ART STOTELIS ARS RHETORICA
EDIDIT
RUDOLFUS KASSEL
APUD WALTER DE GRUYTER ET SOCIOS BEROLINI ET NOVI EBORACI MCMLXXVI
CIP-Kurzlitelaufnahml Je, DIll/sehen Bibliothek
Aristoteles [Ars rhetorica] Aristotelis ars rhetorica I ed. Rudolfus Kassel. - Berolini [BerlinJ, Novi Eboraci: de Gruyter, 1976. Einheitssacht. : De arte rhetorica. ISBN 3-11-006680-7
NE: Kassel, Rudolf [Hrsg.]
© J.
Copyright 1976 by Walter clc Gruyt« &: Ca., vonnals G. J. Göschen'sche Verlagshandlung, Guttentag, Verlagsbuchhandlung - Gcnrg Reimer - Karl J. Triibner - Veit &: Camp. Printed in Germany Alle Rechte des Nachdrucks, einschließlich des Rechts da: Herstellung von Photokopien. auch auszugsweise, vorbehaltc:n.
Satz und Druck: Waltet clc Gruyter &: Ca., Bulin 30 Bindcarbcitea: Lüderitz &: Bauer, Berlin 61
PRAEFATIO Quibus fundamentis Rhetorieae Aristoteleae reeensio niti deberet, quid editores praestiterint quidque nova editione pro viribus praestaturi essemus, libro seorsum emisso exposuimus. 1 eodieum stemma in ealee illius Iibri delineatum non iteramus, de Iocis singulis ultimo praesertinl eapite ad eritieam rationem examinatis ita in adnotatione legentes admonebimus ut ·Proleg.' conferri iubeamus. nune pauea restant praefando expedienda. In rebus orthographieis a vetnstissimorum eodieum A et F seriptura non temere reeessi. quorum eonsensui obseeutus modo eCxv modo av, modo eavTov modo cxVTOV seripsi; in lectionis diserepantia praetuli eCxv, eavTov. et de his quidem in adnotatione rettuli; taeui de seseentis minutiis, ne ex apparatu eritieo nugarum thesaurus fieret. sie nulla varietate notata ex alterutro eodice reeepi yiyvea6al, ov8eis, non expuli y{vea6a1, oOOeis in utroque inventa; item servavi OÜTOOS ante eonsonam, non respui aiei ubi amborum eodieum scriptura eonfirmantur. eadem eondicione toleravi elisionem in voeibus Se, Te, wo-re, äJ...ACx, SlCx, KaTCx, l.IeTCx, rrapCx, TaVTa, TOlaVTa neglectam neque erasim velut TovvaVT{Ov, TCeyaOCx sine alterutrius saltern codieis testimonio introduxi. tacite divisi KaOEKao-rov, KaOavTCx, rrapCxAAllAa, eoniunxi 1.1" Se, OVK ovv, ffil rroAfis, KaT' aVT1KpV,2 eorrexi Sei~lS, rrviYl.la, e~al.lapTW(T1, 1
2
Der Text der aristotelischen Rhetorik. Prolegomena zu einer kritischen Ausgabe, Berol. 1971. in hoc libro haec quaeso corrigantur: p. 312 lege 3811 , p. 33 lin. 21 Unternehmungen, p. 53 lin. 6 om. F, p. 59 in columnae titulo Der Vaticanus 1340, p. 67 !in. 5 navovr:at, p. 7718 lin. 2 ab imo Dieser Annahme. p. 83 lin. 2 post oos E insere wr; oE Arec. p. 100' 1579 (non 1576), p.106 !in. 18 diese (non die), p. 120 !in. 9 cP. p. 121 lin. 5 Das Substantiv &uol.oyla kommt, p. 127 lin. 15 Zu' er;. p. 142 lin. 21 Ua7:1JyoeoVI1W. Bekkeri errore videtur factum esse ut 1366b 16 in editione academica Iegamus eV 'ITOl1lT1Kt]. ceteris Iocis E\rrrOl1lT1KOIl, -oiS, -OUS. cum A hoc adiectivum alioqui ut semper F discerptum habeat. illo uno Ioco non disiungat. magn. mor. II 11. 1210b 11. 12. ubi e\l1rol1lTIKOIl, -os imprimendum curavit Bekker, ElJ'IT- est in Laur. 81. 11, Eil 'IT- in Vat. 1342. de
VI
Praefatio
o TIaeWV,
Praefatio
VII
comicorum quoque numeris firmatam 9 etiam 1416 a 23 lectioni a Riccobono emendatae reddidi. 1360b 16 denique quam recte Morelius ev6evElo restituerit pro Evcr6evElo, quod in Ev~vlo vel Ev6Evlo mutaverunt posteriores, intellegitur inspecta lectionis varietate ad hist. an. VIII 19. 602"15 ab editoribus adnotata. Rhetoricae verba ita typis describenda curavi ut lineae Bekkerianae quoad fieri posset servarentur. capitum numeris subiunxi editionis Bipontinae paragraphos a Copeo potissimum in commentario iteratas et in afferendis Rhetoricae locis ne nunc quidem omnino desuetas. editionum translationum commentati6num quae in adnotatione per compendium notantur conspectum huic praefationi subieci. in testimoniis adscribendis veterum auctorum nomina operumque titulos ita breviavi ut nullo negotio agnosci possent. hoc moneo, Iohannis I tali methodum rhetoricam a Gregorio Cereteli editam citari ex editione priore anni 1926,10 non ex instaurata anni 1966,11 cum haec linearum numeratione qua prior illa instructa erat careat et pro praefatione germanica quam Cereteli praemiserat grusinicam atque rossicam habeat a doctorum intellectu remotiores. In conficiendo indice graeco non frustra desudatum esse putabo si aliqua ex parte pro Bonitziani supplemento haberi posse videatur. ex versibus ab Aristotele laudatis praeter nomina propria recepi pauca, ex oratorum sententiis plura, ex ipsius philosophi verbis nihil praetermittere nisi tritissima studui. Peroptato mihi contigit, ut de textus constitutione tot tantisque difficultatibus obstructa cum Hermanno Wankel Demosthenis interprete doctissimo identidem consilia conferre liceret. in rebus palaeographicis muItum me adiuvit N. Wilson, in bibliographicis D. Krämer; idem in plagulis corrigendis multa menda et typothetarum et mea solus detexit et postquam Berolino cessi libro typis imprimendo usquequaque prospexit. uxor carissima operosum laborem
9 10
11
Cobet Nov. Lect. 77 s. Iohannis Itali opuscula selecta ed. Greg. Cereteli, fase. 2, Tphilisüs 1926, p.33-46. Iohannis Itali opera. textum graecum secundum collationem a Gregorio Cereteli confectam edidit et praefatione instruxit N. Ketschakmadze, Tbilisi 1966, p. 34-42. utraque editio in bibliothecis rarissima.
VIII
Praefatio
subire non gravata ad indicem componendum schedas mihi praeparavit. in aedibus de Gruyterianis typothetarum operam prudenti consilio rexit M. Meiner, toti operi curam et favorem impertire numquam desiit H. Wenzel. quibus omnibus gratias ago quam maximas.
scribebam Coloniae ineunte anno MCMLXXVI
RK.
CONSPECTUS EDITIONUM TRANSLATIONUM COMMENTATIONUM QUAE PER COMPENDIUM NOTANTUR
Abresch
F. L. Abresch, Animadversionum ad Aeschylum lib. tert. Accedit dilucidationum Thucydidearum auctarium, Zwollae 1763, p. 418
Ald.
Rhetores Graeci, apud Aldum Manutium, Yen. 1508, p. 161-234 (ed. pr.)
Ammon
G. Ammon, Blätter für das Gymnasial-Schulwesen 36 (1900) p. 109 (in censura editionis Roemerianae secundae)
Arnet
A. Arnet, Krit. Beitr. zu Aristoteles Rhetorik Buch I, Progr. St. Gall. 1876
Hermol. Barb.
Danielis Barbari in tres libros Rhetoricorum Aristotelis commentaria (cum versione lat. Hermolai Barbari, vid. p. 12), Lugd. 1544
Barczat
W. Barczat, De figurarum disciplina atque auctoribus, pars I: auctores graeci, diss. Gotting. 1904, p. 13
<'XlTa17ra. Aristotelis opera omnia graece (cum praef. Erasmi ex edd. a.1531 et 1539 repetita), Basileae per 10. Bebelium et Mich. Isingrinium 1560, vol. II p.184--228
•APIO"TOTEAOVS
Bekker
Aristotelis opera ex ree. Immanuelis Bekkeri ed. Aead. Regia Borussiea, vol. II, Berol. 1831, p. 1354--1420
Bekker3
Aristotelis Rhetorica et Poetica ab ImmanueIe Bekkero tertium editae, Berol. 1869 [1873]
Bentley
ad Hor. sat. II 5, 79
Bergk
Th. Bergk, Griech. Literaturgesch. III, Berol. 1884, p. 3631 &
Bernays
J.
Blass
F. Blass, Die att. Beredsaxpkeit, 2Lips. 1887-1898
B[lass ?]
Bernays, Zwei Abh. über die arist. Theorie des Drama, Berol. 1880
Lit. Centralbl. 51 (1900) p. 203 s. (censura editionis Roemerianae secundae)
x
Conspectus editionum. translationum. commentationum
Bock
F. Bock, In Aristotelis rhetoricam observ. crit., Philol.hist. Beitr., C. Wachsmuth zum 60. Geb. überr., Lips. 1897, p. 199-207
Bonitz1
H. Bonitz, Aristotelische Studien, Hild. 1969 (SB Wien XXXIX 2, XLI 2, XLII 1, LII 4, LV 1,1862-1867 uno vol. comprehensa), p. 84-94, nisi alia pag. indicatur
Bonitz2
Zur Aristoteles-Literatur, Zeitschr. für die äst. Gymn. 17 (1866) p. 771-812
Bonitz3
Ueber den Gebrauch von TE yap bei Aristoteles, Zeitschr. für die äst. Gymn. 18 (1867) p. 672-682
Bottin
L. Bottin, ProbIerni critici e interpretativi interno ad
Arist.Rh. 1378 b 2-9; 1368"15; 1412 8 9, Atti della Accadernia NazionaIe dei Lincei, rendic. class. sc. mor. stor. filol., sero VIII, vol. XXVI, fase. 1-2 (1971), p.I9-26 Brandis
Chr. A. Brandis, Ueber Aristoteles' rhetorik und die griechischen ausleger derselben, Philol. 4 (1,849) p. 1-47
Buhle
Aristotelis opera omnia ed. 10. Theoph. ~ Buhle, vol. IV, Biponti 1793
Burkert
W. Burkert, Aristoteles im Theater, Mus. Helv. 32 (1975) p.67-72
Bywater1
1. Bywater, Aristotelia II, Journ. of Philol. 14 (1886) p. 42
Bywater2
Aristotelia III, Joum. of Philol. 17 (1888) p. 72-74
Bywater3
Aristotelia IV, Journ. of Philo!. 28 (1903) p. 248---261
Bywater'
Aristotelia V, Joum. of PhiloI. 32 (1913) p. 111-122
Bywater5
Aristotle on the Art of Poetry, Ox. 1909, p. 259
Casaubonus
Is. Casaubonus, Animadvers. ad Athen. Dipnosoph., Lugd. 1621, lib. XV cap. 1, p. 944
Chauvin
(J. Chauvin), Bulletin des humanistes 1899) p. 185
Ignat. Chort.
Ignatius Chortasmenus, via. Proleg. p. 2
fran~ais
1 (1894-
Cima
A. Cima, Bollett. di filol. class. 3 (1896--1897) p. 211
Cobet1
C. G. Cobet, Variae lectiones, Lugd. Bat. 21873 (11864)
Cobet2 Cooper
Novae lectiones, Lugd. Bat. 1858 Lane Cooper, Aristotle, Rhetoric 3. 16. 1417 b 16-20, Am. J. Ph. 50 (1929) p. 170-180
Conspectus editionum translationuin commentationum
XI
Cope
The Rhetoric of Aristotle with a commentary by E. M. Cope, revised and edited by J. E. Sandys (cui soli debentut' vol. III p. 202-221, comm. ad III 17 § 10 ss.), Cantabr. 1877
Didotiana
Aristotelis opera omnia, apud A. F. Didot, vol.
r,
Par.
1848, p. 310-410 Dielsl Diels2
H. Diels, Über das dritte Buch der arist. Rhet., Abh. Ak. BIn. 1886 in Praesocraticis
Dittenberger
W. Dittenberger, Gätt. Gel. Anz. 130 (1868) p. 1931-1948 (censul'a editionis Spengelianae maiol'is)·
Dobree
P. P. Dobree, Adversaria critica ed. Scholefield, vol. Cantabr. 1831, p. 159 s., nisi alia pag. indicatut'
Eucken
R. Eucken, De Arist. dicendi ratione cularum usu, Diss. Gotting. 1866
Faber
Dionysii Longini nEpl Üljiovs libellus, cum notis, emendationibus et praef. T. Fabri. Salmurii 16J!3, p. 389
Finckh
Chr. E. Finckh, Neue ]ahrb. f. Philol. u. Pädag. 69 (1854) p. 633 (in censura editionis Spengelianae minoris)
Gaisford
[Th. Gaieford] Aristoteles, de rhetorica libri tres, ad fidem manuscriptorum recogniti, cum versione latina. Altero volumine continentur animadversiones variorum, Oxon.
r:
r,
observ. de parti-
1820 Georg. Trapez.
Georgii Trapezoncii in libros rhetoricorum Aristotelis traductio, Par. s.ine anno
Gomperz1
Th. Gomperz, Beitr. zur Krit. und Erkl. griech. Schriftsteller IIr, SB Wien 83(1876) p. 563-565 (= Hellenika r, Lips. 1912, p. 236-239)
Gomperz2
Beitr. zur Krit. und Erkl. griech. Schriftsteller VIII, SB Wien 152 (1905) p. 1-14
Graux
Les articles originaux publies dans divers recueils par Ch. Graux, ed. posthume ... par Ch.-E. Ruelle, Par. 1893, p. 16 s. (exercises crit. de la conference de philol. gr. recueillies et rediges par E. Tournier, contribut. de Ch. Graux de 1872 a. 1875)
Grilli
A. Grilli, Atene e Roma 7 (1962) p. 41 (in cenSUl'a editionis Rossianae)
Hayduck
M. Hayduck, Zu Arist. Rhet., Neue Jahrb. f. Philol. u. Pädag. 111 (1875) p. 469 s.
Hellwig
Antje Hellwig, Untersuchungen zur Theorie der Rhetorik bei Plat. u. Arist., Gotting. 1973, p. 26941
XII
Conspectus editionum tr~nslationum commentationum
Herm. Alem.
Herrnannus Alemannus, vid. Proleg. p. 88 s.
Hirzel
R. Hirzel, ArPAcJ)O~ NOMO:L, Abh. d. kgl. sächs. Ges. d. Wiss. XX 1, Lips. 1900
Immisch
o. Immisch, Deutsche Litteraturz. 21 (1900) p. 2015 s.
(in
censura opusculi Hirzeliani modo laudati) Jacoby
F. Jacoby, RE s. v. Herodotos, Suppl. I! (1913) p. 206 s.
Jebb
The Rhetoric of Arlstotle. A transl. by R. C. Jebb, edited by J. E. Sandys, Cantabr. 1909
Jernstedt
V. Jernstedt, Opuscula, Petrop. 1907, p. 121 s. (rossice; cl. L. Deubner, BeYl. phil. Woch. 28, 1908, p. 1140)
Kapp
E. Kapp, Ausgew. Schriften, Beral. 1968
Kappelmacher
A. Kappelmacher, Zu Aristoteles' Rhetorik JI! 9, Wiener St. 34 (1912) p. 67-73
Kayser1
(K.) L. Kayser, Neue Jahrb. f. Philol. u. Pädag. 70 (1854) p. 277 s. (in censura editionis Spengelianae minoris)
Kayser2
Neue Jahrb. t. 'Philol. u. Pädag. 101 (1870) p. 1-17 (censura editionis Spengelianae maioris)
Keil
B. Keil, Ad orationem quae inscribebatur AI\EzANL!.PO:L, Herrn. 19 (1884) p. 649
Knebel
Arist. Rhet. übers. u. erl. v. H. Knebel, Stgt. 1838
Lehrs
K. Lehrs, Herodiani scripta tria emendatiora, Regim. 1848
Lipourlis
41111. 1::.. I\V'Tl"OVPAij, •APUTrOTeAll
Lobeck
Chr. A. Lobeck, Phrynichi ecl. nom. et verb. Att., Lips. 1820
Lossau
M. Lossau, 1l0xfrrJpio: TOOV rroÄITeIOOV und Vrr6I
McCall
M. McCall, Aristotle, Rhetoric I!I. 4. 1407"16 and 11. 1413"6, Rh. Mus. 111 (1968) p. 169-166
MacKay
L. A. MacKay, Aristotle, Rhetorie, II!, 16, 11 (1417 b 1220), Am. J. Ph. 74 (1963) p. 281-286
Madvig
10. Nie. Madvigii Adversaria eritica, vol. I, Haun. 1871, p.474-478
Maier
H. Maier, Die Syllogistik des Arist. I! 1, Tub.
Margoliouth
D. S. Margoliouth, On the Arabie Version of Aristotle's Rhetorie, Semitie Stud. in Memory of Alexander Kohut, ed. by G. A. Kohut, Berol. 1897, p. 376-387
1~00
Conspectus editionum translationum commentationum
XIII
Marx
F. Marx, Aristoteles' Rhetorik, Ber. Verhandl. d. kgl. sächs. Ges. d. Wiss. zu Lpz., philol.-hist. Cl., 52 (1900) p.241-328
Meerwaldt
I. D. Meerwaldt, Stud. ad generum dicendi hist. pertinentia, pars I: de Dionysiana virtutum et generum dicendi doctrina, diss. Amst. 1920, p. °121
Meineke
A. Meineke, Fragm. Com. Graec. II!, Berol. 1840
Merkelbach
R. Merkelbach, Zeitschr. f. Pap. 143222
Morelius
Aristotelis de arte dicendi libri tres, apud Guil. Morelium, Par. 1559 [1562] °
Muretus
M. Ant. Mureti opera omnia ex mss. auctaOet emend., cum brevi annot. D. Ruhnkenü, vol. IH, Lugd. Bat. 1795, p. 615-778 (617-730 lib. I et II in Latinum conversi, 731-778 scholia)
Neobarius
Ei5 T"V 'APIO"TOTeAOV5 PT\TOPIKf)V \r!Tol.lvT\l.Ia avoovvl.loll [= anon, via. siglaJ. Nunc primum in lucemeditur, Par. per Conradum Ne()barium 1539
Newman
W. L. Newman, The Politics of Aristotle, Oxon. 18871902
Nitschc
W. Nitsche, Berl. phil. Woch. 29 (1909) p. 611 (in censura versionis ] ebbianae)
Nitzsch
G. W. Nitzsch, Erkl. Anm. zu Homer's Od., vol. H, Hann. 1831, p. LXIV
O'Connor
J. B.
Pohlenz
M. Pohlenz, Zu den att. Reden auf die Gefallenen, Symb. Osl. 26 (1948) p. 4&--74
Portus (F.)
Aristotelis artis rhetoricae sive de arte dicendi libri Irr, graece, a M. Aem. Porto nova interpr. illustrati; item Franc. Porti in eosdem libros perpetui Latini commentarii, Spirae 1598
Primmer
A. Primmer, Schlichter Stil und eingliedrige Periode in Aristoteles' Rhetorik !II 9, Rh. Mus. 109 (1966) p. 73-77
Rabe
H. Rabe, De Theophrasti libris mpl 1890, p. 30 s.
Radermacher1
L. Radennacher, oVTooa{, Rh. Mus. 54 (1899) p. 638
Radermacher2
U.
Epigr. 18 (1975) p.
O'Connor, Chapters in fue hist. of actors and acting in anc. Greece, togefuer wifu a prosopographia histrionum graecorum, Chic. 1908
AE~EOO5,
diss. Bonn.
Phidias in einem übersehenen Zitat aus Dionys 1TEpl I.III.lTtaeoo5? Rh. Mus. 89 (1940) p. 78-80
XIV
Conspectus editionum. translationum. commentationuzn
Radermacher 3
in Artium Scriptoribus (SB Wien 227/3, 1951)
Reeve
M. Reeve in seminario Berolinensi
Th. Reinach
Rev. Et. Gr. 5 (1892) p. 463
Riccobonus
Aristotelis artis rhetoricae !ibri tres, ab Ant. Riccobono Latine conversi; eiusdem Rhetoricae paraphrasis, interiecta rerum explicatione, Francof. 1588
Richards
H. Richards, Aristotelica, Lond. 1915, p. 104-114
Riemann
O. Riemann, Aristote, Rhetorique, 3, 7, Rev. de PhiloI. n. s. 6 (1882) p. 154
Roemer
Aristotelis ars rhetorica, iterum ed. A. Roemer, Lips. 1898 (11885)
Ross
Aristotelis ars rhetorica, recognovit brevique adnot. crit. instr. W. D. Ross, Oxon. 1959
Roth
Aristoteles Werke. Rhetorlkübers. v. K. L. Roth, Stgt. 1833
Salmasius
Cl. Salmasius, De modo usurarum, Lugd. Bat. 1639, p. 41
Sandys.
vid. Cope
Sauppe1
H. Sauppe, Ausgew. Schriften, BeroI. 1896, p. 336-357 (Bedeutung d. Anführungen aus Arist. Rhet. bei Dion. v. HaI. für die Kritik des Arist., NGG 1863)
Sauppe2
in Fragmentis Oratorum Atticorum
Schenkeveld
D. M. Schenkeveld, Mnemos. IV 15 (1962) p. 64 (in censura editionis Rossianae)
Schneider
B. Schneider, Die mittelalt. grlech.-Iat. übersetzungen der arist. Rhet., BeroI. 1971
A. Schöll
Des Herodotos Geschichte, dt. von Adolf Schöll. Unter Theilnahme des Verf. neu durchges. von R. Köhler, I Stgt. 1855, p. 26
Schütz
H. Schütz, Krit. Bemerkungen zu Aristoteles Rhetorik, Neue Jahrb. f. PhiloI. u. Pädag. 137 (1888) p. 681-695
Shilleto
(R.) Shilleto's Adversaria on the Rhetoric of Aristotle, apud Cope-Sandys III p. 222-227
Solmsen1
Fr. Solmsen, Die Entw. d. arist. Logiku. Rhet., Bero1.1929
Solmsen2
Kleine Schriften II, Hild. 1968
Solmsen3
Gnom. 39 (1967) p. 657-672 (censura Aristotelis Düringiani)
Conspectus editionum translationum commentationum
XV
Spengel
Aristotelis ars rhetorica cum adnotatione Leonardi Spengel, accedit vetusta transl. lat., Lips. 1867. quae in proecdosi sola proposuit (Rhet. gr. I, Lips. 1853, p. 1-162 cum p. V-X) nec postea·iteravit, ea ,olim Spengel' coniecisse dicetur
Stahr
Aristoteles' drei Bücher der Redekunst übers. v. A. Stahr, Stgt.1862
Stroux
10. Stroux, De Theophrasti virtutibus dicendi, Lips. 1912, p.331
Süss
W. Süss, Ethos, Stud. z. ält. griech. Rhetorik, Lips. et Berol. 1910
Susemihl1
F. SusemihI, De Rhetoricorum Aristoteleorum lib. pr. quaest. crit., Melanges Graux, Par. 1884, p. 87-96
Susemihl2
Woch. f. Klass. Phil. 2 (1885) p. 1639-1650 (censura editionis Roemerianae prioris)
SusemihI8
Quaest. Arist. crit. et exeg. I, ind. schol. Gryphisw. 1892
Sylb(urgius)
Aristotelis Artis Rhetoricae libri II!. Rhet. ad Alex. lib. r. De arte Poet. lib. I, Francof. 1584
Teichmüller
G. Teichmüller, Aristotel. Forsch. I: Beitr. z. Erld. d. Poet. d. Arist., HaI. 1867, p. 112
Tessmer
Renate Tessmer, Unters. zur arist. Rhet., diss. BIn. (Humb. Univ.) 1957, typis non impressa
Thurot
Ch. Thurot, Observations crit. sur Ia rhet. d'Aristote, Rev. arch. n. s. 4 (1861) p. 52-65. 291-308; 5 (1861) p. 40-61
Tovar
A. Tovar, Notas criticas a la Ret6rica de Arist6teles, Emerita 22 (1954) p. 1-34
Trapez.
vid. Georg. Trapez.
Trinc.
Aristotelis de arte rhet. lib. tres. Ad Alex. de rhet. lib. unus. De poet. lib. unus, Ven. in aedibus Barthol. Zanetti Casterzagensis, aere vero et diligentia 10annis Francisci Trincaveli, 1536
Twining
Aristotle's treatise on poetry, translated with notes on the transl. and on the original, by Th. Twining, Land. 1789
Tyrwhitt
Aristotelis de poetica liber, rec. Th. Tyrwhitt, Oxon. 1794 (ed. postuma), p. 126
Usener1
H. Usener, Kleine Schriften I, Lips.-Berol. 1912, p. 187 s.
Usener2
in adnot. ad Dion. HaI. opusc. rhet.
XVI
Conspectus editionum translationum commentatiomim
Ussing
J. L.
Vahlen1
J.
Ussing, Observ. crit. ad Arist. lib. de arte poet. et rhetoricorum libros, Opuscula philologica ad 10. Nie. Madvigium a discipulis missa, Haun. 1876, p. 221-233 Vahlen, Gesammelte philol. Sehr. I, Lips.-Berol. 1911
Vahlen2
Gesammelte philol. Sehr. II, Lips.-Bero!. 1923
Vahlen3
Opusc. acad. I, Lips. 1907
Vahlen4
Opusc. acad. II, Lips. 1908
Vahlen 5
Beiträge zu Arist. Poet., Neudr. bes. von H. Schöne, Lips.1914
Vahlen 6
Aristotelis de arte poet. liber, 3Lips. 1885
Vahlen 7
Varia VIII, Herrn; 12 (1877) p. 192
Vahlen ms.
vid. Proleg. p. 10942
Vater
Severinus Vater, Animadvers. et lectiones ad Arist. libros tres Rhetoricorum. Accedit auctarium Frid. Aug. Wolfü, Lips.1794
Verdenius
W. J. Verdenius, Inceptive Se again, Mnemos. IV 27 (1974) p. 173 s.
Victorius
Petri Victorii commentarii in tres !ibros Aristotelis de arte dicendi. Positis ante singulas declarationes [valde studio et nova cura ipsius auctas] Graecis verbis auctoris [üsque fideliter Latine expressis] Flor. 1548 [21579]
Victorius ms.
in cod. Mon. 175
Volkmann
R. Volkmann, Die Rhetorik der Griechen und Römer, 2Lips. 1885, p. 206
Wallies
M. Wallies, Phil. Woch. 45 (1925) p. 1027 (in censura ver-
sionis Robertsianae, The works 01 Arist. transl. into English, vol. XI, Ox. 1924) Weil1
Dionysius Halicarnassensis, premiere lettre a. Ammee, texte grec accompagne d'une intrad., d'une annot. crit. et de notes en franc;:ais par H. Weil, Par. 1878 apud Thurotum
Welldon
The Rhetoric of Aristotle, translated witll an analysis and critical notes by J. E. C. Welldon, Land. 1886
Wendland
P. Wendland, Anaximenes von Lampsakos, Stud. z. ältesten Gesch. d. Rhet., Bero!. 1905
Wilamowitz1
U. v. Wilamowitz-Moellendorff, Kl. Sehr. IV (Lesefrüchte u. Verwandtes), Bero!. 1962
Wilamowitz2
Die Ilias und Homer, Berol. 1916
Conspectus editionum translationum commentationum Platon H, Berol. 1919, p. 26°
Wilamowitr CookWilson
XVII
J.
Cook Wilson, Transactions of the Oxf. Philol. Soc.
1883/1884, p. 4-5 Winstanley
Aristotelis de poetica liber, ed. T. WinstanIey, Oxon. 1780,
p.302 WoH
Auctarium Frid. Aug. WoIfü apud Vaterum p .. 197-217 (= Kl. Schr. ed. Bernhardy, vol. I, Hal. 1869, p. 352-
368) WoIff
G. WoUf, Zu Aristoteles' Rhetorik, Rh. Mus. 19 (1864)
Zeller1
E. Zeller, Arch. f. Gesch. d. Philos. 2 (1889) p. 276
p.631
Zeller2
Die Philosophie der Griechen in wer gesch. Entw., H I, 4Lips. 1889, p. 403
SIGLA cod. Parisinus 1741, saec. X idem codex a librario paulo recentiore ex ß et schol. correctus idem codex saec. XIV ex .,1 et schol. correctus
A
Ar •• F
cod. Cantabrigiensis 1298, saec. XII/XIII idem codex ex e correctus
H
cod. Marcianus 214, saec. XIII/XIV
Co
cod.Laurentianus conv. soppr. 47, saec. XV
La
cod. Laurentianus 60. 10, saec.
Tu
cod. Tubingensis Mb 15, saec. XV
Vet
Vetus translatio latiRa saec. XIII, ad exemplar graecum deperditum (r) confecta
Ant
Antiqua translatio latina, ad exemplar graecum deperditum (r) a Guilelmo de Moerbeka ut vid. confecta
Guil
Guilelmi de Moerbeka translatio latina, qua priorem (Ant) ad exemplar graecum deperditum (.,1) retractavit
Ar
Araba translatio ante a. 930 ad exemplar syriacum confecta, ab Herm(anno) Alem(anno) in Latinum conversa
~V /XVI
Q)
fJ
{
~ (vel .,1, ubi Guil accedit)
{~ r
translationum Vet et Ant exemplar graecum deperditum
e {e}
de e propter spat. vac. maius in Co Cnon constat { La Tu
XIX scholia (Commentaria in Aristotelem Graeca XXI 2. ed. H. Rabe. Berol. 1896) allon
anonymi in artem rhetoricam commentarius (p. 1-262)
steph
Stephani in artem rhetoricam commentarius (p. 263-322)
frc
fragmentum commentarii in ariem rhetoricarn (p. 323329)
frp
fragmentum paraphrasis in ariern rhetoricam (p. 330-334)
rec
codices recentiores. quorum lectiones propriae pro coniecturis habentur
C
cod. Parisinus 1818. saec. XV
D
cod. Parisinus 2038. saec. XV
E
cod. Parisinus 2116. saec. XVI
N
cod. Marcianus 215. saec. XV
Q
cod. Marcianus 200. saec. XV
Y
cod. Vaticanus 1340. saec. XIII/XIV
Z
cod. Vaticanus Palatinus 23. saec. XIII
Cant. 191
cod. Cantabrigiensis 191. a. 1441
Dresd.
cod. Dresdensis Da 4. saec. XV
Laur. 60. 18
cod. Laurentianus 60. 18. a. 1427
Matr.4684
cod. Matritensis 4684. saec. XIV
Mon. 176
cod. Monacensis 176. a. 1501
Par. 2041
cod. Parisinus 2041. saec. XV (excerpta)
Vind.
cod. Vindobonensis philos. gr. 29. saec. XV
Yal.
cod. Yalensis 361. saec. XIV
yp
additur siglo codicis cuius librarius hac nota var. lect. significat
•
in app. crit.; rasura unius litterae
...
in textu et testimoniis; lacuna
( >
supplenda
[ ]
additamenta aliena
[ ]
additarnenta quae ipsius Aristotelis sunt vel esse possunt
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΤΕΧΝΗ ΡΗΤΟΡΙΚΗ
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΤΕΧΝΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ Α
Ή
1354&
ρητορική
έστιν άντίστροφοs Τ'Ό
διαλΕΚΤΙΚ'Ό'
άμφότεραι
Υαρ περί τοιοίιτων τινων είσιν ά κοινα τρόπον τινα άπάντων έστί yνωρί~ειν καί οvδεμιαs έπιστήμηs άφωρισμένηs. διο καί πάντεs τρόπον τινα μετέχοvσιν άμφοiν'πάvτεs Υαρ μέχρι 5 TlVOS καί έςετά~εlν καί υπέχειν λόΥον καί· άπολΟΥεiσθαι καί κατηΥορεiν έΥχεφουσιν. των μΕν οδν πολλων οί μΕν είκ'Ό
2
ταUτα δρωσιν, οί δΕ δια ΣVνήθεlαν άπο εςεωs. έπεί δ' άμ φοτέρωs ένδέχεται, δηλον ότι είη αν ΑVτα καί όδCj> ποιεiν' δι> δ Υαρ έΠΙΤVΥχάνοvσιν οί τε δια σvνήθειαν καί οί άπο 10
ταυτομάτοv, Τ11ν αίτίαν θεωρεiν ένδέχεται, ΤΟ δΕ ΤΟΙ0υτον
ήδη πάντεs αν όμολΟΥήσαιεν τέχνηs ΕΡΥον είναι.
νυν μεν
1354& 1-11 cf. Iul. Vict. prooem. ρ. 373. 2-16 Ha1m 1 Cic. or. 114 Aristoteles principio artis rketoricae dicit illam artem quasi ΒΚ altera ραΥΙε respondere dialecticae. Ammon. ίη anaI. pr. ρ. 35, 25 Wa1lies άρχόμενος ycιp τών ρητορικών τεχνών φησιν ή ρητορικη τ~ 6ιαλεκτlK~ άντίστροφός έστιν.
3. 25 Wallies (Sud. s. v. άντιστρόφοvς, (sc. την 6lαλεκτικην) είκότως καΙ άντίστροφόν φησιν Άριστοτέλης είναι τ~ ΡηΤOΡIK~. Herm. Alex. ίη Plat. Phaedr. ρ. 234. 1 Couvreur καΙ ή ρητορικη 61: κατά ' Αριστοτέλην άντίστρο φός έστl τ~ 6IαλεκτIK~, Athanas. ProI. sylI. ρ. 173, 17 Rabe 'Αριστοτέλης ... άντΙστροφον ... αυτήν φησl τ~ 6IαλεκτIK~. Sext. Emp. adv. math. νπ 6 Έμπε60κλέα . . . ό Άριστοτέλης φησ\ πρώτον ρητορικήν κεκινηκέναl (fr. 65 Rose3 ), ης άντίστροφον είναι τήν 6lαλεκτικήν. cf. Aristid. Quint. Ι 1 ρ. 2. 3 Winn.-Ingr. 61αλεκτική 61: καΙ ή ταύτης άντίστροφος. Ioh. ItaI. meth, rhet. 1 ρ. 33, 1 Cereteli ή ρητορική μέθο60ς ... άντίστροφός έστl τ~ 61α λεΚΤIK~. ώς φησιν Άριστοτέλης. 2-6 cf. Ioh. ItaI. meth. rhet. 1 ρ. 33. 12-16 Cereteli 6-11 Cic. de or, Π 32 cum plerique temere ac nulla ratione causas in joro dicant. non nulli autem propter exercitationem aut pl'opter consuetudinem aliquam callidius id jaciant, non est dubium quin. si quis animadverterit. quid sit, qua 'ΥΒ alii melius quam αΙίί dicant. id possit notare: el'go id qui toto in ge1zere jecerit, is si non plane artem, aΙ quasi artem 11 Sext. Emp. adv. math. ΙΙ 8 s. Άριστοτέλης quandam invenerit Ι ρ.
A1ex. Aphr. ίη top. 244 Adler) τοιαύτη ν 61:
Titulus πρώτον
7
άριστοτέλοvς τέχνης ρητορικης
F:
a Α:
άριστοτέλοvς τέχνης ρητορικης
άριστοτέλοvs τέχνης ρητορικης βιβλίον πρώτον ε
άμφοτέρως ΑΔ
: άμφότερα F:
ό6ωποιείνΑ: ό60ποιείν
την AF: ToύTov τήν γΔ. 1*
ρ.
οδσαν αύτή ν
άμφοτέρωθεν Η
FHArec: ό60ποιησαl sed cf. 1413" 18s.
ε
1354&
8 ό6φ ποιείν Bywater3 : cf. Proleg.117s. 10
3
Ι
4
1. 1354& 12-31
οον οί τας τέχνας των λόΥων συιιτιθέιιτες όλίΥον πεπονήκασιν αύτης μόριον· αί Υαρ πίστεις εντεχνόν έστι μόνον, τα δ' άλλα προσθηκαι, οί δε περί μεν ένθυμημάτων ούδεν λέΥου15 σιν, όπερ εστί σωμα της πίστεως, περί δε των εςω του πρά
Υματος τα πλείστα ΠΡαΥματείιοιιται· διαβολη Ελεος καί όΡΥη καί τα ΤOιαVτα πάθη της ΨUΧης ού πράγματός εστιν άλλα προς τον δικαστήν. ώστ' εΙ σας ην τας κρίσεις καθάπερ Εν ένίαις Υε νυν έστι
Υαρ περί περί των
καί
4
του πά πό20 λεων καί μάλιστα ταίς εύνομουμέναις, ούδεν Ο:ν είχον ό τι λέγωσιν· άπαllTες Υαρ οί μεν οίΟllTαι δείν ούτω τούς νόμους
;
άΥορευειν, οί δε καΙ χρωνταl .καΙ κωλίιουσιν εξω του πρά Υματος λέγειν, καθάπερ καΙ έν Άρείφ πάγφ, όρθως τοϊίτο 25
νoμί~oντες· ού Υαρ δεί τον δικαστην διαστρέφει ν εΙς όΡΥην προάγοντας η φθόιιοll η Ελεον· όμοιον Υαρ κΟ:Iι εί τις, Φ μέλ/ει
χρησθαι
καιιόιιι,
τουτον
ποιήσειε
στρεβλόll.
ετι
δε
6
φανεροll ότι του μεll άμφισβητουllTος ούSέν έστιν εςω του δείξαι
το πΡαΥμα ότι εστιll η ούκ εστιν η Υέγοlιεν η ού ΥέΥοιιεll" εΙ δε μέγα η 30
μικρο ν
η
δίκαιον η
άδικοιι,
όσα
μη
ό· νομοθέτης
διώρικεν, αύτοll δή που τοll δικαστην δεί ΥΙΥ.νωσκΕιν καΙ ού μαιιθάιιειll
παρα
τωll
άμφισβητοίιιιτωll.
μάλιστα
μεll
οον
δέ έν τφ πρώτφ των ρητορικων τεχνων . '. . παραδίδωσl την ρητορl κην
τέχνην λόγων ... καΙ άλ/οvς δέ έκτlθΕΤα1 ό άνηρ οδτος όροvς (vid. ad 1355b 26-27). Quinti1. ΙΙ 17. 14 Aristoteles ut solet quaerendi gratia quaedam subtilitatis suae argumenta excogitavit in Gryllo (π. 69 Rose 3) ; sed idem ΒΙ de αΥΙθ rJιeto"ica t"is libros scripsit. et in eorum primo non artem solum eam fatetur. sed Βί particulam civiZitatis sicut. dialectices adsignat (1356& 25-27). 12 Art. scr. Α V 41 Rad. cf. Quinti1. V 19-20 cf. Ioh. Ita1. meth. rhet. 19 ρ. 46. 7 Cereteli μάλι prooem. 1 στα ... έν ταίς Εvνομοvμέναις των πόλεων 23 Grill. in Cic. de inv. ρ. 2, 18 Martin AristoteZes autem dicebat esse artem (sc. rhetoricam). sed maZam, quia contra veritatem nititur . .. et dabat Α ristoteZes argumenta et exemρΙα verissima. nam in ariopago, ubi erant severissimi iudices. stabant praecones non permittentes prooemia dicere oratoribus aut epilogos aut 10cos communes, ne per 1Ιοο obscuritatem veritas pateretur (cf. Rhet. gr. ιν ρ. 64.1Q--13W.• Anon. Segu. 33). Lys. 3. 46 in orat. apud Areopagitas habita παρ' ίιμίν οΙΙ νόμtμόν έστιν εξω του πράγματος λέγειν 24 cf. Ioh. Ita1. meth. rhet. 9 ρ. 38. 12 Cereteli διαστρέφΕιν ... τον δlκαστήv πeπονήκασιν scrιpsl : ΠΕποιήκ cf. Proleg. 118 13 αότης ΑεΗ: αVτουF 14 πρoσθijKαl ΑγΔ: προσθήκη F 16 διαβολη ω: φόβος reddit Ar 17 πάθη της ΨVXης w(Ar): seclusi Proleg. 118, nunc dubitanter retinui coll. 1419b 25-27 19 γε Ε: ΤΕ ω cf. 1355b 4 21 λέΥωσιν ΑΗ: λέ γοvσιν FAreo : λέςοvσιν ε OίOVΤαl βΑ2: οΙόν ΤΕ Α 2S η φθόνον η eλεoν ω: Τι φόβον Τι eχθραν Α2 γρ. γ (φόβον reddit etiam Ar) cf. Proleg. 119 26 ΠΟιήσειε HAreo: ποιήσει AFTu: ποιήση A2F2CoLa
12
όλίγον ω: οΙΙδέν ώς εΙΠΕίν Αa γρ, γ
ΑF:πeπορίκ- Α2 γρ • ΔΗ
7
11. 1354" 32-1354b 28
5
προσήκει τους' όρθως' κειμένους' vόμοvs, όσα ένδέχεται, πάντα διορίςειν αύτοvs, και ότι έλάχιστα καταλείπειν έπl τοίς' κρί νουσι, πρωτον μεν ότι Ενα λαβείν και όλίΥους' p~oν η πολλους' εο
1354b
φρονοίίντας'
επειθ'
αί
Υίνονται,
μεν
αί
και
δυναμένους'
νομοθεσίαι
δε
κρίσεις'
έκ
έξ
νομοθετείν
πολλοίί
και
χρόνου
VπoYόoυ,ώστε
δικάςειν·
σκεψαμένων
χαλεπον άπο
διδόναι το δίκαιον και το συμφέρον καλως' τους κρίνοντας. S το
δε πάντων
μέΥιστον,
ότι
ή
μεν τοίί
νομοθέτου κρίσις'
ου κατα μέρος' άλλα περι μελλόντων τε καΙ καθόλου έστίν, ό
δ'
έκκλησιαστής' καΙ
άφωρισμένων
κρίνουσινο
δικαστης'
προς
ήδη
oOS
περι
καΙ
παρόντων και
το
φιλεϊν
ήδη
και το μισεϊν και το ίδιον συμφέρον συνήρτηται πολλάκιs, 10
ώστε
μηκέτι
Επισκοτεϊν
δόνασθαι
των Cι:λ/.ων,
ώσπερ λΈΥομεν,
ριον τον κριτήνο η IS
θεωρεϊν
ίκανως'
το
άληθές,
άλλ'
Tij κρίσει το ίδιον ήδυ η λVΠΗρόν. περl μεν οον
εσεσθαι η
μη
δεϊ ώς' έλαχίστων ποιεϊν
8
KV-
περι δε τοίί ΥεΥονέναι η μη. ΥεΥονέναι, εσεσθαι,
η
είναι
η
μη
είναι,
άνάΥκη
έπl
τοϊς' κριταϊς' καταλείπεινο ου Υαρ δυνατον ταVτα τον VOμοθέτην προϊδείν. εί δη ταVθ' ούτως' Εχει, φανερον ότι τα εξω τοίί πΡάΥματος' τεχνολ()Υοίίσιν όσοι ταλλα διορίςου
9
σιν, οίον τί δεί το προοίμιον η την διήΥησιν Εχειν και των
άλλων εκαστον μορίων (ουδεν Υαρ έν αύτοίς' άλλο ΠΡαΥμα20 τεόονται πλην όπως' τον κριτ/ν ποιόν τινα ποιήσωσιν), περl δε των έντΕχνων πίστεων ουδεν δεικνυουσινο τοίίτο δ' έστιν όθεν αν ΤΙς' Υένοιτο ένθvμηματικόs. δια Υαρ τουτο της' αύτ/ς' ούσης' μεθόδου περι τα δημηΥορικα και δικανικά, καΙ καλ 25
λίονος καΙ πολιτικωτέρας' τ/ς' δημηΥορικης' ΠΡαΥματείας ούσης η της περι τα συναλλάΥματα, περl μεν έκείνης' ουδεν λέΥουσι, περι δε του δικάςεσθαι πάντες' πειΡωνται τεχνολο
Υείν, στι ηττόν έστι προ εΡΥου τα εξω του πΡάΥματος' λέΥΕιν εν τοϊς' δημηΥορικοϊς [και ηττόν εστι κακουΡΥον ή δημηΥορία
1354b 5-11 cf. [Heraclit.] epist. 7.1 et vid. Zeitschr. f. Pap. u. Epigr. 14 (1974) 130 s. 12 1354& 33 17 Art. scr. Α V 37. C 24 Rad. 1354b 2 eπEιθ' αί ω: 'dicendum εΥαΙ εΠΕιθ' ότι αΙ' Spengel. sed cf. poet. 26. 14628 145S. et Vahlen 6 289 s. 4 TovS ΑεΗ: om. F 7-8 ήδη ... ήδη ω : 'repetitum ήδη ottendit. quod Ρl,ίΟΥε loco non desideratur' Spengel, def. Cope coll. 1403& 15 9 ΣVllήρτ/ταt C: σvVΉρηται AFH: σvllείρηται ε cf. Proleg. 119 11 Επισκοτείll FyArec: -πeίll ΑΔ 12 λέγομe\l ω: έλέγ- r Bas. 3 • sed cf. ροΙ. Ι 5. 1254b 3 14 άllάγκη ω: άllάπαλι\l Α!- γ 16 δή PAr"c: δεί Α 23 δικ- ω: τα δικ- Η. sed cf. 7 et 1360" 13. 1378& δ. 1414& 26 s .. var. lect. 1369b 28. 13718 7 28 καί - 29 ΚΟΙllότεροll ω (Ατ): seclusi. cf. Proleg. 120 s. (ubi del. quae dixi de voce δημηγορία)
10
6
30
11. 1354b 29-1355' 20
δικολΟΥίαs, άλλα κοινότερον]. ένταVθα μέν Υαρ ό ΚΡ17ήs περΙ οίκείων κρίνει, ώστε ουδέν άλλο δεί πλήν άποδείξαι 071 οuτωs εχει ωs φησιν ό ΣVμβOυλεύων' έν δέ TOiS OlKaVlKOiS
ovx
ίκανον τοίίτο, άλλα προ ΕΡΥου εστίν άναλαβείν τον άκροα
τήν' περΙ άλλοτρίων Υαρ ή KplcrlS, ώστε προs το αVτων σκο ποίιμενοι καΙ προs χάριν άκροώμενοι διδόασι TOiS άμφισβητοίίσιν, άλλ' ov κρίνουσιν. διο καΙ πολλαχοίί, ωσπερ πρότερον
13553
είπομεν,
ό
vόμοs
κωλίιει
λέγειν
Εξω τοίί
πράΥματοs'
έκεί
δ' αυτοί οί κριταί τοίίτο τηροίίσιν ίκαvωs. έπεί δέ φανερόν 11 εστιν 5
071
πίστιs
ή μέν
EVTEXVOS
άπόδειξίs
ηS
μέθοδοs περΙ
(τότε
Υαρ
TaS
πίστειs έστίν, ή δέ
πιστεύομεν
μάλιστα' οταν
άποδεδείχθαι ίιπολάβωμεν), Εση δέ άπόδειξιs ρητορικη ένθίι
μη μα, [καί εστι τοίίτο ώs είπείν άπλωs κυριώτατον' των πί στεων,] το δ' έVΘίιμημα σvλλΟΥισμόs ηS (περί δέ σvλλoyισμoίί όμοίωs απαvτοs τfjs διαλεκηκηs έστιν ίδείν, Τι 10
μέροvs ηvόs), δηλον δ'
. ρείν,
071
a\rtfjS
οληs Τι
ό μάλιστα τοίίτο δυνάμενο$' θεω-
έκ τίνων καί πωs Υίνεται σvλλΟΥισμόs, oi5τos καί ένΘV
μηματικοs αν ε'ίη
μάλιστα,
το ένθίιμημα καΙ
TiVaS εχει διαφοραs προs TOVS λόΥΙΚΟVS
προσλαβών περΙ ποίά"τε έστί
σvλλΟΥισμοίιs' τό τε Υαρ άληθεs καΙ το όμοιον ΤΙt)'άληθεί 15
Tfjs'
avτfjs
προs το
έστι
άληθ1:s
δvvάμεωs πεφίικασιν
ίδείν,
αμα
ικαvωs
δε
καΙ
καΙ τα
ΟΙ
άνθρωποι
πλείω
τυΥχά
νουσι TfjS άληθείαs' διο προs τα Ενδοξα στοχαστικωs Εχειν του όμοίωs EXOVTOS καΙ προs τήν άλήθειάν έστιν. ότι μεν ουν τα εξω του ΠΡάΥματοs ΟΙ άλλοι τεχνολΟΥουσι, καΙ διόη μαλλον 20
άπονΕνΕίικασι
προs
το
δικολΟΥΕίν,
φανερόν'
χρήσιμοs
δέ 12
29-33 Pro!' syll. ρ. 231, 26 Rabe έν Υαρ Tij βοvλij ό CtKPOo.-rTj~ ώ~ περΙ οίκείον πράΥμo.-rο~ άκροαται. έν δε Tij δίΚ1] ώ~ περΙ άλλοτρίον 1355a 2 1354& 22 5 huc spectare Clem. Alex. strom. Π 4, 15, 5 susp. Merkelbach 20-b 2 Syήan. ίη Hermog. stat., Π ρ. 59. 9 Rabe •Αριστοτέλη~ έν ταί~ ρητoΡΙKαi~ τέxνα/~ πρό~ τέσσαρα ταVτα χρήσιμον είναί φησι τήν ρητορικην καΙ τα~ δι' ΑVτ/~ άπoδείξει~' πρωτον μΕν πρό~ την των άληθων κα\ δικαίων έν τoί~ πoλΙΤΙKoί~ πράΥμασιν έπίΥνωσιν . .. δeύrεΡOν το δια των κοινων καΙ mθανων λόΥων πείθειν Τoιι~ πoλλoιι~ άλλα μη δια των έπιστη-
29 άλλα κοινότερον FF: κοινότερον άλλα καινότερον Α: ότι κοινότερον Δ HMec ένταίίθα βΑ 2: ΕΥθα Α 1355a 1 ώσπερ ΑVet: ώσπερ καΙ
A2FHGuil: {ε} 2 είπoμeν γ: ειποv ω cf. Bonitz, Ind. s. ν. persona, 589 b 21 S5. 3 ΑVτol βΑ2: ΑVτo Α 7 καΙ - πίστεων w(Ar): seclusi (ipsius Aristotelis additamentum esse censuit Solmsen1 2214) 8 περl - 10 τινός w(Ar): om. ίη versione Muretus 10 δ' AF: om. γΔ: δη Suseιnihl 1 cf. phys. ιν 12. 221& 7 (ubi δη Bonitz), ρο!. ΠΙ 5. 1278a 32 (ubi δη Susemihl) 12 ποία τέ ω: ποί' άττά (sic Η) γ, quod commendaή possit coll. hist. an. ΠΙ 1. 509& 28, al. 13 τό ένθ\ιμημα Α: τα ένθνμήματα pArec 19 ΟΙ ΑγΔ: καΙ ΟΙ F
1. 1355- 21-1355 b 6
Ι
7
εστιν η ρητορικη διά τε το φύσει είναι κρείττω τάληθfj καί τα δίκαια των εναντίων, ώστε εαν μη κατα το προσήκον αί κρίσεις ΥίΥνωνται, άνάΥκη δι' ΑVΤOν ήττασθαι· τοίΪτο δ' εστίν άξιον επιτιμήσεως. Ετι δέ προς ενίους ούδ' εί τ/ν άκριβεστάτην 25 εχοιμεν επιστήμην,
ρ~διoν άπ' εκείνης πείσαι λέΥοντας· δι
δασκαλία Υάρ εστιν -ό κατα την επιστήμην λόΥος, τοίΪτο δέ άδύνατον, άλλα άνάΥκη δια των κοινων ποιείσθαι τας πίστεις καί τους λόΥους,
ώσπερ καί εν τοίς τοπικοίς ελΈΥομεν περί
τ/ς προς τους πολλους εντεύξεως. ετι δέ τάναντία δεϊ δVνασθαι 30
πείθει ν,
καθάπερ
καί
εν
τοϊς
σvλλoyισμoίς,
oVχ
δπως
άμ
φότερα πράττωμεν (ου Υαρ δεί τα φαίiλα πείθειν), άλλ' ίνα μήτε λανθάν1J πως εχει καΙ δπως άλλου χρωμένου μη δικαίως τοίς
λόΥοις
τεχνων 35
καί ή
αυτοί
ουδεμία
λVειν
τάναντία
ρητορικη
εχωμεν.
των
σvλλoyί~εται,
μόναι τουτο ποιουσινο
άμφότεραι των εναντίων.
τα
μέντοι
μέν
Τι
οΟν· άλλων
δέ
όμοίως
διαλεκτικη Υάρ
είσιν
υποκείμενα πΡάΥματα
ουχ όμοίως εχει, άλλ' αίεί τάληθη καί τα βελτίωτ1j φύσει ευσvλλoyιστότερα
καΙ
πιθανώτερα
ως
άπλως
είΠείν.
προς
δέ τούτοις άτοπον, εί τφ σώματι μέν αίσχρον μηδVνασθαι
1355b
βοηθείν εΑVτφ, λόΥφ δ' ουκ αίσχρόνο δ μαλλον ίδιόν ·εστιν άνθρώπου τ/ς του σώματος χρείας. εί δ' ότι μεΥάλα βλά- 1} ψειεν αν ό χρώμενος άδίκως
T1j
TOIαVτ1J
δυνάμει των λό
Υων, τουτό Υε κοινόν εστι κατα πάντων των άΥαθων πλην 5 άρετης, καΙ μάλιστα κατα των χρησιμωτάτων, οίον ίσχύος ύΥιείας πλούτου στρατηΥίας· τούτοις Υαρ αν τις ώφελήσειε τα μονικών, &ν έπαιειν παντελώς άδυνατοϊίσιψ τρίτον το προς τα άντικείμενα δύνασθαι δια λόΥων βοηθείν έΑVΤOίς· τέταρτον το πασαν Εν λόΥοις evpoIαY, ήτις προς άπασαν έπιστήμην χρήσιμος, Εκ ταύτης ήμίν πεΡΙΥίνεσθαι
20-29 263, 16-264, 10 Us.-Rad.) Εν τ;;ϊ πρώττι βύβλ,l, ταύτης της πραγματείας ... ταiίτα κατα λέξιν Υράφει· χρήσιμος έντεύξεως 28 Ι 2. 101" 30 29-36 ProcI. ίη Plat. CratyI. ρ. 2, 13 Pasquali (cf. schoI. Areth. Plat. Gorg. 449 Α ρ. 459 Greene) 'Αριστοτέλης Dion. HaI. ad Amm. 1, 6
(Ι ρ.
μίαν είναι λέγει ρητορικήν καΙ μίαν διαλεκτική ν δυναμένους έπ' αμφω, ώς άν τις προαιρηται, πείθειν η έλέΥχειν.
cf. Rad. ad Art. scr.
Β νπ
respicit et 1355b 15-21
1355b 2-6
12
21 τε ω: Υε Dion. Hal. τε ... Ετι δέ (24) ut hist. an. ΙΙ 17. 508" 17 s., 22 μή βΑ2: μΕν Dion.Hal.: om. Α 23 αύτον respir. 5. 472 b 6. 12 Dion. Hal.: αύτών ω cf. 1384& 14 et Proleg. 121, ubi exemplis adde Aen. Tact. praef. 3 et Dem. 18, 49 25 διδασκαλία γ Dion. Hal.: -ας ω cf. Proleg. 121 26 τoVτo ω Dion. Hal.: ούτω Usener2 28 τοπικοίς έλΈΥομεν ω: πολιτικοίς λΈΥομεν Dion. Hal. 30. 31 πείθειν pAτec: πιθείν Α 31-32 ίνα μήτε ... καΙ 8πως ω: cf. Proleg. 122 32-33 μή δικ- τοίς λόΥοις αύτοl γΔ: μή δικ- τοίς λόΥοις αύτοίς Α: τοίς λό Υοις ΑVτoίς μή δικ- F cf. Proleg. 121 38 άπλώς AF: άληθώς Α2 ΥΡ, γΔ 39 δέ ΑγΔ: om. F 1355 b 4 Υε Η: τε AF: om. ε
Ι
8 μέγιστα χρώμενος
1. 1355b 7-2. 1355b 27
δικαίως καΙ
βλάψειεν
άδίκως.
ότι
μεν 14
ουν ο\ικ εστιν OVτε Ενό) τινος Υένου) άφωρισμένου Τι ρητορική, άλλά 10
καθάπερ
Τι
διαλεκτική,
καΙ
ότι
χρήσιμος,
φανερό ν,
καΙ ότι ού το πείσαι εΡΥον cxύτfjs, άλλά το ίδείν τά ίιπάρ χοντα πιθανά περΙ Εκαστον, καθάπερ καΙ έν ταίς άλλαις
τέχναις πάσαις (ούδε Υάρ ίατρικfjς το ύΥιΟ: ποιησαι, άλλά μέχρι ου ένδέχεται, μέχρι τούτου ΠΡΟαΥαΥείν' εστι Υάρ καΙ του) άδυνάτους μεταλαβείν όΥιείας όμως θeραπευσαι καλως) , 15 προς δε τούτοις ότι της cxύτfjς τό τε πιθανον καΙ το φαινό
μενον ίδείν πιθανόν,
ώσπερ καΙ έπΙ τη) διαλεκτικης συλλο
Υισμόν τε καΙ φαινόμενον συλλΟΥισμόν' Τι Υάρ σοφιστική ο\ικ έν τij δυνάμει άλλ' έν τij προαιρέσει' πλήν ένταϋθα μεν εσται ό μεν κατά την έπιστήμην ό δε κατά τήν προ.αίρεσιν 20
ρήτωρ, έκεϊ δε σοφιστής μεν κατα τήν προαίρεσιν, διαλεκτι δε ού κατα τήν προαίρεσιν .άλλα. κατα. τήν δύναμιν. περΙ δε αύτης ήδη της μεθόδου πειρώμεθα λέΥειν, πως τε κος
. καΙ
15
έκ τίνων δυνησόμεθα τuyχάνειν των προκειμένων. πά-.
