia... - Ten przekl ty baron j op tał! Leto poczuł, jak gardło płonie mu sucho ci . - Czy on... czy mam... - On jest w tobie... ale... ja... my nie mo emy, czasem czujemy... si nawzajem, ale ty... - Nie potrafisz czyta moich my li? - zapytał Leto. - Czy b dziesz wiedział, kiedy on... - Czasami czuj my li... ale ja... yjemy tylko przez... odbicie... twojej wiadomo ci Stwarza nas pami . Niebezpiecze stwo... to dokładna pami . I... ci z nas, którzy kochali władz ... i gromadzili j za... ka d cen ... ci mog by ... bardziej dokładni - Silniejsi? - szepn ł Leto. - Silniejsi. - Znam twoj wizj - powiedział Leto. - Raczej stan si tob , ni pozwol mu opanowa mnie. - Nie! Leto skin ł głow , czuj c niezwykł sił woli ojca, wiadom
daj c od siebie wycofania si ,
konsekwencji niepowodzenia. Ka de op tanie sprowadzało op tanego do roli
Paskudztwa. U wiadomienie sobie tego odnowiło jego poczucie siły. Odczuł własne ciało z nadzwyczajn
ostro ci , z gł bok
przodków. To niepewno
wiadomo ci
bł dów przeszło ci: swoich własnych i
osłabiała - teraz to poj ł. Przez chwil pokusa toczyła w nim wojn z
obaw . Jego ciało miało zdolno
przemienienia melan u w wizj przyszło ci. Dzi ki przyprawie
mogło oddycha przyszło ci , rozrywaj c zasłony czasu. Zorientował si , e trudno mu odtr ci t pokus . Zło ył dłonie i pogr ył si w wiadomo ci prana-bindu. Ciało zanegowało pokus , poniewa nosiło gł bok wiedz , nabyt dzi ki krwi Paula. Ci, którym zale ało na poznaniu przyszło ci, mieli nadziej na wygranie zwyci skiej stawki w wy cigu, którego met stanowił dzie jutrzejszy. Zamiast tego odkrywali, e s w pułapce ycia, w którym znali ka de uderzenie serca, ka dy przepełniony strachem własny j k. Ostateczna wizja Paula ukazywała niepewn
drog
wyj cia z tej pułapki i Leto wiedział,
e nie ma innej
mo liwo ci, jak tylko pod y t drog . - Rado
ycia, całe jego pi kno jest oparte na fakcie, e ci zaskakuje - powiedział.
Mi kki głos szepn ł mu do ucha: - Zawsze znałam to pi kno. Leto odwrócił głow i zapatrzył si w oczy Ghanimy, błyszcz ce w jasnym wietle ksi yca. Zamiast siostry ujrzał Chani. - Matko - rzekł - musisz si wycofa . - Ach, có za pokusa - powiedziała i pocałowała go. Odepchn ł j . - Chcesz zabra
ycie córce? - zapytał z naciskiem.
- To takie łatwe... tak głupio łatwe - powiedziała. Czuj c, e zaczyna go ogarnia panika, Leto przypomniał sobie, jakiego wysiłku musiała dokona wewn trz-osoba ojca, by porzuci jego ciało. Czy by Ghanima zagubiła si w wiecie obserwatorów, podczas gdy on słuchał i patrzył, dowiaduj c si tego, czego
dał?
- B d tob gardził, matko - powiedział. - Inni nie b d - odparła. - B d moim kochanym... - Gdybym tak zrobił... wiesz, czym staliby my si oboje - powiedział. - Mój ojciec b dzie tob pogardzał. - Nigdy! -B d ! D wi k dobył si z gardła bez woli Leto. Niósł ze sob wszystkie podteksty Głosu, których Paul nauczył si od matki-czarownicy. - Nie mów tak! - j kn ła. - B d tob gardził! - Prosz ... prosz , nie mów tak...
Leto potarł gardło, czuj c, e mi nie jeszcze raz mu si podporz dkowuj . - B dzie tob gardził. Odwróci si od ciebie. Znów odejdzie na pustyni . - Nie... nie... - Potrz sn ła głow . - Musisz odej , matko - powiedział. - Nie... nie... - Ale głosowi brakło ju pierwotnej siły. Leto obserwował twarz siostry. Jak drgały jej mi nie! Przez całe jej ciało przebiegały skurcze odzwierciedlaj ce wewn trzny zam t - Odejd - szeptał. - Odejd ... - Nieee... Chwycił j za rami . Poczuł pulsowanie w mi niach, drgaj ce pnie nerwowe. Wierciła si , starała si odsun , ale trzymał j silnie, szepcz c: - Odejd ... odejd ... Próbuj c ratowa siostr , Leto wyrzucał sobie namówienie Ghanimy na gr w rodziców, w któr kiedy cz sto si bawili, ale której siostra ostatnio zacz ła si wzdraga . U wiadomił sobie, e rzeczywi cie istoty e skie były słabsze wobec ataku od wewn trz. W tym wła nie le ało ródło l ku Bene Gesserit. Mijały godziny, a ciało Ghanimy wci
dygotało i trz sło si w wewn trznej walce, lecz
teraz do pró b doł czył głos siostry. Słyszał, jak błagalnie powtarzała do istoty wewn trz niej: - Matko... prosz . - I jeszcze raz: - Widziała Ali ! Chcesz si sta nast pn Ali ? W ko cu Ghanima nachyliła si ku niemu i szepn ła: - Pogodziła si z tym. Odeszła. Wzburzył dłoni jej włosy. - Ghaniu, przykro mi. Przepraszam. Nigdy wi cej nie poprosz ci o co takiego. Byłem samolubny. Wybacz mi. - Nie mam ci nic do wybaczenia - powiedziała. Mówiła przerywanym głosem, jak po wielkim fizycznym wysiłku. - Dowiedzieli my si wiele z tego, czego potrzebujemy. - Ona mówiła o wielu rzeczach - powiedział. - Podzielimy si tym pó niej, kiedy... - Nie! Zróbmy to teraz. Miałe racj . - Co do mojej Złotej Drogi? - Twojej przekl tej Złotej Drogi! - Logika jest bezu yteczna, dopóki nie uzbroi si w podstawowe dane - powiedział. - Ale ja... - Nasza babka wróciła, by pokierowa
naszym wychowaniem i zobaczy , czy nie
jeste my... ska eni. - Wła nie to twierdzi Duncan. Nic nowego w... - To najprostsza kalkulacja - zgodziła si . Jej głos stał si silniejszy. Odsun ła si od niego i wyjrzała na pustyni pogr on w ciszy przed witu. Ta walka... ta wiedza kosztowała ich noc. Gwardia Królewska za grodziami wilgociowymi musiała si g sto tłumaczy . Leto tak to urz dził, eby nic nie mogło im przeszkodzi . - Ludzie starzej c si cz sto ucz si subtelno ci - rzekł. - Czego nauczyli my si dzi ki całej naszej wiekowo ci, co mogliby my teraz wykorzysta ? - Wszech wiat, jaki postrzegamy, nigdy nie jest czysto fizyczny - powiedziała Ghanima. Nie wolno nam traktowa babki tylko jako babki. - To mo e by niebezpieczne - zgodził si - ale pyta... - Potrzeba nam czego wi cej ni subtelno ci - powiedziała. - Musimy zarezerwowa w wiadomo ci miejsce na postrzeganie tego, czego nie mo emy sobie z góry wyobrazi . Dlatego... Moja matka cz sto mówiła mi o Jessice. W ko cu, gdy obie pogodziły my si w wewn trznym dialogu, powiedziała mi wiele rzeczy. - Ghanima westchn ła. - W i e m y, e jest nasz babk - powiedział. - Siedziała z ni wczoraj całe godziny. Czy dlatego... - Je eli do tego dopu cimy, wiedza zdeterminuje nasze zachowanie - powiedziała Ghanima. - Dlatego matka wci
mnie ostrzega. Zacytowała Jessik i... - dotkn ła jego ramienia -
i usłyszałam wewn trz mnie echo tych słów, wypowiedziane głosem babki. - Ostrzegła ci - powiedział Leto. Stwierdził, e niepokoi go ta my l. Czy na niczym nie mo na si było oprze ? - Najtragiczniejsze bł dy wynikaj z zało e , które si prze yły - powiedziała Ghanima. Dlatego moja matka wci
j cytuje.
- Dokładnie na modł Bene Gesserit. - Je eli... je eli Jessika całkowicie powróciła do zakonu... - Mogłaby by dla nas bardzo niebezpieczna - zgodził si i doko czył jej my l: - Nosimy krew Kwisatz Haderach, ich m skiego Bene Gesserit. - Nie zako cz poszukiwa - wtr ciła - lecz mog sobie nas odpu ci . Nasza babka mo e by ich narz dziem. - Jest inny sposób - powiedział.
- Tak. Zwi zek... nas obojga. Ale one wiedz , e recesywne geny mog skomplikowa to poł czenie. - Mo na by to przedyskutowa ... - Razem z nasz babk ? Nie podoba mi si ten pomysł. - Ani mnie. - Chocia , to nie pierwszy raz, kiedy linia królewska starałaby si ... - To dla mnie odpychaj ce. - Zadr ał. Wyczuła jego ruch i zamilkła. - Moc - powiedział, a ona za spraw dziwnej alchemii ich podobie stwa wiedziała, o czym teraz pomy lał. - Moc Kwisatz Haderach musi zawie
- zgodziła si .
- U yta na sposób Bene Gesserit - dodał. W tej chwili nad pustyni wzeszedł dzie , o wietlaj cy ich punkt widokowy. Poczuli pierwsze powiewy nadchodz cego upału. Na polach pod urwiskiem zaja niały barwy poranka. Szarozielone li cie rzucały na ziemi igłowate cienie. Niskie, nie miałe jeszcze wiatło srebrnego sło ca Diuny ukazało ziele chroni cych j
oazy pełnej złotych i purpurowych cieni, otoczonej studni
cian.
Leto wstał i przeci gn ł si . - A wi c Złota Droga - powiedziała Ghanima, mówi c zarówno do niego, jak i do siebie. Wiedziała, e ostatnia wizja ojca spotkała si i zlała ze snami Leto. Co otarło si o grod za nimi i usłyszeli pomruk głosów. Leto wrócił do staro ytnego j zyka, którego u ywali w bardziej poufnych rozmowach: - L'ii ani howr samis sm'kwi owr samit sut. Wła nie wtedy zdecydowali si
ostatecznie. Dosłownie znaczyło to: "B dziemy
towarzyszy sobie wzajemnie a do mierci, cho tylko jedno z nas mo e powróci , by o tym donie ". Ghanima wstała i razem ruszyli ku grodzi prowadz cej do siczy. Stra nicy podrywali si i kłaniali, widz c bli ni ta, które kierowały si ku prywatnym kwaterom. Tego poranka ludzie rozst powali si
przed nimi inaczej ni
zwykle, wymieniaj c
znacz ce spojrzenia ze stra nikami. Sp dzenie nocy samemu, nad pustyni , było dawnym zwyczajem wi tych m drców Fremenów. Czynił tak Paul Muad'Dib... i Alia. Teraz przyszła kolej na bli ni ta.
Leto zauwa ył ró nic i wspomniał o niej Ghanimie. - Nie wiedz , co zdecydowali my - powiedziała. - Naprawd nie zdaj sobie z tego sprawy. Wci
w ich prywatnym j zyku, odparł:
- Pocz tek musi sprawia wra enie całkowicie przypadkowego. Ghanima zawahała si przez chwil , by precyzyjnie przekaza my l i powiedziała: - W czasie ałoby po rodze stwie smutek b dzie całkowicie prawdziwy, mo e nawet wystawi grobowiec. Serce musi zd a za marzeniem, inaczej nie b dzie przebudzenia. W staro ytnym j zyku wypowied była wyj tkowo zawiła, zawierała podmiot w zaimku, oddzielony od bezokolicznika. Składnia pozwalała ka dej grupie wchodz cych w skład wypowiedzi słów zawikła swe znaczenie, daj c kilka ró nych wykładni, dobrze okre lonych i dokładnie rozró nialnych, ale subtelnie za sob powi zanych. To, co powiedziała, po cz ci znaczyło, e podejmuj c plan Leto, ryzykuj mulowan . Rezultatem miała by
mierci . Bez znaczenia czy prawdziw , czy sy-
mier , dosłownie: pogrzebane zwłoki. Na cało
nakładało si
dodatkowe znaczenie - wymóg nało ony na to z nich, które prze yje, by zdało sprawozdanie, e "działa jako to, które pozostało przy yciu". Ka dy bł dny krok zniszczyłby cały plan, a Złota Droga Leto stałaby si
lepym zaułkiem.
- Musi to by wyj tkowo subtelne - zgodził si Leto. Rozsun ł zasłony, gdy dotarli do przedpokoju. Aktywno
słu cych zamarła tylko na mgnienie oka, kiedy bli ni ta przecinały
przedpokój, kieruj c si
w stron
sklepionego przej cia, prowadz cego do pomieszcze
zajmowanych przez lady Jessik . - Nie jeste Ozyrysem - przypomniała mu Ghanima. - Nawet nie b d si starał. Ghanima schwyciła go za rami i zatrzymała. -Alia darsatay haunus m'smow - ostrzegła. Leto spojrzał w oczy siostry. Rzeczywi cie, czyny Alii roztaczały wo zgnilizny, któr babka musiała zauwa y . U miechn ł si do Ghanimy, doceniaj c kunszt tej uwagi. Zmieszała staro ytny j zyk z freme skimi przes dami, by przywoła
najbardziej podstawowy omen
plemienia. M'smow - zgniły zapach letniej nocy - zwiastował mier z r k demona. A Izyda była demonem - bogini
mierci dla ludzi, których j zykiem mówili.
- My, Atrydzi, musimy podtrzymywa opini o naszej miało ci - powiedział. - Wi c podejmiemy to, co trzeba - odparła. - Wła nie. Inaczej staniemy si petentami naszej Regentki - dodał. - Alia byłaby tym zachwycona. - Ale nasz plan... - Zawiesiła głos. "Nasz plan" - pomy lała. Podzielali go teraz bez reszty. - My l , e nasz plan jest m k szadufa - powiedział. Ghanima rozejrzała si
po przedpokoju, czuj c zapachy poranka, jakie si
w nim
rozchodziły. Podobał si jej sposób, w jaki Leto ich u ywał prywatnego j zyka. "M ka szadufa". Składał
lubowanie, nazwał plan rolnicz , słu ebn
prac : u y nianiem, nawadnianiem,
usuwaniem chwastów, przesadzaniem, przycinaniem - ale z freme sk implikacj , e praca dokonywała si równocze nie w Innym wiecie, gdzie symbolizowała utrzymywanie bogactwa duszy. Ghanima badała wzrokiem brata, gdy tak stali, pełni wahania, w skalnym przej ciu. Było dla niej coraz bardziej oczywiste, e zło ył przysi g na dwóch poziomach: raz, e przysi gał na Złot Drog wizji jego i ich ojca, a dwa, e ona pozwoli mu na swobodne tworzenie najbardziej niebezpiecznych kreacji mitologicznych, które wynikały z planu. Poczuła przera enie. Czy w jego osobistej wizji było co jeszcze, co , czym si z ni nie podzielił? Czy widział siebie jako potencjalnie zdeifikowan posta , maj c poprowadzi ludzko
ku odrodzeniu - jaki ojciec, taki
syn? Kult Muad'Diba pełen był ludzkiej goryczy, fermentuj c w bł dnych posuni ciach Alii i nieskr powanej swobodzie zmilitaryzowanego kapła stwa, które okiełznało Fremenów. Leto pragn ł odnowy. "Co przede mn ukrywa" - u wiadomiła sobie wyra nie. Przebiegła my l to, co jej powiedział o swoim nie. Był dla niego tak jaskrawo rzeczywisty, e godzinami chodził pó niej oszołomiony. Mówił, e sen nigdy si nie zmienia. "Stoj na piachu, w jaskrawym, złotym wietle dnia, ale na niebie nie ma sło ca. Wtedy u wiadamiam sobie, e to ja jestem sło cem. Moje oczy wiec jak Złota Droga. Wychodz z ciała. Odwracam si , spodziewaj c si zobaczy siebie jako sło ce. Ale nim nie jestem, jestem postaci -szkicem, dzieci cym rysunkiem z zygzakowatymi liniami zamiast oczu, nogami i r koma w postaci kresek. Mam berło w lewej dłoni, prawdziwe berło - maj ce w tamtej rzeczywisto ci wi cej szczegółów ni posta z kresek, która je trzyma. Wtedy berło porusza si i to mnie przera a. Gdy kołysze si , czuj si przebudzony, ale wiem, e nadal ni . U wiadamiam sobie, e moja skóra jest w czym zamkni ta - w zbroi, która porusza si tak jak ona. Nie mog
dojrze tej zbroi, ale czuj j . Mój strach opuszcza mnie, bo zbroja daje mi sil dziesi ciu tysi cy m czyzn ". Kiedy Ghanima popatrzyła na Leto, ten spróbował wyrwa si i pój
dalej w stron
komnat lady Jessiki. Siostra przytrzymała go. - Złota Droga mo e nie by lepsza ni jakakolwiek inna - powiedziała. Leto spu cił wzrok na skaln podłog pod stopami, wyczuwaj c nawrót w tpliwo ci Ghanimy. - Musz tak zrobi - powiedział. - Alia jest op tana - odparła. - Co takiego mo e przytrafi si i nam. Mogło ju dawniej, ale my o tym nie wiemy. - Nie. - Potrz sn ł głow , napotykaj c jej spojrzenie. - Alia opierała si . To dało sił mocom wewn trz niej, przez które została pokonana. My o mielili my si szuka wewn trz siebie, odnale
dawne j zyki i dawn wiedz . Ju jeste my amalgamatem istnie z naszych
wn trz. Nie opieramy si , działamy razem z nimi. Wła nie tego dowiedziałem si od naszego ojca w nocy. Musiałem si dowiedzie . - Mnie nic nie powiedział. - Słuchała matki. - I prawie przegrałam. - Wci
jeszcze ma nad tob władz ? - Jego twarz skurczyła si w grymasie l ku.
- Tak... Ale teraz my l , e strze e mnie swoj miło ci . Byłe bardzo dobry, gdy si z ni spierałe . - I my l c o Chani odzwierciedlonej wewn trz, powiedziała: - Nasza matka istnieje we mnie wraz z innymi w Alam al-Mithal, ale zaznała ju smaku piekła. Mog jej słucha bez strachu. Co do innych... - Tak - powiedział. - Ja słuchałem ojca, ale my l , e naprawd id za rad dziadka, na którego cze
otrzymałem imi . Mo e to imi ułatwia cał spraw .
- Doradził ci, eby porozmawiał z babk o Złotej Drodze? Leto odczekał, a słu cy nios cy tac ze niadaniem lady Jessiki przeci nie si mi dzy nimi. Gdy ich mijał, powietrze przepełnił silny zapach przyprawy. - Ona yje wewn trz nas i we własnym ciele - powiedział Leto. - Mo emy dwa razy zasi gn
jej rady. - Nie ja - zaprotestowała Ghanima. - Nie zaryzykuj znowu.
- Zatem tylko ja - odparł Leto. - My lałam, e zgodzili my si co do tego, e wróciła do zakonu e skiego? - Rzeczywi cie. Bene Gesserit na pocz tku, dzieło własnych r k w rodku i Bene Gesserit na ko cu. Ale pami taj, e w niej równie płynie krew Harkonnenów i e ma jej wi cej ni my, a tak e e do wiadczała czego w rodzaju wewn trznej wspólnoty, podobnie jak my. - W bardzo płytkiej postaci - odparła Ghanima. - Ale nie odpowiedziałe na moje pytanie. - Nie s dz , bym wspomniał jej o Złotej Drodze. - Ja mog . - Ghaniu! - Nie potrzebujemy wi cej bogów-Atrydów. Potrzebujemy troch
miejsca dla
człowiecze stwa! - Czy kiedykolwiek temu zaprzeczałem? - Nie. - Zaczerpn ła gł boko powietrze i odwróciła wzrok. Słu cy przygl dali si im z przedpokoju, po tonie odgaduj c,
e si
sprzeczaj , nie b d c jednak w stanie zrozumie
staro ytnych słów. - Musimy co zrobi - powiedział. - Je eli zaniechamy działania, równie dobrze mo emy si
nadzia
na nasze no e. - U ył freme skiego zwrotu: "Wla
nasz wod
do zbiornika
plemienia". Raz jeszcze Ghanima spojrzała na brata. Zmuszona była si z nim zgodzi , poczuła si jednak schwytana w pułapk , w konstrukcj o zbyt wielu elementach. Oboje wiedzieli, e bez wzgl du na to, co dalej zrobi , czeka ich dzie rozliczenia si z wszystkiego. Ghanima miała tego pewno
dzi ki informacjom uzyskanym od pami cio-osobowo ci, ale bała si teraz siły, której
udzieliła obcym psychikom przez posłu enie si ich do wiadczeniem. Czyhały na ni w jej wn trzu jak harpie, cienie-demony czaj ce si w zasadzce. Z wyj tkiem matki, która posiadała cielesn sił i wyrzekła si jej. Ghanima wci
czuła wstrz s po tej wewn trznej szamotaninie,
wiedz c, e przegrałaby, gdyby nie siła perswazji brata. Leto powiedział, e Złota Droga dawała szans wyj cia z pułapki. Poza dokuczliwym przekonaniem,
e zataił co ze swoich wizji, mogła jedynie doceni
jego szczero . Leto
potrzebował twórczej, zapładniaj cej my li, by wzbogaci plan. - Zostaniemy poddani próbie - powiedział, wiedz c, dok d prowadz jej w tpliwo ci. - Nie z przypraw .
- Niewykluczone. Z pewno ci na pustyni, w Procesie-o-Op tanie. - Nigdy nie wspominałe o tym, e b dziemy poddani Procesowi-o-Op tanie - oskar yła go. - To cz
snu?
Spróbował co odpowiedzie przez suche gardło i przełkn ł, gdy go zdradziło. - Tak. - Zatem staniemy si ... op tani? - Nie. Pomy lała o Procesie - pradawnej freme skiej próbie, która najcz ciej ko czyła si mierci . Zatem plan był bardziej zło ony, ni my lała. Mogli si znale
okropn
na granicy,
poza któr pchni cie w dowoln stron str ciłoby ich w przepa , z której ludzki umysł nie byłby w stanie ich wydoby . Wiedz c, dok d zawiod j jej my li, Leto rzekł: - Władza przyci ga psychopatów. Zawsze. Tego b dziemy musieli unikn
w naszych
wn trzach. - Jeste pewny, e nie zostaniemy op tani? - Nie, je eli stworzymy Złot Drog . Wci
pełna w tpliwo ci, powiedziała:
- Nie urodz ci adnych dzieci, Leto. Potrz sn ł głow , tłumi c wewn trzne protesty, i przeszedł na królewsk , oficjaln wersj staro ytnego j zyka: - Siostro, kocham ci czulej ni siebie samego, lecz to nie jest oferta moich
dz.
- Bardzo dobrze. Pozwól mi zatem wróci do jeszcze jednej z naszych dyskusji, nim doł czymy do naszej babki. Gdyby Alia zgin ła od no a, rozwi załoby to wi kszo
problemów.
- Je eli w to wierzysz, pewnie wierzysz równie , e mo emy chodzi po błocie i nie zostawia
ladów - powiedział. - Poza tym, czy Alia dała nam kiedykolwiek ku temu okazj ?
- Kr
plotki o tym D awidzie.
- Czy cokolwiek w Duncanie zdradza, e rosn mu rogi? Ghanima wzruszyła ramionami. - Jedna trucizna, dwie trucizny - zacytowała powszechny termin, stosowany w królewskich witach do katalogowania towarzyszy według ich zagro enia dla majestatu. Zasada, znak władzy obowi zuj cy wsz dzie. - Musimy zrobi to na mój sposób - powiedział. - Inna droga mogłaby by czystsza. Po jej odpowiedzi uznał, e ostatecznie stłumiła w tpliwo ci i pogodziła si z planem. Ta
pewno
nie przyniosła mu szcz cia. U wiadomił sobie nagle, e patrzy na własne r ce,
zastanawiaj c si , czy przylgnie do nich brud.
To
wła nie
było
osi gni ciem
Muad'Diba:
pod wiadomo ci ka dej jednostki jako nieu wiadomione
widział
zasoby
ródło wspomnie ,
si gaj ce do pierwotnej komórki, z której wszyscy bierzemy pocz tek. Mówił, e ka dy z nas potrafi odmierzy odległo
dziel c go od tego pocz tku. Widz c
to i mówi c o tym, Muad'Dib dokonał miałej decyzji: wzi ł na siebie zadanie zintegrowania genetycznej pami ci w system poddaj cy si
bie cemu
oszacowaniu. Tak wła nie zniszczył zasłony Czasu, zespalaj c w jedno przeszło i przyszło . Takie było dzieło Muad'Diba, wcielone w jego syna i córk . "Testament Arrakis" pióra Harq al-Ady Farad'n spacerował po ogrodach królewskiego pałacu swego dziadka, obserwuj c, jak cie skraca si , podczas gdy sło ce Salusa Secundus wspina si ku południowi. Musiał troch wyci ga krok, by pozosta u boku wysokiego baszara, który mu towarzyszył. - Mam pewne w tpliwo ci, Tyekanik - powiedział. - Och, nie mo na zaprzeczy , tron jest poci gaj cy, ale... - wci gn ł gł boki oddech - mam tak wiele innych zainteresowa . Tyekanik, od wie ony przez gwałtown kłótni z matk Farad'na, spojrzał z boku na ksi cia, zauwa aj c,
e ciało chłopaka staje si
coraz silniejsze w miar
zbli ania si
osiemnastych urodzin. Ka dego mijaj cego dnia było w nim coraz mniej z Wensicji, a coraz wi cej ze starego Szaddama, który przedkładał osobiste cele nad odpowiedzialno
panowania.
Wła nie to kosztowało go tron. Stawał si zbyt mi kki, gdy chodziło o wydawanie rozkazów. - Musisz dokona wyboru - powiedział Tyekanik. - Och, bez w tpienia b dziesz miał czas na niektóre ze swych zainteresowa , ale... Farad'n przygryzł doln warg . Trzymał go tu obowi zek, lecz czuł si sfrustrowany. Wolałby raczej uda
si
do skalnej enklawy, w której przeprowadzano eksperymenty z
piaskopływakami. Wła nie to dawało du
szans - wyrwa Atrydom monopol na przypraw , a
wszystko stanie si mo liwe. - Jeste pewny, e bli ni ta zostan ... wyeliminowane? - Nic nie jest absolutnie pewne, ksi
, ale prognozy s dobre.
Farad'n wzruszył ramionami. Zabójstwo było czym normalnym w yciu władców. Ich j zyk zawierał wiele subtelnych rozró nie sposobu eliminacji wa nych osób. W jednym słowie dawało si zawrze ró nic mi dzy trucizn w napoju i trucizn w jedzeniu. Zakładał, e eliminacja atrydzkich bli ni t dokona si
przez otrucie. Nie radowała go ta my l. Wedle
sprawozda , bli ni ta były bardzo interesuj c par . - Czy musimy uda si na Arrakis? - To dobre posuni cie, znale
si w miejscu najwi kszych napi .
Farad'n wydawał si unika jakiego pytania i Tyekanik zastanawiał si , jak ono brzmi. - Martwi si , Tyekanik - powiedział Farad'n w chwili, gdy okr yli róg ywopłotu i zbli ali si do fontanny otoczonej przez olbrzymie, czarne ró e. Zza ywopłotu dochodziły odgłosy przycinaj cych go ogrodników. - Tak? - ponaglił Tyekanik. - Ta, hmm... religia, któr wyznajesz obecnie... - Nic w tym dziwnego, ksi
- powiedział Tyekanik, maj c nadziej , e głos mu nie
zadr ał. - Ta religia przemawia do wojownika. Jest odpowiednia dla sardaukara. - Przynajmniej to jedno stwierdzenie było prawd . - Taaaa... ale moja matka wydaje si by z tego zadowolona. "Przekl ta Wensicja! Sprawiła, e jej syn zacz ł co podejrzewa " - pomy lał Tyekanik. - Nie dbam o to, co mówi twoja matka - wykrztusił. - Religia to co osobistego. Mo e widzi w tym co , co pomo e osadzi ci na tronie. - Tak wła nie s dziłem - odparł Farad'n. "Aaach, cwany chłopak" - pomy lał Tyekanik. - Racz sam w ni wejrze ; zobaczysz, dlaczego j wybrałem - powiedział. - Mimo... kaza Muad'Diba? Był przecie Atryd . - Mog tylko rzec, e niezbadane s
cie ki Boga - odrzekł Tyekanik.
- Rozumiem. Powiedz mi, Tyek, dlaczego poprosiłe mnie, ebym przeszedł si z tob wła nie teraz? Ju prawie południe, a o tej porze zazwyczaj lecisz tu czy tam na rozkaz mojej matki. Tyekanik zatrzymał si przy kamiennej ławce, stoj cej naprzeciw fontanny, i olbrzymich ró za ni . Uspokajało go pluskanie wody i na nim skupił uwag . - Ksi
, zrobiłem co , co nie spodobałoby si twojej matce.
- I pomy lał: "Je eli chłopak uwierzy, jej przekl ty plan si powiedzie!" Tyekanik miał nadziej , e plan Wensicji upadnie. "Sprowadza tu tego Kaznodziej ! Ona oszalała. A koszta!" Gdy Tyekanik nic wi cej nie powiedział, zaintrygowany Farad'n zapytał: - W porz dku, Tyek, co zrobiłe ? - Sprowadziłem specjalist w dziedzinie oniromancji - powiedział Tyekanik.
Farad'n rzucił ostre spojrzenie towarzyszowi. Niektórzy ze starszych sardaukarów zajmowali si interpretacj snów i czynili to z wzrastaj c intensywno ci od czasu kl ski ich towarzyszy, poniesionej z r k "Najwy szego
ni cego" - Muad'Diba. Gdzie
w snach,
argumentowali, mogła kry si droga powrotna do władzy i chwały. Ale Tyekanik zawsze si od tego powstrzymywał. - To do ciebie niepodobne, Tyek. - Zatem mog wypowiada si tylko na temat mojej religii - powiedział Tyekanik, odwracaj c si w kierunku fontanny. Nie religia była powodem sprowadzenia tu Kaznodziei. - Wi c mów w jej imieniu - odparł Farad'n. - Jak ksi
rozka e. - Odwrócił si i spojrzał na młodzie czego władc , b d cego
obiektem nadziei na przyszło
rodu Corrinów. - Ko ciół i pa stwo, ksi
, rozumowanie
naukowe i wiara, i nawet wi cej - post p i tradycja - wszystko jest pogodzone ze sob w naukach Muad'Diba. Nauczał on, e nie ma przeciwie stw nie do pogodzenia, z wyj tkiem tych zawartych w wierzeniach i czasami w snach. Odkrywał przyszło
w przeszło ci, jak równie i to, e obie s
cz ciami cało ci. Mimo w tpliwo ci, których nie potrafił sprecyzowa , Farad'n spostrzegł,
e słowa
wywieraj na nim wra enie. Usłyszał w głosie Tyekanika nut niech tnej szczero ci, jak gdyby człowiek ów mówił wbrew wewn trznemu nakazowi. - I wła nie dlatego sprowadziłe tego... tego interpretatora snów? - Tak, ksi
. By
mo e twe sny przenikaj
Czas. Odzyskasz
wiadomo
swej
wewn trznej istoty, gdy wszech wiat objawi ci si jako spójna cało . Sny... no wi c... - Ale ja swobodnie mówi o swoich snach - zaprotestował Farad'n. - To ciekawostki, nic wi cej. Nigdy bym nie podejrzewał, e ty... - Ksi
, nic z tego, co robisz, nie mo e by niewa ne.
- Pochlebiasz mi, Tyek, Naprawd wierzysz, e ów człowiek potrafi wejrze w j dro wielkich tajemnic? - Tak, wierz , ksi
.
- Niech wi c matka b dzie niezadowolona. - Przyjmiesz go? - Oczywi cie, poniewa sprowadziłe go, by roze li moj matk . "Szydzi ze mnie?" zastanowił si Tyekanik.
- Musz ci ostrzec, e ten starzec nosi mask . Taki ixia ski przyrz d, który pozwala niewidomemu widzie skór - powiedział. - Jest lepy? - Tak, ksi
.
- Wie, kim jestem? - Powiedziałem mu, ksi
.
- Bardzo dobrze. Chod my do niego. - Je eli mój ksi
chwil poczeka, zaraz go tu przyprowadz . Farad'n rozejrzał si po
ogrodzie otaczaj cym fontann i u miechn ł si . Miejsce dobre jak ka de inne na podobne bzdury. - Mówiłe mu, o czym niłem? - Tylko ogólnie, ksi
. Poprosi ci o osobist relacj .
- Och, bardzo dobrze. Poczekam tutaj. Sprowad tego człowieka. Farad'n odwrócił głow . Usłyszał, jak Tyekanik oddala si
w po piechu. Zobaczył
ogrodnika pracuj cego tu za ywopłotem, szczyt jego głowy w br zowym nakryciu, błysk no yc wystaj cych nad zieleni . Ich ruch zahipnotyzował ksi cia. "Cała sprawa ze snami to brednie - pomy lał Farad'n. - le, e Tyek nie skonsultował tego wcze niej ze mn . Dziwnie, e przyj ł now religi w tym wieku. A teraz... sny!" Usłyszał kroki za plecami - znajome, pewne st panie Tyekanika i jeszcze jeden, mniej równy chód. Farad'n odwrócił si , popatrzył na zbli aj cego si tłumacza snów. Ixia ska maska była czarnym, przypominaj cym gaz materiałem, skrywaj cym twarz od czoła a po podbródek. Nie miała adnych wyci
na oczy. Je eli wierzy przechwałkom Ixian, cała maska stanowiła
pojedyncze oko. Tyekanik zatrzymał si dwa kroki od Farad'na, ale starzec w masce zbli ył si na odległo
mniej ni kroku. - Tłumacz snów - powiedział Tyekanik. Farad'n skin ł głow . Zamaskowany starzec kaszln ł w sposób nieco przypominaj cy chrz kni cie, jak gdyby
starał si usun
co z oł dka.
Farad'n wyczuł kwa ny zapach przyprawy bij cy od obcego. Odór emanował z długiej, szarej szaty okrywaj cej ciało. - Czy maska jest naprawd cz ci twego ciała? - zapytał Farad'n, u wiadamiaj c sobie,
e pragnie odwlec rozmow na temat snów. - Tylko wtedy, gdy j
nosz
- rzekł starzec Głos miał nosowy, zawieraj cy cie
freme skiego akcentu. - Twoje sny - powiedział. - Opowiedz mi o nich. Farad'n wzruszył ramionami. Dlaczego nie? Po to Tyek sprowadził starca. Czy na pewno? Farad'na opadły w tpliwo ci, zapytał wi c: - Naprawd jeste specjalist w oniromancji? - Przybyłem, by zinterpretowa twój sen, mo ny panie. Farad'n znowu wzruszył ramionami. Ten starzec zdecydowanie go denerwował. Spojrzał na Tyekanika, który tkwił nieruchomo w miejscu, z zało onymi r kami patrz c na fontann . - Twoje sny, panie - ponaglił starzec. Farad'n zrobił gł boki wdech i zacz ł relacjonowa sen. Łatwiej mu było mówi , gdy ju si wci gn ł. Mówił o wodzie wzbieraj cej w studni, o słowach b d cych atomami ta cz cymi w głowie, o w u, który przemienił si w czerwia pustyni i wybuchn ł w chmurze pyłu. Ze zdumieniem odkrył, e musiał u y najwi cej wysiłku, by powiedzie o w u. Straszna niech powstrzymywała go i przyprawiała o gniew, gdy w ko cu si przełamał. Starzec słuchał nieruchomy, a wreszcie Farad'n zamilkł. Czarna maska poruszała si lekko w rytm oddechu. Farad'n czekał. Cisza trwała. Po chwili Farad'n zapytał: - Nie zamierzasz nic mi wyja ni ? - Zinterpretowałem twój sen - odpowiedział. Słowa wydawały si dochodzi z wielkiej odległo ci. - A wi c? - Farad'n zorientował si , e jego głos stał si piskliwy, odbijaj c napi cie, jakie wywołał w nim sen. Starzec stał wci
nieruchomo, w milczeniu.