λιν ουν οΙον έξ όπαρχη) όρισάμενοι αύηΊν τίς έστι, λΈΥωμεν 2S
τα λοιπά.
το
εστω δή ρητορικη δύναμι) περΙ έκαστον του θεωρησαι ένδεχόμενον πιθανόν. τουτο Υαρ ούδεμιας Ετέρας έστΙ
10-11
Αηοη.
in Aphth. prog.,
Π ρ.
8,2 Walz (cf. NicoI. prog.
ρ.
3, 8-12
τοϊίτο εΡΥον τοϊί ρήτορος, το έν παντΙ τCΡ προτεθέντι προβλήματι νοη σαι τά δέοντα καΙ O!KOνOμησαt καλώς καΙ έρμηνeiίσαι άριστα, τέλος δε ον το πείσαι πάντως' τoiίτo Υάρ καΙ τCΡ ΣΤαΥειρίτι;ι δoκeί' άλλά το πειστικώς εΙπείν
Felten)
μηδεν τών ένδεχομένων είρησθαι παραλιπόντα. respicit et top. Ι 3.101b 9, ubi vid. Alex. ΑρΜ. (ρ. 32, 23-26 WaIIies). cf. Rabe ad ProI. syII. ρ. 32, 9 et Her15-21 schoI. Areth. Plat. Gorg. 456 C ρ. 465 Greene mag. fr. 3 Matthes τηςαVτης Υνώμης έστΙν Άριστοτέλης και ΓΟΡΥίας (Β νπ 11 Rad.) περΙ της Ρητορικης. καΙ Υάρ 8<eivOS Υνώσιν μεν τήν αVτήν τοϊί τε σποvδαίοv καί μοχθηροϊί ρήτορος ΕλεΥεν είναι, προαίρεσιν δε διάφορον. vid. ad 1355& 29-36 26-27 QuintiI. Π 15, 16 om1~ia subiecisse ol'atol'i videtul' Al'istoteles, cun~ dixit vim esse videndi, quid in quaque 1'8 possit esse pel'suasibile. 15, 13 Aristoteles dicit : l'hetol'ice est vis inveniendi omnia in 01'atione pel'suαsibilia. Sext. Emp. adv. math. Π 61 'Αριστοτέλης δνναμιν τοϊί θεωρείν το ένδεχόμe νον meavov (sc. είρηκε τήν Ρητορικήν). Sopat. ίη Hermog. stat., V ρ. 15. 18 Walz ό:λ/οι δε (sc. αVτήν καλοϊίσι) δνναμιν θεωρητική ν τοϊί περΙ eκαστα πι θανοϊί, καΙ οότος δoκeί Άριστοτέλοvς ό όρος. ProI. syII. ρ. 172, 8.R. (Athanas.) ό Άριστοτέλοvς όρος ... δύναμις τεχνική του περΙ Εκαστον ένδεχο μένοv meavov, ·54. 19 (Troil.) 'Αριστοτέλης oVτως όρί~εται, ρητορική έστι δνναμις τοϊί περΙ eκαστoν ένδεχομέlιοv πιθανοϊί, 29, 6 'Αριστοτέλης ... άπο
δέδωκeν όρον τ/ς ρητορικης είπώll, ρητορική έστl δνναμις τεχνική τοϊί περί
8
οστε ω:
cf. Proleg. 122 15 τε ΑεΗ: Υε F 17 τε καΙ φαινόμενον om. Α ή Υάρ σοφιστική ΑγΔ: ό Υάρ σοφιστl24 18 προαιρέσεl AF: πρ- έστί(ν) Α2γΔ, sed cf. 1374& 11
σvλλoylσμόll βΑ 2:
κος
F
λΈΥωμεν Α: λέΥομεν β
2
12. 1355b 28-1356"10
9
ΤΕχνηs εργον· των γαρ άλλων έKάCΠη περΙ το αuτ'ζl ύπο κείμενόν έση διδασκαλική καΙ πεΙCΠΙKή, οίον ίατρική περΙ 30
ύΥιεινων καΙ νοσερων καΙ γεωμετρία περΙ τα ονμβεβηκότα πάθη TOiS μεγέθεσι καΙ άριθμηηκή ΠΕΡΙ άριθμων, όμοίωs δε καί αί λοιπαί των τεχνων καΙ έΠΙCΠημων· ή δε ρητορική περί του δοθέντοs ώs είπείν δοκεί δίινασθαι θεωρείν το πιθα νόν. διο καί φαμεν ΑVτήν ου περί η γένοs ίδιον άφωρισμέ-
35 νον εχειν το τεχνικόν.
αί δ' εντεχνοι.
των δε πίCΠεων αί μεν άτεχνοί είσιν
2
άτεχνα δε λέγω όσα μή δι' ήμων πεπόρι
CΠαι άλλα προϋπηρχεν, οΤον μάρτvρεs βάσανοι ονΥΥραφαΙ TfiS μεθόδου και δι'
και όσα ΤOιαVτα, εντεχνα δε όσα δια ήμων Kατασκευασθfjναι δυνατόν-
ώCΠε δεί τοίιτων
TOiS
μεν
χρήσασθαι τα δε εύρείν. των δε δια του λόγου πoρι~oμένων πίcπεων τρία είδη έcπίν· αί μεν γάρ είσιν έν τφ ή&ι του λέ yovTos, αί δε έν τφ τον άκροατήν διαθείναί πωs, .αί δε έν
1356"
ΑVτφ τφ λόγ't', 5
δια του δεικνύναι Τι
φαίνεσθαι δεικνύναι.
δια μεν οον του ileOVS, όταν OVτω λeχθfj ό λόγοs ώCΠε άξιόπιCΠOν ποιησαι τον λέγοντα·
TOiS
γαρ
έπιεικέσι πιcπΕVOμεν
μαλλον και Θαττον, ΠΕΡί πάντων μεν άπλωs, έν άκριβεs
μή
έCΠιν
άλλα
το
άμφιδοξείν,
καΙ
oTs
δε το
παντελωs.
δεί
δε και ΤOVτO ονμβαίνΕιν δια του λόγου, άλλα μή δια το 10 προδεδοξάσθαι ποιόν ηνα είναι τον λέγοντα. ου Υαρ ώσπΕΡ eκcιστoν ένδeχOμένoυ πιθc:ινOϊί λόΥου.
J
64. 20 (Max. Plan.)
Άριστοτέληs δέ
(sc.
είπεν c:ιίrrήν) SVvc:ιι.ιlII τeχνlκήν τοσ ΠΕρ! eκcιστoν ένδeχoμένoυ πιθcινoσ λόΥου. 103. 11 (Ioh. Doxap.) , Αριστοτέληs ... c:ιίrrήν ώρίσc:ιτo OVτΩs. ρητορική έστι SVvc:ιι.ιIS τοσ περ! eκCΙστOν ένδeχOμένOυ Trlec:ινOV λόΥου. τέλοs Εχουσα τό εδ cf. Philod. rhet. Ι ρ. 204. 20 Sudhaus. Sext. Emp. adv. math. ΙΙ 79
λέγειν.
28-35 cf. Ioh. lta1. meth. rhet.1p. 33.9-13 Cereteli (vid. ad 1.1354& 2-6). Cic. de or. ΙΙ 5 34 1.1354& 3. 1355b 8 35-1356" 1 Quintil. V 1. 1 ίΙΙa partitio ab Aristotele tradita consensum jere omnium meruit. alias esse probationes quas eztra dicendi rationem acciperet orator. alias quas ΒΖ causa trakeret ipse et quodam modo gigneret: ideoque illas ατέχν01Jς. id est inartijiqiales. (kas εντέΧl1ους. id est artijiciales. > vocaverunt. cf. Cic. de or. ΙΙ 116. Anon. Segu. 145 (Alex.). 147 (Neoc1.). Minuc. 1. Tyrannus apud ChήstΟΡh. ίη Hermog. stat. ed. Rabe. Rh. Mus. 50 (1895) 245 1-4 cf. Cic. de or. ΙΙ 115. Dion. Ha1. de Lys. 19. Minuc. 1. vid. ad 4.1359 b 9-10 29 πειστική FH: TrlσT- Αε 30 VΥιειvων KCΙ! νοσερων ΑγΔ : -νόν καΙ -ρόν F 31 άριθμων Α : -όν β 38 καΙ όσα Tolαiίτa ΑγΔ : om. F 5 οδν F. supra ιiη. Α : αiJ ε : om. r 8 1356" 4 post τφ deficit Η έστιν AΔVet : εστCΙI F 9 τοσ λόΥου ΑΔ : τόν λόΥον F τό β: τω (sic) Α ηοη est quod τοσ reponatur. cf. ρο1. ΙΙ 5. 1263 b 36. 38 δια τήll TrCΙlSefav ... δια ταVτηs et ΣVμβαίιιεlll δια cum gen. top. Ι 1. 100a 26. cum acc. ana1. pr. Ι 1. 24 b 20 100VΥαρ-13τόηθοsω(Αr) : post 6 λέγΟllTα transp. Arnet 10-11 οόΥαρ ώσπερ ... Τιθέασιν ω : ηίΙ mutandum. cf. Vahlen6 275
4
10
12. 1356" 11-30
T'iJ
ενιοι των τεχνολΟΥοόντων τιθέασιν έν τέχV1J τιΊν έπιεί κειαν του λΈΥοντος ώς ουδέν συμβαλλομένη ν προς το πιθα νόν, άλλα σχεδον ώς είπεϊν κvριωτάτην Εχει πίστιν το ηθος. δια δΕ των άκροατων, αταν είς πάθος ίιπο του λόΥου προα15 χθωσινο ου Υαρ όμοίως άποδίδομεν τας κρίσεις λυποόμενοι και χαίροντες Τι φιλουντες και μισουντες· προς δ καΙ μόνον πειρασθαί φαμεν ΠΡαΥματεόεσθαι TOV) νυν τεχνολΟΥοίίντας.
s
περι μΕν ουν τοότων δηλωθήσεται καθ' έκαστον, αταν περι των
παθων λέΥωμεν· δια δΕ των λόΥων πιστεόουσιν, αταν άληθΕς 20 Τι φαινόμενον δείξωμεν έκ των περι Εκαστα πιθανων. έπει δ"
αί πίστεις
δια τοότων είσί,
φανερον
ότι ταVτας έστι
λαβείν του συλλΟΥίσασθαι δυναμένου Kai του θεωρησαι περι τα ήθη και τας άρετας και τρίτον τοίί περι τα πάθη; τί τε
. Εκαστόν
έστι των παθων και ποϊόν τι, και έκ τίνων εΥΥίΥνεται ώστε συμβαίνει. την ρητορικην οίον παραφυές τι της' διαλεκτικης εΤναι καΙ της περι τα ήθη ΠΡαΥματείας, ην
25 και πως.
δίκαιόν
έστι
προσαΥόρεόειν
πολιτικήν.
ίιπο το σχημα το. της πολιτικης ή
διο
και
ίιποδόεται
ρητορικη καΙ οϊ άντι
ποιοόμενοι ταότης - τα μΕν δι' άπαιδευσίαν τα δΕ δι' άλα30
~όνέίαν
καΙ
άλλας
αίτίας
άνθρωπικάς·
εστι
Υαρ
μό-
11 Art. scr. C 59 Rad, 13 Quintil. V 12,9 his (sc. argumentis) quidam probationes adiciunt, quas παθητικάς vocant, ductas ΒΧ adtectibus. atque Α ristoteles quidem potentissimum putat ΒΧ ΒΟ qui dicit, si sit vir bonus; quod ut optimum est, ita longe quidem, sed sequitur tamen, videri 17 1. 1354& 15-18, 1354b 16-20 25-27 Quintil. ΙΙ 17, 14 Aristoteles ... de arte rhetorica tris libros scripsit, et in eorum primo non artem solum eam fatetur (vid. ad 1. 1354& 11), sed ei particulam civilitatis sicut 27-30 Aτt. dialectices adsignat. cf. 1356" 30-31 et 4. 1359b 9-11 scr. C 6 Rad. 28 Philod. rhet. ΙΙ ρ. 51 (36, 11) Sudhaus ψελλί~EΙ (sc. Aristoteles) διαφέΡΕιν [αVτή] ν (sc. τήν πολιτική ν) φάσκων τ/ς ρη [τορικη, cf. 4. 1360" 37 29-30 cf. Ioh. Ital. meth. rhet. 9 ρ. 39, 8 Cereteli οΙ μεν δια πλοίίτον, οΙ δε δι' άλα~oνEίαν, οΙ δέ δι' άλλΑS ουκ EπalveτCx, διαθέσει,
11 τήν β : καί τήν Α, si recte, lacunae indicium 12 τoiί λέγοντο, βΑ2 : om. Α 19 των λόΥων β : τόν λόΥον Α δια των λόΥων 'argumentis', 'ratiocinatione' (cf. cael. Ι 10. 279 b 8 s.); singularisnumeri lin.1 et 9 aliaest ratio. δι' αtιτoiί δε τoiί λόΥου (cf. 4) Spengel; eadem coniectura Mureto tribuitur, qui vertit oratione autem ipsa adducti, sed idem etiam 2 (ipsius dicentis) et 9 (ipso orationis genere) pronomen ίη versione de suo addidit; quare de Arabis quoque testimonio quod affert Margoliouth 386 dubito 20 φαινόμΕνον ω : άληθε, Spengelio duce add. Bekke:r3, sed cf.1356 b 4, 1369 b 26 21 ταtιτα, Α : ταiίτα τρία βΑ2 cf. Proleg. 81 23 TCxs FCoTu : περΙ τα, ALa τoiί ω : del. Madvig, sed ίη idem cadunt τα ήθη καί τας άρετάς (cf. 1389" 35 s. et 1366& 23-28), ut recte numeretur (22) τoiί ... καΙ τoiί _ .. (23) καί τρίτον τoiί τε βΑ2 : om. Α 24 έστι ΑΨΓ: om. Αε 25 τι AF : μέρος τι Α2Γ: τι μέρος ε 26 ήθη AΔVet : πάθη F 30 καΙ Α: τα δέ καΙ βΑ2 cf. Proleg. 81 μόριονω : fort. όμορον, cf. Proleg.123
6
7
12. 1356& 31-1356b 10 ριόν
τι
τη)
διαλΕκτικης
καί
μενοι Εϊπομεν' περί ουδΕνο>
35
όμοία,
yccp
11
καθάπερ
καί
αρχό
ώρισμένοv ουδΕτέρα αvτων
έστιν έπιστήμη, πω) εχΕΙ, ό:λλα δvνάμΕΙS Τ1νε> τοϊί πορίσαι λόΥΟVS. περί μεν ουντ/> δvνάμεωs αυτων, καί πω) EXOVcrt προ) ό:λλήλαs, Εϊρηται σχΕδον ίκανως. [των δε δια τοϊί δεικνύναι φαίνεσθαι δΕικνύναι, καθάπεΡ καί έν τοί)
8
11
διαλεκτικοί)
1356 b
το δε 4
μεν
έπαΥωΥή
σvλλΟΥισμόs,
έστι καί
το
δε
δεΙΥμα
Υαρ
ένθύμημα
δε
έΠαΥωΥήν
μεν
ρητορικον
Ρητορικήν.]
σvλλoyισμo)
ένταϋθα
Υαρ το μεν παράδΕΙΥμα έπαΥωΥή, το σvλλΟΥισμόs, (το δε φαινόμΕνον φαινόμενο>
4; καλω 5
το
φαινόμενο)
όμοίωs'
σvλλoyισμόν,
πάνΤΕ)
εστι
δ' ένθύμημα σvλλΟΥισμόs). δε
τας
παρά-
πίστεις
11
11
ποιοϊίνται δια 1'06 δΕικνύναι παραδείΥματα λΈΥοντε) EνΘVμήματα, καί 'παρα ταϊίτα ουδέν' ωστ' εϊπεΡ καί όλω) ανάΥκη (ή) σvλλoyιςόμενoν
11
έπάΥοντα δεικνύναι ότΊουν
[11 όν-
'τινοϊίν] (δηλον δ'ήμίν τοϋτο Εκ των αναλvτικων), αναΥκαίον 10 Εκάτερον αυτων EΙ<ατέρcι> τούτων το αυτο Είναι.
τί) δ' Εστί
31 1. 1354" 1 35-1356b 20 Dion. Hal. ad Amm. 1. 7 (Ι ρ. 264. 10265.16 Us.-Rad.)· περ! δε παραδεΙΥμάτων (κω ενθvμημάτων) πρoeλόμeνo) λέΥειν. ότι τήν αύrήν τΑVτ' εχει δύναμιν ταΤ) εΠαΥωΥαΤ) καΙ τοί) σvλλoyισ μοίs. ταύτα περ! τ/) άναλVΤΙKη) κα! μeθOδΙKη) πραyματeία) τίθησι' των
35-b 10 AIex.
ΑρΜ. ίη
Υισμφ τό εVΘΊΙμημα.
T;:i
top.
ρ.
86.7 Wal1ies
-
εχει
υποτάσσεται δε τφ μεν σvλλo
δε ΕΠαΥωΥ;:i τό παράδεΙΥμα. τό μεν Ενθίιμημα ρητορικό)
σvλλoyισμό) ών. τό δε παράδεΙΥμα ρητορική έπαΥωΥή.
Ioh. Ital. meth. rhet. 8 (sc. ή ρητορική) τφ eνθvμήματι καΙ eΠαΥωΥ;:i τφ παραδείΥματι. cf. Philod. rhet, Π ρ. 36 (contra Nausiphanem) ΧΧΧΙΧ 7-11, Prol. syll. ρ. 240. 22-24 Rabe. Alex. apud Αηοη. Segu. 146. Minuc. 1 41 Demetr. de eloc. 32 τό μεν Ενθύμημα σvλλoyισμό) τί) έστι ρητορικόs. cf. Rhet. gr. νπ ρ. 762.11 W. (Alex,). 764. 23 (Neocl.). Quintil. V 14. 24 5 Quintil. V 11. 2 pIerique Graecorum (sc. omnem argumentationem dividunt) in παραδείγματα et επιχειρήματα. dixeruntque παράδειγμα ρητορικην επαγωγήν, Vίctοήn. ρ. 240. 12 Halm (ad Cic. de ίην. Ι 51) Aristoteles in argumentatione duo esse dixit. επαγωγήν και συλλογι σμόν, atque ... omne exemplum inductionem esse dixit 9 anal. pr. Π 23. 68 b 13 s.• post. Ι Ι. 71" 5-11 ρ.
37. 22 Cereteli
σvλλoyισμφ χρηται
όμοία ΑΔ Vet : όμοίωμα F 35 των - b 5 ρητορική ν ω Dion,Hal.: Dobraeum secutus secrevi. sed ut Aristotelea δια του ω : δι' αύroυ Dion.Hal. 36 δΕικνύναι η ... δεικνύναι ω : δείκνvσθαι ... SefKVVaeat Dion.Hal. 1356b 1 διαλεκτικοί) ω : άναλvτ- Dion.Hal. 2 τό δε φαινόμενο) σvλλoyισμό) Α2ΔVet(Ar) : om. AF Dion.Hal. κω - 4 σvλλΟΥισμόsΙ ΑΔ Dion, Hal. (Ar) : om, FVet 4 τό - σvλλoyισμό) Dion. Hal.(Ar teste Margoliouth 386; ηοη hab. Herm. Alem.) : om. ω 41 Υαρ Dion. Hal. : δ' ω μεν AeF2 : om. F 5 ρητ- pArec Dion.Hal. : τήιι ρητ- Α 6 του ω : τό Dion.Hal. δεΙKιιVναl- 8 έπάΥοιιτα ω (Ar) : om. Dion.Hal. 7 οίιδέν AΔVet : ουδέν πω) F 8 ηι Ε : om. ω ότιουν Dion.Hal. : ότιουν η όντινουν ω 10 ΑVτων Εκατέ ρω(ι) ω: om, Dion,Hal.
31
9
12
12. 1356b 11-28
διαφορα παραδείΥματος
καί
ένθυμήματος,
φανερόν
έt< των
τοπικων (εκεί Υαρ περί ονλλΟΥισμου καί έπteyωΥηs εϊρηται πρότερον), ότι τό μεν επί πολλων καΙ όμοίων δεlκwσθαι 15
ότι ούτως εχει εκεί μεν ΕΠαΥωΥή έστιν ενταVθα δε παράδεΙΥμα, τό δε τινων οντων ετερόν τι [δια ταυτα] ονμβαίνειν
παρα ταVτα τφ ταVτα εlναι, Τι καθόλου Τι ώς επί τό πολίι, εκει
μεν
φανερόν τορείας· 20 τούτοις τορείαι
ονλλΟΥισμός
ενταVθα
δε
ενθύμημα
καλείται.
δε καΙ ότι έκάτερον Εχει άΥαθόν τό εΙδος της ρηκαθάπερ Υαρ καί εν τοίς μεθοδικοίς εϊρηται, καί εν όμοίως εχει· είσΙ Υαρ αί μεν παραδεΙΥματώδεις ρη αϊ δε ενΘVμηματΙKαί, καΙ ρήτορες όμοίως οϊ μΕν
10
παραδεΙΥματώδεις οί δε ενΘVμηματΙKOί. πιθανοί μΕν ονν ούχ
ήττον οϊ λόΥΟΙ οϊ δια των παραδεΙΥμάτων, θορυβουνται δΕ μάλλον οϊ ένθυμηματικοί. την δ' 2S έKατέρ~
χρηστέον,
έρουμεν
μάλλον διορίσωμεν καθαρως.
αίτίαν
VστερΟv·
[αυτων], καΙ πως ιι
νυν
δε
περΙ
ΑUτων
έπεΙ Υαρ τό πιθανόν τινΙ πι
θανόν έστι, καΙ τό μεν ευΘVς ύπάρχει δι ~ αύτό πιθανόν καΙ
πιστόν τό δε τφ δείκνυσθαι δοκείν δια τοιούτωv, ουδεμία δε. Ι c. 12 19 top. Vahlen1 54 s., Bonitz 2 774
·12 top.
Ι
12. 105& 16-19, νπι 2. 157" 18--20, vid .. , 28-32 Syrian. ίη metaph. ρ.164, 25 ΚτοlΙκαί .
ταίίτα μεν περΙ των τεχνων,.αϊ τουτφ διαφέρetν εΙρηντω των εμπειριων τφ την αίτΙαν εlδένω τ/ς Eαvτων ενερyείαs, σvμφωνότατα οντα καΙ αύτφ , Αρl στοτέλεl σαφως καΙ εν ταiς ρητορικαίς τέχνως κηρυττονη ώς ουδεμία τέχνη επισκοπεί το καθ' ~αστoν, ώσπερ, φησίν, ή Ιατρική' ου Υαρ τΙ Σωκράτεl
<
ύΥιεινόν έστιν Τι ΚαλλΙq:, άλλα τί τφ τοιφδε Τι τοίς) τοιοίσδε· τovτo Υάρ εστιν εντeχνOν, το δέ καθ' ~αστoν, φησlν, άπειρον καΙ oVκ έπιστητόν
12-13 sic dist. Vahlenl 112, qui a φανερον (11) pendere et τίς δ'εστί κτλ. (10) et οη το μέν κτλ. (13) probavit coll. ροΙ. πι 5. 1278a 40 ss. 13 επΙ ε
Dion.Hal. : τό επι Α (sed τό eras.) F πολλων Αε Dion.Hal. : F όμοίων ω Dion.Hal. : όλΙΥων Α2 ΥΡ cf. Proleg. 123 14 επαγωΥή ω : είσ- Dion.Hal. 15 δια ταίίτα ω Dion.Hal.: seclusi (om. ίη versione Muretus); est glossema adscriptum verbis τφ ταίίτα εΊναι (nam παρα ταiiτα cum eτερόν η iungendum), cf. anal. pr. Ι 1. 24b 20 λέγω δέ τφ ταiiτα εΊναι τό δlαταiiτα σvμβαΙνεlν σvμβαίνεlν ω : - ει Dion.Hal. 16ταiiτα τω(ι) ταiiτα ω : τόταiiτ' Dion.Hal. 18 καί όη Δ Dion.Hal. : όηκαΙ AF αγαθόν A(sed eras.) FTDion.Hal. : om. Δ (ηοη vertit Ατ) : 71 άΥαθόν Dobree ρητoρεΙΑS Α Dion.Hal. : -ρΙας ε : -ρικης F 19 Υαρ AF : δέ ζ Guil : om. CoVet Dion.Hal. 22 meavoi - 24 ~νθυμημα71κοί AΔF2Vet(Ar) : om. F οδν ΑΔ : om. F2 23-24 θορυβοϋν ταl δε μαλλον AF(Ar) : om. ίη spat. vac. CoTu : θορ- δέ om. F2 : ταράττου σι δέ μαλλον Tu 2La cf. Proleg. 49. 68. 84 24 αυτων ω : del. Muretus 25 Οστερον βΑΙ : om. Α ΑVτων Α : αότων τουτων βΑ2 26 διορίσωμεν AΔVet : -ομεν F 27 δι' αύτό πιθ- ΑΓ: πιθ- δι' ΑVτo F : καθ' εαvτό πιθ- ζ : πιθ- Co (δι' αύτό ante πιθ- add. m. rec.) 28 δείκwσθαl Α : ενδείκwσθαl F : δει tum spat. vac. ζ : om. ίη spat. vac. Co (ένδείκνυσθαl suppl. m. rec.) των π-
12. 1356b 29-1357& 19
13
τέχνη σΚΟΠΕί τό καθ' Εκαστον, οΙον ή ίατρικη τί ΣωκράτΕΙ 30
τό ύΥΙΕινόν εστιν Τι Καλλίct, άλλα τί Tit> TOIit>BE Τι TOiS τοιοίσδΕ (τοστο YCxp ενΤΕ)(νον, τό δε καθ' eκαστoν άΠΕιρον καΙ oVκ επιστητόν), οίιδε ρητορικη τό καθ' eκαστoν ενδοξον
θΕωρήσΕΙ, οΙον ΣωκράΤΕΙ Τι 'Ιππίct, άλλα τό τοιοίσδΕ, καθά ΠΕρ 3S
καΙ ή διαλΕκτική. καΙ YCIψ ΕκΕίνηονλλογίςΕται oVκ εξ ων EΤVXEν (φαίνΕται γαρ άττα καΙ TOiS παραληροσσιν), άλλ' εΚΕίνη μεν Εκ των λόγου δΕομένοιs, ή δε ρητορικη Εκ
των ήδη βουλΕύΕσθαι Είωθόσιν. εστι δε τό εργον MfjS ΠΕρί 12 ΤΕ τοιούτων ΠΕρΙ ων βουλΕυόμΕθα καΙ TEχvaS μη ΕχομΕν, καΙ εν TOiS TOIOύTOIS ακροαταίs οϊ οίι δύνανται δια πολλων συνοραν οίιδε λογίςΕσθαι πόρρωθΕν. βοvλevόμΕθα δε περΙ των
1357&
S
φαινομένων
ενδέχΕσθαι
άμφοτέρωs
εΧΕΙν"
περΙ
γαρ
των
άδυνάτων άλλωs Τι γΕνέσθαι Τι εσΕσθαι Τι εχΕΙ ν OVBEiS βου λΕύΕται οvτωs ύπολαμβάνων· οίιδεν γαρ πλέον. ενδέχΕται Ι] δε ονλλογίςΕσθαι καΙ οννάΥΕιν τα μεν Εκ ονλ/Ελογισμέ νων πρότερον, τα δ' εξ άονλ/ογίστων μεν δΕομένων δε ονλ10 'λογισμοσ δια τό μη Είναι ενδοξα. άνάγκη δΕ τούτων τό. μεν μη Είναι ΕίιΕπακολούθητον δια τό μηκοs (ό γαρ κριτ/s ύπό ΚΕιται Είναι άπλοvs), τα δΕ μη πιθανα δια τό μη εξ όμο λογουμένων Είναι μηδ' ενδόξων, ώστ' άναγκαίον τό ΤΕ ενθύ μημα IS ώs
Είναι
τα
γην τό
καΙ
πολλα δ'
τό
παράδΕιγμα ΠΕρί
ΕχΕιν
ενθύμημα
άλλωs,
τό
μεν
ονλλογισμόν,
ΤΕ
των
ενδΕχομένων
παράδΕιγμα
καΙ
εξ
έπαΥω
όλίγων ΤΕ
καΙ
πολλάκιs ελαττόνων Τι εξ ων ό πρωτοs ονλλογισμόs· εαν γαρ tι η τούτων γνώριμον, ουδΕν δΕί λέγΕιν' αίιτόs γαρ τοστο προστίθησιν ό ακροατήs. οίον όη ΔωριeVS στΕφανίτην άγωνα
1357& 19 Paus. ΥΙ 7,1 Δωριευς ... ΠαΥκρατίφ (a. 432, 428, 424, cf. Thuc. ΠΙ 8)
νικήσας όλυμπιάσιν έφεξfjς
τρισί
31 Υαρ AΔVet : μεν F : μεν Υαρ D 32 ρητ- Αε: ή ρητ- F το pArec : om. Α 33 τοιοϊσδε βΑ2 : τοιοϊσδει Α 34 a κα! ή διαλεκτικη incipit anon 36-1357& 1 δεομένοις ... είωθόσιν Maier : δεομένων ... είωθότων ω anon cf. Proleg. 123 1 δε ω anon : δη Spengel 4 βουλευόμεθα δε AΔF2Vet anon : om. F 7 πλέον Α: πλέον η ούτως Ενδέχεται σvμβoυλεόειν β : πλέον η ουτως εχει Μοσ 7-8 ενδέχεται δ~ σvλλo Υίςεσθαι AFF anon : om. Δ 10 ενδοςα - 11 εΥναι AΔF2Vet anon (Ar): om. F το μεν Α : τα μεν εF2Αreσ anon 11 μη είναι ΑΓ anon : εί ναι F2CO : εΤναι μη ζ ΕVεπακoλoόθητoν AF : -τα Arec : εύπαρακολοόθητα εF2Γ anon 14 τε Αε : om. F 15 ώς τα πολλα ω : ηοη vertίt Ar άλλως ΑΔ : κα! άλλως F cf. 24. 36 (και) ώς τα πoλλCx (σvμβαινόντων)[eχειν άλλως] Vahlen1 56s. το βΜοσ : om. Α 17 Εαν Υαρ η 1357 b 6 σvλλoyισμός β : om. Α, suppl. Α2 Εαν Υαρ ηι ίη ras. (fueήt διο κα!, vid. ad 1357 b 6) ίη ίίη. Ιίη., cetera ίη marg., ubi resectae sunt litterae paucae, quas suppeditat Dresd. e codicis nondum mutili apographo descήΡtus cf. Proleg. 12426 18 τοότων pAr"" : τοιοντον
14 20
Ι
2. 13578 20-1357b 8
νενίκηκεν, ίκανον είπεϊν ότι 'Ολύμπια γαρ νενίκηκεν' το δ' ότι οιεφανίτης τα 'Ολύμπια, ούδεν δεϊ προσθεϊναι' γινώσκονσι
γαρ πάvτεs.
επεΙ δ' ΕοιΙν όλίγα μεν των άναΥκαίων εξ 14
ων οί ρητορικοΙ σνλλογισμοί είσι (τα γαρ ΠOλλCx περΙ ων αί 25
ων
κρίσεις
καΙ
σκέψειs,
Ενδέχεται
μεν γαρ πράττονσι,
καΙ
άλλως
εχειΥ'
περΙ
βονλεύονται καΙ σκοπουσι, τα δε
πραττόμενα πάντα τοιούτον γέvοvs Εοιί, καΙ οίιδεν ώς εποs είπεϊν εξ άνάγκης τούτων), τα δ' ώς έπΙ το πoΛV ΣVμβαί νοντα καΙ γί~εσθαι, 30 καΙ
Ενδεχόμενα Εκ τα
δ'
τοιούτων άνάγκη
άναγκαϊα
Εξ
άναΥκαίων
έτέρων (δηλον
ΣVλλO δ'
τοϋτο Εκ των άναλντικων), φανερον' ότι Εξ ων τα
θυμήματα λέγεται,
τα
μεν
ήμϊν
EV-
άναΥκαία εσται,' 'τ.α δε πλεϊοια
ώs ΕπΙ το πολύ. [λέγεται] τα δ' Ενθνμήματα Εξ .είκότων καΙ Εκ
σημείων, ώοιε άνάγκη τούτων' έKάτeρOν έKατέρ~' ταύτο είναι. το μεν γαρ είκόs Εστι (το) ώs επι το πoΛV Υ.ιliόμενΟΥ, οίιχ 1J 35
απλωs δέ,
Kαθάπeρ όρί~ονταΙτιvεs,
άλλα το'περΙ τα Εν
δεχόμενα άλλωs εχειν ούτως exov προs EκEWo. προs δ είκόs, ώs το καθόλον πρΟ.s το κατα μέρος' τωύ δε σημείων το μεν ούτως εχει ώς των καθ' Εκαστόν τι προs το καθόλον,
1357 b
16
το δε ώs των καθόλον τι πρΟS το κατα μέρος. τούτων δε το 5
μεν άναΥκαϊον τεκμήριον,
το
μόν εοιι κατα τήν διαφοράν.
δε μή
άναΥκαϊον άνώνν-
άναΥκαία μεν
ουν λέγω Εξ 17
ων γίνεται σvλλoγισμός' διο καΙ τεκμήριον το τοιοϋτον των σημείων Εοιίν' λεχθέν,
τότε
όταν γαρ
φέρειν
μή
οίονται
Ενδέχεσθαι οίωνται λυσαι το τεκμήριον
ώs
δεδειγμένον
καΙ
30 cf. anal. pr. Ι c. 8. 12. 13. 14 et 27. 43 b 33-36, post. Ι c. 6.30, ΙΙ 12. 96& 8-19, sed vid. Solmsen1 131, Tessmer 33-35 35 Art. scr. C 41 Rad. 1357b 3-10 Max. Plan. (Alex.), V ρ. 407, 15 Walz τοίς μεv oi:ίv καθόλοv (καΙ) Α2 οvδεv Δ (anon ρ. 2, 30) : οΙΙδε Ι Α2 (οvδev Dresd.) : οΙΙδε F cf.21 et Proleg. 124, ubi exemplis addi possunt 1369b 2,1377& 27, al. 20 Υάρ Α2Δ : om. F : post iKaVOV transp. Spengel, sed vid. Vah1en1 4, qui cont. 1395& 28 21 οvδεv Δ : οΙΙδ! Α2 (οvδev Dresd.) : οΙΙδε F vid. ad 18 22 ab επεί incipit steph τωv άVαΥκαίωv F : τά άVαΥκαία A2AVet anon steph cf. var. Iect.1385 b 35 εςω anon : περΙ Muretus, Vahlen1 58 24 καΙ σκέψεις ε : καΙ! σκέψεις Α2 (καΙ σκέψεις Dresd.) : om. F, καΙ αl σκ- suppI. F2 25 πράττ- ω : πράς- anon 31 τά μev - 32 λέ Υεταl β : omiserat Α2 homoeoteleuto deceptus, ut casu factum videatur quod ίη verbis supra lίn. suppletis deest λέγεται: λέγεται del. Arnet, Spengel 32 τά δ' Α2Δ anon steph (ρ. 297,18) : Υάρ F καΙ εκ Α2 ε : καΙ F anon steph (ρ. 297, 19) 34 το ώς anon Ε : ώς ω 35 άλλά το F : άλλ! Α2 (άλλά το Dresd.) : άλλά ε 1357 b 6 διο καΙ β anon : eras. videtur ίη Α (vid. ad 1357& 17), suppI. Α2 τεκμήΡΙΟV] 10 ίη ras. Α 7 οϊωv ταl APec : οίόv τε β anon
Ι
2. 1357b 9-31
15
πεπερασμένο ν . τό Υαρ τέκμαρ καΙ πέραs ΤΑVΤOν έση κατα 10 ηΊν
άρχαίαν
Υλωτταν.
εστι
δΕ
των
σημείων
τό
τό καθ' εκαστον πρόs τό καθόλου ώδε, 010ν εί
μΕν
ώs 18
είπειεν
TlS
σημείον είναι ότι οί σοφοΙ δίκαιοι, Σωκράτηs Υαρ σοφόs ην καΙ δίκαιοs. τoVτo μΕν οον σημείον, λυτόν δέ, καν 15
άληθΕS 'δ τό είρημένον- άσvλλόyιστoν Υάρ. τό δέ, 010ν εϊ εϊπειεν σημείον ότι νοσεί, ΠVρέττει Υάρ, η τέτοκεν .ότι Υάλα εχει, άναΥκαίον. όπερ των σημείων τεκμήριον μόνον
TlS
έστίν- μόνον Υάρ, αν άληθΕS 'δ, άλVΤόν έστιν. τό δΕ ώs τό καθόλου πρόs τό κατα μέροs εχον, οίον εϊ πυρέττει,
σημείον
είναι,' " πυκνόν
Υαρ
είπειεν, ότι
TlS
άναπνεί.
λυτόν
δΕ
20 καί
ΤOVτO, καν άληθΕS''δ' ενδέχεται Υαρ .. καΙ μή πυρέτ τοντα πνevστιαν. τί μΕν οΟν είκόs έστι και· τί σημείον καΙ τεκμήριον, καΙ τί διαφέρουσιν, εϊρηται μΕΙί 'καΙ νυν' μαλ λον δΕ φανερωs καΙ περΙ τοίιτων, καΙ δια; τίν' αίτίαν τα
μΕν 25
άσυλλόΥιστά
έστιν επαΥωΥή
.TCX·
δΕ
σvλλελoyισμένα,
έν
TOiS
παράδείΥμα δΕ ότι μέν 19
καΙ περί ποία έπαΥωΥή,ΆΕϊρηται.
εστι
δΕ
ουτε ώs μέροs πρόs όλον ,ουθ' ώs όλον πρόs μέροs
000'
ώs
όλον πρόs όλον, όμοιον, 30
έστι
άναλvτικοίs διώρισταιπερΙ αότων.
άλλ 'ώs μέροs πρόs
όταν άμφω
τερον δΕ θάτeρoν επιβoυλeί.ιει
μΕν
'δ
τvραννίδι
'δ
όπό
θατέρου,
...
μέροs,
αίτων
τήν
665, 48
οίον ότι
φυλακήν'
καΙ
00 ...
ταVτα δέ
σημεία καλεί' καΙ γάρ τοι τeκμήριOIl, φησί, τό τέλος προσαγο
ρεύεται, τoVτoν δε κομισθέιιτος τέλος eχειll τό πραγμα ΣVμβαίllει. ρ.
Υνωριμώ-
τΑVτα δέ καΙ τεκμήρια' Αριστοτέλης καλεί'
τοίς δέ ώς Επί τό πλeίστOIl καΙ έπ' Ελαττοll άκOλOVΘOσσιll
, Αριστοτέλης
όμοιον πρόs
αΟτό Υένοs,
παράδεΙΥμά εστιν.
Διονvσιοs
άε! ακολονθοσσιll άε! χρηστέοιι
τό
Eust.
ϊη
Iliad.
τεκμαίρεσθαι τό τeλεΙOϋll από τοσ τέκμωρ, δ δηλοί τό τέλος. τό
μέιιτοι τεκμαίρεσθαι άllTί τοσ σημειοσσθαι, άφ' ου και τέκμαρ τό σημείοll οί μεθ' ΌμηροιιλΈΥονσιll. cf. comm. ϊη Alcm., PMG5fr. 2, ΙΙ 14 S. 14--17 Ioh. Diac. ed. Rabe Rh. Mus. 63 (1908) 136 σημείοll λέγομεll τοσ ιιοσείll τό ΠVρEττειll ... τeκμήριoll δέ έστι σημείοll άλVΤOIl. δ καΙ άΙΙαΥκαίοll καλείται. QuintiI. V 9, 3 (signa necessaria) Graeci tecmeria vocant. quae sunt αΙΥΙα semia. cf. Cic. de ίην. Ι 44 17-21 cf. Auct. ad Herenn. ΙΙ 39 25 anaI. pr. ΙΙ C. 27 26 1356b 3 28-30 cf. ProI. sylI. ρ. 240, 25 R. 30--36 Alex. Aphr. ίη anaI. pr. ρ. 43, 17 Wallies όταν μεν ουν μέρος έκ μέρονς
: είποι F : είποιε(ιι) εΑrec 13 σημείον AΔVet : σημ- Εστl Trinc., fort. ex anon ρ. 4, 22 : αVτόll Α : λντέον {J Α2 (et Arec) i'i {J : η Α 17 η {J : η* Α 18 κατα {JA2 anon : om. Α είπειεν Α : είποιεll F : είποι ε : είπη anon 19-20 δέ καΙ τoVτo AF : γαρ καΙ τοστο steph (Guil) : γαρ ε 25 περl αίιτώll ω : om. ϊη versione Muretus, sed cf. Vahlen1 94 et Bonitz Ind. 125 a 40 ss. 26 ποία] π ίη ras. Α 27 οΟθ' ώς ολοll πρός μέρος - 28 πρός μέρος {JNec anon (steph) : om. Α 30 η {JArec : η τοστο η Α παράδειγμά έστιν ω : om. ίη versione Muretus, sed cf. Vahlen 1 94 31 Επιβονλεύει rZrecE : έπεβούλενεν Α, 11 F 14
είΠΕιεν Α
λντόν
16
12. 1357b 32-1358& 18
ycxρ Πεισίστρατος πρότερον έπιβουλεόων 'Ότει φυλακήν καΙ λαβων έΤVράννησε,
καΙ
ΘεαΥένης
έν
ΜεΥάροις'
καΙ
άλλοι
όσους ίσασι, παράδεΙΥμα πάντες Υίνονται του Διοwσίοv, 8ν 35 οόκ ίσασί πω εί δια ΤOVτO αίτεϊ. πάντα δΕ τΑVτα όπο το αύτο καθόλου, ότι ό έπιβουλεόων τvραννίδι φυλακήν αίτεϊ. 1358& έξ c:Jv μΕν οδν λέγονται αί δοκουσαι είναι πίστεις άποδεικτικαί, είρηται. των δΕ ένθυμημάτων μεΥίστη διαφορα καΙ 20 μάλιστα λεληΘVϊα σχεδΟν παρα πασίν έστιν ήπερ καί, περΙ τήν διαλεκτικήν μέθοδον, των συλλΟΥισμων' τα μΕν Υαρ αύτων 5 έστι κατα τήν ρητορικήν [ώσπερ καΙ κατα τήν διαλεκτική ν μέθοδον των σvλλoyισμων], τα δΕ κατ'
άλλας τέχνας καΙ
δυνάμεις, τας μεν οvσάs τό:ς δ' OVπω κατειλημμένας' διο καΙ λανθάνουσί τε τους άκροατας καΙ μαλ/ον άπτόμενοι
***
(ή) κατα τρόπον μεταβαίνουσιν έξ ΑVτων. μαλ/ον δε σαφες 10
εσται - το λεΥόμενον δια πλειόνων ρηθέν.
λέγω Υαρ
κτικοός τε καΙ ρητορικους σvλλoyισμoυς είναι περΙ
διαλε- 21
c:JII
τους
τόπους λέγομεν (οδτοι δ' είσΙν οΙ κοινΏ περΙ' δικαίων καΙ φυσικωνκαΙ
περΙ
πολιτικων
καΙ
περΙ
πολλων
διαφερόν
των είδει; οίον ότου μαλλον καΙ 1jτTov τόπος' ουδΕν Υαρ 15
μ5:λ/ον εσται έκ ΤOVτOυ ΣVλ/oyίσασθαι ή ένΘVμημα είπεϊν περί δικαίων ή περί φυσικων ή περΙ ότουουν' καίτοι ταVτα είδει διαφέρει), ίδια δέ, όσα Εκ των περΙ Εκαστον 'εΙδος καΙ Υέ νος προτάσεών έστιν, οΤον περί φυσικων είσί προτάσεις έξ δεΙKνύμeνOν
15 καΙ πιστOίιμeνOν, τό τoιoVτoν καΙ ή οίιτως Υινομένη πίστις παρά
δεΙΥμα καλείται, ώς ό κωλίιων Διοwσίcι:ι φνλακην διδόναι του σώματος Σνρα κονσίονς αίτουντι ώς, εΙ λάβοι, έπιθησομένον ΤVραννίδι κα! πιστοίιμενος τovτo δια του ότι καΙ Πεισίστρατος αίτήσας παρ' , Αθηναίων λαβών eτvράννησε καΙ ΘεαΥένης παρα ΜεΥαρέωνο εκάτερον Υαρ τοίιτων, καΙ τό δεΙKνίιμeνOν καΙ τό δι' ου δείκννται κα! κωλύεται, μέρη έστΙν όλον τον ότι οΙ φνλακην α!τoνντeς του
cf. Ammon. ίη anal. pr. ρ. 28, 27-29 Wallies, Dav. ίη Porph. isag. ρ. 88, 21-25 Busse, Iul. Vict. 6,3 ρ. 399, 21-24 Halm, Quinti1. V 11, 8, Αηοη. Segu. 154
σώματος πάντες έπιτίθενται ΤVραννίδι,
-είιει
intactis ceteήs Arec : έπεβoίιλεvε β 33 έτνράννησε Fζ : -ισε Co : -εvσεν Α 36 ό Αζ : om. FCo 1358" 1 πίστεις β : πίστις Α 2 μεΥίστη AΔVet anon steph : μεΥάλη F 3 παρα πασιν Α : περΙ πασιν eVet : πάντας FGuil cf. Vahlen1 333 s. 5 ώσπερ - 6 σvλλoyισμων AΔF2 : ώσπερ διαλεκτική ν FVet : om. ίη versione Muretus, prob. Vater 8 orationem mancam signίficavi; utique inserendum est participium, ne soloece iungantur λανθάνονσί τε κα! μeταβαίνOνσιν, sed plura videntur supplenda esse ut έξ αίιτων (9) habeat quo referatur, cf. 23-26 et 1359 b 12-16 9 ii Muretus : om. ω κατα τρόπον ΑΔVet : κατά τρόπον δεόντως F (cf. anon κατά τρόπον δέ καΙ δεόντως) 12 τόπονς β Α2 (et Arec) : λόΥονς Α κοινη F : κοινοΙ ΑΔ 14 είδει AF : τω ειδει eArec anon 15 έκ τοίιτον βΑ2 steph : om. Α 16 ii περΙ φνσ- Αε : ii φνσ- F καίτοι ταVτα β anon : καίτοι αίιτά Α : καΙ ΤOιΑVτα όσα τω (όσα τω supra ιiη.) Arec
Ι
17
2. 1358a 19-3. 1358b 5
ών ούτε ένθόμημα ούτε σvλλoγισμός έστι περί των ήθικων, 20 καΙ περΙ τοότων άλλαι έξ ών οίικ εσται περί των φυσικων'
όμοίως δέ τοϋτ' εχει έπΙ πάντων. κάκεϊνα μέιι οίι ποιήσει περΙ οίιδέν γένος εμφρονα' περί οίιδέν YCtp ύποκείμενόν έστιν' ταϋτα δέ, οσ τις αν βέλτιον έκλέγηται τας προτάσεις, λήσει ποιήσας άλλην έπιστήμην της διαλεκτικης καΙ ρητο25 ρικης'
αν γαρ έντVΧTJ άρχαϊς, OVκέτι διαλεκτική οόδέ ρη
τορική
άλλ'
εκείνη
εσται
ης
εχει
τας
άρχάς.
εστι
δέ τα 22
πλεϊστα των ένθυμημάτων έκ τοότων των είδων λεγόμενα
των 30
κατα
μέρος
καΙ
ίδίων,
εκ
δΕ
τωll
κοινων
έλάττω.
καθάπερ .ουν καΙ έν τοϊς τοπικοϊς,
καΙ ένταUθα διαιρετέο ν
τω.ν ένθvμημάτων τά τε .είδη καΙ
τόπους έξ ών ληπτέον.
TOVS
λέγω δέ. είδη μέν τας καθ' έκαστον γένος ίδίας προτάσεις, τόπους δέ
TOVS KOtvOVS
όμοίως πάντων. πρότερον ουν είπωμεν
περί των. είδων' πρωτον .δέ λάβωμεν τα γένη της ρητορι κης, 35
όπως διελόμενοι
πόσα έστί,
περΙ τοότων χωρίς λαμ-
βάνωμεν τα στοιχεϊα καΙ τας προτάσεις.
εσ:J'Ι δέ της Ρητορικη.ς. είδη τρία τόν άριθμόν' τοσΟVΤΟL
3
γαρ καΙ οί άκροαταί των λόγων ύπάρχουσιν OVΤες. σVy κειται μέν γαρ Εκ τριων ό λόγος, εκ τε
1358 b
TOV
λέγOVΤOς καΙ
περί ου λέγει καΙ πρός ον, καΙ τό τέλος πρός τοvτόll έστι,
λέγω δέ τόν άκροατήν. άνάΥκη δέ τόν άκροατήν η θεωρόν είναι η κριτήν, κριτήν δέ η τωll γεγενημένων η των μελ λόντων' εστι δ' ό μέν περΙ των μελλόντων κρίνων οΙον Εκ5 κλησιαστής, ό δέ περΙ των γεγενημένων οΙον ό δικαστής
[ό
1358" 29 'non unus aliquis locus topicorum citatur, sed omnino Βα !/ία ac significatur, cuius exempla multa in topicis leguntur, !/eluti Ι 10. 14. soph. e1. 9 α1.' Bonitz, Ind. s. v. 'Αριστοτέλης, 101b 46. top. Ι 1. 100a 21 s. et 25--101" 17 adhibet Solmsen1 351 36-1358b 8 Greg. Cor. ϊη
γα/ίο
19-20 εστι ... εσται ω : εστι ... Εστι anon, aut hoc aut εσται ... εσται Richards 23 βέλτιοll Q : βελτίω ω τCxς προτάσεις ω : punctis notavit C, omisit ϊη versione Muretus, interpungendo segregavit Victoήus ut 'τΑVτα scil. τας προτάσεις' intellegatur (cf. 1405a 4-5); aliter Vahlen6 109, qui ταVτα pendentis qni vocatur nominativi vicem gerere censet 24 πoιήσΑC; ω anon : ποιήσαντα Weil2, prob. Thurot qui conf. anal. post. Ι 2. 71 b 25 26 τάς] α ϊη ras. Α 27 λεΥόμενα ω : λεΥομένων Vahlen1 58, et sic vertit Muretus 32 κοινους AΔVet anon steph (ρ. 297, 24) : -ως F 36 εΙδη ω anon steph : Υένη Bekker3 (genera Muretus) : είδη vel της ρητορικης είδη delenda esse censet Spengel 4 μεν ω : om. 1358b 2 δε1 AF, Greg. cod. Vind.: δή ε, Greg. cod. Μοη. οίον AF Greg. : οίον ό ε : om. anon 5 οΤον ό ω : οίον Greg. : Greg. om. anon ό8 ω anon, Greg. cod. Mon.: ων Greg. cod. Vind. 5-6 ό δε(περ!)τηο; δυνάμεως ό θεωρός ω anon Greg. (Ατ) : seclusi, cf. Proleg. 125 2
2
13. 1358b 6-19
18
δε περι της δυνάμεως ό θεωρός].
ώστ' έξ άνάΥκης
αν
είη
J
τρία Υένη των λόΥων των ρητορικων, συμβουλευτικό ν, δι κανικόν, έπιδεικτικόν. συμβουλης δε το μεν προτροπη το 10
δε άποτροπή' άει Υcφ και οί ίδίct συμβουλείιοντες καΙ οΙ δημηΥορουντες τοίιτων θάτερον ποιουσιν. δίκης δε το μεν
KOlIliJ
κατηΥορία το δ' άπολΟΥία' τοίιτων Υαρ όποτερονουν ποιείν άνάΥκη τους άμφισβηΤOϊίVΤας. έπιδεικτικοϊί δε το μεν επαι νος το δε ψόΥος. χρόνοι δε έκάστου τοίιτων είσΙ τ4) συμβουλείιοντι ό μέλλων 15
μεν
(περΙ Υαρ των έσομένων συμβου-
λείιει η προτρέπων η άποτρέπων), τ4) δέ δΙKα~oμένφ ό Υε
νόμενος (περΙ Υαρ των πεΠΡαΥμένων άεΙ ό μενκατηΥορεί δε άπολΟΥείται), τ4) δ' έπιδεικτικ4) ΚVριώτατOς Ξ·μεν ό
ό
παρών,
κατα
πάvτες,
προσχρωνται
Υαρ
τα
όπάρχοντα δε· πολλάκις
έπαινουσιν και
τα
τι
ψέΥουσι
Υενόμενα. άνα.!
Hermog. meth., νπ ρ. 1269, 14 Walz 'Αριστοτέλης εν τφ ;rpOOT,!> της οί ΚΕίας ρητορικης τοσοστοι
~ητων δια τΙ τ/ς ρητορικης τρία εστίν εΤδη,':φησίll δη
έπιδεικτικόll.
-
Prol. syll.
ρ.
235, 3 R.
ό 'Αριστοτέλης διαι
ρΕί ΤιΊν ρητορικην οντως' ό άκροατ/ς Τι θεωρός εστl καΙ ΠΟ1ΕΙ. ΊΟ παιιη Υνρικόll, Τι κριτής' καΙ εί κριτής, Τι mpl παρeληλVΘότωll καΙ ποιεί το δι κανικοιι Τι περΙ μελλόιιτωll καΙ ποιεί το σvμβοvλevτικόll, cf. Cic. part. or.
10. de ίην. Ι 7 Aristoteles .. , tribus in generibus rerum versari rhetoris officium putavit, demonstrativo deliberativo iudiciali. de or. Π 43 εα (sc. quae ίη foro aut ίη civium causis disceptationibusque versantur) mihi videntur aut in lite oranda aut in consilio dando esse posita; nam illud tertium, quod . .. Aristoteles, qui haec maxime il1ustravit, adiunxit, etiam si opus est, minus est tamen necessarium (laudationes). Quintil. Π 21, 23 Aristote1es tris faciendo partes orationis, iudicialem deliberativaIn demonstrativam, paene ε! ipse oratori subiecit omnia; nihi1 enim non in haec cadit, ΠΙ 4, 1 tria an plura sint (sc. genera rhetorices sive causarum) ambigitur. nec dubie prope omnes utique summae apud antiquos auctoritatis scriptores Aristotelem. secuti, qui nomine tantum αΙίο contionalem pro de1iberativa αρρεΙ1α! (cf. Ι 1. 1354b 23. 24, aΙ), hac partitione contenti juerunt, 7, 1 quod genus (sc. causam quae constat laude ac vituperatione) videtur Aristoteles atque eum secutus Theophrastus α ραΥΙε negotiali, hoc est πeαγματικfj, removisse totamque ad solos auditores relegasse; et id eius nominis, quod αδ ostentatione ducitur, proprium est. Theon prog. 1 (Π ρ. 61, 21 Sp.) της ycιp υποθέσεως εΤδη τρία, εΥκωμιαστlκόll, δπeρ eκάλοvν έπιδεlκτικον οΙ περΙ τον.• Αριστοτέ ληll, δlκαlllκόν, σvμβοvλεvτικόll 8-13 cf. Alex. Rhet. gr. ΠΙ ρ. 1, 20-22 Sp., Prol. syl1. ρ. 34,2-5 R., Nicol. prog. ρ. 3,1&-4,5 Felten, qui et 20-29 respicit ut Prol. syll. ρ. 15, 10-22 R. 13-20 Alex. Rhet. gr. ΠΙ ρ. 1, 13-20 Sp., Prol. syll. ρ. 36, 13-19 R.
6 mpl
βΑ2
anon : om. : om. F
μέIι ΑΔF2Vet
Α
Greg.
ό
AFF:
οlον ό Δ
: om. Greg.
16
ό
4
19
13. 1358b 20-1359" 9 20
μιμνήσκοντες
καί
τα
μέλλοντα
πρoεΙKά~oντες.
τέλος
δέ
5
έκάστοις τουτων ετερόν έστι, καΙ τρισίν οοσι τρία, τι{) μέν συμβοvλείιοντι προτρέπω ν
το
ώς
συμφέρον
βέλτιον
καΙ
βλαβερό ν
σvμβοvλεvει,
ό
δε
(ό
μέν
Υcφ
άποτρέπων
ώς χεϊρον άποτρέπει), τα δ' άλλα προς τουτο ΣVμπαραλαμ25 βάνει, η δίκαιον η άδικον, η καλΟν η αίσχρόψ τοίς δέ
δΙKα~oμένoις το δίκαιον καΙ το άδΙΚΟΥ, τα δ' άλλα καΙ ουτοι συμπαραλαμβάνοvσι προς ταυτα' τοίς δέ έπαινουσι καί
30
ψέΥοvσι το καλΟν καΙ το αίσχρόν, τα δ' άλλα καΙ OVτOΙ προς ταυτα έπαναφέροvσιv. σημεϊον δ' ότι το .είρημένον έκάστοις τέλος' περί μεν Υαρ των άλλων ένίοτΕ .ουκ αν
άμφισβητήσαιεν, oVκ
εβλαψεψ
οίον
ότι
ό
δΙKα~όμενoς
δ'άδικεί,
ώς
ουδέποτ'
Ο(}
ΥΈΥονεν
6
η
ανόμολόΥήσειεν'
ουδέν Υαρ αν εδει δίκης. όμοίως δέ καΙ οί σiJμβΣVλείιOντες τα 35
μΕν
άλλα
πολλάκις
προιενται,
ώς
δέ
άσύμφορ!=χ
ΣVμ-
βοvλεvqvσιν η άπ' ώφελίμων άποτρέποvσιν ουκ αν δμόλΟΥη σαιεν' ώς δ' oVκ άδικον τοΙΙς άστvyείΤOνας κατάδοvλουσθαι καΙ
τοΙΙς
μηδέν
άδικουντας,
πολλάκι!)
ουδέν
φρόντί~οvσιν.