- Powiedz mi w ko cu! - W tonie ksi cia wyra nie zabrzmiał gniew. - Powiedziałem, e go zinterpretowałem - rzekł starzec. - Niczego ci jednak nie zdradz . Poruszyło to nawet Tyekanika. Zwini te w pi ci r ce opadły mu po bokach. - Co to ma znaczy ? - zgrzytn ł z bami. - Nie obiecywałem, e odkryj wam moj interpretacj - powiedział starzec. - Chcesz wi kszej zapłaty? - zapytał Farad'n. - Nie prosiłem o zapłat , gdy mnie tu sprowadzano. - Chłodna duma odpowiedzi złagodziła gniew Farad'na. W ka dym razie starzec był odwa ny. Musiał wiedzie ,
e
nast pstwem nieposłusze stwa mo e by - Pozwolisz mi, ksi
mier .
- powiedział Tyekanik w chwili, gdy Farad'n zaczynał mówi . -
Wytłumacz, dlaczego nie chcesz tego zrobi ? - rzekł do starca w masce. - Dobrze, panie. Sen powiedział mi, e adne wyja nienia nie maj sensu. Farad'n nie mógł si powstrzyma : - Twierdzisz, e ja ju znam znaczenie snu? - By mo e tak, panie, ale nie w tym tkwi sedno sprawy. Tyekanik podszedł i stan ł u boku Farad'na. Obaj wpatrywali si w m czyzn . - Wyja nij nam to - powiedz ! Tyekanik. - Tak, wła nie - dodał Farad'n. - Gdybym miał mówi o nie, tłumaczy istot wody i pyłu, w y i czerwi, analizowa atomy, które ta cz
w twojej głowie tak samo jak w mojej... aach, mo ny panie, słowa
zdumiałyby ci jedynie i wzi łby je za nieporozumienie. - Boisz si , e mo esz mnie rozgniewa ? - zapytał Farad'n. - Panie mój! Ju jeste gniewny. - Tylko dlatego, e nam nie ufasz - rzekł Tyekanik. - Dotarłe ju blisko istoty sprawy, panie mój. Nie ufam adnemu z was z tego prostego powodu, e nie ufacie sobie nawzajem. - Zbli asz si niebezpiecznie blisko do granicy mej wytrzymało ci - powiedział Tyekanik. - Ludzie gin li za zachowanie mniej obra liwie ni twoje. Farad'n skin ł głow i rzekł: - Nie doprowadzaj mnie do gniewu. - miertelne konsekwencje gniewu Corrinów s dobrze znane, panie, na Salusa Secundus - odrzekł starzec. Tyek poło ył uspokajaj co dło na ramieniu Farad'na i zapytał: - Starasz si nas sprowokowa , by my ci zabili? O tym Farad'n nie pomy lał. Poczuł chłód, rozwa ywszy, co mogło znaczy takie zachowanie. Czy starzec, który nazywał siebie Kaznodziej , był kim wi cej, ni tym, kim si wydawał? Jakie mogły by konsekwencje jego mierci? Tworzenie m czenników to niebezpieczna zabawa. - W tpi , by cie mnie zabili, bez wzgl du na to, co powiem - rzekł Kaznodzieja. - My l , e znasz moj warto , baszarze, i e ksi
równie si jej domy la.
- Ostatecznie odmawiasz wyja nienia snu? - zapytał Tyekanik. - Zinterpretowałem go. - I nie ujawnisz, co w nim widzisz? - Winisz mnie, panie? - Czy mo esz mie dla mnie jak kolwiek warto ? - zapytał Farad'n. Kaznodzieja wyci gn ł praw r k . - Gdybym skin ł t dłoni , Duncan Idaho zjawiłby si i usłuchałby mnie. - A có to za pró na przechwałka? - zapytał Farad'n. Tyekanik jednak potrz sn ł głow , przywołuj c w pami ci sprzeczk z Wensicj , i powiedział: - Ksi
, to mo e by prawda. Kaznodzieja ma wielu wyznawców na Diunie.
- Dlaczego nie powiedziałe mi, e on pochodzi stamt d? - zapytał Farad'n. Zanim Tyekanik zdołał odpowiedzie , Kaznodzieja zwrócił si do Farad'na: - Panie mój, nie wolno ci si czu winnym w sprawie Arrakis. Jeste jedynie wytworem swych czasów, a przynajmniej do takiej wymówki mo esz si uciec. - Czu si winnym?! - Farad'na przepełnił gniew. Kaznodzieja wzruszył ramionami. Dziwne, ale ten gest sprawił, e Farad'n miast w ciekło ci poczuł rozbawienie. Roze miał si , odrzuciwszy w tył głow , przyci gaj c przestraszone spojrzenie Tyekanika. - Podobasz mi si , Kaznodziejo - powiedział. - Dzi kuj , ksi
- odrzekł starzec.
- Znajdziemy ci tu w pałacu komnat - dodał Farad'n, tłumi c chichot. - B dziesz moim urz dowym tłumaczem snów; nawet je eli nigdy nie powiesz mi słowa wyja nienia. Mo esz mi te doradza w sprawach Diuny. Jestem wielce ciekaw tej planety. - Nie mog tu zosta , ksi
.
Cie gniewu powrócił. Farad'n utkwił wzrok w czarnej masce. - A dlaczego nie, powiedz, je li łaska? - Ksi
... - rzekł Tyekanik, dotykaj c ramienia Farad'na.
- O co chodzi, Tyek? - Sprowadzili my go pod wi
c umow z Gildi . On musi wróci na Diun .
- Jestem wzywany do powrotu na Arrakis - powiedział Kaznodzieja. - A kto ci wzywa? - spytał Farad'n.
- Moc wi ksza ni twoja, ksi
.
Farad'n rzucił Tyekanikowi pytaj ce spojrzenie. - Czy by szpieg Atrydów? - Mało prawdopodobne, ksi
. Alia wyznaczyła nagrod za jego głow .
- Je eli wi c nie Atrydzi, to kto ci wzywa? - zapytał Farad'n, wracaj c uwag do Kaznodziei. - Siła wi ksza ni Atrydzi. Farad'n nie wytrzymał i roze miał si . Mistyczne brednie. Jak Tyek dał si ogłupi przez takie nonsensy? Kaznodzieja był przywoływany - najprawdopodobniej we nie. A co były warte sny? - To była strata czasu, Tyek - powiedział Farad'n. - Dlaczego wystawiłe mnie na t ... na t fars ? - Opłacało si , ksi
- powiedział Tyekanik. - Tłumacz snów przyrzekł mi sprawi , e
Duncan Idaho stanie si agentem rodu Corrinów. W zamian pragn ł zinterpretowa twoje sny. - I dodał w my li: "Przynajmniej tak powiedział Wensicji!" Baszara ogarn ły nowe w tpliwo ci. - Dlaczego moje sny s dla ciebie takie wa ne, starcze? - zapytał Farad'n. - Twój sen mówi,
e wielkie wydarzenia zmierzaj
ku logicznemu rozwi zaniu -
powiedział Kaznodzieja. - Musz przyspieszy swój powrót. Farad'n rzekł szyderczo: - Do ko ca pozostaniesz tajemniczy i nie dasz mi adnej rady? - Rady, ksi przyj
, s niebezpiecznym towarem. Ale zaryzykuj kilka słów, które mo esz
jako rad , b d w jakikolwiek inny sposób, jaki ci si spodoba. - B d niesko czenie wdzi czny - powiedział Farad'n. Maska Kaznodziei znieruchomiała
naprzeciw twarzy Farad'na. - Rz dy mog powstawa i upada z przyczyn, które wydaj si bez znaczenia, ksi
.
Wystarczy drobne wydarzenie. Kłótnia mi dzy dwoma kobietami... Kierunek, z którego pewnego dnia wiał wiatr... Katar, kaszel, długo
stroju, b d przypadkowe uderzenie pyłku piasku w oko
dworzanina. Nie zawsze wola imperialnych ministrów wyznacza kurs historii i niekoniecznie pontyfikacja kapłanów porusza r koma Boga. Farad'n poczuł, e dogł bnie poruszyły go te słowa, i nie potrafił wytłumaczy sobie swej reakcji.
Tyekanik jednak e skoncentrował si na jednym zdaniu. Dlaczego Kaznodzieja mówił o stroju? My li Tyekanika skupiły si na imperialnych szatach, przesłanych atrydzkim bli ni tom, i tygrysach wy wiczonych do zabijania. Czy starzec wyra ał subtelne ostrze enie? Jak wiele wiedział? - I to ma by rada? - zapytał Farad'n. - Je eli masz zwyci a - mówił Kaznodzieja - musisz przystosowa strategi do celu, jaki chcesz osi gn . Gdzie u ywa si strategii? W szczególnym miejscu i wobec szczególnych ludzi. Lecz nawet przy najwi kszej trosce o szczegóły pewne drobiazgi, którym nie przypisuje si znaczenia, wymykaj si uwadze. Czy twoja strategia, ksi
, mo e ogranicza si do ambicji
ony prowincjonalnego gubernatora? Tyekanik przerwał chłodnym głosem: - Dlaczego prawisz o strategii, Kaznodziejo? Jakie ambicje chcesz wmówi mojemu ksi ciu? - Nakłania si go, by po dał tronu - odparł Kaznodzieja. - ycz mu powodzenia, lecz wiem, e b dzie potrzebował czego wi cej ni tylko powodzenia. - To niebezpieczne słowa - powiedział Farad'n. - Jak to mo liwe, e o mielasz si je wypowiada ? - Natur ambicji jest to, i nie obchodzi jej rzeczywisto
- powiedział Kaznodzieja. -
O mielam si mówi , poniewa stoisz na rozdro u. Mo esz by kim podziwianym, czczonym. Teraz jeste otoczony lud mi, którzy nie szukaj moralnych racji, przez doradców, których obchodzi tylko strategia. Jeste młody, silny i wytrwały, ale brak ci szkolenia, dzi ki któremu mógłby rozwin
swój charakter. To smutne, poniewa masz w sobie słabo , której wymiary
wła nie ci opisałem. - Co masz na my li? - zapytał z naciskiem Tyekanik. - Uwa aj, co mówisz - rzucił ostrzegawczo Farad'n. - Co to za słabo ? - Nie pomy lałe
nigdy, jaki typ społecze stwa chciałby
reprezentowa
- rzekł
Kaznodzieja. - Nie bierzesz pod uwag potrzeb poddanych. Nawet posta Imperium, którego pragn łby , nie jest do ko ca okre lona. - Zwrócił zamaskowan twarz ku Tyekanikowi. - Twoje oko spoczywa na władzy, nie na jej subtelnym wykorzystywaniu i niebezpiecze stwach, jakie niesie. Twoja przyszło
jest wypełniona niewiadomymi: kłóc cymi si kobietami, kaszlem i
wietrznymi dniami. Jak mo esz stworzy epok , skoro nie widzisz ka dego jej szczegółu? Uparty
umysł nie b dzie ci dobrze słu ył. Farad'n przez dług chwil badał wzrokiem starca, zastanawiaj c si nad gł bi znacze wypowiadanych my li, nad uporczywym powracaniem do zdyskredytowanych idei. Moralno ! Cele społeczne! Mity do odstawienia na bok razem z wiar w d
cy ku doskonalszym formom
ruch ewolucji. - Usłyszeli my ju
do
- powiedział Tyekanik. - Co z cen , któr
uzgodnili my,
Kaznodziejo? - Duncan Idaho jest wasz - rzekł Kaznodzieja. - B d cie ostro ni. To bezcenny klejnot. - Och, mamy dla niego odpowiedni misj - powiedział Tyekanik. Rzucił okiem na Farad'na. - Za twoim pozwoleniem, ksi
?
- Niech si pakuje, zanim zmieni zdanie - odrzekł Farad'n. Nast pnie, patrz c na Tyekanika, dodał: - Nie podoba mi si sposób, w jaki mnie wykorzystujecie, Tyek! - Wybacz mu, ksi
- powiedział Kaznodzieja. - Twój wierny baszar spełnia wol Bo ,
nawet o tym nie wiedz c. - Ukłoniwszy si , Kaznodzieja odszedł, a Tyekanik pospieszył za nim. Farad'n patrzył na oddalaj ce si plecy, my l c: "Musz przyjrze si religii, której Tyek stał si or downikiem. - U miechn ł si ze smutkiem. - Có za tłumacz snów! Bzdury! Mój sen nie był niczym wa nym".
I ujrzał wizj zbroi. Zbroja nie była jego własn skór : była twardsza ni plastal. Nic nie mogło przez ni
przenikn
- ni nó , ni trucizna, ni piach
pustyni, ni jej wysuszaj cy ar. W prawej dłoni miał moc rozp tania kurzawy Coriolisa, wstrz ni cia ziemi i str cenia jej w nico . Oczy skupił na Złotej Drodze, a w lewej dłoni dzier ył berło absolutnego władztwa. Za Złot Drog Jego oczy spogl dały w wieczno , o której wiedział, e jest pokarmem duszy l wiecznotrwałego ciała. "Heighia, Sen mojego brata" z "Ksi gi Ghanimy" - Lepiej byłoby dla mnie, gdybym nigdy nie został Imperatorem - rzekł Leto. - Och, nie sugeruj , e popełniłem pomyłk i zajrzałem w przyszło
przez szkiełko przyprawy. Mówi
przez egoizm. Moja siostra i ja rozpaczliwie potrzebujemy czasu, czasu na swobodzie, aby nauczy si jak y z tym, czym jeste my. Zamilkł, patrz c pytaj co na lady Jessik . Wyrecytował rol , któr uzgodnił wcze niej z Ghanim . Jaka b dzie odpowied babki? Jessika patrzyła badawczo na wnuka stoj cego w słabym wietle kul wi toja skich rozja niaj cych pokoje w siczy Tabr. Był dopiero wczesny poranek drugiego dnia jej pobytu na Arrakis, a otrzymała ju niepokoj cy raport o tym, e bli ni ta sp dziły noc poza sicz . Co tam robiły? Nie spała dobrze. Czuła,
e nadaktywno , w której utrzymywała si
od owego
wyczerpuj cego dnia w porcie kosmicznym, zmusza j do sfolgowania tempa. Była to sicz jej koszmarów - ale tam, na zewn trz, nie było pustyni, któr zapami tała. Sk d pochodz kwiaty? Otaczaj ce powietrze wydawało si zbyt wilgotne. W ród młodych brakowało filtrfrakowego re imu. - Czym jeste , dziecko, e potrzebujesz czasu na nauczenie si siebie samego? - zapytała. Potrz sn ł łagodnie głow , wiedz c, e manifestuje dziwaczn dorosło
w ciele dziecka,
i przypominaj c sobie, e nie mo e pozwoli , by ta kobieta wróciła do równowagi. - po pierwsze, nie jestem dzieckiem. Och... - Dotkn ł piersi. - Mam ciało dziecka, bez w tpienia. Ale nie jestem dzieckiem. Jessika przygryzła górn warg , nie zwa aj c, e si w ten sposób zdradza. Jej ksi
,
martwy od wielu lat, miał si z niej, gdy to robiła. ,,To twoja jedyna niekontrolowana reakcja tak nazywał przygryzanie wargi - która mówi mi, e si niepokoisz i e musz pocałowa te usta, by opanowa ich dr enie ".
Teraz wnuk nosz cy imi jej ksi cia doprowadził do tego, e zamarła, nieruchoma. Tylko jej serce biło. Leto u miechn ł si , mówi c: - Jeste zaniepokojona. Poznaj to po dr eniu twych warg. Odzyskanie normalnego wygl du wymagało od niej zastosowania najskuteczniejszych chwytów szkolenia Bene Gesserit. - Szydzisz ze mnie? - zdołała powiedzie . - Szydzi z ciebie? Nigdy. Ale musz ci wyja ni , jak bardzo si ró nimy. Pozwól mi przypomnie pewn orgi w siczy, dawno temu, kiedy stara Matka Wielebna oddała ci swoje ycie i wspomnienia. Zwróciła si ku tobie i dała ci ten... ten długi sznur koralików, z których ka dy był inn osob . Masz je teraz, wiesz wi c co nieco z tego, czego do wiadczamy z Ghanim . - I z Ali ? - zapytała Jessika, wypróbowuj c go. - Nie rozmawiała o tym z Ghani ? - Chciałabym porozmawia z tob . - Bardzo dobrze. Alia odrzuciła to, czym była, i stała si tym, czym obawiała si by . Wewn trznej przeszło ci nie da si zepchn przed-urodzonych, to gorsze ni
do nie wiadomo ci. Grozi to ka demu, lecz dla nas,
mier . To wszystko, co mog powiedzie o Alii.
- Zatem nie jeste dzieckiem - stwierdziła Jessika. - Mam miliony lat. Potrzebuj przystosowa , których istoty ludzkie nigdy nie musiały w sobie wykształca . Jessika skin ła głow , spokojniejsza ju i o wiele ostro niejsza, ni była z Ghanim . A gdzie jest wła ciwie Ghanim ? Dlaczego Leto przyszedł sam? - No wi c, babciu - powiedział - czy jeste my Paskudztwami, czy nadziej Atrydów? Jessika zignorowała jego pytanie. - Gdzie twoja siostra? - Odwraca uwag Alii, aby zabezpieczy nas przed ingerencj z jej strony. Ale Ghanima nie powie ci wi cej ni ja. Nie zauwa yła tego wczoraj? - Co zauwa yłam, to ju moja sprawa. Dlaczego paplesz o Paskudztwach? - Papl ? Nie cytuj mi tu frazesów Bene Gesserit, babciu, bo wepchn je w ciebie z powrotem, słowo po słowie. Chc czego wi cej ni tylko dr enia warg. Jessika potrz sn ła głow , czuj c zimno tej... osoby, w której yłach płyn ła jej krew.
Zasoby siły, którymi dysponował Leto, obezwładniały j . Staraj c si dopasowa swój ton do ostro ci jego wypowiedzi, powiedziała: - Có mo esz wiedzie o moich zamiarach? Prychn ł pogardliwie. - Nie powinna pyta , czy popełniłem t sam omyłk , co ojciec. Nie wyjrzałem poza nasz ogródek czasu - przynajmniej nie celowo. Zostawmy wiedz absolutn o przyszło ci chwilom deja-vu, których do wiadcza ka dy człowiek. Eksperyment ojca mówi mi wszystko, co chc o niej wiedzie . Zna przyszło pułapk . W efekcie czas si
absolutnie, znaczy absolutnie by przez ni schwytanym w
rozpada. Tera niejszo
staje si
przyszło ci . Domagam si
wi kszej wolno ci. Jessika czuła,
e j zyk wierzbi j
od nie wypowiedzianych słów. Jak mogła mu
opowiedzie o czym , czego on jeszcze nie wiedział? To było potworne! "On jest mój! To mój kochany Leto!" Ta my l j zaszokowała. Przez chwil zastanawiała si , czy dzieci ca maska nie mogłaby nabra drogich jej rysów i zmartwychwsta ... "Nie!" Leto opu cił głow i spojrzał spod oka, by si badawczo przyjrze babce. Tak, mo na ni manewrowa . - Kiedy my lisz o przyszłowidzeniu, a mam nadziej , e robisz to rzadko - powiedział nie ró nisz si prawdopodobnie od innych. Wi kszo
wyobra a sobie, jak miło byłoby zna
jutrzejsze notowania cen na futra z wielorybów, b d czy Harkonnenowie b d raz jeszcze rz dzi
na ojczystej Giedi Prime. Ale, oczywi cie, my znamy Harkonnenów i bez
przyszłowidzenia, prawda, babciu? Omin ła zastawion
przez niego pułapk . Oczywi cie wiedział o przekl tej krwi
Harkonnenów płyn cej w yłach swoich przodków. - Kim s Harkonnenowie? - zapytał, chc c j podbechta . - Kim jest Bestia Rabban? Kim
takim jak my, co? Wró my jednak do tematu. Mówi
o powszechnym micie
przyszłowidzenia: zna absolutnie przyszło . Cał ! Jakie fortuny mo na by zbi i straci , maj c tak wiedz , prawda? Motłoch w to wierzy. Wierz , e je eli "troch " jest dobre, to "wi cej" musi by lepsze. Wspaniale! A gdyby wr czyła komu kompletny scenariusz jego ycia, dialogi nie mog ce ulec zmianie a do chwili zgonu - byłoby to dla niego darem z piekła rodem. Jakie
to by było nudne! Znałby naprzód ka d odpowied , ka d reakcj - i tak bez ko ca, bez ko ca... - Leto potrz sn ł głow . - Ignorancja ma pewne zalety. Wszech wiat niespodzianek jest tym, o co si modl . Podczas tej długiej przemowy Jessika coraz bardziej si dziwiła, jak mocno jego sposób mówienia, intonacja, barwa głosu przypominaj jej Paula - utraconego syna. Nawet idee: tak wła nie mógłby on mówi . - Przypominasz mi Paula - powiedziała. - To dla ciebie bolesne? - Na swój sposób, ale cieszy mnie, e on yje w tobie. - Tak mało rozumiesz z tego, co tkwi we mnie. Jessika spostrzegła, e jego głos przepełniony jest gorycz . Podniosła głow , by spojrze mu w oczy. - Babciu, Ghanima jest tob . Jest tob tak zupełnie, e twoje ycie nie ma dla niej adnych tajemnic a do chwili, gdy urodziła naszego ojca. I ja! Ja równie jestem katalogiem cielesnych zapisów. S chwile, gdy to brzemi staje si zbyt ci kie, by je znie . Zjawiła si tu, by nas os dza ? By os dza Ali ? To my powinni my ci os dza . Jessika starała si zdoby na jak
odpowied , ale nie znalazła adnej. Dlaczego ci gle
podkre lał swoj odmienno ? Czy skrywa ch
odrzucenia jej? Czy osi gn ł stadium Alii? Czy
stał si Paskudztwem? - Wiem, co ci niepokoi - powiedział. - Wiesz - zgodziła si . - Tak, to mnie niepokoi z przyczyn, które s ci dokładnie znane. Jestem pewna, e powtórzyłe moje szkolenie Bene Gesserit. Ghanima przyznała si do tego. Wiem, e Alia... to zrobiła. Znasz konsekwencje swojej odmienno ci. Spojrzał na ni z niepokoj c intensywno ci . - Prawie nie podejmowali my takich prób wobec ciebie - powiedział, a w jego głosie wyczuła co z własnego zm czenia. - Znamy dr enie warg tak, jak je znał twój kochanek. Na yczenie mo emy przypomnie sobie ka d sypialnian pieszczot , któr obdarzył ci twój ksi
. Bez w tpienia zaakceptowała nas intelektualnie, ale ostrzegam ci , e intelektualna
akceptacja to za mało. Je eli ja lub Ghanima staniemy si Paskudztwem - przyczyn tego mo esz by ty! Albo nasz ojciec... albo matka! Lub twój ksi b dzie zawsze ten sam.
! Ka de z was mo e nas op ta , a rezultat
Jessika poczuła palenie w piersiach i wilgo w oczach. - Leto... - zdołała powiedzie , u ywaj c w ko cu tego imienia. Zorientowała si , e ból był mniejszy, ni sobie wyobra ała. Zmusiła si do kontynuowania: - Czego chcesz ode mnie? - Chciałbym ci czego nauczy . - Czego? - Tej nocy Ghania i ja odegrali my role matki i ojca prawie do samozniszczenia, ale wiele si
nauczyli my. Zachowuj c
wiadomo , mo na dowiedzie
si
tego i owego. Mo na
przewidzie pewne wydarzenia. Alia... No wi c, mamy prawie pewno , e spiskuje, by ci porwa . Jessika zmru yła oczy, wstrz ni ta nagłym oskar eniem. Znała dobrze t sztuczk , u ywała jej wiele razy: naprowadzi osob na jedn
cie k rozumowania i wtedy zaszokowa j
wnioskiem wyprowadzonym z innej. Odzyskała spokój, raptownie zaczerpn wszy powietrza. - Wiem, co zrobiła Alia... czym jest, ale... - Babciu, współczuj jej. U yj swego serca tak, jak rozumu. Czyniła to ju przedtem. Stanowisz zagro enie, a Alia pragnie Imperium na własno , albo przynajmniej to, czym si stała, pragnie władzy. - Sk d mog wiedzie , e nie mówi do mnie kolejne Paskudztwo? Wzruszył ramionami. - Wła nie w tym przejawia si twe serce. Ghania i ja wiemy, e ona upadła. Niełatwo przywykn
do zgiełku wewn trznych tłumów. Zdu te ja nie, a b d wraca , kł bi c si w tle za
ka dym razem, gdy przywoływa
b dziesz wspomnienia. Pewnego dnia kto
silny z tej
wewn trznej bandy zadecyduje, e ju czas dzieli z tob ciało. - I nic nie mo na na to poradzi ? - zapytała Jessika, cho bała si odpowiedzi. - Wierzymy,
e jest co ... Tak. Nie mo emy uzale ni
si
od przyprawy, to
najistotniejsze, i nie wolno nam tłumi przeszło ci. Musimy jej u ywa , uczyni z niej cz
nas
samych. W ko cu wszyscy oni stan si nasz domieszk . Nie b dziemy dłu ej pierwotnymi osobowo ciami - ale nie b dziemy te op tani. - Mówiłe o jakim spisku. - Oczywi cie. Wensicja ywi ambicje co do swego syna. Alia ywi ambicje co do siebie, a... - Alia i Farad'n?
- Nic si jeszcze wyra nie nie rysuje - powiedział - ale Alia i Wensicja poruszaj si teraz po równoległych kursach. Wensicja ma siostr w domu Alii. Có prostszego, ni przesła wiadomo
dla...
- Wiesz co o takiej wiadomo ci? - Jakbym j widział i czytał ka de słowo. - Ale jej nie widziałe ? - Bo nie było takiej potrzeby. Wystarczyło, e dowiedziałem si , i wszyscy Atrydzi s tu, razem, na Arrakis. Cała woda w jednym zbiorniku. - Wykonał gest, jakby chciał obj
cał
planet . - Ród Corrinów nie odwa y si zaatakowa ! - Gdyby jednak, Alia skorzystałaby z tego... Szyderstwo w głosie Leto sprowokowało Jessik . - Nie pozwol , by mój wnuk traktował mnie protekcjonalnie! - powiedziała. - Zatem przesta , do diabła, kobieto, my le o mnie jako o wnuku. My l o mnie jako o swoim ksi ciu Leto! - Jego ton, wyraz twarzy, nawet nagły gest r k były jej tak znajome, e zmieszana zamilkła. - Starałem si ci przygotowa . Przyznaj mi przynajmniej tyle - powiedział Leto suchym, nieobecnym głosem. - Dlaczego Alia miałaby mnie porwa ? - By obarczy win ród Corrinów. - Nie wierz . Nawet jak na ni , to byłoby... potworne! Zbyt niebezpieczne. Jak mogłaby zrobi co takiego, bez... nie mog w to uwierzy ! - Uwierzysz, gdy to si stanie. Aaach, Ghania i ja podsłuchiwali my wewn trz siebie, wi c w i e m y . To prosta samoobrona, bo sk d dowiedzieliby my si o bł dach, jakie popełnia si dokoła nas? - Nawet przez chwil nie uwierz , e porwanie mo e by dla Alii... - Na Boga! Jak mo esz ty, Bene Gesserit, by taka niepoj tna? Całe Imperium wie, dlaczego tu jeste . Wszyscy propagandy ci Wensicji s gotowi, eby ci zdyskredytowa . Alia nie mo e czeka , a to si stanie. Je eli znikniesz ze sceny, dla rodu Atrydów mógłby to by miertelny cios. - A co podejrzewa Imperium?
Wycedziła słowa tak zimno, jak tylko mogła, wiedz c, e nie mo e zwie
tego nie-
dziecka adn sztuczk Głosu. - To, e lady Jessika planuje skrzy owanie bli ni t ze sob ! - wypalił. - Wła nie tego pragnie zakon e ski. Kazirodztwa! Jessika drgn ła. - Czcza pogłoska. - Przełkn ła lin . - Bene Gesserit nie pozwol , eby ta plotka szerzyła si bez kontroli w Imperium. Wci
mamy pewne wpływy. Pami taj o tym.
- Plotka? Jaka plotka? Z pewno ci rozwa ała pomysł skrzy owania nas ze sob . Potrz sn ł głow w chwili, gdy zacz ła mówi . - Nie zaprzeczaj. Niech by my tylko sp dzili okres dojrzewania z tob pod jednym dachem, zobaczyłaby , e twój wpływ okazałby si niczym wi cej jak szmat , któr macha si przed czerwiem. - Wierzysz, e mo emy by a tak głupie? - zapytała Jessika. - I owszem. Wasz zakon to nic innego, jak tylko kółko przekl tych, starych, głupich bab, nie potrafi cych my le o niczym innym poza cennym programem hodowlanym! Ghania i ja znamy d wigni , jak chcecie si posłu y . Czy ty s dzisz, e my jeste my głupcami? - D wigni ? - One wiedz , e pochodzisz z Harkonnenów! Pewnie w ich hodowlanych zapiskach stoi: Jessika, córka Tanidii Nerus i barona Vladimira Harkonnena. Gdyby ten zapis przypadkowo stał si powszechnie znany, przyprawiłoby ci to o niezłe... - My lisz, e zakon zni y si do szanta u? - W i e m , e mog to zrobi . Och, wied my owin ły swoje słowa w pozłacany papierek, powiedziały ci, by sprawdziła plotki kr
ce o córce. Podsycaj twoj ciekawo
i twoje obawy.
Odwołały si do twojego poczucia odpowiedzialno ci, sprawiły, e poczuła si winna, i uciekła na Kaladan. I ukazały ci perspektyw ocalenia wnuków. Jessika patrzyła na niego w milczeniu. Mówił, jak gdyby był wiadkiem naładowanych emocjami spotka z Cenzorkami zakonu e skiego. Poczuła si doszcz tnie pokonana sił jego argumentów i zacz ła na powa nie rozwa a mo liwo , e Leto mówi prawd , twierdz c, i Alia planuje porwanie. - Widzisz, babciu, musz podj
ci k decyzj - powiedział. - Czy podporz dkowa si
mistyce Atrydów? Czy y dla moich poddanych... i umrze za nich? Czy wybra inn drog - t , która pozwoli mi y tysi ce lat? Jessika mimowolnie si wzdrygn ła. Słowa wypowiedziane tak łatwo dotyczyły tematu,
który był starannie unikany przez Bene Gesserit. Wiele Matek Wielebnych mogło skorzysta z tej drogi... lub przynajmniej spróbowa . Dla nowicjuszek zakonu dost pne były manipulacje chemi organizmu, gdyby jednak chocia jedna si na to zdecydowała, wcze niej czy pó niej wszystkie poszłyby jej ladem. Nie udałoby si ukry tego procederu przed oczami z zewn trz, a wiedziały na pewno, e obranie takiej drogi sprowadziłoby na zakon zagład . Krótko yj ca ludzko
obróciłaby si przeciw nim. - Nie podoba mi si kierunek, w jakim zd aj twe my li - powiedziała Jessika. - Bo ich nie rozumiesz - odparł. - Ghania i ja... - Potrz sn ł głow . - Alia odrzuciła t
drog . - Jeste pewien? Wysłałam ju wiadomo
do zakonu, e Alia praktykuje to, co nie do
pomy lenia. Spójrz na ni ! Nie postarzała si ani o dzie od dnia, kiedy ostatni raz j ... - Ach...! - Przerwał jej, machaj c r k . - Ja mówi o czym innym, o tym, jak perfekcyjnie utrzymuje si poza granicami tego, co kiedykolwiek osi gn ły istoty ludzkie. Jessika zamilkła, przera ona. Jak łatwo sprawił, e si zdradziła, i wysłała wiadomo ! Wiedział z pewno ci , e ta wiadomo
oznacza wyrok mierci na Ali . I bez wzgl du na to, w
jakie oblekłaby j słowa, ich sens sprowadzał si do opisu tego samego wyst pku. Czy nie wiedział, czym groziło ich wypowiedzenie? - Mów ja niej - powiedziała w ko cu. - Jak? - zapytał. - Dopóki nie zrozumiesz, e Czas nie jest tym, czym si wydaje, nie mog ci nawet zacz
wyja nia . Mój ojciec to podejrzewał. Znalazł si na granicy zrozumienia,
ale mu si nie udało. Teraz nale y to do mnie i Ghani. - Nalegam, eby wyja nił - powiedziała Jessika, a jej palec pow drował w pobli e zatrutej igły, któr trzymała pod fałd szaty. Gom d abbar, tak miertelny, e najl ejsze tkni cie jego ostrza zabijało w ci gu paru sekund. "Ostrzegły mnie, e mo e b d musiała tego u y ". My l ta wprawiła mi nie jej ramion w narastaj ce falami dr enie. - Dobrze - westchn ł. - Po pierwsze, nie ma ró nicy mi dzy dziesi cioma tysi cami lat a rokiem; nie ma ró nicy mi dzy tysi cem lat a uderzeniem serca. Nie ma ró nicy. Oto pierwszy fakt dotycz cy Czasu. I drugi: cały wszech wiat z całym jego czasem jest wewn trz mnie. - Co to za brednie? - zapytała z naciskiem. - Widzisz? Nie rozumiesz. Postaram si wi c wyja ni to w inny sposób. - Podniósł dło ,
by gestami ilustrowa słowa. - Poruszamy si naprzód, cofamy si . - Ale w ten sposób niczego mi nie wyja niasz! - Masz słuszno je poj
- rzekł. - S sprawy, których nie mo na wytłumaczy słowami. Mo na
tylko poprzez do wiadczenie. Nie jeste przygotowana na co takiego, podobnie jak nie
widzisz mnie, gdy na mnie patrzysz. - Ale... patrz prosto na ciebie. Oczywi cie, e ci widz ! - Wpatrywała si w niego. To, co usłyszała, odzwierciedlało wiedz z Kodeksu Zensunnitów, którego uczyła si w szkołach Bene Gesserit, i było gr słów w celu zm cenia czyjego rozumienia filozofii. - Na pewne rzeczy nie ma si wpływu - powiedział. - I jak wyja nisz t ... t
doskonało , która tak daleko przekracza doznania reszty
ludzko ci? - Je eli odwleka si staro
czy mier przez za ywanie melan u lub wyuczon kontrol
biochemicznej równowagi, której wy, Bene Gesserit, słusznie si obawiacie, taka zwłoka daje jedynie złudzenie sprawowania kontroli. Gdy kto przekracza sicz, bez znaczenia jest, czy idzie wolno, czy szybko. Drog przez czas do wiadcza si w duszy. - Dlaczego onglujesz słowami? Zjadłam z by na rozgryzaniu takich nonsensów na długo, zanim narodził si twój ojciec. - Ale tylko z by rosn - powiedział. - To tylko słowa! - Ach, jeste bardzo blisko! - Ha! - Babciu? - Tak? Przez dług chwil milczał, po czym rzekł: - Widzisz? Wci mo esz przenikn
mo esz reagowa jak dawniej. - U miechn ł si do niej. - Ale nie
wzrokiem cieni. Jestem w miejscu - znowu si u miechn ł - do którego
bardzo zbli ył si mój ojciec. Kiedy ył, to ył, ale kiedy umarł, nie udało mu si umrze . - Co chcesz przez to powiedzie ? - Poka mi jego ciało! - My lisz, e Kaznodzieja jest... - Mo liwe, lecz je eli nawet tak, to nie jest jego ciało.
- Nic nie wyja niłe - oskar yła go. - Uprzedzałem ci . - Po co wi c... - Pytała . Musiałem ci to udowodni . Teraz wró my do sprawy Alii i jej planu porwania... - Planujesz to, co nie do pomy lenia? - zapytała z naciskiem, nieco wysuwaj c przygotowany truj cy gom d abbar spod szaty. - B dziesz jej katem? - zapytał zwodniczo łagodnym głosem i wskazał na palce, które trzymała pod szat . - S dzisz, e ona pozwoli ci tego u y ? Czy my lisz mo e, e ja ci na to pozwol ? Jessika poczuła si nieswojo. - Nie obawiaj si - kontynuował. - Nie zrobi tego, co nie do pomy lenia. Nie jestem tak głupi. Ale jestem równie wstrz ni ty jak ty. O mielasz si os dza Ali . Oczywi cie, e złamała bezcenne przykazania Bene Gesserit! A czego oczekiwała ? Uciekła od niej, zostawiła j tu jako królow , ze wszystkim, prócz tytułu. Z cał władz ! Wróciła na Kaladan, by leczy rany w ramionach Gurneya. Zupełnie nie le. Ale kim jeste , by os dza Ali ? - Powiem ci. Nie b d zno... - Och, zamknij si . - Odwrócił wzrok z niesmakiem, ale słowa wypowiedział w specjalny sposób Bene Gesserit, kontroluj cym Głosem. Uciszył j , jakby zatkał jej usta dłoni . "Kto lepiej wie, jak uderzy we mnie Głosem, ni ten tutaj?!" - pomy lała. U mierzaj cy argument złagodził zranione uczucia. Po wielokrotnym korzystaniu z Głosu w stosunku do innych nie spodziewała si , e jest na podatna... nigdy wi cej... nie od czasu pobytu w szkole, gdy... Leto odwrócił si do niej plecami. - Przepraszam. Po prostu wiem, jak lepej reakcji mo na si po tobie spodziewa , je li... - lepej? Po mnie? - To stwierdzenie zirytowało j bardziej, ni subtelne zastosowanie Głosu. - Po tobie - powiedział. - lepej. Je eli w ogóle zostało w tobie troch uczciwo ci, sama masz tego wiadomo . Wypowiadam twoje imi , a ty mówisz: "Tak?" Uciszam twój j zyk. Wywołuj wszystkie mity Bene Gesserit. Spójrz w siebie w sposób, jakiego ci nauczono. To przynajmniej jest co , co mo esz zrobi dla swojego... - Jak miesz! Co wiesz o... - zawiesiła głos. Oczywi cie, e wiedział!
- Mówi : spójrz w siebie! - powiedział rozkazuj co. Znowu była zniewolona. Czuła, jak zmysły zamieraj ... oddech staje si szybszy... Tu poza polem wiadomo ci przyczaiło si łomocz ce serce, brak tchu... Nagle zrozumiała, e wyra nie wida przyspieszony oddech, bicie serca, e wymkn ły si one spod kontroli uzyskanej w toku szkolenia Bene Gesserit. Z oczyma rozszerzonymi ze zdumienia poczuła, e jej ciało podporz dkowuje si
obcej woli. Powoli odzyskała spokój, ale nie odzyskała uprzedniej
równowagi. To nie-dziecko grało na niej podczas całej rozmowy, jak na wyrafinowanym instrumencie. - Teraz wiesz, jak została uwarunkowana przez nieocenione Bene Gesserit - powiedział. Mogła jedynie przytakn . Jej wiara w słowa legła w gruzach. Leto zmusił j
do
spojrzenia fizycznemu wszech wiatowi w twarz. Jessika wyszła z tej konfrontacji wstrz ni ta, jej wiadomo
znalazła si na zupełnie nowej drodze. "Poka mi jego ciało!" Pokazał jej własne
ciało, jakby było ciałem noworodka. Od czasu szkolenia na Wallach, od tych przera aj cych dni, nim przyszli po ni agenci handlowi ksi cia, nie czuła tak dr
cej niepewno ci.
- Zostaniesz porwana - rzekł Leto. - Ale... - Nie prosz ci o zgod - powiedział. - Traktuj to jako rozkaz swojego ksi cia. Kiedy nadejdzie pora, pojmiesz przyczyn . Czeka ci konfrontacja z bardzo interesuj cym uczniem. Wstał, skin ł głow i dodał: - Pewne działania maj koniec, ale nie maj pocz tku. Inne zaczynaj si , ale nie ko cz . Wszystko zale y od tego, gdzie znajduje si obserwator. Odwrócił si i wyszedł z pokoju. W drugim przedsionku Leto spotkał Ghanie spiesz c ku ich osobistym komnatom. Zatrzymała si , gdy go tylko ujrzała. - Alia jest zaj ta Konwokacj Wiernych - powiedziała i rzuciła pytaj ce spojrzenie na przej cie prowadz ce do kwatery Jessiki. - Udało si - powiedział Leto.
Istota okrucie stwa jest rozpoznawana zarówno przez ofiar , jak ł przez oprawc - przez wszystkich, którzy o nim wiedz , bez wzgl du na odległo . Dla okrucie stwa nie ma usprawiedliwie ,
adnych okoliczno ci łagodz cych.
Okrucie stwo nigdy nie równowa y ani nie prostuje przeszło ci. Okrucie stwo uzbraja jedynie przyszło
w nowe okrucie stwo. Jest ono samonapedz j c si
sił - barbarzy sk postaci kazirodztwa. Ktokolwiek popełnia okrucie stwo, popełnia równie okrucie stwa przez nie zrodzone. "Apokryfy Muad'Diba" Wkrótce po południu, gdy wi kszo
pielgrzymów oddaliła si , by odpocz
w jakim
chłodnym, ocienionym miejscu, na wielkim placu pod wi tyni Alii pojawił si Kaznodzieja. Szedł wsparty o rami młodego Assana Tariqa. W kieszeni pod powiewaj c szat Kaznodzieja niósł czarn , przypominaj c gaz mask , któr miał na sobie na Salusa Secundus. Bawiła go my l, e maska i chłopiec słu yły temu samemu celowi - sprawianiu pozorów. Wszyscy byli pełni w tpliwo ci co do tego, czy potrzebował maski. "Niech mit ro nie, a niepewno
wraz z nim" - pomy lał.
Nikt nie miał prawa odkry , e ta maska nie ma nic wspólnego z wyrobami Ixia skich uczonych. Jego r ce nie wolno było ze lizgn Kaznodzieja cho w tpliwo ci si
si z ko cistego barku Assana Tariqa. Niech
raz st pnie tak, jak gdyby widział mimo okaleczonych oczodołów, a
rozprosz . W tła nadzieja, któr piel gnował, pierzchłaby w okamgnieniu.
Ka dego dnia modlił si o zmian , o jaki drobiazg, na którym mógłby si potkn , lecz nawet Salusa Secundus była pyłkiem, którego ka dy aspekt był mu znany. Nic si nie zmieniło, nic nie mogło by zmienione... Jeszcze nie teraz. Wielu ludzi spostrzegło jego przej cie w pobli u sklepów i arkad, zauwa yło sposób, w jaki odwracał głow z boku na bok, kieruj c j nieustannie ku otwartym drzwiom lub ludziom. Ruchy głowy nie zawsze były naturalne dla lepca i to przyczyniało si do narastania mitu. Alia wygl dała przez ukryt szczelin w murze
wi tyni. Szukała w tym pokrytym
bliznami obliczu daleko w dole jakiegokolwiek znaku - wiadectwa to samo ci. Donoszono jej o ka dej plotce. S dziła, e rozkaz pochwycenia Kaznodziei pozostanie tajemnic , ale powrócił do niej jako plotka. Nawet w ród stra ników kto nie zdołał zachowa milczenia. Miała nadziej , e usłuchaj nowych rozkazów i nie pochwyc tej owini tej w szat postaci w jakim publicznym
miejscu, gdzie ka dy mógłby to zobaczy . Nasycony kurzem upał wisiał nad placem. Młody przewodnik Kaznodziei naci gn ł na nos skraj szaty, pozostawiaj c odkryte jedynie oczy i kawałek czoła. Osłona wybrzuszała si zarysem chwytowodu filtrfraka. Alia domy liła si , e przyszli z pustyni. Gdzie si kryli? Kaznodzieja nie miał adnej osłony przed pra cym sło cem. Odrzucił nawet ko cówk chwytowodu filtrfraka. Nic nie chroniło jego twarzy przed o lepiaj cym blaskiem dnia i powietrzem dr cym od aru, sprawiaj cymi, e bloki bruku na placu wydawały si rytmicznie falowa . Przy stopniach
wi tyni stała grupka dziewi ciu pielgrzymów oddaj cych hołd przed
opuszczeniem sanktuarium. Na ocienionym kra cu placu było jeszcze mo e z pi dziesi t osób, w wi kszo ci wiernych poddaj cych si rozmaitym rytuałom, narzuconym przez kapła stwo. Po ród obserwatorów wida było pomocników kilku handlarzy, którzy nie sprzedali jeszcze tyle, by zwin
interes na por najgorszego upału.
Wygl daj c przez szczelin , Alia czuła morderczy upał i wiedziała, e wpadła w luk mi dzy my leniem a odczuwaniem w sposób, w jaki cz sto zdarzało si to jej bratu. Pokusa zasi gni cia rady wewn trz siebie kr yła jej uparcie po głowie jak złowieszczy s p nad wyczerpanym w drowcem. Był w niej baron: lojalny, lecz zawsze gotów bawi si kosztem jej przera enia, gdy racjonalny os d zawodził, a rzeczy wokół traciły przynale no
do przeszło ci,
tera niejszo ci b d przyszło ci. "A je eli to Paul jest na dole?" - zadała sobie pytanie. - Absurd - powiedział głos z wewn trz. Nie mogła jednak w tpi w doniesienia o przemowach Kaznodziei. Herezja! Przera ała j my l, e Paul sam mógł burzy konstrukcj stworzon wokół swojego imienia. Dlaczego nie? Wróciła my lami do zjadliwych słów wypowiedzianych przez siebie na Radzie tego ranka, skierowanych do Irulany, która nalegała na przyj cie strojów podarowanych przez ród Corrinów. "Podarunki dla bli ni t zostan dokładnie zbadane, tak jak zawsze "- argumentowała Irulana. "A je li stwierdzimy, e s nieszkodliwe?" - zapytała Alia. W pewien sposób byłaby to najbardziej przera aj ca ewentualno : stwierdzi , e dary
nie nios
adnego zagro enia.
Wreszcie zdecydowali si przyj
drogocenne stroje i przeszli do innego tematu: czy lady
Jessika ma otrzyma stanowisko w Radzie? Alia zdołała odwlec głosowanie. My lała o tym ci gle, spogl daj c w dół na Kaznodziej . Wszystko, co działo si teraz, podczas jej Regencji, wygl dało jak odwrotno
post pu,
który narzucili kiedy tej planecie. Diuna symbolizowała niegdy władz absolutn pustyni. Moc ta materialnie zanikała, lecz stopniowo narastał jej mit. Pozostała pustynia - ocean obrze ony ciernistymi krzewami, wielka planetarna Matka Pustynia, któr Fremeni wci
nazywali Królow
Nocy. Za kolczastymi zaro lami wyrosły łagodne, zielone wzgórza, opadaj ce ku piaskom. Wszystkie były dziełem człowieka. Nawet najmniejsze zostały obsiane przez ludzi pracuj cych jak niezmordowane mrówki. Ziele wzgórz przytłaczała tych, którzy wychowali si jak Alia w tradycji krainy, na któr cie rzucały wydmy. W jej my lach i w my lach wszystkich Fremenów pustynia-ocean wci
trzymała Diun w swym u cisku, który miał si nigdy nie rozlu ni . By
ujrze pustyni , wystarczyło tylko zamkn
oczy.
Otwarte oczy widziały na jej skraju zieleni ce si pagórki, błotnisty muł wyci gaj cy zielone nibynó ki w stron piasków - lecz pustynia pozostawała równie pot na jak zawsze. Alia potrz sn ła głow i spojrzała na Kaznodziej . Wspi ł si na pierwszy z układaj cych si tarasami stopni przed wi tyni i zwrócił twarz ku prawie opustoszałemu placowi. Alia dotkn ła guzika obok okna, który wzmacniał głosy z dołu. Poczuła fal lito ci dla siebie, oczami wyobra ni widz c, jak siedzi tu w samotno ci. Komu mogła ufa ? Na Stilgarze mo na było jeszcze polega , lecz on tak e został ju naznaczony przez lepca. "Wiesz, jak on liczy?" - zapytał j kiedy Stilgar. "Słyszałem, jak liczył monety, płac c przewodnikowi. To było bardzo dziwne, dla moich freme skich uszu wr cz przera aj ce. Liczył: 'shuc, ishcai, qimsa, chuascu, picha, sucta i tak dalej. Od dawna nie słyszałem, eby kto liczył w ten sposób ". Alia zrozumiała, e Stilgara nie mo na było wykorzysta do zada , których wykonanie stało si konieczno ci . Musiała by przezorna w rozmowach ze stra , gdzie najbardziej nawet płoche słowo Regentki mogło w ka dej chwili sta si absolutnym rozkazem. O co wła ciwie chodziło temu Kaznodziei? Otaczaj ce plac stragany, mieszcz ce si
pod ochraniaj cymi je balkonami i
wysklepionymi arkadami, wci
przedstawiały typowy, bajecznie kolorowy widok: handlarze
rozło yli wystawy, pozostawiaj c kilku chłopaków do ich pilnowania. Paru przekupniów oci gało si jeszcze, w sz c za walut sucharów z przypraw z gł bi kraju, czy brz kiem w kieszeniach pielgrzymów. Alia studiowała plecy Kaznodziei. Wydawał si by gotowy do przemowy, lecz co sprawiało, e nie zaczynał. "Dlaczego stercz tu i gapi si na t ruin w starczym ciele? - zapytywała si . - Ten zdechły wrak tam w dole nie mo e by Naczyniem Dostoje stwa, którym kiedy był mój brat". Opanowała j frustracja granicz ca z gniewem. Jak mogła odkry , kim był Kaznodzieja, odkry na pewno, bez odkrywania! Czuła si schwytana w pułapk . Irulana co rozumiała. Zrezygnowała ze sławnej pozy Bene Gesserit i krzykn ła na Radzie: "Utracili my zdolno
dobrego mniemania o sobie!"
D awid miał racj . Jakie miało znaczenie to, co o sobie my l ? Jedyn istotn spraw było utrzymanie imperialnej władzy. Ale Irulana, odzyskuj c spokój, powiedziała jeszcze bardziej demaskatorsko: "Mówi wam,
e stracili my co niezb dnego do przetrwania. Utracili my zdolno
podejmowania
trafnych decyzji Wykonujemy przypadkowe posuni cia - albo czekamy bez ko ca, co jest rodzajem poddania si , pozwalaj cym innym sterowa nami Czy wszyscy ju zapomnieli, e to wła nie my wprawili my to wszystko w ruch?" Nie zastanawiano si ju , czy przyj "Trzeba usun
dar rodu Corrinów.
Irulan " - zdecydowała Alia.
Na co czeka starzec tam w dole? Nazywa siebie Kaznodziej . Wi c dlaczego nie wygłasza kazania? "Irulana nie miała racji - pomy lała Alia. - Wci
potrafi słusznie decydowa !" Osoba
rozstrzygaj ca kwestie ycia i mierci musiała je podejmowa , inaczej stałaby si czym w rodzaju wahadła. Paul zawsze mawiał, e stan równowagi jest najbardziej niebezpieczn z nienaturalnych rzeczy. Jedyn trwało ci była płynno , zmienno . Tylko zmiany co znaczyły. "Poka
im zmian " - postanowiła. Dotkn ła czoła.
Kaznodzieja podniósł rami w ge cie błogosławie stwa. Kilku z tych, którzy pozostali na placu, przysun ło si do niego, a Alia zauwa yła powolno , z jak to czynili. Tak, kr yły plotki, e Kaznodzieja wywołuje niezadowolenie Alii.
Nachyliła si
bli ej ixia skiego gło nika obok szczeliny w murze. Gło nik przekazywał
pomrukiwanie ludzi na placu, szum wiatru, tarcie stóp o piach. - Przynosz wam cztery wiadomo ci! - rzekł Kaznodzieja. Głos rykn ł z gło nika i Alia musiała go ciszy . - Ka da jest dla innej osoby - powiedział Kaznodzieja. - Pierwsza dla Alii, władczyni tego miejsca. - Wskazał za siebie, w stron szczeliny. - Przynosz jej ostrze enie: Ty, która w l d wiach nosiła sekret trwania, zaprzedała przyszło
za pust sakw !
"Jak on mie?" - pomy lała Alia, ale zmroziły j jego słowa. - Moja druga wiadomo który wierzy, e potrafi przenie
- kontynuował Kaznodzieja - jest dla Stilgara, naiba Fremenów, pot g plemienia na pot g Imperium. Moje ostrze enie dla
ciebie, Stilgar: Najbardziej niebezpiecznym ze wszystkich tworów jest cisły kodeks etyczny. Zwróci si on przeciw tobie i sprowadzi na ciebie wygnanie. "Posun ł si za daleko - pomy lała Alia. - Wy l po niego stra e bez wzgl du na konsekwencje". Lecz jej r ce pozostały opuszczone wzdłu boków. Kaznodzieja odwrócił twarz ku pustyni, wspi ł si na drugi stopie i raz jeszcze zwrócił si w stron placu, cały czas trzymaj c lew dło na ramieniu przewodnika. - Trzecia wiadomo
dotyczy ksi nej Irulany! - zawołał. - Ksi no! Upokorzenie jest
czym , czego nikt nie potrafi zapomnie . Ostrzegam ci : uciekaj! "Co on mówi? - zadała sobie pytanie Alia. - Upokorzyła nas, to prawda, ale... Dlaczego j ostrzega,
eby uciekła? Dopiero co podj łam decyzj !" Dreszcz l ku przeszył Ali . Sk d
Kaznodzieja to wiedział? - Czwarta jest dla Duncana Idaho! - krzykn ł. - Duncan! Nauczono ci wierzy , e lojalno
zaskarbia lojalno . Ooch, Duncan, nie wierz w histori , bo historia jest wprawiana w
ruch przez wszystko, co da si wymieni na pieni dze. Duncan! Pogód si z rogami i rób to, co potrafisz robi najlepiej. Alia przygryzła grzbiet prawej dłoni. "Rogi!" Chciała nacisn
guzik, który przywołałby
stra e, lecz r ka odmówiła jej posłusze stwa. - Teraz kazanie dla was - rzekł Kaznodzieja. - Kieruj je do uszu kapła stwa Muad'Diba, tych, którzy praktykuj ekumenizm miecza. Ooch, wy, wierz cy w objawienie przeznaczenia! Czy nie wiecie, e objawione przeznaczenie ma piekielne oblicze? Krzyczycie, e jeste cie wywy szeni, e yjecie w błogosławionym pokoleniu Muad'Diba. Miło
została w waszej religii
zast piona przez wi to . Igracie z zemst pustyni! Kaznodzieja opu cił głow , jak gdyby si modlił. Alia poczuła, e dr y. Na Boga! Ten głos! Zdarty przez lata i pal cy piasek, mógł wszak by pozostało ci głosu Paula. Raz jeszcze Kaznodzieja podniósł głow . Słowa zagrzmiały nad placem, na którym zbierało si coraz wi cej ludzi przyci ganych przez t osobliw posta . - Oto słowa pisma! - zawołał Kaznodzieja. - "Ci, co modl si o wilgo na pustyni, potop na ni sprowadz . Nie umkn przeznaczeniu mimo władz rozumu. Rozum porasta w dum , a dumny mo e nie rozpozna zła, które wyrz dził na swej drodze." - Zni ył głos. - Powiedziano o Muad'Dibie, e umarł od przyszłowidzenia, e wiedza o przyszło ci zabiła go i przeszedł z rzeczywistego wszech wiata do Alam al-Mithal. Powiadam wam, e to tylko złudzenie Mayi. Takie my li nie maj niezale nego istnienia. Nie mog wyj Muad'Dib powiedział o sobie,
z was i dokonywa realnych czynów.
e nie posiadł magii Rihani i nie potrafił rozszyfrowa
wszech wiata. Nie w tpcie w jego słowa. Kaznodzieja znowu uniósł ramiona. Mówił tak podniesionym głosem, e teraz był to stentorowy krzyk: - Ostrzegam kapła stwo Muad'Diba! Ogie na urwisku spali was! Ci, którzy zbyt dobrze nauczyli si oszukiwa samych siebie, zgin od tego oszustwa. Nie mo na oczy ci si z krwi brata! Opu cił ramiona, odnalazł młodego przewodnika i zacz ł odchodzi , zanim Alia zdołała wyrwa si z dr cego bezwładu, który j ogarn ł. Co za bezczelne herezje! To mógłby by Paul... Musi ostrzec stra e. Nikt dotychczas nie odwa ył si otwarcie wyst pi przeciwko Kaznodziei. Wydarzenia na placu to potwierdzały. Mimo głoszonej herezji nikt nie poruszył si , by zatrzyma odchodz cego starca, aden ze stra ników wi tyni nie rzucił si , by go ciga . aden z pielgrzymów nie spróbował przeci mu drogi. lepiec miał charyzm ! Ka dy, kto go widział b d słyszał, czuł promieniuj c ode sił - odbicie daru ducha. Alii nagle zrobiło si
zimno. Niemal fizycznie odczuwała w tło
swej władzy w
Imperium. Zrównowa enie wpływów Landsraadu, KHOAM i Fremenów stanowiło baz jej sprawowania, podczas gdy Gildia Planetarna i Bene Gesserit wci
działały w cieniu. Zakazane
technologie, przeciekaj ce z kra ców najdalszej migracji rodzaju ludzkiego, uszczuplały
centralny system rz dów. Dopuszczenie produktów z Ix i Tleilaxu nie zdołało złagodzi napi cia. A z boku stał ci gle Farad'n z rodu Corrinów, dziedzic tytułów i roszcze Szaddama IV. Bez Fremenów, bez monopolu rodu Atrydów na geriatryczn przypraw straciłaby sił . Cała władza rozproszyłaby si ; ju teraz czuła, jak si jej wymyka. Ludzie dawali posłuch słowom Kaznodziei. Usuni cie go mogło okaza si niebezpieczne. Równie niebezpieczne, jak pozwolenie na wygłaszanie kaza o takiej tre ci, jak słowa, które wykrzykiwał dzi na placu. Dostrzegała pierwsze oznaki upadku, a istota problemu rysowała si jasno w jej umy le. Bene Gesserit uj ły go w reguł : "Olbrzymia populacja, utrzymywana pod kontrol przez szczupł , lecz pot n sił , jest w naszym wszech wiecie zjawiskiem powszechnie spotykanym. Znamy główne przyczyny, pod wpływem których populacja mo e zwróci si przeciw władcom. Po pierwsze: gdy znajdzie przywódc . Jest to najbardziej nieuchwytne zagro enie dla posiadaj cych władz . Musz oni mie kontrol nad przywódcami ludu. Po drugie: kiedy populacja rozpoznaje kr puj ce j wi zy. Nale y utrzymywa j w lepocie i nie dopuszcza do stawiania pyta . Po trzecie: gdy ludno
zyskuje nadziej na zrzucenie wi zów. Nie wolno jej nawet
marzy , e jest to mo liwe". Alia potrz sn ła głow , czuj c, jak jej policzki dr
przy tym ruchu. Pojawiły si ju
pierwsze symptomy chaosu. Raporty otrzymywane od szpiegów rozsianych po Imperium umacniały jej niepokój. Nieko cz ce si
działania wojenne D ihad Fremenów wsz dzie
pozostawiały krwawe znaki. Gdziekolwiek zjawił si "ekumenizm miecza", ludzie przybierali postaw podbitej ludno ci - stawali si skryci, defensywni, wymykali si z r k. Wszelkie przejawy władzy imperialnej - a oznaczało to przede wszystkim władz religijn - stawały si przedmiotem sprzeciwu. Och, pielgrzymi wci
zjawiali si mnogimi milionami, a niektórzy z
nich pewnie byli gorliwi i szczerzy. Znacznie cz ciej pielgrzymka stanowiła jednak pewn gwarancj na przyszło . Podkre lała posłusze stwo i dawała realn form władzy, któr łatwo mo na było obróci w bogactwo. Had i, którzy powracali z Arrakis, trafiali od razu na nowe stanowiska i zyskiwali wy szy status społeczny. Mogli przeprowadza
zyskowne operacje
finansowe, których nie o mielali si podejmowa ludzie przywi zani do rodzinnej planety. Alia znała popularn zagadk : "Co wida w pustej sakiewce, przywiezionej z powrotem z Diuny?" I odpowied : ,,Oczy Muad'Diba (ogniste diamenty)".
Szybko przebiegła my lami tradycyjne sposoby wychodzenia z podobnych sytuacji: nale y nauczy ludzi, e opozycja b dzie karana, a sprzyjanie władzy zawsze nagradzane. Zaci g do wojsk Imperium trzeba prowadzi w sposób losowy. Ka de posuni cie, b d ce rodkiem maj cym zapobiec potencjalnemu atakowi, wymaga starannego skoordynowania w czasie, by nie da opozycji okrzepn . "Czy straciłam zdolno
koordynacji?" - zastanawiała si . - Po co te czcze spekulacje? -
zapytał głos wewn trz niej. Czuła, e si uspokaja. Tak, plan barona był dobry. "Wyeliminujemy zagro enie ze strony lady Jessiki i jednocze nie zdyskredytujemy ród Corrinów. Tak." Z Kaznodziej zrobi si co pó niej. Rozumiała jego postaw , jego symbolika była oczywista. S dziwe widmo swobodnych spekulacji, ywy duch herezji, działaj cy na pustyni ortodoksji. W tym tkwiła jego siła. Nie miało znaczenia, czy to jest Paul... Tak długo, dopóki mo na było mie co do tego w tpliwo ci. Do wiadczenie Bene Gesserit mówiło jej za , e w jego sile ukryła si jego słabo . "Kaznodzieja ma skaz , któr odnajdziemy - pomy lała. - Na l szpiegów, którzy b d obserwowa ka dy jego ruch. A je li nadarzy si okazja..."
Nie b d si spierał z Fremenami, którzy twierdz , e Bóg ich natchn ł, by przekazywali religijne objawienia. Ale ich ambicja, by dost powa epifanii prowokuje mnie, by z nich szydzi . Oczywi cie, maj nadziej , e ta podwójna uzurpacja umocni ich pozycj u władzy i pomo e przetrwa we wszech wiecie, który uwa a Ich za coraz bardziej uci liwych. W imieniu wszystkich sprzeciwiaj cych si ludzi ostrzegam Fremenów: krótkowzroczny oportunizm na dłu sz met zawsze zawodzi. "Kaznodzieja w Arrakin" Leto i Stilgar wyszli w nocy na w sk półk znajduj c si na grzbiecie niskiej, skalnej wychodni, któr w siczy Tabr nazywano wiadkiem. W wietle malej cego Drugiego Ksi yca z półki rozci gał si panoramiczny widok na Mur Zaporowy z Gór Idaho na północy, Wielk Równin na południu i ruchome wydmy na wschodzie, w kierunku Grani Habbanja. Niesiony wiatrem pył, nast pstwo samumu, pokrywał południowy horyzont. Po wiata ksi yca jak szron zalegała na grzbiecie Muru Zaporowego. Stilgar przyszedł tu wbrew swej woli, przył czaj c si do tajnej wyprawy tylko dlatego, e Leto rozbudził jego ciekawo . Dlaczego trzeba było ryzykowa marsz w nocy przez piasek? Chłopak zagroził, e wymknie si i pójdzie sam, je eli Stilgar odmówi. Jednak e Stilgar nie przestawał si zamartwia . Byli łakomymi k skami dla wrogów, sami, w nocy! Leto przykucn ł na skalnej półce, twarz na południe, ku równinie. Nagle, jak gdyby ze zmartwienia, poklepał si dłoni po kolanie. Stilgar czekał. Wyczekiwał w milczeniu, dwa kroki w bok od podopiecznego, z zało onymi r koma. Jego szata lekko powiewała w podmuchach nocnego wiatru. Dla Leto marsz przez piach stanowił odpowied na trapi c go depresj , na potrzeb znalezienia nowej równowagi w yciu, na nieujawniony konflikt, którego Ghanima nie mogła dłu ej znie . Wyci gn ł Stilgara na t wypraw , poniewa były sprawy, o których ten musiał si dowiedzie , by przygotowa si do nadchodz cych wydarze . Leto znowu poklepał si po kolanie. Czasami uto samiał si z niezmierzonym tłumem niezliczonych innych istnie , tak rzeczywistych i bliskich jak jego własne. Ich strumieniowi nie było ko ca,
adnego podsumowania - tylko wieczny pocz tek. Mogły uformowa
tłum
wrzeszcz cy na niego, jak gdyby był pojedynczym oknem, przez które ka dy chciał wyjrze . Temu niebezpiecze stwu uległa Alia.
Leto patrzył w dal, na wiatło ksi yca, wysrebrzone przez pozostało ci po burzy. Fałdy i zmarszczki na wydmach rozci gały si na wszystkie strony: krzemowy pył niesiony przez wiatr, wzbieraj cy w fale, piach jak ziarna grochu, piach jak pył, kamyki. Poczuł, e nadeszła jedna z tych chwil przed witem, gdy doznaje si stanu zawieszenia. Czas naglił. Był ju miesi c Akkad, a mimo to nie ko czyło si oczekiwanie: długie, gor ce dni upływały na zmian z nocami takimi jak ta, zacieraj c si w porywach wiatru ci gn cego od strony wypalonych ziem Jastrz biego Blechu. Obejrzał si
przez rami
na o wietlon
przez gwiazdy, połaman
lini
Muru
Zaporowego. Za tym murem, w Niecce Północnej, znajdowało si ognisko jego zmartwie . Raz jeszcze utkwił wzrok w pustyni. Gdy tak wpatrywał si w gor c ciemno , za witał dzie i sło ce zacz ło wynurza si z pasm pyłu, nadaj c jasny odcie czerwonym strumieniom burzy. Zamkn ł oczy, pragn c ujrze , jak wygl da wiadomo
b dzie ten dzie
w Arrakin, i jego
wypełnił obraz miasta: nieruchomy kadr przedstawiaj cy domy rozrzucone jak
pudełka w ród wiateł i wie ych cieni. Pustynia... pudełka... pustynia... pudełka... Gdy otworzył oczy, pustynia nie znikn ła: wygarbowana przestrze przemielonego przez wiatr piasku ci gn ła si we wszystkich kierunkach. G ste, oleiste cienie wybiegaj ce spod wydm układały si niczym promienie wła nie minionej nocy. Ł czyły jeden czas z innym. Przykucni ty nie przestawał my le o nocy, a za jego plecami niespokojny, starzej cy si Stilgar zamartwiał si jego milczeniem i nie wyja nionymi przyczynami wyprawy w to miejsce. Stilgar musiał mie wiele wspomnie z wcze niejszych marszów t tras , odbytych wraz ze swoim ukochanym Muad'Dibem. Nawet teraz nieustannie rozgl dał si dookoła, czujnie wypatruj c niebezpiecze stwa. Nie lubił przebywa na otwartym terenie w wietle dnia. Pod tym wzgl dem był autentycznym, dawnym Fremenem. My li Leto niech tnie oderwały si od kontemplacji nocy i mozolnego wysiłku przy pokonywaniu piasków. Gdy dotarli tu, znale li si
w prawie zupełnej ciszy i ciemno ci
panuj cych w ród skał. Chłopiec podzielał obaw Stilgara przed wiatłem dnia. Czer
była czym jednorodnym, nawet je li kryła kł bowisko okropno ci.
wiatłem
mogło by wiele rzeczy. W nocy l ki miały swoje zapachy, a jego twory skradały si szeleszcz c. W nocy wymiary oddzielały si od siebie, wszystko si wzmacniało - kolce były ostrzejsze, ostrza bardziej tn ce, lecz groza dnia mogła by gorsza. Stilgar chrz kn ł. Leto przemówił, nie odwracaj c si :
- Mam bardzo powa ny problem, Stil. - Tak przypuszczałem - odrzekł cicho Stilgar. Leto niepokoj co przypominał mu Paula. Wyczuwał w tym co z zakazanej magii, tr caj cej w nim strun
odrazy. Fremeni znali
okropie stwo Op tania. Tych, u których stwierdzono Op tanie, w my l prawa zabijano, a ich wod
wylewano na piach, by nie skaziła zbiornika plemienia. Martwy powinien pozosta
martwym. Chwalebne było odnalezienie cech rodziców w potomstwie, ale dzieci nie miały prawa zupełnie upodabnia si do przodków. - Martwi mnie, e ojciec pozostawił tak wiele rzeczy nie doko czonych - powiedział Leto. - Zwłaszcza, je li chodzi o cel istnienia. Imperium nie mo e działa w ten sposób, Stilgar, istnie nie nadaj c ludzkiemu yciu wła ciwego celu. Mówi o yciu, rozumiesz?
yciu, nie
mierci. - Kiedy twój ojciec nie dawał sobie rady ze swoj wizj , mówił podobnie - odparł Stilgar. Leto czuł, e kusi go, by rozwia strach Fremena jak
kapry n propozycj , na przykład
sugesti , by złamali post. U wiadomił sobie, e jest bardzo głodny. Nie jedli od południa poprzedniego dnia, poniewa Leto nalegał na poszczenie w nocy. Jednak teraz ssał go inny głód. "Kłopot z moim yciem, to kłopot z tym miejscem - pomy lał Leto. - Nie ma tu nic, co byłoby przed nami. Cofam si bez ko ca, dopóki nie znikn odległo ci, i nie mog dostrzec horyzontu, nie mog dostrzec Grani Habbanja. Nie mog odnale
pierwotnego miejsca próby".
- Nie ma naprawd niczego, co mogłoby zast pi przyszłowidzenie - powiedział Leto. Mo e powinienem zaryzykowa i za y przyprawy? - I zniszczy si przez to jak twój ojciec! - Kto wie... - rzekł Leto. - Pewnego razu Paul zwierzył mi si ,
e zbyt pełne poznanie przyszło ci oznacza
uwi zienie w niej, do wykluczenia wszelkiej mo liwo ci dokonania zmiany wł cznie. - Paradoks, na którym polega nasz problem - powiedział Leto. - Przyszłowidzenie to co jednocze nie delikatnego i pot nego. Przyszło
staje si tera niejszo ci . Bycie jednookim w
kraju lepców niesie ze sob inne zagro enia. Je eli starasz si wyja ni zazwyczaj zapominasz o tym, Przypominaj
e lepcy maj
wrodzone odruchy, uwarunkowane lepot .
wprawione w ruch gigantyczne maszyny: maj
własne uwarunkowania. Boj si na swej drodze.
lepcowi to, co widzisz,
własny moment p du, swoje
lepców, Stil. Boj si ich. Bez trudu mog zmia d y wszystko
Stilgar popatrzył na pustyni . Bielej cy wit stał si dniem koloru stali. - Dlaczego tu przyszli my? - zapytał. - Poniewa chciałem, eby zobaczył miejsce, w którym mog umrze . Stilgar zesztywniał. - Wi c miałe wizj ! - Mo e tylko sen. - Dlaczego przyszli my w tak niebezpieczne miejsce? - Stilgar popatrzył z góry na podopiecznego. - Natychmiast wracamy. - Nie umr dzisiaj, Stil. - Nie? Co to była za wizja? - Widziałem trzy cie ki - odparł Leto. Zacz ł wymienia głuchym tonem: - W jednej z wersji przyszło ci zmuszony jestem zabi nasz babk . Stilgar rzucił ostre spojrzenie w tył, ku siczy Tabr, jak gdyby bał si , e lady Jessika mo e usłysze co przez dziel ce ich piaski. - Dlaczego? - zapytał. - By zapobiec utracie monopolu na przypraw . - Nie rozumiem. - Ani ja. Lecz tak wła nie my l we nie, kiedy u ywam no a. - Och! - Stilgar wiedział, jaki u ytek mo na zrobi z no a. Wci gn ł gł boko oddech. - A druga cie ka? - Ghania i ja zostajemy mał e stwem, by przypiecz towa los linii krwi Atrydów. - Haach! - J k Stilgara dawał wyraz jego niesmakowi. - W staro ytnych czasach dla królów i królowych nie było to nic nadzwyczajnego powiedział Leto. - Ghania i ja zdecydowali my jednak, e tego nie zrobimy. - Radz ci, eby trzymał si tej decyzji! - W głosie Stilgara zabrzmiała gro ba. W my l Prawa Freme skiego kazirodztwo karano powieszeniem na trójnogu mierci. Odchrz kn ł i zapytał: - Jaka jest trzecia cie ka? - Musz pomniejszy wizerunek ojca do ludzkiej wielko ci. - Muad'Dib był moim przyjacielem - mrukn ł Stilgar. - Był twoim bogiem! Musz go odbóstwi .