όμο!ως δΕ καΙ οί επαινοσντες καΙ οί ψέΥοντες ου.'σκοπουσιν
εί
1359 a
συμφέροντα Επραξεν η
βλαβερά,
άλλα καΙ
lv
επαίνCf»
πολλάκις τιθέασιν ότι όλΙΥωρήσας του αυτι{) λvσιτελουντοs
5
επραξε~ ότι καλόν, οΤον 'Αχιλλέα επαινουσιν ότι εβοήθησε τι{) ETaipCf» ΠατρόκλCf» είδως ότι δεί ΑVτoν άποθανείν, έξον ~ην. TovTCf» δΕ ό μέν τοιουτος θάνατος κάλλιον, το δέ ~ην συμφέρον.
φανΕρον δέ Εκ των Είρημένων ότι άνάΥκη περΙ
τούτων ΕχΕιν πρωτον τας προτάσεις' τα Υαρ τεκμήρια καΙ τα εικοτα καΙ μΕν Υαρ
τα
σημΕία προτάσεις είσΙ
σvλλoyισμO!)
Εκ προτάσΕών έστι,
ρητορικαί' το
δ'
όλως
ενθυμημα
20-29 Cic. de ίην. ΙΙ 156 pZacet in iudiciaZi genere finem esse aequitatem ... in deZiberativo autem AristoteZi pZacet utiZitatem (sc. esse finem), nobis εΙ konestatem et utiZitatem, in demonstrativo konestatem, cf. ΙΙ 12, Quintil. ΠΙ 4, 16, Prol. syll. ρ. 36, 10-13 Rabe. vid. ad 8-13 1359" 3-5 Plat. conv. 179 Ε, cf. ]ander ad Orat. et rhet. fr. 39, ρ. 22 s.
21 τω pArec anon : των Α 24 χείρον ω : XeIpovoS Wolf coll. 35 de acc. abs. nisi ον addatur dubito, cf. ροΙ. Ι 6. 1255" 9 ώs δεινόν (ον) Ross; vid. tamen ad 1395" 4 31 Τι Α : Τι ώs pArec 33 ουδέν ΑΔ : ουδέ F anon 36 δ' oVκ AF : δ'ουδ' ε : ουδ' oVκ Are" : oVκ del. Wolf, sed nescio an intel1egi possit 'iniustum esse ... (ut probent) ηίl curant'; sim. Cope. γαρ pro δ' inter alia coniecit Spengel 37 ουδέν Α2Δ : ουδέ AF cf. 1382" 27 1359" 3 ότιΙ ΑΔ : τι FrArec 5 κάλλιον AF : 2*
καλλίων ΔVet
7
τ<'ι:s Αε
: om. F
7
Ι
20
3. Ί.359& 10-4. 1359b 4
10 σvλλoyισμός εστι ΣVνεστηKώς εκ των είρημένων προτάσεων.
επεί δΕ οϋτε πραχθη ναι οίόν τε οϋτε πεπραχθαι τα άδύ-
8
νατα άλλα τα δυνατά, ουδΕ τα μή Υενόμενα η μή εσό μενα ουχ οίόν τε τα μΕν πεπραχθαι τα δΕ πραχθήσεσθαι, 15
άναΥκαίΌν καΙ τcρ ΣVμβOυλeύOντι καΙ τcρ δΙKα~oμένφ καΙ τcρ EπlδεlKΤΙKCΡ εχειν προτάσεις περΙ δυνατοσ καΙ άδυνάτου, καί εί ΥΈΥονεν η μή, καΙ εί εσται η μή. ετι δΕ έπεί απαντες καί επαlνOϋVΤες καΙ ΨΈΥοντες καΙ προτρέποντες καΙ
9
άποτρέποντες καΙ κατηΥοροσντες καΙ άπολΟΥούμενοι ου μόνον είρημένα δεlκνύναι πεφωνταl άλλα καΙ ότι μΈΥα η μlκρον το άΥαθον η το κακον η το- . καλΟν η το αίσχρον
τα 20
η το δίκαιον η το άδικον, TΊlSae'ΑVTCx λΈΥοντες ΤΙ··πρΟς άλληλα
άνΤ1παραβάλλοντες,
δηλον
ότι
δέοι
αν
καΙ-,περί
μεΥέθους καί μlκρότητος καί τοσ μεί~oνoς καί τοσ έλάτΊονος προτάσεις εχει ν, καί καθόλου καί περί έκάστου, οίον τί μεί25
~oν άΥαθον η
Ελαττον η
καΙ περί των άλλων. βείν
τας
προτάσεις,
δικαίωμα·
όμοίως. δΕ
με!' οΟν. εξ άνάΥκης δεί λα
(l)v
είρηται·
iBi<;t περΙ έκάστου τούτων, (l)v οί επιδεικτικοί λόΥΟΙ,
30
άδίκημα η
περί
μετα. δΕ
οίον περΙ
·(l)v
ταϋτα
δ lαφετέο ν
σvμβoυλή καί περί
τρίτον δΕ περί ων αί δίκαι. περί ποία άΥαθα η κακα ό ΣVμβoυλεύων σvμβoυλεύεl, επειδή ου περί απαντα άλλ'
4
όσα
2
πρωτον
μΕν
ενδέχεται
οον
καί
ληπτέον
Υενέσθαι
καί
μή.
όσα
δΕ
εξ
άνάΥκης
η εστιν η εσται η άδύνατον είναι η Υενέσθαl, περί δέ τούτων ουκ εσταl σvμβoυλή. ουδΕ δή περΙ των ενδεχομένων απάντων·
J
35 εστι
1359 b
Υαρ καί φύσει ενια καί άπο τύχης Υινόμενα άΥαθα των ένδεχομένων καί ΥίΥνεσθαι καί μή, περί ων ουδΕν προ εΡΥου το ΣVμβOυλeύεινo άλλα δηλον ότι περί όσων εστί το βουλεύεσθαι. ΤOιαVτα δ' εστΙν όσα πέφVΚεν άνάΥεσθαl είς ή μας, καί ων ή άρχή της Υενέσεως έφ' ήμίν εστιν· μέχρι Υαρ τούτου σκοποσμεν, Εως αν ευρωμεν εί ήμίν δυνατα η άδύνατα πραξαι. σασθαι
καΙ
καθ' eκαστoν μεν οον άκριβως διαριθμή-
διαλαβείν
είς
είδη
περί
ων
είώθασl
χρηματί
~εlν, Ετι δ' όσον ενδέχεται περί αVτων διορίσαι κατα τήν
16-26 cf. Cic. part. or. 66 cf. Vahlen1 307 55. 11 ΠΕπράχθαι AFVet anon : πραχθήσεσθαι ΔF2 12 η μή AeF2 : η FF 13 oVχ ω : tuetur Vahlen1 3105. 20 τό άΥ- AΔVet : η τό άΥ- F 22 άλληλα AΔF2 : άλλα F : utramque lectionem habuit r 31 ΕπΕιδή οό F : rnEI δή οό Α2 : rnEi οό Α : rnEI ovδε ε 31-32 άλλ' όσα βΑ2 : om. Α 33 ηι βΑ2 : om. Α Είναι β : η Είναι Α, sed η era5. (nοn vertit Vet) 34 εσται Αε : εστι FF
4
Ι S
4. 1359b
,
~21
21
αλήθειαν, ού δεί κατα τον παρόντα καιρον μήτε
τfjς
ρητορικης
είναι
τέχνης
αλλ'
~ητείν δια το
ΕμφρονεΟϊέρας
μCXΛΛoν αληθινης, πολλφ τε πλείω δεδόσθαι καί νυν
καί
aVTij
των oίκeίων θεωρημάτων' όπερ Υαρ καί πρότερον είρηκότες τvyχάνOμεν, αληθές ΕΟϊιν, ότι ή ρητοριΚ'η σVyκειται μεν 10
Εκ τε της άναλVΤΙKης ΕΠΙΟϊήμης καΙ της περί τα ήθη λιτικης],
όμοία δ'
ΕΟϊί τα
σοφΙΟϊικοίς λόΥοις. ταύτη ν
μη
καθάπερ
κατασκεvά~ειν, 1S
μεταβαίνειν ΠΡαΥμάτων,
€pyov
δ'
ocrCf' αν
λήσεται μή
αν
δvνάμεις
τήν
Επισκεvά~ων άλλα
μεν
είς
Tij
διαλεκτικij
τις
Τι
άλλ'
φυσιν
τήν
μόνον' λόΥων.
διαλεκτική ν άφανίσας
όποκειμένων όμως
μέν ΕΟϊΙ διελείν, €τι δε όπολείπει σκέψιν
έπΙΟϊήμ'!J, είπωμεν καί νυν.
[πο
τα δε τοίς Τι
δέόσα
Tij
τφ
τινων προ
πολιτικij
σχεδον Υάρ, περί ων βοvλεvον
ται πάντες καί περΙ ά άΥΟΡeVοvσιν οί σvμβοvλεvοιιτες, τα 20 μΈΥΙΟϊα τvyχάνει πέντε τον άριθμον οντα' ταVτα δ' Εστί περί τε πόρων, καί πολέμοv καί είρήνης, €τι δε περί φv-
1359b 8 2. 1356" 25-27 9-10 cf. IQh. Ital. meth. rhet. 7 ρ. 36, 21 Cereteli εοικε δε ή ρητορική Εκ τε τ/ς διαλεκτικης κα! της περ! τΟ: ήθη σvy κείσθαι πολιτικης, 8 ρ. 38, 1 τριχως τοίννν σντος τοϋ των άποδείξεων Υένονς κα! τοϋ μΕν ήθικοϋ, τοϋ δέ παθητικοϋ, τοϋ δέ λΟΥικοϋ (2. 1356" 1--4), έι< μέν των άναλVΤΙKων τό λΟΥικόν Εχομεν, έι< δέ των ήθικων τΟ: λοιπά 18-23 Art. scr. C 64 Rad. Theon prog. 12 (ΙΙ ρ. 125, 4 Sp., citat Ioh. Sard. ίη Aphth. prog. ρ. 246, 27-247, 2 Rabe) κατΟ: Υαρ τοόςπερ! τόν •Αριστοτέλην ανάγκη τόν πολιτevόμενον περ! πολέμον κα! είρήνης σvμβοvλeiiσαι, κα! πόρον χρημάτων, καΙ περΙ φνλακης τ/ς χώρας, και περΙ των είσαΥωΥίμων καΙ εξαΥωΥίμων (κα! εξ- om. Ioh. Sard.), καί περΙ νομοθεσίας τε καΙ των άλλων τοιούτων. Olympiod. ίη Plat. Alcib. pr. ρ. 71, 7 Cr. πέντε σντων εΙδων περί ί:)ν εστlν ή ΣVμβOνλή καΙ Υίνεται, ώς 'Αριστοτέλης ήμας εν ρητορικαίς τέχναις εδ!δαςε, κατΟ: σv~νyίαν προερχομένωνο η Υαρ περl νόμων εlσηΥήσεως καΙ άρχόντων καταστάσεως ... η περl πόρον καί αναλω μάτων, η περl είσαΥωΥίμων κα! εςαΥωΥ!μων, ιi περ! φνλακης πόλεως καΙ Hermog. stat., ΙΙ ρ. 168, 3 Rabe πασα δέ σvμβoυλή ώς φησιν •Αριστοτέλης περί τούτων ΥίΥνεται
χώρας, η περl πολέμου καΙ εΙρήνης ι<τλ. SΥήan. ίη
Υενικως' περί πολέμου κα! είρήνης, περl πόρον χρημάτων, περ! εlσαΥωΥη, κα! ~ξαyωyης χρημάτων, περί οίκισμοϋ πόλεων ιi κατασκαφης, περί μετανα στάσεως, περί νόμων, περί τιμης
1359b 7 τε
Α
: δέ βΑ2 (et N"C) 9 μΕν βΑ2 : om. Α 10 αναλVΤΙKης ω : r anon πολιτικης ω : seclusi glossema ex 1356a 26-27 arcessitum; τ/ς αναλVΤΙKης rnιστήμης καΙ της περί τα ήθη (rnιστήμης) ut 1354b 24--25 της δημηΥορικης ΠΡαΥματείας ... η τη, περ! τα σvναλλάy ματα 13 δννάμεις βΑ2 (anon) : δόναμις Α 15 εΠΙσι<EVά~ων AF anon steph : rnικατασι<- Δ : om. ίη versione Georg. Trapez., secI. Buhle 19 ά A2F : ί:)ν Αε 20 τvyxάνει AΔVet : -ειν F διαλeι<τ- Α2 ΥΡ,
6
έπιστήμας πειραται
αύτων
έπιστήμας
5
7
22
14. 1359b 22-1360" 13
λακηs TijS χώραs, καΙ των είσαΥομένων και ΕςαΥομένων, νομοθεσίαs. ώστε περΙ μΕν πόρων τον μέλλοντα
καΙ
ΣVμβOυλενειν 25
30
δέοι
προσόδοvs
O:V TCxS
TijS
πόλεωs
8
είδέναι
τίvεs καΙ πόσαι, οπωs είτε TtS παραλείπεται προστεθiJ και εϊ TtS Ελάττωv αίιςηθiJ, Ετι δΕ ταs δαπάναs Tijs πόλεωs απάσαs, οπωs εί Tts περίεργοs άφαιρεθ-ξί καΙ εϊ TtS μεί~ων έλάττωv γέvηται' 011 γαρ μόνοv προs τα όπάρχοντα προσ τιθέvτεs πλουσιώτεροι γίνονται, άλλα καΙ άφαιροvvτεs των δαπαvημάτωv. ταVτα δ'
011
πειρίαs Εvδέχεται ΣVVOpaV,
μόvον Εκ
TijS
περί τα ίδια Εμ
άλλ' CxvαyKaiov καΙ τωv παρα
τοϊς &λλοιs εύρημένωv 1στορικον είναι προs ηΊν περΙ τοντων "συμβ-οvλήv.
περΙ δΕ-:πολέμου και είρήνηs τηv δvναμιvείδέ-
9
ναι
35
1360"
TijS πόλεωs, όπόση τε ύπάρχει ήδη καΙ πόσηv EVSEXeτdl' όπάρςαι, καΙ τrOία TtS ή τε ύπάρχουσά Εστί καΙ 'IiTtS Εvδέχeται προσ)ίενέσθαι, Ετι δΕ πολέμοvs πω$' καί Tlvas πεπολέμηκεv. 011 'μόνοv δΕ Tfls OiKElaS πόλεωs άλλα και των όμόρωv ταστα Cxvαyκatov είδέvαι. καί προs ovs έπίδbςοv πολεμεϊν, Oir(;)S irpos μΕV ΤΟVS κρείττοvs είρηvεvηται, irpoSSE TovS ήττους Εφ' ΑVToiS ~ το πολεμε1ν. καί ταs δυ νάμ~ιs,
πότεροv
όμοιαι
fι
πλεοvεκτείv fι
έλαττοσσθαι.
μη μόvον τοvs
OiKelOVS
5 τωv
άνόμοιαι'
εστι
CxVαyKaiov
γαρ
δΕ καί
καί
ταVη:!
irpos
ταστα
πολέμοvs τεθεωρηκέναι άλλα καί
TOVS
&λλων, πωs άποβαίνουσιψ άπο γαρ τωv όμοίωv τα
ομοια
γίγνεσθαι
πέφVΚεν.
ΠΙ
δΕ
περί
φvλακηs
τηs
χώ- to
μη λαvθάvειv πωs φυλάττεται, άλλα καΙ το πληθοs είδέναι Tfjs φvλακηs καί το eTBOS καΙ TOVS τόποvs των φυλακτηρίων (τοστο δ' άδvvατοv μη εμπειρον οντα τηs χώ-
paS
10
paS), 1V' είτ' yOS άφαιρeθiJ
έλάττωv ή φυλακη προστεθ-ξί καί εϊ καί
TOVS
TtS
περίερ
έπιτηδεΙ0VS τόποvs τηρωσι μΟ:λλοv.
Ετι δΕ περί τροφηs, πόση [δαπάvη] 1KaVTι τiJ πόλει καί ποία ίl ή αVτoσ τε Υιγνομένη καί είσαΥώγιμοs, καί τινωv τ' έςα-
(anon Ar) : om. Α 24 σvμβοvλruειν Α anon: : {ε} cf. 1360" 38 28 ΠΡΟΟ'τιθέντες] θέντες ίη ras., quae et litteras quasdam SUΡerscήΡtas delevit, Α 32 τούτων αι : τοίιτον rArec 35 ίιπάρςαι αι : αρκείν (71) πόλει) anon, prob. Brandis 44, sed vereor ut sit var.lect. 36 ήτις βΑ2 : om. Α 36-37 πως καΙ τίνας αι : τίνας καΙ πως r anon, ordine usitatiore, cf. 1396" 11 ίη simili sententia 38 καΙ" Α : Τι ε : η καΙ A"F 39 κρε{ττονς Α : κρείττονας β 1360" 1 εφ' ΑVτoίς Α : επ' ΑVτoίς β steph cf. 1361" 20. 21 12 δαπάνη αι : secl. Ross 12-13 καΙ ποία ή ΑVToii τε ΥΙΥν- καΙ είσecy- Α : καΙ ποία ή ΑVτόθι τε ΥΙΥν- καΙ είσecy- F : καΙ ποία ή Εν ΑVτη πεΡΙΥιν- καΙ είσecy- ε : καΙ πόση τε αvτόθεν Υιν- καΙ πόση εισecy- Α2 ΥΡ, r (πόση ... πόση etiam anon) : delenda esse susp. Kayser 2 (melius retinere22
καΙ Εςecyομέvων βΑ2
-σειν ΑΨ
23
14. 1360" 14-1360b 1
ΥωΥης δέονται καΙ τίνων είσαΥωΥης, ίνα πρός τοίιτους καΙ 15 ΣVνθfjKαι
καΙ
σίιμβολα
yίyνωvται'
πρός
δίιο
Υάρ
διαφυ
λάττειν άναΥκαίον άνεΥκλήτους τοΙΙς πολίτας, πρός τε τοΙΙς κρείττους καΙ πρός τοΙΙς είς τΑUτα χρησίμους.
είς δ' άσφά- 12
λειαν άπαντα μεν τΑUτα άναΥκαίον δίινασθαι θεωρείν, ούκ ελάχιστον δε περΙνομοθεσίας επαιειν' 20
εν Υάρ
τοίς νόμοις
εστΙν ή σωτηρία Τ;;ς πόλεως, ώστ' άναΥκαίον είδέναί πόσα τέ έστι πολιτειων είδη, καΙ ποία σvμφέρει έκάσττ;1ι καΙ όπό
τί νων
φθείρεσθαι
πέφvκε
καΙ
οίΚΕίων
της
πολιτείας
καΙ
εναντίων. λέΥω δε τό όπό οίΚΕίων φθείρεσθαι, δτι εξω της βελτίστης
πολιτείας
αί
άλλαι
πασαι
καΙ
άνιέμεναι
καΙ
- --15 εΊητεινόμεναι φθείρονται, οίον δημοκρατία ού μόνον άνιεμένη
άσθeνεστέρα Υίνεται ώστε τέλος ήξΕΙ είς όλΙΥαρχίαν, άλλά ΚάΙ έΠΙΤΕινομένη σφόδρα, ώσπερ καΙ ή Υρυπότης καΙ ή σι
- μότης'
ού μόνον άvιέμενα ερχεται είς τό
μέσον,
άλλά καΙ
σφόδρα Υρυπά Υινόμενα Τι σιμά οΟτως διατίθΕται ώστε μηδε 30 - μυκτfjρα
τό μή
δΟΚΕίν
ΕΙνάι.
χρήσιμον
δε
πρός
τάς
νομοθεσίας 13
μόνον έπαιει ν τίς πολιτεία σvμφέρει Εκ των παρε
ληλυθότων
θεωρoϋvτι,
άλλά
και
τάς
παρά
είδεναι, αί ποίαι τοίς ποίοις άρμόττουσιν.
τοίς
άλλοις
ώστε δηλον στι
πρός μεν Τ11ν νομοθεσίαν αί Τ;;ς Υης περίοδοι χρήσιμοι
35
(έν-
τeίίθεν Υάρ λαβείν εστι τοΙΙς των έθνων νόμους), πρός δε τάς
πολεμικάς ΣVμβOυλάς αί των περί τάς πράξεις Υραφόντων
ίστορίαι' απαντα δε ταίίτα πολιτικης άλλ' ού ρητορικης ερ Υον εστίν.
1360b
περί ών μεν οΟν εχειν δεί τόν μέλλοντα ΣVμβOυ-
λείιειν, τά μέγιστα ΤOσΑUτά εστινο εξ ών δε δεί καΙ περΙ
1360- 37 vid. ad 2. 1356" 28
tur καΙ ποία ceteήs deletis), καΙ είσαΥ- ίη SUspicionem vocaverat Spengel; Si genuina, ηοη est cur ante καΙ repetatur ή, vid. ad 1354b 23 14 τίvωv ω : τίvωv (καΙ παρα τίvωv) Bywater4, ut ΤOVτOυς habeat quo referatur; sed τούτους liberius adnecti potuisse recte putavit Zeller1 , et cf. οδτοι 1403b 32, quod simili offensa inductus cum ΟΙ ύποκριταί (34) sedes mutare iussit Thurot τούτους Arec, rec al., steph : τούτοις ω anon 15 σύμβολα Madvig : σvμβoλαΙ ω anon steph cf. pol. ΠΙ 9. 1280" 38, Ath. rep. 59, 6 διαφυλ- Αε: φυλ- F 18 αναΥκαίον AΔVet : -α F 31 τίς πολιτεία Α (εί ex ί Arec) F : α τη 26 ώστε ω : ώστε καΙ Arec πολΙΤΕίαι Α2 Υρ , ΔVet 32 θeωροvvτι ω : -α Spengel, qui de verbo dubitat 36 πολεμικας scripsi ex Ar (in "ostibus Herm. Alem.) : πολι**κας Α, τι superscr. Α2 (vel Nec, civiles Vet) : πολιτικας β cf. Proleg. 125 36-37 αΙ ... Ιστορίαι β : τας ... -ας Α 38 ΕχΕιν δεί ω : Εχειν δεί (προ τάσεις) Vahlen1 59 coll. 1359- 7. 15. 24: rnateIv δεί Madvig, cf. 19
Ι
24
4. 1360b 2-5. 1360b 32
τούτων και περί των άλλων προτρέπειν Τι άποτρέπειν, λέ γωμεν πάλιν.
σχεδόν 5
τηs· 10
δε
και
ίδί~
EKάστCΡ
και
KOιν'ίj
πασι
σκοπό)
τι) έστίν, ov στoxα~όμενoι και αϊρουνται και φεύΥουσιν· και τουτ' έστιν έν KεφαλαίCΡ είπείν ή τ' ευδαιμονία και τα μόρια aVTTiS. ώστε παραδείγματο) χάριν λάβωμεν τί έστιν ώ) άπλω) είπείν ή ευδαιμονία. και έκ τίνων τα μόρια τΑV περι
γαρ
ταύτη)
και
των
εί)
ταύτην
5
2
ΣVντεινόντων
και των έναντίων τΑVτ/ αϊ τε προτροπαι και αϊ άποτρο παι
πασαί είσΙν"
τα
μεν γαρ
παρασκEVά~οντα ταύτην Τι
των μορίων τι, Τι μεί~oν άντ' έλάττονο) ποιουνται δεί πράτ
τειν. τα δε φθείροντα Τι έμπoδί~oνταTι τα έναντία ποιουντα μήπράττειν. εστω δη ευδαιμονία ευπραξία μετα άρετηs. 15 Τι
αύτάρκεια ~ωηs, Τι ό βίο) ό μετα άσφαλεία) iiStσTOS,
ευθένεια
κτημάτων
καΙ
σωμάτων
κη) τε και πρακτικη) τούτων-
μετα
δυνάμεω)
σχεδον
YClp
3
11
φυλακτι
τούτων εν
πλείω την ευδαιμονίαν όμολογουσιν εΙναι άπαvτεs.
11
εΙ δή
4
έστιν η ευδαιμονία τοιουτον, άνάγκη αυτη) είναι μέρη ευγέ.:. 20
νειάν, πολυφιλίαν, χρηστοφιλίαν, πλOVτOν, εVτεKνίαν, πολυ τεκνίαν, εύΥηρίαν, ετι τα) του σώματο) άρετάs, οίον ίιγίειαν κάλλο)
ίσχόν
μέγεθοι;
δύναμιν
άΥωνιστικήν,
ευτυχίαν, άρετήν [Τι και τα μέρη σωφροσύνη ν δικαιοσύνη ν] 25
εΙ
ίιπάρχοι
αύτφ
τά
aVTfjS,
δόξαν,
τιμήν,
φρόνησιν άνδρείαν
οϋτω γαρ αν αύταρκέστατο) εϊη,
•
τ'
έν
αύτφ
και
τα
έκτος
άΥαθά·
ου γάρ έστιν άλλα παρα τΑVτα. εστι δ' έν αύτφ μεν τα περί ψυχην και τα έν σώματι,
30
χρήματα
και
τιμή.
μεις
ίιπάρχειν
και
τύχη ν .
οϋτω
τοίνυν
όμοίως
βίος
έστιν.
εϊη.
λάβωμεν
Ετι
εξω δε εύγένΕια καί φίλοι
καί
δε
προσήκει ν γαρ αν και
οίόμεθα
δυνά
άσφαλέστατος ό
τούτων
έκαστον
τί
εύΥένεια μεν ουν έστιν εθνει μεν και πόλει το αυτό-
χθονας Τι άρχαίους εΙναι, καί ηγεμόνας τοός πρώτους [έπι-
1360b 2 Τι άποτρέπειν βΑ2 : om. Α (steph ρ. 272. 27) λΈΥωμεν β steph 272. 27 : λΈΥομεν Α 6 έν κεφ- ω : ώs έν κεφ- ΓBas. 3 alibi Αήst. ίη hac locut. particulam ποπ om .• om. Anaxim. 5.1; cf. (Ώs) άπλωsεlπeίv 8 ταότης ω : 'quidni οΙ hic αότ/S. ut v. 7. 19' Spengel; cf. 1395 b 18 9 τcxVτηs καΙ βΑ2 : om. Α 10 καΙ αΙ Αε : καΙ F 11 πασω AΔVet : πασ1ν F cf. πάvτεs 1368& 34 12 μeί~oν ω steph : μεί~oν' Μ"ο 13 δε AΔF2Vet : om. F 16 e<ιθένεια Morelius (capia Vet. habundantia Guil) : εόσθ- ω steph φvλακτικηs ΑΔF2 : φvλακηs F 18 είναι β Α2 : om. Α 23-24 Τι - σω,l,Ρ- δικ- ΔΑπt(Αr) : Τι - δικ- σω,l,Ρ- F2 : om. AFVet 25 ίιπάρχοι Α : -ει ε : F incert. 28 δvνάμειs ω : δύναμιν r 29 αν ΑφΓ : om. Αε 31 έστιν ΑΔVet : om. F 32 rnI,l,aveiS ω anon : secl. Spengel etiam ad ήΥεμόναs τοvs πρώτοvς perρ.
5
15. 1360b 33-13618 20 φανείς] τοίς 3S
καΙ
πολλοΙΙς
~ηλοvμένοις·
επιφανείς
ΥεΥονέναι
ίδίc;x δε εύΥένεια η
Υvναικων, καΙ Υνησιότης άπ'
25 εξ
άπ'
άμφοίν,
αvτων
άνδρων η
καΙ
έπΙ άπό
ώσπερ ΕΠΙ πό
λεως τούς ΤΕ πρώτοvς Υνωρίμοvς η επ' άρΕτTj η πλούτφ η
Cι.λλφ
τφ
των
τιμωμένων,
Υένοvς καΙ άνδρας καΙ
καΙ
yvvaiKas
πολλοΙΙς
επιφανΕίς
εκ
τοίί
καί νέοvς καΙ ΠρΕσβvτέροvς.
ΕύτΕκνία δε καΙ πολVΤΕΚνία oVκ άδηλα· Εστι δε τCϊ) KOινCϊ)
13618
μέν
[ΕύΤΕΚνία
κατ' μιν
J,
άρετην
νΕότης αν σώματος,
άΥωνιστικήν·
S άΡΕταί.
'Ώ
πολλη
010ν
ψvχης
καί άΥαθή,
μέΥΕθος
δε
κάλλος
σωφρoΣVνη
καΙ
άρετη
σώματος
qωφροσVνη καΙ 10
ίσχΙΙν
6
δέ
δύνα
άνδρεία
νέοv
ίδίc;x δε ΕύτΕΚνία καΙ πoλVΤEKνία τό τα ίδια τέκνα·
πολλα καΙ τoιαVτα Είναι, καΙ θήλΕα καΙ δε
άΥαθη
ίδίc;x
καΙ
καί
μεν
κάλλος
φιλερΥία καΙ
KOlIITj
καΙ
άνελεvθερίας.
cxveV
κατ'
άρρΕνα·
μέΥεθος,
άνδρας
καΙ
θηλειων
ΨVXης
.δε
όμοίως
δε
κατα
Υυναίκας
δΕί ~ητείν eκασΤ,oν ύπάρχειν των τοιούτωΙΙ" όσοις Υαρ τα yvvaiKas φαίίλα ώσπερ Λακεδαιμονίοις, σχεδόν κατα τό ήμισv ούκ Εόδαιμονοίίσιν. πλούτοv δε μέρη νομίσματος πληθος, Υης, χωρίων Kτfiσις πλήθΕΙ καΙ μεΥέθΕΙ
κατα
καί κάλ/ει διαφερόντων, ετι δε επίπλων Kτfiσις καί άνδραπόδων καΙ βοσκημάτων καΙ πλήθΕΙ καΙ κάλλει IS διαφερόντων, τ6:ίίτα δε πάντα (καΙ οίΚΕία) καΙ άσφαλη καί
14
14'
ελevθέρια
καΙ
κάρπιμα,
ελΕvθέρια
χρήσιμα.
δε
εστι
τα
δε
χρήσιμα
πρός
μεν
άπόλΑVσιν·
μαλλον
τα
κάρπιμα
δε
λέΥω άφ' ων αί πρόσοδοι, άπολαvστικα δε άφ' ων μηδεν παρα τ/ν χρησιν ΥίΥνΕται, ό τι καΙ άξιον. δρος δε άσφα20 λείας
μεν τό ενταίίθα καΙ ούτω κεκτησθαι
1361811
ρο!.
ΙΙ
ώστ'
εφ' αύτCϊ)
9. 1269 b 12-23
tinet έπιφανείς ΥεΥονέναι ... έπl τοίς ~ηλoυμένoις (33 s.), cf. 36 36 'accusativus non παδΒΙ quo 'l'ete'l'atu'l', neque ΥεΥονέναι ΒΧ v. 33 aliis in meάϊο positis 'l'epetc'l'e licet, unde ϊιl υΒΙ simile ve'l'bum exciιlisse aρραΥΒΙ' Spengel, sed facile intellegitur ίη tali praesertim sententiarum similitudine τούς ω : (τ6)τούς Bywater3 1361& 2 eVτεKνία ω : secl. Spengel 5 IBiC;X] αι ίη ras. Α 12 νομίσματος Α : -τα fJ cf. ροΙ. Ι 9. 1257b 9 13 Υης ω : de!. Reeve: καΙ Υης Ross ad πληθος adnectens, sed cf. ρο!. ΙΙ 7. 1267 b 10 κτησις Α : κτήσεις fJ 14-15 Ετι δέ έπ- κτ- καΙ άνδρ- κα1 βοσκ- καΙ πλήθει καΙ κάλλει διαφερόντων Α2Δ (Ar) : om. AF : Ετι δέ έπ- κτ- καΙ βοσκ- καΙ άνδρ- η ante 13 πλήθει inseruit F2 : έπ- et άνδρ- καΙ om. Vet κτησις Α2 : κτήσεις eF2 cf. 21; post 16 καΙ χρήσιμα ίη versione et 15 καΙ οΙκεία Spengel : om. ω
p'l'opria addiderat Muretus
καΙ άσφαλη
F : κα1 om.
AΔVet
7
15. 1361& 21-1361b 8
26
είναι τ11ν χρησιν αύτων, του δέ οίκεϊα εΙναι η μή, όταν Εφ
αύτΙ:;>
'iJ
το άπαλλοτριωσαι' λέΥω δέ άπαλλοτρίωσιν δόσιν καί
πρασιν. 8λω!) δέ το πλοvτεϊv Εστιν Εν τΙ:;> χρησθαι μαλλον η Εν τΙ:;; κεκτησθαι' καΙ 25
ή χρησι!) πλοVτοs.
YCxp
ή ΕνέΡΥειά Εστι των τοιούτων καί
eίιδoξία δ> Εστί το υπό πάντων σποvδαίοv
υπολαμβάνεσθαι, η τοιουτόν τι εχειν ΟΙ πολλοί η σημείον
ΟΙ
δόξηs,
εvερΥετηκότεs,
τιμωνται
μήν
ov
8
πάνΤΕ!) Εφίενται η
ΟΙ άΥαθοΙ η ΟΙ φρόνιμοι.
ευερΥετικη!)
μάλιστα 30
0&
τιμή δε
δ'
Εστί
μεν
δικαίω!)
μεν
καΙ
άλλα
τιμαται
καί
9
ό
δvvάμεvοs ευεΡΥετεϊν' ευερΥεσία δε η εί!) σωτηρίαν καί όσα αίτια του είναι, η εί!) πλουτον; η εί!) τι των άλλων άΥαθων,
35
ων μη pc,xSia ή κτησι!) -/1' .όλωsη Ενταϋθα η -'Ποτέ' πολλοί Υαρ δια μικρα δοκουντα τιμης ΤVΥχάvοvσιv, &λλ' ΟΙ τόποι καί .. ΟΙ καιροΙ αίτιοι. μέρη'δΕ τιμη!) θvσίαι/ μνημαι Εν μέτροι!> καΙ avev μέτρων,·· γέρα, τεμένη, προεδρίgι, τάφοι, είκόvεs, τροφαΙ δημόσιαι,τα· βαρβαρικά, οίον προσκυνήσει!) καΙ Εκστάσειs, δωρόν
έστι
δωρα τα παρ'
έκάστοιs. τίμια.
κτήματο!) δόσι!) :καΙ
φιλοχρήματοι
καί
ΟΙ
TIμfjs
φιλότιμοι
K~ί γαρ το
σημεϊO\Γ,~διo καί
εφιενται
cXVτων'
ΟΙ
άμφο-
τέροιs Υαρ εχει ων δέονται' καΙ Υαρ κτημά Εστιν, 0& Εφίεν ται ΟΙ φιλoxρήματ~ι, καΙ τιμην εχει, 0& ΟΙ φιλότιμοι. σώματοs δε άρετη ύΥίεια, αύτη δΕ οVτωs ώστε άvόσοvs είναι 10
1361 b
χρωμέvοvs 5
Tois
σώμασΙν"
'Ηρόδικοs λέΥεται,
πολλοί
oos ovSeis
ύΥιαίvοvσιv
ώσπερ
αν ευδαιμονίσειε τTϊs
Υαρ
VytEias
δια το πάντων άπέχεσθαι των άνθρωπίνων η των πλείστων.
κάλλοs δΕ Ετερον καθ' έκάστην ήλικίαν έστίν. vέοv μΕν οον 11 κάλλοs το προ!)
1361 b 5 Plat. rep.
ToIls πΙ
πόvοvs χρήσιμον εχειν το σωμα τούs
406
Α Ήρόδικος δέ παιδοτρίβης ών καΙ νοσώδης
γενόμενος, μεΙξας Υυμναστικην ίατρικη, άπέκναισε πρωτον μεν καΙ μάλιστα έαvτόν, επειτ' άλλοvς Οστερον πολλοίις
...
μακρόν
...
τόν θάνατον αVτφ
ποιήσας. παρακoλoVΘων ycxρ τφ νοσήματι θανασΙμCΡ σντι ούτε ίάσασθαι οί
μαι οΤός τ' ην έαvτόν, εν άσχολίςι: τε πάντων ίατρεvόμενος δια βίοv ε~η, άποκναιόμενος εί τι της είωθvίας διαίτης εκβαίη, δvσθανατων δέ υπό σο
φίας είς γηρας άφίκετο οίκεία Α : -ον β Τι μη ω : aut delenda aut post transponenda esse censet Spengel 22 i:i το scήρsί : η(ι) βΜθΟ : το Α cf. Proleg. 126 24 ή βΑ2 anon : om. Α 25 χρη σις ΑΔ anon : κτησις FF πλoVτoς ω anon : τoiΪ πλοvτοv Α2 ΥΡ 28 δόξης β : είιδοξίας Α : είιεξίας Α2 30 Τι Α : Τι β 32 ποτέ ω : τότε Γ, quod commendatur colI. 1365& 23; sed apte opponuntur ποτέ et όλως ut top. Π 11. 115b 13 s. ποτέ et άπλως 33 τόποι Α : τρόποι βΑ! : utramque lect. expI. anon 38 δωρον βΑ2 : δωριον Α 1361 b 500ς ΑΔ : ον ΑΨ -ίσειεν ΔVet : -ήσειε(ν) AF
21 22
δΙ;
Trinc. : τε
ω
άπαλλοτριωσαι
Ι
5. 1361b 9-36
27
τε προς δρόμον καΙ προς βίαν, ήδύν οντα ίδείν προς από10
λΑVσιν,
καΙ
προς
διο ΟΙ πένταθλο ι κάλλιστοι, ότι προς βίαν τάχος άμα πεφύκασιν' ακμά~oντoς δε προς
μεν
πόνοvς τούς πολεμικούς, ήδύν δΙ: είναι δοκείν μετα φοβερό τητος' Υέροντος δΙ: προς μΕν πόνοvς τούς αναΥκαίους ίκανόν, άλvπον δΙ: δια τΟ μηδΕν Εχειν ων το Υηρας λωβαται. 15
ίσχύς δ'
εστΙ
μεν δύναμις τοϊί κινείν
Ετερον
ώς βούλεται,
ανάγκη δΙ: κινείν Ετερον iΊ ελκοντα iΊ ώθοϊίντα iΊ
12
αίροντα
iΊ πιέ~oντα iΊ συνθλίβοντα, ωστε ό ίσχυρος iΊ πασιν iΊ τού των τισίν εστιν ίσχvρός. μεγέθοvς δε αρετή το ύπερέχειν Ι} 20
κατα μηκος καΙ βάθος κάτπλάτος των .πολλων τoσoύτ~ μεί~oνι ωστε μή βραδυτέρας ΠΟΙΕίν τας Ι<ίνήσεις δια τήν υπερβολήν. αΥωνιστική δΙ: σώματος αρετή' σVyKειται Εκ 14 μεΥέθοvς καΙ ίσχύος [καΙ τάχους]' καΙ Υαρ ό ταχνςίσχυρός (τις>
εστίνο ό Υαρ δυνάμενος τα ,σκέλη ριπτείν 'πως καΙ κινείν ταχύ κατ πόρρω 25
δρομικός,
ό
δΙ: θλίβειν καΙ·κατέχειν πα-
λαιστικός, ό δΙ: &σαι Tij .πληΥij ΠVKΤΙKός, ό :δ' αμφοτέροις τούτοις παΥκρατιαστικός, δ δέ πασι πένταθ~oς.· ευΥηρία δε
15
εστι βραδvτής Υήρως μετ'αλVΠίας' οΟτε 'γαρ εί ταχύ Υη ράσκει, εΟΥηρως, ούτ' εί μόΥις μέν λvπηρως δέ. εστι δέ καΙ
εκ των τοϊί 30
σώματος αρετων
χρόνιος χω ρΙς
ουκ
άνευ
ίσχύος
πολλοΙ Υαρ
μή
άνοσος Υ,αρ
νϊίν.
καΙ
τύχης ύΥιείας
διαμείνειεν άλλη
άν.
δύναμις
εστι
δέ
τις
καΙ
μακροβιότητος'
avEV των τοϊί σώματος αρετων μακρόβιοί εΙσινο
αλλ' ουδέν ή 35
καΙ τύχης'
ων μηδέ ίσχvρος ουκ εσται απαθής ουδ' άλvπoς, καΙ πολυ
ακριβολΟΥία χρήσιμος ή
περΙ τούτων είς τα
πολvφιλία δέ καΙ χρηστοφιλία ουκ άδηλα τοϊί φίλοv 16
ώρισμένου, ότι εστΙν ό τοιοϊίτος φίλος όστις δ: οϊεται αΥαθα
13 ίκανόν βΑ2 : om. Α 17 πlέ~oντα β : ΠΙΕ19 ι<ατα β: κατα το Α καΙ ... καΙ AΔYet anon : ή ... ή F 20 μεί~oνl ω : multis suspectum def. Spengel ('illud μείζον quo e;rsuperat, tantum sit, non maius, ut ne tardiores tiant cOl'poris motus') 22 και τάχου5 ω (Ar) : secl. Spengel τJ5 Γ anon : om. ω 25 πvκ τJKό5 ΑΔ : πληκτ-Α2FΓ anon 26 de orat. ellipt. cf. Yahlen5 264 29 τVχη5 ω : έκ τίιχη5 Ross, sed cf. Newman ΠΙ 111 (ad 1330 b 31) Υρκαι 12
δέ ω
:
δεί Α2
~oίίντα Α
ίσΧ Α2 ίη marg., i. e. vel ίσχύΟ5 pro τVχη5 (Υ ahlen ms.) vel καΙ ίσχυΡΟ5 pro μηδέ ίσχυΡΟ5 3Ω (Roemer) 30 και AF : και οίι Δ Yet (ούδέ anon) 31 ούκ Roth : ο(ίτ' ω anon: del. Muretus Yar. lect. ΥΠ 7 avev τVχη5 Muretus : αν είιΤVΧή5 ω anon cf. met. Α 3. 9848 16 διαμένειν άίδια et Phίlod. de morte ΧΧΧΥΠ 40 άλΟΥον ηΥείσθαl καΙ παράδοξον οίικ εί τeλevτς;: τJ5, άλλ' εί διαμένει ΠΡΟ5 ποσον χρόνον, το δέ καΙ μέχρι Υήρω5 καΙ τερατωδέστατον
28 37
15. 1361b 37-6. 1362" 25
είναι έκείνφ, πρακτικός έστιν αίιτων δι' έκείνον. Φ δη πολ
λοί τοιοϋτοι, πολύφιλος, Φ δε καΙ έπιεικείς ανδρες, χρηστόφιλος.
εΎΤVXία δέ έστιν, ων η τίιχη άΥαθων αΙτία, ταϋτα 17
ΥίΥνεσθαι
1362"
καί
υπάρχει ν
ή
πάντα
Τι
τα
πλείστα
ή
τα
μέγιστα. αΙτία δ' έστΙν η τύχη ένίων μεν καί ων αϊ τέχναι, πολλων δε καί άτέχνων, οίον όσων η φύσις
(ένδέχεται δε
καί παρα φύσιν είναι)' όΥιείας μεν Υαρ τέχνη αΙτία, κάλ5
λους δε καί μεΥέθους φύσις. όλως δε τα ΤOιαVτα των άΥα θων έστιν άπο τύχης, έφ' οίς έστιν ό φθόνος. εστι δΕ καί
των παρα λόΥον άΥαθων αΙτία τύχη, οίον εΙ οϊ άλλοι αΙσχροί άδέλφοί, ό δΕ καλός, Τι οϊ αλ/οι μη είδοντον θησαvρόν~ δ δ' e\ίρεν, Τι του πλησίον Ετυχε το βέλος, 10
τούτου δΕ ~ή. ή εΙ μη ήλθε μόνος άεί φοιτων, οϊ δΕ άπαξ έλθόντες
. δίεφθάρησαν' πάντά Υαρ τα τoιαVτα ευτυχήματα δοκεί είναι. περί δΕ άρeτi'jς, έπείπερ οΙκειότατος ό 18 περί τov~ έπαίνους τόπος, όταν περί έπαίνου ΠOιώμeθα τον λόΥον, τότε. διοριστέον. 15
ων μεν .οδν δεί στoxά~Eσθαι προτρέποντα ώς έσομένων ή υπαρχόντων, καΙ ων'άποτρέποντα, φανερόν- τα Υαρ έναντία τούτων έστίν. έπεί δΕ πρόκειται Ti;) oνμβOυλeύOντι σκοπος το ονμφέρον (βουλεύονται δΕ ου περί του τέλους άλλα
6
περί' των προς το τέλος, ταϋτα δ' έστί τα ονμφέροντα κατα 20
τας πράξεις), το δε ονμφέρον άΥαθόν, ληπτέον αν είη τα στοι
χεία περί άΥαθου καί ονμφέροντος απλως. εστω δη άΥαθον δ αν αυτο εαυτοίί ενεκα 1;1 αϊρετόν, καί οδ ενεκα άλλο αϊρούμεθα, καί οδ έφίεται πάντα Τι πάντα τα αίσθησιν Εχοντα Τι νοίίν, Τι εΙ λάβοι νοίίν' καί όσα ό νους αν εκάστφ 25
άποδοίη, καΙ όσα ό περί έκαστον νους άποδίδωσιν εκάστφ,
1362" 13 9. 1366a 35-b 22 37 έκείνω β : -ωι ex -ων Α 1362& 2 καΙ &Ιν ω anon : &Ιν καΙ Morelius (quorum et Guil) 3 ένδέχεται- 4 είναι ω anon steph (Ar) : del. Dobree : ϊΙa tamen ut etiam praeter naturam evenire possint Muretus, prob. Bonitz1 4 (των) παρά Kayser 2 αίτΙα Αε : ή αίτία F 7 παρα λόΥον AF: παραλόΥων sAr"c (anon) : utramque lect. agnoscit steph εί οΙ Α : εΙ ε : οΙ F 8 οΙ AF : εί ΔVet anon 9 η Α : η εΙ βΑ2 (anon) 15-16 προτρέποντα ..• άποτρέποντα Α : -ας ... -ας βΑ2 18 δέβΑ2: Υαρ Α 20 τα Α, sed eras. : om. β 23 έφίεται παντα AFr : έφίενΤαl πάντες εΜ"" : πάντα έφίενταl anon 24 καΙ - 26 άΥα6όν ω (Ar): de1. Schiitz, nisi aut 24 καΙ - 25 άποδοΙη aut 25 καΙ - Εκάστφ retinenda sint cf. eth. Nic. ΙΧ 8. 1169& 17 καΙ (Υάρ) ως ό ... (25) καΙ ως ό Vah1en1 10 ό νοσς αν Α : αν ό νοσς ε : αν om. F steph 25 έκα στον
AFGuil anon :
-α
sF2Vet
2
Ι
30
6. 1362" 26-1362 b 15
29
τovτo εστιν έκάστ,!, άΥαθόν' καΙ 00 παρόντο!) εδ διάκειται καΙ CXΎΤάPKω!) εχει, καΙ το aύTaPKES, καΙ το ποιητικον η φvλακτικον των τοιούτων, καΙ Φ άκολοvθΕί τα TOIcxVTa, καΙ τα κωλvτικα των έναντίων καΙ τα φθαρτικά. άκολοvθεί δέ διχωs' η Υαρ ό:μα η ίιστεΡον, οΤον τφ μέν μανθάνειν το
3
έπίστασθαι ίιστερον; τφ δέ ύΥιαίνΕιν το ~ην ό:μα. καΙ τα τα μέν ώs το ύΥιαίνειν ύyIEiaS, . τα δέ
ποιητικα τριχωs,
ώ!) σιτία ύyteias,
τα δέ
ώs το yυμνά~εσθαι,
ότι
ώs έπΙ
το πολυ ποιεί ύΥίειαν. τούτων δέ ΚΕιμένων άνάΥκη τά!) τε 35
λήψειs
των
άτrοβολ6:s'
άΥαθων
CxyaeCxS
άκολοvθΕί Υαρ τφ
είναι
μέν
καΙ
το
τα!)
μη
των
εχειν
4
κακων
το κακον
ό:μα,τφ δέ το ΕχΕιν άΥαθον ύστερον. καΙ η άντ' έλάτ-
5
TOVOS ' άΥαθοίί μεί~ονοs ληψι!) καΙ άVΤΙ μεί~oνo!) κακοίί έλάτTOVOS~ Φ Υαρ ύπερέχΕΙ το μεί~oν τοίί έλάττονοs, τούτου Υίνε
1862 b
ται
δέ
6
άνάΥκηάΥαθον είναι' κατα Υαρ ταύτα!) EV τε διάκεινται οΙ EχOVΤEs, καΙ ποιητικαΙ των άΥαθων είσι καΙ πρακτικαί. 5 περΙ έκάστη!) δέ, καΙ TiS κςχΙ ποία, χωρΙ!) Ρητέον. καΙ την
τοίί
μέν
ληψιs τοίί
δ'. άποβολή.
καΙ
τα!)
άΡΕτα!)
7
ηδovην . άΥαθον είναι' πάντα Υαρ έφίεται τα ~φα aύτfis τ'ξj φύσει. ώστε καΙ τα ηδέα καΙ τα καλα άνάΥκη άΥαθα είναι' τα μέν Υαρ fjEioVΗS ποιητικά, των δέ καλων τα μέν ηδέα τα δέ αύτα καθ' εΑVΤα αΙρετά έσ-rιν. 10
ώ!) δέ κατα Εν
8
είΠΕίν, αναΥκη άΥαθα Είναι τάδΕ. είι8αιμονία' καΙ Υαρ καθ' αύτο αίρετον καΙ ΑVTaPKES, καΙ ενεκα CXΎΤOίί ταλλα αίpOύμeθα.
μεΥαλοψυχία,
9
μεΥαλοπρέπεια καΙ αl ό:λλαι αί ΤOιαVται εςειs' άρεταί Υαρ ψυχηs. καΙ υΥιεια καΙ κάλλο!) καΙ τα ΤOΙΑVΤα' 15 άρεταΙ Υαρ σώματο!) καΙ ποιητικαΙ πολλων, οίον η ύΥίεια
δικαιοσύνη,
10
1362b 5 9. 1366b 1-22 Sp.-H.
άνδρεία,
σωφροσύνη,
6 cf. Anon. Segu. 183
ρ.
384, 19-23
26 εστιν έκάστω άΥαθόν A2FF : εστιν άΥαθόν Εκάστω ε : άΥαθόν Α 31 τω fJArec : τό Α τά βΑ2 : om. Α 36-37 τό κακόν άμα A2FF anon : άμα τό κακόν ε : άμα om. Α, prob. Spengel, 'modo εΙ υστερον deleatur, 37 άΥαθόν AF : τό άΥ- ε anon 1362b 1 quae εχ v. 30 illata sunt' ToίITov Vahlen1 60, et sic vertit Muretus : τοίιτωι Α : τοϋτο β 6 άΥαθόν AΔVet steph : -ήν F 7 τη AF : om. ε 11 αVτoσ AF : αVτfjS ε, Spengel : ου Amet vid. Waitz ad categ. 4b 4 (ubi leg. 1035b 15 pro 1025b 15) τΟ:λλα Kayser2 (alia Muretus) : πολλά ω cf. met. α 2. 994b 10, eth. Eud. Ι 1. 1219b 12 13 α! άλλαι αΙ Α : αΙ άλλαι F : άλλαι α! ε cf. hist. an. ΙΧ 1. 608& 16, et meteor. Ι 5. 342b 22 των άλλων των τοιοίιτων φασμάτων. ΙΙ 3. 359 b 12 των άλλων των τοιοίιτων ... 6vνάμeων 15 ποιηTlκαΙ ω : -κά Ross ή Α : om. fJ
30
Ι
καΙ ήδονης καΙ τοσ
~ην,
6. 1362b 16-38 διό καΙ αριστον δοκεί είναι,
ότι
δύο τών τοίς πολλοίς τιμιωτάτων αίτιόν έστιν, ήδονης καΙ
20
τοσ ~ην. πλοστος' άρετή ycxρ κτήσεως καΙ ποιητικόν πολλών. φίλος καΙ φιλία' καΙ ycxρ καθ' αVΤOν αίρετός ό φίλος καΙ ποιητικός πολλών. τιμή, δόςα' καΙ YCxp ήδέα καΙ ποιητικα πολλών, καΙ άκολουθεί αΟτοίς ώς επι τό πολίι
τό
ίιπάρχειν
έφ'
οίς
τιμώνται.
δύναμις
του
11 12 fJ
λέΥειν, 14
του πράττεινο ποιητικα Υαρ πάντα τα τoιαVτα άΥαθών. ετι 15 ενφυια, 2S
μνήμη, ευμάθεια, άΥχίνοια, πάντα τα τoιαVτα' ποιητικαΙ Υαρ α&ται άΥαθών αί δυνάμεις είσίν. όμοίως δε καΙ αί έπιστημαι πασαι καΙ αί τέχναι. καΙ τό ~ην·;.εί:;5:yαρ 16 μηδεν αλλο εποιτο άΥαθόν, καθ' αύτό αίρετόν έστιν.Ι καΙ 17 τό δίκαιον' συμφέρον Υάρ τι KOlVij έστιν. ταίίτα μεν οΟν
σχεδόν 30
τα
όμολΟΥούμενα
σβητησίμοις έκ τώνδε
οί
άΥαθά
έστιν'
συλλΟΥισμοί.
έν Φ
δε
τοίς.άμφι- 18
τό έναντίο.ν κα-
κόν, τοϋτ' άΥαθόν. καΙ ο\) τό έναVΤίOν τοίς έχθροίς. συμφέ- 19 ρει' οίον εί τό δειλοίις είναι μάλιστα συμφέρει τοίςέχθροίς, δηλον
δτι
άνδρεία
μάλιστα
ωφέλιμον
τοίς
πολίταις.;' . κα! 20
δλως δ οί έχθροΙ βούλονται Τι έφ' Φ χαίρουσι, 3S
TOVVaVTiOV
τoVτoυ ωφέλιμον φαίνεται' διό εΟ είρηται "η κεν Υηθήσαι Πρίαμος."
Υαρ
εστι δ'
κωλύει
OVK
άει τοϋτο, άλλ' ώς έπι τό πολύ' ουδεν
ένίοτε ταίιτό
συμφέρειν τοίς €ναντίoις·
λέγεται ώς τα κακα συνάγει τους άνθρώπους, όταν
"iJ
όθεν τΑVτό
30-1363" 17 cf. Syrian. ίη Hermog. stat .• ΙΙ ρ.177. 8 Rabe έξετάσομεν δε τό σvμφέρoν διά τόπων επτά. άπό τοΟ τοίς" έχθροίς" κακοΟ ήμίν δε ώφελίμου. άπό τοΟ τοίς έχθροίς" ηδέος ήμίν δε άσvμφόρoυ. άπό τοΟ σφόδρα δείν εκεί νων άντέχεσθαl όπερ 6)ν πόνους" τε παμπόλλους Eπoνήσαμeν καΙ χρήματα άνηλώσαμεν. άπό της" πάντων άνθρώπων Τι των πλειόνων κρίσεως. άφ' (;)ν οΙ έχθροl θΑVμά~Oυσlν, άπό τοΟ όπό των έχθρων μη ψΈΥεσθαl. άπό <της) των Ενδόξων κρίσεως. sim. Sopat. ίη Hermog. stat .• ιν ρ. 744. 10-745, 13
Walz (Caecil. fr. 4 Of.), unde singula singulis apponam pat. πρωτον άπό των εναντίων· λέξομεν Υάρ στι εί κακόν τό
30-31 50μη εχειν ΣVμ
μάχους. δηλο.ν στι τό Εχειν άΥαθόll. καΙ εί τό νΑVς μη εχειν κακόν. σvμφέρoν 31-36 50pat. δeίιτερoν άπό της των πολΕμίων ελπίδος τε
το eχElν
καΙ δόξηc;. οΙς ήμίν ΣVμβασlν εκείνοι χαφήσουσl. ταVτα ήμίν άσίιμφορα. ώς παρά τι';) ποιητ'ij "η ΚΕν Υηθήσω Πρίαμος Πριάμοιό ΤΕ παίδEς~' (Α 255) 38-1363& 1 Apost. ΧΥΙΙΙ 66" ώς - άμφοίν. 'Αριστοτέλης έν ρητορικ'ij
17 τοίς Α : om. β 18 ποιητικό ν ATuGuil : -η FLa : Co incert. 19-20 αίρετός ... ποιητικός Α : -όν ... -bll β 21 ποιητικά ΑΓ: -ή F : ε incert. 24 μνήμη Victorio duce. cui pluralis displicuerat. Vater (memoria Muretus) : μνημαl ω 28 κοινη β : κοινή Α 32 τοίς έχθροίς βΑ2 anon : Tovc; EXGpovc; Α 35 τούτου Αε anon : τούτω F διό Ei'ί β. δι' 8 εi'ί Α2 (καλως anon) : δl** Ι Α
Ι 6. 1363& ί-17 βλαβερον άμφοίν. καί ου μή
13633
δ
δ'
αν
μεί~oν Τι
15
δεί,
ECTnv
κακόν.
31
υπερβολή, τοϋτο άΥαθόν, 21 καί
ου ενεκα πολλα πε- 22
πόνηται Τι δεδαπάνηται' φαινόμενον Υαρ άΥαθον ήδη, καί ώς- τέλος-. το
τοιοστον όπολαμβάνεται,
καΙ
τέλος- πολλων'
5 το δε τέλος- άΥαθόν. όθεν τΑVτ' είρηται, "καδ δέ κεν εύχωλήν
Πριάμφ"
καί
"αiσχΡόv τοι
δήρόν τε
μένΕΙΨ"
ροιμία δέ, το έπί θύραις- η,ν υδρίαν. καΙ
καΙ
ή
πα
OV πολλοί έφίεν-
23
ται, καί το περιμάχητον φαινόμενον' ου Υαρ πάντες- εφίεν ται, 10
το
άΥαθον
ην,
οΙ
δε
πολλοΙ
ώσπερ
ται. καί το επαινετόΨ ουδεί) Υαρ το μή
πάντε) φαίνονάΥαθον επαινεί. 24
καί δ οΙ έχθροί [καί οΙ φασλοι] έπαινοσσιν' ώσπερ γαρ πάν
τε) ήδη όμολΟΥοσσιν, καί δ οΙ κακως πεπονθότεs:5.ια Υαρ το φανερον όμολΟΥοίεν αν. .ώσπερ καί φΑVλoι ovsoi φί λοι ψέΥουσι, καΙ [άΥαθοΙ] ovs οΙ έχθροΙ μή ψΈΥουσιν.-διΟ·λελοι15 δορησθαι υπέλαβον Κορίνθιοι όπο Σιμωνίδου πoιήσαvτoς "Κορινθίοις δ' ου μέμφεται το 'Ίλιον." καΙ
- τις
8
τωv-~φροvίμωv 25
Τι των άΥαθων άνδρων Τι Υυναικων προέκρινεν, οΤον Όδυσ-
1363" 2-5 Sopat.