Stilgar odwrócił si plecami do pustyni i spojrzał ku oazie, ku ukochanej siczy Tabr. Takie rozmowy zawsze budziły w nim niepokój. W chwili, gdy Stilgar si odwracał, Leto wyczuł zapach potu. Naszła go pokusa, by przemilcze
doniosłe sprawy, o których musiał powiedzie . Mogli przegada
pół dnia,
przechodz c od szczegółów do abstrakcji i nie podejmuj c rzeczywistych decyzji, uchylaj c si od sprostowania sytuacji, z któr stan li twarz w twarz. Nie miał w tpliwo ci, e ród Corrinów stanowi rzeczywiste zagro enie dla rzeczywistych ludzi - dla niego i dla Ghani, lecz wszystko, co czynił, musiał najpierw rozwa y i zastanowi si , czy b dzie to słu y realizacji jego celów. Stilgar opowiedział si kiedy za zabiciem Farad'na, namawiaj c do skrytego zastosowania chaumurky - trucizny podawanej w napoju. Wiedziano o Farad'nie, e ma słabo
do słodkich
trunków, ale Leto sprzeciwił si . - Je eli zgin , Stil - rzekł Leto - musisz strzec si Alii. - Dlaczego mówiłe o mierci, a teraz o twojej ciotce? - Stilgar był teraz naprawd roze lony. "Zabi lady Jessik ! Strzec si Alii! Umrze w tym miejscu!" - Na jej rozkaz maluczcy zmieniaj oblicza - powiedział Leto. - Władca nie musi by prorokiem, Stil. Nawet nie musi by podobny do boga. Władca musi by wra liwy. Przyprowadziłem ci ze sob , by wyja ni , czego wymaga Imperium. Wymaga dobrych rz dów. To nie zale y od praw czy precedensów, ale od osobistych warto ci tego, kto rz dzi. - Regentka radzi sobie zupełnie dobrze z imperialnymi obowi zkami - rzekł Stilgar. Kiedy osi gniesz pełnoletnio ... - Jestem
pełnoletni. W porównaniu ze mn
jeste
wierzgaj cym nó kami
niemowlakiem. Pami tam czasy sprzed ponad pi dziesi ciu stuleci. Ha! Pami tam nawet, kiedy my, Fremeni, byli my na Thurgrodzie. - Dlaczego bawisz si swoj pami ci ? - zapytał Stilgar apodyktycznym tonem. Leto tylko pokiwał głow . Rzeczywi cie, dlaczego? Dlaczego przywoływał wspomnienia odległych stuleci? Kłopot stanowili współcze ni Fremeni. Wi kszo
z nich była wci
tylko na
wpół okiełznanymi dzikusami, skłonnymi mia si z gn bionej niewinno ci. - Krysnó rozpada si i znika w chwili mierci wła ciciela - rzekł Leto. - Muad'Dib znikn ł. Dlaczego Fremeni wci
jeszcze yj ?
Nast piła jedna z tych nagłych zmian toku my lenia, które zbijały z tropu Stilgara.
Oniemiał na chwil . Te słowa co znaczyły, jednak nie mógł si zorientowa , co. - Oczekuje si , e b d Imperatorem, a musz by sług - rzekł Leto. Spojrzał przez rami na Stilgara. - Dziadek, którego imi nosz , w momencie przybycia na Diun dodał nowe słowa do swojego herbu: "Tu jestem i tu zostan ". - Nie miał wyboru - powiedział Stilgar. - Wła nie, Stil. Ja te
nie mam wyboru. Powinienem by
Imperatorem z powodu
urodzenia, z powodu intelektu, z powodu wszystkiego, co si we mnie znalazło. Wiem nawet, czego wymaga Imperium: dobrych rz dów. - Naibowie maj takie stare okre lenie - rzekł Stilgar - "Sługa Siczy". - Pami tam twoje nauki, Stil - odparł Leto. - "Dla prawidłowego wyboru władcy plemi musi wiedzie , jak rozpoznawa
ludzi swym
yciem daj cych przykład, jak powinni
zachowywa si rz dz cy". - Kiedy nadejdzie czas, zło ysz Przysi g Imperialn . Najpierw dowied , e potrafisz zachowywa si jak władca - powiedział Stilgar czerpi c z freme skiego do wiadczenia. Leto roze miał si nieoczekiwanie. - W tpisz w moj szczero , Stil? - Oczywi cie, e nie. - W moje prawo do tronu? - Jeste , kim jeste . - A je eli zrobi co , czego si po mnie oczekuje, b dzie to miar mojej szczero ci, tak? - Taka jest freme ska praktyka. - Zatem nie mog okazywa uczu , które kieruj moimi czynami? - Nie rozumiem, co... - Je eli zawsze b d zachowywa si wła ciwie, bez wzgl du na to, ile kosztowa mnie b dzie stłumienie pragnie , to b dzie stanowi miar mojej warto ci? - Taka jest podstawa samokontroli, młodzie cze. - Młodzie cze! - Leto potrz sn ł głow . - Aaach, Stil, dajesz klucz do racjonalnej etyki rz dzenia. Musz okazywa stało , stara si , aby ka da moja czynno tradycji. - Zgadza si . - Ale moja przeszło
si ga gł biej ni wasza!
była zakorzeniona w
- A jaka to ró nica... - Ja nie mam pierwszej osoby liczby pojedynczej, Stil. Jestem wielo ci osób, mam wspomnienia starsze, ni potrafisz to sobie wyobrazi . Takie jest moje brzemi , Stil. Jestem zorientowany na przeszło . Jestem obci ony wrodzon wiedz , która opiera si nowo ciom. Zmiany wprowadzone przez Muad'Diba s dla mnie niewa ne. - Gestem pokazał pustyni . Jego rami zatoczyło łuk, by obj
krajobraz za nimi.
Stilgar odwrócił si i spojrzał na Mur Zaporowy. Od czasów Muad'Diba pod murem wybudowano osiedle daj ce schronienie ekipie planetologów pomagaj cych rozwija ro linne ycie na pustyni. Stilgar łatwo wypatrzył lady, rezultat działalno ci człowieka. Zmiana? Tak. Cech osady było to, i domy stały w szeregach. Ta dokładno
go przera ała. Stał w milczeniu,
ignoruj c drapanie ziaren piasku pod filtrfrakiem. Osiedle stanowiło obraz tego, czym była ta planeta. Nagle Stilgar zapragn ł, by zawodz cy, kołuj cy wiatr opadł na wydmy i zniszczył to miejsce. Zadygotał na t my l. - Czy zauwa yłe , Stil - powiedział Leto - e te nowe filtrfraki to fuszerka? Zbyt du o trac wody. Stilgar powstrzymał si od pytania: "A nie mówiłem?" W zamian powiedział: - Nasi ludzie coraz bardziej uzale niaj si od pigułek. Leto pokiwał głow . Pigułki zmieniały temperatur ciała, redukuj c straty wilgoci. Były ta sze i łatwiejsze w u yciu ni filtrfraki, ale nakładały na u ytkownika inne brzemiona, mi dzy innymi powodowały zwolnienie reakcji i okresowe utraty ostro ci widzenia. - Dlatego tu przyszli my? - zapytał Stilgar. - Rozmawia o produkcji filtrfraków? - Czemu nie? - odpowiedział Leto pytaniem. - Skoro nie chcesz słucha tego, o czym musz mówi ! - Czemu nie? - odpowiedział Leto pytaniem. - Skoro nie chcesz słucha tego, o czym musz mówi ! - Dlaczego mam si strzec Alii? - Gniew zabarwił mu głos. - Dlatego, e kusi dawnych Fremenów, namawiaj c ich do oparcia si zmianom, a sama przyniosłaby zmian straszliwsz , ni mo esz sobie wyobrazi . - Robisz z igły widły! Jest prawdziw Fremenk . - Aach, zatem prawdziwi Fremeni trzymaj
si
dawnych obyczajów? Ja te
mam
pradawn przeszło , Stil. Gdybym dał woln r k skłonno ciom, narzuciłbym społecze stwu
zastój i całkowite uzale nienie od u wi conych obyczajów przeszło ci. Kontrolowałbym migracj , tłumacz c to tym, e sprzyja nowym ideom, a nowe idee s zagro eniem dla samej istoty ycia. Ka de male kie planetarne polis rozwijałoby si po swojemu, staj c si tym, czym by by chciało. W ko cu Imperium rozpadłoby si , przytłoczone brzmieniem ró nic. Stilgar poczuł sucho
w gardle. Te słowa mogłyby wyj
z ust Muad'Diba. Były
paradoksalne, przera aj ce. Ale je eli pozwoli si na jak kolwiek zmian ... Potrz sn ł głow . - Przeszło
mo e wskaza wła ciwy kierunek zachowania, je eli si ni
yje, Stil, ale
okoliczno ci ulegaj zmianom. Stilgar musiał si z tym zgodzi . Jak wi c nale ało si zachowywa ? Spojrzał ponad ramieniem Leto na pustyni , nie dostrzegaj c jej. T dy chadzał Muad'Dib. W miar , jak sło ce kontynuowało wspinaczk , równina stawała si królestwem złotych cieni i purpurowych wirów kamiennego pyłu, zwie czonych pióropuszami kurzu. Poznał teraz z daleka pyłow mgł wisz c zazwyczaj nad Grani Habbanja. Pustynia ukazywała si jego oczom jako ci g malej cych wydm, krzywizn przechodz cych jedna w drug . Przez przydymiony blask aru widział ro liny wypełzaj ce na skraj pustyni. Muad'Dib sprawił, e w tym niego cinnym miejscu zakiełkowało ycie: miedziane, złote, czerwone kwiaty, kwiaty ółte, rdzawe i brunatne, szarozielone li cie, kolce i krzaki daj ce sk pe, surowe cienie. Narastaj cy ar dnia wprawiał je w falowanie wywołane wibracj powietrza. Po chwili Stilgar powiedział: - Jestem przywódc Fremenów; ty jeste synem ksi cia. - Nie wiedz c co mówisz, powiedziałe to - rzekł Leto. Stilgar zmarszczył brwi. Kiedy , dawno temu, Muad'Dib zdeprymował go w ten sam sposób. - Pami tasz, prawda, Stil? - spytał Leto. - Byli my pod Grani Habbanja i kapitan sardaukarów - pami tasz go: Aramszam? - zabił przyjaciela, by si uratowa . A ty kilka razy tego dnia ostrzegałe przed pozostawianiem przy yciu sardaukarów, którzy chodzili naszymi tajnymi cie kami. Ostatecznie, stwierdziłe , z pewno ci zdradz wszystko, co widzieli, i nale y ich zabi . A mój ojciec powiedział: "Nie wiedz c co mówisz, powiedziałe to". Poczułe si dotkni ty. Rzekłe mu, e jeste tylko zwykłym przywódc Fremenów i e ksi
ta lepiej si na
tym wyznaj . Stilgar spojrzał z góry na Leto. "Byli my pod Grani Habbanja! My!" To... to dziecko wtedy nawet jeszcze nie pocz te - wiedziało, co tam zaszło, znało szczegóły, szczegóły tego
rodzaju, które mógł zna tylko kto , kto tam był. Miał oto nast pny dowód, e atrydzkie dzieci nie mogły by oceniane według zwykłych norm. - Posłuchaj mnie - z naciskiem powiedział Leto. - Je eli zgin lub znikn na pustyni, masz uciec z siczy Tabr. Rozkazuj ci. Zabierz Ghani i... - Nie jeste jeszcze moim ksi ciem! Jeste dzieckiem! - Jestem dorosłym w ciele dziecka - powiedział Leto. Wskazał w dół na mał rozpadlin w ród skał. - Je eli umr , stanie si to w tym miejscu. Zabierz moj siostr i... - Podwoj stra e - rzekł Stilgar. - Nie przyjdziesz tu wi cej. Idziemy st d, a ty... - Stil! Nie mo esz mnie zatrzyma . Przypomnij sobie raz jeszcze, jak to było pod Grani Habbanja. Pami tasz? Kombajn g sienikowy stał zepsuty na piasku, a zbli ał si Stworzyciel. Nic nie mogło uratowa
wielki
sprz tu. Mój ojciec obserwował to zdenerwowany,
wiedz c, e nie ocali maszyny. Gurney my lał tylko o ludziach, których straciłby w piaskach. Pami tasz, co powiedział? "Twój ojciec bardziej by si przej ł lud mi, których nie udało si ocali ". Stil, nakazuj ci ratowa ludzi. S wa niejsi ni rzeczy. A Gnania jest najcenniejsza ze wszystkich, bo beze mnie jest jedyn nadziej Atrydów. - Nie b d tego wi cej słuchał - rzekł Stilgar. Odwrócił si i zacz ł schodzi ze skał w stron oazy po drugiej stronie piasków. Usłyszał, e Leto pod a za nim. Po chwili chłopiec doł czył do niego i ogl daj c si , powiedział: - Zauwa yłe , Stilgar, jak pi kne s młode kobiety tego roku?
ycie pojedynczej istoty ludzkiej, tak jak
ycie rodziny b d
całych
narodów, kontynuuje swe trwanie jako pami . Ludzie musz poj , e jest to cz
procesu ich dojrzewania. Lud jest organizmem gromadz cym coraz wi cej
do wiadcze w pod wiadomych zasobach zbiorowej pami ci. Rodzaj ludzki ma nadziej , e zdoła przywoła je wszystkie, je eli oka
si potrzebne w zmiennym
wszech wiecie, lecz wiele z tego, co zostało nagromadzone, mo e zosta utracone w losowej grze, któr
nazywamy przeznaczeniem. Wiele mo e nie zosta
wł czone w procesy ewolucyjne i w ten sposób okaza
si
nieustaj cych zmianach rodowiska, które odciskaj
na społeczno ciach.
Gatunki mog
si
zapomina ! To wła nie jest wyj tkow
nieprzydatne w
warto ci
Kwisatz
Haderach, której Bene Gesserit nigdy nie podejrzewały: Kwisatz Haderach nie potrafi zapomnie . "Ksi ga Leto" według Harq al-Ady Stilgar nie bardzo rozumiał rzuconej przez Leto od niechcenia uwagi, lecz wiedział, e jest gł boko niepokoj ca. Nurtowała jego wiadomo
przez cał drog powrotn do siczy Tabr,
wypieraj c wszystko, co usłyszał od Leto na wiadku. Rzeczywi cie, młode kobiety na Arrakis prezentowały si wyj tkowo pi knie tego roku. Młodzi m czy ni równie . Ich oblicza l niły pogodnie obfito ci wody. Ich oczy patrzyły prosto przed siebie, w dal. Twarzy nie szpeciły lady po maskach filtrfraków i w ykowe odci ni cia po chwytowodach. Kobiety nawet na otwartym terenie nie nosiły filtrfraków, preferuj c stroje, które - gdy si poruszały - oferowały znikaj c w okamgnieniu sugesti spowitych w nie młodych kształtów. Tego rodzaju ludzkie pi kno wtapiało si w tło nowego krajobrazu. W odró nieniu od dawnej Arrakis mo na było si na przykład natkn
na czaruj c , drobn k pk zielonych
gał zek, wyrastaj c spo ród czerwonobrunatnych skał. Dawne siczowe dr nie kultury jaski metropolii, hermetyczne dzi ki wyszukanym grodziom i pułapkom na wilgo w ka dym wej ciu, prze ywały si , ust puj c miejsca otwartym osadom, cz sto budowanym z cegieł. Cegieł z mułu! "Dlaczego pragn łem zniszczenia tej osady?" - zastanowił si Stilgar. Nast pił nog na kamie , na moment trac c równowag . Wiedział, e nale y do wymieraj cej rasy. Starzy Fremeni tracili dech ze zdziwienia nad rozrzutno ci nowych mieszka ców planety - marnowa wod na wolnym powietrzu dla niczego
wi cej, tylko utwardzania produkowanych cegieł! Zasób dla pojedynczej rodziny kiedy utrzymałby przy yciu cał sicz przez rok. Budynki miały przezroczyste okna, by wpuszcza do rodka gor co dnia i osusza ciała ludzi w rodku! Takie okna otwierały si na zewn trz. Nowi Fremeni, mieszkaj cy w domach z błota, mogli ogl da krajobraz. Nie byli ju stłoczeni w zamkni ciu siczy. Tam, dok d pod ała wizja, pod ała i wyobra nia. Stilgar to czuł. Wizja ł czyła Fremenów z reszt imperialnego wszech wiata, przygotowywała ich do ycia w nieograniczonej przestrzeni. Byli ongi przywi zani do ubogiej w wod Arrakis przez swe zniewolenie, przez gorzkie wymogi codzienno ci. Nie mieli tej otwarto ci umysłu, jaka charakteryzowała mieszka ców wi kszo ci planet Imperium. Stilgar orientował si , jak zachodz ce zmiany kontrastuj z jego własnymi l kami i w tpliwo ciami. Za dawnych czasów Fremen, który rozwa ał mo liwo zacz
opuszczenia Arrakis, by
ycie na jednej z bogatych w wod planet, był rzadko ci . Nie pozwalano nawet na
marzenie o ucieczce. Obserwował plecy Leto, gdy chłopiec wysun ł si naprzód. Leto mówił o ograniczeniu mi dzyplanetarnych migracji. Dobrze, ale migracja zawsze była rzeczywisto ci dla wi kszo ci mieszka ców innych wiatów. Planetarne zniewolenie osi gn ło szczyt tu, na Arrakis. Fremeni odwrócili si do wszech wiata plecami, zabarykadowali w swych umysłach tak, jak zamykali si w jaskiniach-dr niach. Samo znaczenie poj cia siczy - miejsca zbiórki w przypadku zagro enia - stało si symbolem okrutnego ograniczenia swobody całego narodu. Leto mówił prawd : Muad'Dib zmienił wszystko. Stilgar poczuł si zagubiony. Widział, jak rozsypuj si dawne wierzenia. Nowa wizja, zwrócona na zewn trz, stworzyła ycie, które pragn ło wyrwa si z wi zów. "Jak pi kne s młode kobiety tego roku ". Dawne obyczaje ("moje obyczaje" - przyznawał) zmuszały ludzi do ignorowania całej historii, z wyj tkiem tej, która zwracała si
do wewn trz, ku ich m cze stwu. Fremeni
odczytywali histori poprzez straszliw tułaczk , ucieczk przed prze ladowaniem, zako czon kolejnym prze ladowaniem. Dawny rz d planetarny działał według ustalonej polityki Imperium. Tłumił zmysł twórczy i wszelkie idee post pu, ewolucji. Rozwój był niebezpieczny dla Imperium i tych, którzy dzier yli w nim władz .
Nagle Stilgar u wiadomił sobie, e te rzeczy były równie niebezpieczne dla kursu, który wybrała Alia. Znowu si potkn ł i został jeszcze bardziej w tyle za Leto. W dawnych obyczajach i dawnych religiach nie znano poj cia przyszło ci, było tylko niesko czone teraz. Stilgar pojmował, e przed Muad'Dibem Fremeni wierzyli tylko w kl sk , nigdy w mo liwo
wygranej. No, dobrze... Wierzyli Liet-Kynesowi, ale ten zakładał okres
zmian obejmuj cy czterdzie ci pokole . Jeszcze jedno eskapistyczne marzenie, a nie adne osi gni cie. Muad'Dib to zmienił! Podczas D ihad Fremeni wiele si
dowiedzieli o starym Padyszachu Imperatorze,
Szaddamie IV. Osiemdziesi ty pierwszy Padyszach z rodu Corrinów, zajmuj cy Tron Złotego Lwa i władaj cy Imperium zło onym z niezliczonej liczby planet, u ywał Arrakis jako próbnego poletka dla tych politycznych posuni , które miał nadziej wprowadzi wobec reszty Imperium. Jego gubernatorzy planetarni na Arrakis gorliwie popierali pesymizm ogółu, by podeprze podstawy swojej władzy. Dokładali wszelkich stara , by wszyscy na Arrakis, nawet wolno yj cy
Fremeni,
zaznajamiali
si
z
licznymi
przypadkami
niesprawiedliwo ci
i
nierozwi zywalnych dylematów. Nauczono ich my le o sobie jako o ludziach nie maj cych szans na pomoc, dla których nie było wsparcia. "Jak pi kne s młode kobiety tego roku!" Kiedy tak patrzył na oddalaj ce si plecy Leto, zacz ł si zastanawia nad sposobem, w jaki chłopiec skierował jego my li na ten tor - wył cznie przez wypowiedzenie pozornie prostego stwierdzenia. Stilgar spostrzegł, e w zupełnie nowy sposób ujrzał Ali i własn rol w Radzie. Alia lubiła powtarza , e dawne obyczaje z wolna zamieraj . Stilgar przyznawał si przed samym sob ,
e zawsze uwa ał to stwierdzenie za dziwnie uspokajaj ce. Zmiany s
niebezpieczne. Nale y tłumi wynalazczo . Nale y zaprzeczy istnieniu siły woli jednostki. Jak inn rol spełniało kapła stwo? Alia wci
mawiała, e okazj do otwartego współzawodnictwa trzeba zredukowa do
granic, w których mo na sobie z ni
poradzi . To oznaczało,
e powracaj ce zagro enie
technologi byłoby wykorzystane do sp tania narodów - czyli tak, jak słu yło dawnym mistrzom. Ka da dozwolona technologia musiała by zakorzeniona w rytuale. Inaczej... inaczej... Stilgar znowu si potkn ł. Stał przy kanacie i zobaczył, e Leto czeka pod morelowym
sadem rosn cym wzdłu
płyn cej wody. Stilgar słyszał, jak jego stopy szeleszcz
w nie
przyci tej trawie. W nie przyci tej trawie! "W co mam wierzy ?" - zadał sam sobie pytanie. Dla Fremena z jego pokolenia wiara, e jednostki potrzebuj gruntownego wyczucia własnych ogranicze , była czym normalnym. W bezpiecznym społecze stwie tradycje stawały si niew tpliwie bardzo istotnym dla władzy czynnikiem. Ludzie powinni zna granice czasu, granice społecze stwa i terytorium. Có złego było w siczy jako modelu wszelkiego my lenia? Poczucie zamkni cia powinno przenika ka dy wybór - powinno przejawia si w rodzinie, w społecze stwie, we wszystkich krokach podejmowanych przez prawomy lny rz d. Stilgar zatrzymał si ponownie i spojrzał spomi dzy pni drzew na Leto. Chłopak stał, obserwuj c go z u miechem. "Czy on wie o zam cie w mojej głowie?" - zastanawiał si . Stary freme ski naib spróbował przywoła tradycyjny katechizm swego narodu. Ka dy aspekt ycia wymagał wła ciwej, pojedynczej formy i aktywno ci opartej na tajnej, wewn trznej wiedzy o tym, co b dzie, a co nie b dzie działa . Modelem dla ka dego pojedynczego człowieka, jak równie dla całych społecze stw, a do i ponad szczyty władzy - tym modelem powinna by sicz i jej pustynny odpowiednik: szej-hulud. Gigantyczny czerw pustyni z pewno ci stanowił najbardziej przera aj ce stworzenie, ale przestraszony krył si w nieprzebytych gł biach. "Zmiany s stabilno
niebezpieczne!" - powiedział sobie w my lach Stilgar. Niezmienno
i
s wła ciwymi celami rz dzenia.
Ale młodzi m czy ni i kobiety byli pi kni. I pami taj słowa Muad'Diba, wypowiedziane podczas abdykacji Szaddama IV: "Nie szukam długiego ycia dla Imperatora, tylko dla Imperium ". "Czy nie to samo mówiłem?" - zastanawiał si Stilgar. Podj ł marsz, kieruj c si ku wej ciu do siczy, troch na prawo od Leto. Chłopiec ruszył, by zagrodzi mu drog . Stilgar przypomniał sobie, e Muad'Dib powiedział równie co innego: "Tak jak jednostki rodz
si , dojrzewaj , wydaj
potomstwo i umieraj , tak dzieje si
ze społecze stwami,
cywilizacjami i rz dami". Niebezpieczna czy nie, zmiana nast pi. Pi kne Fremenki i młodzi Fremeni wiedzieli o
tym. Byli w stanie spojrze przed siebie i si na ni przygotowa . Chłopiec spojrzał na sowim wzrokiem i rzekł: - Widzisz, Stil? Tradycja nie jest absolutnym przewodnikiem, za jakiego j miałe .
Fremen umiera, gdy zbył długo znajduje si z dala od pustyni. Nazywamy to wodn choroba. "Komentarze Stilgara" - Ci ko mi prosi ci o to - powiedziała Alia - ale... musz zabezpieczy Imperium dla dzieci Paula. Inaczej Regencja nie miałaby racji bytu. Alia odwróciła si
od lustra, przed którym siedziała uzupełniaj c porann
toalet .
Spojrzała na m a, oceniaj c, jak przyj ł te słowa. Musiała nieustannie analizowa jego reakcje; nie było w tpliwo ci, e Duncan Idaho stał si kim daleko bardziej subtelnym i niebezpiecznym ni niegdysiejszy mistrz miecza rodu Atrydów. Z wygl du niczym si nie ró nił - ci gle te czarne, stercz ce jak u kozła włosy ponad twarz o ostrych, ponurych rysach - lecz w ci gu długich lat od czasu przebudzenia w stanie gholi uległ wewn trznej metamorfozie. Zastanawiała si teraz, czy w jego wiecznej samotno ci nie kryje si jaka tajemnica. Zanim zaj li si nim Tleilaxanie, wykorzystuj c wyrafinowan nauk , reakcje Duncana były dla Atrydów oczywiste - lojalno , fanatyczne przywi zanie do moralnego kodeksu tych, dla których słu ył, łatwo
wpadania w gniew i równa łatwo
odzyskiwania spokoju. Był nieugi ty w ch ci
wywarcia zemsty na rodzie Harkonnenów. I umarł, ratuj c Paula. Ale Tleilaxanie otrzymali jego ciało od sardukarów i w regeneracyjnych zbiornikach stworzyli zombie-katrundo o ciele Duncana Idaho, lecz bez jego wiadomych wspomnie . Został wyszkolony na mentata i wysłany w podarunku dla Paula: ludzki komputer, wyrafinowane narz dzie wyposa one w hipnotyczny nakaz zabicia swego pana. Ciało Duncana Idaho oparło si wewn trznemu nakazowi i wskutek doznanego wstrz su wróciła mu zawarta w komórkach ciała pami . Alia dawno zdecydowała, e niebezpiecznie jest my le o nim jako o Duncanie. Lepiej pasowało do tej postaci imi gholi: Hayt. Najistotniejsze było to, by nie dojrzał najmniejszego ladu starego barona Harkonnena, usadowionego w jej umy le. Duncan wyczuł, e Alia bada go wzorkiem. Odwrócił si . Miło zaszłych zmian ani zatai
nie mogła ukry
przed nim przejrzysto ci motywów, którymi si
kierowała.
Wielopowierzchniowe metalowe oczy, otrzymane od Tleilaxan, były okrutne w swej zdolno ci przenikania masek. Pozwalały mu widzie
on jako zachłann , prawie m sk posta . Nie mógł
znie , e taka si stała. - Dlaczego si odwracasz? - zapytała Alia. - Musz pomy le - powiedział. - Lady Jessika jest... Atrydk .
- A ty jeste winien lojalno
rodowi Atrydów, nie mnie.
- Nie narzucaj mi tak chytrej interpretacji. Alia zacisn ła wargi. Czy by zbyt szybko wykonała posuni cie? Duncan przeszedł do bocznego wykuszu, wychodz cego na plac zaczynaj cych si
zbiera
pielgrzymów oraz arraka skich handlarzy kr
wi tyni. Widział cych ze swoimi
towarami wokół tłumu jak zgraja cierwojadów czekaj cych cierpliwie na er na obrze ach stada. Skupił uwag na wyró niaj cej si grupie handlarzy z przerzuconymi przez ramiona torbami z włókna przyprawowego. Krok za nimi szli freme scy najemnicy. Przeciskali si przez zgromadzony tłum z nieprzepart sił . - Sprzedaj kawałki pobru d onego marmuru - powiedział wskazuj c. - Wiedziała o tym? Zostawiaj odłamki na pustyni, by burze piaskowe wy łobiły na nich wzory. Czasami efekt jest bardzo ciekawy. Nazywaj
to now
form
sztuki. Jest bardzo popularna; prawdziwe,
wytrawione przez piaskowe burze marmury z Diuny. Kupiłem jeden w zeszłym tygodniu - złote drzewo z pi cioma złotymi fr dzlami. Urocze, ale bardzo kruche. - Nie zmieniaj tematu - powiedziała Alia. - Nie zmieniłem go - odrzekł. - To pi kne, ale nie jest sztuk . Człowiek tworzy sztuk własn r k , sw własn wol . - Poło ył praw dło
na parapecie. - Bli ni ta gardz tym
miastem, i s dz , e rozumiem, dlaczego. - Nie widz w tym adnego zwi zku - powiedziała Alia. - Porwanie mojej matki nie b dzie prawdziwym porwaniem. B dzie bezpieczna jako wi zie . - To miasto zbudował lepiec - odparł. - Wiesz, e tej nocy Leto i Stilgar wyszli z siczy Tabr na pustyni ? Wrócili dopiero nad ranem. - Doniesiono mi o tym - rzekła. - Te błyskotki z piasków... Chcesz, ebym zakazała ich sprzeda y? - To byłoby złe dla interesów - odpowiedział, odwracaj c si . - Czy wiesz, co powiedział Stilgar, kiedy go zapytałem, dlaczego tak sobie poszli na piaski? Powiedział, e Leto pragn ł obcowa z duchem Muad'Diba. Alia poczuła nagle chłód paniki; spojrzała w lustro, by da sobie chwil na odzyskanie równowagi. Leto nie wypu ciłby si w nocy z siczy dla takiego nonsensu. Czy by spisek? Idaho poło ył dło na oczach, by nie patrze na twarz ony i rzekł: - Stilgar powiedział mi, e poszedł z Leto, bo wci
wierzy w Muad'Diba. Wierzy w
niego, poniewa Muad'Dib zawsze był otwarty dla maluczkich. - Co odpowiedziałe ? - zapytała Alia. Jej głos zdradzał l k. Idaho opu cił dło . Spojrzał na on . - Powiedziałem: "To znaczy, e jeste jednym z nich ". - Duncan! Zacz łe niebezpieczn gr . Igraj z tym Fremenem, a mo esz obudzi besti , która zniszczy nas wszystkich. - On wci
wierzy w Muad'Diba - rzekł Idaho. - To nasza ochrona.
- Co odpowiedział? - Powiedział, e zna samego siebie. - Rozumiem. - Nie... Nie s dz , e rozumiesz. Rzeczy, które gryz , maj dłu sze z by ni Stilgar. - Nie pojmuj ci dzisiaj, Duncan. Prosz ci , by zrobił bardzo wa n rzecz, niezb dn dla... Po co wi c całe to kr cenie? Jak e rozdra niony był jej głos! Ghola odwrócił si plecami do okna we wn ce. - Kiedy
wiczono mnie na mentata... Bardzo trudno jest nauczy si , jak pracowa nad
własnym umysłem. Najpierw musisz zrozumie , e nale y mu pozwoli pracowa samodzielnie. To bardzo dziwne. Mo esz pracowa mi niami, wiczy je, wzmacnia , ale umysł działa sam z siebie. Czasami, gdy si ju tego nauczyłe , pokazuje ci rzeczy, których nie chcesz widzie . - I dlatego starałe si obrazi Stilgara? - Stilgar nie zna własnego umysłu, nie pozwala mu działa samodzielnie. - Z wyj tkiem siczowej orgii. - Nawet wtedy nie. To czyni go naibem. By by przywódc ludzi, kontroluje i ogranicza swe reakcje. Robi wszystko, czego si po nim spodziewaj . Je li to wiesz, znasz Stilgara i mo esz zmierzy długo
jego z bów.
- Zwykły freme ski obyczaj - powiedziała. - Dobrze, Duncan, wykonasz to polecenie, czy nie? Ona musi zosta porwana, i trzeba to zrobi tak, by akcja wygl dała na robot rodu Corrinów. Nie odzywał si , rozwa aj c w milczeniu - w mentacki sposób - jej ton i argumenty. Plan porwania mówił mu o zimnie i okrucie stwie, którego rozmiary wstrz sn ły nawet nim. Ryzykowa
yciem własnej matki? Alia kłamała. By mo e plotki o Alii i D awidzie były
prawdziwe? My l ta sprawiła, e poczuł lodowat twardo
w oł dku.
- Jeste jedynym, komu mog ufa - rzekła Alia. - Wiem o tym - odparł. Pomy lała, e Duncan si zgadza, i u miechn ła si do siebie w lustrze. - Wiesz - powiedział Idaho - mentat uczy si patrze na ka d istot ludzk jako na ci g mi dzyludzkich stosunków. Alia nie odpowiedziała. Siedziała pogr ona w intymnym wspomnieniu, które nadało jej obliczu nieobecny wyraz. Idaho, spogl daj c na ni sponad jej ramienia, ujrzał twarz ony i zadr ał. Wygl dała tak, jakby obcowała z głosami słyszanymi tylko przez ni sam . - Mi dzyludzkich stosunków... - powtórzył szeptem. "Trzeba odrzuci minione cierpienie, tak jak w
zrzuca skór , po to tylko, by przyj
nowe wraz ze wszystkimi jego ograniczeniami - pomy lał. - Tak samo jest z rz dami. Dawne rz dy s podobne do odrzuconych wylinek. Musz wykona ten plan, ale nie tak, jak rozkazała Alia". Po chwili Alia potrz sn ła ramionami i powiedziała: - Leto nie powinien obecnie wychodzi . Udziel mu napomnienia. - Nawet ze Stilgarem? - Nawet z nim. Wstała sprzed lustra, podeszła do miejsca, w którym stał Idaho, i poło yła dło na jego ramieniu. Stłumił dreszcz, zredukował go w mentackiej kalkulacji. Co pchało go do buntu. Nie mógł si zmusi do podniesienia oczu. Kaszln ł, poczuwszy zapach melan u w kosmetykach. - B d dzi zaj ta badaniem darów Farad'na - powiedziała Alia. - Strojów? - Tak. Nic, co on robi, nie jest tym, czym si wydaje. Musimy pami ta , e jego baszar, Tyekanik, jest adeptem chaumurky, chaumas i wszystkich innych zawiło ci królobójstwa. - To cena władzy - powiedział, odsuwaj c si . - Ale my wci
mamy swobod ruchu, a
Farad'n nie. Wpatrzyła si w jego jakby wyrze biony dłutem profil. Czasami z trudem była w stanie przenikn
my li m a. Czy by s dził, e władza militarna utrzymuje si tylko dzi ki swobodzie
działa ? Dobrze, wi c ycie na Arrakis było zbyt długo bezpieczne. Zmysły, kiedy wyostrzone
przez wszechobecne niebezpiecze stwo, nieu ywane, mogły si zdegenerowa . - Tak - powiedziała - wci
mamy Fremenów.
- Swoboda ruchu - powtórzył. - Nie mo emy degenerowa piechoty. To byłoby głupie z naszej strony. Jego ton zdenerwował j , wi c rzekła: - Farad'n chwyci si ka dego sposobu, eby nas zniszczy . - Ach, o to wła nie chodzi - odparł. - Przej ł inicjatyw , ma swobod posuni cia, której brak nam było w dawnych czasach. Mieli my kodeks, kodeks rodu Atrydów. Zawsze płacili my za wszystko i pozwalali my wrogom by rabusiami. Ale, oczywi cie, ograniczenia ju nas nie obowi zuj . Mamy równ swobod : ród Atrydów i ród Corrinów. - Porwiemy matk , by ocali j przed niebezpiecze stwem - powiedziała Alia. - Wci yjemy zgodnie z kodeksem! Spojrzał na ni z góry. Alia znała niebezpiecze stwa pobudzania mentata do kalkulacji. Czy nie u wiadamiała sobie, do czego doszedł? A mimo to... wci
j kochał. Na chwil zasłonił
dłoni oczy. Jak ona młodo wygl da! Lady Jessika mówiła prawd : Alia nie postarzała si ani o dzie w czasie tych wspólnie sp dzonych lat. Wci
miała łagodne rysy swojej matki - Bene
Gesserit, lecz jej oczy były jak u Atrydów: oceniaj ce,
daj ce, jastrz bie. Teraz błyskało w
nich co op tanego przez okrutn kalkulacj . Idaho zbyt wiele lat słu ył rodowi Atrydów, by nie zna zarówno silnych, jak i słabych jego stron. Lecz to "co " w Alii było nowe. Atrydzi mogli prowadzi niszcz ce rozgrywki wobec nieprzyjaciół, lecz nigdy wobec przyjaciół i sprzymierze ców, czy w stosunku do rodziny. Taka była podstawa atrydzkiego zachowania: popiera swych poddanych ze wszystkich sił, okazywa im, o ile lepiej yje si pod rz dami Atrydów. Demonstrowa przyja otwarto
dla sojuszników przez
wobec nich. Jednak e pro ba Alii nie miała nic wspólnego z duchem Atrydów. Czuł to
całym ciałem i struktur nerwów. Jego istota stanowiła niepodzieln jedno Alii czyj
i dzi ki temu czuł w
obecno , obc wol .
Nagle jego mentacki sposób postrzegania przeszedł w stan pełnej wiadomo ci, a umysł popadł w trans, w którym nie istniał Czas: istniała jedynie kalkulacja. Alia rozpozna, co si z nim dzieje, nie mógł tego w aden sposób unikn . Oddał si kalkulacji: Lady Jessika "odbita" w wiadomo ci Alii, istniała tam wył cznie pseudo- yciem. Widział j tak, jak widział odbitego praghol Duncana Idaho, b d cego stał warto ci w jego umy le. Alia, jako jedna z przed-urodzonych, miała zakodowan
t
wiadomo
ju
od
dzieci stwa. On wyniósł pami
z regeneracyjnych zbiorników Tleilaxan. Mimo to Alia
odrzuciła owo odbicie i ryzykowała yciem matki. Zatem nie była w kontakcie z pseudo-Jessik . A wi c Ali opanowało inne pseudo- ycie, eliminuj c pozostałe wiadomo ci. Była O p t a n a ! Obca! Była P a s k u d z t w e m ! W oboj tny, mentacki sposób przyj ł efekt rozumowania i zwrócił si ku innym aspektom problemu. Wszyscy Atrydzi przebywali na Diunie. Czy ród Corrinów zaryzykuje atak z kosmosu? Pracuj cy umysł momentalnie przywołał z pami ci konwencje, które poło yły kres prymitywnym formom działa wojennych. Po pierwsze - wszystkie planety były podatne na atak z kosmosu, zatem ka dy z wysokich rodów instalował poza planetami urz dzenia słu ce do odwetu. Farad'n wiedział, e Atrydzi nie zaniedbali adnego elementarnego rodka ostro no ci. Po drugie - tarcze siłowe chroniły całkowicie przed uderzeniem pocisków i rodków wybuchowych nieatomowego rodzaju i były główn przyczyn , dla której ludzko
wróciła do
walki wr cz, twarz w twarz. Ale piechota miała w przypadku Diuny niezwykle trudne zadanie. Ród Corrinów mógłby wprawdzie sprowadzi sardaukarów na obrze a Arrakin, ci jednak wci nie stanowili równorz dnych przeciwników dla okrutnych i bitnych Fremenów. Po trzecie - feudalizm planetarny znajdował si w stałym zagro eniu ze strony olbrzymiej klasy techników, ale efekty D ihad Butlerja skiej posłu yły jako tłumik dla nadmiernego rozwoju techniki. W tym aspekcie Ixianie, Tleilaxanie i jeszcze kilka odległych planet mogły stanowi
jedyne mo liwe zagro enie. Nikt nie mógł powstrzyma
skutków D ihad
Butlerja skiej. Zmechanizowana wojna wymagała bardzo du ej ilo ci techników. Imperium Atrydów skierowało t sił ku innym celom. Nie istniała adna wi ksza nie dozorowana grupa techników. A Imperium pozostawało bezpiecznie pogr one z feudalizmie, poniewa była to najlepsza forma społeczna, zdolna do rozprzestrzeniania si poza szerokie granice cywilizacji na wci
nowe planety. Duncan czuł, jak jego mentacka wiadomo
skrzy si , wyłapuj c pami ciowe dane z
samej siebie, zupełnie niepodatna na upływ czasu. Doszedł do przekonania, e ród Corrinów nie zaryzykuje nielegalnego ataku atomowego. Wniosek oparł na błyskawicznej kalkulacji, lecz był dokładnie wiadom elementów, które si na niego składały: Imperium rozporz dzało olbrzymim
arsenałem nuklearnym i jego pochodnymi, równym zasobom wszystkich wysokich rodów razem. Przynajmniej połowa z nich zareagowałaby bez namysłu, gdyby ród Corrinów zaryzykował złamanie konwencji. Zreszt , nie było podstaw, by w tpi w szczero
Corrinów podpisuj cych
si pod tez , e bro nuklearna pozostanie rezerw trzyman w jednym celu: obrony ludzko ci na wypadek, gdyby kiedykolwiek spotkano agresywn obc inteligencj . Kalkulacja miała okre lone znaczenie i logiczne konsekwencje. Nie widział w niej adnych luk. Alia wybrała porwanie i terror, poniewa teraz była obc , nie-Atrydk . Ród Corrinów stanowił zagro enie, lecz nie takie, jakim przedstawiła go Alia na Radzie. Alia chciała usun
lady Jessik , poniewa przera aj ca inteligencja Bene Gesserit dojrzała to, co dla niego
dopiero teraz stało si jasne. Idaho sam wytr cił si z mentackiego transu. Zobaczył, e Alia stoi naprzeciw niego z chłodnym wyrazem twarzy. - Nie wolałaby raczej, eby lady Jessika została zabita? - zapytał. Obcy błysk rado ci zdradził j , nim po krótkiej chwili zdołała ukry go pod fałszywym gniewem. - Duncan! Tak, obca-Alia wolała matkobójstwo. - Obawiasz si jej, nie o ni - powiedział. Przemówiła, nie zmieniaj c wyrazu twarzy: - Oczywi cie, e si obawiam. Donosi na mnie zakonowi e skiemu. - Co masz na my li? - Nie znasz najwi kszej pokusy dla Bene Gesserit? - Podeszła do niego, uwodzicielsko spogl daj c przez rz sy. - Chc by wci
silna i czujna dla dobra bli ni t.
- Mówiła o pokusie - powiedział mentacko bezbarwnym głosem. - To co , czego zakon najbardziej si obawia, co najgł biej ukrywa. Dlatego nazwali mnie Paskudztwem. Wiedz , e ich zakazy mnie nie powstrzymaj . Pokusa - one zawsze wymawiaj to słowo z wielk emfaz . Wielka pokusa. Widzisz, my, które praktykujemy nauki Bene Gesserit, potrafimy wpłyn
na takie rzeczy, jak wewn trzna równowaga enzymatyczna ciała. Co , co
mo e przedłu y młodo
o wiele trwalej ni melan . Pojmujesz, jakie byłyby konsekwencje,
gdyby wszystkie Bene Gesserit zdecydowały si na co takiego? Jestem pewna, e kalkulujesz zawarto
moich słów. Wła nie melan
czyni nas, Atrydów, obiektem wielu spisków.
Kontrolujemy wydobycie i handel substancj , która przedłu a ycia. Co by si stało, gdyby
dowiedziano si , e Bene Gesserit ukrywaj jeszcze wi ksz tajemnic ? Sam widzisz! adna z Matek Wielebnych nie byłaby bezpieczna. Porwania i tortury Bene Gesserit stałyby si czym na porz dku dziennym. - Osi gn ła ow równowag enzymatyczn - o wiadczył. - Zbuntowałam si
przeciw zakonowi. Raporty matki czyni
Bene Gesserit
sprzymierze cami rodu Corrinów. "Bardzo prawdopodobne" - pomy lał. - Ale z pewno ci matka nie zwróciłaby si przeciw tobie - zaryzykował. - Była Bene Gesserit na długo, nim została moj matk . Duncan, ona pozwoliła, eby jej własny syn, mój brat, został poddany próbie gom d abbar! Ona to zorganizowała! I wiedziała, e chłopak mo e nie prze y . W członkiniach Bene Gesserit zawsze było mało wiary, a wiele pragmatyzmu. B dzie działa przeciw mnie, je eli uwierzy, e działa w interesie zakonu. Skin ł głow . Mówiła bardzo przekonywaj co. - Musimy utrzyma inicjatyw - o wiadczyła. - W tym tkwi nasza szansa. - Jest jeszcze kwestia Gurneya Hallecka - powiedział. - Mam zabi starego przyjaciela? - Gurney przebywa na pustyni z jak
szpiegowsk
misj
- odparła, wiedz c,
e
doniesiono o tym Duncanowi. - Nie stoi nam na drodze. - To bardzo dziwne - powiedział. - Regencki gubernator Kaladanu wypełnia misj tu, na Arrakis? - Dlaczego by nie? - zapytała z naciskiem Alia. - Jest jej kochankiem. Je eli nie w rzeczywisto ci, to przynajmniej w marzeniach. - Tak, oczywi cie. - Zastanawiał si , dlaczego nie usłyszała fałszywej nuty w jego głosie. - Kiedy j porwiesz? - zapytała Alia. - Lepiej, eby nie wiedziała. - Tak... Tak, rozumiem. Gdzie j zabierzesz? - Gdzie nie b dzie mo na jej znale . Polegaj na mnie. Nie pozostanie tutaj, eby ci zagra a . Nie mógł si myli , e widzi rado
w oczach Alii.
- Ale gdzie... - Im mniej b dziesz wiedziała, tym Prawdomówczyni, gdyby zaszła taka konieczno . - Aach, sprytny Duncan!
mielej mo esz odpowiada
na pytania
"Teraz uwierzyła, e zabij lady Jessik " - pomy lał. - Do widzenia, kochanie - rzekł. Nie usłyszała w jego głosie tego, e uzyskał pewno
co do swoich podejrze i podj ł
ostateczn decyzj ; nawet pocałowała go lekko, gdy wychodził. A on cał drog przez labirynt korytarzy wi tyni ocierał oczy. Tleilaxa skie oczy nie były odporne na łzy.
Kochałe Kaladan, I rozpaczałe po mierci pana jego; Lecz ból odkrywa, e nowa miło
zmaza potrafi
Wieczny cie tamtego. refren "Lamentu Habbanji" Stilgar czterokrotnie wzmocnił stra bli ni t, lecz wiedział, e to nic nie da. Chłopak był taki, jak jego atrydzki imiennik, dziadek Leto. Ka dy, kto znał starego ksi cia, zauwa ał podobie stwo.
Owszem,
Leto
był
rozwa ny,
ostro ny,
ale
wszystko
to
uległo
przewarto ciowaniu wobec jego u pionej dziko ci, podatno ci na niebezpieczne pomysły. Ghanima była bardziej podobna do matki. Miała rudawe włosy po Chani, jej ustawienie oczu o tej samej barwie i czujno , z jak działała, oczekuj c trudno ci. Cz sto mówiła, e robi jedynie to, co musi, e pod y tam, dok d poprowadzi Leto. A Leto miał zamiar poprowadzi ich ku niebezpiecze stwu. Ani razu Stilgar nie pomy lał o zwróceniu si
ze swoim problemem do Alii. Tak
zrobiłaby Irulana, która biegała do niej ze wszystkimi sprawami. Stilgar u wiadomił sobie, i zaakceptował mo liwo , e Leto trafnie ocenił Ali . "Ona u ywa ludzi w przypadkowy i niezr czny sposób - my lał. - Czyni tak nawet z Duncanem. To całkiem mo liwe,
e kiedy zmieni front, zabije mnie. Pozb dzie si
niewygodnego człowieka". Tymczasem stra została wzmocniona i Stilgar przemierzał sicz jak obleczony w szat upiór, wsz dzie wtykaj c swój nos. Przez cały czas jego umysł kipiał w tpliwo ciami zaszczepionymi przez Leto. Je eli nie mo na opiera si na tradycji, to w takim razie gdzie była podstawa, na której nale ało wzorowa
ycie?
Po popołudniu, kiedy miała miejsce Konwokacja Powitania lady Jessiki, Stilgar ujrzał Ghanim , która stała obok babki przy wej ciu do wielkiej izby posiedze siczy. Było wcze nie i Alia jeszcze si nie pojawiła, lecz ludzie ju si tłoczyli w komnacie, rzucaj c ukradkowe spojrzenia na mijaj ce ich dziecko i dorosł kobiet . Stilgar przystan ł w ocienionej alkowie, z dala od przepływaj cego tłumu, i obserwował przechodz c par , nie mog c wyłowi ich słów z pulsuj cego pomruku pospólstwa. Zebrali si tu ludzie z wielu plemion, by ponownie przywita dawn Wielebn Matk . Ta jednak wpatrywała
si w Ghanim . Obserwowała jej oczy, sposób, w jaki ta czyły, gdy mówiła. Ich ruch fascynował tak e jego. Ciemne, bł kitne, zrównowa one,
daj ce oczy. I ten sposób odrzucania na ramiona
- skr tem głowy - czerwono-złotych włosów: cała Chani. Upiorne zmartwychwstanie, nieodparte przypomnienie. Stilgar przysun ł si bli ej i zaj ł pozycj w nast pnej wn ce. Nie mógł skojarzy sposobu, w jaki Ghanima obserwowała wiat, z adnym innym dzieckiem - z wyj tkiem jej brata. Gdzie był Leto? Stilgar spojrzał na zatłoczone przej cie. Stra nicy podnie liby alarm, gdyby działo si cokolwiek złego. Potrz sn ł głow . Bli ni ta nara ały na szwank swe władze umysłowe. Niemal je za to nienawidził. Krewni nie byli zabezpieczeni przed wzajemn
nienawi ci , lecz krew (i jej cenna woda) niosła
danie
opanowywania si , które górowało nad wszystkimi innymi uczuciami. Na nim - na Stilgarze spoczywała najwi ksza odpowiedzialno
za bezpiecze stwo bli ni t.
Z przyległej, wykutej w skale komnaty za plecami Ghanimy i Jessiki padało przes czone przez pył unosz cy si w powietrzu, brunatne wiatło. Dotykało ramion dziecka i nowej białej szaty, któr Ghanima miała na sobie, prze wietlaj c jej włosy. Dziewczynka odwróciła si , by spojrze na tłocz cych si za Stilgarem ludzi. "Dlaczego Leto natchn ł mnie w tpliwo ciami?" - zastanawiał si
stary Fremen.
Wiedział, e chłopiec zrobił to z rozmysłem. "Mo e chciał, ebym dzielił z nim cz psychicznych do wiadcze ?" Stilgar domy lał si , dlaczego bli ni ta s
jego
inne, lecz zawsze
stwierdzał, e mimo całego tego rozumowania nie jest zdolny do akceptacji faktów. Nigdy nie odczuwał łona matki jako wi zienia dla rozbudzonej wiadomo ci - wiadomo ci czynnej od drugiego miesi ca ci y, jak mówiono. Leto powiedział kiedy , e jego pami
jest "jak wewn trzny hologram, który od czasu
pierwotnego przebudzenia - wraz z towarzysz cym mu wstrz sem - staje si coraz wi kszy i bardziej szczegółowy, ale nie zmienia swojego kształtu ani wygl du". Patrz c na Ghanim i lady Jessik , Stilgar po raz pierwszy zacz ł pojmowa , jakie to okropne: y w spl tanej paj czynie wspomnie , nie móc wycofa si ani znale
w umy le
zamkni tego, spokojnego miejsca. Staj c twarz w twarz z tym stanem, trzeba szale stwo traktowa jako integraln cz
własnego istnienia, wybiera i odrzuca wielo
ofert, godzi si
na układ, w którym odpowiedzi zmieniaj si równie szybko jak pytania. Nie mogło tu by ustalonej tradycji. Nie mogło by ostatecznych odpowiedzi na pytania o
dwóch obliczach. Co działa? To, co nie działa. Co nie działa? To, co działa. Rozpoznawał schemat. Dawna freme ska gra w zagadki. Pytanie: "Co przynosi mier i ycie?" Odpowied : "Kurzawa Coriolisa". "Dlaczego Leto chciał, bym wiedział?" - zapytywał siebie Stilgar. Z własnych ostro nych prób wyniósł przekonanie, e bli ni ta dziel wspólny pogl d na sw inno : uwa aj j za nieszcz cie. "Narodziny dla kogo takiego musz by wyczerpuj ce" - pomy lał. Niewiedza łagodzi wstrz s płyn cy z niektórych do wiadcze . Jakby to było - y
yciem, w którym wie si
wszystko o rzeczach, których nie chciałoby si zna ? Musiałby nieustannie prowadzi wojn z w tpliwo ciami. Gardziłby swoj inno ci . "Dlaczego wła nie ja?" - byłoby pierwszym pytaniem bez odpowiedzi. "A o co pytałem?" - pomy lał Stilgar. Niewyra ny u miech dotkn ł jego warg. "Dlaczego wła nie ja?" Ujrzawszy bli ni ta w nowy sposób, poj ł niebezpieczne pokusy, jakim poddane były niedojrzałe ciała dzieci. Ghanima wyło yła mu to zwi le pewnego razu, po tym, jak zbeształ j za wspinaczk po osypuj cej si zachodniej cianie urwiska nad sicz Tabr. "Dlaczego miałabym ba si
mierci? Doznałam jej ju po wielokro ".
"Czy mog uczy te dzieci? - zastanawiał si Stilgar. - Czy ktokolwiek mo e je uczy ?" To dziwne, ale my li Jessiki pod ały zbli onym torem, gdy rozmawiała z wnuczk . Zastanawiała si , jak ci ko jest nie
dojrzałe umysły w niedojrzałych ciałach. Ciało musiało
uczy si tego, o czym umysł ju wiedział - uporz dkowa refleksy i reakcje. Stary re im pranabindu był dla nich osi galny, lecz nawet wtedy umysł wybiegał w rejony nieosi galne dla ciała. Gurney miał nieprawdopodobnie ci kie zadanie, wypełniaj c jej polecenia. - Stilgar obserwuje nas z wn ki - powiedziała Ghanima. Jessika nie odwróciła si , poczuła jednak zmieszanie po tym, co usłyszała w głosie Ghanimy. Ghanima kochała tego starego Fremena tak jak kocha si rodziców. Nawet gdy wypowiadała si o nim lekcewa co i dokuczała mu, kochała go. Zrozumienie tego zmusiło Jessik do spojrzenia na starego naiba w nowym wietle, do zaakceptowania uczu , które bli ni ta dzieliły ze Stilgarem. Jessika u wiadomiła sobie, e nowa Arrakis nie odpowiada Stligarowi. Nie bardziej ni jej wnukom. Nagle w umy le Jessiki pojawiło si
niechciane i niepo dane powiedzenie Bene
Gesserit: "Podejrzenie o własnej miertelno ci jest poznaniem pocz tku zgrozy; nieodwołalne
stwierdzenie, e jest si
miertelnym, jest poznaniem jej ko ca ".
Tak, mier nie byłaby ci kim jarzmem, lecz ycie dla Stilgara i bli ni t paliło si zbyt wolnym płomieniem. Ka de z nich stwierdziło, e wiat, w którym yj , im nie odpowiadał i t sknili za innymi drogami, których zmienno
mogliby poznawa bez zagro enia. Byli dzie mi
Abrahama, dowiaduj cymi si wi cej od jastrz bia lec cego nad pustyni , ni z jakiejkolwiek napisanej ksi ki. Leto wprawił Jessik w zmieszanie tego ranka, gdy stali nad kanatem płyn cym pod sicz . "Woda jest dla nas pułapk - powiedział. - Byłoby lepiej, gdyby my yli na zewn trz, jak kurz, bo wtedy wiatr mógłby nas unie
wy ej ni najwy sze zbocza Muru Zaporowego".
Chocia oswoiła si ju z ow pokr tn dojrzało ci tego dziecka, była jednak zatoczona usłyszanym stwierdzeniem. Zdołała szepn : "Twój ojciec mógłby tak powiedzie ". Leto, rzucaj c gar
piachu na wiatr i patrz c na spadaj c mgiełk , odrzekł:
"Tak, mógłby. Ale on nie zauwa ył, jak szybko woda sprawia, e piach spada na ziemi , z której si uniósł". Teraz, stoj c obok Ghanimy, Jessika na nowo poczuła wstrz s wywołany słowami Leto. Odwróciła si , rzuciła okiem na wci
napływaj cy tłum, pozwoliła spojrzeniu zbł dzi ku
ocienionej sylwetce Stilgara we wn ce. Stilgar nie był uległym Fremenem, nauczonym znosi gał zie do gniazda. Był wci
jastrz biem. Kiedy my lał o czerwonej barwie, nie my lał o
kwiatach, lecz o krwi. - Zamilkła tak nagle - powiedziała Ghanima. - Czy co jest nie w porz dku? Jessika potrz sn ła głow . - To co , co Leto powiedział dzi rano. - Kiedy wyszli cie na uprawy? Có takiego powiedział? Jessika my lała o osobliwym wyrazie m dro ci, maluj cym si na twarzy Leto tego poranka. Identyczne spojrzenie widniało teraz na obliczu Ghanimy. - Przypomniał mi, jak Gurney wrócił od przemytników pod sztandar Atrydów powiedziała. - Zatem mówili cie o Stilgarze - rzekła Ghanima. Jessika nie zapytała, w jaki sposób Ghanima to odgadła. Wydawało si , e bli ni ta mog wedle woli odtwarza tok swego rozumowania. - Tak, rozmawiali my - rzekła Jessika. - Stilgarowi nie podobało si , e Gurney nazywa...
Paula swoim ksi ciem. Postawa Gurneya wpłyn ła na Fremenów. Gurney wci ksi
powtarzał: "Mój
". - Rozumiem - powiedziała Ghanima. - I, oczywi cie, Leto zauwa ył, e on sam nie jest
jeszcze ksi ciem Stilgara? - Masz racj . - Oczywi cie wiesz, dlaczego on to tobie zrobił - powiedziała Ghanima. - Nie jestem pewna - przyznała Jessika i stwierdziła, e owo wyznanie jest dla niej szczególnie trudne, bo nie zauwa yła, eby Leto robił z ni cokolwiek. - Chciał przywoła wspomnienia o naszym ojcu - odparła Ghanima. - Leto zawsze pragn ł pozna ojca z punktu widzenia innych, którzy go znali. - Ale... czy Leto nie... - Och, tak. Potrafi słucha
wewn trznego
ycia. Ale chodziło mu o co
innego.
Opowiedziała mu o nim, oczywi cie. To znaczy, o naszym ojcu. Mówiła o nim jak o synu... - Tak - uci ła Jessika. Nie lubiła czu , e bli ni ta s w stanie wł cza j i wył cza do woli, otwiera
jej wspomnienia dla własnych obserwacji, dotyka
ka dego uczucia, które
przyci gn ło ich zainteresowanie. Ghanima mogła robi to nawet teraz! - Leto zacytował co , eby ci zaniepokoi - rzekła Ghanima. Jessika poczuła, e jest zaszokowana konieczno ci stłumienia swego gniewu. - Tak... - przyznała. - Nie podoba ci si to, e zna ojca tak, jak nasza matka, i e zna matk tak, jak nasz ojciec - kontynuowała Ghanima. - Nie podoba ci si fakt, e mo emy wiedzie o tobie wszystko. - Naprawd , nigdy przedtem nie my lałam w ten sposób - powiedziała Jessika, zauwa aj c, e mówi nienaturalnym głosem. - Wiedza o zmysłowych sekretach zazwyczaj niepokoi - stwierdziła Ghanima. - Tak jeste uwarunkowana. Jest ci bardzo ci ko my le o nas jako o czymkolwiek innym ni dzieci, ale nie ma nic, co uczyniliby nasi rodzice, publicznie lub prywatnie, czego by my nie wiedzieli. Przez krótk chwil Jessika czuła, e wracaj my li, które naszły j tam, nad kanatem, lecz teraz jej reakcja skupiła si na Ghanimie. - Mówił prawdopodobnie o "chutliwej zmysłowo ci" ksi cia. Czasami przydałoby si w dzidło na usta dla Leto - kontynuowała Ghanima. "Czy nie ma niczego, czego bli ni ta mogłyby nie sprofanowa ?" - zastanowiła si
Jessika, przechodz c od wstrz su, przez gniew, do odrazy. Jak mieli mówi jej o zmysłowo ci Leto? Oczywi cie, e m czyzna i kobieta, którzy si kochaj , dziel tak e przyjemno ci ciała! To jest co osobistego i pi knego i na pewno nie mo e stanowi tematu przypadkowej rozmowy mi dzy dzieckiem i dorosłym. Dzieckiem i dorosłym! Nagle Jessika u wiadomiła sobie,
e ani Leto, ani Ghanima nie robili nic przez
przypadek. Gdy wci
si nie odzywała, Ghanima powiedziała:
- Wstrz sn li my tob . Przepraszam za nas oboje. Znaj c Leto wiem, e nawet nie my lał ci przeprasza . Czasami, gdy pod a za jakim szczególnym tropem, zapomina, jak bardzo si ró nimy... od ciebie na przykład. Jessika pomy lała: "I wła nie dlatego oboje to robicie! Uczycie mnie! I kogo jeszcze? Stilgara? Duncana?" - Leto stara si widzie rzeczy tak, jak ty - wyja niła Ghanima. - Nie wystarczaj mu wspomnienia. Kiedy starasz si najbardziej, wtedy najcz ciej ci si nie udaje. Jessika westchn ła. Ghanima dotkn ła ramienia babki. - Twój syn pozostawił tyle nie wypowiedzianych słów, które trzeba powtarza , nawet tobie. Wybacz nam, ale on ci kochał. Nie wiedziała o tym? Jessika odwróciła si , by ukry błyszcz ce w oczach łzy. - Znał twoje obawy - powiedziała Ghanima - tak jak znał l ki Stilgara. Biedny Stil. Ojciec był jego "lekarzem Bestii", a Stil niczym wi cej, ni zielonym, ukrytym w skorupce limaczkiem. Zanuciła pie , z której wzi ła te słowa. Melodia bezkompromisowo wcisn ła je w umysł Jessiki: O, lekarzu Bestii, Zielonej muszli limaka Ze starym, kruchym cudem Skrytym, czekaj cym skonu, Jawisz si jak bóstwo! Nawet limak wie, e bogowie krzywdz , e lekarstwo boli,
e do nieba si wchodzi Przez drzwi z płomienia. O, lekarzu Bestii, Jestem człekiem- limakiem Widz twoje oko Zagl daj ce w m muszl ! Dlaczego, Muad'Dibie? Dlaczego? - Na nieszcz cie - rzekła Ghanima - mój ojciec zostawił wielu ludzi- limaków w całym wszech wiecie.
Zało enie,
e Istoty ludzkie egzystuj
w niestałym wszech wiecie,
pojmowane jako wskazówka post powania wymaga, by intelekt stał si całkowicie wiadomym, utrzymuj cym równowag instrumentem. Ale intelekt nie mo e zareagowa w ten sposób bez wł czenia w to całego organizmu. Taki organizm rozpozna mo na po jego gwałtownym, pop dliwym zachowaniu. Tak samo jest ze społecze stwem pojmowanym jako organizm. I tutaj natykamy si na inercj . Społecze stwa znajduj wywołuj cym reakcj impulsom.
si
w ruchu dzi ki pradawnym,
daj one stało ci. Ka da próba ukazania
wszech wiata jako niestało ci wywołuje mechanizm odrzucenia, l k, gniew i rozpacz. Jak zatem mo emy wyja ni akceptacj przyszłowidzenia? Po prostu: ofiaruj cy prorocze wizje mówi o absolutnym (stałym) rozumieniu wiata i mo e zosta
przywitany przez ludzko
z rado ci , nawet, je eli przepowiada
najbardziej ponure zdarzenia. "Ksi ga Leto" według Harq al-Ady - To wygl da jak atak na o lep - rzekła Alia. Gniewnymi krokami przemierzała Izb Rady, przechodz c od wysokich, srebrzystych obi , łagodz cych blask porannego sło ca we wschodnich oknach, do otoman zgromadzonych pod dekoracyjnymi otworami okiennymi w przeciwległym ko cu pokoju. Jej sandały st pały po dywanach z włókna przyprawowego, drewnie parkietu, mozaikach z wielkich granatów i znowu po dywanach. W ko cu zatrzymała si nad Irulan i Idaho, którzy siedzieli na otomanach z szarego futra wielorybów, zwróceni do siebie twarzami. Idaho protestował przeciwko powrotowi z Tabr, ale Alia wysłała bezapelacyjne rozkazy. Porwanie Jessiki stało si teraz wa niejsze ni kiedykolwiek, ale musiało jeszcze zaczeka . Potrzebowała mentackich zdolno ci Idaho. - Sprawy s skrojone według jednej miary - powiedziała Alia - i mierdz daleko posuni tym spiskiem. - Mo e nie - o mieliła si odezwa Irulana, ale spojrzała pytaj co na Idaho. Na twarzy Alii odmalowało si nie ukrywane szyderstwo. Jak Irulana mogła by tak niewinna? Chyba e... Alia rzuciła w stron ksi nej ostre, pytaj ce spojrzenie. Irulana miała na sobie prost , czarn szat aba, pasuj c do jej oczu barwy indygo, nabytej dzi ki przyprawie. Jasne włosy zwi zane były na karku w ciasny w zeł, akcentuj c twarz wyszczuplon
i
stwardniał przez lata sp dzone na Arrakis. Ksi na wci
zachowywała wyniosło
wyuczon
na dworze ojca, Szaddama IV. Alia cz sto my lała, e to pełne dumy zachowanie mogło ukrywa my li spiskowca. Idaho rozsiadł si
wygodnie. Miał na sobie pozbawiony insygniów, czarno-zielony
mundur Gwardii rodu Atrydów. Uniform był zwykł imitacj , któr skrycie pogardzało wielu rzeczywistych stra ników Alii, zwłaszcza amazonek chodz cych w chwale insygniów swej rangi. Nie podobała im si po prostu obecno
gholi-szermierza-mentata, tym bardziej, e był m em
ich pani. - Zatem plemiona pragn , by lady Jessika zasiadła w Radzie Regencji - powiedział Idaho. - Jak mo e... - Wystosowali jednoznaczne
dania! - krzykn ła nerwowo Alia, wskazuj c na
wytłoczony wypukłym drukiem arkusz papieru przyprawowego, le cy na otomanie obok Irulany. - Farad'n to jedno, ale to... W sz w tym inne porz dki. - Co o tym s dzi Stilgar? - zapytała Irulana. - Podpisał si pod petycj ! - odparła Alia. - Ale je li on... - Jak mógł odmówi matce boga? - zadrwiła Alia. Idaho podniósł na ni wzrok, my l c: "Przeci ga strun z Irulan !" Znowu zastanowił si , dlaczego sprowadziła go tu z powrotem, skoro wiedziała, e jego obecno
w siczy Tabr jest
konieczna, by plan porwania miał si powie . Czy to mo liwe, e usłyszała o wiadomo ci przesłanej mu przez Kaznodziej ? Ta my l sprawiła, e poczuł ucisk w piersi. Sk d ów ebraczy mistyk znał tajny znak, którym Paul Atryda przywoływał swego mistrza miecza? Idaho marzył, by opu ci spotkanie i powróci do poszukiwa odpowiedzi na to pytanie. - Nie ma w tpliwo ci, e Kaznodzieja przebywał poza planet - powiedziała Alia. - Gildia nie odwa yłaby si zwodzi nas w takiej sprawie. Rozka , by go... - Ostro nie! - przerwała Irulana. - Rzeczywi cie, uwa aj - rzekł Idaho. - Pół planety wierzy, e to jest... - wzruszył ramionami - twój brat. - Idaho miał nadziej , e wypowiedział to odpowiednio oboj tnym tonem. "Sk d ten człowiek znał znak?" - my lał. - Ale je eli jest kurierem albo szpiegiem... - Nie skontaktował si z nikim z KHOAM ani z rodu Corrinów - powiedziała Irulana. -
Mo emy by pewni, e... - Niczego nie mo emy by pewni. - Alia nie starała si nawet ukry lekcewa enia. Odwróciła si plecami do Irulany, twarz ku Idaho. Czy wiedział, dlaczego tu jest? Czemu nie zachowuje si tak, jak si tego po nim spodziewała? Był w Radzie, bo była tu Irulana. Nie mo na zapomnie , jak to si stało, e ksi na rodu Corrinów przeszła na stron Atrydów. Posłusze stwo raz złamane mo e by
złamane ponownie. Mentackie siły Duncana winny szuka
skaz,
subtelnych odchyle w jej zachowaniu. Idaho poruszył si i spojrzał na Irulan . Były chwile, kiedy odpychały go prymitywne przymusy narzucone jego mentackiej aktywno ci. Wiedział, co my li Alia. Irulana prawdopodobnie równie dobrze to wiedziała. Lecz ksi na-mał onka Muad'Diba pogodziła si z decyzjami, które czyniły z niej kogo mniej wa nego od królewskiej konkubiny - Chani. Nie mo na było w tpi w oddanie Irulany bli ni tom. Wyrzekła si rodziny oraz Bene Gesserit i przeszła na słu b Atrydów. - Moja matka jest cz ci spisku! - upierała si Alia. - Z jakiego innego powodu zakon e ski przysyłałby j tutaj wła nie w tym czasie? - Histeria nam w niczym nie pomo e - powiedział Idaho. Alia odwróciła si od niego gwałtownie. Duncan wiedział, e tak zrobi. Poczuł ulg , e nie musi patrze w ongi kochan twarz, tak teraz wykrzywian przez obce op tanie. - Dobrze wi c - rzekła Irulana - nie mo na zupełnie ufa Gildii i... - Gildia! - drwi co mrukn ła Alia. - Nie mo emy wykluczy nieprzychylno ci Gildii czy Bene Gesserit - powiedział Idaho. Musimy im jednak wyznaczy specjaln kategori , jako z zało enia biernym bojownikom. Gildia b dzie si trzyma podstawowej zasady: "Nigdy Nie Rz dzi ". S paso ytnicz naro l i wiedz o tym. Nie zrobi nic, by zabi organizm, który utrzymuje j przy yciu. - Ich poj cie o tym, który organizm jest ywicielem, mo e by inne ni nasze - wycedziła Irulana. Była blisko szyderstwa, kiedy leniwym głosem stwierdziła: - Straciłe punkt, mentacie. Alia wydawała si zbita z tropu. Nie spodziewała si , e Irulana obierze taki kurs. To nie był temat, który chciałby porusza spiskowiec. - Bez w tpienia - zgodził si Idaho. - Ale Gildia nie wyst pi otwarcie przeciw rodowi Atrydów. Z drugiej strony, zakon e ski mo e zaryzykowa jak
polityczn wolt , która...
- Mog to zrobi , wysuwaj c naprzód kogo jako figuranta, którego same b d mogły si
wyprze - powiedziała Irulana. - Bene Gesserit nie przetrwałyby przez wszystkie stulecia, nie znaj c warto ci unikania rozgłosu. Wol by za tronem ni na nim. "Unikanie rozgłosu?" - zastanowiła si Alia. Czy taki był wybór Irulany? - Podobne argumenty dotycz
Gildii - rzekł Idaho. Stwierdził,
e konieczno
argumentowania i wyja niania jest mu pomocna. Odci gała umysł od innych problemów. Alia cofn ła si ku o wietlonym sło cem oknom. Znała słabe punkty Idaho, ka dy mentat je miał. Musieli wygłasza o wiadczenia. Owa skłonno
wywoływała tendencj polegania na
poj ciach absolutnych, widzenia w ramach okre lonych granic. Na tym polegała cz
ich
szkolenia. "Powinnam go była zostawi w siczy Tabr - pomy lała Alia. - Byłoby lepiej podda Irulan przesłuchaniom prowadzonym przez D awida". W tym momencie usłyszała wewn trz czaszki grzmi cy głos: - Wła nie! "Zamknij si ! Zamknij si ! Zamknij si !" - pomy lała. Orientowała si , e w takich chwilach grozi jej popełnienie niebezpiecznej omyłki, ale nie mogła rozpozna , w jakiej postaci. Czuła niebezpiecze stwo. Idaho musi jej pomóc wydoby si
z kłopotów. Był mentatem.