τρίτον
δι'
ά πολλάκις κινδύνους πολλούς ;ίι_πεμείνα
μεν καΙ χρήματα άνηλώσαμeν, τούτων εχεσθαι σvμφέΡEΙ, ώς παρ:. <ρμήρe:t> "καδ δέ κεν είιχωλήν Πριάμe:t> καΙ Τρωσi λίποιεν ΆΡΥείην Έλένην" καΙ έξης
(8 160 s., cf. 1765., 7 Mant. prov. Sopat. πέμπτον άπό της
Εσθαι
Δ Ι
173 s.) 6 8 298, pergit κενε6ν ΤΕ νέ 54 (Π ρ. 753 Gott.), cf. Vahlen3 642 7-9
των πολλωll κρίσεως, οίοll ΕΙ τύχοι Επί έλεν
θερίας, ΕΙ πάνΤΕς έπιδιώκουσιν αύτήll Τι καΙ ΟΙ πλΕίστοι, τoVτo καΙ ήμίν πρακτέοll
9 1362& 23 15 fr. 67 Page (PMG 572) 16-17 Sopat. Εκτον άπό της των ΕlΙδ6ξωll κρίσΕως. Theon prog. 8 (ΙΙ ρ. 110, 25 Sp.) δΕί δΕ λαμβάνΕΙll καΙ τας κρίσΕις των Ενδ6ξωll, καθάπερ ΟΙ επαινοϊίνΤΕς Έλένην, ότι Θησeίιs προέιφΙΙΙΕΙΙ, vid. ad ΙΙ 23. 1399& 2
ηδη τό βΑ2 5 καδ] καδ ω 7 πολλοΙ ω : <01) 9 τόΑ : τoVτ(o) βΑ2 anon 11 καΙ οί φαϋλοι Αε : καΙ φαϋλοι F: om. anon et ίη versione Muretus, del. Wolf έπαινοϊίσι(ν) βΑ2 anon : om. Α 12 καΙ 8 r (εΙ quod Vet Ant) anon : ΕΙ καΙ AF : si εΙ quod Guil : om. ε novus locus; verbis ώσπΕΡ Υαρ πάντΕς ήδη όμολΟΥοϊίσιν ratio conclusa est, cf. 1365" 3, neque ΟΙ κακως ΠΕΠονθ6ΤΕς idem 5unt atque οΙ έχθροί 13 όμολΟΥοίΕν Αε : -ήσειεν F ώσπερ - 16 ·Ιλιον ω : haec male adnectuntur; si genuina, fort. postea addita;
1363" 4 τό Α Π-SΡengeΙ
:
ώσπερ καΙ φαiίλoι ους οί φίλοι ψέΥουσιν. [(ΕίσΙ δε) καΙ φαϋλοι ους οΙ εχθροΙ μή ΨΈΥουσιν
14 καΙ άΥαθοΙ β : om. Α, suppl. versione Muretus) 13-14 ΟΙ φίλοι ψέΥουσι A"Fr anon : οΙ φαϋλοι ψΈΥ- ε : οΙ φαϋλοι ον ψέΥ- anon ΥΡ 14 μή ψέΥουσιν Α : ψέΥ- r : έπαινοϊϊσιν β 16 iλιoν β anon : ex Τδιον Α 17 οίον - 19 ·Ομηρος ω (anon) : Achilles et illixes fort. ίη contentione sophistica, qualem ex Plat. Ηίρρ. min. (364 C διέκρινες) et Antisth. fr. 51 Decl. Caizzi animo concipere possimus, talibus argumentis extollebantur, et ad Helenam et Ρaήdem cf. 1399" 1-3, ubi item προέκριναν; sed displicent exempla inter προέκΡΙΙΙΕν (cf. Plat. leg. ΙΧ 870 Β) et καΙ δλως τα Α",
sed καΙ
-
·Ιλιον]
άΥαθοΙ
eras.
Arnet
(άΥαθοΙ ους
ους
-
om.
ίη
32
Ι
σέα 20
'Αθηιιά καΙ
6. 1363" 18-1363 b 4
Έλέιιηll
Θησεύς καΙ
'Αλέξαιιδροll αί θεαΙ
καΙ 'Αχιλλέα ·Ομηρος. καΙ όλως τά προαφετά· προαιροίίιιται δε πράττειll τά τε είρημέιια καΙ τά τοίς έχθροίς
26
κακά καΙ τα τοίς φίλοις άΥαθα καΙ τα δυιιατά. τΑVτα 27 δε διχως έση, τά τε Υειιόμειια 0:11 καΙ τα ρc:ιδίως ΥΙΥιιό μειια. ρςιδια δε όσα Τι αιιευ λύπης Τι Ειι όλίΥφ χρόιιφ· το Υαρ χαλεποll όρί~εται Τι λύπ'Ό Τι πλήθει χρόιιου. καΙ 25
Εαll ώς βοίιλΟllTαι· βοίιλΟllTαι δε Τι μηδεll κακοll Τι Ελαττοll τοίί άΥαθοίί· τοίίτο δε εσται, Εαll Τι λαιιθάll'Ό Τι ή τιμωρία μι κρα 1). καΙ τα 'ίδια, καΙ ά μηδείς, καΙ τα περιττά· τιμή 28 Υαρ ούτω μαλλοll. καΙ τα αρμόττι;>vτq:αυτοίς· ΤOιαVτα δε τά
30
τε
προσήκοιιτα
κατα
Υέιιος
καΙδίιιιαμιll.
καΙ
ων
. έλ-
λείπειll οίοιιται; κΟ:ιι μικρα 1). ουδεll Ύαρ .ηττοll πρoαΙΡOίί\IT~Ι
τΑVτα πράττειll. καΙ τα ευκατέΡΥαστα: δυιιατα Υαρ ~ς 29 ρςιδια· ευκατέΡΥαστα δέ, ά πάιιτες η,οίπολλοΙ η οί όμοιοι. η οί ήττους κατώρθωσαll. καΙ ά χαριοίίιιται τοίς φίλοις, η
ά 3S
άπεχθήσοιιται
ροι·
έχθροίς.
KO;Ι~9σα
οίΊς
θΑVμά~Oυσι
ρξiOν Υαρ κατορθώσειν οίοιιται.
έπαιιιετα Υαρ ου
1363b
τοίς
προαιροίίνται πράττειν. καΙ προς ά ευφυείς είσι καί εμrι:ει:
Υαρ
μόιιοll
μαλλοll. καΙ ήδύ
άλλα
:-t$ai ά μηδείς φαίίλος· &11 έπιθυμουιιτες τvYXάllOυσιll·
καί
βέλτιοll
φαίιιεται.
καΙ
μά- JO
λιστα Εκαστοι προς ά (φιλο)τόιοίίτοι, οΙον οί φιλόllικοι εί ιιίκη εσται, οί φιλότιμοι εί τιμή, οί φιλοχρήματοι εΙ χρήματα, καΙ
οί &λλοι ώσαVτως. περΙ μεν οδll άΥαθοίί καΙ τοίί συμφέροll τος έκ τούτωll ληπτέοιι τας πίστεις. προαφετά
interiecta. deae ne tam improviso appareant, 16 οΙίρανίων pro Wo1ff nec multo felίcius (θεων Τι) φρ- coni. Roemer 21 φίλοις AΔF2Vet : φαlίλoις F τΑVτα ω : δvνατά Λ2γρ (cf. anon) 22 αν ω : post ρcι:δίως transponendum vel delendum esse coll. poet. 9. 1451b 17 τά δέ γενόμενα φανερόν ότι δvνατά susp. Spengel, sed cf. eth. Nic. ΠΙ 5. 1112b 27 δvνατά δέ ά δι' ήμων γένοιτ' αν ab ipso allata, CΊc. ίην. Π 169 quid jieri οΙ quid tacile tieri possit, Plat. rep. ΠΙ 414 C οΙί γεγονός οΙίδ' οίδα εΙ γενόμενον αν 24 πλήθει ΑΔ : πληθος FVet 25 ως βούλονται Λε : ως βoύλωvται F 26 Τι ή τιμ- Wolf : ή τιμ- Τι Λ : ή τιμ- Τι (JArec cf. Vah1en1 61 28 γάρ οδτω AΔF2 : οδτω γάρ F 29 sic distinxί, ut novus locus post δύναμιν incipiat; ίnteΙΙegeτά προσήκοντα κατά τε γένος καΙ κατά δύναμιν, ut hίst. an. ΙΧ 11. 614b 31 των 6' άγρίων φρονίμων
όρνέων αί τ' οίκήσεις μεμηχάνηνται πρός τους βίοvς καΙ τάς σωτηρίας των τέκνων ί.
e.
αΙ οίκήσεις μεμηχάνηνται πρός τε τους βίοvς καΙ πρός κτλ., VΊd.
ad 30 γάρ ΡΛ2 : om. Λ 31-32 ως ράδια (J anon : κα1 ράι δια Λ: ως ραιδίως Λ2 32 ό: Λ : καΙ ό: β 36 κατορθώσειν βΛ" : -ωσαι Λ, prob. Vah1en1 308 coll. 1386" 3 : αν κατορθωσαι Bywater4 cf. 38 μάλιστα ΑΔ : ό: μάλ- FVet 1363b 1 φιλoτoιoVτoι 1383 b 10 Vahlen1 63 coll. eth. Nic. Ι 9. 1099" 9, al.: τoιoVτoι ω cf. anon ρ. 27, 16 3 ο(ίν AΔVet anon : Offi. F 1363 b 18
17. 1363b 5-34 5
33
έπΕΙ δέ πολλάκις όμoλoyoυVΤEς αμφω ΣVμφέPEιν του μαλλον αμφισβητουσιν, έφεςης αν είη λεκτέον περl του μεί~oνoς αΥαθου καΙ του μαλλον σvμφέpoντoς. εστω
7
περl
2
δη ύπερέχον μέν τοσουτον και ΠΙ, ύπερεχόμενον δέ τό έvvπαΡΧΟV. και μεί~oν μεν αεl καΙ πλείον πρός Ελαττον, 10 μέΥα δέ και μΙKpόiι καΙ πoΛV και όλίΥον πρός τό των πολλων μέΥεθος, καΙ ύπερέχον μέν τό μέΥα, τό δέ έλ λείπον
μικρόν, και πολυ και όλίΥον ώσαίιτως. έπεl oi:ίν άΥαθόν λέΥομεν τό τε αVτό αυτου _ Eνeκα και μή Ο:λλοv αίρετόν, και oi:ί παντ' έφίεται, και δ νουν αν καΙ φρόνησιν 15 λαβόντα ελοιτο, καΙ τό ποιητικόν, ,καΙ τό φvλακτικόv, η
Φ επεται τα τοιαυτα [τό δ'
J
0& ε1ί~α τό τέλος έστί.< τέλος
δ' έστΙν oi:ί ενεκα τα αλλα] , αίITCj> δέ άΥαθόν τό πρός αVτόν ταυτα πεπονθός,
ανάΥκη
τα τε ,πλείω του ένός καΙ των
έλαττόνων, σvvαριθμοvμέvοv του ένός -η των έλαττόνων; μεί20
~oν αΥαθόν είναι' ύπερέΧΕΙ γαρ," τό δέ έvvπαρχοv ύπερέ χεται. καΙ έαν τό μέΥιστον του μεΥίστοv ύπερέχ1J, καΙ αύτα αύτωψ καΙ σσα αύτα αύτων, καΙ, τόμΈΥιστον του μεΥίσ:rοv'
4
οΤον εί ό μΈΥιστος ανήρ Υvvαικόςτης μεΥίστης μεί~ων,KαΙ όλως 25
οί
ανδρες
των
όλως των Υvvαικωv
yvvαικωv μεί~οvς,
μεί~οvς'
καΙ ανήρ ό
καΙ
εί
οί
ανδρες
μΈΥιστος της με
Υίστης Υvvαικός μεί~ωψ άνάλΟΥον Υαρ EXOValV αι vπερο χαΙ των Υενων καΙ των μεγίστων έν αύτοίς. καΙ σταν τόδε μέν TCj>Se επηται, έκείνο δε ΤOύr~ μή (επεται δέ η TCj>
30
5
άμα η TCj> έφεςης η Tij δvvαμει)' ένVΠαΡXει Υαρ ή χρησις ή του έπομέvοv έν Tij θατέΡΟV. επεται δέ άμα μέν TCj> ύΥιαίνειν τό ~ην, τoίιτ~ δέ έκείνο ου, ύστερον δέ TCj> μανθα νειν τό έπίστασθαι, δvvαμει δέ
TCj>
ίεPOΣVλείν τό αποστερείψ
ό Υαρ ίepOΣVλήσας καν αποστερήσειεν. καΙ τα ύπερέχοντα του αύτου μεί~oνι μεί~ω' ανάγκη Υαρ όπερέχΕιν καΙ του
1363b 13 6. 1362" 22
14 6. 1362& 23
S.
(-tjTTOV)
15-16 6. 1362" 27 s.
8 ToaovTov AF : το τοσ- Α2ε 9 μεν AΔYet steph : μεν αν F 13 άΥαθον βΑ2 anon : -α Α ΑVτo βΑ2 anon : om. Α cf. 1362& 22 14 8 ω : α Α2 15 λαβόντα ελοιτο AF : -ντες -ντο Α2ΔΥet το φvλ- Α: φvλ- β 16 το 6' -17 αλλαω (Ar) : seclusi (το δ' οιΗνεκα το τέλος εστίν secluserat Ross) 17 αiJτω(ι) AF : ΑVτo Δ Ar•• : utramque lect. agnosc. anon steph ΑVτoν AF : αiJτo sAr•• anon : utramque lect. agnoscit steph 18 τε ω : Υε Ross. sed intellegendum τα πλΕίω TOV ΤΕ ένός καΙ των πλειόνων, vid. ad 1363" 29 20 vπερέχει ω : ένvπαρχει C et sic vertit Muretus 23 εϊ AΔYet : om. F 25 όλως των yvv- AΔYet : των Υνν- όλως F 28 έπεται δε AF : επηται δε Α2 ε 31 τούτω δε έκΕίνο ω : τoVτo δε έκείνω Α2 34 ηττον Reeve coll. top. ΠΙ 3. 118b 3 : om. ω 3
6
34
17. 1363b 35-1364" 24
μEί~oνoς.
35
Υαρ
καί
ην το
τα
μEί~oνoς
άΥαθου
ποιητικα
μEί~oνo) ποιητικ'i> Είναι.
καί
0&
μEί~ω'
τOVτO
7
το ποιητικον
μEί~oν, ώσαύτως' Εί Υαρ το ίιΥΙΕινον αίΡΕτώτερον του ηδέος καί μEί~oν άΥαθόν, καί η ίιΥίΕια της ηδονη:; το αίΡΕτον καθ' ΑVτO του μη καθ' αVΤO,
1364"
μEί~ων. καΙ οίον ίσχυς
ίιΥΙΕινου· το μεν Υαρ ovx αύτου ΕνΕκα, το δε αύτου, οπερ ην το άΥαθόν. καν 15 το μΕν τΕλο), το δε μη τέλος' το μεν Υαρ άλλου ΕνΕκα, το δε αύτου, οίον το yυμνά~Eσθαι του Ευ
8
9
ΕΧΕιν το σωμα. καί το ηττον προσδΕόμΕνον θατέρου [ή] έτέ- 10
5
ρων' ΑVταΡKέστερOν Υάρ' ηττον δε προσδΕϊται το Ελαττόνων ή ρc;xόνων προσδΕόμΕνον. καί οταν τόδΕ μεν άνΕυ τουδΕ μη 11
~ η~ ιiηδυνατoν
1] ΥΕνέσθαι, θάτερον δε άνΕυ τουτου' αVταρ
ι<εστερον Υαρ το μη δεόμΕνον, ώστΕ φαίνεται μEί~oν άΥί:χθόν.
KaV"'1;j
10
άρχή,
το
δε μη
άρχή.
καν
15
αίτιον,
το
δ', ουκ 12
'άίτιον" δια το αίιτό' ανEi:ί Υαρ αίτίου καΙ άρχη) άδίινατον είναΊ
ή ΥΕνέσθαι. KalOiJOiv άρχαίν το άπο της μεί~oνo:; μEί~oν, καΙ δυοίν αίτίοι'ντο άπο του μEί~oνo) αίτίου μεί
~oν;;'KαΙ άνάπαλιν δέ δυοίν άρχαίν η του μεί~oνoς άρχη 15
μΕίζων καΙ δυοίν αί-Τίοιν το του μεί~oνoς αίτιον μεί~oν. δη-
13
λον ουν Εκ των είρημένων ότι άμφοτέρως μεί~oν εστι φαίνΕσθαι' καΙ Υαρ εί άρχή, το δε μη άρχή, δόξΕΙ μεί~oν είναι, καΙ εί μη άρχή, το δε άρχή' το Υαρ τέλος μεί~oν καΙ ουκ άρχή, ώσπερ ό ΛΕωδάμας κατηΥορων εφη Καλλιστράτου τόν βου20
λΕίισαντα του πράξαντο:; μαλλον άδικείν' οίι Υαρ αν πρα xθfjναι μη βουλευσαμένου' πάλιν δε καΙ Χαβρίου, τόν πρά
ξαντα του βουλΕυσαντο)'
ov
Υαρ αν ΥΕνέσθαι, Εί μη ην ό
πράξων' τουτου Υαρ Ενεκα έπιβουλΕυΕιν, όπως πράξωσιν. καΙ 14 τό σπανιώτερον του άφθόνου,
1364" 2 6. 1362" 22
19
ΧΧΥΙ ρ.
οΙον χρυσός σιδήρου άχρη-
244 Sauppe
36 yc':ιp AΔVet : yc':ιp αν F ην τό μEί~- ποιητ- Ειναι ω: quo referendum sit ignoratur; τό ποιητ-, ηοη τό μEί~- ποιητ- indu.xerat 1362" 27, 1363 b 15. est maius, ut efticiens, esse vertίt Muretus (τό μeί~oνι ώς ποιητικφ ?) 1364" 1 τό αlΡΕτόν Roemer ex anon : τό αίΡΕτώΤΕρον ω : αίΡΕτώΤΕρον τό Spengel, sed ipse improbavit cf. top. ΠΙ 1.116" 29 3 η β anon : ηι ex ην (ras.) Α 5 Τι ω : secl. Ross 9 Υάρ 'alias' legi dicit Morelius, et sic vertίt Hermol. Barb. : δε ω : deleri particulam ηοη posse, cum talis apodosis ίη hoc capite ηοη inveniatur, monet Spengel 11 καΙ Α anon : Τι β 12 άρχαίν Α : άρχων β τό βΑ2 : om. Α μEί~oνoς Α : μeί~oνoς άρχης βΑ2 (anon) 13 καΙ - μεί~oν βΑ2 anon (Ar) : om. Α 14 δέ Δ anon : δή AFAnt: om. Vet 15 τό ... αίτιον ω (anon) : τό άπό ... a!Tiov Α2 16 φαίνεσθαι Α2Γ anon (Ar) : om. ω 17 Υάρ Α anon : om. β τό δε Α : τόδΕ, τό δέ PAr"c anon 19 καλλιστράτοv Αζ : -ω F : -στρατον Co 21 καΙ β : eras. ίη Α, om.F
17. 1364a 25-1364b 14 2S στόΤεΡος
ώνο
μεϊςον
Υcφ
ή
κτησις
35
δια
τό
χαλεπωτέραν
είναι. άλλον δε τρόπον το άφθονον τοίί σπανίοv, δτι ή χρη
σις Vπερέχει· τό Υαρ πολλάκις τοίί όλΙΥάκις Vπερέχει· δθεν λέΥεται "άριστον μεν ύδωρ." καΙ δλως το χαλεπώΤεΡον τοϋ 15 30
Ρ~oνoς· σπανιώτερον Υάρ. άλλον δε τρόπον το ρξΧον τοίί χαλεπωτέροv· εχει Υαρ ώς βοvλόμεθα. καΙ Φ το Εναντίον 16 μεϊςον, καΙ οδ ή στέρησις μείςων. καΙ άρετη μη άρeτης καΙ
κακία
μη
κακίας
μείςων·
τα
μεν
Υαρ
τέλη,
τα
δ'
ου τέλη. καΙ cbv τα εΡΥα καλ/ίω Τι αίσχίω, μείςω αυτά. 17 κο:Ι cbv αί κακίαι καΙ αί άρeταΙ μείςοvς, καΙ τα εΡΥα 35 .. μείςω,
έπείπερ
βαίνοντα,
άρχαί. καΙ
ώς
.
καΙ
τα
ώς'ί τα
cbv
αίτια
καί
ο:ί
άποβαίνοντα,
άρχαί,
καΙ
τα
καΙ
τα
αίτια
άπο
καΙ
αί
ή VΠεΡOXη αίρετωτέρα Τι καλλίων [οΤον το 18
άκριβως όραν αίρετώτερον τοίί όσφραίνεσθαι' καΙ Υ6:ρ όψις
1364b
..
όσφρήσεως·
.,
μδ:λ/ον
καΙ
τοφιλέτο:ιρον
κάλλιον,
καΙ άντικειμένως 5
ωστί:
δε των
καΙ
είναι
τοίί
φιλeταιρία
βελτιόνων
φιλοχρήματον φιλοχρηματίας].
αί όπερβολαΙ βeλτίοvς
καΙ καλλιόνων καλλίοvς. κο:Ι cbv ο:ί Επιθvμίο:ι καλλίοvς Τι 'I3~ATiovs· αί Υαρ μείςοvς όρέξεις μειςόνων είσίν. καΙ των καλλιόνων καλ/ίοvς
δε
δια
Τι το
βελτιόνων αύτό.
καΙ
αi ών
EπιΘVμίαι αί
βελτίοvς
Eπιστfjμαι
KMAiOVS
19
καΙ Τι 20
σποvδαιότεραι, καΙ τα πράΥματα καλλίω καΙ σποvδαιότερα' ώς
Υαρ
εχει
ή
Επιστήμη,
καΙ
τό
άληθές'
κελείιΕΙ δε το
10 αότfjς έκάστη.
έπιστfjμαι
καί των σποvδαιοτέρων δΙ: καΙ καλ/ιόνων αί άνάλΟΥον δια ταϋτα. κο:Ι 8 κρίναιεν αν Τι κε- 21
κρίκο:σιν οί φρόνιμοι Τι πάντες Τι οί πολλοί Τι οί πλe{οvς Τι
οί κράτιστοι άΥαθον [Τι] μεϊςον, άνάΥκη ούτως εΧΕιν, Τι απλως Τι 'ζj κατα την φρόνησιν εκριναν. εστι δε τοϋτο κοινόν κο:Ι
28 Pind. 01. 1, 1 25 χαλrnωτeραll Λ : -ώΤΕΡΟIΙ β cf. Bonitz, Ind. s. v. infinitivus, 343& 14 ss. 31-32 άρeτης . , . κακίας ω anon : κακίας ... άρετης Bonitz1 34 καί αΙ Λε : καΙ F 37 oIolI - 1364b 2 φιλοχρηματίας ω : philosophi additamentum inverso ordine illustrans proxima, ii)1I ή υπεροχή αίρeτωτερα Τι καλλίωll et TOOIl βελτιόιιωll αί υΠεΡβολαί βελτίους : OiOIl (εί) ... Kαi [Υάρ] όψις Vah1en1 64 1364b 2 μαλλοll ω : del. Trinc., sed vid. Vah1en1 64 s. κάλλιοll pAr.c : καλλίωll Λ 5 αΙ Υάρ ω : mira explicatio εlσίll Λε : έστί F 6 Τι F : Τι καΙ ΛΔ, ex var. lect. ortum, cf. 7 7 Τι ω : και anon, cf. 6 9 Υάρ εχει Λ anon : Υάρ F : om. ε δε Λ : om. β 11 ταiiτα ω : ΤcxVτά Victorius ms., Finckh : ΤcxVτό (vel ΤcxVτά) Spengel cf. 1381& 26, 1390& 20 KpfllaIElI Λε anon : -εΙΕlΙ F 13 άyaeOll Trinc. (anon, cf. et steph) : άΥαθοll Τι ω : del. Vater 14 i5 Bas. 3 , incerto spiritu et accentu Tu2 : εί ω κατα Tήll β : κατα τα Tήll Λ, sed τα eras. : κατα anon steph 3*
Ι
36 15 κατα των
εχει
7. 1364b 15-1365& 3
&λλων' καΙ γαρ τΙ καΙ ποσον καΙ ποιον ούτως
ώς αν
η έπιστήμη καΙ η φρόνησις είποι. άλλ' έπ' αγαθων είρήκαμεψ ώρισται γαρ αγαθον είναι, δ λαβόντα τα πράγματα φρόνησιν Ελοιτ' αν εκαστον'
καΙ 20
μεί~oν,
δ
μάλλον η
φρόνησις λέγει.
τίοσιν υπάρχον, η απλως η
15
ελοιτο.
μάλλον η
καΙ
το
αδlκείν'
ήδιον
του
OVV
όη
τοίς βελ- 22
βελτίοvς, οίΌν η ανδρεία ίσχίιος.
καΙ δ ελοιτ' αν ό βελτίων, η άπλως η αδικείσθαι
δηλον
καΙ το
βελτίων, οίον το
15
τouτo γαρ
tjTTOV
ηδέος'
ό
δικαιότερος αν
την γαρ
ηδoVΗν
2]
πάντα διώκει, καΙ αυτου ενεκα του ήδεσθαι ΟΡεΥονται, ώρl25 σται
δε τοίιτοις το αγαθον καΙ το
τέλος.
άλvπότεροv καΙ το πολvχροvιώτεροv ηδίι.
ήδιον δε τό τε. καΙ το κάλλΙΟΥ'24
του ηττον καλου· το γαρ καλόν έστιν ήτοι το ηδύ η το. καθ'
.- αVτo
λοντ<Χι 30
αίρετόν.
αίηοι
δε ήκιστα,
είναι
όσων
μάλλον,
αυτοί
αVτoίς η
τΑVτα
μεί~ω
φίλοις
αγαθά,
βοίι- 25
όσων···
μεΙ~ω κακά. καί τα πολvχροvιώτερα τω.ν όλΙ-!16
γοχρονιωτέρων υπερέχει
Kai
γαρ
καΙ η
τα
χρησις
βεβαιότερα των
μεν
τφ
.των
αβεβαιοτέρων'
χρόv't>
των
δε
Τ1)
βοvλήσει' όταν γαρ βοίιλωνται, υπάρχει μάλλον η του βε βαiοv. καΙ ώς Εν έκ των ΣVστOίXων καΙ των όμοΙων πτώ- 27 35
σεων, καΙ ταλλ' ακολοvθεί' οΤον εί το ανδρείως κάλλιον καΙ
αίρετώτερον του σωφρόνως, καΙ ανδρεία σωφροσίινης αίρετω τέρα καΙ το
ανδρείον είναι του σωφρονείν.
αίΡOυVΤαι του μη δ πάντες. καΙ
1365 a
αγαθον
γαρ
μάλλον. καΙ
tjvov 8
8
Kai
δ πάντες 28
οί πλεΙοvς η οί έλάττοvς'
πάντες έφΙενται,
ώστε καΙ
μεί~oν
00
οί αμφισβητουντες η οί έχθροΙ η οΙ κρίνον
τες η ους οΟτοι κρΙvοvσιV' το μεν γαρ ώς αν εί πάντες φαίεν
1364b 17 6.1362& 24, 7. 1363b 14
24 6. 1362& 22, 7. 1363b 13
16 εΙποι ω : εfΠil anon 18 τα πράΥματα ω (cf. steph ρ. 275,35; anon incert,) : secl. Buhle, prob. Ross qui et 17 λαβόν pro λαβ6ντα 20 ή Α : om. β 22-23 αν Ελοιτο Α : Ελοιτ' αν β 24 ΑVτoυ ω : ΑVτoυ Spengel. sed cf. Dittenberger 1938 s. ήδεσθαι όρΈΥ- ω : ήδεσθαι όρέΥ- ήδεσθαι Α2 26 τό πολ- Α : πολ- β 27 η τό Α : η β 29 αίτιοι Αε : -ον F 30 ήκιστα ω : ηττον Ross, sed vid. Bonitz, Ind. s. v. comparatίonis gradus, 403 a 1555. 31 άβεβαιοτέρων Α2ΔVet anon: βεβ- Α : μη βεβ- F cf. 1375& 19 33 ή βΑ2 : η Α 34 εν έκ KaY5er2 : αν έκ ω : αν εν Richard5 35 εΙ AΔVet anon : om. F 36-37 αίΡΕτωτέρα Αε : -ώτερον F : om. r cf. top. ΠΙ 3. 118& 36-39 38 μη δ ω : δ μη Ba5. 3 cf. Vahlen6 219 η ω :
37
17. 1365a 4-28
εστί, το δε οί tώριoι κα! οί είδότες. κα! ότε μεν ου πάντες 29 5
μετέχουσι
μεί~oν'
άτιμία Υαρ το
μη
μετέχειν'
ότε
δε
ου
μηδε!ς η ου όλίΥΟΙ' σπανιώτερον Υάρ. κα! τα επαινετώτερα' 30
καλλίω τιμή
τα 10
Υάρ.
καΙ
ιl!ν αί
τιμα!
ώσπερ άξία τις εστίν.
των
όμολΟΥουμένων
μεί~oυς,
κα!
η
ώσαύτως'
ιl!ν α1
ή
~ημίαι μεί~oυς.
φαινομένων
μεΥάλων
Υαρ κα! 31
μεί~ω.
κα! διαιρούμενα δε είς τα μέρη τα ΑVτα μεί~ω φάίνεται' πλειόνων Υαρ ύπερέχειν φαίνεται. όθεν κα! ό ποιητής φησι πείσαι τον ΜελέαΥρον άναστfjναι όσσα κάκ' άνθρώποισι πέλει των άστυ άλφη'
λαο! μεν φθινίιθουσι, πόλιν δέ τε πVρ άμαθίινει, τέκνα δέ τ' άλλοι άΥουσιν.
15
κα!
το
ΣVντιθέναι
διά τε
το
δείκνυσι 20
πολλή ν)
αίτιον.
επε!
δε
κα!
ΟΙ
καιροl
κα!
α1
κα!
TiJ
ΑVτo
κα!
το
καΙ
δυνάμεις
εποικοδομείν,
διαιρέσει δτι
(ή
άρχή
χαλεπώτερον α1
ήλικίαι κα!
ποιοσσι
μεΥάλα'
ώσπερ
Υαρ
-φαίνεται κα! ΟΙ
Έπίχαρμος,
σύνθεσις
ύπεροχήν
μεΥάλων
σπανιώτερον τόποι
εί
Υαρ
καΙ
ΟΙ
παρα
καΙ
μεί~oν" 32 χρόνοι
δύναμιν
κα! παρ' ήλικίαν καΙ παρα τους όμοίους, καΙ εί ούτως η εν-
τΑVθα
η
δικαίων 25
τότε, καΙ
εξει
των
μΈΥεθος
εναντίων.
καΙ όθεν
καλων καΙ
καΙ
το
άΥαθων
καΙ
επίΥραμμα
τ~
όλυμπιονίκ'Ι)' πρόσθε μεν άμφ
καΙ
δ
1365& 11
ωμοισιν εχων τραχείαν άσιλλαν
ίxθVς εξ 'ΆΡΥους είς ΤεΥέαν εφερον. Ίφικράτης αVτoν ενεKωμία~ε λέΥων εξ
Ι
592
κτeίνοvσι, πόλιν
18. 724- 28
ώ,
ιl!ν
υπήρξε
κήδε', σσ' άνθρώποισι πελει των άστv αλώ1) '/άνδρας μεν
- αΥοvσl, , Επίχαρμος
Ζ
327
λαοΙ μεν φθιν(ιθοvσι
16 gen. an.
Ι
ποιεί ηΊν έποικοδόμησιν, έκ τη, διαβολη, ή
λοιδορία, Εκ δε τΑVτ/, ή μάχη,
Dieh1, cf. 1367 b 18
fr. 148 Kaibel 24 Simon. fr. 110 28 Lys. fr. 38 ρ. 179 Sauppe, cf. 1367 b 18
10 καΙ ω anon : καΙ α Α2 δε β anon : ίη Α evan. 11 πλειόνων φαίνεται AF : σm. ε πλεϊον Bywater2 vπερέχειν Α anon : vπερέχειν η Α2 : -ει η r : ή Vπερoχή F fort. nil nisi πλειόνων γαρ φαίνεται scripsit 12 πεϊσαι Αε : ΠΕίσαι λέγοvσαν FGuil : persuaιleri ab philosophus ωιorε ιlicente Vet cf. Vah1en2 623 13 σσσα Αε : σσα F πΕλει Α : σm. β 16 σvνηθέναι ω : σvvτ- δε Α2 (anon) 18 ση βΑ" : ό Α 22 όμσίοv, Α anon : άλλοvs β 26 πρόσθε(ν) μεν άμφ' ώμ- eχων τρ-άσ ω anon : πρσσθε (sic) μεν τρ- εχων ώμ- άσ- Α2 ΥΡ πρόσθε Α anon : -εν β 27 εΙ, τeyεαν Α anon : εΙ, ΤεΥέην La : εΙ, τέγαιαν F : in terram Guil : εΙ στΈΥαιεν CoTu tertium versum adiecit Arec ιιVν δΕ κράτσ, φέρομαι μέγα (leg. μeτα, cf. anon ρ. 40, 34) πασιν όλvμπιονίκαιs 28 ό Reeve : ό ω cf. 1374b 25
.
17. 13658 29-1365b 14
38
30
35
1365b
ταυτα. και το αVτOφυες τοϊί Επικτήτου· χαλεπώτεροll Υάρ. όθεll και ό ποιητής φησιll "αVτOδίδακΤOς δ' είμί." και το
1]
34
μεΥάλου μέγιστοll μέρος· οίοll Περικλης τοll Επιτάφιοll λέ Υωll, τήll ιιεότητα Εκ της πόλεως άll1Jρησθαι ώσπερ το εαρ Εκ τοϊί EIIΙΑUΤOϊί εί έξαφεθείη. και τα Ειι χρεί<\χ μείςοιιι 3$ χρήσιμα, οίοll τα Ειι Υήρ<\χ και ιιόσοις. καΙ δυοϊll το ΕΥΥύτεροll τοϊί τέλους. και το αVτι{) τοϊί άπλως. και το δuιια ΤΟΙΙ τοϊί άδuιιάτοu· ΤΟ μεll Υαρ αύτι{), το δ' ου. και τα εll τέλει τοϊί βίου· τέλη Υαρ μαλλοll (η) τα προς τι{) τέλει. και 36 τα προς άλήθειαll τωll προς δόξαll. όρος δε τοϊί προς δόξαll, δ λαιιθάιιειll μέλλωll ουκ O:II~λo'1ΤO. διο καΙτ.Ο EV πάσχειll
τοϊί εο ποιεϊll δόξεΙΕΙΙ 0:11 αιρeτc.OΤΕΡΟΙΙ eIllat· το :μεll Υαρ κΟ:ιι λαιιθάιιτ;J αίρήσΕται, ποιεϊνδ' .EV λαιιθάιιωll ου δόΚΕϊ 0:11 έλέ5
σθαί:
καί
όσα
άλήθέιαll Υαρ
EIllat
μCiλλoll ".η
μαλλοll.
δΟΚΕϊll
βούλό1ιται·
προς 37
δι6'ι<αί τήll δικαιοσίιιιη:lΙ'φασί
μι
κροll EIllat, ότι δΟΚΕϊll η EIllcXl .Μ'ΡΕτώτερο\l" το δε VytafllEtII ου.
καί
το
προς
πολλα. 'χρήσιμοll,
.οίοll
το' προς
ΤΟ 38
ςηll καί εο ςηll καί τήll ηδονήll καίτο πράττείντα καλά. 10
διο
ό
πλοϊίτος
καί
η. ·ύΥίεια
μέγιστα': δοκεϊ
εΙιιαι·
άπαιιτα Υαρ εχει ταϊίτα. κάΥ'το άλuπότερoll καί το μεθ' ηδοιιης· πλείω γαρ έιιός, θοll
καί
η
άλυπία.
καί
δυοίll
δ
τι{)
αύτι{)
προστιθέμειιοll 40
μεϊςοll το όλοll ποιεϊ. και Ο: μή λαιιθάllΕΙ παρόιιτα η λαll-
29 Olympiod. ίη Plat. Alcib. pr. ρ. 11, 12 Cr. κρεΙττον δε το αύτον ~ητήσαvτα Υνωναι η παρ' Ετέρου μαθό ντα, όσον καΙ τό ΑVΤOKίνηΤOν του έτεροκινήτου, ώς 'Αριστοτέλης Εν ρητορικαΙς τέχναις φησΙν, καΙ το ΑVΤOφυEς κρεΙττον του έτεροδιδάκτου. 'videtur indidemintegrari posse locus Aristotelis; nisi forte . .. illud καί ante το αύτoφVες retrahendum est legendumque καί ώς 'Αριστοτέλης'
Creuzer, particulam delendam esse susp. Westerink 31 cf. ΠΙ 10. 1411& 1 δ' Αε
30
Χ
347
anon : om. F 32 τό AΔVet : καΙ τό F 33 Εξαιρεras. Arec 35 αίιτφ του Bas. 3 , prob. Bonitz1 86 : ΑVτω καΙ ΑΔ, def. Spengel coll. top. ΠΙ 3. 118b 22 s. : ΑVτό καΙ F anon : ΑVτωη Α2Γ, anon ΥΡ 37 η Trinc.: om. α/ τα Εν τέλει quae pro fine esse possunt (cf. eth. Eud. νπ 5. 1239b 26), τα προςτφ τέλει quaeprope absunt, absunt tamen a fine, cf. 34 ΤΟ εΥΥίιτερον του τέλους 1365b 1 όρος δε του β anon : όρο*ς δε του, υ ίη ras., Α 8 χρήσιμον scήρsί : -μώτερον α/ anon : χρήσιμ(ον αlρετ)ώτερον Bock simile mendum 1364& 1. cf. top. ΠΙ 3. 118b 29 10 διό Α : διο καΙ β 11 το μεθ' βΑ2 anon : μεθ' Α cf. top. ΠΙ 2. 117& 23 s. 12 ώστε VπάΡXει α/ : ώστε Vπερέχει Α2 : ώστε (ίιπερέχει, είπερ) ίιπάρχΕΙ Vahlen1 66, mutato consilio quo prius (ibid. ρ. 4) ότι ρτο ώστΕ reponi iusserat 13 ό τω αίιτωι ΑΓ anon : αίιτο ε : αύτος F 14 μη λαVΘάνει F : μη -η Αε η α/ : Τι ά Α2 anon vid. ad 1364b 38 14-15 λανθάνΕΙ ζ : -η Co : -ειν Α (sed ν eras.) F, quod construi nequit et fort. lacunae indicium est, praesertim cum sequentia
30
θείη] αι ίη
39
ώστε υπάρχει καί η ηδοιιή άΥα
Ι 15 ΘάνΕΙ'
προ)
φανΕίη
αν
καΙ τοϊ) ~ημία,
εχοντα' 20 τα)
άλήθΕιαν Υαρ μEϊ~oν
μεν
αν
7. 1365b 15-8. 1365b 35 άyCXΘoν
ΤΕίνΕΙ ταυτα. του
μόνον τοϊ) δε
η)
τον
άΥαπητον
δΟΚΕϊν.
μΕΤ'
διο
καΙ
αλλων.
έτερόφθαλμον
Υαρ
39 το
το
διο καΙ οίικ
τvφλώ01J
άφ1Jρηται.
έκ
πλουΤΕϊν
άΥαπητόν, 41
καΙ
τίνων
πίστΕΙ) φέρεινέν τφ προτρέπειν καΙ
τον
μεν
οΟν
άποτρέΠΕιν,
ίση δ\ι'
δΕϊ σχε
δον είρηται.
μΕΥιστον
δε καΙ ΚVριώτατOν άπάντων προ) το
δύνα-
8
σθαι πείθΕιν καΙ καλω) συμβουλεύειν (το) τας πολιτείας άπά σας
λαβεϊν
25 φέροντα
συμφέρει
καΙ
τα
διελείν. δε
το
έκάστης
πείθονταl'-, Υαρ σφ~σIί' τ/ιι
Εθη
καΙ
νόμιμα
απαντες
πολιτείαν.
τφ
καΙ συμ-
συμφέρονη,
Eτ-t. δε
κυρία
2
μέν
έσηll ή του κυρίου άπόφανσις, τα δε κύρια δΙ1Jρηται κατα τας πολιτείας' όσαι Υαραί πολιτείαι, ΤO<1αUτα καΙ τα κίιριά 30
έσην.
είσΙ
δε
πολιτείαι
τέτταρες,
δημόκρατία
όλι-
κρϊνον τούτων τί έστιναίεΙ μόριον, ή όλον.:, εστι δε δημοκρατία μεν πολιτεία έιι "'δ. Kλήρ~ διανέμονΊαι τας άρχάς,
όλΙΥαρχία δε έν 'δ [οί] άπ() ημημάτων, άριστοκρατία δέ έν 'δ κατα τήν παιδείαν. παίδείαν δε λέΥω 711ν όπο τοίί νόμου 35
J
Υαρχία άριστοκρατία μοναρχία· ώστε το μεll;κύριον καΙ το
κειμένηΙΙ'
οί
Υαρ
έμμεμΕνηκότες
1365b 18 cf. Dem. 24, 140 s.
έν
τοϊς
νομίμοις
22-24 cf_ Cic. de or.
ΙΙ
έν
τ'ίj
337 init.
πρός άλήθειαν Υςφ τείνει ταVτα
contra sensum adnectantur, cf. 1 s., 5 s. (parum distincte corr. Arec) F 15-16 τό πλovτείν _ .. τοο δοκείν ω : certatim corrigunt, τό πλOVΤΕίν (καΙ δοκείν) ... τοο (πλOVΤείν καΙ μή) δοκείν Kayser2 (illud καΙ δοκείν iam Τήnc. ex anon ρ. 43,26 καΙ φαiνεσθαι), τοο πλOVΤείν ... τό δοκείν Cope, τό πλοv τείν ... τ<';) δοκείν (praestaret (μετά) τοο δοκείν) Munro apud eundem, at haec ut tradita sunt ηοη repugnant eis quae proxime praecedunt πρός άλήθειαν κτλ., sed i1lis καΙ α μή λανθάνει κτλ., quae manca esse suspicati sumus 16 Kαi τό άΥαπητόν - 17 άλλων ω anon, steph ΥΡ : άΥαπητόν Υάρ αν εϊη μαλλον εί μόνον εϊη ή μετ' άλλων steph ΥΡ, quod omisso Υάρ ίη marginem codicis Α transtulit man. rec. 17 καΙ τοίς ω : om. anon steph μόνον ω anon : μόνον (ον) Ross OV1< ιση ω : οόχ ή ΑVτή Α2 ΥΡ 23 τό Bywater' : om. ω cf. ρο!. V 9. 1310& 12-14 μέΥΙστον . .. πρός τό διαμένειν ... τό παιδεόεσθαι 24 εθη {3Α2 : ήθη Α anon, prob. Bywater2 qui 1366& 7 pro Εθη, quod obstat, ήθη 26 πο λιτείαν AΔVet anon : πόλιν F Ετι ω : έπεl Spengel, ut apodosis ab ώστε (30) incipiat 27 άπόφανσις {3 : -φασις Α κατά AΔVet anon: κα! κατά F 29 τέτταpeς Α : τεσσ- {3 30 τό μέν Αε : τόν μέν F 31 έστιν αίεl Α : αν εϊη {3Α2 anon steph όλον Α : όλον τουτων (3Α2 steph : (τό) όλον τουτων Nitsche 32 πολιτεία ω : om. anon 33 οΙ ω anon : olim secl_ Spengel, et sic vertit Muretus 34 κατά Α : οΙ κατά Α2ΔVet (anon) : ή κατά F τήν παιδ- Α : παιδ- {3 35 νομΙμοις Α : νόμοις {3
15
τείνει ΔVet
:
τινι Α
r
4
Ι
40
8. 1365b 3'6-9. 1366& 27
άριστοκρατίct άρχουσιν. άνάγκη δε τούτοvs φαίνεσθαι άρίστοvs'
1366"
όθεν καΙ τοΟνομα εί'ληφε τοϋτο. μοναρχία δ' έστΙ κατα τοΟνομα έν 15 eis άπάντων κύριόs έστΙν" τούτων δε ή μεν κατα τάξιν τινα βασιλεία, ή δ' άόριστοs
Tvpavvis.
το δη
5
τέλοs έκάστηs πολιτείαs ου δεί λανθάνεΙν" αίρουνται Υαρ τα
προs
το
τέλοs. εστι δε δημοκρατίαs μεν τέλοs έλευθερία, δε πλοVτοs, άριστοκρατ{αs δε τα περΙ παιδείαν
S όλΙΥαρχίαs
και τά νόμιμα, προs
το
τέλοs
TVpavviSOS έκάστηs
δε φυλακή.
εθη
καΙ
δήλον
νόμιμα
και
oi:ίν
ότι
τα
ονμφέροντα
διαιρετέον, εϊπeρ αίρουνται προs τοϋτο έπαναφέροντεs. έπει
6
δε ου μόνον αί πίστειs Υίνονται δι' άποδεικτικοϋ λόΥου άλλα 10 και
δι' ήθικοϋ
(τφ Υαρ ποιόν,ηνα φαίνεσθαι τον λέΥοντα
πιστεύομεν, τoVτo δ' Εστί ν αν άΥαθοs φαί νηται Τι
EVVOVS
Τι
άμφω) , δέοι, αν τα ήθη των ΠΟl\ιτειων έκάστηs εχειν ήμαs' το μεν yάρ~ έκάστηs ijeos πιθανώτατον άνάΥκη προs έκάστην είναι. ταi:ί:rα δε' ληφθήσεται δια, των αότωΥο τα μεν Υαρ IS ήθη φανερα κατα την προαίρεσιν, ή δε προαίρεσιs άναφέ-
ρεται προs ΤΟ τέλοs.
'
,
ων μεν:c.οi:ίν δεί όΡΈΥεσθαι προτρrnοvταs ώs έσομένων Τι όντων, καίέκ τίνων δεί TCxS περί του ονμφέροvτοs πίστειs λαμβάνειν, ετι δε περί των περΙ TCxS πολιτείαs ήθων καί 20 νομίμων διά τίνων ΤΕ καΙ πωs εύπορήσομεν, εφ' όσον ijv
7
τφ παρόντι καιρφ σύμμετρο ν, είρηται' διηκρίβωται Υάρ Εν πολιτικοίs περί τούτων. μετα δε ταVτα λέΥωμεν περΙ άρετf\s καΙ κακ{αs καί καλου καί αίσχρου· oVτoι Υαρ σκοποί τφ έπαινουντι καΙ ψέ25 Υοντι' συμβήσεται Υαρ άμα περί τούτων λΈΥονταs κάκείνα δηλουν εξ ων ποιοί TlveS ύποληφθησόμεθα κατα το ijeos,
Tois
ηπερ
ijv
δευτέρα πίστιs' έκ των αυτων Υάρ ήμαs τε καΙ
1366& 27 2. 1356& 22 s .• 8. 1366& 9 s.
1366& 2 κατα τάξιν τινα ω (steph) : κατ' άξΙαν τινα Α2 ΥΡ (cf. anon 45. 15) δή AFCoTu : δέ La anon 5 περί AΔVet : πρός F 6 τvραννίδoς δέ φυλακή ω : ne finis βασιλεΙΑS ne alibi quidem ab Aristotele definitus deesset. ante τvpavvfSOS add. βασιλείας δε τό εν νόμως έπιστατεϊν καί ώς πατέρα άρχειν τόν βασιλέα anon. post φυλακή add. cf. Vah1en3 2-5 8 διαιρετέο ν ω : Dresd. βασιλeίαs δέ είιεΡΥεσΙα αίρ- A2Tanon cf. 1365 b 25 εΙπερ ω anon : ηπερ steph έπαναφ- Α steph : άναφ- β 13 μέν β : punctis superpositis deletum ίη Α : om. anon Εκάστης Αε anon : -ov F 19 περί των περί Α : των περί F : περί των ε : περί των κατα Α2 ΥΡ. Γ cf. 1391 b 20 et vid. Vahlen6 205 25 Υαρ ω : δέ Γ anon 27 ήπερ Αε : 8περ FT ρ.
9
Ι
9. 1366& 28-1366b 15
41
άλλον άξιόπιστον δvνησόμΕθα ΠΟΙΕίν προ) άρετήν. ΣVμβαίνEΙ 30
καΙ
χωρΙ)
σποvδηs
καΙ
μετα
σποvδηs
έΠΕΙ δε
2
έπαινείν
πολλάκι) ου μόνον άνθρωπον τι θεον άλλα καΙ άψvχα καΙ των άλλων
~φων το τvχόν,
τον αυτον τρόπον καΙ περί
τούτων ληπτέον τα) προτάσειs·
ωστε όσον παραδείΥματο)
χάριν είπωμεν καΙ πeρΙ τούτων.
καλον μεν οον έστιν,
'i5,
δι' αύτο αίρετον ον έπαινετον
τι
8
αν άΥαθον ον·
8 αν fJSv fι
J
35 όη άΥαθόν. εί δη τοϋτό έστι το καλόν, άνάγκη την άρετην
καλον εΙναι· άΥαθον Υαρ ον έπαινετόν έστιν. άρετ/ δ' έστΙ μεν
δύναμιs,
ώ)
δοκεί,
καΙ
δύναμι) ευeρyεηKη
ποριστικη
άΥαθων
πολ/ων καΙ
καΙ
μεΥάλων,
καΙ
πάντων
πeρΙ πάντα. μέρη δε άρετf\.) δικαιοσίινη, άνδρεία, σωφροσίινη, μεΥαλοπρέπεια, μεΥαλοψvχία, έλεvθεριότηs, πραό τηs, φρόνησιs, σοφία. άνάγκη δε μεΥίστα) είναι άρετα)
1366 b
τα) τοί) ό:λλοι) χρησιμωτάταs, είπερ έστΙν η 5
μι) εύεΡΥεηκή. δια τουτο ημωσιν·
η
TOVS
άρετη
5
6
δύνα-
δικαίοvs καΙ άνδρείοvs μάλιστα
μεν Υαρ έν πoλέμ~ η
σιμο) άλλοιs. εΙτα η
4
φvλακτική,
δε καΙ έν Είρήνη
χρή
έλevθeριότηs· προιενται Υαρ καί ουκ
άνταyωνί~oνται περί των -χρημάτων,
ών μάλιστα έφίενται
ό:λλοι. εστί δε δικαιοσίινη μΕν άΡΕτη δι' ην τα ΑVτων Εκα10 στοι εχοvσι, καΙ ώ) ό νόμοs, άδικία δε δι'
ουχ ώ) ό νόμοs. άνδρεία δε δι'
ην πρακτικοί είσι των κα-
λων εΡΥων έν τοί) KtvSίIVOtS, καΙ ώ) ό
7
ην τα άλλότρια, 8
νόμο) κελεύει, καΙ
όπηρεηκοί τφ νόμ~· δειλία δε τουναντίον. σωφροσίινη δε
9
άρετη δι' ην προ) τα) ηδονα) τα) του σώματο) ούτω) εχοvσιν 15 ώ)
ό
νόμο) κελείιει·
άκολασία
δε τουναντίον.
έλΕvθεριότηs 10
30-31 Quinti1. ΠΙ 7, 6 de laude quae materia praecipue quidem in deos et komines cadit, est tamen εε aliorum animaliuln; est etiam carentium anima 1366b 1-5 cf. Cic. de or. Π 343 s. 34 δι' - αν ΑΔ (Vet anon) : om. F 35 δή scripsi : δε ω (anon) cf. 1378& 33 εΙ δή τοίίτ' εστΙν ή όργή, άvάyκη et 1360b 18, 1382& 27, 1383 b 17, 37 ποριστική ω anon : 'ubique legimus ποιητική apud Α ristote1394b 7 lem, non ποριστική, et saepe coniungit ποιητικον καΙ φυλακτικόν' Spengel 1366b 2 πραότηs βΑ2 anon (Ar) : 38 καΙ δ\ιν- AΔVet anon : δυν- F om. Α deest ίη definitionibus 9-22, sedetσοφΙα (3) 6 τιμωσινω : -μεν Α2 (anon) ίοΠ. excidit '(et plus etiam iustitiam quam fortitudinem,) nam haec quidem ίη bello utilis, illa vero et ίη pace', cf. top. ΠΙ 2. 117& 36 s. γαρ εν Α (anon) : γαρ β εν εΙρήνη (ι) ω : εν πολέμω καΙ εlρ- Α2, cf. anon Εν πολ- καΙ εν είρ- (Ar) 7 άλ/οιs Α : ΑVToiS Α2 : έστΙν ΑVToiSP ή Α : om. β 7-8 προίενται ... ανταyωνιςovται ω (anon) : -εται ... -εται N·c 9 εστι(ν) ω anon : εη Α2 11 ουχ ω : (ή) οίιχ Arnet 13 όπηρετικοΙ AΔVet anon : -ή F σωφρoΣVνη 15 τoίιναvτΙoν Α (Ar) : om. β 15 άι
Ι
42
9. 1366b 16-1367& 7
δέ
περί χρήματα ευποιητική· άνελευθερία δέ τουναντίον. μεΥαλοψυχία δέ άρε"τ/ μεΥάλων ποιητική ευεΡΥετημάτων [μικροψυχία δέ τουναντίον], μεΥαλοπρέπεια δέ άρετή εν δαπανήμασι μεΥέθοvs ποιητική· μικροψυχία δέ καΙ μιιφο20
πρέπεια τάναντία.
φρόνησιs δ' εστίν άρετή
διανοίαs, καθ'
11 12
13
ην εΟ βουλευεσθαι δυνανται περΙ άΥαθων καί κακων των είρημένων eiS ευδαιμονίαν. περί μέν οον άρετηs καΙ κακίαs 14 καθόλου καί περί των μορίων είρηται κατα τόν ενεστωτα καιρόν iκανωs, περί δέ των αλλων ου χαλεπό ν 25
νερόν
Υαρ
καλά
(πρόs
ότι
άνάΥκη
άρε"τ/ν
τά
Υάρ)
τε καΙ
ποιητικα τα
άπ'
ίδείνο φα-
άρετηsείναι
TfjS
άρετηs
ΥΙΥνόμξ:\lα,
τοιαύτα δΕ τά τε σημεία τ/S άρετ/s καί τα EpycX; :'Επεί δΕ ;30
τα
σημεία
καί
τα
τoιΑUΤα.
&
εστιν
άΥαθοίί
εΡΥα
15
- Τι
πάθη, καλά, άνάΥκη όσα τε" άνδρείαs εΡΥα Τι σημεία .,&νδρείαs Τι άνδρείωs πέπρακται καλα είναι, καί τα δίκαια
,
'δ
"και
τα
'
ικαιωs
"
ερΥα
(πάθη
δ'
ε
,,:)εν OV·
,
μον1J
,
" ,
yap--':'rαvT1J
-των άρετων ουκ αίεί τό δικαίωs καλόν, άλλ' έπί τοίίςήμιοίί σθαι αίσχρό" τό δικαίωs μαλλον Τι
TCxS 35
άλλαs
δΕ
άρεταs
ώσαVτωs.
καί
τό
άδίκωS), καΙ :κατα εφ' ocrotS τα:-&θλα 16
τιμή, καλά. καί εφ' ocrOtS τιμή μαλλον Τι χρήματα. καί όσα μή aύTOV ένεκα πράττει TlS των αίρετων. καί τα 17
ά'πλωs άΥαθά, όσα υπέρ τε πατρίδοs TlS εποίησε, παρι δων τό αύTOV. καί τα τ~ φύσει άΥαθά, καί ά μή αVτctι
1367&
άΥαθά·
αύτοίί
Υαρ
ενδέχεται όπάρχειν μαλλον
εχει
τα
ένΕΚα
τα τοιαίίτα.
μαλλον Τι
ςωντι.
καί
ςωντι· όσα
καί
τό Υαρ
εΡΥα των
όσα
τεθνεωτι 18
αVΤOίί ένεκα άλλων
ενεκα· 19
ήττον Υαρ αύτοίί. καΙ όσαι ευπραΥίαι περί αλλοvs, άλλα 5 μή περί αύτόν. καΙ περί TOίIS εο ποιήσανταs· δίκαιον Υάρ. καί τα ευεΡΥετήματα· ου Υαρ eiS αύτόν. καί τα εναντία
Τι
εφ'
oIs
αίσχύνονται'
τα Υαρ
αίσχρα
aicrXVVOVΤat
καί
18 μlκροψvχία δέ τουναντίον ω : om. C et ίη versione Muretus (ηοη reddit Ar) 19 μlκροψvχία . . . μικροπρέπΕια AΔVet anon : -ίαν -Ειαν F 28 a Α : όσα βΑ2 anon έστιν Αε anon : ΕίσΙν F 29 πάθη β, Α2 ίη ras. ΡΙuήum capaci, anon (Ar) : Α incert. (πλήθη ?) όσα ΤΕ Α : τε όσα F : τε ε 32 ουκ ά(l)εΙ β Are. anon : ου καΙ εί Α 34-35 όσΟl5 ... όσΟl5 ω : 015 ... 015 ΓΎ2 anon 36 αΙρΕτών ΑΓζF2 anon ΥΡ : άΡΕτών FCo anon (Ar) 36-38 KOO τα άπλώ5 άΥαθά ... καΙ τα Tij φύσΕΙ άΥαθά ω anon : ne bis idem dicatur (cf. anal. pr. 12. 71 b 34 et 72& 3, phys. 11.184& 17 et 18), illud deI. Vah1en1 67, hoc ίn versione om. Muretus 37 όσα ω : (οίον) όσα Vahlen1 66 υπέρ ΤΕ π- ω : ΤΕ υπέρ π- ΒΥ \vater3 : υπέρ τη5 π- Bas. 3 : ύπέρ τε π- (καΙ πολιτών) Vahlen1 66 1367& 3 ~ώνTl Victorius : -α ω άλλων ΑΔVet anon (Ar) : καλών F
20
Ι
λέγοντε) καΙ
9. 1367" 8-31
ποιοσντε) καΙ
43
μέλλοντε),
ώσπερ
καΙ
Σαπφω
πεποίηκεν, είπόντο$' τοσ 'Αλκαίου "θέλω τί τ' είπην, άλλά 10
με κωλυει αίδώ)",
αί δ' ηχε$' έσ6λων ίμeρOν η καλων καΙ μή η τ' είπfjν γλωσσ' έκόκα κακόν,
t κέν
αίδώ$'
σε ουκ είχεν σμματ',
άλλ' Ελεγε) περΙ τω δικαίω. 15
καΙ περΙ ων άΥωνιωσι μη φοβουμενοι' περΙ των γαρ προ) δόξαν φερόντων άΥαθων τοστο πάσχουσιν. καΙ αί των φυσει
21 22
σπουδαιοτέρων άρεταΙ καλλίου$' καΙ τα εργα, οίον άνδρο$' η γυναικό$'.
καΙ
αί
άΠOλΑVστΙKαι
άλλοι)
μαλλον
η:'αύτοί$"
2]
διο το δίκαιον καΙ η δΙKαΙOΣVνη καλόν. καΙ το τόυ') 'Έχθρου$' 24 20 τιμωρείσθαι
αποδιδόναι το
μη
καΙ
μη
καταλλάττεσθαι'
δίκαιον,
ηττασθαι.
το
καΙ
δΕ
νίκη
δίκαιον καΙ
τό
καλόν,
ημη
των
τε
.γαρ
άντ
καΙ. ανδρείου καλων'
αίρετά
25
τε γαρ άκαρπα σ ντα, καΙ όπεροχην ,άρετ/$' δηλοί: καΙ τα 25
μνημονευτά,
καΙ
επεται
η
μόνφ
[καΙ
τα
τιμη
όπάρχοντα
μαλλον
μαλλον.
ακολουθεί]. καλλίω'
καΙ
τα
καΙ
ά" μη
περιττά,
εόμνημονευτότερα
,~ωντι
-t
γάρ;
τα καΙ
κτήματα άκαρπα' έλεvθεριώτερα γάρο καΙ τα παρ', Εκά- 26 στοι') δΕ ίδια καλά. καΙ όσα σημείά έση των παρ' Εκάστοι')
έπαινουμένων, οΤον έν Λακεδαίμονι κομαν καλόν- Ελευθέρου 30 γαρ σημείον' οό γάρ έστι 1<ομωντα ρqδιoν οόδΕν ποιείν εργον
θηηκόν.
καΙ
το
μηδεμίαν
έργά~εσθαι
βάνΑVσOν
τέχνην' 27
1367& 8 fr. 137 Lobel-Page
9 τ' Elτrfjν Α : τ' εΙΠΕίν F anon : ΕΙπείν ε αΙ ίη ras .• superscr. εΙ) : αίθ' anon .XES Α
11 αΙ S' β. anon ΥΡ. Α (ubi : TiKES l:s Α2 anon : iκes F : Ικ' l:S ε 12 μήΤΙΤΕιπην Α : μήη τ' ΕΙΠΕίν Α2ε anon : μήτ' ΕΙπείν F Υλωσσ' έκVκα βΑ2 anon : Υλωσσαl ΚVΚαl Α 13 κέν σε οόκ είχεν ομμcrrα ω anon : κέ σ' οό κατείΧΕν ομματ' Mehlhorn (κατηχεν Schneidewin. οππcrr' Blomfield) cf. Proleg. 127 14 τω Α : (;) A2F anon : Ιδίω (;) Δ 15 των Υαρ Α : Υαρ των pArec vid. var. Iect. 1395& 11. 1406 b 22 et cf. ρο!. VI! 17. 1336b 5l:κ Tov Υαρ eVχepiJJs λέΥειν 20 καΙ Α anon : μαλλον καΙ β 24 μνημoνevτά anon C : μνημονroματα ω καΙ ά: ΑΔ : μαλ/ον δέ καΙ ά: F : magis autem Βα quae etiam Muretus. quasi esset ά: καΙ (cf. 1362& 2) μή ζφVΤI pAre. anon : μείζων τι Α 25 καΙ (ή) τιμή άκoλovθeί ω : deI. Vahlen1 67 s. (ηοη Iegissevid. anon. ηοη vertit Ar) ή Α : om. β 26 roμνημΟllevτότερα Α anon : -μΟIlέστερα ε : -μόllEUΤα F 29 l:λEveepoV ΑΔVet : l:λeveepias F
44
19. 1367a 32-1367b 17
έλεvθέροv Υαρ το μη προs άλλον ςην. ληπτέον δέ και τα 28
3S
ΣVveyyVS ToiS ύπάρχοvσιν ώs ταύτα δv'τα και προs Επαι VOIl και προs ψόΥον, ololl τον ευλαβη ΨVΧΡOν καΙ έπίβοvλον και τον ήλίθιον χρηστον η τον άιιάλΥητον πραοll, και 29 EKaσTOIl δ' έκ των παρακολοvθοvντων άεΙ κατα το βέλτιστον,
oIolI
τον όΡΥίλον καΙ τον μανικον άπλουν καΙ τον αύθάδη
μεΥαλοπρεπη καΙ σεμνόν, καΙ
1367b
έιι
TaiS
ασωτοll
άρεταis
c5VTaS,
έλevθέριον'
TOVS έν TaiS υπερβολαis ώs TOIl Υαρ ToiS πολλοis, καΙ άμα
οίον τον θρασυν άνδρεϊον καΙ
δόξει
τε
παραλΟΥιστικον έκ TfjS aiTlaS" εί Υαρ ου μη άιιάΥκη KtIIS δvιιevτικόs, πολλct:> μαλλοll 0:11 δόξeιεν'":9ΠΟV καλόν, καΙ εί
προετικοs ToiS ΤVΧOϋσι, καΙ τοis··φίλοιs" υπερβολη γαρ άρετ/s το πάιιταs ευ ποιεϊν. σκοπεϊν. δέ καΙ παρ' οΙS. :ό
30
Επαινος" ώσπερ Υαρ ό Σωκράτης Eλεy~νI ου χαλεποll Άθη.,.
lIa{OVS 10
έν
' Αθηναίοις
έπαινεill. δεϊ δε
TQ' παρ'
έκάστοιs τίμιοll
.0.11
λέΥειll ώς υπάρχει, οίον έν Σκίιθαις,ΑΊ Λάκωσιll η φιλoσ.~~ φοις. καΙ όλως δε το τίμιο ν άΥειν είς.τΟ καλόll, έπείπερ Υε
δοκεϊ Υειτνιαν.
καΙ
όσα κατα τοπροqi'jκοιι,
oIoll
εί
αξ~ά 31
τωll ΠΡΟΥόνων καΙ των προΟπηΡΥμέιιφν' εVδαιμονικΟιι. Υαρ καΙ καλον και το προσεπικτασθαι τιμήν. καΙ εί παρα το προIS
σfjKOν δέ έπΙ ΤΟ βέλτιοll καΙ το κάλλιον, οίον εί εVΤVΧωll
μεll μέτριος άτυχων δέ μεΥαλόψvχοs, η μείςωll ΥΙΥιιό μΕιιος βελτίων καΙ καταλλακτικώτερος. τοιουτον δέ το του
32-1367b 3 Quintil. ΠΙ 7, 25 idem (sc. Aristoteles) praecipit illud quoque ... quia sit quaedam virtutibus ac vitiis vicinitas, utendum proxima άεΥϊυa tione verborum, ut pro temerario fortem, prodigo Ziberalem, avaro parcum vocemus; quae eadem etiam contra valent. Art. scr. C 72 Rad. 7 Quintil. ΠΙ 7.23 interesse tamen AristoteZes putat, ubi quidque Zaudetur aut vituperetur 8 Plat. Menex. 235 D, cf. πι 14. 1415b 30 12-20 cf. Quintil. ΠΙ 7,10 : έλεvθέριoν F τά pArec anon : om. Α 33 τΑV : καΙ τΑVτα Ρ 34 ΨVΧρόν Α : καΙ ε<ίψvχoν δειλό ν ζ anon (εΙ animatum secundario VetAnt) : καΙ ε<ίΨVXρoν δΕιλόν FCoGuil 35 η AΔVet : κα! F 1367b 1 μεyαλoπρeπη ω : μεyαλόψvxoν Cope, sed circumscήΡtam illam μεΥαλοπρεπείας notionem hic laxavit philosophus 4 Εκ ω : secl. Ross KIvSvvevτIKO, ΑΔVet: -ον F 9 ον Α (steph) : om. Ρ (anon) 10 όπάρχει F: -ειν Α : -ον ΔArec Vet (anon) 11 Υε Α : om. Ρ 12 οΤον -14 ΠΡOσfjKoν AFF : om. ε 14 κα! το Α (anon): το FF κα! εΙ Α : η εΙ F anon : η Γ 15 δε Α, sed ex parte eras.: om. Ρ : post επι transp. Kayser2 Επl pArec anon : έπε! Α εΙ Αε anon : εΙ ό F 16 ΆΤVΧων δε ΑΓ : ό δ' άτ- F : ο&δ' άτ- ε ΥΙΥν- Α anon : Υεν- Ρ 17 καταλλακτ- ω, anon ΥΡ : πρακτ- anon : utramque lectionem habuit Γ (cf. Schneider 59. 8444)
32
έλεvθέροv AΔVet
τά Α
Ι
9. 1367b 18-35
45
Ίφικράτους, εξ οίων είς οία, καΙ το του όλυμπιονίκου "πρό καΙ το του Σιμωνίδου "η πατρός τε καΙ άνδρος άδελφων τ' ουσα τυράννων". επε! δ' Εκ των πράξεων ό Επαινος, ίδιον δέ του σπουδαίου το J2 σθε μέν άμφ' ώμοισιν εχων τραχείαν",
20
2S
κατα προαίρεσιν, πειρατέον δεικνύναι πράττοντα κατα προαίρεσιν. χρήσιμον δέ το πολλάκις φαίνεσθαι πεπρα χότα. διο καΙ τα συμπτώματα καΙ τα άπο τύχης .ώς εν προαιρέσει ληπτέον. αν Υαρ πολλα καΙ όμοια προφέ ρηται, σημείον άρετης εΊναι δόξει καΙ προαιρέσεως. [εστι δ'
JJ
Επαινος λόΥος εμφανί~ων μέγεθος άρετης. δεί ουν τας πράξεις έπιδεΙ1<νύναι ώς τοιασται. [το δ> Εγκώμιον των ερ 30
Υων εστίν.] τα δέ κίIκλ't! είς πίστιν,οίον εόΥένεια καΙ παιδεία' είκος Υαρ εξ άΥαθων άΥαθους κα! τον ούτω τράφέντα ΤOΙOVτOν εΙναι. [διο κα! Eyκωμιά~oμεν πράξαντας.] τα δ' εΡΥα σημεία της εξεώς εστιν, έπεΙ Επαινοίμεν αν καΙ μή πε
ΠΡαΥότα, εί πιστεύοψεν είναι ΤOΙOVτOν. [μακαρισμος δέκα! εόδαιμονισμος αότοίς μέν ταύτά, τούτοις δέ ου ταύτά, άλλ' 3S ώσπερ ή ευδαιμονία τήν άρετήν,.κα! ό ευδαιμονισμος πε-
18 vid. ad 7. 1365" 28 et 24 19 fr. 85, 3 Diehl, de Archedica Hippiae uxore; pergit παίδων τ' οίικ ήρθη νοσν ές άτασθαλίην 26-31 Alex. Rhet. gr. ΠΙ ρ. 4, 1 Sp. gvtot δέ ούτως όpί~oνται, Επαινος μέν έση λόγος έμφανί~ων μέγΕθος αρΕτ/ς, έΥι<ώμιον δέ λόγος έμφανί~ων πράξΕις Χαλάς
anon ; om. F 18-19 πρόσθε μέν Α : πρόσθεν μέν β : πρό anon 20 iΊ steph : iΊ Α : ή F : om. Δ τ' Α : om. β 23 χρήσι μον πεπραχότα ω ; post 25 ληπτέον transp. Vahlen1 9, probabiliter, nec obstare videtur 1368"14 s. 26 εστι(ν) -1368" 10 μετατεθf\(ι) ω ; haec verba ne hic quidem, ut recte monuit Spengel, apte posita, nec vero Aristoteli abiudicanda, 1416 b 29 post ίσασιν inepte iterantur; ad varietatem lectionis illinc transcriptam codicum sigla uncis saepta appono. seclusi 28-29 et 31 verba inserta ut discrimen Eπaivov et έΥι<ωμίοv factum ίη ethicis (Eud. ΙΙ 1. 1219b 8-16, Nic. Ι 12. 1101b 31-34) induceretur, quod hic ηοη curare philosophum ex 36-1368" 1 apparet; nec obstat 1368& 35 s. (ubi vid. adnot.). praeter seclusa usque ad 33 omnia ad επαινοll pertinere recte sensit Thurot, cuius sententia confirmatur cοlΙ3;1. 33 ToIovτον cum eth. Eud. loc. laud. 14 τό μέν γάρ έΥι<ώμιον λόγος τοσ καθ' εκαστον EpyOV, ό δ' επαινος (TOv) TOIOVTOlI εΙναι Χαθόλοv. seclusis adhaerent item secludenda 33-36, nam τούτοις 34 ad επαινον et έΥι<ώμιον referri debet, et cf. eth.Eud. loc. laud. 28 έπιδεικνόναι ω : δεικ- [ω], cf. anon utroque loco 29 παιδεία ω [ω] anon ΥΡ ; eόείδεια r anon 32 εξεως ω steph ; πράξεως r anon [ω], quam lectionem improbat steph έστιν Αε [ω] : Eίσtν F steph έπε! ω [Αε] ; έπεί δΕ [F] αν [ω] ; om. ω πεΠΡαΥότα AF [AF] : -χόταε [ε] 33 δέ ω anon [Αε] : om. [F] 34 αότοίς ω [ω] : εαvτoίς anon ταvτα ... ταότά ω anon [β] : ταVτα ... τΑVτα [Α] 35 ό ω anon [ε] : om. [AF]
18
τό Αε
σθεν
r
J4
Ι
46 36
ριέχει ταϋτα.]
9. 1367b 36--1368"'16
Εχει δε κοινόν είδος ό επαινος καΙ αί ΣVμ- 35
βουλαί' ά: γαρ εν τψ ΣVμβOυλεύειν υπόθοιο αν, ταϋτα με-
1368"'
τατεθέντα
Tij
λέξει
Εγκώμια γίγνεται.
επεΙ
οΟν
εχομεν
ά: 36
δεί πράττειν καΙ ποίόν τι να είναι δεί, ταϋτα ώς υποθήκας λέΥοντας Tij λέξει μετατιθέναι δεί καΙ στρέφει ν, οίον ότι ου δεϊ μέΥα
φρονείν
επι
τοίς
δια
τύχην
άλλα τοϊς
δι'
αUτόν.
5 ούτω μεν οΟν λεχθεν υποθήκη ν δύναται, ώδΙ δ' επαινον "μέγα
φρονων ου τοίς δια τύχην υπάρχουσιν άλλα τοίς δι' αυτόν." ώστε όταν έπαινείν ύποθέσθαι,
.κειμΕνη
όρα τι
εξ άνάγκης,
βούλ1;J, αν
όρα τί
επαινέσειας.
όταν τό
10λύον·'μετατεθij.] χρηστέον
μεν
αν υπόθοιο, καΙ όταν ή
δε λέξις εσται άντι- J7 κωλύον τό δε μη κω-
δε καΙ των
αόξητικων πολλοίς, 38
οίον εί μόνος Τι lfp(;hos η μετ' όλίγων, Τι καΙ δ μάλιστα πεπ.οίηκεν· απαντα,Υαρ ταϋτα καλά. καΙ τα εκ· των χρόνων καΙ των Kαιρωiι~τ.αϋτα δε (εί) παρ α τό ΠΡOσfjKόν. καΙ -εί· πολλάκις τό αυτόί<ατtbρθωκεν' μέΥα γάρ, καΙ ουκ άπό 15 τ&χης
άλλα δι' αUτόν αν δόξειεν. καΙ εί τα προτρέποντα
καΙ;.Τιμωντα δια τoϋf.oν ευρηται καΙ κατεσκευάσθη [καΙ είς
36-1368"'1 Quinti1. ΠΙ 7, 28 fin. totum autem(sc. laudativum genus) habet aliquid simile suasoriis, quia plerumque eadem illic suaderi, hic laudari solent 3. 5 Isocr. 9, 45 μέγα φρονων oVκ έτrl τοίς 61α τόχην Cιλ/.' έπl τοίς 61' αίιτόν γlγνομένοlς 11 Quinti1. ΠΙ 7,16 gratiora esse audientibus, quae solus quis aut primus aut certe cum paucis tecisse dicetur
cf. anon utroque loco 37 γαρ Α anon [ω] : γαρ anon [β] : -NOI [Α] άν Α anon [ω] : om. β 1368a 2 εΙlιαl 6εί ω : 6εί εΙναι [ω], cf. anon utroque loco 3 λέγοντας ω : -α [ω] λέξει β anon [ω] : λέξeι* Α 6εί καΙ ALa [ω] : δη και CoTu : καΙ F 4 αίιτόν EArec : αvτoν Α : αίιτόν F : έΑVΤόll [ω anon] 5 οδτω - 6 αίιτόν ω [F ίη marg. ead. man.] (Ar) : om. [Αε] 6 ου ... άλλα ω [Fanon] : oVκ (έπl) ... άλλ' (έπl) Spengel cf. Vah1en2 646 Β. vπάρχοvσιν ω [anon] : om. [F], secl. Spengel αίιτόν ε: αίιτόν AF : εαvτόν [F anon] 7 έπαινείν βοίιλη(ι) ω: έπαιllέσαl β- steph : τε έπαlνέσαl βοvληθη(ι)ς [ω] : βοvληθ- έπαινέσαl [anon] 8 ύποθέσθαl ω [F] : -ησθαl [Α] : -ης [ε anon] εσταl άντ- ω : έστlν άιιτ- [anon] : άντ- εσται [ω] steph 9 τό μεν κ- τό δε μη κ- ω [AF] : τό 6ε μη κ- om. [ε] : vix sana 11 καΙ Ο ΑΔ : καΙ om. F : Ο del. 12 τα Υ2 C (cf. anon) steph Gui1 : τό ω : TC;> Wolf : utrumque om. Γ Bywateri, quo recepto 13 τοίιτφ Ross 13 εΙ anon : om. ω 15 άν 6όξειεν ω : om. Γ (ηοη vertit Ar) προτρέποντα AFT anon : πρέπ- ΔArec 16-17 καΙ εΙς 0(11) πρ- ... οΙον εΙς Ιππ- ω (και εΙς 011 πρ- etiam anon) : οΙον πρ- ... [οΤον] εΙς Ίππ- Vahlen1 69; leniore remedio usus additamentum Aristoteleum secrevi 36
6ε ω
άν β
:
6έ τι [ω],
σvμβοvλεVεlν ω
Ι
47
9. 13688 17-37
ον πρωτον έΥκώμιον έποιήθη, οίον είς <Ιππόλοχον], ώς (δι') <Αρμόδιον καί ' ΑριστΟΥείτονα το έν άΥορξ( σταθηναι. όμοίως δΕ
καί έπί των έναντίων. 20
καν μη καθ' αVτoν εύπορ1Jς,
προς
Ciλλoυς άνΤ1παραβάλλεινο όπερ ό 'Ισοκράτης έποίει δια την ΣVνήθειαν του δικολΟΥείν. δεί δΕ προς ένδόξους σvyκρίνεινo αύξητικον Υαρ καΙ καλόν, ει σπουδαίων βελτίων. πίπτει δ' 39 ευλόΥως ή αΟξησις εις τους έπαίνους' έν ύπερΟΧ1J Υάρ έστιν, ή δ' ύπεροχη των καλων. διο καν μη προς τους ένδόξους,
25
άλλα προς τους πολλους δεί παραβάλλειν, έΠΕίπερ ή ύΠεΡοχη δΟΚΕί μηνύΕιν άΡΕτήν. όλως δΕ των κοινων ειδων απασι τοίς 40
. λόΥοις ,
ή
μΕν αΟξησις έπιτηδειοτάτη τοίς έπιδΕΙΚΤ1κοίς, τας
Υαρ πράξεις όμολόΥουμένας λαμβάνουσιν,
Υεθος
περιθείναιι<αΙ
κάλλος'
τα
δε
ώστε λοιπον μέ
παραδΕίΥματα
τοίς 30 συμβουλΕυΤΙΚΟίς, έκ' Υαρ των ΠΡΟΥεΥονότων ταμέλλοντα KcXταμαντευόμEνOΙ κρίνομΕν' τα δ' ένΘVμήματα Tdis δικα νΙΚΟίς, αίτίαν Υαρ καΙ άπόδΕιξιν μάλιστα δέχΕται το Υε-. Υονος δια το άσαφέS.·
έκ τίνων μΕν οδν οί επαινοι καΙ οί 41
ψόΥΟΙ λέγονται σχΕδον πάvτες, καΙ προς ποία δΕί βλέ35 :ποντας έπαινείν'καί ψέγειν, καΙ έκ τίνων τα έΥκώμια Υί γilΕται καΙ τα ονΕίδη, ταυτ' έστίν' έχομένων Υαρ τούτων τα έναντία τούτοις φανεΡά' ό Υαρ ψόΥος έκ των έναντίων έστίν ..
17 Plut. erot. 21 ρ. 767 F, cf. Wilamowitz1 111 Β. 18 Plin. nat. hist. χχχιν 17 Atkenienses nescio an primis omnium Harmodio et Aristogitoni tyrannicidis publice posuerint statuas, cf. Dem. 20, 70 27 Quintil. ΠΙ 7, 6 proprium laudis est res ampli/icare εΙ ornare. Ioh. Sard. ίη Aphth. prog. ρ. 141, 3 R. Theophrastum et Aristotelem docuisse narrat ώς αί αντιθέσεlς των άμφισβητουμένων λόγων είσΙ, δlκανικων λέγω καί συμβουλευτικωll, τα δέ έγκώμια ομολογουμέlιωll απασl περιέχει τήll αίίξη σιll 28-29 cf. Anon. desubl. 12, 1 ο ... τωllτeχllOγραφωllOΡOςεμOlγ' OVK αρεστός. αίίξησίς εστι, φασί, λόγος μέγεθος περιτιθεΙς τοίς UτrOKειμέIIOlς
ώς δι' scήρsί duce Vatero (qui καΙ δι') : anon 21 σvllήθ- Fr : ασvllήθ- Α (steph) : συιιήθ- καΙ άΣVllήθ- Δ cf. 1419 b 34 ss. δικολ- Α : δlκαιολ β 25 πολλοΙΙς ΓΥι., Μο. γρ, anon (Ar) : άλλους ω 26 απασι pAr_. Vet : ά πασl Α steph 27 -ειοτά:τη Α : -ειοτέρα F : -εία 8 32 γεγοιιος pAro. : γέlιος Α 35 καί Εκ - 36 εστίν ω : haec una cum emblematis quae 1367 b 28-29 et 31 eiecimus (vid. ad 1367 b 26) inserta esse suspicor, sed ne retenta quidem illam έπαίνου et Εγκωμίου distinctionem, quam a philosopho neglectam esse diximus, inducere valent, cf. ψόγοι 34, ΨέΥειν 35, ψόγος 37 et 13748 22 διιείδη καΙ Επα/ΙΙΟΙ 36 έχο μένων ΔVet : -ως AF
17
ον
και ω
ΑΔ
anon : ο F 20 ό Α : om.
β
Ι
48 περΙ
1368b
δε
10. 1368b 1-24
κατηΥορίας
καΙ
άπολΟΥίας,
Εκ
πόσων
καΙ 10
ποίων ποιείσθαι δεί τους συλλΟΥισμους, έχόμενον Ο:ν είη λέ
Υειν.
δεί
δη
λαβείν τρία,
Εν
μεν τίνων
καΙ
πόσων Ενεκα
2
άδικουσι, δείιτερον δε πως αύτοί διακείμενοι, τρίτον δε τους 5 ποίους καΙ πως εχοντας.
μεν (τα) έξης. τόν νόμον.
διορισάμενοι ουν τό άδικείν λΈΥω-
J
εστω δη τό άδικείν τό βλάπτeιν έκόντα παρ α
νόμος δ'
Εστίν ό μεν ίδιος ό δε κοινός' λέΥω
δε ίδιον μεν καθ' ον ΥεΥραμμένον πολιτευονται, κοινόν δε 8σα 10
άγραφα
παρα
πασι ν
ποιοϊίσιν όσα είδότες καΙ
όμολΟΥείσθαι
μη
δοκεί.
άναyKα~όμενoι.
έκόντες
δε
όσα μεν ουν
έκόντες, ου πάντα προαιροίιμενοι, όσα δε προαιρουμενοι, είδό., τες άπαντα . ουδείς Υαρ δ προαιρείται άΥνοεί. δι' Ο: δε< 4 προάιΡοσνται βλάπτει ν καί φαϊίλα ποιείν παρα τόν νόμον, κακία- Εστί καί άκρασία ο Εαν Υάρ τινες εχωσι μοχθηρίαν . 15 11 μίαν η πλείους, περί δε τουτο ο μοχθηροί ΤυΥχάνουσινοντες,
.
καΙ
άδικοί
είσιν,
οΤον
ό
μεν άνελευθερος περΙ
χρή-,
ματα, - ό δ' άκόλαστος περΙ τας του σ~ματoς ήδονάς, ό δε μαλακός περί τα
ράθυμα,
ό
δε δειλός περί τους KινδVνoυς,
[τους Υαρ σvyKινδυνείιOντας έΥκαταλιμπάνουσι δια τόν φό20
βον], ό δε φιλότιμος δια τιμήν, ό δ' όξυθυμος δι' όΡΥήν, ό
δε φιλόνικος δια
νίκη ν,
ό πικρός δε δια τιμωρίαν, ό
δ'
άφρων δια τό άπατασθαι περί τό δίκαιον καί άδικον, ό δ'
άναίσχυντος
δι'
ολΙΥωρίαν
δόξης.
όμοίως
άλλων εκαστος περί εκαστον των όποκειμένων.
1368 b 6 Sud. s. v. άδlκείν, Ι Nic. V 11. 1136& 31 respicit)
1368 b 1
περΙ
ρ.
51 Adler
τοϊί δικανικοϊί ίη ιiη. Α, ίη
δε
καί
των
άλλα περΙ
τό βλά1πΕ1ν έκόντα
(nisi eth.
marg. La et anon :
περί τοϊί
δικ- είδονς της ρητορικης βιβλίον δείιτερον titulus ίη F (cf. Proleg_ 50) : περl κατηΥορίας καΙ απολΟΥίας Τυ ίη marg. δΕ Αε : δΕ τ/ς F 6 τά έξης scripsi : τά om. ω cf. anon περί των έξης, incess. an. 3. 705& 3, ροΙ. ιν
14. 1297 b 36; aliter dicitur λέΥωμεν έξης (περl) eth. Nic. ιν 8 ΥεΥραμμένον, ω : del. Immisch 11 έκόντες ω : είδότες Richards είδότες ω : έκόντες Dresd. : (έκόντες καΙ) είδότες Trinc. (cf. anon) 15 δΕ AF : δή ε : orn. ΓΜθΟ ΥΡ (cf. anon) ό β, Mec ΥΡ : οί Α τvyχάνoυσιν ω : -ωσιν Arec 19 τοός - φόβον ω (anon Ar) : del. Kayser2 : τοός - έγκαταλιμπάνονσι del. Arnet λιμπά νειν pro λείΠΕιν nusquarn ίη genuinis διά τόν φόβον F : Υάρ διά τόν φό βον Α (sed Υαρ induct.) Vet : ίη spat. vac. maiore orn. Co, διά τήν δειλί αν ζ : καΙ διά τόν φόβον Arnet 21 πικρός δΕ Α anon : δΕ π- β 22 άδικον ΑΔVet (Ar) : άΥαθόν F ό 23 δόξης Α anon (Ar) : om. β init.
5
Ι
10. 1368b 25-1369& 13
Ζ5 μΕν τoVτων δηλον, τα μΕν έι<: των περί
49
TCxS
άρεταs είρημέ
νων; τα δ' έι<: των περί τα πάθη ρηθησομένωψ λοιπον δ'
είπείν Tlvos ΕνΕΚα καί πωs εXOVTES άδικοσσι, καί TlvaS. πρωτον μΕν οΟν διeλώμεθα τίνων όρεΥόμενοι καί ποία φεόyoVTEs έγχειροσσιν άδικείν· δηλον Υαρ ώs τφ μΕν κατηΥΟ30 ροσντι πόσα καί ποία ΤOVτων υπάρχει τ4> άντιδίK~ σκεπτέον, ων έφιέμενοι πάντεs TOVS πλησίον άδικοίίσι, τφ δΕ άπολΟΥΟV μέν~
ποία
καί
πόσα
τοότων
πάντα πράττοvσι τα μΕν ου δι' μΕν οΟν μη δι' 3S
έξ άvάΥκηs,
δ'
υπάρχει.
πάvτεs
δη
7
τα δΕ δι' aύTovs. των
τα μΕν δια τόχη ν πράττοvσι τα δ'
aVTOVS
των
ουχ
aVTovs
6
έξ άνάΥκηs τα
μΕν
βίςι
τα
δΕ φό- . . .
σΕΙ. ώστε πάντα όσα μη δι' aύTOVS πράττοvσι, τα μΕν άπο
τόχηs τα δΕ φόσει τα δΕ βίςι. όσα δΕ δι' αVτoός, καί ων
1369&
1
αυτοί
l'
δΕ
δι'
αίτιοι,
δι'
άλΟΥΟΨ
τα
ορεξιν)
εστι
άΥαθοίί ορεξιs S
δι'
Εθος
μΕν
δ'
δια
ή
μΕν
(ουδείs Υαρ
τα
δΕ
δι'
λΟΥιστικην βοόλησις,
βοίιλεται
ορεξιν, ορεξιν
(ή ,δΕ
άλλ'
11
(των τα
δΕ
βοόλησις)
όταν
8
οίηθij
είνάι άΥαθόν), άλΟΥΟΙ δ' όρέξειs όΡΥη καί έπιΘVμία. ώστε πάντα όσα πράττοvσιν άνάΥκη πράττειν δι' aiTlaS έπτά, δια τVχην, δια φύσιν, δια βίαν, δι' EθoS, δια λο Υισμόν,
δια
καθ' ήλικίαν 10
μΕν τα
ΘVμόν,
δι'
rnιθvμίαv.
το
δΕ
προσδιαιρείσθαι
11 eξειs 11 αλλ' άττα τα πραττόμενα περίερ σvμβέβηκe τοίς νέοις όΡΥίλοις είναι 11 EΠΙΘV-
Υον· εί Υαρ μητικοίς, ου δια την νεότητα πράττοvσι τα τoιαVτα. άλλα δι' όΡΥην καί Επιθvμίαν. ουδέ δια πλOVτOν καί πενίαν, άλλα ΣVμβέβηKε τοίς μάτων,
τοίς
μΕν πένησι
δια την ενδειαν rnιθvμείν χρη
δΕ πλοvσίοιs δια την Εξοvσίαv rnιθvμείν των
25 9. 1366b 1-22
26
ΙΙ
c.1-11
1369& 7 Art. scr. C 45 Rad.
anon : Εχονσιν F : om. r 28 όΡεΥόμενοι Α anon : -μεθα 29 ErleIpovaIv Α anon : -μεν β 31 ci:ιν - άδικοvσι(v) ω : del. 32 οίιχ AΓLa anon : om. FCoTu (sed Tu2 οίικ) δη Vahlen1 7 Α anon : δε β 33 πάντα πρ- ACoLaTu3 anon : πρ- πάντα F : πρ- Tu 37 και AΔVet anon : om. F 1369" 1-11 των δε δι' όρεξιν ya facili post 1368b 35 coniectura : om. Α: καΙ β 2 άλογον Α (anon). tum ίη lin. όρος βονλήσεως : άλόγιστον β δ' η pNec : δη Α μεν Αε : om. F ή δε βούλησις olim Spengel : om. ω 3 άyaeov όρεξις Αε : άyaeov μετα λόγον όρεξις anon : μετα λόγον όρεξις άyaeov F : μετα λόγον όρεξις Γ OIηθfj(ι) Αε : -είη F 5 ώστε ΑΔ : ώστε άνάΥκη FF άνάΥκη πράττειν ΑΔ : om. FF 6 δια φίισιν δια βίαν Αε (Ar) : δια βίαν δια φύσlν FF anon 8 ηλικίαν Αε : -ας FF anon 27
eχoντες Αε
β
4
9
110. 1369a.14-1369b 6
50
1S
20
μή άναΥκαίων ήδονων. άλλα πράξοvσι Kai οδτοι ου δια πλουτον Kai πενίαν άλλα δια τήν έπιθvμίαν. όμοίωs δε Kai οί δίκαιοι καΙ οί άδικοι, καΙ οί άλλοι οί λεΥόμενοι κατα TaS Εξειs πράττειν, δια ταυτα πράξοvσιν· η Υαρ δια λΟΥισμον
η
χρηστά,
οί
τοιαVταιs τα τοιάδε·
δια
πάθοs·
δε
Εξεσι
δια
τα
άλλ'
οί
τάναντία.
τoιαVτα
δι'
άκολοvθεϊν,
Υαρ ίσωs τφ
euevS
μεν
σvμβαίνει
ήθη
καΙ
μέντοι
ταϊs
μεν σώφρονι
δε
πάθη
TaiS
μεν
10
τοιαϊσδε
δια το
σώ
φρονα είναι δόξαι τε καΙ έπιθvμίdl χρησταi έπακολοvθουσι ΊTepi
των
ήδέων,
τφ
ΑUτων τοίιτων. διο 2S
δ'
TCxS
άκολάστφ
αί
έναντίαι περΙ
των
μεν,τοiαίιταs διαιρέσειs έατέον, σκε- 11
πτέον, δε ποία ΊTOiOIS εη.6θε1ι." Επεσθαι· εί μεν' ,γαρ λevκοs η
μέλαs η μέΥαs η μικρόs,οvδεν τέτακται των τοιοίιτων άκολοvθείν, εί δε νέοs η πρεσβVτηs η stKalOS il'~SlKOS, ήδη διαφέρει. και όλωs όσα των συμβαινόντων πό\Εϊ, -διαφέρει ν τα ήθη των άνθρώπων, 30
010\'1, πλόvτείν
δοκων έcxιr,rφ- η πένε-
σθαι διοίσει τι, και ευΤVΧεϊν η άτVΧεϊν. ταVτα μεν ουν ΟστεΡον έρουμεν, νυν δε πeρΙ"των λοιπων εϊττ:o~·μεν πρωτον. εστι δ' άπα τίιχηs μεν τα:,-'τoιαVτα ΥΙΥνόμέl1α, όσων ή τε 12 αίτία
άόριστos και
μή
Ενεκά
TOV
ΥίΥνεται
μήθ' ώs έπΙ το πoΛV μήτε τεταΥμένωs· 3S
1369b
και
μήτε
αίεl
δηλον, δ' Εκ του
όρισμου τ/s τίιχηs περΙ ΤOVτων. φίισει δέ, όσων ή τ' αιτια 1]
Εν
αυτοίs και τεΤαΥμένη· η Υαρ αίει η ώs Επι το πολύ
ώσαvτωs άποβαίνει. τα Υαρ παρα φίισιν ουδεν δεϊ άκρι βολΟΥεϊσθαι, πότερα κατα φίισιν τινα η άλλη ν αιτιαν ΥίΥνεται' δόξειε δ' αν καΙ ή τVχη αίτία εΙ ναι των τοιοίιS των.
βί~ δέ, όσα παρ' EπιΘVμίαν η τούs λΟΥισμούs ΥίΥνε- 14
ται [δι ') αυτων των πραττόVΤων. εθει δ' όσα δια το πολ- 15
31
ΙΙ
c. 12-17
34-35 cf. phys.
14
πράξουσι(ν) AΔVet
τα
FT
ΙΙ
c. 5
: πράττ- F 17 τΑVτα Αε anon : ταϋτα πάν 18 άλλ' ΟΙ pArec anon : αλλοι Α 19 χρηστάΑΔVet anon : καΙ χρηστά F 20 ToIaVTaIS . .. τοιαίσδε Αε : τοιαισδΙ . . . τοιαισδΙ F 21-22 σωφρονα είναι Α : σώφρον FT : {ε} 23 ήδέων ΑΓ : ήδέωs ε : ήδονων F 27 άκoλoυθεiν Αε : άκόλουθον F Γ 29 δοκων έΑVΤω Α : δοκών έΑVΤOν Δ : δοκεί τω F : videtur VetAnt 30 εύτ- iΊ άτ- Αε : άτ- iΊ ΕVτ- FT 33 ενεκά του AF anon : ένεκα τoVτoυ ΔVet, anon ΥΡ 1369b 1 iΊ Υαρ PArec : Υαρ Α 3 πότερα Α : -0\1 pVet ad β transit γ, cf. Schneider 54 55., Proleg. 74. 95 τινα iΊ ω : 11 τινα Vahlen1 62, et 5iC vertit Muretus 6 δι' ω : del. Bas. 3, cf. Vahlen1 70 όσα pVet anon : ότι Α
Ι
51
10. 1369b 7-11. 1369b 34
λάκιs πεποιηκέναι ποιοϋσιν. δια λΟΥισμον δε τα δοκοϋντα 16 συμφέρει ν προs 10
έκ
το
των
τέλος,
είρημένων
όταν
δια
άΥαθων
το
η
συμφέρει ν
ώs
τέλοs
η
πράττηται·
ώs Ενια
Υαρ καΙ οί άKόλαCΤΤOΙ συμφέροντα πράττουσιν, άλλ' ού δια το
συμφέρει ν
τα
τιμωρητικά.
άλλα
δι'
διαφέρει
ήδονήν. δε
δια ΘVμOν
τιμωρία
καΙ
δε καΙ κόλασις·
όΡΥήν 17
.ή
μεν
Υαρ κόλασις του πάσχοντοs ενεκά έστιν, ή δε τιμωρία του ποιουντος, ίνα άποπληρωθij. τί μεν ουν έστιν ή όΡΥή, δηλον 15
εCΤΤαι έν τοϊς περΙ των παθων, δι' έπιθυμίαν δε πράττεται όσα 18
φαίνεται ήδέα.
ECΤΤΙ
δε ΚάΙ το
σVνηθεs
καΙ το έθΙCΤΤOν έν
τοίς ήδέσινο πολλα Υαρ 'καΙ των φύσει μή ήδέων, όταν έθισθωσιν, ήδέως ποιουqιv. ωCΤΤε συλλαβόντi'είπεϊν, όσα δι' 20
ΑVTOVS πράττουσιν, &παντ' έστΙν η άyαθtX:η φαινόμενα άΥαθα η ήδέα η φαινόμενα ήδέα. έπεΙ δ' όσq δι' αύτους,
eκόντεs πράττουσιν, ούχέκόντες δε όσα μή St'i'iXVTOVS, πάντ' αν
εϊη,
όσα
άΥαθα η 25
έκόντες πράττουσιν,
ήδέα η
η
άΥαθα '::η -. φαινόμενα
φαl~όμενα ήδέα· τίθημι _γαρ καΙ τήν
των κακων η φαινομένc6ν: κακων η άπαλ/αΥήν η άντΙ μεί~oνoς έλάττονος μετάληψιν έν TOiS'&yaeOiS (αίρετα Υάρ πως), καΙ τήν των λυπηρων η φαινομένων η άπαλ λαΥήν η σιν
μετάληψιν άντΙ
ώσαύτως.
ληπτέον
μει~όνων έλαττόνων έν τοίς ήδέ άρα
τα
συμφέροντα
καΙ
ήδέα,
19
πόσα καΙ ποία. περΙ μεν ουν του συμφέροντος έν τοίς συμ30
βOυλεVΤΙKOίς εϊρηται πρότερον, ΠΕΡΙ δε τοϋ ήδέοs εϊπωμεν νϋν. δεί δε νoμί~ειν ίκανοΙΙς εΙναι τοΙΙς όρους, έαν ωσι ΠεΡΙ έKάCΤΤOυ μήτε άσαφείς μήτε άκριβείς. ύποκείσθω δ' ήμίν είναι τήν ήδονήν κίνησίν τινα
ψυχηs καΙ KατάCΤΤασιν άθρόαν καΙ αίσθητήν
1369b 8 c. 6
15
ΙΙ
c. 2
30 c. 6
ήδονη άποκατάστασΙs έστιν έκ των παρα φύσιν α\rroϋ (cf. magn. mor. ΙΙ 7. 1204b 36, 1205b 6)
eiS
TfiS 11
τήν ύπάρ-
34 Anon. Segu. 183 ή els φύσlll έκάστοv την
9 πρόs τό Αε : πρόs F ΣVμφέρεlν Α : -ον pVet 11 ΣVμφέρεlν Α : -ον pVet 14 άποπληρωθτϊ] άποκλ- Α, corr. Victorius (tacite) : πλ- β τί μεν ουν Α : περί μεν ουν τίνα β 18 έθισθωσιν β: σvνεθίσωσιν Α : σvνεθισθωσιν Υ2 cf. 1370" 13 20 έπε! - 23 ήδέα2 AF : om. ε . έπεΙ FVet : έπl Α 21 oVχ έκόvτεs FArecVet : oVκ EXovτeS Α πως Α
22 Τι άΥ- Α : άΥ- FF 24 Τι άπ- Α : άπ- FF : {ε} 26 : πωs έστl pVet φαlνομέιιων ω : additum λvπηρων exspectat Spengel, vid. ad 1356" 20 ή άπ- Α : άπ- pVet 27-28 έν τοίς ήδ- ωσ- Α : ωσ- έν τοίς ήδ- pVet 28 καΙ Α : καΙ τα β vid. ad 1354b 23 30 εϊπωμεν pVet : εϊπομεν Α 33 δ(έ) ω : δη Spengel (igitu? Muretus) cf. meteor. ΙΙ 6. 363" 30 τ/ς Α : om. β 4*
Ι
52
δή έστιν ήδονή το
2
τoιoVτoν, δηλον ότι καΙ ήδύ έστι το ποιητικον TfjS είρημένηs διαθέσεωs, το δε φθαρτικον Τι TfiS έναντίΑS καταστάσεωs ποιητικον λVΠΗρόν. άνάΥκη οΟν ήδυ είναι τό τε eiS το κατα φύσιν ίέναι ώs έπΙ το πολύ, καΙ μάλιστα όταν άπειλη5 φότα 15 τήν έαvτων φύσιν τα κατ' αύτήν γιγνόμενα, καΙ
J
35
1370"
χοvσαν φύσιν,
11. 1369b 35-1370& 20
λύπην δε τουναντίον.
εί
τα εθη' καΙ γαρ το είθισμένον ώσπερ πεφvκοs ήδη γίγνε
ται' όμοιον γάρ τι το Eθos τ/ φύσει' έyyVs γαρ καΙ το πολλάκιs τφ αίεί, εστ( δ' ή μέν φύσις τοϋ αίεί, το δε EeOS τοίί πολλάκιs. καΙ το μή βίαιον' παρα φύσιν γαρ ή βία. 10
διο
αίάΥάΥκαι
λvπηρόν;
καΙ
όρθωs
εϊρηται
"παν
4
γαρ
άναγκαΥον'_! πραγμ' άνιαρον,εφv:' TtxS δ' έπιμελείαs καΙ TtxS σποv5αs καΙ TtxS σvνTόνίας λvπηράs' άναΥκαία γαρ καΙ βία(α τ<Χϋτα, έαν μη έθισθωσιν' OVτω δε το Eθos ποιεί 15
ήδύ. -rcx '5' έναντία ήδέα' δια αί ραθυμίαι καΙ αί άπονίαι καΙ αΙ'άμέλειαι καΙ αί παιδιαί καΙ αϊ άναπαύσειs καΙ ό ύrrνOς των ήδέων- ουδέν γαρ προs άνάΥκην τoVτων. καΙ ου αν ή έπιΘVμία έvί], άπαν ήδύ' ή yCιp έπιθvμία τοίί ήδέοs έστΙν Ορεξts. [των δέ έπιΘVμιων αί μέν άλογοί είσιν αί δέ
20
μετα λόγοv. λέγω δε άλόγοvs μεν όσαs μη έκ τοϋ ύπολαμβάνειν τι έπιθvμοίίσιV' είσΙ δε ΤOlαVται όσαι εΙναι λέι
1370" 10 met.
Δ
φησι παν-εφυ,
5.1015& 28 et eth. Eud. Π 7.1223& 31 ωσπeρ καΙ ΕΟηνό, fr. 8 West (cf. et fr. 9 ex eth. Nic. νπ 11.1152" 31 cum
1370& 7) 35 δή pVet anon : δ' Α ήδονή Α anon : ή ήδ- β cf. 1394b 7 εΙ δή έστι γνώμη το εΙρημένον, 1383b 17 εΙ δή έστιν αΙσχίινη ή όρι~είσα, aliter 1360b 18 εΙ δή έστιν ή είιδαιμονία τοιοίίτον, 1378& 33 εΙ δή τοίίτ' έστ!ν ή όρ γή, 1382" 27 εΙ δή ό φόβο, τοΟτ' εστίν 1370& 7 τι Α : om. pVet και Α: om. pVet 8 τω άεί Α : τοο αΙεΙ έστιν β 9 βίαιον Α : βίαιον δέ pVet 10 αΙ άνάΎt<αι pVet anon : το άναΎt<αIoιι Α cf. 1362 b 2 τά, άρετά, ... άΥαθόιι είναι, oec. Ι 4. 1344& 18 αΙ άνομοιότηπ, των ήθωιι ήκι στα φιλικόν, Eur. Herc. 1292 αΙ μεταβολαΙ λVΠΗρόν 11 πΡαΥμα ω 13
: αιι F 15 αΙ άμέλ- β : άμέλ- Α παιδιαl Α post cοπ., pVet : ante cοπ. 16 ό Αε : om. F 17 έιιfj F anon : έιι ηι Α, corr. Arec qui et καΙ per compend. addidit : έν tum breve spat. vac. CO, έιι** Tu, ενι La 18 τωιι - 27 πει~έιιτε, ω : repugnare 1369& 4 monet Spengel, quae repugnantia minus offendit ίη additamento 19 άλόΥΟV, ΑΔ Vet (anon): άλογα F μέν PVet: om. Α, prob. multi, sed ίη talibus sententiis ηοη omittίtur partίcula, ut 1358& 31,1402" 37, 1408a 27, poet. 6. 1449b 28. 34, 10. 1452& 14, 18. 1455b 26, 21. 1457 b 3. 9, al. cf. var. lect. 1375b 28, 1396b 12 ύιroλαμβ- PAre. Vet anon : λαμβ- Α 20 τι ΒVet : om. Α 20-21 εΙναι λΈΥ- φίισeι Α : λΈΥ- εΙιιαι φίισeι F : εάιι Αε
παιδείαι Α
λΈΥ- φίισeι είιιαι ε
5
, 111. 1370a 21-1370b 4
53
Υοπαι φύσει, ώσπερ αί δια του σώματοs ύπάρχουσαι, οίον ή τροφηs [δίψα καΙ πείνα] καΙ καθ' Εκαστον είδοs τροφηs έπιθυμία, καΙ 25
καΙ
όλωs τα
αί
περΙ
ά1πά,
καΙ
τα περΙ
Υευστα όσμήν
καΙ
[eιιωδίαs]
άφροδίσια καΙ
άκοήll
καΙ όψιν. μετα λόΥου δε όσα έκ του πεισθηναι έπιθvμουσιll'
πολλα
Υαρ
καΙ
θεάσασθαι
καΙ κτήσασθαι
έπιΘVμoυσι ν
άκοvσαντεs καΙ πεισθέντεs.] έπεΙ δ' έστΙ το ηδεσθαι ·έν τφ αίσθάνεσθαί 30
TIVOS
πάθοvs, ή δε φαντασία έστΙν αίσθησίs
άσθενήs, καΙ. έν τφ μεμνημέν~ καΙ τφ έλπίςοντι άκολουθοί αν φαντασία TIS 00 μέμνηται Τι έλπίςeι, εί δε τουτο, δηλον ότι
Kqi ,.ηδοναΙ άμα
μεμνημένοιs
καΙ
έλπίςουσιν,
έπείπερ
καΙ αί~σιs' ώστ' άνάΥκ,η.πάντα τα ήδέα Τι έν τφ αίσθάνεσθαι εΙναι παρόιιτα Τι ~~.. τφ μεμνησθαι Υεγενημένα Τι έν τφ 3S
1370 b
6
TIS
έί\ΠJςειν
μέμνηπαι
μέλλοντα'
δε
τα
αίσθάνονται
Υεγενημέlια,
μεν Υαρ τα παρόντα,
έλπίςουσι
δΕ
τα
μέλλοντα.
τα μένoi:ίν μνημoνεvτα ήδέq έc;πΙν οό μόνον όσα εν τφ παρόντι,
ότε· παρην, ηδέα ην, άλλ' ενια καΙ οόχ ήδέα, αν
;:i
ύστερον. καλον καΙ άΥαθΟν. το μετα τoVτO' όθεν καΙ τουτ' είρηται,. «άλ/'
ήδό
τοι
σωθέντα
7
μεμνησθαι
πόνων,"
καΙ
1370b 4 Eur. fr. 133 Nauck
22 δίψα καΙ πείνα β : δίψα και πε!νη (η θΧ cοπ.) Α : δίψt;1καΙ πείνt;1 Spengel : seclusi; anim. ΙΙ 3. 414b 11 s. cum causa vides nominata quae hic moleste abundant τροφη ς 2 ω : om. Μοη. 176. del. Spengel, 'haec enim voluptatis. non necessitatis sunt" sed possunt fort. defendi coll. loco quem ipse attulit eth. Nic. ΠΙ 13. 1118b 9 ή μεν της τροφης (sc. Επιθυμία) φvσι κή. πας Υάρ Επιθvμεί ό ενδεής ξηρας Τι υΥρας τροφης, ότε δ' αμφοίν. si modo εκαστον, ut saepe, pro έκάτερον accipimus 23 Επιθυμία pVet : είδος επιθυμίας Α αΙ β : om. Α καΙ αφ- Αε : καΙ περΙ τά αφ F : delenda esse susp. Roemer, et possunt sane iungi τά yevσTCc . . . καΙ όλως τά άπτά. cf. anim. Π 9. 421 a 18. 10. 422& 8. 12. 434b 18, sens. 4. 441& 3, part. an. ΙΙ 17. 660& 21. nec pro certo affirmaverim αφρο δισίων mentionem vindicari coll. eth. Eud. ΠΙ 2. 1230b 25 et Nic. ΠΙ 13. 1118a 31. quomodo post edendi bibendique cupiditatem αί περΙ τά yevσTCc Επιθυμίαι seorsum induci Ροtueήnt parum dispicio 24 εόωδίας ω : om. ίη versione Muretus. del. Vahlen1 7 29 καΙ εν Arnet : καν β anon : αεl εν Α : Kάel εν (vel αεl (δ') εν) SusemiW1 ακολοvθοί Α : -οίη F (anon) : -είη ε 30 αν Α : om. β (anon) δε ω : δή Ν (ex δε) Q. prob. Susemihl1 31 άμα Α : μάλα β 32 ώστ' ω : hic apodosin incipere stat. Bywater' (qui 29 άeΙ (δ') εν) 33 ΥεΥ- AΔVet : καΙ ΥεΥ- F 34 αΙσθάνονται- 35 μέλλοντα ω : om. C, utrum θΧ coniectura an homoeoteleuto deceptus incertum 35 Υεγενημένα β : Υενόμενα Α cf. 1370b 4 τοι Α : τι β anon 1358b 3. 5. 1383b 15, eth. Nic. ΙΧ 7. 1168a 13 s.
8
111. 1370b 5-27
54 5
«μετα Υάρ
τε
καΙ
άλΥεσι
τέρπεται
άνηρ
μνήμeνos,
όστις
πολλα πάθ1;J καΙ πολ/α έόΡΥTJ.» τούτου δ' αίτιον ότι ήδυ καΙ τό μη ΕχΕιν κακόν. τα δ' έν έλπίδι, όσα παρόντα ευφραίνΕιν ώφελεϊν φαίνεται μεΥάλα, καΙ άνευ λύπης
11
11
ώφελΕϊν. 10 καΙ
όλως
δ'
μΕμνημένους
όσα παρόντα
ώς
έπΙ
τό
ΕυφραίνΕΙ,
πολύ.
διό
καΙ
καΙ
έλπί~oντας
τό
όΡΥψσθαι
9
ήδό, ώσπερ καΙ ~Oμηρoς έποίησε περΙ του θυμου «όστε πολύ Υλυκίων
μέλιτος
καταλΕιβομένοιο .,Ι
τ~ άδυνάτ~ φαινoμέν~ όπερ αVτOυς τi] δυνάμΕΙ 15 ταϊς
πλΕίσταις
μνημένοι ώς
: τινα
ήδονήν,
ψαις
καΙ
χαίρουσιν, ·20.
11
ycιp
όρyί~Eται
οίιδε τοϊς πολύ 11 ηττον. κςχΙ εν ιο
11
άκoλoVΘεί τις ήδονή'
γcψμε
ελπί.~oντEς ώς ΤΕόςονται XciipOVcr!
οίον οί τ' έν "τοϊς πvρετoϊς έχόμενοι ταϊςδί
μεμνημένοι
ώς
έπιον
καΙ
ελπί~OVΤες
καΙ οϊ έρωντες καΙ διαλεΥόμΕνοι
καΙ
<ΠΙΕίσθαι
yράφOVΤEς 11
καΙ ΠOΙOυVΤές τι αίεί περΙ τοσ έρωμένου χαίρουσιψ ένάΠασι
. γαρ ~"
έπιθυμίαις
εruxoν
ουδΕΙς
τιμωρίας ΤVΧEϊν, 11 oVκ όρyί~oνται
τοίς τοιούτοις μΕμνημένοι οίον αίσθάνεσθαι
OiOVT9Cl
του
ερωμένου. καΙ άρχη δε του Ερωτος αίhη ΥίΥνεται ~π.ασιν, δταν μη
μόνον παρόντος χαίρωσιν άλλα καΙ άπόVτQS
με
μνημένοι' έρωσι δε δή, όταν καΙ λόπη ΠΡΟσΥένηται τ~ μη 25 παρΕϊναι. καΙ εν τοϊς πένθΕσι καΙ 6ρήνοις ώσαίιτως έπΙΥίνε- 12 ταί τις ηδονή' η μεν ycxp λύπη έπΙ τ~ μη ύπάΡΧΕιν, ηδονη δ' Εν μΕμνησθαι καΙ όραν πως εΚΕϊνον, καΙ 8: Επραττε, καΙ
τ~
ο 400 μνωομένω' μετα Υάρ τε καΙ άλΥεσι τέρπεται άνήρ,Ι όs τIS δη μάλα πολλό: πάθ1;t καΙ πόλλ' επαληθij 11 Σ 109, vid. ΙΙ 2. 1378 b 5
5 Hom.
5 άλΥεσι β anon : -ιν Α μeνοs
μνήμeνοs όστιs β
: μνησάμevοs ότε
Α
μνή
forma inaudita, sed post μνησάμeνοs ότε requireretur indicativus, cf. Ο 18, Υ 188, Φ 396, ω 115 7 κακόν Α : τό κ- β 8 καΙ Α : η β Vet 11 καΙ Α : om. pVet 12 post versum desiderari sententiam ότι έλπί~EΙ τιμωρήσεσθαι putat Roemer, sed cf. Vahlen2 624 s. 14 η οόκ ω : (άλλ') η OVK Bekker3, sed cf. Vahlen1 311 s. 19 καΙ οΙ pVet : Υαρ καΙ Α καΙ διαλ- AΔVet : διαλ- F 20 τι αίεl Α: άεί τι β 22 δΕ τοϊϊ Α : τοϊϊ ε : om. F αύτη ΥίΥν- Α : Υίν- αύτη β 23 χαίρωσιν β : -ονσιν Α μεμνημένοι pVet : μeμν- δΕ Α, sed δΕ eras. : μeμνημένοιs Spengel 24 ερωσιν ω : del. Wolf (fort. ηοη legit anon) δΕ δή Vah1en ms. : διό τIS nunc Α, διό ex δη ( ? ), τIS ex cοπ. ( ? fueritneKal an άεί incertum) : διό καΙ β anon όταν καΙ Α, όταν indux. alt. man. : όταν β anon λύπη πρόσΥένηται Α, ένη ίη ίνε mut. : λύπη προσΥίνηται anon : λvπηρόs Υένηται β cf. Proleg. 128; omnia valde incerta 25 τοίs β : om. Α ώσαύτωs έπΙΥίΥν- Α : εΥΥίν- pVet cf. Proleg. 127
111. 1370b 28-1371& 18
όθεν καΙ ΤOV-Τ' είκότω) είρηται, "ώ) φάτο, τοίσι δε ίμεροll ωρσε Υόοιο." καΙ το τιμωρείσθαι ήδύ· Ι]
oIos ijv. πασιν
55
ίιφ'
Υαρ το μη τvyχάνειll λVΠΗρόll, το τvyχάιιειν ήδύ· οί δ' όΡΥιςόμενοι λvποvιιται άνVΠερβλήτω) μη τιμωρούμενοι, ελπίςοντε) δε χαίροvσιν. και το ιιικαν ήδύ, οό μόνον τοί) 14
30 0&
φιλοιιίκοι)
άλλα
πασιν·
φαιιτάσία
Υαρ
ύπεροχη) ΥίΥνε μαλλον. έπεΙ 15
ται, 0& πάντε) εχοvσιν επιΘVμίαν η ηρέμα η 3S δε
1371"
το
ιιικαν
ήδύ,
άνάΥκη
και
τα)
παιδια)
ήδεία)
είναι
τας μαχητικα) και τα) εριστικά) (πολλάκι) Υαρ εν ταίι ται) ΥίΥιιεται το νικαν) και άστΡαΥαλίσει) καΙ σφαιρίσει) και κvβείαs καΙ πεττείαs. καΙ περι τας εσποvδασμΕιιαs δε
παιδια)
όμοίως·
αί
μεν
Υαρ
ήδείαι
ΥίΥνονται,·
τι)
&\1
~
S σvνήθηs, αί δ' εόθύ) ήδείαι, οίον KVVΗyia καΙ πασα θη ρεvτική· και
ή
όποv Υαρ δικανικη
δvναμένοιs.