Mentaci byli niezb dni. Ludzkie komputery zast piły mechaniczne urz dzenia, zniszczone przez D ihad Butlerja sk . Alia t skniła jednak do uległych maszyn. Nie groziły im ograniczenia, jakim podlegał Duncan. Trudno nie dowierza maszynie. Alia usłyszała, jak Irulana cedzi słowa: - Finta w fincie w fincie - kpiła. - Wszyscy znamy powszechny schemat ataku na władz . Nie wini Alii za jej podejrzliwo . To oczywiste, e podejrzewa wszystkich - nawet nas. Skupmy si
na chwil . Co pozostaje główn
aren
motywów, najpłodniejszym
ródłem
niebezpiecze stwa dla Regencji? - KHOAM - powiedział Idaho mentacko beznami tnym głosem. Alia pozwoliła sobie na ponury u miech. Konsorcjum Honnete Ober Advancer Mercantiles! Ród Atrydów sprawował władz
nad KHOAM, posiadaj c pi dziesi t jeden
procent udziałów. Kapła stwo Muad'Diba dzier yło pi akceptacj
wysokich rodów tego, i
nast pnych procent i pragmatyczn
Diuna kontroluje bezcenny melan . Nie bez powodu
przypraw cz sto nazywano "tajn walut ". Bez przyprawy nie kursowałyby galeony Gildii Planetarnej. Melan wywoływał "trans nawigacyjny",
dzi ki któremu trans- wietln
drog
"dostrzegano"
jeszcze przed jej
przemierzeniem. Bez melan u i powodowanego jego u yciem wzmocnienia ludzkiego układu immunologicznego czas ycia bardzo bogatych zmniejszyłyby si co najmniej czterokrotnie. Nawet olbrzymia klasa rednia Imperium spo ywała rozpuszczony melan w małych dawkach co najmniej raz dziennie. Alia dosłyszała jednak w głosie Idaho mentack szczero , d wi k, na który czekała ze straszn niecierpliwo ci . KHOAM. Konsorcjum Honnete było czym znaczyło o wiele wi cej ni
znacznie wi kszym ni
ród Atrydów,
Diuna, Kapła stwo czy przyprawa. To były krwawiny, futra
wielorybie, szigastruny, Ixia skie urz dzenia i zabawki, handel lud mi i posiadło ciami, Had d , wytwory, które pochodziły z balansuj cej na granicy prawa technologii Tleilaxan, to były narkotyki i techniki medyczne, to był transport (Gildia) i cały arcyzło ony handel Imperium obejmuj cego tysi ce znanych planet plus te, które ukradkiem ywiły si ochłapami, zezwalaj c na wiadczenie im usług. Gdy Idaho powiedział: "KHOAM", mówił o nieustannym fermencie, intrygach wewn trz intryg, grze sił, gdzie wzrost na dwunastym miejscu po przecinku w spłacie odsetek mógł spowodowa zmian posiadacza całej planety. Alia odwróciła si i stan ła nad par usadowion na otomanach. - Niepokoi ci co szczególnego, co dotyczy KHOAM? - zapytała. - Zawsze istniało spekulacyjne gromadzenie przyprawy przez pewne rody - stwierdził Idaho. Alia klasn ła dło mi o uda, nast pnie wskazała gestem na tłoczony papier przyprawowy obok Irulany. - A to
danie ci nie intryguje, mimo sposobu, w jaki nadeszło?
- W porz dku - warkn ł Idaho. - Do diabła z tym. Co ukrywasz? Znasz za dobrze fakty, by im zaprzecza , a jednak oczekujesz, ebym działał jako... - Ostatnio nast piło bardzo znacz ce o ywienie na rynku, je eli chodzi o ludzi czterech specyficznych specjalno ci - powiedziała Alia. Zastanowiła si , czy jest to naprawd nowa wiadomo
dla tej pary.
- Jakich specjalno ci? - zapytała Irulana. - Mistrzowie miecza, wypaczeni mentaci z Tleilaxu, uwarunkowani lekarze z Akademii Suk i dobrzy ksi gowi. Zwłaszcza ci ostatni. Dlaczego zapanował teraz dziwny trend kwestionowania ksi g? - skierowała pytanie prosto do Idaho.
"Działaj jako mentat" - powiedział do siebie. Czuł si wtedy znacznie lepiej, ni kiedy rozwa ał, czym stała si Alia. Skupił si na wypowiedzianych słowach, odtwarzaj c je w umy le w mentacki sposób. Mistrzowie miecza? Tak wła nie go kiedy nazywano. Byli oni oczywi cie czym wi cej ni tylko wojownikami. Potrafili naprawi tarcze obronne, zaplanowa kampanie militarne, zaprojektowa udogodnienia w zaopatrzeniu wojskowym, na poczekaniu wymy la nowe rodzaje broni. Wypaczeni mentaci? Tleilaxanie widocznie wci b d c mentatem, Idaho znał krucho
trwali przy tej sztuce. Sam
tleilaxa skiego wypaczenia. Wysokie rody, które ich
kupowały, miały nadziej na absolutn kontrol . Nic z tego! Nawet Piter de Vries, który słu ył Harkonnenom w czasach wendety na rodzie Atrydów, zachował wrodzon godno , przedkładaj c w ko cu mier nad skalanie swego honoru. Lekarze z Suk? Ich uwarunkowanie rzekomo gwarantowało lojalno
wobec posiadaczy-pacjentów. Lekarze z Suk stali si bardzo drodzy. Ich
podwy szony najem poci gał za sob istotny przepływ funduszy. Idaho rozwa ał powy sze fakty w stosunku do wzrostu popytu na ksi gowych. - Pierwsza kalkulacja - przemówił, wskazuj c stanowczo wywa on pewno ci swego tonu, e mówi o wnioskach osi gni tych drog indukcji. - Nast pił wzrost zamo no ci rodów niskich. Niektóre po cichu d
ku statusowi rodów wysokich. Taka zamo no
mo e by tylko
wynikiem okre lonych zmian w układzie sił politycznych. - Wreszcie dochodzimy do Landsraadu - powiedziała Alia. - Nast pne posiedzenie Landsraadu odb dzie si dopiero za niecałe dwa lata standardowe - przypomniała jej Irulana. - Ale polityczny handelek nigdy nie ustaje - odparła Alia. - A ja r cz , e kilku z plemiennych sygnatariuszy - wskazała na arkusz obok Irulany - to członkowie niskich rodów, które ujednoliciły swój kurs. - By mo e - odrzekła Irulana. - Landsraad - powiedziała Alia. - Jakiej lepszej przykrywki trzeba Bene Gesserit? I jakiej lepszej agentki dla zakonu, ni moja własna matka? - Alia usiadła dokładnie naprzeciwko Idaho. - No wi c, Duncan? "Dlaczego nie działa jak mentat?" - zadał sobie pytanie. Wiedział dokładnie, dok d zmierzaj podejrzenia Alii. Wszak był przez pewien czas osobistym stra nikiem lady Jessiki. - Duncan? - przynagliła Alia. - Powinna wejrze bli ej w akta prawne, mog ce by przygotowywane na nast pn sesj
Landsraadu - powiedział Idaho. - Prawdopodobnie staraj si ponownie zanegowa przywilej Regentki do weta wobec pewnego rodzaju uchwał, zwłaszcza ustalania podatków oraz kontrolowania karteli. S i inne, ale... - Nie b dzie z ich strony zbyt pragmatycznym posuni ciem, je eli zajm takie stanowisko - stwierdziła Irulana. - Zgadzam si - odparła Alia. - Sardaukarzy nie maj kłów, a my wci
mamy freme skie
legiony. - Ostro nie, Alio - powiedział Idaho. - Nic bardziej nie podobałoby si naszym wrogom, ni zrobienie z nas potworów. Bez wzgl du na to, iloma legionami dowodzisz, władza w Imperium tak rozproszonym jak to opiera si ostatecznie na głosowaniu. - Głosowaniu powszechnym? - zapytała Irulana. - Ma na my li głosowanie wysokich rodów - powiedziała Alia. - A z iloma wysokimi rodami przyjdzie si zmierzy wobec nowego sojuszu? - zapytał Duncan. - Pieni dze gromadz si w dziwnych miejscach. - Peryferie? - spytała Irulana. Idaho wzruszył ramionami. Na to pytanie nie mógł odpowiedzie . Wszyscy troje podejrzewali, e pewnego dnia Tleilaxanie b d technologiczni druciarze z peryferii zneutralizuj zjawisko Holtzmana. Od tego dnia tarcze stan
si
bezu yteczne. Runie cała w tpliwa
równowaga, która podtrzymywała lenny system planetarny. Alia nie chciała rozwa a takiej mo liwo ci. - B dziemy si opiera na konkretnych faktach - stwierdziła. - Wiemy, e dyrektoriat KHOAM zdaje sobie spraw z tego, e my mo emy zniszczy przypraw , je eli zostaniemy zmuszeni. Nie zaryzykuj zagłady. - Znów wrócili my do KHOAM - powiedziała Irulana. - O ile kto wcze niej nie przeprowadzi cyklu piaskopływak-czerw na jakiej innej planecie - dodał Idaho. Spojrzał na Irulan
wyra nie podniecon
pytaniem. - Na Salusa
Secundus? - Moje informacje s godne zaufania - zapewniła Irulana. - Nie tam. - Podtrzymuj moj propozycj - rzekła Alia, wpatruj c si w Idaho. - Opierajmy si na znanych faktach. "Mój ruch" - pomy lał Idaho. - Dlaczego odci gn ła mnie od wa nej pracy? Mogła si sama upora z tym problemem
- rzekł. - Nie mów do mnie nigdy tym tonem! - wypaliła Alia. Oczy Idaho rozszerzyły si . Przez chwil ujrzał co obcego w twarzy Alii i widok ten wytr cił go z równowagi. Zwrócił uwag na Irulan , ale ta nic nie zauwa yła... lub sprawiała takie wra enie. - Nie potrzebuj niczyich poucze - powiedziała Alia głosem wci
podszytym obcym
gniewem. Idaho zdobył si na smutny u miech, ale bolało go w piersiach. - Nigdy nie uciekniemy daleko od bogactwa i jego masek, kiedy zajmujemy si władz wycedziła Irulana. - Paul przyniósł społeczn zmian i jako taki zachwiał star równowag bogactwa. - Podobne przemiany nie s nieodwracalne - powiedziała Alia, zwracaj c si do nich, jak gdyby dr
ca j inno
pozostawała nadal tajemnic . - Je eli gdzie w Imperium znajduje si
nagromadzone bogactwo, to jest nam o tym wiadomo. - Wiadomo równie - uzupełniła Irulana - e jest troje ludzi, którzy mog uwieczni przemian : bli ni ta i... - Wskazała na Ali . "Czy one te s op tane?" - zastanowił si Idaho. - B d próbowały mnie zabi - wychrypiała Alia. Wstrz ni ty Idaho zapadł w milczenie. Mentacka wiadomo Regentk ? Dlaczego? Zbyt łatwo mog
j
zdyskredytowa . Ali
wywijała kozły. Zabi wystarczyło odci
od
Fremenów i zaszczu , je li taka wola. Ale bli ni ta... Wiedział, e nie jest we wła ciwym dla mentata stanie spokoju, aby móc przeprowadzi dogł bn analiz . Trzeba si skoncentrowa . Wiedział jednocze nie, e elementami precyzyjnego my lenia s nieprecyzyjne poj cia. Natura nie była precyzyjna. Rodzaj ludzki trzeba było uwzgl dnia w kalkulacjach, tak jak zjawiska naturalne, a proces dogł bnej analizy polegał na szatkowaniu cało ci, oddalaniu si od bie cego nurtu wszech wiata. Musiał dosta si w ten nurt, ujrze go w ruchu. - Mieli my racj , skupiaj c si na KHOAM i Landsraadzie - wolno powiedziała Irulana. A sugestia Duncana podsuwa nam pierwsz lini poszukiwa ... - Pieni dzy jako rodka transmisji energii nie mo na oddziela od energii, jak wyra aj uzupełniła Alia. - Wszyscy to wiemy. Ale musimy odpowiedzie na trzy okre lone pytania: kiedy, jak broni i gdzie.
"Bli ni ta... bli ni ta - pomy lał Idaho. - Wła nie bli ni ta s w niebezpiecze stwie, nie Alia". - Nie interesuje ci , kto i jak? - zapytała Irulana. - Je eli ród Corrinów, KHOAM, b d jakakolwiek inna grupa posiada narz dzia zbrodni, zgromadzone na Arrakis - rzekła Alia - mamy ponad sze dziesi t procent szans, e odnajdziemy je, zanim zostan u yte. Informacja, kiedy i gdzie zadziałaj , zwi kszyłaby jeszcze nasze szans . "Dlaczego nie widz tego tak, jak ja?" - zastanawiał si Idaho. - W porz dku - zgodziła si Irulana. - Kiedy? - Gdy uwaga b dzie skupiona na kim innym - odparła Alia. - Uwaga była skupiona na twojej matce podczas Konwokacji - powiedziała Irulana - i nie podj to adnej próby. - Miejsce było nieodpowiednie - odparła Alia. "O co jej chodzi?" - zastanawiał si Idaho. - Wi c gdzie? - spytała Irulana. - Wła nie tu, w Cytadeli - powiedziała Alia. - Tu czuj si najbezpieczniejsza i mam najmniej stra niczek. - Jak broni ? - Konwencjonaln , czym , co Fremen mo e mie
przy sobie: zatrutym krysno em,
pistoletem maula... - Od dawna nie stosowano grotu-go czaka - dorzuciła Irulana. - Nie sprawdziłby si w tłumie - powiedziała Alia. - To musi sta si w tłumie. - Bro biologiczna? - Czynnik zaka ny? - zapytała Alia, kryj c niedowierzanie. Jak Irulana mogła s dzi , e czynnik zaka ny zadziałałby mimo immunologicznych barier chroni cych Atrydów? - My lałam raczej o czym w rodzaju zwierz cia - rzekła Irulana. - Małym, udomowionym zwierz tku, wy wiczonym, by ugryzło wybran ws czyło jej w ran trucizn . - Łasice rodu by temu zapobiegły. - Mo e jedna z nich? - Wykluczone. Łasice rodu odrzuciłyby odmie ca. Zabiłyby go, wiesz o tym. - Rozwa ałam mo liwo ci w nadziei, e... - Ostrzeg stra niczki - powiedziała Alia.
ofiar
i
Kiedy Alia mówiła: "stra niczki", Idaho zakrył dłoni
oczy, staraj c si
oprze
narastaj cemu uczuciu konieczno ci wł czenia si w Rhad ij , ruch Wieczno ci wyra ony przez ycie, puchar potencjalnego pogr enia si w mentackiej wiadomo ci. Nagle ujrzał w ciemno ci bli ni ta; wielkie pazury szybowały ku nim, tn c powietrze. - Nie... - szepn ł. - Co? - Alia spojrzała, jak gdyby zaskoczona, e Idaho wci
tu jest. Zdj ł dło z oczu.
- Te stroje, które przysłał ród Corrinów! - rzucił. - Wysłano je ju bli ni tom? - Oczywi cie - potwierdziła Irulana. - S zupełnie nieszkodliwe. - Nikt nie b dzie próbował ruszy bli ni t w siczy Tabr - powiedziała Alia. - Zbyt wielu jest dookoła wyszkolonych przez Stilgara stra ników. Idaho utkwił w niej wzrok. Nie miał
adnych dowodów na poparcie twierdzenia
wynikaj cego z mentackiej kalkulacji, mimo to jednak wiedział. Wiedział. Był bardzo blisko proroczej mocy, któr posiadł Paul. Ani Irulana, ani Alia nie uwierzyłyby mu, gdyby im powiedział. - Chciałbym, eby poinformowano władze portu o zakazie wwozu obcych zwierz t na Arrakis - powiedział. - Nie bierzesz chyba powa nie sugestii Irulany?! - zaprotestowała Alia. - Dlaczego mamy niepotrzebnie ryzykowa ? - Porozmawiaj z przemytnikami. Ja powierzam swe bezpiecze stwo łasicom rodu. Idaho potrz sn ł głow . Co mogły zrobi łasice rodu wobec pazurów tych rozmiarów, które widział w wizji? Alia miała jednak racj . Wła ciwe ulokowane łapówki, jeden znajomy Nawigator Gildii i dowolne miejsce na Pustych Kwadratach, które posłu yłoby za l dowisko. Gildia b dzie si opierała podj ciu frontalnego ataku na ród Atrydów, ale je eli suma oka e si dostatecznie wysoka... Gildi mo na było traktowa jako co w rodzaju bariery geologicznej, która atak czyniła trudnym, ale nie niemo liwym. Powszechnie znano ulubiony wykr t, e słu yli jako "agencja transportowa". Nie mogli przecie przewidzie , do czego miał by u yty jeden szczególny ładunek. Alia przerwała cisz czysto freme skim gestem - podniesieniem pi ci z ustawionym poziomo kciukiem. Gestowi towarzyszyły tradycyjne słowa: "Wyzywam Walk Hurganu". Stało si oczywiste, i uwa a si za jedyny logiczny cel zamachów, a gestem protestowała przeciwko wszech wiatowi pełnemu gró b. Mówiła, e rzuci wiatr mierci na ka dego, kto j zaatakuje.
Idaho nie protestował. Wiedział, e ju go nie podejrzewa. Wracał do Tabr, a ona b dzie oczekiwa sprawozdania z perfekcyjnie przeprowadzonego porwania lady Jessiki. Podniósł si z otomany w nagłym przypływie gniewu, my l c: "Gdyby Alia była celem! Gdyby tylko zabójcy mogli dosta si do niej!" Przez chwil trzymał dło na no u, ale nie mógł zabi jej teraz. Mo e i lepiej, e umrze jako ofiara, ni gdyby miała y zha biona i zaszczuta. - Tak, wracaj ju do Tabr - powiedziała Alia, bł dnie interpretuj c wyraz twarzy Idaho: jako przejaw troski o ni . "Jaka byłam głupia, podejrzewaj c Duncana! On jest mój, nie Jessiki!" - pomy lała. danie plemion naprawd j zdenerwowało, stwierdziła ze zdziwieniem. Machn ła r k w ge cie po egnania, gdy wychodził. Idaho opu cił Izb Rady, czuj c wewn trzn pustk . Alia została o lepiona nie tylko przez obce op tanie, stawała si te z ka dym kryzysem coraz bardziej szalona. Min ła ju punkt, którego przekracza
nie powinna. Co mógł zrobi
dla ratowania bli ni t? Kogo powinien
przekona ? Stilgar uczynił wszystko, co mo liwe, aby zabezpieczy dzieci, i niczego wi cej nie nale ało od niego wymaga . Zatem lady Jessika? Tak, musiał rozwa y t mo liwo . Jessika mogła by jednak zbyt gł boko uwikłana w spisek zakonu e skiego. Nie ywił złudze co do postawy tej atrydzkiej konkubiny. Uczyniłaby wiele na rozkaz Bene Gesserit - zwróciłaby si nawet przeciw swym wnukom.
Dobre sprawowanie rz dów nigdy nie zale ało od aktów prawnych, ale od osobistego charakteru rz dz cych. Machina sprawowania władzy zawsze podlega woli tych, którzy ni kieruj . Najistotniejszym elementem rz dzenia jest przeto metoda wybierania przywódców. "Prawo i rz dzenie. Poradnik Gildii Planetarnej" "Dlaczego Alia chce,
ebym razem z ni
przyjmowała interesantów na porannej
audiencji? - zastanawiała si Jessika. - Nie przegłosowano jeszcze sprawy mojego powrotu do Rady". Jessika stała w przedsionku Wielkiej Sali w Cytadeli. Sam przedsionek wsz dzie poza Diun byłby wielk komnat . Pod aj c za przykładem Atrydów, budowle na Arrakis stawały si coraz bardziej gigantyczne, w miar jak skupiało si tu bogactwo i władza. Owa sala stanowiła streszczenie obaw Jessiki. Wyra nie dra nił j ogrom przedsionka z mozaikow posadzk , obrazuj c zwyci stwo Paula nad Szaddamem IV. Na wypolerowanych, plastalowych drzwiach prowadz cych do Wielkiej Sali ujrzała odbicie własnej twarzy. Powrót na Diun wymuszał na niej porównania i Jessika dostrzegła wyra ne znaki starzenia si : na owalnej twarzy widniały drobniutkie zmarszczki, a oczy w kolorze indygo sprawiały wra enie ju nie tak wyrazistych. Pami tała czasy, gdy bł kit jej oczu był otoczony biel . Tylko staranne zabiegi fryzjera utrzymywały l ni cy br z jej włosów. Nos wci
był mały, usta szerokie, a ciało nadal smukłe, lecz nawet wyszkolone przez Bene Gesserit
mi nie miały tendencj do zwalniania reakcji wraz z upływem czasu. Niektórzy mogli tego nie zauwa y i powiedzie : "Nie zmieniła si nawet odrobin !" Lecz szkoła zakonu e skiego stanowiła miecz obosieczny - małe zmiany rzadko wymykały si
uwadze tych, którzy j
uko czyli. I rzeczywi cie, brak drobnych zmian w urodzie Alii nie uszedł uwadze Jessiki. D awid organizuj cy audiencj u Alii stał w wielkich drzwiach z nader oficjaln min , ubrany w szat gospodarza, z cynicznym u miechem na okr głej twarzy. D awid zadziwiał lady Jessik jako swoisty paradoks: dobrze od ywiony Fremen. Zauwa aj c zwrócon ku sobie uwag , u miechn ł si z charakterystyczn pewno ci siebie i wzruszył ramionami. Jego pobyt w wicie Jessiki trwał krótko. Nienawidził Atrydów, ale był nie tyle człowiekiem Alii, co jej m czyzn ... je eli wierzy plotkom. Jessika dojrzała ten gest i pomy lała: "Nadszedł wiek wzruszania ramionami. Wie, e
słyszałam opowie ci o nim, i nie dba o to. Nasza cywilizacja równie dobrze mo e umrze od tocz cej j oboj tno ci, jak ulegaj c atakowi z zewn trz". Stra nikom, których wyznaczył jej Gurney przed udaniem si do przemytników na pustyni , nie podobał si pomysł przebywania tutaj ich podopiecznej bez obstawy. Lecz Jessika czuła si
dziwnie bezpieczna. Niech kto spróbuje j
tu zamordowa
- Alia by tego nie
przetrwała. Córka Jessiki doskonale o tym wiedziała. Gdy wied ma Bene Gesserit nie odpowiedziała na ruch ramion i u miech D awida, ten kaszln ł, wydobywaj c z krtani dziwny odgłos, który mógł osi gn
tylko poprzez wytrwałe
wiczenia. Przypominało to tajny j zyk, a znaczyło: "Pojmujemy bezsens całej pompy, pani. Ale czy to nie cudowne widzie , do czego mo na zmusi ludzi?" "To cudowne!" - zgodziła si Jessika, nie zdradzaj c twarz
ladu tej my li.
Przedsionek zapełniali dopuszczeni na rano petenci, którzy otrzymywali pozwolenie na wst p od ludzi D awida. Zamkni to zewn trzne drzwi. Suplikanci i słudzy trzymali si w przyzwoitej odległo ci od Jessiki, lecz widzieli, e ma na sobie oficjaln , czarn ab - typowy ubiór freme skiej Wielebnej Matki. Zebranym nasuwało si wiele pyta . Dlaczego nie nosiła oznak kapła stwa Muad'Diba? Pomruk rozmów rozległ si w sali, wszyscy zerkali to na Jessik , to na małe boczne drzwi, przez które miała wej
Alia, by wprowadzi ich do Wielkiej Sali.
Wiedzieli, e stara reguła, okre laj ca zakres władzy Regentki, została naruszona. "Aby tego dokona , wystarczyło zjawi si tutaj - pomy lała. - Przyszłam, bo Alia mnie zaprosiła". Odczytuj c oznaki zaniepokojenia, Jessika u wiadomiła sobie, e Alia umy lnie przeci ga chwil swego pojawienia si , pozwalaj c delikatnym pr dom niepewno ci przepływa mi dzy zgromadzonymi. Było oczywiste, e gospodyni ogl da wszystko przez jaki szpiegowski otwór. Niewiele z subtelno ci zachowania Alii wymykało si spod os du Jessiki i z ka d mijaj c minut czuła, e miała wiele racji, przyjmuj c misj wymuszon przez zakon e ski. "Nie mo emy pozwoli , by sprawy szły dalej tym torem - argumentowała przewodz ca delegacji Bene Gesserit. - Z pewno ci zauwa yła oznaki rozkładu. Wiemy, dlaczego nas opu ciła , ale wiemy równie , jak została wyszkolona. Niczego nie po ałowano dla twojej edukacji. Jeste adeptk panoplia propheticus i musisz wiedzie , e rozkład pot nej religii zagra a nam wszystkim ". Jessika w zamy leniu zacisn ła usta, widz c przez okno łagodne oznaki wiosny. Nie
podobała si jej cisła precyzja wypowiadanych słów. Jedna z pierwszych lekcji zakonu mówiła, e nale y wykazywa sceptyczn postaw wobec wszystkiego, co zjawia si w szatach logiki. Ale członkinie delegacji równie to wiedziały. Rozgl daj c si po przedsionku, Jessika pomy lała, jak wilgotne jest powietrze tego poranka. Jak wie e i wilgotne. Wywołało to w niej uczucie niewygody. "Nawróciłam si na freme skie obyczaje - pomy lała. - Nie powinno by wilgotnego powietrza w siczy-nad-ziemi . Co robi mistrz uszczelnie ? Paul nigdy by nie pozwolił na tak niedbało ". Zauwa yła, e D awid, którego błyszcz ca twarz wyra ała czujno
i zrównowa enie, nie
dostrzegał skazy wilgoci w atmosferze przedsionka. Był to przejaw złego wyszkolenia, jak na kogo , kto urodził si na Arrakis. Członkinie delegacji Bene Gesserit chciały wiedzie , czy pragnie dowodów. Udzieliła im gniewnej odpowiedzi wprost z podr czników zakonu: " Wszystkie dowody prowadz w sposób nieunikniony ku wnioskom, na które nie ma dowodów! Wszystkie rzeczy s znane, poniewa chcemy w nie wierzy ". "Ale pytały my mentata" - zaprotestowała przewodnicz ca delegacji. Jessika spojrzała zdumiona na t kobiet . "Dziwi si , e osi gn ły cie obecne stanowiska i jeszcze nie nauczyły cie si , e mentaci maj ograniczenia" - rzekła. Odpowied wyra nie spodobała si delegacji. Widocznie poddały j próbie, a ona j zdała. Obawiały si ,
e straciła umiej tno
panowania nad sob ,
e straciła umiej tno
kontrolowania równowa cych si zdolno ci, stanowi cych istot szkolenia Bene Gesserit. Teraz Jessika musiała by czujna. Zobaczyła, e D awid opuszcza stanowisko przy drzwiach i podchodzi do niej. Ukłonił si . - Pani, pomy lałem, e mo e nie słyszała o ostatnim wyczynie Kaznodziei. - Dostaj codziennie raporty o wszystkim, co si tu dzieje - odparła. "Niech wraca do Alii!" - pomy lała. D awid u miechn ł si . - Zatem wiesz,
e złorzeczy twej rodzinie. Zeszłej nocy wygłaszał kazanie na
południowym przedmie ciu i nikt nie odwa ył si go tkn . Wiesz, oczywi cie, dlaczego. - Bo my l , e to mój syn do nich powrócił - powiedziała znudzonym głosem Jessika. - Tego pytania nie zadano jeszcze mentatowi Idaho - rzekł. - Mo e nale ałoby go zapyta i rozwi za ostatecznie t kwesti .
Jessika pomy lała: "Oto ten, który nie zna ogranicze
mentatów, chocia stara si
przyprawi rogi jednemu z nich, je eli nie w rzeczywisto ci, to w marzeniach". - Mentaci podzielaj omylno
tych, którzy ich u ywaj - powiedziała. - Umysł ludzki,
podobnie jak umysły wszystkich zwierz t, jest rezonatorem. Reaguj c na drgania rezonansowe w otoczeniu, mentat uczy si rozci ga
wiadomo
wzdłu wielu p tli przyczynowych i tworzy z
nich długie ła cuchy nast pstw. - I pomy lała: "Niech to rozgryzie". - Zatem Kaznodzieja ci nie niepokoi, pani? - zapytał D awid głosem nagle oficjalnym i złowrogim. - My l , e jest zdrowym znakiem - powiedziała. - Nie chc , by mu przeszkadzano. D awid wyra nie nie oczekiwał szczerej odpowiedzi. Spróbował si u miechn , ale mu nie wyszło. - Rada Zarz dzaj ca Ko cioła, który deifikuje wol Muad'Diba, oczywi cie skłoni si ku twoim yczeniom, je eli nalegasz - rzekł. - Ale z pewno ci jakie wyja nienie... - Prawdopodobnie wolałby , ebym to ja wyja niła, jakie miejsce mam zaj
w waszych
planach - powiedziała. D awid spojrzał na ni zmru onymi oczami. - Pani, nie widz
adnej logicznej racji, dla której odmawiasz pot pienia Kaznodziei. On
nie mo e by twoim synem. Składam ci rozs dn propozycj : pot p go. "Czyje słowa powtarza? - pomy lała Jessika. - Czy by Alii...?" - Nie - powiedziała. - Ale on kala imi twego syna! Wygłasza obrzydliwe herezje, podburza przeciw twej wi tej córce. Pod ega ludno . Zapytany, powiedział, e nawet ty masz w sobie zło i e... - Do
tych bredni! - rzekła Jessika. - Powiedz Alii, e odmawiam. Od mojego powrotu
nie słysz nic oprócz opowie ci o Kaznodziei. Nudzi mnie to. - Czy tak e znudzi ci , pani, informacja, e w ostatnim oszczerstwie przewidział, e nie zechcesz wyst pi przeciw niemu? I e widocznie ty... - Nawet je li jestem złem, to go nie pot pi - powtórzyła. - Nie jest to temat do artów, pani. Jessika machn ła gniewnie r k . - Odejd ! - przemówiła z wystarczaj c sił , słyszan przez innych, by skłoni go do usłuchania. Oczy zabłysły mu gniewem, ale zdobył si na sztywny ukłon i wrócił na poprzednie miejsce przy drzwiach.
Sprzeczka pasowała dokładnie do obserwacji, jakie zd yła poczyni . Gdy D awid mówił o Alii, słowa wypowiadał matowymi półtonami kochanka: co do tego nie mogła si myli . Bez w tpienia plotki sprawdziły si . Alia pozwoliła swemu yciu wynaturzy si w straszliwy sposób. Obserwuj c to, Jessika pocz ła ywi podejrzenie, e jej córka z własnej woli stała si Paskudztwem. Czy by perwersyjne pragnienie samozniszczenia? Albowiem Alia z pewno ci pracowała nad zniszczeniem siebie i podstaw władzy ywi cej si naukami brata. Usłyszała słabe odgłosy niezadowolenia, dobiegaj ce z przedsionka. Oficjałowie domy lali si , dlaczego Alia zwleka tak długo, a do tej pory wszyscy zd yli zapewne dowiedzie si o stanowczej odprawie, udzielonej jej faworytowi. Jessika westchn ła. Czuła, e ciałem przebywa w tym miejscu, ale jej dusza wymyka si , pragn c opu ci Poruszenie w ród dworaków stawało si
wi tyni .
coraz wyra niejsze. Wzajemne odszukiwanie si
znacz cych ludzi wygl dało jak taniec, jak powiew wiatru w ród d beł zbo a. Wypiel gnowani obywatele marszczyli brwi i pragmatycznie oszacowywali na skali warto ci sobie podobnych grubasów. Z pewno ci odtr cenie zraniło D awida - niewielu si do odzywało. Wystarczyło jednak popatrze kr
na innych. Jej wy wiczone oko potrafiło odczyta
hierarchi
satelitów
cych dookoła najpot niejszych. "Nie towarzysz mi, bo jestem niebezpieczna" - pomy lała. Jessika rozejrzała si po sali, widz c odwracaj ce si oczy. Byli tak pró ni, e poczuła, i
chce krzycze przeciw marnym usprawiedliwieniom, jakie wymy lali dla swych bezcelowych ywotów. Och, gdyby Kaznodzieja mógł zobaczy , jak wygl da teraz ta sala! Jej uwag przyci gn ł posłyszany strz p toczonej w pobli u rozmowy. Wysoki, smukły kapłan zwracał si do swej koterii, suplikantów wyst puj cych tu bez w tpienia pod jego patronatem. - Cz sto musz mówi co innego, ni my l - powiedział. - Nazywa si to dyplomacj . Wywołany dowcipem miech był zbyt gło ny i zbyt szybko zamilkł. Ludzie w grupie spostrzegli, e Jessika nasłuchuje. "Mój ksi
wyrzuciłby ich do najdalszej, dechami zabitej dziury! - pomy lała Jessika. -
Wcale nie wróciłam zbyt wcze nie". Zrozumiała,
e
yła na odległym Kaladanie pod szczeln
kopuł , pozwalaj c
na
przedarcie si tylko najbardziej ra cych wie ci o wybrykach Alii. "To wina mojej własnej, sennej egzystencji" - pomy lała. Kaladan był miejscem równie wielkiej izolacji, jak ta, któr
zapewniała pierwszorz dna fregata, bezpieczna w macierzystym galeonie Gildii. Mo na było odczu tylko najbardziej gwałtowne manewry, a i to jedynie jako łagodne drgni cia. "Jak kusz ce jest ycie w spokoju" - pomy lała. Im wi cej widziała na dworze Alii, tym wi ksze odczuwała zrozumienie dla słów Kaznodziei, o których jej donoszono. Paul mógłby tak mówi , widz c, co stało si z jego królestwem. Jessika zastanawiała si , co Gurney odkrył w ród przemytników. U wiadomiła sobie, e jej pierwsza reakcja na Arrakin była słuszna. Tego dnia, gdy wje d ała do miasta z D awidem, jej uwag zwracały uzbrojone patrole wokół domów, stra nicy na ulicach i w alejach, cierpliwi obserwatorzy na ka dym zakr cie, wysokie ciany i mocne fundamenty, wskazuj ce na gł bokie podziemia. Arrakin stało si miejscem niego cinnym, pełnym obłudy, ograniczaj cym swobod i maj cym odpychaj cy wygl d. Nagle otworzyły si małe drzwi wiod ce do przedsionka. Pierwsza pojawiła si w nich przednia stra kapłanek-amazonek. Dalej pod ała Alia ze zaktywizowan tarcz , wyniosła i poruszaj ca si ze sko czon
wiadomo ci rzeczywistej, pot nej władzy. Jej twarz pozostała
nieruchoma; adne uczucie nie zdradziło swego istnienia, gdy zauwa yła matk i rzuciła jej spojrzenie. Obie jednak wiedziały, e bitwa si rozpocz ła. Alia podeszła do Jessiki, a stra niczki otoczyły je kordonem. - Wchodzimy ju , matko? - zapytała. - Najwy szy czas - odparła Jessika. I pomy lała, widz c w oczach Alii wyraz rozkoszowania si t chwil : "My li, e mo e mnie zabi i pozosta nietkni ta! Szalona!" Zastanowiła si , czy nie o to chodziło Idaho. Przesłał jej wiadomo , ale nie była w stanie na ni odpowiedzie . Jej tre tob
spotka ". Napisano j
była jak zwykle enigmatyczna: "Niebezpiecze stwo. Musz si z w odmianie dawnego Chakobsa, gdzie słowo, które oznaczało
niebezpiecze stwo, oznaczało jednocze nie spisek. "Spotkam si z nim, kiedy tylko wróc do siczy Tabr" - zdecydowała.