καΙ
και
άμιλλα,
ενταϋθα
εριστικη
και
ήδεία
τοί)
νίκη
έστίν.
διο
είθισμένοι)
και
τιμη και εόδοξία τωll ήδίστων δια τΟ Υί- 16
. Υνεσθαι φαντασίαν έκάστCΡ ότι τοιοστος οίο) όό-trοvδαίοs, 10 καΙ μαλλον όταll φωσιll oOs οίεται άληθεύειll.τοιρ{)τοι δ' ο! έyyίιs μΟ:λλον τωll πόρρω, και οί ΣVνήθει) καίΌ! πολί ται των άπωθεν, καί οί οντε) τωll μελλόντω11, και οί φρό
ιιιμοι
άφρόιιων,
και
πολλοί
όλίΥωll·
μαλλον
Υαρ
είκος
άληθείιειν τού) είρημένοvs των έναντίωψ έπεί ωll τι) πολύ 15 καταφρονεί, ώσπερ παιδίων η θηρίωll, οόδεll μέλει τη) {ύπο)
τοίιτωll εϊπερ,
τιμη) δι'
φιλείν ήδύ
28 Hom.
δόξη) τι.
και
(οόδει) Υαρ
108.
δ
αVτη) ό
Υε
φίλο)
φίλοιιιο)
τη) τωll
μη
δόξη)
χάριll,
ήδέωΙΙ"
άλλ'
τό τε Υαρ 17
χαίρων OίνCΡ)
και το
183
διό pVet είκ6τως Α : om. pVet adverbium facilius cum iungitur (cf. 1370" 10. 1378b 5. 1380b 8. 22.27) quam cum όθεν είρηται. sed .όθεν καΙ τοίίτ' είρηται etiam 3 s. et 13870. 33. 1399b 21 29 νφ' Α anon : εφ' β 30 ου pVet : ου Α 33 άλλά Α: άλλά καΙ β 1371& 1 καΙ τάς έριιττ- Α : καΙ τάς αύλητικάς και έριιττ- pVet etiam καΙ τάς έριιττ- suspecta propter exempla 2 s .• cf. 7 ταVταις Α : αύταίς pVet 7 έριιττ- Α : ή έριιττ- β vid. ad 1354b 23 ήδεία pArec : ή διά Α : ήδέα Ross : ήδείαι GήΙιi 9 οΤος ό Α anon : καΙ β 11 σvνηθεις Α :
28
όθεν Α
Ψ
η
άλλο
:
διο είρηται
σvνηθεις καΙ οΙ Υνώριμοι ΒVet ΑΔ
:
μέλλει
FVet 16 ii Β : ii της F : και Α: ό μη F
12 άπωθεν Α : άποθεν β
νπο scήρsί
της Α
1S
μέλει
coll. eth. Nic. νπ! 9. 11590. 22 : om. ω 18 ούδεlς -19 ήδύ AFF : om. Β μή
111. l37l"19-l371b 6
56
20
25
φιλείσθαι ήδύ' φαντασία γαρ καΙ εντcxVθα του ίιπάρχειν αVτφ τό άΥαθόν είναι, ου πάντες έπιΘVμOυσιν οϊ αίσθανόμενοι' τό δΕ φιλείσθαι άΥαπασθαί εστιν αVτόν δι' αVτόν. καΙ τό 18 θΑVμάςεσθαι ήδυ δια (τό) αύτό τφ Τιμασθαι. καΙ τό κολακεύε σθαι καΙ ό κόλας ήδύ' φαινόμενος γαρ θΑVμαστης καΙ φαινόμενος φίλος ό κόλας εστίν. καΙ τό ταVτα πράττειν 19 πολλάκις ήδύ' τό γαρ σύνηθες ήδυ ην. καΙ τό μεταβάλ- 2ο λειν ήδύ' είς φύσιν γαρ γίγνεται μεταβάλλειvo τό γαρ αύτό άεΙ ίιπερβολην ποιεί της καθεστώσης έξεως' όθεν είρη ται "μεταβολη πάντων γλvκύ." δια τουτο καΙ τα δια χρόνοv ήδέα εστί, καΙ άνθρωποι καΙ πράγματα'
30
μεταβολη
γαρ έκ του παρόντος εστίν, cxμcί;;δέ' .καΙ σπάνιο ν τό,δια χρόνοv. καΙ τό μαVΘάνειν καΙ τό θαvμάςειν ήδυ ώς 'E1ri τό
πολύ'
εν
μΕν
γαρ
τφ
θαvμά~ειv
τό
έπιΘVμείν
εστιν, ώστε τό. θαvμαστόν επιθvμητόν, εν δΕ τφ μανθάνΕι\ι (τό) είς τό κατα φύσιν καθίστασθαι.;[t
1371 b
21
μαθεί\! 22
ευ πάσχει ν των ήδέωvo τό μέν γαρ ευ πάσχει ν ΤVΓΧα νειν εστΙν
i.:)v
χει ν,
άμφοτέρων
ων
επιθvμουσι, τό δε εV.ποιείν εχειν καΙ ίιπεΡ'έ.., εφίενται.
δια8!:
τό
ήΔV
είναι, ·τό
είιποιητικόν, καΙ τό έπανορθουν ήδυ τοίς άνθρώποις εστΙ τους πλησίον, 5
νειν ήδέα
τε
καΙ τό τα ελλιπη ήδυ
είναι
καΙ
οίον
τό τό
έπιτελείν.]
θαvμάςειν, τε
καΙ
μεμιμημένον,
έπεΙ δέ τό τα
τοιάδε
ώσπερ
μαVΘά- 2] άνάγκη
γραφικ'Q
καΙ
1371" 25 1370" 6 28 Ευτ. Οτ. 234. cf. eth. Eud. νπ 1. 1235" 16; eth. Nic. νπ 15. 1154b 28 μεταβολή δέ πάντωll yλVΚΊΙτατoν. κατα τον ποιητήll 1371 b 6-10 schol. ίη marg. cod. Α καΙ ό Διοιιvσιό, φησlll όTl τα πιθαιια ΚΡΕίπονά Ε!σl τωll άληθων ώσπΕΡ καΙ τα μιμήματα των πρω τοτόπων. οίοll βοΟIl μέιιlδεϊll τίκτοvσαν ου θαvμαστόll. τήll δΕ ποιηθΕiσαν τφ ΦElδίc;ι: βοΟν τίκτοvσαν Ιδεϊll θαvμαστόll. cf. Radermacher2
20 ΤΟ άΥαθοll β : άΥαθοll Α cf. gen. an. V 6. 785 b 30; possis et άΥαθφ sine articulo, coll. top. Π 1.109& 14 s. 22 δια το Arnet coll. 1365" τω Α : το PArec 23 ήδίι β : ήδό, AVet 24 17 : δι' ω ταύτα F anon : τΑVτα ΑΓ : το αύτο ε 26 ΥίΥν- μεταβ- ω : ΥίΥIl- το μΕταβ- Ross : ίη lemmate om. steph. vide ut fortuito 28 καΙ Α : Υαρ καΙ pVet 30-31 δια χρόνοv Αζ : δια τοΟ χρ- F : ίη spat. vac. om. Co 32 μαθΕίll ω : excidit ίη Ald.. del. multi. def. Bywater4 33 τω β anon : τωll Α 34 το EIS Bas. 3 : ΕΙ, ω cf. Bonitz1 καΙ το EV ποιεill - 1371 b 4 ΕπιτελΕίν ω (anon) : 'lIi duo loci non optime Mc interpositi interrumpunt sequentem. qui artissime cohaeret ei. qui hos praecedit' Spengel 1371 b 1 έστΙιι pVet : om. Α 2 άμφοτέρων Αε anon : άμφότεροl vel -α fort. voluit F 3 καΙ Α : om. pVet 5 τοιάδΕ Α : TOlαVτa β 601011 Α : om. pVet μεμι μημέιιοlι ω : μιμοvμενοll Tyrwhitt. Twining 186 6-7 -κη κα1 -ίc;ι: καΙ -Κ1) Vater : -κή καΙ -ία καl-κή ω
57
111. 1371b 7-26 άνδριαIΠoπoιί<;( καΙ ~,
11011
κΟ:ιι ~
μη
ποιητικ;j,
καΙ
ήδυ αύτο το
παll Ο 0:11
εδ
μεμιμημέ-
μεμιμημέιιοιι'
ού
Υαρ επι
τούτφ χαίρει, άλλα συλλΟΥισμός έστιll ότι τOVτO Εκείνο, ώστε 10
μαVΘάιιειν μικροιι
τι
συμβαίιιει.
σώ~εσθαι
καΙ
αί
περιπέτειαι
Εκ τωll κιιιδίινωll'
πάπα
καΙ Υαρ
ταVτα. καΙ έπεΙ το 'κατα φίισιν ήδίι, τα σvyyειιη φίισιll άλλήλοις έστίll, πάπα τα σvyyEllfj ώς
έπΙ
15 καΙ
το
νέος
πολίι,
νέφ.
oioll
όθεν
καΙ
άιιθρωπος αί
καΙ
άνθρώπφ,
παροιμίαι
το
παρα 24
θαυμαστα δε κατα
25
όμοια' ήδέα ίππος
είρηπαι,
ώς
ίππφ "ηλιξ
ήλικα τέΡΠΕΙ", καΙ "ώς αϊεΙ τοll όμοιοll", καΙ <Έγιιω δε θηρ θηρα", "καΙ γαρ κολοιος παρα κολοιόν",
καΙ όσα άλλα ΤOιΑVτα.
έπεΙ δε το όμοιον καΙ το σvyyενες'ηδυ εαυτφ Ο:π<:χν, μά-
26
λιστα δ' ~oς πρΟς εαVΤOν εκαστος ΤOVτO πέπoVΘεν, άιιάΥκη 20
πάπας
φιλαίιτους
εί ναι
η
μαλλον
η
ηττοΙΙ"
πάιιτα., γαρ
τα ΤOιαVτα ύπάρχει προς αύτ~ν μάλιστα. έπεί δε φίλαυ τοι πάιιτες, καί τα αύτων ανάγκη ήδέα είναι πασιll, ololl εΡΥα
καί 25
καί
λόΥους.διΟ
φιλερασταΙ
καΙ
καί
φιλοκόλακες
φιλότιμοι
καί
ώς
έπΙ
" φιλότεκιιοι'
το
πολύ
αύτων Υαρ
εΡΥον τα τέκιια. καΙ το τα έλ/ιπη" ~'π:.ιτελείll ήδίι' αύτωil' Υαρ
epyoll
ήδη yiYllEτal.
[καί έπεΙ το
.aPXElll
ήδιστον,' καί το 27
15-17 eth. Eud. νπ 2. 12388 34 ηλιξ ήλlκα τέρπει, eth. Nic. νπ! 14. 1161 b 34 ηλιξ Υαρ ηλlκα, Diogen. V 16 eth. Eud. νπ 1. 123587 ως αίεl (αίεί τοι magn. mor. Π 11. 1208b 10 ut Plat. Lys. 214 Α) τόν όμοιον άΥεl θεός ως τον όμοιον (Hom. Ρ 218, Diogen. V 16), eth. Nic. νπ! 2.11558 34 τοιι όμοιον, φασίιι, ως τοιι όμοιοιι eth. Eud. νπ 1. 1235" 8 εΥιιω δε φώρ τε φωρα καΙ λύκος λVKOII eth. Eud. νπ 1. 1235& 8 καΙ Υαρ κολοιος παρα κολοιόιι, eth. Nic. νπ! 2. 11558 34 κολοιον ποτl κολοιόν, magn. mor. Π 11. 1208 b 9 καΙ Υαρ κολοιός, φασί, παρα κολοιον I~άνεl, Zen. ΙΙ 47 cf. Vahlen2 642 ss. 21-23 Plut. de adul. et am. 1ρ. 49 Α ό Υαρ λοιδορονμενος φιλοκόλαξ σφόδρα φ{λαuτός έστι
7 εδ Α (anon) : om. pVet 7-8 μεμ- η Α: η μεμ- Ρ 8 καιι i'i (ν et η ex cοπ.) μή Α : κω έαν μή η Ρ ΑVτo το μεμιμημέιιον Α (anon) : ου το μ{μημα Ρ 9 ότι pΆre. anon : ό Α 13 πάντα Α : άπαντα Ρ 14 ίππος Α : καΙ ίππος Ρ 16 αίεl ε : άε! AF τον Αε : το F όμοιον AF : όμοίον ε εΥνω Αε : έΥνώκεl F 17 Υαρ Α : άε! Ρ 18 καΙ το Α : καΙ ρ, fort. recte, cf. 13 et ad 1354b 23 έαuτω ω : post όμοιον vel σvyyενες transp. Richards 19 τoiίτo AΔVet : τον των F 20 πάντα ω : παντl Spengel, sed tota sententia post 18 s. μάλι στα: - πέποιιθεν otiosa nec scrupulum tollunt exempla a Vahleno 5 262 allata 22 πασιιι AFr: πάντα eAr.. 23 εΡΥα και Α : εΡΥα pVet διο καΙ Α : διο pVet 24 καΙ φlλερασταl pVet (Ar) : om. Α 25 εΡΥΟIl (ex εΡΥωll) Α : εΡΥα pVet το τα β : τα Α 26 καΙ έπεl - 28 Επιστήμη ω : post 30 άρχειιι transp. Spengel καΙ το β : καΙ Α
111. 1371b 27-12. 1372& 13
58 σοφον
δοκείν είναι ήδυ, άρχικον ycxρ το
φρονείν,
εστι δ'
ή σοφία πολλων καΙ θΑVμαστων rnιστήμη.] Ετι έπεΙ φιλό
τιμοι ώ) επι το πολύ, άνό:Υκη καΙ το rnιτιμαν τοί) πέλα) 30
ήδΙΙ είναι. καΙ το αρχειν. καΙ το Εν Φ δοκεί βέλτιστο) αίιτο) αύτοίί είναι, ενταVθα διατρίβει ν, ωσπερ καΙ ό ποιητή) φησι
28
"κάπΙ τoVτ' επείΥεται νέμων έκαστο) ήμέρα) πλείστον μέροs, ϊν'
αύτο) αύτοίί τvyχάνει βέλτιστο) ων." όμοίω) δε καΙ Επει 29
ή παιδια των ήδέων καΙ πασα ανεσιs, 35 ήδέων]
άνάγκη
[καΙ ό Υέλω) των
καΙ τα Υελοία ήδέα είναι,
καΙ
άνθρώπου)
καΙ λόΥου) καΙ εΡΥα. διώρισται δε πeρΙ Υελοίων χωρΙ) εν
1372&
-rois·τrepl ποιητικηs. περΙ μεν οΟν ήδέων είρήσθω ταVτα, τα
5
δε. λVπηρα Εκ των εναvτίων τούτοι) φανερά. ων μεν οΟν ένεκα :άδικοίίσι, ταVτ' εστίν- πω) δε Εχον, 12 τε) και -rivaS, λέΥωμeν;cvίίν. αύτοΙ μεν οΟν όταν oίωvται δυνατον είναι το πραΥμα.πραχθηναι καΙ έαυτοί) δυνατόν, είτ~ . εαν λαθείν πράξαVΤΕS, Τι ηδοίίναι
μΕν
άλλ'
μη λαθόvτε) μη δοίίναι δίκην.,
ελάττω ,την
ςημίαν
είναι
τοίί κέρδου)
EαvLoiS- η ων Kήδovται;"πoϊα μεν σΟν δυνατα φαίνεται κα! 10 ποία-Ό.αδυνατα,
Εν τοis.Vστερον ρηθήσεται (κοινα Υαρ ταVτα πάvτών των λόΥων!, αύτοΙ δ' olovται δυνατοΙ είναι μάλιστα άςήμιοι εμπειροι
αδικείν
οί
πολλων
31 Plat. Gorg. 484
είπεϊν
δυνάμενοι
άΥώνων,
καν
καΙ
οί
πρακΤΙΚΟ!
πολυφιλοι
Ε σνμβαίνει Υάρ τό τοΟ Εvριπίδοv
ώσιν,
καΙ καν
(fr. 183 Nauck),
λαμπρό, τέ εστιν έκαστο, εν τοίιτφ, καί επί τοΟτ' επείΥεται, νέμων τό πλεί
στον ήμέρα, τουτφ μέρο" ίν' αυτό, ΑVτoo ΤVYXάνει βέλτιστο, ών
2 fr.
Π
10
ΙΙ
1372&
19. 1392& 8-b 14
27 δοκείν PArecVet (Ar) : δίκαιον Α 30 καΙ τό άρχειν AΔVet anon (Ar) : om. F καί τό εν Αε anon : καί έν F 30-31 δοκεί βέλτιστο, ΑVτό, ΑVτoo είιιαι Α : βέλτ- δοκεί είιιαι ΑVτό, αίιτοΟ β Vet (anon) καί έν ci) βέλτιστο> δοκεί είιιαl ίη marg. F, sed ead. man. 31 καΙ ό ποιη τή> Α : εόριπίδη> Α ίη marg., pVet ό ποιητή, nondum unus Homerus apud Aristotelem, cf. eth. Nic. νπ 15. 1154b 29 (Eurip.), ροl. Ι 13.1260& 29 (Soph.) 32 κάπΙ] καί έπΙ ω TovT' β : TovTo Α έκαστο> scnpsl : εκαστη> ω 33 ΑVτό, pVet : αίιτό> ΑVτo, Α τvYXάνεl Α : -η β 34 παιδιά pVet : παιδιά διά Α, sed διά inductum καΙ ό - 35 ήδέων ω : secl. Spengel, cf. Vahlen 1 68 35 άιιφη Α : άll- δέ pVet 1372& 2 τΑVτα ω : τοσαΟτα cf. 1395 b 19 et vid. Vahlen6 102 s. 5 οίωιιταl PArecVet (Μ) : δέωνται Α 6 έαvτoίI) β (anon) : αότοίΙ) Α 7 είτ' έάll Spengel : είΤΕ αν ω, cf. Vahlen5 249 10-11 ταVτα πάιιτωll των λόΥων Α 9 εαvτoίI) β (anon) : ΑVτoίI) Α (anon Ar) : των μερωll τη, ρητορικη, ταVτα πάντων CoLaGuil : τωll με ρωll τη, ρητ- ταΟτα πάντα FTuVet 13 εμπ- Α : οΙ εμπ- β καν ... καν Α : ι<αί έάν ... καΙ έάll β : καί αν ... καί αll Arec πολίιφιλοι Α anon : πολλοί φίλοι pVet
r
2
Ι
πλούσιοι. καΙ μάλΙΟϊα μέν, αν αύτοΙ
15
59
12. 1372" 14-34
(l)crtv
Εν τοϊ) είρημένοιs,
J
οίονται δύνασθαι, εΙ δε μή, καν όπάρχωσιν αύτοί) ΤOΙOVτOΙ
φίλοι η όπηρέται η κοινωνοί· δια Υαρ ταVτα δύνανται καΙ πράττειν
καΙ
λανθάνειν καΙ
μη
λοι &σι τοϊ) άδικουμένοι) η τοϊ) άφύλακτοί
τε
προ)
το
δοσναι
δίκην.
KPITais·
αδικείσθαι
καΙ
έαν
φί-
4
οϊ μέν Υαρ φίλοι
καΙ προκαταλλάττονται
20 πρΙν έπεςελθείν, οϊ δέ κριταΙ xαρί~oνται οί) αν φίλοι (l)crt, καΙ η όλως άφιασιν η μικροίς ~ημιoσσιν. λαθητικοΙ δέ είσιν
5
οί τ' Εναντίοι τοί) έΥκλήμασιν, οίον άσθενη) περΙ αίκείας καΙ ό πένη) καΙ [ό]
αίσχρος περΙ μοιχείας, καΙ (οΙ) τα λίαν έν
φανερφ καΙ ένόφθαλμοί) (άφύλακτα Υαρ δια το όλως μηδένα 25.'αν οίεσθαι)
εΙς·
καΙ' τα τηλΙKαVτα καΙ τα τοιαϋτα οΤα,μηδ' αν
άφύλακτα Υαρ καΙ ταVτα"
ώσπερ
άρρωστήμdτα
μηδεί) πω
φυλάττονται
[ήρρώστηκεν],
6
πάντες Υαρ τα "είωθότα καΙ
ταδικήματα,δ
ουδεΙς είιλαβείται.
καΙ
oIs
δέ
μηδεΙ)
7
έχθρOs η πολλοί·, οΙ μΕν Υαρ οίονται λήσειν δια το μη φυ-
30 '. λάτrεσθαι,
οϊ δέ λανθάνουσι δια το μη δοκείν αν έπιχειρη
.σαι φυλατroμένOις,:KαΙ δια το άπολΟΥίαν Εχειν ότι ουκ αν
.ένεχείρησαν.
καΙ"
oIs
όπάρχει
κρύψις
η
τρόποι)
η
τόποις
ηδιαθέσeι ευπορος. καΙ όσοι) μη λανθάνουσιν ΕΟϊΙ δίωσις δίκης
η άναβολη χρόνιο) η διαφθοραΙ κριτών. καΙ οίς, Εαν Υένηται
33 Quintil. ΠΙ 6, 60 translationem hic (Hermagoras, ύ. 13 b Matthes) primus omnium tradidit, quamquam semina eius quaedam citra nomen ipsum apud Aristotelem reperiuntur. cf. ΠΙ 15.1416" 28-34
15 οϊονται δύνασθαι ω anon : om. ίη versione Muretus αίιτοϊς τοιoVToI Α : τοιοίίτοι αίιτοίς β 18 ή ΑΓ : μη F : καΙ ε 19 ΤΕ F : ΤΕ καΙ Α (sed καΙ induct.) ε προκατ- C ex anon : προσκατ- β : πρός κατΑ cf. Antiph. 5, 67 πρΙν τό σαφες ... Υνωσθηναι, προαπώλοντο, ubi cod. Α pr. προσαπ20 έΠΕς- Α : έξ- β φίλοι &σι pVet : φιλωσιν Α 21 καΙ ή Α : καΙ pVet 22 άσθΕνης pVet : -Εϊς Α 23 καΙ ό ω : ό secl. Spengel οΙ τά Vahlen : τά β : τό Α anon cf. Proleg. 129 23-24 έν φανεΡω pVet anon : φανΕρω Α : -όν Areo 24 όλως Α : om. pVet 25 αν ' ΑΓ : om. β οία μηδ' αν Α : ά μηδε pVet 26 πάντΕς pVet : πάντα Α 28 ήρρώο-τηΚΕν Α : -σeν β : seclusi, cf. Proleg, 129 30 λανθάvοvσιv Α : -σί ΤΕ F : -σί ΤΕ καΙ ε 32 ένeχEίpησαν (έπ- Μ_Ο) Α : επεΧΕίρησΕ β τρόποις ... τόποις Α ante corr. : τρόπος ... τόπος βΑ post corr" Vet anon 33 Τι διαθέσει scripsi : Τι διαθέσΕις Α : Τι διάθΕσις βΓ anon : Τι Ιδία θέσΕις Μ_ο ΥΡ (cf. steph) eVπορος Γ anon : EUπopoι AF : {ε} cf. 1373" 28 s. τά ρ<Τδια κρύψαι, 31 άφανίσαι eVπoρoν λαν θάνοvσιν Α : λαθοvσιν F (anon) : {ε} 34 χρόνιος pVet anon : χρόvοv Α
8
Ι
60 35
12. 1372& 35':"'-1372b 25
~ημία, εοτι δίωσις της έκτίσεως ή άναβολή χρόνιος, ή (εί) δι' άπορίαν
φανερα
μηδΕν
ή
εξει
μεγάλα
ό τι
ή
άπολέσει.
έΥΥύς,
αϊ
καί
δΕ
οίς τα
~ημίαι
μΕν κέρδη
μικραΙ
9
ή 'άφα-
νεϊς τι πόρρω. [καΙ ών μή έοτι τιμωρία ίση τij ώφελeίCf, οίον
1372 b
δοκεϊ
ή
ΤVραννίς.]
καΙ
όσοις
τα
μΕν
άδικήματα λήμματα,
10
αϊ δΕ ~ημίαι όνείδη μόνον. καΙ οΊς ΤOύναVΤίOν τα μΕν άδική ματα είς επαινόν τινα, 5 υπεΡ
πατρος
ή
μητρός,
οίον εί
συνέβη
ώσπερ
Ζήνωνι,
χρήματα ή φυΥήν ή τoιoVτόν ΤΙ' κοσσι καΙ άμφοτέρως EXOVΤες,
άμα τιμωρήσασθαι αϊ
δΕ
~ημίαι
δι' άμφότeρα γαρ
πλήν
ovx
είς άδι
οί αύτοΙ άλλ' οϊ
έναVΤίOΙ τοϊς ήθεσιν. καί οί πολλάκις ή λεληθότες ή μή έ~η- 11. μιωμένοι. 10
καΙ
οϊ πολλάκις άπOτεΤVXηKότες'
είσΙ γάρ τινες.
"
καΙ Εν τοίς ΤOΙOUτOις, ώσπερ έν τοίς πολεμικοίς, οίοι άναμά
χεσθαι. καί οΊς αν παραχρημα &οτερον,
11
15
το, ήδό, το δΕ λVΠΗρoν 12
το κέρδος, ή δΕ ~ημία &οτερον· οϊ γαρ άκρατeίς
τoιoVτoι, εοτι δ' άκρασία περί πάvτα όσων όρέyovται. καΙ οΙς 1!
αν ΤOίιναVΤίOν το μΕν λVΠΗρoν ήδη 15
15
ή ή ~ημία, το δε ήδυ
καΙ ώφέλιμον &στερα καΙ χρονιώΤεΡα· οίγαρ έΥκρατείς καΙ
φρονιμώτεροι τα ΤOιαVτα διώκουσιν. καί οΤς αν ένδέχηται δια τόχην δόξαι πραξαι ή δι' άνάΥκην 11 δια φύσιν ή δι' Εθος,
καΙ
όλως
άμαρτeίν
άλλα
μή
άδΙΚΕίν.
καΙ
οίς
αν
14,
15
τοσ έπΙΕικοσς ΤVXείν. καΙ όσοι αν ένδεείς ώσιν. διχως δέ είσιν 15 20
ένδεείς' ή Υαρ ώς άναΥκαίου, ώσπερ οϊ πένητε~, ή ώς ύπερ βολης, ώσπερ οί πλοόσιοι. καΙ οί σφόδρα ευδOKιμOϋVΤες καΙ 16
οί σφόδρα άδoξoσvτες, οί μΕν ώς μάλλον δόξοντες.
ov
δόξOVΤες, οί δ' ώς ουδΕν
αύτοΙ μΕν ουν ο&τως Eχovτες έπιχειροσσιν,
άδικοσσι δΕ τους τoιoUτoυς καΙ τα τoιαVτα' τους EχOVΤας ών 25
αίιτοΙ
ένδεείς
11
είς τάναΥκαία ή είς ύΠεΡοχή v ή είς άπό-
1372b 5 29 Α 5 Diels-Κranz Arec (anon) : κτήσεως ω εΙ Spengel : om. ω 36 άπο {JArec : -η (?) Α 37 μικραΙ Α : Τι μ- {JVet 1372b 1 καΙ - 2 τvραννίς ω (anon) : additamentum ηοη suo loco in5ertum, cum ci)v ma5CUΙίηί geneή5 e55e ηοη P05sit (cf. 1374b 3Ω 5.) nec ante 2455. τά τoιαVτα tractentur C::>v Α (anon) : c::> {JVet 2 δoκeί Α : δοκεί Eχeιν {JVet 6 δι' άμφότερα Α anon : άμφότεροι {JVet, Arec ΥΡ 5 εΙς AΔVet : ώς F 8 πολλάκις - 9 οΙ AF : om. ε 9 -μένοι ΑΓ : -μένοις F οΙ F Arec : 10 ώσπερ Α : ώσπερ καΙ {JVet οΤοι Γ : οίον ω 12 Υάρ om. Α Α : δε {JVet 14 ηι Τι ή Arec : ηι Τι Α : Τι ή F : η ή ε 16 τά Αε : om. F οίς {JAr_c : 5ς Α 17-18 δι' Εθος ω : mira excusationί5 5pes, cf. 1369& 1 et 1375& 3; def. Cope coll. 1370& 6 23 δόξοντες {JVet : άδοξοίίντες Α επιχειΡοίίσιν ω,: επιχ- (άδlκείν) Spengel (aggf'cdiuntuf' in.iuriam !aCCf'B Muretus) 25 Τι εΙς άπόλαvσιν ω (anon) : abesse mallet Spengel propter 19--21 35
εκτίσεως
λέσει
17
Ι
61
12. 1372b 26-1373" 15
λΑVσιl1. καΙ τους πόρρω καΙ τους έΥΥίις' τωl1 μέI1 Υαρ ή 18 ληψις ταχεία, τωl1 δ' ή τιμωρία βραδεία, οίΟI1 οί σνλωVΤες τους ΚαρχηδΟI1{ους.
άλλα ΠΙΣΤΕVΤΙKOός' 30
καΙ τους μη eίιλαβεϊς μηδέ φυλακτικους 19
pq;OlOI1
Υαρ πάvτας λαθείl1. καΙ τους ρα-
ΘVμOυς" έπιμελοϋς Υαρ το έπεξeλθεϊl1, καΙ τους αίσχυVΤηλOός' ου Υαρ μαχητικοΙ περί κέρδους, καΙ τους ύπο πολ/ων. άδικη- 20 θέVΤας καΙ
μη
έπεξελθόVΤας ώς
OVΤας κατα τηl1 παροιμίαl1
ΤOVτOυς Μυσωl1 λείαl1. καΙ τους μηδεπώποτε καΙ τους πολλάκις' 21 άμφότεροι Υαρ άφόλακτοι, οί μΕI1 ώς ουδέποτε, οί δ' ώς ουκ 35 άl1 ετι. καΙ τους διαβεβλημέ110υς Τι ευδιαβόλους' οί τοιούτοι Υαρ 22
οϋτε ΠΡOαΙΡOϋVΤαι, φοβοόμενοι τους κριτάς, OVτε δύναl1ται πεί-' θειν' ων οί μισοόμενοι καΙ φθονοόμενοί είσιν. καί προς όδς 2! 1373"εχουσι πρόφασιν Τι ΠΡΟΥόνων Τι ΑVτων Τι φίλων Τι ποιησάl1των κακως Τι μελλησάVΤων Τι αVτOυς Τι ΠΡΟΥόνους Τι ων κή δovται' ώσπερ Υαρ ή παροιμία, προφάσεως δείται μόνον. ή
, "Πονηρία.
καΙ τους έχθρους καΙ τους φίλους' τους μεν
yCxppq;-
24
5 διον, τους δ' ήδύ. καΙ τους άφίλους. καΙ τους μη δει νους εΙπείν
Τι πράξαι' Τι Υαρ οίικ ΕΥχειροϋσιν έπεξιέναι, Τι καταλ/άττον ται,
Τι
ουδΕν περα{νουσΙI1.
καΙ οΥς
μη
λυσιτελεί
διατρίβΕίν 25
έπιτηρονσιν Τι δίκην Τι Εκτισιν, οίΟI1 οί ξένοι καΙ αύτουΡΥοί; 10
ΕΠΙ μικρφ Υαρ διαΛVOVΤαι καΙ ΡCΤXδίως KαταπαόOVΤαι. καΙ τους πολλα ήδικηκότας, Τι τοιαύτα οΊα άδΙKoνvται' έγ- 26 Υυς Υάρ τι δοκεί τον μη άδικείl1 εΙl1αι, οταν τι τοιούτον άδικηθ1] τις οΤον είώθeι καΙ αύτος άδικείl1,
τις τον είωθότα ύβρ{~ειν αίκίσαιτο. 15
λέγω δ' ΟΤΟI1 εϊ
καΙ τους Τι πεποιηκότας 27
κακως Τι βOυληθέVΤας Τι βουλομένους Τι πoιήσovτας' Εχει Υαρ καΙ το ήδυ καΙ το καλόν, καΙ έΥΥυς τον μη άδικείν φαί-
32Zen. V10
1373" 3 Diogen.
87
anon : Χαλκηδοιιίου, (calcedonios Gui1, calcedones Vet, Gaisford coll.lex. Segu. quint. ρ. 303, 27 Bk. ΣV λα SOVllal κατα τfjς Χαλκηδοιιίων πόλεως' Επιγράψαι τήll πόλlll λ1]στεVσαl : (Καλχηδοιιίου, τι) Καρχηδοιιίου, Spengel de Calchedoniis cogitavit etiam Dobree coll. oec. Π 1347b 20 ss. 29 ραθίιμους Α : ραθvμοvντας β anon 33 μυσων λεΙαν FAr.c anon : μυσων λΙαν Α : μισων λεΙαν ζ : μlσων λίαν Co τούς ... τού, Bas. 3 : τούς ... οΟς Α : οΟς ... οΟς β cf. Bonitz1 88 36 'IrpoatpOVVΤal ω : de ellipsi vid. Vahlen6 158 37 ci)v οΙ AF : ώς οΙ M·c : ώς ε 1373" 2 μελλ- AΔVet : μελ- F 3 δείταl Α : δέεται β 8 καΙ AF : καΙ οΙ ε, sed vid. ad 1354b 23 9 γαρ ΑΓ : τε γαρ καΙ F : τε γαρ οΙ ΤOIOVτOI ε ραδίω, Αε : ραδίως ΟΙ τοιουτοl FF 12 δ' ο1ον pVet : δ' ότι Α 13 αίκίσαιτο β : -σοιτο Α 14 ποιήσοντα, β : -σαντας Α 15 Tov Α : TovTo του pVet
28
καρχηδοιιlου, ω
νπ
Καλχηδοιιlου, Νeοbaήus)
112. 1373" 16-13. 1373b 4
62
νεται. καΙ OVs XαΡΙOίϊVΤαι Τι φίλοι) η θαvμα~ομένοιs η 28 έρωμένοι) η ΚVρίOΙ) η όλω) πρόS ovs ~ωσιν αύrOί. καΙ προS
ovs εστιν έπιεικεία) ΤVΧείν. καΙ oTS αν ΕΥκεκληκότεs ωσι καΙ 20
προδιακεχωρηκότes,
οΙον
Κάλλι1Τ1ΤΟ)
έποίησε
τα
29
περΙ
Δίωνα· καΙ Υαρ τα ΤOιαVτα έyyvs τοίϊ μη άδικείν φαίνε ται. καΙ τοvs ύrr' αΛλων μέλλοvταs, αν μη αύτοί, ώs οίικέη 30 Ενδεχόμενον λωνι
ώs
βοvλeύσασθαι,
πέμψαι
καΙ
κοπάβεια
αύrO)
μέλλων.
ώσπερ
καΙ
δίκαια πράττειν,
λέΥεται
άνδραποδισαμένφ,
Αίνεσίδημοs όη
Γέ
εφθασεν,
ovs &δΙKήσαVΤε) δvνήσονται 3Ι
25
πολλα
30
Ίάσων ό Θετταλο) δείν άδαεlν ενια, όπωs δύνηται καΙ δίκαια πολλα ποιείν. ί<άΙ-Άδ:πάvτεs η πό'λλοΙ άδικείν είώθασιν· σvyyνώμη) Υαρ. OίOVΤαι τεύξεσθαι.~i<:αι . . τα fJe;tδια 'Άκρύψαι . ΤOιαVτα δ' "'8cτα:· ταχό άναλίσκετttι,· :οΙον τα έδc.::)διμα, η τα είιμετάβληΤα!· σχήμασιν η χρωμασιν η
κράσεσιν, η τα
OIS 35
ώs.Ρςιδίωs ίασόμενοι,
ώσπερ εφη
α ΠOλλαχoυάφαiιίσαι εϋιτορον· 'τόι&vτα δε
32 JJ
34
είιβάστακτα καΙ Εν μι~ρόίs τόποιs· άφανι~6μενα, καΙ 3Ι άδιάφορα καΙ όμοια ποΛλα προϋπηρχε τφ" άδΙKOίϊVΤΙ.
καΙ όσα αίσχύνOVΤαι οϊ αδiitιθέvτεs λέγειν, 'οΙ6ν yvναικων οίκείων vβρειs η eiS εαVΤOός 'η- VieiS. καΙ όσα φιλοδικείν δόξε1εν
OIS
αν
ό
σvyyνώμη.
έπεξιώνο
ΤOιαVτα
. δε
τα
μικρα
καΙ
έφ'
ώs μεν ονν EχOvres άδικοίϊσι, καΙ ποία καΙ
ΠΟίΟVS καΙ δια τί, σχεδον ταVτ' εστίν.
τα
1373b
δ'
άδικήματα
μεν, άρξάμενοι πρωτον
πάντα
Evreiieev.
καΙ
τα
ώρισται
δικαιώματα
διέλω- 13
δη τα δίκαια καΙ
τα άδικα πρό) τε νόμοvs δύο καΙ πρΟS ovs έστι διχωs. λέγω δε νόμον τον μεν ίδιον τον δε κοινόν, ίδιον μεν τον
19 lis ignota. aliter Plut. Dion. 54 ss. 817 F. de san. tuenda 24 ρ. 135 Ε
26 Plut. praec. ger. reip. 24
ρ.
16 ους Α ante cou. : οίς Α post cou. : οίς β 21 υπ' άλλωιι ω (anon) : del. Madvig 23 κοττάβεια Gaisford : -βια ω άιιδρ=οδισαμΕ ιιω(ι) ω : ante hoc verbum τιιιας vel nomen ρορυιi excidisse putat Casaubonus 25 εφηAΔVet :εφηvF 27απάvτεςFArecΓ:απαvτεςΑ: οΙ πάΙΙΤΕς CoTu : α οΙ π- La η ΑΓ : οΙ F : om. ε 28 τεύξεσθαl FLa : -ασθαl ACoTu 29 όσα Α : όσα Τι pVet 34 οΙ άδ- λέγειν Α : λέγειν οΙ άδ- β 35 EαvTovs FLa, ex ΑVTovs TuCo : ΑVTovs Α vIeis Αε : είς vίEis F 36 τα Α : τά τε β 1373b 1 cap. 13 et 14 ab Aristotele, cum de lege ηοη scripta et de aequitate sententiam aliquatenus mutasset. postea adiecta esse censet Hirzel δ' pArecVet : om. Α καΙ τα Αε : καΙ F 3 δύο ω anon : secl. Spengel
2
Ι
13. 1373b 5-27
63
5 εκαστοις ώρισμΕνον προς εαυτούς, καΙ τoVτoν τον μεν Ο:Υρα
φον τον δε ΥεΥραμμΕνον, Υάρ,
8
μαντΕύονταί
τι
κοινον δε τον κατα φύσιν. πάντΕς,
φύσΕΙ
κοινον
-iJ
αδικον, καν μηδεμία κοινωιιία προς άλλήλοvς
θήκη, οίον καΙ ή 10
ότι
δίκαιον
Σοφοκλέοvς 'AντιyόVΗ
απειρημένον
θάψαι
τον
εστι
δίκαιον
καΙ
μηδε ΣVIl
φαίνΕΤαι λέΥοvσα,
Πολvνείκη,
ώ~
φύσΕΙ
το
εμψv-
8ν τοϋτο δίκαιον·
ον Υάρ τι νϋν ΥΕ κάχθές, άλλ' αίΕί ΠΟΤΕ ~ij τoVτo, κονδΕΙς οΤδΕν εξ OTOV φάVΗ. καΙ 15
ώς
ΈμΠΕδοκλης
λέγΕΙ
περΙ
τοίί
μη
ΚΤΕίνΕιν
τoVτo Υαρ ον τισΙ μεν δίκαιον τισΙ δ' ον δίκαιον,
X0II"
άλλα το μεν πάιιτωννόμιμον διά τ' Ενρ\φέδοντος
αίθέρος ήνεκέως τέταται διά τ' απλέτοv αόyfjS. :καΙ
ώς
εν
τφ
MEσσηνιdΚφ
λέγΕΙ
'Αλκιδάμας;
δέ; διώρισται δίχα· ώρισται [τι] Υαρ πρΟς 20
προς
TCf .ΚΟινΟν
οΟς
J
τι προ')
ενα των κοινωνούντων:& δεϊ πράττΕιν καΙ μηΠράττΕιν. διο καΙ
τάδικήματα
καΙ
τα;, δικαιώματα
διχως
-Ernv
άδΙΚΕ1ν
καΙ δικαΙΟΠΡαΥΕίν, Τι Υαρ . προς ένα καΙ ώρίσμένον τι προ') το κοινόν· ό Υαρ μοιχεύω ν καΙ τύπτων.' άδΙΚΕ1 τινα των ώρισμένων, ό δε μη στρατευόμενος το κοινόν. άπάντων 25
δη
των
προ')
το
άδικημάτων
δΙ1Jρημένων,
κοινον
δε
των
προς
Kα~
άλλον
των καΙ
μεν προς
4
σντων άλλοvς,
άναλαβόντΕς τί εστι το άδΙΚΕϊσθαι λέγωμΕν. Eo-rι δη το άδι-
1373b 9 456 s., vid. ad 15. 1375& 34 14 31 Β 135 Diels-Κranz 18 Alcidamantis verba ab Aristotele omissa (cf. ΙΙ 12.1389& 16, 23. 1398" 4) suppl. anon ΕλeuθeΡΟVS άφηχε πάvταs θεόs· ουδένα δoiίλoν ή ,vσIs πεποίηxeν, fr. 1 ρ. 154 Sauppe
5 έαvτοvs β : αVτovS Α χαΙ 6 ΥεΥραμμένον ω (anon Ar) : del. 7 Τ1 ω : tuetur Vahlen1 316 s. 8 μηδεμία χοινωνία pVet :
Amet
-αν -αν Α, sed utrumque ν eras. 10 Πολυνείκη] -νίχη Α : -νείχην β anon 12 Υε Α : σε β xαxeeS β : xαxeeS Α : χαΙ χθΈS Arec αιει β : εί Α : άεί Nec 13 φάllη β : φάνη* Α 17 ήνεκέωs AF : διηvεκeωs ε : διηνεκέοs Arec τέταται ΑΔ : -κται FVet 18 Εν τωι μ- λέΥεl Α anon : λέγει Εν τω μ- β άλχιδάμαs ΔΑreCVet anon : άλκίδαμοs AF 19 διώρισται ω : secl. Spengel (qui ίη sequentibus διχωs ώριστω· ή χτλ.) δΙχα ώριστω Α : διχωs διώριστω β ήΙ pNecVet anon : οί ( ?) Α : del. Vahlen6 100 s. 22 ένα χω ΑΓ : ένα β 25 μεν 5ντων PArecVet : μενόντων Α 26 χαΙ AFCoLa : ή TuVet (anon) 'adve,sus alium, aut etiam plu,es, sed non omnes; neque ή ρ,ο χαl (lagitatu,' Spengel 27 λΈΥωμεν Α : λέΥ- τα λοιπά PVet, ut 1355b 24 s.; λΈΥωμεν absolute ρο]. Ι 13. 1260b 22 δή Α : δε β
5
64
113. 1373b 28-1374& 15
κείσθαι
τό
υπο
ΕκόllTος τα
άδικα πάσχει ψ
τό
κείν ώρισται πρότερον Εκούσιον είναι. επεί δ' 30
άδικούμενον
βλάπτεσθαι καί
βλάβαι
έκ
καί
κακα
τα
των
πρότερον
είρηται
γαρ
άκουσίως βλάπτεσθαι, φανεραί
καθ'
αύτα
είσιν,
τα
πρότερον,
άδι
άνάγκη τόν αί
γαρ καί
6
μεν
άΥαθα
τα
Εκού
σια, ότι εστίν όσα είδότες. ώστ' άνάΥκη πάllTα τα έΥκλή-
7
ματα Τι πρός τό κοινόν Τι πρός τό ίδιον είναι, καί Τι άΥνοουν3S τος καί άκΟllTος, Τι ΕκόllTος καί είδότος, καί ΤOVτων τα μεν προελομένου τα δε δια πάθος. περί μεν ουν θυμου ρηθήσεται
8
έν τοίς περί τα πάθη, ποία δε προαιρουllTαι καί πως Εχον
τες,
είρηται'm-ρότερον.
πραχένα(:η:: 'τό
13743
έπίγραμμα,οΙον
επεί δ'
όμολογουllTες
πολλάκις
Επίγραμμαοόχ όμολογουσιν Τι
λαβείν
μεν
άλλ'
ού
περί
κλέψαι,
καί
8
πε-
9
τό
πατά
ξαι πρότερον άλλ' ούχ ύβρίσαι, καί σvyyενέσθαι άλλ' ού
μοιχεϋσαι;Τι κλέψαι μεν άλλ' ούχ ίερoσvλησαι (ού γαρ θεου Τι έΠεΡΥάσασθαι μεν άλλ' ού δημοσίαν, Τι διειλέχθαι μεν τοίς πόλεμίοις άλλ' ού προδουναι, δια ταVτα δέοι αν καί περί 'τούτων διωρίσθαι, τΙ, κλοπή, τί ύβρις, τί μοιχεία,
5 τι),
όπως εάν <τε ύπάρχειν έΆVτε δΕικνύναι, εχωμεν έμφανί~ειν τό 10
μη ύπάρχειν δίκαιον. εστι
βουλώμεθα δέ πάντα
τα τοιαϋτα περΙ του άδικον είναι καΙ φαϋλον Τι κον
ή
καί
τό
άμφισβήτησις· τα
Εν
άτιμάσαι έκείνον Τι
δε
γαρ
TiJ
τoιαVτα
προαιρέσει των
ή
άδι
μοχθηρία
προσση μαίνει την προαίρεσιν, οίον ύβρις καΙ κλοπή' ού γαρ εί επάταξε, πάντως ύβρισεν, άλλ' ει ενεκά του, οΤον του IS
άδικείν,
μη
αύτός ήσθfjναι.
όνομάτων
ούδε πάντως,
εί λάθρςC
29 10. 1368b 6 32 c. 6 33 10. 1368b 10 36 Π c. 2 38 c. 10 (1368b 28 55.). 11. 12 1374& 2-3 Quintil. ΠΙ 6, 49 Aristoteles in rhetoricis (ΠΙ 16. 1416b 20 s.) an sit, quale, quantum εΙ quam mu1tum sit, quaerendum putat. quodαm tαmen 10co finitionis quoque vim intellegit, quo dicit quαedam sic de/endi: sustu1i, sed non furtum feci; percussi, sed non iniuriam feci 4 cf. Cic. de inv. Ι 11, ΙΙ 55, Quintil. ΠΙ 6, 41, V 10, 39, Hermog. stat. 2 ρ. 37, 8; 4 ρ. 62, 3 Rabe
28
EKόVΤOς Λ
Εκ-
Richards
: -ων βVet 29 τόν βΛrec : των Λ 30 άκοvσίωs ω : 32 εΤρηται Λ : διήρηται β (Ar) cf. Vahlen6 152 κα/ Τι anon : Τι καΙ Λ : Τι βVet 35 34 το ίδιον Αε : Τδιον F anon καΙ άκ- Τήnc.: Τι άκ- ω anon 1374& 4 μέν Λ : om. β 5 τΙ· Τι β : τΙ Λ ante cοπ. : Τι Λ post cοπ., Vet δημοσίαν Λ (sed ν eras.) anon : -ία βVet 6 πρoδoiίναι Λ : προδιδόναι β 7 διωρίσθαι Λ : διορίσασθαι β 11 ή άμφ- ω : ή del. Richards προαιρέσει Λ : πρ- έστΙν βVet cf. 1355b 18
10
113. 1374a 16--1374b 2 Ελαβεν,
εκλεψεν,
άλλ'
καΙ
σφετε
ρισμφ εΑVΤOϋ. όμόίως δε καΙ περΙ των άλλων εχει,
ώσπερ
καΙ περΙ τούτων. δύο 20
είδη
(τα
εί
έπΙ
βλάβ'l)
65
[εκλεψε]
έπεΙ δέ των δικαίων καΙ των αδίκων
μεν Υαρ ΥεΥραμμένα τα
δ'
άγραφα),
Tjv
11
περΙ
μέν οί νόμοι αΥορεύουσιν είρηται, των δ' αΥράφων δύο
a>v
έστΙν είδη· τΑVτα δ' καΙ
κακίας,
έφ'
οΙς
έστΙ τα μέν καθ' υπερβολήν αρετ/ς 12 όνείδη
καΙ
επαινοι
καΙ
ατιμίαι
καΙ
τιμαΙ καΙ δωρεαί, οίον τό χάριν εχειν τφ ποιήσαντι ευ καΙ αντεuπoιεϊν τόν ευ ποιήσαντα καΙ βοηθητικό ν είναι τοϊς 25
φίλοις καΙ οσα άλλα ΤOιΑVτα, τα δέ τοσ ίδίου νόμου καΙ ΥεΥραμμένου
Ελλειμμα.
τό
Υαρ
έπιεικές
δοκεϊ
δίκαιον
εΙναι, εΟ"Τι δέ Επιεικές τό παρ α τόν ΥεΥραμμένον νόμον δί- 13 καιον.
συμβαίνει
δέ
τοϋτο<τα
των των νομοθετων, 30
όταν
μή
δύνωνται
θόλου είπεϊν, μή
iJ
μεν
Εκόντων
τα
άκόντων μεν οταν λάθ'l), διορίσαι;
δέ,
άλλ'
αναΥκαϊον
δέ
ακόν
εκόντων δ' μέν
iJ
κα
άλλ'ώςέπΙ τό πολύ. καΙ οσα μή
ρ~διoν διορίσαι δι' απειρίαν, οΤον τό τρωσαι σιδήρ~ πηλίK~ καΙ πoί~.T1νί· υπολείποι Υαρ αν ό αίων διαριθμοϋντα. αν ουν 35
iJ
st1J
14
δέ νομοθετ/σαι, ανάΥκηάπλως είπεϊν,
ώστε καν .δακτίιλιον Εχων έπάρηται τήν χείρα η πατάξ1J, κατα
1374b
αόριστον,
μέν τόν ΥεΥραμμένον
νόμον ενοχος
εσται καΙ αδικεϊ,
κατα δέ τό αληθές ουκ &δικεί, καΙ τό έπιεικες τοϋτό έστιν. εί δή έστι τό είρημένον τό έΠΙΕικές, φανΕρόν ποίά έστι τα 15
18 cf. 1373b 2-6 32-35 pap. Hal. 1, 186 (saec. IIIm a. Chr.) σιδήρου Sext. Emp. adv. math. ΙΙ 37 οόδε γαρ ό Koλά~ειν άξιωll τόll
έπαντάσεως,
έπαιιατειιιόμειιόll τινι σΙδηρον τόν όπωσοΟν έπανατεινόμΕιιον, οίον δακτίιλιοll, ... Koλά~ειll ήξίωσεll
16 έπΙ βλάβη Εκλεψε(ν) ω : in nocumentum eius α quo accepit Guil (cf. 22 καΙ Schneider 160) : Εκλ- om. ίη versione Muretus, del. Dobree ατ- Α : ατ- pVet 23 καΙ δωρεαί ω : (καΙ τιμωρίαι) καΙ δ- Cima cf. 24 εΙιιαι pVet : om. Α 26 γεΥΡ- Α anon : ΈΥΥΡ- F : Vahlen1 125 έγγεΥΡ- ε 27 τό β : om. Α 28 εκ- ... ακ- Α : ακ- ... εκ- β 31 άλλ' ώς AΔVet anon : άλλως F 32 πηλίκω(ι) ΑΔ : καί πηλ- F : Offi. Vet 33 γαρ αν Α : γαρ δη β διαριθμoσvτα AF : -ας Δ : om. r 34 άόριστον Α : άδιόρ- β, N"C γρ, anon δέη δε F : δε 11Ι Α, indux. Nec : δέοι δε ε 36 εσται Α : έστι pVet 1374b 1 οόκ pNec : οίίτ Α καΙ τό Α anon : καΙ β 2 δή Spengel : δ(έ) ω cf. 1354b 16 et var. lect. 1369b 35 εΙρημένον pArecVet : ώρισμ- Α, def. Spengel coll. 1383b 17 Τι όρισθεϊσα, sed cf. 1394b 7 τό είρημένον τό έπ- Α : έπ- β ποία Α: όποϊαβ
5
113. 1374b 3-14. 1374b 30
66 έπιεικη
5
καΙ ούκ έπιεικη, καΙ ποίοι ουκ έπιεΙΚΕίς ανθρωποι'
έφ'
οlς
τε
το
τα
άμαρτήματα
άξιουν, όσα
δΕ
10
δΕϊ
yccp
μηδΕ
τα
παράλΟΥα
όσα
ματα
δΕ
καΙ
το
καί
το
μή
σvyyνώμην καΙ
καΙ
μήτε
τοίς μή
ΕχΕιν,
μή
εση
απο
καΙ
τον
νόμον
δ'
απο από
ταVτα, καΙ 16
μή
του
πονηρίας,
πονηρία) προς
μΕν
άμαρτήματα
τον
άδική
τέ
σvyyιyνώσκειν άλλα
ίσου
άΤVΧήματα
μοχθηρίας,
μή
παράλΟΥα
άVΘρωπίνOις
προς
έΠΙΕικη
άδικήματα
άΤVΧήματα'
παράλΟΥα
όσα
τα
έστιν. ΕπΙΕικές.
17
νομοθέτη ν;
καΙ μή προς τον λόΥον άλλα προς τήν διάνο)αν του νομοθέτου σκοπεϊν, καΙ μή προς τήν πραξιγ.,. άλλα προς τήν προαίρεσιν,καί μή προς το,μέρρς'άλλα
18
15 προς το όλον, μηδε πdϊσς ης νυν, άλλα ποίός' τις ην αΙΕΙ
ων
η
μαλλον καΙ
ώς
ΕΠΙ
επαθεν το
το
άΥαθων
η
πολό.
έποίησεν.
μΟ:λλον
καΙ
η 'κακων,
MyC{)
καΙ
το
μνημονεόΕιν-.'μαλλον
καΙ
άΥαθων ,·ων; επαθε
το
έθέλΕιν
άνέχεσθαι ·.άδΙΚόόμενον.
κρίνεσθαι
20είς δίαιταν μΟ:λλον η είς δίκην διαιτητής το έΠΙΕικες όρξΧ, ό δε
Τι
ερy~; 'καΙ
το 19
βοόλεσθαι ίένςΨ\~~ό Υαρ δικαστής τον. ·Uί;)μον, καί
τοότου ενεκα διαιτητής eόρέθη, όπως το ΕπΙΕικΕς iσxV'i;}. περί μεν οον των έπιεικων δι,,?ρίσθω τον τρόπον τoUτoν. άδίκημα
25
κίας'
διο
δΕ τα
Καλλίστρατος
μεϊ~oν, έλάχιστα
κατηΥόρει,
ocrC{)
αν
άπο
μέΥιστα, οΤον όη
μεί~oνoς Ο
παρeλoyίσατo
τι
άδι- 14
Μελανώπου τρία
ήμιωβέ
λια ίερα τους ναοποιοός' έπΙ δΙKαΙOΣVVΗς δε τουναντίον. εστι
30
δέ ταVτα Εκ του ένυπάρχειν Tij δυνάμει' ό Υαρ τρία ήμιω βέλια ίερα κλέψας καν ότιουν άδικήσΕιεν. ότε μΕν δή ούτω το μεϊ~oν, ότΕ δ' έκ του βλάβους κρίνεται. καί 00 μή εστιν
1374b 26 fr. 3
ρ.
218 Sanppe
καΙ OVK 4 έΠΙΕικη Α (Ar) : om. β καΙ ποίοι oVκ rnΙΕΙΚΕίς ανθρωποι : οόκ om. ϊη versione Muretns : και ποίοι (rnΙEικeίς καΙ) οόκ rn- άν Victorius, 'sed dubitare licet de integro hOG commαte' Spengel 6 μη δε
3
Α
Α : μη δε τα αμαρτήματα καΙ pVet εστι δ' ά'rvXήματα pVet : om. Α μεν ω : τα μεν γαρ Arec 10 καΙ AΔVet (Ατ) : τα γαρ δι' έπι θvμίαν &πό πονηρίας. καΙ F 12 καΙ Α : σκοπείν καΙ pVet : om. Ant μη Α : τό μη β 15 ην Α: om. β Vet 18 Τι ω : Τι (&ν) Dresd. (punctis not.), Ross, sed vid. ad 1364b 38 22 e1iρέθη Α : ήρέθη β 24 άδίκημα δε μεί~oν όσω ΑΤ (steph) : άδικήματα δε μeί~oνα όσα β anon 25 διό AΔVet : διό καΙ F 8] ό Α (sed eras.) F : om. ε 28 έvv πάΡΧΕιν Α : \πτερέΧΕιν PΛrecVet steph (anon) 28-29 ήμ- lερα Αε : ίερα ημ- β : lερα om. Τ, deI. Arnet
2
Ι
14. 1374b 31-1375& 17
ίση τιμωρία, άλλα πασα έλάττων. καΙ χαλεπον Υαρ καΙ άδύνατον.
καΙ
00
67
00
μη
μη
εοιιν ίασιs·
Εοιι δίκην λαβείν
τον παθόντα· άνίατον Υάρ· ή Υαρ δίκη καΙ κόλασιs ίασιs. καΙ 3S
εϊ
ό
λασεvo
παθων
ετι
καΙ
Υαρ
άδικηθεls αίιτοs
μεί~oνι
οΤον Σοφοκληs όπερ
ό
αύτον
ποιήσαs
μeyάλωs
έκό-
J
κολασθηναι,
SiKalOS
Ευκτήμονοs· σvνηyoρων, επεl άπέσφα-
ξεν εαvτoν όβρισθείs,
ου ημήσειν εφη ελάττονοs Τι ό πα θων έαuτφ έτίμησεν. και Ο μόνοs Τι πρωτοs Τι μετ' ολίΥων
13753
πεποίηκεν.