Oto omyłka władzy: wyobra a sobie,
e jest w najwy szym stopniu
skuteczna w ograniczonym, niezmiennym wszech wiecie absolutów. Podstawow lekcj
naszego relatywistycznego wszech wiata jest jednak to,
e rzeczy si
zmieniaj . Ka da siła musi w ko cu spotka si z wi ksz . Paul Muad'Dib udzielił takiej nauki sardaukarom na Równinie pod Arrakin. Jego nast pcy dopiero musz si tej lekcji nauczy "Kaznodzieja w Arrakin" Pierwszym suplikantem na porannej audiencji był trubadur z Kadeshu, pielgrzym Had d , którego sakw opró nili arrka scy najemnicy. Stał na zielonej jak woda posadzce komnaty, nie sprawiaj c w ogóle wra enia pokornego poddanego. Jessika podziwiała jego miało . Obserwowała go z miejsca, w którym siedziała wraz z Ali , na szczycie siedmiostopniowej platformy. Ustawiono na niej dwa identyczne trony - dla matki i córki. Alia siedziała po prawej, m skiej stronie. A je li chodzi o kadesha skiego trubadura, to domy lała si ,
e ludzie D awida
przepu cili go dla cechy, któr teraz okazywał, czyli wielkiej odwagi. Oczekiwano po nim, e dostarczy troch rozrywki dworzanom zgromadzonym w Wielkiej Sali; miała to by zapłata uiszczona w zast pstwie pieni dzy, których ju nie posiadał. Z przemówienia kapłana-adwokata wynikało, e Kadeshaninowi pozostało tylko odzienie na grzbiecie i baliseta zwisaj ca na rzemiennym pasku z ramienia. - Mówi, e podano mu jaki ciemny napój - rzekł adwokat, ledwie skrywaj c u miech, który usiłował wygi
jego wargi. - Niech si Wasza wi tobliwo
nie zdziwi, ale on twierdzi,
e napój go sparali ował. Niemniej napadni ty był wiadomy w chwili, gdy odcinano mu sakiewk . Jessika obserwowała trubadura, podczas gdy adwokat gadał rozwlekle z fałszyw słu alczo ci , wygłaszaj c mnóstwo lichych nauk moralnych. Kadeshanin był wysoki, z pewno ci liczył ze dwa metry wzrostu. Jego spojrzenie zdradzało rozumn czujno
i humor.
Złote włosy opadały na ramiona, a w szerokiej klatce piersiowej i zw aj cym si w dół ciele kryły si oznaki m skiej siły, których nie mogła zamaskowa zielona szata Had d . Przedstawiono go jako Tagira Mohandisa, potomka handlarzy-in ynierów, dumnego ze swych przodków i siebie. Alia uci ła peror adwokata gestem r ki i przemówiła, odwracaj c si :
- Pierwszy werdykt wyda lady Jessika dla uczczenia swego powrotu do nas. - Dzi kuj , córko - powiedziała Jessika, podkre laj c porz dek pokole zrozumiały dla wszystkich, którzy jej słuchali. Córko! Zatem Tagir Mohandis był cz ci ich planu. A mo e przypadkowo stał si niewinn ofiar podst pu? Jessika wiedziała, e ów s d był pomy lany jako otwarcie ataku na jej osob . - Dobrze grasz na tym instrumencie? - zapytała, wskazuj c na dziewi ciostrunow baliset na ramieniu trubadura. - Równie dobrze, jak sam wielki Gurney Halleck! - powiedział gło no Tagir Mohandis, by wszyscy go słyszeli. Jego słowa wywołały zaciekawienie i poruszenie w ród dworzan. - Oczekujesz, e otrzymasz w podarunku pieni dze na przejazd - rzekła Jessika. - Gdzie chcesz si za nie uda ? - Na Salusa Secundus i dwór Farad'na - odparł Mohandis. - Słyszałem, e potrzebuje trubadurów i minstreli, e popiera sztuki i tworzy wokół siebie wielki renesans cywilizowanego ycia. Jessika powstrzymała si od spojrzenia na Ali . Bez w tpienia wiedzieli wcze niej, o co poprosi Mohandis. Stwierdziła, e doskonale si bawi. - Mo e zatem zapracujesz na swój przejazd? - zapytała Jessika. - Moje warunki s warunkami Fremenów. Je eli spodoba mi si
twoja muzyka, mog
ci
zatrzyma ,
eby
rozpraszał nasze troski, je eli si zirytuj , wy l ci na harówk w gł b pustyni, by tam zarobił na podró . Gdy uznam, e twoja gra b dzie co warta dla Farad'na, o którym powiada si , e jest wrogiem Atrydów, wy l ci mu z moim błogosławie stwem. Zagrasz na takich warunkach, Tagirze Mohandisie? Odrzucił głow do tyłu, miej c si grzmi cym głosem. Blond włosy zata czyły, gdy zdejmował baliset i zr cznie stroił struny, daj c tym do zrozumienia, e przyjmuje wyzwanie. Tłum w komnacie zacz ł napiera , ale został powstrzymany przez dworzan i stra ników. Po chwili Mohandis tr cił jedn ze strun o wysokim brzmieniu, utrzymuj c przy tym basowy pomruk strun pobocznych i z wyrafinowaniem ł cz c ich współzawodnicz ce wibracje. Nast pnie, podnosz c głos - aksamitny tenor - za piewał, bez w tpienia improwizuj c, ale tak zr cznie, e Jessika uległa jego czarowi, zanim zdołała si skupi na tek cie.
T sknisz za morzem na Kaladanie Atrydko, gdzie trwało wasze panowanie, Wci , nieprzerwanie, Lecz wygna cy yj w obcych krajach! Twierdzisz - to gorzcy, okrutni ludzie, Sprzedaj sny o Szej-huludzie Za n dzne jadło. Lecz wygna cy yj w obcych krajach! Sprawiasz, e Diuna staje si słaba. e czerw przej
ju t dy nie ma prawa.
Si gasz swych celów, Jak wygnaniec yjesz w obcym kraju! Alio! Zowi ci : Koan-Dziewcz , Tym duchem nie widzianym jeszcze Dopóki... - Do ! - krzykn ła Alia, poderwawszy si z tronu. - Ka
ci ...
- Alio! - Jessika przerwała jej, w odpowiedni sposób dobieraj c barw głosu. Powiedziała to wystarczaj co gło no, by unikn
konfrontacji, zyskuj c jednocze nie pełn
mistrzowsku u yła Głosu i ci wszyscy, którzy j
uwag . Po
słyszeli, rozpoznali w tej demonstracji
doskonale wyszkolon sił . Alia opadła z powrotem na siedzenie. Jessika zauwa yła, e jej córka nie okazała po sobie ladu kl ski. "To równie zostało przewidziane - pomy lała. - Bardzo ciekawe". - Pierwszy s d nale y do mnie - przypomniała jej Jessika. - Bardzo dobrze. - Słowa Alii zabrzmiały jak szept. - Stwierdzam, e jeste odpowiednim podarunkiem dla Farad'na - powiedziała. - Masz j zyk tn cy jak krysnó . Takie upusty krwi, do jakich jeste zdolny, przydałyby si naszemu dworowi, ale wolałabym, eby je raczej stosował wobec rodu Corrinów.
Lekki szmer miechu przemkn ł przez sal . Alia wyd ła wargi. - Słyszała , jak mnie nazwał? - Nijak ci nie nazwał, córko. Doniósł jedynie to, co ka dy mo e usłysze na ulicach. Tam nazywaj ci Koan-Dziewcz ciem. - e skim duchem mierci chodz cym bez stóp! - warkn ła Alia. - Je eli wyrzucasz tych, którzy donosz prawd , zostan tylko pochlebcy powtarzaj cy ci gle to, co chcesz słysze - powiedziała słodkim głosem Jessika. - Nie znam nic bardziej truj cego, ni gnicie w odorze własnych refleksji. Z sali dały si słysze gło ne szmery i urywane oddechy. Jessika skupiła si na Mohandisie stoj cym w milczeniu. Oczekiwał wyroku, jak gdyby jego tre
nie miała znaczenia. Mohandis był dokładnie tym typem człowieka, którego wybrałby
jej ksi
, by stał przy jego boku w czasie kl sk: działaj cym ze z góry wytyczonym celem,
przyjmuj cym wszystko, co si wydarzy - nawet mier - bez utyskiwania na los. Czemu wi c prosił o posłuchanie? - Dlaczego wybrałe wła nie t pie ? - zapytała Jessika. Podniósł głow i przemówił: - Słyszałem, e Atrydzi s honorowi i maj otwarte umysły. Chciałem spróbowa i mo e zosta
w waszej słu bie, zyskuj c czas na odnalezienie tych, którzy mnie obrabowali, i
załatwienie si z nimi na mój własny sposób. - O mielił si wypróbowywa ! - mrukn ła Alia. - Dlaczego nie? - zapytała Jessika. U miechn ła si do trubadura, by da mu znak swego poparcia. Zjawił si w tej sali tylko dlatego, e liczył na kolejn przygod . Jessika czuła pokus , by zatrzyma go przy sobie, ale reakcja Alii wró yła zły los odwa nemu Mohandisowi. Pewne oznaki wiadczyły, e równie sala oczekuje takiego posuni cia, aby naj ła odwa nego i przystojnego trubadura do słu by, tak jak to uczyniła z Gurneyem Halleckiem. Ostatecznie zdecydowała si wysła Mohandisa w drog , chocia bolał j bezsens pozbywania si tego osobnika na korzy
Farad'na.
- Pojedzie do Farad'na - powiedziała. - Postaraj si , by dostał pieni dze na drog . Niech jego j zyk toczy krew z rodu Corrinów, a my zobaczymy, czy oni to prze yj . Alia wpatrzyła si ponuro w posadzk , a nast pnie zaprezentowała spó niony u miech. - M dro odej cia.
lady Jessiki przewa yła - powiedziała, daj c Mohandisowi r k znak do
"Nie wyszło tak, jak chciała" - pomy lała Jessika, ale zachowanie Alii mówiło, e bardziej istotny test dopiero miał nast pi . Na rodek wyprowadzono nast pnego suplikanta. Jessika, widz c reakcj córki, poczuła gryz ce j w tpliwo ci. Przydała si jej teraz lekcja, któr wyniosła od bli ni t. Niechby Alia i była Paskudztwem, ale trzeba pami ta , e była tak e jedn z przedurodzonych. Znała matk równie dobrze, jak siebie sam . Jessika nie mogła naiwnie wierzy , e Alia nie była w stanie przewidzie jej reakcji w kwestii trubadura. "Dlaczego zaaran owała t konfrontacj ? Czy by chciała odwróci moj uwag ?" Nie było czasu na refleksje. Pod bli niaczymi tronami miejsce zaj ł drugi suplikant. Tym razem był to Fremen, stary m czyzna z pozostawionymi przez piasek znakami na twarzy, charakterystycznymi dla kogo urodzonego na pustyni. Nie był wysoki, ale ylaste ciało okrywała długa diszdesza, wkładana zwykle na filtrfrak, nadaj ca mu godny wygl d. Szata niezwykle pasowała do w skiej twarzy, złamanego nosa i błyszcz cych "bł kitnych w bł kicie" oczu. M czyzna nie miał na sobie filtrfraka i to zapewne czyniło go niespokojnym. Gigantyczna przestrze Sali Przyj
musiała mu si wyda niebezpieczn , otwart przestrzeni , okradaj c
ciało z cennej wilgoci. Pod cz ciowo odrzuconym w tył kapturem widniała wpleciona we włosy kefia - chusta noszona przez naibów. - Nazywam si Ghadhean al-Fali - powiedział, stawiaj c jedn nog na stopniu tronu dla podkre lenia swego statusu. - Byłem jednym z komandosów mierci Muad'Diba, a przybyłem tu w sprawie dotycz cej pustyni. Alia lekko zesztywniała, zdradzaj c si tym ruchem. Nazwisko al-Falego figurowało pod daniem umieszczenia Jessiki w Radzie. "W sprawie dotycz cej pustyni!" - pomy lała Jessika. Ghadhean al-Fali przemówił, zanim adwokat zd ył rozpocz
prezentacj jego pro by, i
t oficjaln freme sk formuł dał do zrozumienia, e sprowadza go co , co miało znaczenie dla całej Diuny - i e mówi, wykorzystuj c autorytet fedajkina, nara aj cego niegdy
ycie razem z
Muad'Dibem. Jessika w tpiła, czy wła nie to powiedział D awidowi b d adwokatowi, prosz c o posłuchanie. Jej domysł potwierdził urz dnik kapła ski, który pocz ł si przepycha naprzód z ko ca komnaty, powiewaj c czarn szat or downictwa. - Panie moje! - zawołał urz dnik. - Nie słuchajcie tego człowieka! Przyszedł pod
fałszywym... Jessika, obserwuj c biegn cego ku nim kapłana, k tem oka uchwyciła inny ruch: ujrzała r k Alii, daj c znak w starym j zyku walki Atrydów: "Teraz!" Nie mogła ustali , do kogo był skierowany ten gest, ale zareagowała odruchowo, zwalaj c si na bok wraz z tronem. Padaj c odtoczyła si od le cego fotelu i chwil potem poderwała si na nogi, słysz c ostre "si p!" pistoletu maula... Odskoczyła na odgłos pierwszego wystrzału i poczuła, e co ci gnie j za prawy r kaw. Zmieszała si z tłumem suplikantów i dworaków zebranych pod podnó kiem. Zauwa yła, e Alia nawet si nie poruszyła. Otoczona wreszcie przez ludzi, zatrzymała si . Zd yła jeszcze zobaczy , e Ghadhean al-Fali odskoczył na przeciwn ston podnó ka i e adwokat pozostał w miejscu, w którym stał. Wydarzenia przebiegły z pr dko ci błyskawicy, ale ka dy obecny na sali wiedział, w których z zaskoczonych znienacka ludzi powinny zadziała wy wiczone odruchy. A Alia i adwokat pozostali nieruchomo na miejscach. Uwag Jessiki przykuło nagle zamieszanie w rodku sali, wi c zacz ła torowa sobie drog przez tłum. Ujrzała czterech suplikantów trzymaj cych kapłana-urz dnika. Czarna szata or downictwa le ała u jego stóp, a spod jej fałdów wystawał pistolet maula. Al-Fali przepchn ł si ku Jessice; przeniósł wzrok z pistoletu na kapłana. Fremen wydał okrzyk gniewu, sztywnymi palcami lewej r ki wymierzył cios achag. Trafił kapłana w gardło i ten upadł, dusz c si . Nie patrz c na m czyzn , którego zabił, stary naib odwrócił gniewn twarz ku podnó kowi. - Dalal-il 'an-nubuwwa! - zawołał, przykładaj c obie dłonie do czoła, a nast pnie je opuszczaj c. - Qadis as-Salaf nie pozwol mnie uciszy ! Je eli nie ja zabij tych, którzy b d mi przeszkadza , zrobi to inni. "My li, e to on był celem" - u wiadomiła sobie Jessika. Opu ciła wzrok na r kaw i wło yła palec w okr gły otwór pozostawiony przez pocisk pistoletu maula. Zatruty, bez w tpienia. Suplikanci pu cili kapłana. Ten upadł, wij c si na posadzce, ze zmia d on krtani . Jessika podeszła do pary wstrz ni tych dworzan, stoj cych po lewej stronie i powiedziała: - Chc , by ów człowiek został uratowany. Je eli umrze, zginiecie! - Kiedy jeszcze si wahali, spogl daj c na tron, u yła wobec nich Głosu. - Zaczynajcie! Ruszyli si natychmiast.
Jessika przycisn ła si do al-Falego i dotkn ła go r k . - Głupi jeste , naibie! To o mnie im chodziło, nie o ciebie. Usłyszało j kilka osób. W natychmiast zapadłej ciszy wstrz ni ty al-Fali spojrzał na podnó ek z jednym zwalonym tronem i Ali wci
siedz c na drugim. Wyraz zrozumienia, jaki
pojawił si na jego twarzy, mogłaby odczyta nawet nowicjuszka. - Fedajkinie - powiedziała Jessika, przypominaj c mu o dawnej słu bie. - My, którzy si raz sparzyli my, wiemy, jak sta rami w rami . - Zaufaj mi, pani - rzekł, pojmuj c, co ona ma na my li. Gwałtowny j k z tyłu za Jessika sprawił, e odwróciła si i poczuła, e al-Fali odwraca si równie , staj c do niej plecami. Kobieta w jaskrawym stroju Fremenki z miasta le ała rozci gni ta na podłodze obok kapłana. Dwaj dworzanie gdzie znikn li. Kobieta, nawet nie spojrzawszy na Jessik , podniosła głos w pradawnym lamencie swego ludu - wołaniu tych, którzy obsługiwali zgonsusznie, wołaniu, by przyszli i zabrali wod ciała do zbiornika plemienia. Zadziwiaj co raził ten krzyk, wychodz cy z ust kobiety ubranej tak nowocze nie. Jessika czuła trwało
dawnych obyczajów, nawet je li w rozpaczy mieszczanki widziała fałsz. Stworzenie w
pstrej sukni z pewno ci dobiło kapłana, by by pewnym, e został uciszony na zawsze. "Dlaczego tak si staraj ? - zastanowiła si Jessika. - Wystarczyło poczeka , a umrze z niedotlenienia". Tak desperacki czyn był oznak gł bokiego strachu. Alia pochyliła si w przód na swym tronie, przygl daj c si z niepokojem tej scenie. Smukła kobieta z włosami spi tymi w w zeł, b d cy oznak stra niczek Alii, przeszła obok Jessiki, pochyliła si na moment nad kapłanem, potem wstała i zwróciła si twarz do tronu. - Nie yje. - Wynie cie go - rozkazała Alia stra nikom przy podnó ku. - Podnie cie fotel lady Jessiki. "Zatem starasz si nadrabia bezczelno ci " - pomy lała Jessika. Czy Alia s dziła, e zwiodła kogokolwiek? Al-Fali mówił o Qadis as-Salaf: wzywał wi tych ojców z mitologii Fremenów na obro ców. Ale adna nadnaturalna instancja nie wniosła pistoletu maula tu, do tej sali, gdzie posiadanie wszelkiej broni było surowo zakazane. Jedyn odpowied mogła da konspiracja obejmuj ca ludzi D awida, a niefrasobliwo
Alii co do bezpiecze stwa własnej
osoby ostatecznie przekonywała, e i ona nale ała do spisku. Stary naib rzekł przez rami do Jessiki:
- Przyjmij przeprosiny, pani. My z pustyni w rozpaczy uciekamy si do ciebie jako naszej ostatniej nadziei i widzimy teraz, e wci
nas potrzebujesz.
- Matkobójstwo niezbyt pasuje do mojej córki - szepn ła Jessika. - Plemiona dowiedz si o tym - obiecał al-Fali. - Je eli potrzebujecie mnie tak rozpaczliwie - zapytała - dlaczego nie wyst pili cie na Konwokacji w siczy Tabr? - Stilgar na to nie zezwolił - rzekł. "Aaach! - pomy lała Jessika. - Reguła naibów!" Słowo Stilgara w Tabr stawało si prawem. Przewrócony tron ustawiono na miejscu. Alia gestem przywołała matk do powrotu i powiedziała: - Prosz , by wszyscy z was zwa yli na mier zdrajcy-kapłana. Ci, którzy gro
mi, gin .
- Spojrzała na al-Falego. - Składam ci podzi kowanie, naibie. - Podzi kowanie za omyłk - zamruczał al-Fali. Spojrzał na Jessik . - Miała racj , pani. Zabiłem w gniewie tego, kogo nale ało przesłucha . Jessika szepn ła: - Zapami taj tych dwóch dworzan i kobiet w kolorowej sukni, fedajkinie. Chc , by ich pojmano i przesłuchano. - Tak si stanie - powiedział. - O ile wydostaniemy si st d ywi - rzekła Jessika. - Chod , wracajmy i grajmy nasze role. - Jak rozka esz, pani. Wspólnie wrócili do podnó ka. Jessika wspi ła si po stopniach i zaj ła miejsce obok Alii; al-Fali pozostał na miejscu suplikanta poni ej. - Mów! - rozkazała Alia. - Chwileczk , córko - przerwała Jessika. Podniosła r kaw, palcem pokazała dziur . - Atak był wymierzony we mnie. Pocisk prawie mnie trafił, chocia si uchyliłam. Zauwa cie wszyscy, e pistoletu maula ju tam nie ma. - Wskazała. - Kto go wzi ł? Nie było odpowiedzi. - Mo e uda si to wykry - powiedziała Jessika. - Co za nonsens! - krzykn ła Alia. - To ja byłam...
Jessika na wpół odwróciła si ku córce i poruszyła lew dłoni . - Kto tu ma pistolet. Nie boisz si , e... - Ma go jedna ze stra niczek! - powiedziała Alia. - Wi c niech mi go przyniesie - odparła Jessika. - Ju go wyniosła. - Jakie to dogodne... - O czym ty mówisz? - zapytała z naciskiem Alia. Jessika pozwoliła sobie na ponury u miech. - Mówi , e dwojgu twoim ludziom powierzyłam uratowanie ycia zdrajcy-kapłana. Ostrzegłam ich, e zgin , je eli on umrze. I zgin . - Nigdy ci na to nie pozwol . Jessika wzruszyła ramionami. - Mamy tu odwa nego fedajkina - kontynuowała Alia, wskazuj c na al-Falego. - Nasza rozmowa na ten temat mo e poczeka . - Mo e czeka
przez wieczno
- odparła Jessika, mówi c w j zyku Chakobsa,
podkre laj c słowami, e aden argument nie powstrzyma wyroku mierci. - Zobaczymy! - powiedziała Alia. Odwróciła si do al-Falego. - Dlaczego tu przybyłe , Ghadheanie al-Fali? - By ujrze matk Muad'Diba - odrzekł naib. - Co innego pozostało fedajkinom, kr gowi przyjaciół, którzy słu yli jej synowi, ni zebra nikłe oszcz dno ci na opłacenie zachłannych stra ników, którzy taj przed Atrydami prawd o Arrakis? - Czegokolwiek pragn fedajkini - powiedziała Alia - musz tylko... - Przybył tu, aby spotka si ze mn - przerwała jej Jessika. - Jaka jest twoja rozpaczliwa pro ba, fedajkinie? Alia powiedziała: - Ja mówi w imieniu Atrydów! Co... - B d cicho, krwawe Paskudztwo! - wypaliła Jessika. - Chciała mnie zabi , córko! Mówi o tym po to, eby ci ludzie tutaj znali prawd . Nie mo esz zamordowa wszystkich, tak jak zamordowała kapłana. Tak, cios naiba uciszył tego człowieka, ale mo na go było uratowa , mo na go było przesłucha ! Zale ało ci, eby zamilkł na zawsze. Protestuj jak chcesz, ale to, jak si zachowała , wiadczy o twojej winie!
Alia siedziała z blad twarz , kompletnie sparali owana. A Jessika obserwowała gr emocji na twarzy córki, widziała przera aj co znajome ruchy r k, nie wiadom reakcj , która kiedy charakteryzowała pewnego
miertelnego wroga Atrydów. Palce Alii poruszały si ,
wystukuj c rytm - mały palec dwa razy, wskazuj cy trzy razy, palec serdeczny dwa razy, mały palec raz, serdeczny dwukrotnie... i z powrotem, w tym samym rytmie. Stary baron! Skupienie w oczach Jessiki sprawiło, e Alia co wyczuła; spojrzała w dół, na dłonie, zatrzymała ich ruch i przeniosła wzrok na matk , by ujrze w jej oczach straszn diagnoz . U miech tryumfu zago cił w k cikach ust Alii. - Wi c wreszcie si na nas zem ciłe ... - szepn ła Jessika. - Oszalała , matko? - zapytała Alia. - Chciałabym, eby tak było - odrzekła Jessika i pomy lała: "Wie, e donios o tym zakonowi. Wie. Mo e podejrzewa , e zdradz to Fremenom, którzy zmusz j do poddania si Procesowi-o-Op tanie. Nie mo e mnie wypu ci st d ywej". - Nasz miały fedajkin czeka, podczas gdy my si sprzeczamy - powiedziała Alia. Jessika zmusiła si do skoncentrowania uwagi na naibie. Okiełznała swoje reakcje i powiedziała: - Przybyłe , eby mnie widzie , Ghadheanie. - Tak, pani. My, ludzie pustyni, widzimy,
e dziej
si
straszne rzeczy. Male kie
stworzyciele wypełzaj na piach, jak było przepowiedziane w najdawniejszych proroctwach. Szej-huluda nie mo na odnale
ju nigdzie poza wn trzem Pustych Kwadratów. Porzucili my
naszego starego przyjaciela, pustyni ! Jessika spojrzała na Ali , która dała znak r k , by kontynuowała posłuchanie. Powiodła wzrokiem po tłumie w sali, widz c oznaki wstrz su i czujno ci we wszystkich obliczach. wiadomo
doniosło ci potyczki mi dzy matk i córk nie uton ła w ci bie. Bene Gesserit
zrozumiała, e musz si zastanawia , dlaczego posłuchanie jeszcze trwa. Skupiła uwag na alFalim. - Ghadheanie, po co ta mowa o male kich stworzycielach i braku czerwi? - Matko Wilgoci - powiedział, u ywaj c starego freme skiego tytułu. - Otrzymali my ostrze enie w Kitab al-Ibar. Zaklinamy ci , niech nie b dzie zapomniane, e od dnia, w którym umarł Muad'Dib, Arrakis obraca si sama. Nie mo emy porzuci pustyni.
- Ha! - wykrzykn ła Alia szyderczo. - Przes dny motłoch z Wewn trznej Pustyni boi si ekologicznych zmian. Boj ... - Słucham ci , Ghadheanie - przerwała jej Jessika. - Je eli znikn czerwie, zniknie przyprawa. Je eli zniknie przyprawa, jak
monet b dziemy płaci za nasz działalno ?
Odgłosy zdumienia - westchnienia i przel knione szepty - docierały z całej Wielkiej Sali, odbijaj c si gło nym echem. Alia wzruszyła ramionami. - Przes dne brednie. Al-Fali podniósł praw dło , by wskaza na Ali . - Mówi do Matki Wilgoci, nie do Koan-Dziewcz cia. R ce Alii uchwyciły por cze tronu, ale nie ruszyła si z miejsca. Al-Fali spojrzał na Jessik . - Kiedy pustynia była krain , w której nic nie rosło. Teraz s tam ro liny. Mno
si jak
robaki na cierwie. Nad wydmami wisz chmury i pada deszcz. Deszcz, pani! Och, droga matko Muad'Diba, deszcz pada w strefie wydm, a to jest jak sen, który jest bratem mierci. To mier nas wszystkich. - Post pujemy zgodnie z wol Lieta-Kynesa i Muad'Diba - zaprotestowała Alia. - Po co ten przes dny bełkot? Czcimy słowa Lieta-Kynesa, który powiedział: "Pragn łbym ujrze cala planet sp tan sieci zieleni". I tak si stanie. - A co z czerwiami i przypraw ? - zapytała Jessika. - Zawsze b dzie jaka pustynia - odparła Alia. - Czerwie prze yj . "Kłamie - pomy lała Jessika. - Dlaczego to robi?" - Pomó nam, Matko Wilgoci - powiedział błagalnie al-Fali. Nagle Jessika poczuła, e wiadomo
oddala si od niej, poruszona słowami starego
naiba. To była bez w tpienia adab, władcza pami , nachodz ca człowieka sama z siebie. Nadeszła bez ostrze enia i unieruchomiła zmysły, podczas gdy lekcja z przeszło ci odciskała swe pi tno w jej wiadomo ci. Jessika czuła si bezbronna jak ryba w sieci. Ka dy fragment lekcjiwspomnienia był rzeczywisty, lecz niesubstancjonalny w ci głej zmienno ci. Wiedziała, e znajduje si najbli ej stanu przyszłowidzenia, b d cego udziałem Paula. "Alia kłamie, bo jest op tana przez barona, który chce zniszczy Atrydów. Ona sama jest jego pierwsz ofiar . Al-Fali powiedział prawd - czerwie pustynne s zgubione, je eli nie zmodyfikuje si biegu ekologicznych przekształce ".
Pod wpływem tego objawienia Jessika widziała ludzi bior cych udział w audiencji, poruszaj cych si jakby w zwolnionym tempie. Ich role były dla niej jasne. Zobaczyła assassina, któremu polecono, by nie opu ciła tego miejsca ywa. Przestrze
miedzy nimi o wietlało
jaskrawe wiatło - zamieszanie, kto udaj cy, e si potkn ł, znieruchomiałe grupki. Widziała równie , e je li opu ci Wielk Sal , to tylko po to, by wpa
w inne r ce. Alia nie dbała, e w
ten sposób mo e stworzy m czennic . Nie - to raczej to, co j op tało, nie dbało o pozory. Wła nie teraz, w zastygłym czasie, Jessika wybrała sposób na ocalenie starego naiba i wysłanie go z informacj . Droga przez sal audiencyjn pozostawała niezakłócenie wyra na. Jakie to było proste! Wszyscy oni byli bufonami z pozasłanianymi oczyma, kul cymi ramiona w pozie niewzruszonej obrony. Czuła si tak, jakby ospale zderzała si z ka d osob na zielonej posadzce. Z ka dej z nich mogło oble
martwe ciało, ukazuj c szkielet. Ich ciała, ich ubrania,
ich twarze wyra ały jednostkowe piekła - zapadłe piersi pełne skrytej grozy, błyszcz ce zapinki klejnotów, staj ce si zast pcz broni . Ostrołukowe brwi ukazywały wyniosło
i religijne
sentymenty, którym przeczyły ich l d wie. W formuj cych si siłach, które na Arrakis wymkn ły si spod kontroli, Jessika czuła rozkład. Głos al-Falego brzmiał w jej duszy jak dysonans, budz cy besti z najwi kszej gł bi jej istoty. W okamgnieniu przeszła od adab do wszech wiata ruchu, lecz był to inny wszech wiat ni ten, w którym znajdowała si wcze niej. Alia zaczynała co mówi , lecz Jessika jej przerwała: - Cisza! - Nast pnie rzekła: - S tacy, którzy boj si , e wróciłam nie odcinaj c si od zakonu. Ale od owego dnia na pustyni, kiedy Fremeni podarowali mnie i mojemu synowi dar ycia, jestem Fremenk ! - Przeszła na stary j zyk, który zrozumie mogli ci tylko, którzy go znali i dla których był przeznaczony: - Onsar akhaka zeliman aw maslumen! - Wesprzyj brata w czas potrzeby, czy ma słuszno , czy nie! Słowa odniosły po dany skutek: subteln zmian pozycji niektórych ludzi na sali, lecz Jessika unosiła si dalej gniewem. - Ghadhean al-Fali, poczciwy Fremen, przybył, by rzec mi to, co powinni powiedzie mi inni. Niech nikt temu nie zaprzecza! Ekologiczne przekształcenia stały si huraganem, nad którym stracono kontrol ! Zauwa yła, e ludzie bez słowa si z ni zgadzaj .
- A moja córka si tym zachwyca! - rzekła. - Mektub al-Mellah! Kroisz moje ciało i posypujesz je sol . Dlaczego Atrydzi znale li tu dom? Bo Mohalata jest dla nas czym normalnym. Dla Atrydów rz d zawsze był opieku czym partnerstwem. Mohalat , czym , co Fremeni znali doskonale. Spójrzcie teraz na ni ! - Jessika wskazała na Ali . - mieje si do siebie w nocy, kontempluj c własne zło! Produkcja przyprawy spadnie do zera, w najlepszym razie do ułamka poprzedniej warto ci! A kiedy cho słowo o tym wydostanie si ... - Utrzymamy nasz monopol na najcenniejszy towar wszech wiata! - krzykn ła Alia. - B dziemy mieli monopol na piekło! - stwierdziła z gniewem Jessika. Alia przeszła na najdawniejszy Chakobsa, prywatny j zyk Atrydów, pełen trudnych, gardłowych zbitek i dysonansów: - Teraz wiesz, matko! My lała , e wnuczka barona Harkonnena nie doceni wszystkich tych ywotów, które wtłoczyła w m
wiadomo , zanim si narodziłam? Kiedy w ciekałam si
na to, co ze mn zrobiła , wystarczyło, e zapytałam, co zrobiłby baron. I odpowiedział mi! Rozumiesz mnie, atrydzka suko? Odpowiedział mi! Jessika usłyszała w wypowiadanych słowach potwierdzenie wcze niejszych domysłów. Paskudztwo. Osobowo
Alii została pokonana od rodka, op tana przez cahueit zła, barona
Vladimira Harkonnena. Baron mówił teraz jej ustami, nie dbaj c, e w ten sposób si zdradza. Chciał, eby widziała jego zemst . Chciał, eby widziała, e nie mo na go stamt d wyrzuci . "Spodziewa si , e pozostan tu, bez adnej pomocy, wiedz c o wszystkim" - pomy lała Jessika. Wkroczyła z t my l na cie k , któr ukazała jej adab. - Fedajkini, za mn ! - zawołała. Okazało si , e na sali było ich sze ciu. Pi ciu z nich pod yło za ni .
Gdy Jestem słabszy od ciebie, prosz ci o wolno , poniewa jest to zgodne z twoimi zasadami; gdy jestem od ciebie silniejszy, odbieram ci j , bo to jest zgodne z moimi zasadami. słowa staro ytnego filozofa (przypisywane przez Harq al-Ad niejakiemu Lotusowi Veuillotowi) Leto wychylił si z ukrytego wej cia do siczy. Ujrzał załamuj ce si urwisko, góruj ce nad do
ograniczonym polem widzenia. Pó nopopołudniowe sło ce rzucało długie cienie na
pionowo uwarstwione zbocze. Motyl przypominaj cy wzorem szkielet wlatywał i wylatywał z cienia, a jego wygl daj ce jak paj czyna skrzydła jawiły si w wietle niby przezroczysta siateczka. "Jak delikatny jest ten motyl" - pomy lał. Naprzeciw le ał sad morelowy, w którym dzieci zbierały opadłe owoce. Za sadem płyn ł kanat. On i Ghanima wymkn li si stra nikom, gubi c ich w nagle powstałej ci bie robotników. Wzgl dnie proste było dotarcie szybem wentylacyjnym do miejsca, w którym ł czył si on z ukrytym wyj ciem. Teraz musieli zmiesza si z dzie mi, dotrze nad kanat i wej
w tunel.