και
το
πολλάκιs
καΙ δι' Ο αν ~ητηθij καΙ S
το
evpeeij
ΑVτO
τα κωλύοντα και ~ημιoυντα,
οίον εν 'ΆΡΥει ΕημιοVταιt δι' ον αν νόμοs Teeij καΙ:δι' OVS το δεσμωτήριον φκοδομήθη. και το θηριωδέοτeΡbi'1' άδίκημα μεί~oν.
καΙ
δ
έκ
προνοίαs
4
άμαρτάνειν [μέΥα].
μαλλον.
καΙ
δ
οϊ
5
άκοvοντεs
φοβουνται μαλλον Τι έλεουσιν. καΙ τα μεν fiηΤΟΡίκά έοιι τoιαVτα, ότι πολλα άv1jρηΚΕ δίκαια Τι όΠEρβέβη~εν, οίον 10 OpKOUS δεξιαs πίοιειs εΠΙΥαμίαs· πολλων Υαράδικημάτων ύπεροχή. και το ενταυθα
00
Koλά~oνταl οί άδικοvντεs, όπερ
6
ΠΟΙ0υσιν οϊ ψεuδομαρτυρουντεs· που Υαρ ουκαν'a;δικήσειεν,
ει Υε και εν τφ δlKαστηρίcρ; καΙ εφ' oTs αϊσχύ~η/μάλιoια. καΙ εϊ τoVτoν όφ' 00 eO πέπονθΕVO πλείω Υαρ άδικει; δη τε 1S κακωs
ποιεί καΙ ότι ουκ εΟ. καΙ δ παρα τα
άγραφα
Κα/α· άμείνονοs Υαρ μη δι' άνάΥκην δίκαιον εΊναι·
ο(;ν
36
ΥεΥραμμένα
ΙΧ ρ.
31 ίση -
εξ
άνάΥκηs,
τα
δ'
άγραφα
δί-
τα μεν
ου.
άλλον
165 Sauppe
έστιν
pArecVet (anon Ar) : om. Α cf. Proleg. 110 s. 32 καΙ Portus : παν άνίατον e Mureti versione Vahlen1 9 34 και 33 και κόλ- β : κόλ- καΙ ΑVet : delenda esse susp. Spengel άδικ- ΑΓ : κα! εΙ δ άδικ- β : om. anon 35 μeί~oνι β : μείςον η Α, sed η eras. : μείςον Γ 1375& 1 η Α : η 05 β steph vid. ad 1364b 38 2 εαvτω έτίμ- Α : έτίμ- εΑVΤόl, β Vet steph : εαvτoν έτίμ- Arec πρωτο, β anon : δ πρ- Α, sed δ eras. 3 μέγα ω : secl. Spengel 4 Ο Α anon : ον β -θη κα! -θη β : -θeίη κα! -θείη Α 5 ςημιoiίται Α : -σι pVet 7 Ο εκ Α: το έκ β 8-9 καΙ τά μεν ρητορικά Εστι(ν) TOIcxVTa ω (anon) : τά δ/:) deI. Kayser1 (qui pergit καΙ Ο ποιω" πολλά κτλ.) : καΙ τά με" ρητ- ~στι τ- e. g. Spengel 9 άιιήρηκε pVet : αν είρηκe" Α δίκαια pVet: om. Α 10 επιγαμία, PArec anon : -εία, Α πολλω" ω anon : fort. πολλή, cf. 1365& 17 s. 11 όΠεΡοχή PArecVet : όπερ ΕΧΕΙ Α όπερ ACoLa : όπω, Τη : όπου F 12 -μαΡΤVΡOϊίlITε, Α : -μάΡΤVΡE> β &διKήσeΙEν Αε : -σαια" F 13 τωι Α : τω supra Ιίη. F : om. ε 14 όφ' β anon : εφ' Α 15 καΙ ότι Α : ότι τε pVet Ο La : ό A,FCoTu anon παρά D : πeρ! ω anon steph άγραφα δίκαια ΑΔ : άγραφα δίκαιο, Γ anon steph : γραφόμενα δίκαιο, F άδίινατον ω
:
το άδ-
<...
5*
{
Ι
68
14. 1375" 18-15. 1375b 4
δε τρόπον, εί παρα τα ΥεΥραμμένα' ό βερα άδικων καΙ τα έπι~ήμια καί τα 20
κήσειεν
αν.
περί
μεν
οΟν
άδικήματος
Υαρ τα φο ά~ήμια άδι-
μεί~oνoς
καί
έλάτ
τονος είρηται. περί
δέ
των
ατeχνων
καλοvμένων
πίστεων
έχόμενόν 15
έστι των είρημένων έπιδραμείν' ίδιαι Υαρ αδται των δικα
νικων. είσί δέ πέντε τον άριθμόν, 25
30
νόμοι μάρτvρες ΣVνθfjKαι
2
πρωτον μέν οΟν περί νόμων είπωμεν, πως
3
χρηστέον καί προτρέποντα καΙ άποτρέποντα καί κατηΥΟ ροϋντα καΙ άπολΟΥουμενον. φανερονγαρ ότι, έαν μεν εναν-
4
τίος 'ί5 ό ΥεΥραμμένος TCj) πρά"Υματι, TCj) KOllICj) χρη στέον καΙ τοίς έπιεικέσιν ώς δικαιοτέροις. καΙ ότι το Υ,νώμ1J
5
βάσανοι όρκοι.
Ti;j άρίστ1J'ΤΟVτ' έστί, το μη παντ.eλως χρησθαι τοίς ΥεΥραμ μένοις.
καΙ·
ότι
το
μέν
έπιεικέςάει .μένει καΙ ουδέποτε με-
ταβάλλει, ουδ' ό κοινός (κατα
35
1375b
cpvtrlll
6
Υάρ εστιιι) , οϊ δ~ γε
Υραμμένοι :πολλάκις' όθεν είρητi!XΙ' τα έν Tij Σοφοκλέοvς 'ΑΙΙΤΙΥόν1J' άπολΟΥείται Υαρ ότί εθαψε 1fapCx τον τοϋ Κρέοιιτος ιιόμον, άλλ' ου παρα τον αYΡCΙφOν" ου Υάρ τι ιιϋιι Υε κάχθές, άλλ.;:άεί ποτε. τΑVτ' οΟν έΥώ ουκ εμeλλO"άνδΡOς ουδενός. και οτι το δίκαιόν έστιν άληθές τι καί ΣVμφέρOΙΙ, άλλ' ου
το δOKOϋν~ ώστ' ου νόμος ό ΥεΥραμμένος' ου Υαρ ποιεί το
1375" 24-25 tract.
CoisΙ
de com. 7
ρ.
52 Kaibel
διανοίας μέρη δύο, γνώ
μη καΙ πίστις. (πίστεις) ε' όρκοι ΣVιιθfjKαι μαΡΤVρίαι βάσανοι νόμοι 34 456 ού γάρ τι vVv γε καχθές, αλλ' άeί ποτε/ ~ij ταVτα, κουδεΙς οίδεν ες OTOV 'φάνη. / τούτων εγώ ούκ εμeλλoν, άνδρος ουδενος / φρόνημα δείσασ', εν θεοίσι την δίκην
/
δώσειν,
ci. 13. 1373 b 12 S.
19 έτrl~ήμlα ι; : επι ~ημία AF ά~ήμlα Α : μη έπl~ήμlα ε : μη έπΙ ~ημία F 24 δΕ ΑΔVet : om. F 25 όρκοι ε: όρκος AFF περl νόμων είπ- Α: είπ- περί νόμων pVet 26 καΙ προτρέττοντα κα! άτrOΤΡέττoντα ω : secl. genus deliberativum ίη Spengel propter 23 ίδιαl ... των δlκανlκων exponendis probationibus inartificialibus 1376"1 et 15 respicit philosophus 29 έττιεlκέσlν ώς pVet anon : -κεστέροις 28 κοινωl Α: κοινω νόμω pVet καί Α το Α : τη β 30 άρίστη Α : άρ- χρωμένους βνet παν'1'ελως Α : πάντως Fζ anon : πάντες Co 31 μένει β, Α post cou. : μΕν εί Α ante cou. 33 τα Α : om. β 34 άπολογείΤα/ Α : -σθαl ΡΓ εθαψεν Α (Ar) : επραςε β : utraque lectione utitur anon του κρέοντος pVet (anon Ar) : om. Α 1375b 1 ου - 2 ουδενός ω : deΙ Sauppe1 cf. Vahlen3 630 ss. Υάρ τι β : γαρ τον Α : γάρ τοι Ν_ο 2 εμελλον β : ημ- Α 3 τι FF : τε Αε cf. eth. Nic. V 6. 1131" 29 εστιν άρα το δίκαιον άνάλογόν τι, anim. ΙΙ 10. 422" 8 το δΕ γεvστόν εστιν άτrτόν '1'ι, poet. 25. 1461a 20 το γαρ παν πολύ τι
ί
Ι
15. 1375b 5-31
69
5 εΡΥον τό του νόμου. και ότι ώσπερ άΡΥυΡΟΥνωμων ό κριτής
έστιν,
όπως διακρίντι
8
μένοις
9
χρησθαι
εόδοκιμουντι Τι 10
τό κίβδηλον δίκαιον και τό άληθές.
και ότι βελτίονος άνδρός τό τοίς άΥραφοις Τι τοίς ΥεΥραμκαΙ
εμμένειν.
και
εϊ
που
εναντίος
νόμφ
και αότός αίιτC;:Ι· οίον ενίοτε ό μεν κελεύει
κύρια είναι άττ' αν' συνθωνται,
ό δ' άπαΥορεύει μη συν
τίθεσθαι παρα τόν νόμον. και εί άμφίβολος, ώστε στρέφειν
15
10
καί όραν εφ' όποτέραν την άΥωΥην Τι τό δίκαιον εφαρμό σει Τι τό συμφέρον, είτα τούτφ χρησθαι. και εί τα μεν 11 πράγματα εφ' οΙς έτέθη ό νόμος μηκέτι μένει, ό δε νόμος, πειρατέον τoVτo δηλουν και μάχεσθςΧΙ ταύττι πρός τόν νόμον. εαν δε ό ΥεΥραμμένος
{ι
πρός . τό . πραΥμα,
τό τε Υνωμτι 12
τΊ) άρίσττι λεκτέον ότι οό τοσ παρα τόν νόμον ενεκα δίκαςειν εστίν, άλλ' ίνα, Εαν άΥνοήστι τί λέγει ό νόμος, μη Επιορκi). και ότι οό τό άπλως άΥαθόν αίρείται οόδείς, άλλα τό φJτC;:Ι. 20
και
ότι
οόδεν
διαφέρει
11
μη
κείσθαι
11
μη
χρησθαι.
καί
ότι εν ταίς άλλαις τέχναις οόλυσιτελεί παρασοφίςεσθαι τόν ίατρόν· οό Υαρ τoσoVτo βλάτr'.:εl ή αμαρτία τoυίgτρoυ όσον τό εθίςεσθαι άπειθείν τC;:Ι. &:ρχοντι. καί ότι τό. των νόμων σοφωτερον ςητείν είναι, τουτ ό Εστίν ό εν τοίς έπαινου25
μένοις νόμοις άΠαΥορεύεται. καί περί μεν των νόμων οΟτω διωρίσθω· παλαιοί
περl δε μαρτύρων, μαρτυρές είσι διττοί, οϊ μεν
οϊ
δε
πρόσφατοι,
καΙ
τούτων
οϊ
μεν
μετέχοντες
του κινδύνου οϊ δ' έκτός. λέγω δε παλαιους μεν τούς τε ποιη τας καί 30
όσων &:λλων Υνωρίμων είσl κρίσεις φανεραί,
Άθηναίοι
Τενέδιοι
1375b 30
Όμήρφ
εναΥχος
Β
557 Aias
μαρτυρι έχρήσαντο
Περιανδρφ
AF : om.
ε
:ό
πρός
ΣΙΥεΙΕίς.
548)
anon
μεν ένίοτε β
9
η
vfjas, / στηΟΈ δ' άγων cf. Quintil. V 11, 40, Erbse ad schol. Β 31 Hdt. V 95,2
pArecVet : ηι Α καΙ Α: om. pVet 12 έφ' όποτέραν βΜθΟ : έπΙ ποτ- Α 15 τόν νόμον Α : αVτόν βΓ 17 ότι Α : έστΙν ότι pVet 18 έαν βΜθΟ Vet (anon) : om. Α τΙ AVet: ότι β έπιορκη(ι) ΑΔ : -είν FVet 22 τόν lατρόν Α : παρα τόν Ιατρόν Fr : περί τόν Ιατρόν ε : οΤον τόν Ιατρόν ya (cf. anon ρ. 80, 34) : om. ίη versione Muretus, deΙ Kayser2 , def. Vahlen1 22 23 άπειθείν PAr"c : άπιθείν Α 26 διττοί Α : διπλοί β 28 μεν Α : οm.β vid. ad 1370& 19 31 τενέδιοι β anon : -ειοι Α πρόs σIyeteiS C ex anon (ρ. 81, 12 σίΥειον) : πρόs σΙΥιείs Α : προσιΥιείS F : προσΙΥeιείs La : πρόs σι tum spat. vac. TuCo 5
τό
ΥΟΙ ΙΙ ρ.
ένίοτε ό μεν ΑΓ
Κορινθίφ
οίον
Σαλαμίνος καί
δ' έκ Σαλαμίνοs ι'iyεν δVΟκαίδεκα
ϊν' 'Αθηναίων ίσταvτo φάλαΥΥεs,
558 (cum corr.
τC;:Ι
περί
1]
115. 1375b 32-1376" 16
70
καΙ Κλεοφων κατα Κριτίου TOiS Σόλωνοs έλεΥείοιs έχρή σατο, λέγων ότι πάλαι άσeλΥήs ή οΙκία· ού Υαρ άν ποτε έποίησε Σόλων ''εΙπείν μοι Kριτί~ ΠVρρότριXΙ πατρόs 35 άκούειν." περΙ μέν ουν των Υενομένων οϊ τοιουτοι μάρτvρεs, περΙ δέ των έσομένων καΙ οϊ χρησμολόΥΟΙ, οίον Θεμιστο- 14 κληs, ότι ναυμαχητέον τό ξύλινον λέγειν TEiXOS. Ετι καΙ αϊ παροιμίαι, ώσπερ εϊρηται, μαρτυρία έστίΥο οίον εί TtS
1376"
5
ΣVμβOυλείιOΙ μή ποιείσθαι φίλον Υέροντα, TOUT't> μαρτυρεί τι παροιμία, "μήποτ' ευ ερδειν Υέροντα." καΙ τό TOVS ViOVS άναιρείν &ν καΙ TOVS πατέραs, "νήπιοs 8s πατέρα KTEivaS
',.:, ύϊοvs κατάλείπει." πρόσφατοι
δ' όσοι Υνώριμοί τι κεκρίκασΙΥ" χρήσιμοι Υαρ καΙ αϊ τούτων KpicrerS TOiS περΙ των
,10
IS
ΑVτων άμφισβητουσιν· οΤον Εvβοvλοs έν TOiS διΚί:χστηρίοιs έχρήσατο κατα Χάρητοs Φ Πλάτων είπε πρόs '!Αρχέβιον, ότι έπιδέδωκεν EVTij πόλει τό όμολΟΥείν πονηροvs είναι. 'καΙ οϊ μετέχοντε{ του κινδύνου, αν δόξωσι ψείιδεσθαι. οϊ 16 μέν ουν τoιoUτoιτoύΤών μόνον μάρτvρέs εΙσιν, εΙ ΥέΥονεν
:'./fι μή, εί Εστιν Tι:Γ~ μή, περΙ δέ του ποίον ού μάρτvρes, οίον '15'Εί δίκαιον Τι 'd:StKOV, Τι σvμφέρoν Τι άσύμφορον· οϊ δ' "άπωθεν καΙ περΙ τοιούτων [πιστότατοι
J.
πιστότατοι δ' οϊ πα-
ίτ. 1 ρ. 154 Sauppe 34 fr. 22 a West 1376& 1 Hdt. νπ 143, 2 5 Diogen. VI 61 6 cf. ΙΙ 21. 1395" 16. Polyb. ΧΧΠΙ 10, 10 (κτεΙIIΙXS, v!ovs), Clem. Alex. strom. νι 2, 19, 1 (κτeίIIων, παίδαs); Cypr. ίτ. 23 Bethe 9 ίτ. 1 ρ. 308 Sauppe
32
anon : κλεόφωιι Α: κλεόφρωιι ArecF : λεόφρωιι β 34 εΙ : εΙπέμεναl D ίn marg. cf. Proleg. 35 πυρρ- Α : πvρ- β anon 1376" 2 λέΥειv Teixos scripsi (dicere murum Vet) : λέγει TEixOS β : TeixoS λέγει anon : Teixos λέγωιι Α cf. Proleg. 130 3 εϊρηΤα/ ω : secΙ Spengel μαρτυρία ω : μαρτόρια Victorius 4 σvμβοvλeVΟI F : -ει Αε cf. 1395" 1, 1395 b 7 S., 1401& 16 5 ePSElV AFζ : ePSElV Co anon 6 πατέρα ΒVet : -αs Α 7 vIovS Α: παίδΙXS pVet καταλείπει Α : -οι β τΙ κeκρ- Α : καΙ Keκρ- τι β 8 καΙ α! pVet : α! AGuil 8-9 των αVτωII pVet : τoVτωII (ex τovτωII) Α: τοιοότωιι Spengel 10 χάρητοs FArec (anon) : χάριτοs Αε Φ Α ante corr., β: ό Α post corr. αρχέβιοv ε : άρχί- FArec : άρτί- Α 13 τον τωιι Α : τωιι τοιοvτωv β anon μόιιοιι Α : μόνων β anon : om. Γ εΙ Α : om. β Vet 13-14 Υέγοιιεν τι μή FF : ΥεΥονέιιαl τι μή ε : ΥέΥοιιειι Α (τι μή etiam Ar) vid. ad 1392b 14 14 εΙ Α : om. β 15 εΙ PArec : τι Α τι αδ- AΔVet : εΙ αδ- F 16 απωθeν Α : αποθεν pArec τοιοvτωv (τοl supra lin. man. pr.) Α : τoVτων pVet anon πιστότατοl l β : &v. άπιστ- Α, ά ex corr. : seclusi, cf. Proleg. 130 πιστότατοl 2 β : πιστότα Α, τοι supra Ιίη. Arec δ' ΑΓ : 32
κλΕοφωιι
πείν μοl ω
Υάρ β
17
Ι λαιοί'
άδιάφθοροι
μάρτvραs
μεν
Υάρ.
μη
είκότα
πιστώματα
εXOVΤI,
καΙ τουτ' έστΙ το Υνώμτ] 20 τησαl
71
15. 1376& 17-1376b 9
τα είκότα έπ'
ότι
έκ
περΙ
άρyυρίCΡ,
καί
εχοντι
δε
μαρτυριων
είκότων
άρίσττΙ. καί ότι
Tfj
ψεvδομαρτvριων'
δε
των ότι
OVK
δεί
κρίνειν
εστιν έξαπα-
oVχ άλίσκεταl τα
προs
μη
οόχ ύπόδικα τα είκότα, καί ότι οόδεν αν εδΕΙ
εχοντα,
ότι
μαρτυριων,
εί έκ των λόΥων ίκανον ην θεωρησαι. είσί δε αϊ μαρτvρίαl 18 αί μεν περί ΑVΤOυ αί δε πeρΙ του άμφισβητουvτοs, καΙ αϊ 2S
μεν πeρΙ του ΠΡάΥματοs αϊ δε πeρΙ του TιeOVS, ώστε φανερον ότι οόδέποτ' εστιν άπορησαl μαρτυρίαs χρησίμηs' εί μη Υαρ
κατα του ΠΡάΥματοs Τι αύτ4' όμολΟΥοvμένηs 11 τ4' άμφl σβητουντι εναντίαs, άλλα' περΙ του TιeOVS 11 αύτου eis έπιεί κειαν 11 του ~μφισβητουντοs eiS φαvλότητα. τα δ' άλλα 19 -30
περΙ μάρτυροs ,η φίλοv η έχθρου
11
άδοξουντοs' η
11
μEταΞV, η εvδοκιμουντοs
μΕταξύ, καΙ όσαι άλλαι τοιαίίται διαφο
ραί, εκ των cxVτων τόπων λΕκτέον έξ οίων περ. καί τα ενθvμήματα λέΥομεν. ,:<
1376e~
περί
δε των ΣVνθηKων ΤOσΑVτη
λόΥΟV χρησίsέστlν όσον αύξΕιν
11
του 20
καθαιρείν η πισταs ποιείν
η άπίστοvs, έαν μεν ΑVτ4' ύπάρχωσl, πισταs καί ΚVplaS, έπΙ δε του άμφισβητοvντοs τοόναντίον. προs μεν οΟν το πισταs 21
η άπίστοvs κατασκεvά~ειν οόδεν διαφέρει TfjS περί TOVS μάρ τυραS πραΥματείαs' όποίο ι Υαρ αν TIves ώσιν οϊ έπΙΥε5 Υραμμένοι η φvλάττοντεs, TOVTOIS αϊ ΣVνθfjKαι πισταί είσιν. όμολΟΥοvμένηs δ' είναι TfjS σvνθήκηs, OIKeIas μεν οuσηs αόξητέον' ή Υαρ σvνθήKη νόμοs έστΙν ίδιοs καΙ κατα μέ pOS, καΙ αϊ μεν ΣVνθηKαι οό ποιοVσι τον νόμον κόριον, οί δε νόμοι
ταS
κατα
τον
νόμον
σvνθήκαs,
καΙ
όλωs
aVTOS
17-23 Art. scr. C 35 Rad. cf. Anon. Segu. 189. Auct. ad Her. Hermog. stat. 3 ρ. 46. 3-7 Rabe
17
δε ΑΔVet
:
Υάρ
F
19
ούκ έσTlν AΔVet
: om. F
20
καΙ
ΙΙ
ό
11.
pVet :
καΙ ούχ Α. sed ούχ induct. 20-21 τά είκ- ψευδ- Α : ψευδ- τά είκβ 22 μαρτυριών Α : -όρων pVet 25 ώσ-τε β. Meoyp. Vet : ότι Α 27 όμολΟΥουμένης ΑΔVet anon : -μένως F 28 Τι Α : om.
33 των Α : om. β 33-34 του λόΥου pVet : των λόγων cf. 1356& 1 et 9 34 α\ίξeιν ω anon : (τφ) α\ίξειν Spengel. 'quamvis α\ίξειν Τι καθαιρείν facile abesse PQssint' πιστάς PAreoVet anon : πιστά Α 1376b 1 έάν Α : αν β anon όπάρχωσι pVet anon : -χηι Α 5 τοότοις ... πισταΙ ω : ούτως ... πισταί Kayser1 : τoιαVται ... [moτai] Spengel 6 όμολΟΥουμένης AΔVet (anon) : -μένως F 9 τόν νόμον pVet : νόμους Α
pVet Α
72 10
Ι
15. 1376b 10-32
νόμο!; σvνθήKη ΤΙ!) έστίν, ώστΕ όστι!; άπιστΕί η άναΙΡΕί συνθή
κην, τοό!; νόμου!) άναΙΡΕί. Ετι' δέ πράττεται τα πολλα των 22 ΣVναλλαγμάτων καΙ τα έκούσια κατα crvVΘΉKaS, ώστΕ άκύ
ρων ΥΙΥνομένων άναιρΕίται ή πρό!) άλλήλου!; ΧΡΕία των άν θρώπων. καί τάλλα δέ όσα ό:ρμόΤΤΕΙ, έπιπολη!) ίδΕίν εστιν. 15 αν
δ'
μέν,
έναντία
απερ
ό:ρμόΤΤΕΙ' ΚΕίμΕνοι
ΤΙ!)
μετα των άμφισβητούντων,
πρό!)
άτοπον
&σιν
Υαρ
άλλ'
δΕϊν ΠEίθeσθαι, 20
καΙ
15
αν
νόμον
Εί
έναντίον
τοϊ!)
μέν
έξαμάρτωσιν
νόμοιs,
οί
πρωτον
μαχέσαιτο,
αν
τιθέμΕνοι,
ταϊς δέ ΣVνθήKαις άναΥκαϊον.
μή
2]
τασθ'
όρθω!;
oVκ οίόμΕθα ΕΙθ'
ότι του 24
δικαίου έστί βραβΕυτής ό δικαστής' oUκoυν τουτο σκΕπτέον, ~?<, ,ώς δικαιότερον. καΙ τό μέν δίκαιον oVκ εστι μΕταστρέψq:ι,
'ούτ' άπάτ1J ούτ' άνάΥκ1J (ΠEφVΚός Υάρ έστιν) , ΣVνθfiKα~ δε,
25
ΥίΥνονται καΙ έξαπατηθέντων καΙ άναΥκασθέντων. πρόςρ,ε ':tΌύτοις σκΟΠΕϊν Εί έναντία έστί τινι η των ΥΕΥραμμένc.>ν 25
νόμφν
οίΚΕίοι!;
ύστέραις
η
η
των
η
τοϊ!)
κοινων,
προτέραιs'
πρότεραι όρθαί,
καί
άλλοτρίοιs,
αί
δ'
αί
των
ΥΕΥραμμένων
ΕΠΕιτα
Υαρ
Εί
άλλαις
ύστΕραι
ύστΕραι ήπατήκασιν,
η,τοϊς
ΣVνθήί
κύριαι,
η, α!
όποτέρωsg:v:
15 χρήσιμον. Ετι δέ τό σvμφέρoν όρ5:ν, ΕΪ που έναντΙOϋ~,' 30
ται τοϊς KPITaiS, καΙ όσα άλλα τοιαυτα' καΙ Υαρ τΑUτα ΕίιθΕώρητα όμοίωs. αί δέ βάσανοι μαρτυρίαι τινές Είσιν, ΕΧΕιν δέ δοκουσι τό πιστό ν, ότι άνάΥκη ΤΙ!) πρόσΕστιν. oUκoυν
1376b 20 Philo de spec. leg. ιν 64 (V ρ. 223, 17 Cohn) de iudice, cf. 66 (ρ. 224, 2), ΙΙ 139 (ρ. 118, 23)
βραβευτής τοv δι
KaiOV
10;; Α : καΙ pVet 12 καΙ τα Εκοόσια ω : om. ίη versione Muretus, κατα Α : glossema esse susp. Trendelenburg (cf. Proleg. 1209) κατα τας β 13 αναιρεϊται ΑΓ : ανήρηται β 14 έπιπολης ΑΔ anon : έπΙ πολλης F : om. Vet lδεiν εστίν ω : εστιν ίδεϊν anon, ut 1390b 32, cael. ΠΙ 1. 299& 4 16 εναντίον ΑΓ : -ιοόμενον β 18 έξαμό:ρτωσιν Α : έξαπατωσιν pVet 20 εστιν βραβ- Α : βραβ- έστιν pVet ο(ίκοvν Α post corr., F 'Vet anon steph : oVκoσν Α ante corr., Co 24 σκοπεϊν AF : σκεπτέον ε, Υ2 γρ : om. Γ (anon) έστιν τιν! Α : τιν! έστΙν β : έστιν om. Γ ;; pVet : om. Α 25 καΙ - 26 cXλλoτρίoις Α (Ar) : καΙ τοϊς δικαίοις;; καλοϊς β : καΙ τοϊς δικαίοις;; καλοϊς κα! - cXλλoτρίoις Immίsch 26 επειτα Α : ετι τε F : ετι δε eVet εΙ Α post cοπ., pVet anon : ;; Α ante cοπ. 27 αl γαρ Α : ;; γαρ αϊ pVet ίίστε ραι Αε anon : -οι F κVριαι Α (Μ) : κVριαι, ΑΚVρoι δ' αΙ πρότεραι pVet 29 χρήσιμον Αε anon : -οι F ποv Α : πη β : om. Vet (anon) έναντιoVται ΑΔVet anon : -οσνται F 32 το πιστόν Α anon : πίστιν pVet πρόσεστιν Α post corr., β anon : έστιν Α ante cοπ. οίίκονν Α post corr., FζΓ anon : oVκovv Α ante corr., Co
26
'ι 15. 1376b 33-1377& 18
73
χαλεπόν ουδε περι τούτων ίδείν τα ένδεχόμενα, έξ τε υπάρχωσιν οίκείαι
μαρτvριων
1377&
ε!σιν
αύξειν εστιν,
αόται'
έάν
τε
ότι άληθείς
υΠΕναντίαι
cr,v
εάν
μόναι των
cr,σι
και
μετα
τοσ άμφισβηΤOύVΤOς, διαλύοι Ο:ν τις [τάληθfj] λέγων καθ' όλου τοσ Υένους των βασάνων' ουδεν Υαρ ηττον άναyKα~όμενoι τα ψευδη λέγουσιν
[η. τάληθfj], κάι διακαρτεpOίίvτες μή λέΥειν
s τάληθfj, και ρ«:δίως καταψευδόμενοι ώς παυσόμενόι θατ τον.
δεί
δ'
εχειν
έπαναφέρειν
ΕΠΙ
παραδείΥματα ά ϊσασιν ΟΙ κρίνοντες.
ΤOιΑVτα
Υεγενημένα
περι δ' όρκων τετρα- 27
χως εστι διελείν' η Υαρ δίδωσι και λαμβάνει, η ουδέτερον, η 10
τό
μεν
τό
δ'
ου,
και
τούτων η
δίδωσιν
ου λαμβttι:νει
δέ, η λαμβάνει μεν δίδωσι δ' ου. ετι άλλως παρα τΑVτα, εί όμώμοσται [oi5τoς] η Vπ' αυτοσ η υπ' Εκείνου. ου δίδωσι· μεν 28
ουν, ότι ρ«:δίως έπιορκοσσι, καΙ διότι ό μεν όμόσας ουκ άπο δίδωσι, τους δε μή όμόσαντος οίεται καταδικάσειν. και ώς οδτος ό κίνδυνος κρείττων ό έν τοίς δικασταίς' τοίς μεν γαρ 15. πιστεύειν τφ δ' ου. ου λαμβάνει δ', ότι άντΙ χρημάτων όρ- 29
κος. και ότι εΙ
ην φΑVλOς, κατωμόσατο Ο:ν-
ενεκά του φασλον είναι η
μηδενός'
όμόσας
κρείττον γαρ
μεν
ουν .. iξει,
μή όμόσας δ' ου. ούτω δε δι' άpeτήν αν είη, άλλ' ου δι'
iSeill τά ένδ- scήρsί ex Αι : εΙπείll τά ενδ et omlsso καΙ Γ cf. Proleg. 131 1377& 1 2 ταληθfj ω anon : om. ίη verslone Muretus. prob. Dobree. ex 4 huc translatum putat Madvig 4 Τι ταληθη ω : seclusl nihil proficitur torquendo. quod ίη eculeo nihilo minus mendacla dicunt 7 παραδείΥματα ω (anon) : fort. πράγματα. cf. 1394& 3 πράΥ ματα . " όμοια ΥεΥενημέlια et Spengelίi emend. 1393& 31; qua.mquam παράδεΙΥμα γενόμενοll est ίη Anaxim. 36. 33 κρΙlιοlιτες ω : δεί δέ λέγειν ότι oVκ εΙσΙIι αληθείς αl βάσαιιοι' πολλοΙ μέν Υάρ παχόφρονες (ό ex CΟΠ •• ες ex EIIl ίη ras. Arec) ΟΙ καΙ λιθόδερμοι καΙ ταίς ψvχαίς όllTες δυνα τοΙ Υειιναίως έΥκαρτeροvσι (έγ ex εν) ταίς άlιάΥκαις. οΙ δέδειλοΙ καΙ εόλαβείς πρό TOV τάς ό:lιάΥκας iSeill αότωll (ΑV-) KαTEpOVσlll (ριο καταθαρροvσιll scήρsί ex Ar. cf. Margoliouth 384 et anon ρ. 84. 23. ubi leg. κατεροvσιll ήτοι κατηΥορήσοvσιll). ώστε οΟδέIι εστιν πιστόll Ell βασάνοις add. Α. vertit Αι (praeter δεί - αί βάσαιιοι). expl. anon 10 δΙδωσιll δέ οίί Α : οό δίδωσι δ' οίί F : οΟ δίδωσι δέ ΔVet 11 oVτoς Α : Kαi oVτoς pVet : secl. Buhle (om. ίη lemm. nec respicit ίη expl. steph) υπ' ΑVTov Α : όφ' Mov β δίδωσι(ιι) AΔVet anon steph : δίδωσι χρήματα F 12 διότι Α ; στι β 13 τους ω ; τοϋ Bas. 3 όμόσαllTος Victorlus (εΙ δέ μή όμόσει anon) : -ας ω 13-14 καΙ ώς oVτoς ω ; ώς οίίτως Vahlen ; καί oVτoς Ross 15 πιστεόειll Α (sed 11 eras.) anon : -ει pVet 16 Υάρ pVet ; γάρ αν Α 17 OQIl Α ; Υάρ β 180Οτω δέ Δ ; oVτως δ' οΟδέ Α. sed δ' οό eras. : ώστε δέ F : ώστε οΟ anon : ώστε Γ (steph) : oVτω δή Thurot 33 Α
οΟδέ ΑΓ : ovSell PArec Kαi τά Ειιδ- eiΠEill β Μαι Α : om. pVet
: iSeill
74
Ι
15. 1377& 19-1377b 9
έπιορκίαν τό μή. καΙ τό του ΖΕνοφάνου!; άρμόΤΤΕΙ, ότι ουκ πρόκλησι!> αVτη άσΕβΕί πρό!; ΕυσΕβη, άλλ' όμοία καΙ
20 Υση
Ε1 ισχυρό!; άσθΕvfj πατάξαι Τι πληΥηναι προκαλέσαιτο. Ε1 JO δε λαμβάνΕΙ, οη πιστεόΕI αύτφ, έκEίν~ δ' oV. καΙ τό του 2Ε νοφάνου!; μΕταστρέψαντα φατέον ούτω!; ίσον Είναι αν ό μεν 25
άσΕβή!; διδφ,
ό δ' ΕυσΕβή!; όμνύ'ιJ'
ΑVτόν,
ών
υπερ
δίδωσιν,
δη
έΚΕίνου!;
είισεβε!;
τό
άξιοί θέλει ν
δΕινόν ΤΕ τό μή θέλΕΙ ν
όμόσαντα!; τοί!;
θεοί!;
δIKά~Elν.
Ε1
έπιτρέπειν,
δε JI καΙ
δη οίιδεν δΕί αυτόν άλλων κριτων δείσθαι' αυτφ Υαρ δί δωσι
κρίσιν.
καΙ
δη
&'τ.οπον
τό
μή
θέλει ν
όμνόναl
περί
ών άλλου!; άξιοί όμνόναι;;,έπεί δε καθ'. h
'αυτό!;
. . . μέν 1377 b
'.
5
J2
λΕκτέον, καί ΣVνδυα~όμέ'~ων πω!; λΕκτΕον<δηλον' οΤον ε1
30
μεν θέλει
λαμβάνειν
λαμβάνειν δε
διδόναl
μη .θέλει,
καΙ
δε ε1
μή;'"καΙ
λαμ~άνείν
ε1 καί
δίδωσl διδό-
ναι θέλει είτε μηδέτερον.- έκ Υαρ των ειρημένων άνάΥκη σuyκείσθαι, ώστΕ καΙ' τόυ!; λόΥου!> σvyi(έTσθαl έκ των ε1ρημένων. έαν δε 1;ί ΎεγΕνημένο!; ίιπ' αVτOQ'" καί έναντίοs,
ση οόκ έπιορκία' έκόόσιόν. Υαρ τό άδΙΚΕίν;"τόδ' έΠΙΟΡΚΕίν άδΙΚΕίν έστι, τα δε βίCf i
TiJ
διανοίCf άλλ' οίι
τφ στόματι. έαν δε τφ άντιδίK~ 1;ί ίιΠΕναντίο!; καί όμωμοσμένοs, ση πάντα άναιρεί ό μή έμμένων οί!; ώμoσeν' δια Υαρ τουτο καΙ
τοί!; νόμοι!) χρωνται
1377& 19.22 21
19
άρμότrεl Α
Α
14
όμόσαντΕS.
Diels-Κranz,
: -ειν pVet
πρόκλ- Α
"υμα!)
μεν
άξιου-
ΙΙ ρ.169
(anon) : ή
πρόκλ-
steph : steph (anon) : προσκαλ- β 23 ό μ~ν Α : μέ.ν ό β 24 ό δ' είισ- Α : δ είισ- δ' β θέλειν Α : έθ- β 26 δίδωΟ1I1 AFF : δίδωΟ1I1 όρκοιι Δ 27 κριτωll β anon (Ar, qui κρείτrωll reddit) : δlκαστωll Α αVτω FF (έαvτω anon) : ΑVτoίς (Guil) καΙ ΑVτω ε, utramque lect. agnoscit steph : .τούτω Α 28 κρίσlll ΑΓ (anon) : Kpivelll β 29 αςιοί β : αςιοϋσιν Α (dignos Vet) όπως Α : πως β (anon) 30 σvνδυα~oμένων Bonitz1 : -όμειιον ω 1377b 1 θέλει β : εθ- Α 2 λόγους Α : λόγους ανάγκη β 3 eexll δε γεΥεlιημέvος Α steph : δηλον δ~ αν i'i ήπατημέιιος F : δηλον, cet. om. ίη spat. vac., ε όπ' ΑVτoϋ β : όφ' αVτoϋ Α καΙ AΔVet anon : δ F 4 Επιορκία pArecVet anon : -κήσεl Α αδlΚΕίν Α : αδ- εστιν pVet 7 vπeιιαιιτίος καΙ όμ- Α (όΠΕιιαιιτίος reddit et Ar, εναιιτίως anon ρ. 86,5) : όμ- pVet : όπ- [καΙ όμ-] vel όμ- και Vπ- Spengel 9 αςιοϋσιν Α : -μεν ΒVet steph 8 ό β: om. Α πρόσκλ- β
'1
20
cf. West
καί
ασεβεί β: ασεβεί* Α
21
προκαλ- Α
JJ
Ι
10 σιν εμμένει ν
01s
15. 1377b 1G-II 1. 1377b 25
75
αν όμόσαντεs δΙKά~ητε, ΑVτo! δ' ουκ εμμε
νοVσιν;" καί όσα αν άλλα αύξων
TlS
είΠΕιεν.
Β
15
Έκ τίνων μεν ουν δεϊ καΙ προτρέΠΕιν καΙ αποτρέπει ν
καΙ επαινεϊν καΙ ΨΈΥΕιν καΙ κατηΥορεϊν καΙ απολΟΥείσθαι, κα/ ποίαι δόξαι καΙ προτάσeιs χρήσιμοι πρόs TCxS τούτων πίστeιs, ταVτ' εστίν::ι:rιφΙ Υαρ τούτων καΙ εκ τοίιτων τα ενθυ20
μήματα, ώs περι~(Xσ-roν είΠΕϊν iBi<;c .,:ι:Ρ Υένοs των λόΥων. έπεί δ' ενεκα κρίσεώs εστιν ή ρητoρι~ή. (καΙ Υαρ TCxS ΣVμ-
2
βοvλΟ:s κρίνουσι ~αl.ή δίκη KpicrtS εστίν); ανάγκη μη μόνον πρόs τόν λόΥον όραν, όπωs αποδΕΙΚΤΙ~?S~OLαι καΙ πιστός, αλλα καΙ ΑVτόν Π9ιόν. τινα καΙ τόν Kpι-τj}ν KατασKEυά~EΙΨ 25 πoΛV Υαρ
διαφέΡΕι ..πρός πίστιν,
μάλιστexμεν εν ταίς ΣVμ-
_,-'
ι·'
1377b 15 QuintiI. ν 10, 17.Aristoteles in secundo' de arte rketorica libro diligentissime est exsecutus ,.·"ijuid cuique Υεί εΙ quid cuique homini soleret accidere, et quas res quosquehomines quibus rebus aut kominibus υεΙ conciliasset υεΙ alienasset ipsa natura, ut divitias quid sequatur aut ambitum aut superstitionem, quid boni probent, quid mali petant, quid milites, quid rustici, quo quaeque modo res vitari υεΙ appeti soleat, ex quibus ηίΙ nisi divitias quid sequatur expositum invenimus (c.16) c.1-11 Cic. de or. Ι 53 quis enim nescit maximam vim exsistere oratoris in kominum mentibus υεΙ ad iram aut ad odium aut dolorem incitandis υεΙ ab hisce isdem permotionibus ad lenitatem misericordiamque revocandisJ ... (55) quibus de rebus Aristotelem εΙ Tkeopkrastum scripsisse !αΙΒΟΥ ••. quae de kis rebus disputant oratorum esse concedunt, itaque ceteros libros artis suae nomine. hos rhetoricos εΙ inscribunt εΙ appellant. cf. 87. Philod. rhet. Ι ρ. 370 (LXXXVIII 7) τoVτo δέ μόνον (sc. τό κατανοησαι δια τίνων καΙ Υενναται και καταπραΟνεται τα πάθη) ώς ού προσηκον ~ΑVΤOίς ούκ ένχειρ;;σω τοός ρήτορας έκ των , Αριστοτέλοvς μετενεΥκείν, τα λοιπα μετενηνοχότας ο1ς αν ... δΙKά~ητε β : 01ς ... δΙKά~ετε Α ταίς δίκαις, α1ς αν ή πόλις StKa~1J. leg. νι 784
cf. Plat. Crit. 50 C έμμενεϊν C. And. 3. 34. [Dem.] 26. 8. Dittenb. SylI. 3 91412 (Aexonensium decr. ante a. 326) έμμενοϊϊσιν scripsi (signum ίnteποg. posuerat Schiitz) : έμμέν- Α : έμμενοϊϊμεν β anon steph 11 αν l!ιXλα ... τις Α : άλλα αν ... τις FT : άλλα ... τις αν ε είπειεν Α : εΥΠΕιεν. περΙ μέν o(iv των άτέχνων πίστεων εΙρή~ω τoσαVτα (ταVτα ε) PVet (Μ) τέλος αριστοτέλοvς τέχνης ρητορικης α Α 15 cφιστοτέλοliς τέχνη ρητορική β Α : αριστοτέλοvς τέχνης ρητορικ;;ς βιβλίον β ε : βιβλίον της ρητορικης αριστοτέλοvςβ F. ίη marg. al. man. Υ (cf. Proleg. 50) : βιβλίον δεότeρoν της ρητορικης anon : αρχη τοϊϊ Sevτipov βιβλίοv steph 17 έπ- καΙ ψέΥ- Α : ψέΥ- καΙ έπ pVet 19 ένθvμήματα Α : ένθ-λέΥεταιβνet 20 ώςω : πρόςτόSpengel : ώστε Richards 22 κρίνοvσl(ν) pArec : κρινοϊϊσιν Α 10
J
ΙΙ
76
1. 1377b 16-1378& 22
βουλαίς, είτα καί έν ταίς δίκαις, τό τε ποίόν ηνα φαίνεσθαι τον λέγοντα καί το προς αύτονς ύπολαμβάνειν πως διακείσθαι
ΑVτόν, προς δΕ τούτοις έαν καί αVτoί δΙαΚείμενοί πως τvy χάνωσιν 30
[το
μΕν
ουν
ποιόν
είς
τας
ΣVμβOυλάς
χρησιμώτερον
ηνα
φαίνεσθαι έστιν,
το
τον δΕ
λέΥοντα
4
διακεϊσθαί
πως τον άκροατήν είς τας δίκας]· ου Υαρ ταύτα φαίνεται φιλοϋσι καί μισουσιν, οίιδ' όρyι~oμένoις καί πράως εχουσιν,
άλλ' Τι το παράπαν έτερα Τι κατα το μέγεθος έτερα· τ~ μΕν Υαρ φιλoϋvτι, περί ου ποιείται τήν κρίσιν, Τι ουκ άδικείν
1378 a
Τι μικρα δΟΚΕί άδικείν, τ~ δΕ μισoϋvτι ΤOίιναVΤίOν· καΙ τ~ μΕν έΊτιθi:ιμoυ1iτι καί ευέλπιδι ovτι, έαν 15 το έσόμενον ήδίι, 5
καί εσEσθCxι καί άΥαθον εσεσθαι φαίνεται, τ~ δ' άπαθεί καί,
δυσχεραινovτι ΤOίιναVΤίOν. . τοϋ μΕν ουν αVτoνς εΙναι πιστονς
,;
τονς λE'yovτας τρία έστί τα, αίηα· τοσαύτα Υάρ έστι δι' α
πιστεόομεν 10
εξω των άποδείξεων. εστι δΕ ταύτα φρόνησις καί άριirηKαί εύνοια' διαψείιδovται Υαρ περί ων λέΥουσιν Τι ΣVμβOυλείιOυσιν Τι δι' άπαντα ταύτα Τι ,δια τούτων η' Τι Υαρ δ{άφροσίινην ουκ όρθως δoξά~oυσιν, Τι δOξά~OVΤες όρ θως οια--'μοχθηρίαν ου τα -δOKOϋVΤα λέγουσιν, Τι φρόνιμοι μΕν καί έΠΙEικsϊς είσιν άλλ' ουκ εΟνοι,
διόπερ ένδέχεται
6
μή τα
βέληστα ΣVμβOυλeίιειν yιyνώσκOVΤας. καί παρα ταύτα 15 οίιδέν. άνάΥκη αρα τον άπαvτα δOKOϋVΤα ταύτ' εχειν εΤναι τοίς άκροωμένοις πιστόν. δαίοι φανείεν αν,
όθεν μΕν οΟν φρόνιμοι καί σπου-
έκ των περί τας άρετας
7
δΙ1Jρημένων λη
πτέον' έκ των αυτων Υαρ καν έτερόν ης καν έΑVΤOν κα τασκΕυάσειε 20
περΙ
τα
τοιούτον·
πάθη
ταβάλλOVΤες
περΙ
λeκτέoν.
δ'
εστι
ευνοίας
καί
δε
πάθη
τα
διαφέρουσι προς τας κρίσεις,
φιλίας δι'
έν
τοϊς
όσα
με-
οΥς επεται λίιπη
καί ήδονή, οΤον όΡΥή Ελεος φόβος καί όσα αλλα τοιαύτα,
1378& 17
Ι
c. 9
26 καΙ ACo anon : δέ καί Fζ 27 καΙ - 29 λέγοντα AF : om. TuCo, suppl. Tu 2 La θΧ Guil, cf. Proleg. 68 s. πως διακείσθαι Α : eχEιν πως FFTu 2 et omisso in spat. vac. πως La (eχEιν πως legit anon) 28 δια ΚΕίμΕνοι] διακεί ίη ras. Α 29 τό - 31 δίκας ω : in parenthesi Thurot, del. Graux cf. Proleg. 131 30 διακείσθαι ΑΔ (διακ ίη ras. Tu) Frec anon : άδικ- F 1378" 1 κατα Α anon : κατα τό (3 3 δΟΚΕί (3 (δόξΕΙ anon) : δΟΚΕίν ΑΓ 4 όντι Α : om. FVet : {ε} 5 άπαθεί AGuil : άπΕιθεί FVet anon : {ε} κα\3 ω : η vel η καί Richards, sed vid. ad 1354b 23 7 εστιν τα Α : εlσΙ τα (3 10 δι' άπαντα Α : δια π- β 11 δοξάςοvσιν Α : τoVτo δοξ- (3Vet 16 oi:ίν Α : Toivvv (3 18 εκ των αύτων γαρ (3Vet : Εκ γαρ των αυτων Α cf. ροΙ ΥΙ 6. 1320b 19 εκ των εναντίων γαρ 20 λeκτέoν Α : λ- νΟν β
8
ΙΙ
77
1. 1378& 23-2. 1378b 12
καί τα τούτοις εναντία. δεϊ δε διαιΡεϊν τα ΠΕΡί εκαστον είς 25
9
τρία' λέγω δ' οίον περί όΡΥης, πως τε διακείμενοι όΡΥίλοι είσί, καί τίσιν είώθασιν όρyί~εσθαι, καί επί ποίοις' εί Υαρ το μεν εν η τα ΔVo Εχοιμεν τοίιτων, άπαντα δε μή, άδίι νατον αν είη τήν όΡΥήν εμποιεϊν' όμοίως δε καΙ έπί των άλλων. ώσπΕΡ οδν καί έπί των προειρημενων δΙεΥράψαμεν τας προτάσεις, ούτω καί περί τούτων ποιήσωμεν καί διΕλω-
30
μεν τον είρημενον τρόπον. εστω
δή
όΡΥή
όρεξις
μετα
ΛVπης τιμωρίας
φαι νομε-
2
νης δια φαινομενην όλΙΥωρίαν των είς αύτον η των αύτου
όλΙΥωρεϊν
μή
προσηκόντων.
εί
δή
τουτ'
εστίν
ή
όΡΥή,
2
ξινφη τον όΡYl~όμlΞ1l0ν όρyί~εσθαι αίεί των καθ' εκαστόν 35 τινι,
οίον Κλεωνι άλλΆ oVκ άνθρώπ~, καί ότι α\ιτον η των
α\ιτου τι πεποίηκενηεμελλεν, καί πάσ1J όΡΥiJ Επεσθαί τινα
1378b
ήδoVΉν τήν άπο της. ελπίδος του τιμωρήσασθαι' ήΜ μεν
Υαρ το οίεσθαι τείιξεσθαι ών εφίεται, ουδείς δε των φαι νομένων άδμνάτων έφίεται α\ιτφ [ό δ' όρyι~όμενoς εφίεται 5 δμνατων α\ιτφ]. διο καλως είρηται περί ΘVμOύ «όστε πoΛV
Υλμκίων μέλιτος KαταλeιβOμένOΙO άνδρων έν στήθεσσιν άεξε
ταί~"
άκολομθεί Υαρ καί ήδoVΉ τις διά τε τoVτo καΙ διότι
διατρίβομσιν έν τφ τιμωρεϊσθαι τ/ StaVOfCiX' ή οδν τότε ΥΙ Υνομένη φαντασία ήδονήν έμποιεϊ, ώσπΕΡ ή των έΝVπνίων. 10
έπεί δ' ή όλΙΥωρία εστίν ένέΡΥεια δόξης περί το μηδενος άξιον φαινόμενον (καί Υαρ τα κακα καί τάΥαθα άξια Oίόμeθα σπομδης είναι, καΙ τα ΣVντείνOντα προς αυτά' όσα δε μη-
1378 b 5 Hom.
Σ
109 s., cf.
Ι
11. 1370b 11
24 όΡΥΙλοι AΔVet : -ως F 29 περΙ 23 τα περΙ pVet : περΙ Α Α : eπι pVet anon 31 δή Α anon : δ' ή β φαινομένης ω anon : secl. Spengel 32 ΑVτoν pVet : ΑVτoν ή αύroς Α, sed ή ΑVτoς ίηduct. των ΑVτoϊϊ Α : είς αύroϊϊ τινα pVet ηίΙ opus praepositione iterata (cf. 1417& 4, var. Iect. 1373& 35, Bonitz Ind. 630& 55) nec addito pronomine indefinito, cf. 1378b 1, 1386& 2 S., 1416& 21 33 όλΙΥωρείν μη προσηκόντων scripsi : τοϊί όλΙΥωρεϊν μή προσήκοντος Α : μή προσηκόν τως pVet (cf. anon ρ. 89. 10 s.) : μη προσηκόντων Bas. 3 intellege των μή προσηκόντων όλΙΥωρείν είς ΑVΤOν ή (είς) των αVτOϊί (τινα). cf. 1379b 11 υπόκειται Υαρ ή όΡΥή της όλΙΥωρίας προς τους μή προσήκοντας (sc. όλΙΥω ρεϊν); όλΙΥωρεϊν είς ut 1379 b 28 s. εί δή Α : eπεΙ δε pVet ή ACoLa : 1378b 1 τι ω : τινά τι C (cf. anon ρ. 89. 16). sed vid. ad 1378& om. FTu 32 εμελλε β (anon) : ημ- Α 2 τήν β : της Α ad τινα ... τήν cf. Vahlen4 12 4 ΑVτωι AGuil : om. βΓ ό 5 ΑVτω(ι) ω : secl. Spengel 5 δνν- αVτωι Α : ΑVτω δνν- β : om. ίη versione Muretus : δνν- om. r 6· στήθεσΟΊν La : στήθεσιν AFCoTu 8 ΥΙΥνομένη Α : έΥΥιν- β 9 έμποιεί Α : ποιεί β Τι pArec : εί Α 12 ΑVτά Α : τΑVτα pVet
J
ΙΙ
78
2. 1378b 13-34
δέν τι Τι μικρόν, οίιδενός άξια ύ'τrOλαμβάνOμεν), τρία δ' εστίν είδη όλΙΥωρίας, καταφρόνησίς τε καί Επηρεασμός καΙ 15 ύβρις' ό τε yccp καταφρονων όλΙΥωρεϊ (όσα Υαρ OίOVΤαι μηδενός άξια, τούτων καταφρονοίίσιν, των δε μηδενός άξίων
4
όλΙΥωροίίσιν) καί ό Eπηρεά~ων [φαίνεται καταφρονεϊν]' εστι μή ίνα τι
Υαρ ό Επηρεασμός εμποδισμός ταϊς βουλήσεσιν
αύτ~ άλλ' ίνα μή έκείνφ' eπεΙ οδν οίιχ ίνα αύτ~ τι, όλι20
Υωρεϊ' δηλον Υαρ ότι οϋτε βλάψειν όπολαμβάνει, εφο βεϊτο Υαρ αν καΙ oVκ ώλΙΥώρει, ούτ' ώφελησαι αν. ούδε11.; . άξιον λόΥου, εφρόντψ Υαρ αν ώστε φίλος eIvat~~ καΙ ό 5 όβρί~ων δε όλΙΥωρεί' Εστι Υαρ ύβρις το πράη'εtu-,:cκαΙ λέ
Υειν εφ' οίς αίσχύνη εστΙτ~ πάσχOVΤΙ, μή ίνα':i:rί,ιΥίΥVΗται 25
αίιτ~ άλλο Τι ότι έΥένετό,άλλ' όπως ήσθ;J 'οί :γαρ άVΤΙ πoιoίίvτeς οίιχ όβρί~oυσιν' Cfλλα τιμωΡOίίVΤαι. αί'ΤΙΘψ·οε της ήδονης τοίς όβρί~oυσιν,
ύ'τrεpέXEιν όΠεΡέχέιν 30
ότι OϊOVΤαι κακως
6
δρωvτες: αύτοί
μάλλον. διο οΙ νέοι καί οί πλoύσιoι~ ό"ρισταί' Υαρ oϊovται όβpί~oντες. ύβρεως δε.:ατιμία, ό
δε άτιμά~ων όλΙΥωρεί' τό Υαρ μηδενός άξιον ουα/:μίαν εχει τιμήν, ούτ' άyaeov ούτε κακοίί. διο λέΥει όΡΥΙ16μενος ό Άχιλ/ευς "ήτίμησεν' έλων Υαρ Εχει Υέρας" '''αίιτός'' καί "ωσεί τιν' άτίμητον μετανάστην," ως δια ταVτα όρyι~όμενoς.
προσήκειν
δ'
oίovται
πολυωρεϊσ{}αι
όπο των
13-17 schol. f (fort. Max. Plan.• cf. Kugeas ΒΥΖ. Zeitschr. 16. 1907. 588 5S.) Thuc. Ι 26. 3 ρ. 29. 17 Hude τρία είδη όλΙΥωρίας. καταφρόιιησις. επη ρεασμός καΙ νβρις. τούτωιι Υάρ καταφρονεί τις. a μηδενός (άξια) ήΥείται. καΙ Υάρ δ επηρεά~ωιι φαίιιεται καταφροιιείιι. εστι Υάρ κατά ' Αριστοτέληιι δ επηρεασμός εμποδισμός •• * ('multa vald8 inC81'ta' Hude) 32 Hom. Α 356. 507. Β 240 (αύτός άποίιρας) 33 Ι 648, Π 59. cf. ροΙ ΠΙ
5. 1278& 37
13 τι Α : om. B[lass ?]
β
(ώσπερ καΙ ·Ομηρος έποίησειι)
μικρόιι Α : πάιιυ μικρά β anon : πάvv μικρόιι : om. β : δή Eucken 31 (qui 11 καΙ Υάρ - 13 Vπo λαμβάιιομειι ίη parenthesi) ηοη hic apodosin incipere 5ed. sensum si spectes. 1379& 9 a φαιιερόιι ovv monuit Thurot et coll. ροΙ Ι 12 init. έπε! δε ... 13 init. φαιιερόιι Toivvv confirmavit Spengel 15 όσα Α: aPVet 16 άξια Α : άξια εΙιιαι pVet 17 φαίνεται καταφρονείν ω : del. Vah1en1 6 18 μή Α : oVχ β cf. 1387 b 23 μή ίνα τι αύτφ άλλά et 1368b 33 ου ... 34 μή 19 ΑVτω(ι)l AΔVet anon : αύτων F όλΙΥωρεί] Ρ ίη ras. Α 21 Υάρ αν* Α : Υάρ pVet καΙ oVκ ώλΙΥώρει ω : del. Hayduck 23 πράττειν καΙ λέγειν Α : βλάπτειν κα! λυπείν pVet 24 ΥίΥνηται Α : Υέν- β 25 fι δτι έγέlιετο AFranon : om. Δ 27 αύτοΙ Richards (ipsi Guil) : αύTovs ω 31 άyaeov ... κακοv AsVet : κακοv ... άyaeov FGuil 32 ήτίμησεll AΔVet anon : -σαll F ΑVτός Α (anon) : αύτός άποίιρας β cf. Vah1en 2 625 34 πολυωρεί~αιβanοn : -η~αι Α
anon
δ' ΑΓ
7
ΙΙ
35 ήττόνων
79
κατα Υέvοs, κατα δύναμιν, κατ' άρετήν, καΙ όλωs
έν cι> αν
1379&
2. 1378b 35-1379& 23
WTos
ύrrερέχη πολύ, οίον έν χρήμασιν ό πλού
σιος πέvητοs καΙ έν τΙ{) λέγειν ρητορικοs άδvvάτοv είπείν καΙ άρχων άρχομέvοv καΙ άρχειν άξιοs οίόμεvos τοϋ άρχε σθαι άξΙοv. δ10 είρηται «θvμοs δΕ μέΥαs ΕστΙ διοτρεφέων 5 βασιλήων"
καΙ
«άλλά
άΥαναι<Τοϋσι Υαρ δια
τε
T'llV
καΙ
μετόπισθεν
Εχει
κότον·"
ύrrεΡOXήν. Ετι όφ' ών τις οίεται
8
εΟ πάσχειν δείνο οδτοι δ' είσΙν ους eδ πεποιηκεν η ποιεί, η αύTOS η δι' αύτόν τις η των αύτοϋ τις, η βούλεται η έβοvλήθη. φανερον οΟν Εκ τούτων ήδη πωs τ' EχoVΤες όρyί~ovται αύτοΙ 10
καΙ
τίσι
καΙ
δια
ποία.