Tamt dy wiodła ich droga, pomimo drapie nych ryb powstrzymuj cych piaskopływaki przed otorbieniem si w wodzie u ywanej przez plemi do irygacji.
aden z Fremenów nie mógł
wyobrazi sobie człowieka ryzykuj cego przypadkow k piel. Leto wyszedł na zewn trz. Po obu stronach rozpo cierało si urwisko. Sam akt wyj cia z tunelu sprawił, e wydało si ono mniej strome. Tu
za nim pod ała Ghanima. Oboje nie li kosze na owoce, utkane z włókna
przyprawowego. Ka dy kosz zawierał zapiecz towany pakunek: fremsak, pistolet maula, krysnó ... i nowe szaty, przysłane przez Farad'na. Ghanima dotarła do sadu i wmieszała si w innych dzieci. Maski filtrfraków skrywały twarze pracuj cych. Stali si dwoma dodatkowymi robotnikami, ale czuła, e to, co robi, wyrywa j z bezpiecznych granic znanych cie ek. Tak łatwa była zamiana jednego zagro enia na inne! Nowe szaty, przysłane przez Farad'na, miały do spełnienia specjalne zadanie, a oni doskonale je znali. Ghanima podkre liła t wiedz , wyszywaj c osobiste motto: "Dzielimy wszystko" w j zyku Chakobsa nad godłem jastrz bia na piersi. Nadci gn ła noc i zza kanatu znacz cego granic upraw siczy nadchodził szczególny rodzaj zmierzchu, któremu dorówna mogło tylko kilka zjawisk we wszech wiecie. Ten łagodnie o wietlony, pustynny kraj napawał przejmuj c pewno ci , e ka da yj ca istota była samotna
we wszech wiecie. - Widziano nas - szepn ła Ghanima, udaj c, e pracuje obok brata. - Stra nicy? - Nie, inni. - To dobrze. - Musimy działa szybko - powiedziała. Leto zgodził si i odszedł od urwiska w gł b sadu. My lał kategoriami ojca: "Cokolwiek znajduje si na pustyni, musi by w ruchu, inaczej ginie". W oddali widniała wystaj ca z piasku wychodnia
wiadka, przypominaj ca o konieczno ci po piechu. Skały sterczały nieruchomo,
znikaj c ka dego roku pod coraz grubsz warstw niesionego przez wiatr pyłu. Pewnego dnia cały wiadek zostanie zasypany piaskiem. Gdy zbli ali si do kanatu, słyszeli muzyk dochodz c gdzie z wysoko umieszczonego wej cia do siczy. Rozpoznali po d wi kach freme sk grup w tradycyjnym składzie - flety o dwóch otworach, tamburyny, b benki z wolno zwisaj c z jednego ko ca skór , ciasno opi t na korpusie z plastyku przyprawowego. Nikt nie pytał, jakie zwierz ta na Arrakis dostarczaj tak ogromne skóry. "Stilgar pami ta, co mu powiedziałem o rozpadlinie na wiadku - my lał Leto. - Wyjdzie po ciemku, kiedy b dzie za pó no, i wtedy dowie si ..." W chwil pó niej dotarli nad kanat. W lizn li si w otwart studzienk i zeszli po drabinie na półk ci gn c si wzdłu kanatu. Było tu ciemno, wilgotno i zimno. W dole słyszeli pluskaj ce w kanacie drapie ne ryby. Ka dy piaskopływak, próbuj cy ukra
wod , natkn łby
si na ryby atakuj ce jego zmi kczone przez ciecz ciało. Równie ludzie musieli zachowa czujno . - Ostro nie - ostrzegł Leto, schodz c po liskiej półce. Ghanima pod yła za nim. Na ko cu kanatu ci gn li filtrfraki i nało yli przyniesione w koszykach szaty. Zostawili stare freme skie ubrania i wyszli z kanatu przez inn studzienk inspekcyjn , krok za krokiem pokonuj c wydm w drodze na jej przeciwległ stron . Usiedli osłoni ci przed obserwatorami z siczy, przypi li pistolety maula i krysno e, zarzucili fremsaki na ramiona. Nie słyszeli ju muzyki. Leto wstał i zacz ł si przedziera przez zagł bienie mi dzy wydmami. Ghanima ruszyła jego ladem, st paj c po otwartym piasku w wy wiczony, nierytmiczny
sposób. Pod szczytem ka dej wydmy pochylali si nisko i wczołgiwali na gór , by spojrze za siebie, wypatruj c po cigu. A do osi gni cia pierwszych skał nie zauwa yli, aby ktokolwiek ich tropił. W ko cu dotarli do wiadka i wspi li si na półk wychodz c na pustyni . Daleko nad blechem błyszczały jeszcze zorze. Ciemniej ce powietrze cechowała przejrzysto
doskonałego
kryształu. Widok, który im si ukazał, był pod ka dym wzgl dem idealny - bez skazy, bez niczego, co w jakikolwiek sposób wyłamywałoby si
z idealnej kompozycji. Wzrok nie
znajdował w nim adnego punktu oparcia. "Oto horyzont wieczno ci" - pomy lał Leto. Ghanima przykucn ła obok brata, my l c: "Wkrótce nast pi atak". Nasłuchiwała najdrobniejszego d wi ku, całe ciało przekształciła w wyostrzony czujno ci zmysł. Leto siedział równie skupiony. Ta chwila stanowiła kulminacj do wiadczyły ycia zgromadzone w jego wiadomo ci. Na pustyni było si
dozna , jakich zdecydowanie
zale nym od zmysłów. Wszystkich zmysłów. Percepcja stawała si zbieranin zgromadzonych wra e , z których ka de wł czało si tylko na moment i pozwalało dotrwa nast pnej chwili. Po chwili Ghanima wspi ła si wy ej na skały i wyjrzała przez szczelin na niedawno przebyt
drog . Bezpieczna sicz została daleko za nimi, w ród masywu t pych urwisk i
rozmytych przez pył konturów, majacz cych w szczelinie, na któr padały resztki słonecznego wiatła. Wci
nie widziała adnej pogoni. Powróciła do Leto.
- To b dzie du e, drapie ne zwierz - rzekł Leto. - Tak mi podpowiada kalkulacja trzeciego rz du. - My l , e za wcze nie sko czyłe analiz - odparła Ghanima. - To nie b dzie tylko jedno zwierz . Ród Corrinów nauczył si nie ładowa wszystkich nadziei w jeden worek. Leto skin ł głow na znak zgody. Poczuł, e umysł nagle staje si ci ki od wielo ci istnie , w które zaopatrzyła go natura. Był przesycony ywotami, pragn ł uciec od własnej wiadomo ci. Wewn trzny wiat wydawał si by besti mog c go po re . Chłopiec podniósł si niespokojnie, wspi ł ku szczelinie, z której skorzystała Ghanima, i popatrzył na zbocza siczy. Tam, pod urwiskiem, dojrzał kanat rysuj cy granic mi dzy yciem a mierci . Zobaczył szałwi wielbł dzi , pierzast traw , gobi i dzik lucern , rosn ce w oazie,
dostrzegł równie czarne ptaki buszuj ce w ro linno ci. Dalekie k py zbó gi ły si pod naporem wiatru, który niósł szaro
wkradaj c si do sadu.
"Co si tu wydarzy?" - zadawał sobie pytanie. Wiedział, e b dzie to prawdziwa mier albo tylko gra w mier , z nim w roli głównej. Ghanima musiała wróci i głosi pod gł bokim, hipnotycznym przymusem, e jej brat zgin ł, cho by nawet stało si inaczej. Nieznane napawało go l kiem. Jak łatwo mo na ulec naciskowi przyszłowidzenia, zaryzykowa zapuszczenie wiadomo ci w niezmienialn , absolutn przyszło ! Jednak e ju nawet owa nikła, objawiona mu wizja była wystarczaj co zła. Wiedział, e nie odwa y si zaryzykowa . Wrócił do Ghanimy. - Jeszcze nikt nas nie szuka - powiedział. - Te bestie powinny by wielkie - stwierdziła Ghanima. - Zobaczymy je, nim nas zaatakuj . - Ju wkrótce zapadnie ciemno . - Tak. Czas, eby my zeszli w nasze miejsce. - Wskazał na skały poni ej, gdzie piach niesiony z wiatrem wy arł mał
szczelin
w bazalcie. Była wystarczaj co du a, aby ich
pomie ci , lecz na tyle mała, by nie wpu ci du ych zwierz t. Leto czuł, e niech tnie tam idzie, ale wiedział, e to konieczne. To wła nie miejsce wskazał Stilgarowi. - Mog naprawd nas zabi - powiedział. - Zawsze istnieje ryzyko - odparła. - Jeste my co winni ojcu. - Nie przecz . "Pod amy wła ciw drog " - pomy lał. Zdawał sobie spraw , jak niebezpiecznie jest mie racj we wszech wiecie. Przetrwanie wymagało hartu, przystosowania i pojmowania w ka dym momencie wszelkich wyrzecze . Najlepsz bro Leto stanowiły freme skie obyczaje, a wiedza Bene Gesserit była sił trzyman w odwodzie. Oboje teraz my leli jak wyszkoleni przez Atrydów wojownicy, nie posiadaj cy adnej osłony poza freme sk krzep , której nawet lad nie jawił si w ich dzieci cych ciałach pod oficjalnymi strojami. Leto dotkn ł palcem wisz cego u pasa krysno a o zatrutym ostrzu. Ghanima nie wiadomie powtórzyła ten gest. - Zejdziemy teraz? - zapytała. W chwili, gdy mówiła, dojrzała daleko jaki ruch,
niewielkie poruszenie. Jej niepewno
obudziła czujno
Leto, zanim zd yła szepn
ostrze enie. - Tygrysy - stwierdził. - Tygrysy laza - dodała. - Widz nas - rzekł. - Lepiej si po pieszmy - odparła. - Pistolet maula nie powstrzyma tych bestii. Na pewno zostały dobrze wy wiczone. - Gdzie w pobli u musi by człowiek, który nimi kieruje - zauwa ył Leto, prowadz c siostr w dół, ku skałom po lewej stronie. Ghanima zgodziła si z nim, ale nic nie powiedziała, oszcz dzaj c siły. Gdzie tu musi by człowiek. Tygrysy biegły szybko w resztkach
wiatła rzucanego przez zachodz ce sło ce,
przeskakuj c ze skały na skał . Wkrótce miała zapa wskazówek słuchu. Ze skał
noc - pora istot poruszaj cych si według
wiadka dobiegło wołanie nocnego ptaka, przypominaj ce głos
dzwonu. Nocne stworzenia biegały ju w ciemno ciach pop kanych rozpadlisk. Tygrysy wci
pozostawały w polu widzenia bli ni t. Zwierz ta poruszały si płynnie,
ka dym ruchem wyra aj c ogromn
sił , napełniaj c rodze stwo narastaj c
pewno ci
sko czonej niezawodno ci. Leto biegł spokojnie, pewien, e on i Ghanima osi gn w sk szczelin na czas, lecz wci
powracał wzrokiem do fascynuj cego widoku zbli aj cych si bestii. "Jedno potkni cie i jeste my zgubieni" - u wiadomił sobie. Ta my l uj ła mu nieco
pewno ci siebie, wi c lekko przyspieszył.
Wy, Bene Gesserit, nazywacie działalno
panoplia propheticus "nauk o
Wierze". Bardzo dobrze. Ja, poszukiwacz innego rodzaju naukowców, uwa am, e to stosowne okre lenie. Rzeczywi cie, tworzycie własn
mitologi , ale tak
czyni wszystkie społeczno ci. I tu czas na ostrze enie. Zachowujecie si tak, jak wielu zbł kanych naukowców. Wasze działania zdradzaj , e chcecie wzi
co
od ycia. Czas, by przypomnie to, co tak cz sto głosicie: nie mo na dosta czego bez otrzymania jego przeciwie stwa. "Kaznodzieja w Arrakin": "Wiadomo
dla zakonu e skiego"
Na godzin przed witem Jessika siedziała nieruchomo na wytartym dywanie. Dookoła niej rozpo cierała si
goła skała starej, biednej siczy, jednej z wielu pierwotnych siedzib
Fremenów, znajduj cej si pod skrajem Czerwonej Czelu ci, która osłaniała j od powiewów pustyni. Zabrali j tu al-Fali i jego bracia; teraz oczekiwali na wiadomo fedajkini wykazali du
ostro no
od Stilgara. Jednak e
w zakresie komunikacji. Stilgar nie powinien wiedzie , gdzie
jest ich kryjówka. Fedajkini rozumieli,
e znale li si
pod Protokołem - półoficjalnym oskar eniem o
zbrodni przeciw Imperium. Alia twierdziła, e Jessika została zmuszona do przej cia na stron wrogów, cho nie wymieniała gło no nazwy zakonu. Despotyczna, tyra ska natura władzy Regentki wyszła na jaw, a jej wiara, e oddane kapła stwo powstrzyma wyst pienia Fremenów, mogła by wystawiona na prób . Wiadomo
Jessiki dla Stilgara brzmiała krótko:,Moja córka jest op tana i nale y j
podda procesowi". Jednak e l k niweczy warto ci. Wiedziała ju , e niektórzy Fremeni woleli nie wierzy jej słowom. Wykorzystanie oskar enia jako paszportu pozwalaj cego opu ci
wi tyni
wywołało w ci gu zaledwie jednej nocy dwie potyczki, zanim ornitoptery ukradzione przez ludzi al-Falego nie uniosły zbiegów ku cennemu schronieniu - siczy Czerwonej Czelu ci. Wezwali byłych fedajkinów, lecz okazało si , e jest ich na Arrakis zaledwie dwie setki. Inni wypełniali misje na placówkach w całym Imperium. Rozwa aj c sytuacj , Jessika zastanawiała si , czy owa sicz nie oka e si miejscem jej mierci. Niektórzy z fedajkinów my leli tak samo, lecz komandosi mierci do
łatwo godzili si
z podobn ewentualno ci . Al-Fali u miechn ł si , gdy jeden z młodych ludzi gło no wyraził swe obawy.
"Kiedy Bóg rozkazywał stworzeniu zemrze w szczególnym miejscu, sprawiał, e chciało si ono tam uda " - powiedział stary naib. Połatane zasłony, wisz ce w drzwiach, otarły si o siebie i chwil pó niej wychyn ł zza nich al-Fali. Jego w ska, spalona przez wiatr twarz wydawała si
wydłu ona, oczy miał
rozgor czkowane. Wida było, e nie spał. - Kto przybył - rzekł. - Od Stilgara? - By mo e. - Spu cił oczy i spojrzał w lewo na sposób dawnych Fremenów, gdy przynosili złe wie ci. - O co chodzi? - zapytała z naciskiem Jessika. - Dostali my wiadomo
z siczy Tabr, e twych wnucz t tam nie ma - powiedział, nie
patrz c na ni . - Alia... - Rozkazała, by bli ni ta były pod opiek jej stra y, ale z siczy Tabr doniesiono, e znikn ły. - Stilgar posłał je na pustyni - rzekła Jessika. - Mo liwe, ale on równie prowadzi poszukiwania. Czy by si maskował...? - To do Stilgara niepodobne... - powiedziała. Zdziwiła si , e nie ulega panice, któr musiałaby teraz tłumi . L k o bli ni ta łagodziło wspomnienie rozmowy z Ghanim . Podniosła wzrok na al-Falego i zobaczyła, e ten patrzy na ni z lito ci . Rzekła wi c: - Na własn r k odeszły na pustyni . - Same? Dwoje dzieci? Nie kłopotała si wyja nianiem mu, e bli niaki prawdopodobnie wi cej wiedziały o niebezpiecze stwach wyst puj cych na pustyni, ni wi kszo
yj cych Fremenów. My lami
skupiła si na dziwnym zachowaniu Leto, gdy nalegał, by pozwoliła si porwa . Wtedy odsun ła od siebie to wspomnienie, ale teraz wróciło niespodzianie. Powiedziała, e rozpozna moment, w którym b dzie musiała usłucha jego słów. - Posłaniec powinien by ju w siczy - wtr cił al-Fali. - Przyprowadz go do ciebie, pani. - Wyszedł, rozgarniaj c połatane zasłony. Jessika popatrzyła na kotar . Była to czerwona tkanina z włókna przyprawowego, ale łaty miała niebieskie. Kr yła wie , e ta sicz nie chciała czerpa korzy ci z religii Muad'Diba,
nara aj c si na wrogo
kapła stwa Alii. Doniesiono jej, e tutejsi ludzie ulokowali kapitały w
planie hodowli psów wielkich jak osły, wyuczonych do pilnowania dzieci. Wszystkie psy zdechły. Niektórzy powiadali, e od trucizny, a win obarczali kapłanów. Jessika potrz sn ła głow , odganiaj c czcze my li, rozpoznawszy, czym one s : ghafl , nieumiej tno ci skupienia si w obecno ci "natr tnej muchy". Dok d udały si dzieci? Do D ekaraty? Miały plan. "Starały si obja ni mi go w rozmiarach, o których s dziły, e b d w stanie poj " - przypomniała sobie. Leto twierdził, e osi gn ły granic poznania. Rozkazał jej słucha o tym. On rozkazał jej! Leto zorientował si , co zamierza Alia. Tyle zrozumiała. Ka de z bli ni t mówiło o chorobie ciotki, nawet jej broniło. Alia stawiała na szal słuszno
swej pozycji jako Regentki.
Jessika poczuła, e jej piersi wstrz sa gorzki miech. Matka Wielebna Gaius Helena Mohiam bardzo lubiła wyja nia uczennicy Jessice ten wła nie bł d: "Je li skupisz uwag tylko na własnej racji, wyzwalasz przeciwne ci siły, które mog ci pokona . To cz sto popełniana omyłka. Nawet ja, twoja nauczycielka, nie ustrzegłam si jej". - I nawet ja, twoja uczennica, popełniłam j - szepn ła Jessika do siebie samej. Usłyszała szelest tkaniny w przej ciu, za zasłon . Weszło dwóch młodych Fremenów cz
stra y wyznaczonej do pilnowania jej osoby w nocy. Byli wyra nie przestraszeni blisko ci
matki Muad'Diba. Jessika szybko okre liła ich charaktery - ci nie bawili si w my lenie. Wi zali si
z dowolnie wybran
sił
w zamian za to samo , któr
im dawała. I dlatego byli
niebezpieczni. - Al-Fali wysłał nas, by ci przygotowa - powiedział jeden z nich. Jessika poczuła nagły, mia d cy ucisk w piersiach, lecz jej głos zabrzmiał spokojnie: - Przygotowa mnie? Na co? - Stilgar jako posła ca przysłał Duncana Idaho. Jessika nie wiadomym gestem naci gn ła na włosy kaptur aby. Duncan? Ale on był narz dziem Alii. Fremen, który przemawiał, wyst pił pół kroku naprzód. - Idaho mówi, e przybył zabra ci w bezpieczne miejsce, ale al-Fali mu nie wierzy. - Rzeczywi cie, chwilowo wydaje si
to dziwne - rzekła Jessika. - Ale s
rzeczy
dziwniejsze w naszym wszech wiecie. Wprowad cie go. Spojrzeli na siebie, ale usłuchali, wychodz c w takim po piechu, e wyrwali nast pn
dziur w zniszczonej zasłonie. Po chwili wszedł Idaho z pod aj cymi za nim dwoma Fremenami i al-Falim, trzymaj cym tyły, z r k na krysno u. Przybysz miał na sobie mundur Stra y rodu Atrydów, niewiele zmieniony przez upływ czternastu stuleci. Na Arrakis plastalowe ostrze ze złot r koje ci zast pił krysnó . - Pono pragniesz mi pomóc - rzekła Jessika. - By mo e brzmi to dziwnie - odparł. - Przysłała ci Alia, eby mnie porwał? - zapytała. Niewielkie uniesienie czarnych brwi było jedyn wielopowierzchniowe, tleilaxa skie oczy wci
oznak
zaskoczenia. Błyszcz ce,
wpatrywały si w ni intensywnie.
- Takie miałem rozkazy - przyznał. Palce al-Falego zbielały na r koje ci krysno a, ale Fremen nie wykonał adnego ruchu. - Wiele czasu po wi ciłam na zliczenie omyłek, które popełniłam w stosunku do mojej córki - stwierdziła. - Było ich mnóstwo - zgodził si Idaho. - Miałem zreszt udział w wi kszo ci z nich. Zobaczyła teraz, e mi nie jego twarzy dr . - Łatwo przychodziło nam słuchanie argumentów, które prowadziły na manowce potwierdziła Jessika. - Chciałam opu ci
Arrakis... Ty... pragn łe
dziewczyny, która
przypominałaby ci moje młodsze wcielenie. Skin ł głow w milczeniu. - Gdzie s bli ni ta? - zapytała z naciskiem, szorstkim głosem. Mrugn ł i rzekł: - Stilgar wierzy, e udały si na pustyni . By mo e przewidziały nadchodz cy kryzys. Jessika rzuciła okiem na al-Falego, który kiwni ciem głowy potwierdził, e pami ta jej słowa. - Co czyni Alia? - zapytała Jessika. - Prowokuje wojn domow - odparł. - Wierzysz, e do tego dojdzie? Idaho wzruszył ramionami. - Prawdopodobnie nie. To spokojne czasy. Wi kszo
woli słucha
tłumacze . - Zgadzam si - powiedziała. - W porz dku, ale co z moimi wnukami?
wygodnych
- Stilgar je odnajdzie... Je eli... - Tak, rozumiem. - Zatem wszystko zale ało teraz od Gurneya Hallecka. Odwróciła si , by spojrze na kamienn
cian . - Alia mocno teraz uchwyci stery rz du. - Wróciła spojrzeniem
do Idaho. - Rozumiesz? Władzy u ywa si , sprawuj c j delikatnie. Chwyci jej ster zbyt silnie, znaczy by przez ni pokonanym i w ten sposób sta si ofiar . - Tak zawsze mówił mój ksi
- powiedział Idaho. W jaki sposób Jessika poj ła, e miał
na my li starszego Leto, nie Paula. - Dok d masz mnie... porwa ? - zapytała. Idaho spu cił wzrok, jak gdyby staraj c si dojrze cie rzucany przez kaptur aby. Al-Fali post pił naprzód. - Pani, nie my lisz powa nie, e... - Czy to nie ja powinnam decydowa o swoim losie? - zapytała Jessika. - Ale... - Głowa al-Falego wykonała skłon w stron Idaho. - Duncan był moim wiernym stra nikiem, zanim urodziła si Alia - powiedziała Jessika. Zgin ł, ratuj c ycie moje i mojego syna. My, Atrydzi, zawsze honorujemy pewne zobowi zania. - Zatem udasz si ze mn ? - zapytał Idaho. - Dok d j zabierzesz? - spytał al-Fali. - Lepiej, eby nie wiedział. Al-Fali nachmurzył si , ale milczał. Jego twarz zdradzała niezdecydowanie. Poj ł m dro
zawart w słowach Jessiki, ale nie wygasło w nim pow tpiewanie w mo no
zaufania
Duncanowi. - Co z fedajkinami, którzy mi pomagali? - chciała si dowiedzie Jessika. - Je eli dostan si do Tabr, b dzie ich popierał i bronił Stilgar - rzekł Idaho. Jessika odwróciła si do al-Falego. - Rozkazuj
ci natychmiast tam si
uda , przyjacielu. Stilgar mo e potrzebowa
fedajkinów, szukaj c moich wnuków. Stary naib spu cił wzrok.
do
- Jak matka Muad'Diba rozka e. "Wci
słucha si Paula" - pomy lała.
- Powinni my szybko si st d wynie
- stwierdził Idaho. - Poszukiwania z pewno ci
szybko obejm to miejsce. Jessika pochyliła si i wstała z charakterystyczn , płynn gracj , która nigdy zupełnie nie
opuszczała Bene Gesserit, nawet gdy dokuczał im wiek. A ona czuła si stara i zm czona po całonocnym locie ornitopterem. Nawet gdy wstawała, my li miała skupione na rozmowie z
wnukiem. O co mu naprawd
chodziło? Potrz sn ła głow , maskuj c ów gest lekkim
poprawieniem kaptura. Zbyt łatwo zlekcewa yła Leto. Przebywanie ze zwykłymi dzie mi wywoływało skłonno
do pomniejszania znacznie dziedzictwa, które stało si udziałem bli ni t.
Jej uwag przyci gn ła pozycja, w jakiej stał Idaho. Odpr ony, gotowy do walki, z jedn stop wysuni t naprzód. Sama go tego nauczyła. Rzuciła szybkie spojrzenie na dwójk młodych Fremenów i na al-Falego. Starym naibem wci
targały w tpliwo ci.
- Powierzam ycie temu człowiekowi - powiedziała, zwracaj c si do al-Falego. - I nie robi tego po raz pierwszy. - Pani! - zaprotestował al-Fali. - To po prostu... - Spojrzał na Idaho. - To m
Koan-
Dziewcz cia! - Był szkolony przez ksi cia i przeze mnie - odparła. - Ale to ghola! - Słowa al-Falego odbiły si echem od cian komnaty. - Ghola mojego syna - przypomniała mu. Co si załamało w byłym fedajkinie, który ongi poprzysi gł wspiera Muad'Diba a do mierci. Westchn ł, odst pił na bok i wskazał dwóm młodym m czyznom, by rozsun li zasłony. Jessika wyszła, a za ni pod ył Idaho. Odwróciła si w przej ciu i przemówiła do alFalego: - Masz uda si do Stilgara. Jemu mo na ufa . - Tak... - W głosie starca wci
słyszała w tpliwo ci. Idaho dotkn ł jej ramienia.
- Powinni my odlecie natychmiast. Chciałaby cokolwiek zabra ze sob ? - Tylko zdrowy rozs dek - powiedziała. - Dlaczego? Boisz si , e popełniasz omyłk ? Spojrzała na niego. - Byłe zawsze najlepszym pilotem ornitopterów w naszej słu bie, Duncanie. Nie rozbawiło go to. Wysun ł si
naprzód, przemierzaj c drog , któr
wcze niej
przyszedł. Al-Fali zrównał krok z Jessika, pozostaj c za jej plecami. - Sk d wiedziała , e przyleciał ornitopterem? - Nie ma filtrfraka - odparła Jessika. Al-Fali wydawał si zmieszany tym oczywistym spostrze eniem. Nie dał si jednak uciszy : - Nasz posłaniec przywiódł go prosto od Stilgara. Mogli zosta zauwa eni.
- Widziano ci , Duncan? - rzuciła w kierunku pleców Idaho. - Wiesz dobrze, e nie - powiedział. - Lecieli my poni ej szczytów wydm. Skr cili w boczne przej cie, prowadz ce w dół spiral schodów, które wiodły do otwartej hali, dobrze o wietlonej osadzonymi wysoko w brunatnej skale kulami wi toja skimi. Pod przeciwległ
cian przysiadł samotny ornitopter, przycupni ty jak owad gotowy do skoku.
ciana stanowiła imitacj skały - w rzeczywisto ci była wyj ciem na pustyni . Idaho otworzył drzwiczki ornitoptera i pomógł Jessice si
po prawej stronie. Dostrzegła
pot na jego czole, na które opadł lok czarnych, skr conych włosów. Raz jeszcze zobaczyła t głow , tryskaj c
krwi , w pełnej zgiełku jaskini. Marmurowa stal tleilaxa skich oczu
przywróciła jej poczucie rzeczywisto ci. Nic nie było ju takie, jakie si wydawało. Zaj ła si zapinaniem pasów. - Min ło wiele lat od czasu, kiedy leciałe ze mn ostatni raz, Duncan - powiedziała. - To było dawno, bardzo dawno - odparł. Sprawdzał ju kontrolki. Al-Fali i dwóch młodszych Fremenów czekało obok urz dzenia steruj cego fałszyw skał , gotowi w ka dej chwili otworzy wrota. - S dzisz, e mam jakie w tpliwo ci? - zapytała Duncana spokojnym głosem. Idaho skupił si
na kontrolkach silników. Wł czył zapłon wirników i obserwował
poruszaj c si igł wska nika. U miech dotkn ł jego ust, nagły i zimny. Znikn ł równie szybko, jak si pojawił. - Jestem wci
Atrydk - powiedziała Jessika. - Alia ju nie.
- Nie obawiaj si . - Zgrzytn ł z bami. - Nadal słu
Atrydom.
- Alia ju nie jest Atrydk ... - powtórzyła Jessika. - Nie musisz mi tego przypomina - warkn ł. - Zamknij si teraz i daj mi st d odlecie . Desperacja w jego głosie była zupełnie nieoczekiwana, nie pasowała do tego Duncana, którego kiedy znała. Czuj c nawrót strachu, Jessika zapytała: - Dok d lecimy, Duncan? Mo esz mi teraz powiedzie . Ten jednak skin ł al-Falemu i fałszywa skała otworzyła si na zewn trz w jasne, srebrne wiatło dnia. Ornitopter podskoczył do przodu, w gór ... Machaj c jakby z wysiłkiem skrzydłami i wyj c silnikami, nabierał powoli wysoko ci. Idaho skierował maszyn na południowy wschód, ku Grani Sihaja widniej cej jako czarna kreska nad piaskiem. Dopiero wtedy rzekł: - Nie os dzaj mnie surowo, pani.
- Nie czyni tego od tej nocy, kiedy wpakowałe si do Wielkiej Sali w Arrakin, rycz c, zalany piwem przyprawowym - powiedziała. Lecz jego słowa odnowiły w tpliwo ci, które sprawiły, e osi gn ła stan gotowo ci do obrony prana-bindu. - Dobrze pami tam ow noc - powiedział. - Byłem bardzo młody i... niedo wiadczony. - Byłe te najlepszym szermierzem w wicie mojego ksi cia. - Niezupełnie, pani. Gurney brał nade mn gór sze
razy na dziesi . - Spojrzał na ni . -
Gdzie on teraz jest? - Wykonuje moje polecenia. Idaho kiwn ł głow . - Wiesz, dok d lecimy? - zapytała. - Tak, pani. - Wi c mi powiedz. - Dobrze. Obiecałem,
e uknuj
wiarygodny spisek przeciwko rodowi Atrydów.
Wybrałem wi c jedyny mo liwy sposób. - Nacisn ł guzik na panelu kontrolnym i kr puj cy kokon wyskoczył spod siedzenia, otulaj c Jessik w niezniszczaln , elastyczn sie . - Zabieram ci na Salusa Secundus - rzekł. - Do Farad'na. W daremnym, niekontrolowanym spazmie Jessika szarpn ła si w wi zach. Czuła, jak si zacie niaj , puszczaj c dopiero wtedy, gdy si
odpr yła. Wcze niej zd yła zauwa y
mierciono n szigastrun , ukryt pod zabezpieczaj c osłon . - Mechanizm zwalniaj cy szigastrun jest wył czony - powiedział, nie patrz c na ni . Ach, nie próbuj stosowa Głosu. Przeszedłem dług drog od czasów, gdy mogła mnie tym podej . - Popatrzył na ni . - Tleilaxanie zabezpieczyli mnie przed takimi sztuczkami. - Słuchasz polece Alii - stwierdziła Jessika - a ona... - Nie Alii - odrzekł. - Wypełniamy wol Kaznodziei. Chce, eby uczyła Farad'na, tak jak kiedy uczyła Paula. Jessika znieruchomiała, przypominaj c sobie,
e Leto mówił, i
interesuj cego ucznia. Po chwili spytała: - Ten Kaznodzieja... Czy to mój syn? Głos Idaho wydawał si dochodzi z wielkiej odległo ci: - Te chciałbym to wiedzie .
wkrótce znajdzie
Wszech wiat po prostu jest. To jedyny sposób, w jaki mo e patrze fedajkin i pozosta panem swych zmysłów. Wszech wiat ani nie zagra a, ani nie obiecuje. Rz dzi rzeczami poza nasz władz : upadkiem meteorytu, wybuchem masy preprzyprawowej, starzeniem si i umieraniem. Oto jest rzeczywisto wszech wiata i tak nale y j przyjmowa , bez wzgl du na to, co si do niej czuje. Nie mo na rzeczywisto ci odeprze słowami. Wróc do was na swój własny, bezsłowny sposób i wtedy, wtedy pojmiecie, co znaczy ycie i mier . Zrozumienie tego napełni was rado ci . z przemowy Muad'Diba do fedajkinów - Widzisz, co wprawili my w ruch - powiedziała Wensicja. - A to wszystko z my l o tobie. Farad'n siedział nieruchomo naprzeciw matki w jej porannej komnacie. Złote wiatło sło ca padało od tyłu, rzucaj c jego cie na posadzk pokryt białym parkietem. Wensicja miała na sobie zwykł szat , przetykan złotem - wspomnienie królewskich dni. Jej trójk tna twarz wydawała si by spokojna, ale Farad'n wiedział, e matka obserwuje ka d jego reakcj . Czuł pustk w oł dku, chocia przyszedł zaraz po niadaniu. - Nie akceptujesz naszych posuni ? - zapytała. - A co tu jest do akceptowania? - No... e a do dzi taili my przed tob plany. - Ach... - Popatrzył badawczo na Wensicj , staraj c si przyj
jakie stanowisko. My lał
tylko o tym, co zauwa ył ostatnio: e Tyekanik nie zwracał si ju do matki "ksi no". Jak j teraz nazywał? Królow Matk ? "Dlaczego doznaj uczucia straty? - zastanawiał si . - Co takiego trac ?" Oczywi cie znał odpowied : tracił beztroskie dni, czas na intelektualne poszukiwania... Je eli uknuty przez matk spisek powiedzie si , po egna si z tym na zawsze. Nowe obowi zki zaprz tn mu głow bez reszty. Stwierdził, e nie jest jeszcze na to przygotowany. Jak mieli tak swobodnie decydowa o jego losie? Nawet nie zapytali go o zdanie! - No wi c? - powiedziała Wensicja. - Co nie w porz dku? - A co b dzie, je li plan si nie powiedzie? - zapytał, wypowiadaj c pierwsz my l, która mu si nasun ła. - Jak mo e si nie powie ?
- Nie wiem... Ka dy plan mo e zawie . Do czego potrzebny jest wam Idaho? - Idaho? Dlaczego si nim interesujesz...? Ach, tak... To ten mistyk, którego Tyek sprowadził bez naradzenia si ze mn . le zrobił. Ten człowiek mówił o Idaho, prawda? Kłamstwo zabrzmiało niezdarnie i Farad'n zorientował si , e wpatruje si zdumiony w matk . Ona przez cały czas wiedziała o Kaznodziei! - To tylko dlatego, e nigdy nie widziałem gholi - rzekł. Uwierzyła mu i powiedziała: - Zachowujemy Idaho do czego wa nego. Farad'n w milczeniu przygryzł górn warg . Wensicji gest ten przypomniał nie yj cego ojca. Dalak czasami był wła nie taki - bardzo skryty i zło ony, trudny do przenikni cia. Pami tała, e ojca ł czyły wi zy pokrewie stwa z hrabi Hasimirem Fenrigiem i e obaj mieli w sobie co z dandysów i fanatyków. Czy Farad'n pójdzie t
sam
drog ? Zacz ła
arraka sk religi . Kto wie, któr
ałowa ,
e kazała Tyekanikowi nawróci
chłopca na t
cie k pójdzie teraz?
- Jak ci obecnie nazywa Tyekanik? - e co? - Wensicja przestraszyła si nagłej zmiany tematu. - Zauwa yłem, e ju nie mówi do ciebie "ksi no". "Jest spostrzegawczy - pomy lała, dziwi c si , e dr y j niepokój. - Czy my li, e wzi łam Tyeka na kochanka? Nonsens. Wi c dlaczego pyta?" - Mówi do mnie... pani - powiedziała. - Dlaczego? - Bo taki jest zwyczaj we wszystkich wysokich rodach. "Ł cznie z Atrydami" - przemkn ło mu przez my l. - To mniej podejrzane na wypadek, gdyby kto tu zało ył podsłuch - wyja niła. - Kto mógłby pomy le , e zrzekli my si legitymistycznych aspiracji. - Kto mógłby by tak głupi? - zapytał. Zacisn ła wargi, decyduj c si pozostawi pytanie bez odpowiedzi. Drobnostka, ale wielkie kampanie składały si z drobnostek. - Lady Jessika nie powinna nigdy opuszcza Kaladanu - stwierdził. Potrz sn ła gwałtownie głow . Jego my li skakały na boki jak u szale ca! - Co masz na my li? - zapytała.
- Nie powinna była wraca na Arrakis - odparł. - Wybrała zł strategi . Sprawiła, e ludzie zacz li si zastanawia . Czy nie byłoby lepiej, gdyby wnuki odwiedziły j na Kaladanie? "Ma racj " - przyznała skonsternowana.
e te jej samej nigdy nie przyszła do głowy
podobna my l! Tyek zajmie si tym natychmiast. Znowu potrz sn ła głow . "Nie!" W co grał Farad'n? Musiał wiedzie , e kapła stwo nigdy by nie zaryzykowało wysłania w kosmos obojga bli ni t naraz. Wyraziła swe w tpliwo ci na głos. - Kapła stwo czy lady Alia? - zapytał Farad'n, odnotowuj c, e jej my li pod yły we wła ciwym kierunku. Lekko si odpr ył. Jak łatwo było ni manewrowa ! - Podejrzewasz, e Alia chce władzy dla siebie? - zdziwiła si Wensicja. Farad'n odwrócił od niej spojrzenie. Oczywi cie, e Alia chciała władzy! Wszystkie raporty docieraj ce z tej przekl tej planety zgadzały si w tym jednym punkcie. Znowu zmienił temat rozmowy: - Czytałem o ich planetologu - powiedział. - Gdzie musi by klucz do zagadki czerwi i ich haploidalnych postaci, je li... - Zostaw ten problem innym! - przerwała mu, zaczynaj c traci cierpliwo . - Tylko tyle masz do powiedzenia na temat tego, co dla ciebie zrobili my? - Nic nie zrobili cie dla mnie - stwierdził. - Co takiego?! - Zrobili cie to dla rodu Corrinów - powiedział. - A teraz wła nie wy jeste cie rodem Corrinów. Mnie nawet nie wtajemniczono. - Masz okre lone obowi zki! - podkre liła. - Co b dzie z tymi, którzy na ciebie licz ? Tak, jakby jej słowa nało yły na niego nowe brzemi , poczuł ci ar wszystkich nadziei i marze zwi zanych z rodem Corrinów. - Tak - zgodził si . - Rozumiem... Ale nie zgadzam si z wieloma decyzjami, podj tymi i przeprowadzonymi w moim imieniu. S wstr tne. - Wstr ... Jak mo esz mówi co takiego? Zrobili my to, co ka dy wysoki ród uczyniłby dla powi kszenia swej fortuny. - Naprawd ? My l , e jeste cie troch prostaccy. Nie! Nie przerywaj mi. Je eli mam by Imperatorem, nauczcie si mnie słucha . My lisz, e nie potrafi czyta mi dzy wierszami? Do czego wy wiczono te tygrysy?
Nie była w stanie wydoby
z siebie słowa na tak bezpo redni
demonstracj
spostrzegawczo ci syna. - Rozumiem - kontynuował. - Dobrze, zatrzymam Tyekanika, poniewa wiem, e to ty go wci gn ła w to bagno. Jest dobrym oficerem, w sprzyjaj cych w