αύτοΙ
μΕν
Υάρ;
9
σΤαV:.C'λvπωvται·
Εφίεται Υάρ τινος ό λvπούμεvοs' Εάν τε ooν~riτ' εύθvωρίαv <προς> ότιοϋν άVΤΙKΡOύση τις, οΤον τΙ{) διψωVΤι προς το πιείν, Εάν τε μή
[όμοίως ταύτο φαίνεται ποιείν],καΙ,Εάν τε άVΤΙ
πράττη τις Εάν τε 15 ούτως
μη
εxovτα,. πασιν
ΣVμπράττη όρyί~εται
έάν τε··&λ/ο τι
[διο
Ενοχλ-η
Kάμ\lbVΤες, πενόμενοι,
10
έρωντες, διψωvτεs, όλως rnιθvμοvvτέs τι καΙ 'μη 1<ατOρθOϋVΤες
όργίλοι
20
είσΙ
καΙ
εύπαρόρμητοι
μάλιστα
προs
TOIiS
τοϋ
παρόvτοs όλιyωρoϋνταs], οίον κάμνων μΕν Toi9".:oΊTpos τ/ν νό σον, πενόμενος δΕ ToiS προs την πενίαν, πολεμων δΕ τοίς προς τον πόλεμον, έρων δΕ Tois προs τον ερωτα, "όμοίωs
δΕ καΙ τοίς άλλοις· προωδοποίηται Υαρ εκαστος προs την
έκάστοv όΡΥην όπο τοϋ ύrrάρχοvτοs πάθοvs. Ετι δ' Εαν τά- 11 ναVΤία τύχη
1379& 4 Hom.
Β
προσδεχόμενος'
196
5
λvπεί Υαρ
μαλλον
το
πολύ
Α82
1379& 1 αύτός C : ταύτω β : ταVτα Α ύπερέχη F : -ει Α : -οvσl ζ Guil : Co 2 ρητορικός ΑΔVet : -ως F 3 οΙόμε1l0ς ω anon : secl. Ross 5 τε AFCo : γε ζ anon 6 υφ' Α anon : έφ' β 7 ουτοι Αε : ούτοι F ή2 pVet : om. Α 8 ή δι' αύτόll ης ή τωll αVτoϋ τίς Α : ή τωll αVτoϋ τίς ή δι' αVτoϋ pVet 11 οδll Α : om. pVet 12 πρός scήρsi : om. ω cf. Proleg. 132 ότι οδll Α : 0011 pVet άllTlκροόσηl Α : -οόη β (anon) meill Αε (anon) : ποιείν F 13 όμο{ως - ποιείll ω : seclusi εάll Αε : αν F 14 εάll! Α : αll β 15 ΕΧΟllτα ΑΓ : ΕχΟll pArec (anon) πασιν Α : τοίς πασιll β διό - 18 όλιγωροίίντας ω : seclusi 16 τΙ καΙ Α : καΙ pVet 17 μάλιστα Α : μ- μΕlΙ β 17-18 τοίί παρόllτος FF anon : παpόvτας Α (ας ίη ras.) Δ 18 όλι γωpoϋvτας pVet anon : -α Α (ίη -ες mut.) 21 τοίς άλλοις ω : alii; si vετο nun. et quoniam utique aliud parvipendit aliquid Vet. alii; si autem no·n et quodcumque aliud parvipeIxdat quis Guil. similia Ar. cf. Margoliouth 380 et Schneider 56 προωδοποίηται Α : προοδοποιείται β eadem var. lect. part. an. ΙΙ 4. 650 b 28. 5. 651 b 10. gen. an. ιν 4. 770 b 3 Οπερ
ΙΙ 2. 1379a 24-1379b 17
80
25
παρα δόξαν, ώσπερ καΙ τέρπει το πoΛV παρα δόξαν, εαν Υένηται 8 βούλεται. διο καΙ ωραι καΙ χρόνοι καΙ διαθέσεις καΙ ήλικίαι Εκ τούτων φανεραί, ποίαι είικίνητοι προς όΡΥήν καΙ ποσ καΙ πότε, καΙ ότι ότε μαλλον Εν τούτοις είσί, μάλλον καΙ
30
είικίνητοι. αύτοΙ μεν ovv οδτως EχOVΤες είικίνητοι προς όΡΥήν, όρyί~ovται δε τοίς τε καταΥελωσι καΙ χλεvά~οvσι καΙ σκώπτοvσιν' υβρί~οvσι Υάρ. καΙ τοίς τα ΤOιαVτα βλάπτοvσιν όσα ίίβ ρεΩS σημεία. άνάΥκη δε ΤOιαVτα εΙ ναι Ο: μήτε άvτί τινος μήτ' ώφέλψα τοίς ποιοσσιν' ήδη Υαρ δοκεί δι' Οβριν. καΙ
12
1!
τοίς κακως λέΥοvσι καΙ καταφρονοvql περΙ ων ΑVΤOι μάλιστα 35
σποvδά~οvσιν, οίον οί Επί φιλοσοφ!ψφιλοτιμούμενοι.Εάν τις είς τήν φιλοσοφίαν, οί δ' Επί Tfj, ίδέ<;XE~ν τις είς τήν ίδέαu, όμοίως δε καΙ έπΙ των άλλων. ταVτα;δeπολλCj) μδ:λλον, EC;XV υποπτεύσωσι
μή
μή δοκείψ
1379 b
τοις Εν οΤς
υπάρχειν αVτOίς,
... όλως
η
μή
ίσχι,ιρφς,
φίλοις'
πάσχει ν εδ υπ' αύτων η
οίΟ1/Ίαι Υαρ. προσήκει ν
14
η
έπειδαν Υαρ σφόδρ<χ.οίωνται υπερεχειν εν τού σκώπτovται, ού.φρ().vτί~οvσιν. καΙ ΤΟίς.·,.φίλοις
μάλλον ητοίς μή 5
η
15
μδ:λλον
μή ... ,Κ<Χ.Ι τοίς είθισμένοις ,:τιμάν η
16
φΡOVΤί~εlν, Εαν πάλιν μή OVτω~~:;όμιλωσιν' καΙ.γαρ υπο τούτων OίOVΤαι καταφρονείσθαι' ταύτα Υαρ Ο:ν ποιείν. καΙ τοίς μή άVΤιπo.ΙOϋσιν εδ, μηδε τήν ίσην άVΤαπOδιδOϋσιν. καΙ 17 τοίς τάναντία ποιοσσιν αύτοίς, Εαν
'IiTTOVS
ωσιψ καταφρονειν
Υαρ πάντες οί ΤOΙOVτOΙ φαίνovται, καΙ οί μεν ώς ήττόνων οί 10
δ' ώς παρα ήττόνων. καΙ τοις Εν μηδενΙ λόΥφ οδσιν, αν τι 18
όλΙΥωρωσι, μδ:λλον' υπόΚΕιται Υαρ ή όΡΥή τ/ς όλΙΥωρίας προς TOVS μή προ.σήκοντας, προσήκει δέ το.ίς ήττοσι μή όλι ΥωρεΙν. τοις δε φίλοις, καΙ 1S
Ετι
μδ:λλον
Εαν
Εάν τε μή εδ λέΥωσιν η ποιωσιν, 19
τάναVΤία,
καΙ
Εαν
μή
δεομένων, ώσπερ ό 'Avτιφωvτoς Πλήξιππο.ς
αίσθάνωνται
TCj)
ΜελεάΥρφ'
όλΙΥωρίας Υαρ το μή αίσθάνΕσθαι σημείο.ψ ων Υαρ φρον τί~oμεν,
ο.ύ
λανθάνΕΙ.
καΙ
τοίς
Επιχαίροvσι
ταις
ΆΤVXίαις 20
1379 b 15 55 F 1 b Snell
anon : πoλl.ι και F έαν AΔVet : έαν γαρ F 26-27 : πόΤΕ καΙ ποσ β. eodem ordine quo 1385b 6, sed saepius praecedit ποσ, cf. Bonitz, Ind. s. Υ. κατηγορία, 378 b 28 27 οη ΟΤΕ pVet : ΟΤΕ AAnt 33 ~ν Α : ά β (anon) 1379b 1 γαρ Α : δε pVet οίωνταl F : οίονταl ALa : οίΕνταl CoTu VπEρέXEIν Roemer : υπάρχeιv ω 4 πάσχεn/ eδ υπ' αύτων Α: υπ' αVτων eδ π- β Τι μή ω : del. Graux 6 ταVτα ΔAreCVet : τΑVτα Α : ταύτό F (anon) 7 ανταποδ- Α : αποδ- β 12 μή1 ΑΓζ : om. FCo anon 17 ταίς ατVΧίαlC; ω : del. Graux
24
πoλl.ι AΔVet
ποσ Kαi πόΤΕ Α
ΙΙ
καΙ
όλως
εvθvμοvμένοις
Εχθρου Τι
Εν
ταίς
αvτων
81 άτvχίαlς'
Τι
yccp
όλιγωρουντος σημείον .. καΙ τοίς μη φροντί~οvσιν
20 Εαν λVΠήσωσΙII'
καΙ
2. 1379b 18-3. 13800 9
τοίς
Τι
διο καΙ τοίς κακα άΥΥέλλοvσlv όργί~Oνται.
άκούοvσι
περΙ
αύτωιι
Τι
θεωμέιιοις
τα
αύτωιι 21
φαύλα' όμοιοι γάρ είσιιι η όλιγωρουσιιι Τι Εχθροίς' οί γαρ
φίλοι
ΣVIIαλγOυσι,
θεώμειιοι
δε
τα
οικεία
φαυλα
πάιιτες
άλγουσιιι. ετι τοίς όλιγωρουσι προς πέντε, προς ους φιλοτl- 22 25
μουνται, [προς] ους θαvμά~οvσιv, όφ' ωιι βούλονται θΑVμά~ε σθαι, αιι
Τι
τις
ους αισχύιιονται, Ειι
τούτοις
είς τα τoιαVτα βοηθείιι, 30
η
όλιγωρij,
Ειι τοίς αισχvvομέvοις αύτούς' όργί~Oνται
όλιγωΡOυσΙII."~fτrερ
οίοιι γοιιείς,
ωιι
τέκιια;::γίιναίκας,
μ~OII.
και
τοϊς 23
αύτοίς αισχροιι άρχομέιιους.
μη
καΙ τοίς
χάριιι μη άποδιδουσιψ παρα το .προσηκοιι γαρ ή όλιγωρία. καΙ τοίς είρωIIΕVOμένOις προς' σποvδά~οvτας' καταφρονητικοιι 24 γαρ .ή είρωιιεία. και τοίς τω" άλλωιι eVποιητικοίs; ι<;αl αύτωιι· καΙ γαρ τoυτo~.KαταφΡOIIηΤΙKόII, το μη
Εαιι μη 25 άξιουιι
ωιι πάντας καΙ αύτόιι. ποιητικον δ' όργης καΙ ή λήθη,οίοιι 26 35
καΙ ή των όνομάτωιι, ούτως οοσα περΙ μικρόιι' όλιγωρίας γαρ δοκεί καΙ
ή
λήθη
σημείοιι είναί'
δι'
άμέλειαιι
μεν γαρ
λήθη γίγIIeται, ή δ' άμέλεια όλΙΥωρία τίς Εστιιι.
όργί~Oνταl
1380·
καΙ
ώς
εχοντες
καΙ
δια
ποία,
ή
οίς μειι οον 27
άμα
εϊρηται'
'δηλοιι δ' στ! δέοι αν αύτοιι κατασκεvά~ειv TC;> λόγcι:> TOlOVTOVS οίοι όντες όργίλως εχοvσιv, καΙ τους
EVaVTiOVS
τούτοις Εvόχοvς
οιιτας εφ' οίς όργί~Oνται, καΙ TOloύTovs οίοις όργί~OIIταl.
έπεΙ
5
δε
TC;>
όργί~εσθαl
Εναντίοιι
το
πραΟιιεσθαι
καΙ
3
όργη πραότητι, ληπτέοιι πως τε Εχοντες πραοί είσl καΙ προς τίιιας πράως
δη
2
πράϋιισις κατάστασις και ήρέμησις όργης. ει οοιι όργί~Oνται
εχοvσι
καΙ
δια τίιιωιι
πραΟιιοιιται.
εστω
J
τοίς όλιγωρουσιιι, όλιγωρία δέ έστιιι Εκούσιοιι, φαιιεροιι ότι καΙ
18
eίιθvμ- F Mec Γ : eνθvμ- Αε ΑVτων Αε : εαvτων F 25 προ, : secl. Spengel 26 τι 00, Α : προς οΟς pVet 27 άν τις Εν το\!τοι, Α : εν τoVτoις εάν τι, pVet 28 τα Α : om. β 29 βοηθείν Α anon : -ουσιν pVet 30 χάριν ω (anon): χαίρΕιν Roemer ut a 7 differat, coll. Xen. mem. ΠΙ 13, 1 31 είρων- β anon : είρην- Α : είρονArec προς Α : προς τοΙΙς β cf. 1380· 26 35 ή Α anon : om. β οίίτως Α anon : om. pVet περΙ AFT : παραεΑrec (anon) 36 δι' άμ- μΕν γαρ Α : δια μΕν γαρ άμ- β 37 τίς Α : om. β 1380- 1 άμα Α : άττα Lipourlis : om. pVet cf. 1388" 5, et vid. Spengel ad 1379 b 34 2 ότι δέοι Ο:ν Α : ώς δέοι Ο:ν ΑVτoν pVet anon : Ο:ν ώ, δέοι steph 3 οργίλως pVet (anon) : ολιγώρως Α (Ar) 5 τω ... το Α : το ... τω β cf. 1386b 9-12 6 όργή πραότητι βΜΟC : όργη πρ- Α : όρ yij πραότης Spengel cf. 1388b 23 et 1414b 21 s. τΕ β : om. Α cf. 1378" 24, 1379" 9, var. lect. 1387- 6 7 δή β anon : δ'ή Α 9 δ'έστιν pVet : δΕ Α
ω
ΙΙ
82
3. 1380" 10--1380b 7
10 τοίς μηδΕν τούτων ποιουσιν Τι άκουσίως ποιουσιν Τι φαινομένοις
τοιούτοις πραοί είσιν. καΙ τοίς τάναVΤία &ν Εποίησαν βουλομένοις. καΙ όσοι καί αύτοί είς αίιτούς τoιoVτOΙ' οίιδείς Υαρ αύτος αVτoυ δοκεί όλΙΥωρείν. καΙ τοίς όμολΟΥουσι καΙ μεταμελομένοις' ώς Υαρ εXOVΤες δίκην το λVΠείσθαι επι 15
των
οίκετων
δικαίώς 20
κολάσεως'
τούς
μΕν
Υαρ
άvτιλέyovτας
καί
μαλλον Koλά~oμεν, προς δΕ τούς όμολΟΥουντας
Koλά~εσθαι
.-: . άναισχυvτία
το
παυόμεθα
τα
φανερα
θυμούμενοι.
άρνείσθαι,
ή
αίτιον δ'
δ'
ότι
άναισχυvτία
όλΙΥωρίαΚάl. . καταφρόνησις . &ν Υοϋν πολύ καταφρονουμεν,
αίσχvvόμ~~g... καΙ τοίς' ταπεινουμένοις πρόs:" α~oύς καί μη άvτιλέyoυόΊ~o φαίνovται Υαρ όμολΟΥείν ήπους είναι, οί
._-
5
τοίς ΠΕΠοιημένοις παύovται τ/ς όΡΥης. σημείον δΕ Επί της
. άρνουμένους ,,,_: ~..
4
OVK
6
δ' ήττους φοβgi!Vται, φοβούμενος δΕ οίιδεΙς όλιΥωρεί. ότι δΕ
. πρOs τούς ταΠέινουμένους πΑVεται ή όΡΥή, καΙ ;Όι κύνες δη25 λοϋσιν οίι δάκVόvt~s· τούς Kαθί~OVΤας. καΙ. τοίς σπoυδά~oυσι
7
προς [τούς] σπCJ~δάtοvταs' . . δοκεί Υαρ σπoυδά~εσθαι άλλ' οίι καταφρονείσθαι': καΙ
. δεομένοις μη 30
κάΙ
ύβρισταίς
τοίς
μεί~ω
παραιτουμένοις' μηδΕ
κεχαρισμένοις.
ταπει νότεροι
χλευασταίς
μηδ'
καΙ
Υάρ.
όλΙΥώροις
τοίς
8
καΙ.
τοίς
9
είς
μη-
δένα τι μη είς χρηστούς μηδ' είς τοιούτους οίοί περ αύτοΙ [όλως 10 δ'
Εκ
των
EναVΤίων
δεί
σκοπείν
τα
πραΟντικά.]
καΙ
ους
φoβoυvται Τι αίσχύνovται' έως Υαρ αν ούτως εχωσιν, oVκ όρyί~ovται . άδύνατον Υαρ άμα φοβείσθαι καΙ. όρyί~εσθαι. καΙ. τοίς δι' όΡΥην ποιήσασιν Τι οίικ όρyί~ovται Τι ηττον όρ35 yί~ovταιo
1380 b
οίι Υαρ
δι'
όλΙΥωρίαν φαίνovται
πραξαι ο
ff
οίιδείς
Υαρ όρyι~όμενoς όλΙΥωρεί ο ή μεν Υαρ όλΙΥωρία άλVΠOν, ή δ' όΡΥη μετα λύπης. καί τοίς αίσχυνομένοις αύτούς. 12 καΙ EχOVΤες δε EναVΤίως τCΡ όΡΥψσθαι δηλον ότι πραοί είσιν, οίον Εν παιδιξi, Εν Υέλωτι, Εν έορτ/, Εν εvημερίGt, Εν κατορθώσει, Εν πληρώσει, όλως Εν άλvπίGt καΙ ήδοvij μη 5 ύβριστΙK'ίj
καΙ.
Εν
έλπίδι
Επιεικεί.
ετι
κεχρονικότες
καΙ
μη
ύπόΥυΟΙ τ/ όρy'ίj οντες' παύει Υαρ όΡΥην ό χρόνος. παύει IJ δε καΙ έτέρου όΡΥη μεί~ων Τι παρ' άλλου ληφθείσα τιμωρία
(anon) : om. pVet 16-17 άντ- καΙ άρν- Α : άρν- καί 26 TOVS ω anon: deI. Bonitz1 coll. 1379 b 31 29 eiS Α : Τι eiS β 30 μή eiS β : eiS μή Α anon μή δ' eiS Α : Τι μή pVet όλωs - 31 πραvν- ω (ΑΙ) : secI. Buhle, post 8 6pyfjs transp. Schiitz 31 ΠΡΑVνTlKά β : πραΟνοντα Α cf. 1384& 9 32 Τι Α : Kαi ovs pVet Υάρ pVet anon : om. Α 36 &λvπoν ΑVet anon : -os β 1380b 5 Ετι Α : Ετι δε pVet κεχροvικότεs Αε anon : κεχρονηκ- F 7 όΡΥή μεί~ων Τι Madvig (i"a maio" εΙ VetAnt) : όΡΥήν 12
ΑVτol Α
άντ-
pVet
μεί~ω ή ω
ΙΙ
3. 1380b 8-28
83
πρότερον [διο εδ Φιλοκράτης, είπόντος TlIIOs όρyι~oμένoυ του δήμου "τί ουκ άπολΟΥεί;" 'Όόπω Υε" εφη. "άλλα πότε;" 10
"όταν ίδω άλλον διαβεβλημέϊΙον"]' όταν
είς
άλλον
την
ΈΡΥοφίλου'
μ5:λλον
άφείσαν
το
δια
θάνατον. 15 τες
και
έαν
όΡΥην
Υαρ
δ
χαλεπαίνοντes
η
Καλ/ισθένει
T1J
προτεραί<ϊΧ
καταΥνωlιαι
έαν
μεί~oν
Καλ/ισθένους ελωσιν,
πράοι Υαρ ΥίΥνονται,
άναλώσωσιν,
και
ωσιν η όρyι~όμενoι αν εδρασαΙΙ"
OiOIlTaI
συνέβη
κακον
έπι
πεπονθό- 14
ώσπερ είληφέlιαι Υcφ
τιμωρίαν. και έαν άδικείν οϊωνται αύτοι και δικαίως 15
πάσχει ν [011 ΥίΥνεται ή όΡΥη προς το δίκαιον]' 011 Υαρ παρα το προσηκον νoμί~oυσι πάσχει ν, ή δ' όΡΥη τovτo ην.
m
δΙ0 δεί τφ~όyφ ΠΡOKoλά~ειν' άΥανακτουσι γαρ ηττον κοκαΙ·· οί δουλοι. και eexll μη αίσθησεσθαι οίωνται 16
20 λα~όμενoι
ση δι' αύτοός και άνθ' ων Επαθον [ή Υαρ όΡΥη προς τον καθ'
eκαστόν έστivJ' δηλον δ' Εκ τοϋ όρισμοϋ. διο ορθώς ΠΕΠοίηται "φάσθαι Όδυσσηα πτολιπόρθιον," ώς 011 τετιμωρημένος, εί 1".,'
μη 'Όσθετο καΙύφ' ότου και άνθ' στου. ώστε ούτε τοίς άλλοις 25
όσοι μη αίσθάνονται όρyί~oνται, ούτε τοίς τεθνεωσιν ετι, ώς πεπονθόσι τε το εσχατον και oόl< άλΥήσουσιν ουδ' αίσθησο μένοις, ov οί όρyι~όμενoι έφίενται. διο εδ περι τοϋ 'Έκτορος ό
ποιητής,
παϋσαι
βουλόμενος
τον
'Αχιλλέα
τ/ς
όΡΥης
1380b 8 L ρ. 310 Sauppe 12 Dem. 19, 180. Aeschin. 2. 30 (a. 362) 18 2. 1378a 33. cf. 1378b 34. 1379b 3. 12. 30 23 Hom. ι 504. sequitur έξαλαωσαι 28 Ω 54
8 διό - 10 6ιαβεβλημέιιοιι ω (Ατ) : exempl0 quo verba Ετέροv όργή philosophus postea illustravit separantur arte cohaerentia παρ' άλλοv ληφθείσα τιμωρία πρότεροιι et πραοι γαρ κτλ. 9 άττολογεΙ Α : -η PArec πότε ω : τότε reddit Gui1 (ηοη Vet). sed cf. Denniston Gr. Part. 9 10 ί6ω άλλοιι Α : άλλοιι ίδω ΒVet 11 δ Α : οΙοιι pVet 13 άφείσαιι Α : άφησαιι F : άφηκαν Arec (anon) : άφηκε ε 14 ελωσι pArecVet anon: έλεοίίσιιι Α : έλεωσιν quasi ex Α Bekker. quo recepto sequentia ita adnectenda esse ut aut καΙ aut έαν deleatur censet Spenge1; ελωσιν prob. Roemer (qui fa1so putavit Sic primitus scriptum fuisse ίη Α) coll. Plat. rep. VI!! 558 Α. loco dubiae interpretationis. cf. Adam!! ρ. 313 μεί~oν pAτecVet : μεί~ω Α 15 Τι F : Τι οί Αε : Τι δ Ross. sed vid. ad 1364b .38 αν εδρ- Α : εδρ- άν β 15-16 εΙλ- γαρ οίονται τιμ- Α : γαρ είλ- τιμ- οίονται pVet 17 ου - δίκαιονω (Μ) : del. Vah1en1 68 ή Α : γαρ ή pVet 18 vομί~οvσιιι Α : οίονται β τoVτo pArecVet anon : τοόΗ Α 19 δεΙ τωι λόγωι Α : τω λόγω δεΙ β 21 ή - 22 έστιν ω (anon) : seclusi; δηλον δ' έκ τοίί όρισμοίί ad 1378a 31 φαινομένης spectat πρός τόν Α : των pVet 23 πτολιπόρθιοιι Α : π(τ)ολίπορθοιι β 24 όφ' ΟΤΟV Α : όφ' 00 β anon 6*
ΙΙ
84 τεθνεωτοs, 30
"κωφην
λον οδν ότι
"rOiS
3. 1380b 29-4. 1381a 22
yctp
δη Υαίαν άεικψι
μενεαίνων."
δη- 17
καταπραΟνειν βοvλομένοιs Εκ τούτων των
τόπων λεκτέον, aUτovs μεν παρασκευάςουσι
"rOlOVTOVS, OIS
δ'
όΡΥίςονται, η φοβεροvs η αiσχύνηs άξίοvs η κeχαρισμένοvs η άκονταs η uπεραλΥοvνταs "rOiS πεποιημένοιs. τίναs δε φιλοϊίσι καί μισοϊίσι, καί δια τί, την φιλίαν 35 καί το φιλeίν όρισάμενοι λΈΥωμεν. εστω δη το φιλeίν το
4 2
βούλεσθαί τινι ό: οϊεται άΥαθά, Εκείνου Ενεκα άλλα μη αίιτοϊί, καί
1381 a
το
έστίν ό
κατα φιλων
δύναμιν καί
πρακτικον
είναι
άντιφιλούμενοs.]
τούτων.
οϊονται
δε
[φίλοs
δ'
φίλοι είναι
οί οvτωs εχειν οίόμενοι προs άλλήλοvs. τούτων δε ίιποκειμέ-] 5
νων άνάΥκη φίλον είναι τον συνηδόμενον -rois άΥαθοίςκαι σvναλyoϊίντα "rOiS λvπηροίs μη διά τι Ετερον άλλα ΟΙ,'
'Εκείνον. ΥΙΥνομένων Υαρ ων βούλονται χαίρουσι παvτεs, 'των έναντίων δε λυποϊίνται, ώστε
10
TfiS
βοvλήσεωs σημείον' αί
λύπαι καί αί ήδοναί. καί OTS δη ταυτα άΥαθα καί;κακά [καί οί TOiS aVTOiS φίλοι, καί οί "rOiS αvτοίs έχθροί] . ταύτα Υαρ TOVTOlS βούλεσθαι άνάΥκη, ό τε άπερ αίιτφ καιαλλφ βοvλόμενοs τούτφ φαίνεται φίλοs εΙναι. καί TOVS πεποιηκό-
TaS
εδ φιλοϊίσιν, η
aVTOVS
4
5
η ων κήδονται· η εί μεΥάλα;'η
εί προθύμωs, η εί έν τοιούτοιs KaΙPOiS, καί αύτων Ενεκα· η των φίλων
6
φίλοvs καί φιλοvνταs OUS αύτοί φιλοϊίσιν. καί Tovs φιλοvμένοvs ίιπο των φιλουμένων αύτοίs. καί Tovs Tois aVTois έxepOVS καί μισοvνταs OUS αύτοί μισοϊίσιν, καί TOVS μισοvμένοvs ίιπο
7
ous IS
αν οίωνται βούλεσθαι ποιείν εδ. καί
TOVS
των
20
aVTOiS μισουμένων· πασι Υαρ τούτοιs ταύτα άΥαθα φαίνεται εΙναι καί aVTOiS, ώστε βούλεσθαι τα αύτοίs άΥαθά, όπερ ην τοϊί φίλου. Ετι TOVS εvποιητικοvs eiS χρήματα και elS σωτηρίαν· διο TOVS έλεvθερίοvs και άνδρείοvs τιμωσι. καΙ TOVS δικαίοvs· TOlOVTOVS δ' ίιπολαμβάνουσι "rOVS μη άφ' έτέρων : -η (ex ει?) F: αίKί~εις (~ειςeχcοπ.Αrec) Α 30 καταπρ(anon) : πρ- F 35 λέΥωμεν β : λΈΥομεν AVet 36 α βAreCVet anon : om. Α 1381& 1 φίλος - 2 άντιφιλοόμενος ω : segregato additamento sequentia apte referuntur ad 1380 b 35 ss. et ,suspicione caret δέ (2), quod ίη Υαρ mutare voluit Spengel 8 δή Α : ήδη βVet 9 καΙ - εχθροί ω (anon) : secrevi additamentum inter cohaerentia interpositum ΟΙ ... ΟΙ ω : οί ... οί Spengel τΑVτα Α anon : τcxVτα β 10 τοόΤΟlς AF : τοvτοvς ΔVet (cf. anon ρ. 96, 2) ό τε scnpSl ώστε ω ΤΕ ut eth. Nic. νπ! 1. 1155& 30 13 ή2 ω : καΙ e Mureti versione Wolf (et Guil, cf. anon) 15 φιλοϊίντας Α : τοός φιλ- β 16 ΑVΤOίςl Susemihl' : εαvτoίς ω 18 ΑVτoίς Α : εαvτοίς β μισοvμέvωv β : -οι, Α 19 καΙ αVτoίς Susemih12 : καΙ εαvτoίς ω (anon) 20 και εΙς Α : καΙ β anon 21 άνδρ- Α : τοός άνδρ- β 29
Αε
άEIKί~ει ε
6
9
ΙΙ
4. 1381& 23-1381b 14
85
~ωνταs' τoιovτoι δ' οί άπό τοσ Eρyά~εσθαι, καΙ τουτων οί 25
30
άπό ΥεωΡΥίας" καΙ' των άλλων οί αυτουΡΥΟΙ μάλιστα. καΙ 10 του) σώφροναs, ότι οόκ άδικοι. καΙ του) άπράΥμονα) δια τό αυτό. καΙ oIs βουλόμεθα φίλοι είναι, Εαν φαίνωνται βου- 11 λόμενοι' είσΙ δέ τoιovτoι οί τ' άΥαθοΙ κατ' άρετη ν καΙ οί ευδόκιμοι 11 Εν άπασιν 11 Εν μα~oμέυoι) όφ' αύτων 11 Ευ του) ήδεϊ) σuυδιαyαyείν καΙ εVι
35
μηδέ
οί δέ
Επιδέξιοι
SucrEpISES'
τοίς" βελτίστοι) 11 Ευ τοί) θαu τοί) θαuμά~oυσιυ αυτοvs. ετι 12 σuνδιημερεσσαι' τοιοϋτοι δ' οί τωυ άμαρτανομέυωυ καΙ μη
πάντε)
μαχόμευοι τάυαντία καΙ
τωθάσαι
καΙ
Υαρ
οί
φαίυονται
όπομείυαι'
τοιοϋτοι
μαχη
βoυλεσθαι~.1<αΙ ΕπΙ
ταV:τ.ό
Ι)
γαρ
άμφοτέρω) σπευδουσι τφ πλησίον, δυυάμευοί τε σκώπτεσθαι καΙ
Εμμελω>
σκώπτοντεs.
καΙ
τού)
επαινOϋVΤα)
τα. υπάρ- 14
χοντα άΥαθά, καΙ τουτωυ μάλιστα Ο: φOβOϋVΤαι μη •. Vπάρ-
1381 b
χειυ αυτοίs. καΙ τού) καθαρείου) περΙ οψιυ, περΙ άμπsχόνην,
15
περΙ όλου τόν βίον. καΙ του) μη όυειδιστα) μήτε τcz)v,άμαρ-
16
τημάτων
μήτε
των
ευερyeτημάτωψ
άμφότεροι
ΥαΡΡεΥ
κτικοί. καΙ του) μη μνησΙΚαJ<οvvταs, μηδέ φυλακτικούs- .τωυ 17 5
έΥΚλημάτων, άλλ' evκαταλλάκτουs' οίου) Υαρ αυ όπολαμ βάνωσιυ εΤυαι πρό) τού) άλλουs, καΙ πρό) αύτου) OίOVΤαι. καΙ του) μη KαJ
18
KαJ<α μήτε τα αυτων, άλλα τάΥαθά' ό Υαρ άΥαθό> ταVτα δρξΧ. καΙ του) μη άντιτείνοντα) τοίς" όρyι~oμέυoι> 11 σπουδά- 19 10 ~oυσιυ' μαχητικοΙ Υαρ οί τοιοϋτοι. καΙ του) πρό> αυτους" σπουδαίω) πω) Εχονταs, οΤον θΑUμά~Oυτα) αυτου) καΙ σπου δαίου) VπOλαμβάνOVΤα) καΙ χαίροντα) αυτοίs, καΙ τΑVτα 20 μάλιστα
ΠΕπονθότα)
θΑUμά~εσθαι
περΙ
σπουδαίοι
τΑVτα Α,
: om. unde possis
ίη
Ο:
μάλιστα
δοκείν
είναι
βουλονται
η
ήδeίs.
αυτοΙ
καΙ
η
τους" 21
versione Muretus 26 τό αύτό pVet anon : (cf. 1379b 6), sed praestat numerus singuΙaήs Εαν φαίνωνται F : άν φ- Α : όσα φαίνονται ε 28 απασιν Α : πασιν β 29 υφ' αVτων Α : υπ' αύτων β anon ή AΔVet : om. F τοίς Vίctοήus : 01ς ω αύτοός pVet : αύτοί Α 30 σvνδιαyαyείν Α : σvνδιάyειν β 33 βοόλεσθαι AΔVet anon : βοv λruεσθαι F 34 τωθάσαι καΙ υπομείναι C Q : τω θασαι καΙ τω υπ- F : τωι παίσαι καΙ τω Vπ- Α (παίσαι etiam anon) : τωπάσαι (τω πάσαι CO) καΙ τωθάσαι (τω θάσαι CO) καΙ τω ε cf. Proleg. 133 ταύτό Α : τΑVτα F Guil (hec Vet) anon : {ε} 35 άμφοτέρως Roemer : άμφότεροι ω anon 37 μάλιστα ό: pVet : ό: μό:λ- Α 1381 b 1 Kaeape{ovs F : -ρίοvς Αε anon 4 μνησικακοϋντας Α : -KCι:κovs pVet 5 Vπoλαμβάνωσιν Α : υπο λάβωσινβanοn 8ταVταA (anon) :ToiiToPVet 9ήΑ :ήΤΟίςβ 10. 11 αύτονς pArec anon : εαvτoνς Α 11 σποvδα{ως πως Α : ώσΑVτως pVetanon 24
των σλλων ω
η
ταύτά
ΙΙ
86
4. 1381b 15-1382& 5
15 όμοίοvς καΙ ταvτα Επιτηδεύονταs, Εαν μή παρενοχλωσι μηδ'
απο ταυτοσ ραμεί. αμα
ό βίοs· ΥίΥνεται Υαρ ούτω το κεραμrus κε
15 τού)
μετέχει ν
νει. 20
καΙ
των
αυτούs·
αύτων ει
δέ
καΙ προς οΟς ούτω)
EπιΘVμOσντας,
μή,
ταυτο
ων
καΙ
Ενδέχεται
ούτω
ώστε μή αίσχύνεσθαι τα
exovcrtv
προ) δόξαν, μή καταφρονοVντεs. καΙ προ)
22
σvμβαί 23
αισχύνονται
oOs
τα προς αλήθειαν. καΙ προ) oOs φιλοτιμοσνται, καΙ υφ' ων 24 ~ηλoσσθαι βούλονται καΙ μή φθονεϊσθαι, TOίITOVS Τι φιλοσσιν η βούλονται Εαν 25
μή
φίλοι
μέλλ1J
είναι.
αυτοίς
κάΙ
οίς αν ταγαθα ΣVμπραττωσιν, 25
εσεσθαι
μεί~ω
κακα.
καΙ
οί
όμοίω) 26
καΙ τού) απόντα) καί'τού) παρόντα) φιλοσσιψ διο καΙ τού)
περΙ τού) ΤΕθνεωταs~;rbιοίιτοvς πανΤεS~'φιλοVσιν. καΙ όλω) τού) σφόδρα φιλοφίλους -, κάΙ μή έyt<αταλείτrΟνταs· μάλιστα Υαρ
φιλοσσιν των αγα~ωlίΤOύς φιλεϊν αΥαθΟ\JζκαΙ τού) μή πλατ30
δόξαν
ουκ
αίσχυνομεθα·
ει
οΟν
ό
αίqχvνόμεvοsμή
φιλεί,
ό μή αισχvνόμενοs',ψιλοvντι Εοικεν. ~αl' του) μή φοβερούs, καΙ oOS θαρροvμεii:;':ουδεΙς Υαρ δν~φδβεϊται φιλεί. εϊδη δε
φιλία) 35
27
τομένοvs προ) άύτούς' τoιoVτoι δΕ οϊ '!<:αιτα φαiίλα τα EaVτων λέΥοντεs. είρητά'ι γαρ ότι προς <Τοvs ,φίλοvs τα προ)
Εταιρεία
ποιητικα καΙ
το
δΕ
oίϊ<:~Iό'της
φιλίας
ποιήσαντα
χ.άρις, μή
σvyyένεια καΙ
το
δηλωσαι·
φαίνεται καΙ ου δια τι έτερον.
καΙ
μή
όσα
δεηθέντο)
αυτοσ
Υαρ
28
ΤOΙΑVτα. ποιησαι, 29
ούτω)
ένεκα
περΙ δ' εχθρα) καΙ τοσ μι-
30
σείν φανερον ώς Εκ των Εναντίων εστι θεωρείν. ποιητικα δ'
1382 a
εχθρας όΡΥή, Επηρεασμόs, διαβολή. όΡΥή μΕν οΟν Εστιν έt< 31 των προ) εαvτόν, Εχθρα δΕ καΙ ανEV τοσ προ) εαvτόν· Εαν Υαρ όπολαμβανωμεν ειναι τοιόνδε, μισοσμεν. καΙ ή μΕν όΡΥή 5
αεΙ
περΙ
τα
καθ'
έκαστα,
οίον
Καλλίαν
Σωκρατη,
το
δΕ
1381 b 16 Hes. ορ. 25 καΙ ΚΕραμΕΙΙς ΚΕραμΕί κοτέΕΙ, cf. 10. 1388" 16, eth. Eud. νπ 1. 1235& 18; ροΙ V 10. 1312 b 4 (καθ' • Ησίοδον) : αν β 16 το β (anon) : καΙ Α 20 καταφρονοσντες β : 23 σvμπράπωσιν pAr_. : -πρακτωσιν Α 24 οϊ Bas. 3 : τοίς ω cf. Bonitz1 88 s. 25 καμ Α Guil : om. pVet 27 -λΕίποντας β anon : -λιπόντας Α γαρ β : δε AVet 28 φlλΕίν άΥαθονς pVet (anon) : φιλαΥάθονς Α 29 ΑVτoνς Bonitz1 (anon) : έαvτoνς ω οί καΙ Bonitz1 et sic vertit Muretus : καΙ οί ω έαvτων β : ΑVτων Α 33 οΟς Α : οΤς pVet 34 εταιΡΕία Α : Εταιρία β anon OiK- Αε : καΙ OiK- FF σvyγ- καΙ Α : καΙ σvyy- καΙ pVet 37 τι Α (anon) : om. pVet 1382& ιεστι Α: δΕΙ pVet anon 3 εαvτ6ν ... εαvτ6ν β : αυτόν .. , ΑVτόν Α τοσ Α : των pVet anon Εαν β : αν Α 4 ύπολαμβάνωμεν Α : ύπολάβωμΕν β ΕΙναι β: Ειναι*** Α 5 καλλίαν ε : καλ/ία F : καλλίαl Τι Α : καλλίαν η Γ σωκράτη D : -ην ε (accus. etiam 1) : -ηι Α : F incert. asynd, ut part. an. Ι 4. 644& 25 Σωκράτης Κορίσκος. de forma accus, cf. 1398b 31 15
εαν Α
-ας Α
4. 1382&
ΙΙ
~5.
1382& 34
87
μίσος καΙ πρός τά γένη' τόν γάρ κλέπτη ν μισΕί καΙ τόν ΣVKOφάντην
άπας.
καΙ
τό
μεν
lατόν
τό
XPOV'f),
δ'
ανία
τον. καΙ το μεν λύπης εφεσις, τό δε κακοϋ' αίσθεσθαι γάρ βούλεται ό οργιςόμενος, 10
δ' ουδεν διαφέρει. εση δε τά
Tc{)
μεν λυπηρά αΙσθητά πάντα,
τά δε
μάλιστα κακά ήκιστα
αΙσθητά, αδικία και αφροσύνη" ουδεν γάρ λυπεί η παρου σία της λύπης'
κακίας. ό
μεν
καΙ
γάρ
το
μεν
μετά
λύπης,
τό
οργιςόμΕνος λυπείται,
ό
δ'
δε
σό
μΕτά
μισων
όύ.
καΙ ό μεν πολλων αν γενομένων έλεήσειεν, ό δ' ουδενός' ό 15
μεν γάρ αVΤιπαθείν βούλεται
φ οργίςεται,
ό δε μή
είναι.
φανΕρόν ουν έκτούτων όη ένδέχεται έχθρούς καΙ φίλους καΙ J2
οντας
αποδεικνύναι
διαλύΕιν, καΙ δι ' όπότερ' αν 20
καΙ
μή
οργήν Τι
ΠΡΟάιρηταί
τίνας καΙ πωςεχοντες,
ης
c'hs'
όντας
ποιείν
καΙ
φάσκOVΤας
δι' εχθραν αμφισβητοϋντας έφ' άγειν.';ποία
δε φοβοϋνται καΙ
εσται φανερόν.
εστω δή φόβος λύπη ης καΙ, ταραχή έκ φαντασίας 5 μέλλοντος κακοϋ, φθαρηκοϋ Τι λυπηρόϋ'- ού γάρ πάντα τα κακά φοβοϋνταΙj-,ρίον εΙ εσται άδl1φς Τι 25
λύπας
μεyάλας<,:~
πόρρω
άλλά
φθοράς
σ1Jνεγγυς
δύναται,
φαίνητάι
βραδύς,
καΙ
ώστε
άλλ' όσα
ταϋτα μέλλειν.
έάν τά
μή γάρ
πόρρω σφόδρα ού φοβοϋνται' ίσασι γάρ πάνΤΕς όη απο θανουνται, αλλ' ότι ούκ έΥΥίις, ούδεν φροντίςουσιν. ΕΙ δή 'ό
φόβος τovτ' φαίνΕται 30
βλάβας
έστίν,
δύναμιν είς
λύπην
ανάγκη
εχειν
τά τοιαϋτα φοβερά είναι
μεγάλην
μεγάλην
μεία των τοιούτων φοβερά'
του
φθείρειν
ΣVVΤεινOύσας. εγγύς γάρ
Τι
διό καΙ
2
όσα
βλάπτειν τα
φαίνεται τό
ση
φοβε
ρόν" τουτο γάρ έση κίνδυνος, φοβερου πλησιασμός. τοιαυτα
J
δε εχθρα τε καΙ οργή δυναμένων ποιείν η' δηλον γαρ ότι
βούλονται,
ώστε ΈΥΥίις είσι του ΠΟΙΕίν. καΙ αδικία δύναμιν
7 απας Α : eκαστoς pVet F ΜοοΓ anon : ίατρον Αε
το μΕν βΜΟΟ
anon : τον
μεν Α
ίατον
το μΕν λVϊrης εφεσις, το δέ κακοίί Α : ή μέν του λυπijσαι έφίεται. ή δέ του κακωσαι μ1iλλoν β, Vet (sed aut quidem , .. aut), anon (sed om. μαλλον) αίσθεσθαι Α anon : αίσθάν- β 14 οίιδενός ω anon : OV vel ούδαμως Spengel 16 καΙ φίλοvς ω : ηοη respicit anon ίη expl. 17 φάσκovτας ω : φασκόvτων Richards καΙ Α : καΙ η AΔVet : Tlvcx F φόβος β : ό φ- Α
18
pVet
8
αμφισβητοίίντας εχovτες Α : -<Χς β
-ος Α 20 τίνας εσται AVet : έστl β 21 καΙ Bas. 3 : ή ω cf. 1386b
pVet :
cf. Spengel ad 1355b 26 18, 23 s., var. lect. 1383b 14 22 κακοίί Α : κακοίί!η pVet 23 φο βοίίνται Αε : -είται F όσα Α : όσαή pVet 24 δύνcxται Α: -νται β anon 24-25 Εαν ... φαίνηται ΑΓ : d: ••• φαίνεται β (anon) 25 αλλα - 26 πόρρω F ίη marg. ead. man. 33 τε Α : om. β 34 βούλοιιται Α : βούλ- ΤΕ κώ ΔVvcxvτcxt βΑτ"" (anon Ar)
4
ΙΙ
88 35 Εχοvσα'
1382 b
5. 1382a 35-1382 b 29
τφ προαιρείσθαι Υαρ ό
υβρι~oμένη
δύναμιν
εχοvσα'
μέν,
όταν
υβρί~ηται,
των
δvναμένων
τι
αει,
Υαρ
ότι
δύναται
δΕ
νυν.
ποιησαι'
καΙ
aBlKOS aBlKOS.
δηλον έν
παρασκεv'G
άρετιι
5
προαιρείται καΙ Υαρ
φόβοs
6
άνάΥκη
είναι καΙ τον τοιοϋτον. έπεΙ δ> 5 του κερδαίνειν και
το πολύ τό έπ' άλλυρ
ποιηκότι καΙ
τι
δεινόν
φοβεροΙ άδικείν
η
11
κατειπείν
TOiS
δvναμένοιs
Υαρ έπΙ τό πολύ άδικουσιν οί
άνθρωποι,
0.1
δvνάμενοι
0.1 πολλοΙ χείροvs και ilTTOVS 7 TOiS KlvBVVOlS, φοβερον ωs έπΙ αυτόν είναι, ώστε 0.1 ΣVVElBOTES πε
δειλοΙ έν
10 καΙοί. ηδικημένοι η
καιρόν.> καΙ
0.1
έΥκαταλιπείν. άδικείσθαι'
ωs
8
όταν δύνωνται.
νομί~οντεs άδικείσθαι' άει Υαρ τηρουσι
ηδίκηΚQτεs,
έαν
δύναμιν
εχωσι,
φοβεροί,
δεδιότες το άντιπαθείν' ίιπέκειτο Υαρ τό τοιοϋτο φοβερ.όν. και
"0.1"
των
αότων
άνΤαΥωνισταί,
ycip
υπάρχει ν άμφοίν' άεΙ 15
όσα
μη
πολεμουσι προs
ένδέχεται
άμα
9
TOIlS TOlOVTOVS.
καιοί TOiS κρείττοσιν αίιτων φοβεροί' μαλλον Υαρ αν δύ- 10 ναινΤ9 βλαπτειν αύτούs, .€ί καΙ TOIlS κρείττοvs. καΙ ovs φο
βον/ται οί κρείττοvs αότω\ι, δια ταυτό. κάι οί TOIlS κρείττοvs
αυτφν. άν1Jρηκότes. καΙ
0.1 TOiS
11
ήττοσιν αυτων έπιτιθέμενοι'
η Υ&Ρ ήδη φοβεροΙ η αυξηθέντεs. καΙ των ηδικημένων καΙ 20
έχθρων η άντιπάλων
oVχ
0.1
όξύΘVμOΙ και παρρησιαστικοί,
άλλ' οΙ 'Πράοι καΙ είρωνε) καΙ πανουΡΥΟΙ' άδηλοι Υαρ ει έΥΥ\ιs, ώστ' ουδέποτε φανεροι ότι πόρρω. πάντα δΕ τα 12 φοβερα μη 25
άλλ'
φοβερώτερα
ένδέχεται, έπΙ
άλλ'
TOiS
όσα Τι
έναντίοιs.
αμαρτάνοvσι ν
όλωs καΙ
άδύνατα, ων
έπανορθώσασθαι
η
μη
έπ'
βοήθειαι
μή
είσιν
αυτοίs η
μη
ρςχδιαι. ωs δ' άπλωs είπείν, φοβερά έστιν όσα έφ' Ετέρων ΥΙΥνόμενα Τι
μέλλοντα έλεεινά έστιν.
τα μΕν οον φοβερά,
καΙ ό: φοβουνται, σχεδον ωs είπείν τα μέγιστα
ωs δΕ διακείμενοι αυτοΙ φοβουνται,
TaVT
εστίν-
νυν λέγωμεν. ει δή έστιν 13
1382b 121m. 2-4 1382b 1 προαιΡείταl pVet : -τε Α 2 φόβος β anon : ς ex corr. Α; si fuit φόβοι. cf. eth. Eud. ΠΙ 1. 1228b 15 7ΊΙ pVet : om. Α 8 τοίς Α : άεl τοίς pVet (anon Ar) 10 ήδlκημένοl Αε anon : άδ- F 11 εαν F : αν Αε 13 όσα pVet : ***όσα Α. fuit fort. καί όσα 14 τοvς Α anon : om. β 15 αVτων Α : om. pVet anon φοβεροί Α : φοβεροί Kαi ΑVτoίς φοβεροί PArecVet anon 16 εί καΙ Α : η pVet 18 ήΤΤΟΟ1ν AFT. anon ΥΡ : κρείττοσιν Guil anon : utramque 1ect. exhib. ε ίη sent. turb. 20 άνηπάλων β anon: άνηπολέμων Α 21 εί Trinc. ίη marg. : ή Α : η Arec : η anon : οί pVet 22 φανεροί ΑΓ: φοβερο\ ε anon : φοβερό ν F 23 αμαρτάνουσιν Α : αν ά:μάρτωΟ1ν F anon : αν άμαρτάνωσιν eArec 24 έπ' αύτοίς Α anon : εφ' εαvτoίς β
ΙΙ 30 ό φόβος
89
5. 1382b 30-1383& 24
μετα προσδοκίας τινός του ΠΕίσΕσθαί τι φθαρτικό ν
πάθος, φανΕρόν ότι ούδΕΙς φοβΕίται των οίομένων μηδέν αν παθΕίν, ούδέ ταίίτα Ο: μη οϊονται παθeίν, ούδέ τούτους όφ> ών
μη
οϊονται,
ούδέ τόΤΕ
όΤΕ μη
οϊονται.
άνάΥκη
τοίνυν
φοβΕίσθαι τους οίομένους τι παθΕίν αν, καΙ τους όπό τούτων 35
καΙ ταίίτα καί τόΤΕ.
ούκ οϊονται δέ παθΕίν αν ούτΕ ΟΙ Εν 14
EύΤVΧίαις μΕΥάλαις όντες καί δοκουντες,
13838
όλίΥωροι
καί
πολυφιλία μίςοντες 5
ώσπερ
θρασείς
δύναμις), τα
ΟΙ
δεινα
(ΠΟΙΕί οϋΤΕ
καί
ΟΙ
διό όβρισ-rαί καί
τοιούτους
ήδη
πλουτος
πεπονθέναι
άΠΕΨυΥμένοι
άπoτvπανιςόμEνOΙ
όπείναι σωτηρίας,
δε
ήδη'
πρός
άλλα
περΙ ου άΥωνιωσιν.
δεί
ίσχυς
πάντα
νο
τό
μέλλον,
τινα
έλπίδα
σημείον δέ' ό Υαρ
φόβος βουλευτικους 1Τοιεϊ, καίτοι ούδείς βουλεύεται περΙ των άνελπίστων. ώστε δεϊ τοιούτους παρασκευάςειν, όταν
.'iJ
βέλ- 15
ΤΙΟΥ τό φοβείσθαι αότούς, ότι τοιούτοί είσιν οίοι παθείν' καΙ 10
γαρ Ο:λλοι μείςους Επαθον' και τους όμοίους, δεικνύναι πά σχοντας Τι πεπονθότας, καΙ όπό τούτων όφ> ών ούκ Φοντο,
και ταίίτα καί τότε ότε ούκ Φοντο.
έπεΙ δε περΙ φόβου 16
φανερόν τί έστι, κάί των φοβερων, καΙ ώς εκαστοι eχoντες δεοίασι, φανερό ν Εκ τούτων και τό θαρρείν τί έστι, καΙ περΙ 15 ποία θαρραλέοι είσί καί πως διακείμενοι θαρραλέοι είσίν' τό
τε Υαρ θάρσος έναντίον (τφ φόβC1> καί τό 'θαρραλέον) τφ φοβερφ·
ώστε μετα φαντασίας ή
έλπίς των σωτηρίων ώς
έΥΥός όντων, των δε φοβερων Τι μη όντων Τι πόρρω όντων. εστι δε θαρραλέα τά τε δει να πόρρω οντα καί τα θαρρα-
t
20 λέα
εΥΥύς.
πολλαΙ
Τι
καί
μεΥάλαι
έπανορθώσεις
Τι
αμφω,
εαν
καΙ
ήδικηκότες ώσιν, άνταΥωνισταί τε Τι
eχωσι
δύναμιν,
Τι
δύναμιν
εχοντες
ώσι
μήτε
καί
βοήθειαι
ήδικημένοι
μήτε
μη ώσιν όλως, Τι μη
ώσι
φίλοι
Τι
πεποιη
κότες εδ Τι πεπονθότες. Τι εαν πλείους ώσιν οίς ταύτα συμ-
32 οίιδέ ταστα β : μή δέ ταστα Α : η τΑVτα : παθείν suspectum Spengelio del. Bywater1 , vel hoc vel αν παθείν Richards 35 έν AΔVet : om. F 1383& 1 καΙ δοκοσντε, ΑΔ anon : om. FF : η δοκ- Graux 5 άπoτvπ- Α : άπoτvμπ- pMeo anon 10 όμοίου, FT : αVτoί, όμ- Δ (cf. anon ρ. 102, 24) : ToIovTov, Α cf. 32 11 τoVτων ΑΓ anon : τοιοvτων β 12 τΑVτα ω : ταVτα α oVκ φοντο Γ 13 ώ, β : ώσπερ Α (περ supra ιiη. ead. man.) 15 είσΙν καΙ Α : καΙ pVet 16 εναντίον β : τό ένΑ τφ φόβφ καΙ τό θαρραλέον Trinc. : om. ω 17 ώστε pVet : ώ, Α σωτηριων Α (-ίων Μ"Ο) : σωτηρίων έστΙν β 19 καΙ τα θαρραλέα ω : η τα σωτήρια C ΥΡ (ex anon καΙ τα θαρραλέα EyyvS είσιν ήτοι τα σωτήρια) 21 πολ/αΙ Α : η πολλαΙ β 24 eQ Α : (;;)σιν e(ί pVet Εαν β : αν Α οΙ, τΑVτα anon : οΙ, τΑVτα ΑΔVet : εί, ταvτα F 30
ε
τινό, Α : om. β οίονται παθείν ω
17
ΙΙ
90 25
5. 1383& 25-6. 1383b 18
φέρει, η κρείττους, η άμφω.
αυτοί δ' ούτως εχοντες θαρ- 18
ραλέοι εισίν, εαν πολ/α κατωρθωκέναι οϊωνται καΙ μή πε πονθέναι,
30
η
εαν
πολλάκις
έληλυθότες
εΙς
τα
δει να
καΙ
διαπεφευΥότες &σιν' διχως Υαρ άπαθείς Υίγνονται οί άν θρωποι, η τ~ μή πεπειρασθαι η τ~ βοηθείας εχειν, ώσπερ εν τοίς κατα θάλατταν κινδύνοις οϊ τε άπειροι χειμω νος θαρροσσι τα μέλλοντα καΙ οί βοηθείας εχοντες δια τήν έμπειρίαν.
καί
ηττοσι καΙ
όταν τοίς όμοίοις φοβερό ν
c'r>v
μή
;:j,
μηδε τοίς 19
κρείττους οϊονται ειναι' οίονται δέ,
c'r>v
κε
κρατήκασιν η αVτων η των κρειττόνων η των 6μοίων. καί 35
εαν
ίιπάρχειν
αίιτοϊς
οϊωνται
πλείω
καΙ με.H;~,. οΙς
20
ίιπε-
ρέχοντες φοβεροί εΙσιν' ταϋτα δ' εστΙ πληθo.ς~xρημάτων καΙ
1383 b
[Ισχυς] σωμάτων καΙφίλων καΙ χώρας καΙ :rωνπρος πόλεμον παρασκευων, η πασων η των μεγίστων. καΙ ~αν-μη ηδικηκότες
c'r>crt μηδένα η μη πολλους η μή τούτους παρ' c'r>.~φοβοVνται. 5
(καΙ όταν άδικωνται)
[καΙ
όλως αν τα προς· .θεους αVτoίς 21
καλως Ex1J, τά τε άλλα καΙ τα άπο σημείφγ, και λογίων]" θαρραλέο ν γαρ ή όργή, το δΕ μή άδικείν :~~f:,' άδικείσθαι όργης ποιητικόν, το δε θείον
άδικουμένοις. 10
καΙ
όταν
vπολαμβάνεται'j:βοηθείν
έπιχεφοσντες
η
μηδεν. αν
τοίς
παθείν
22
[μηδε πείσεσθαι] η KατOρθώσeιν οίωνται. καΙ περί μεν των
φοβερων καΙ θαρραλέων εϊρηται. ποία
δ'
αΙσχύνονται
τίνας καΙ πως εχοντες,
καΙ
. άναισχυντοσσιν,
Εκ τωνδε δηλον.
καΙ
εστω δή
προς
6
αΙσχύνη
2
λύπη τις καΙ ταραχή περί τα εΙς άδοξίαν φαινόμενα φέρει ν 15
των κακων, η παρόντων η γεγονότων η μελλόντων, ή δ' άναισχυντία
ταVτα.
εΙ
δή
όλιγωρία
εστιν
τις
αΙσχύνη
καΙ
άπάθεια
ή
όρισθείσα,
περΙ
τα
άνάΥκη
αυτα
αΙσχύ-
νεσθαι επι τοίς τοιούτοις των κακων όσα αΙσχρα δοκεί είναι
: &σιν εΙς β 28 &σιν Α: om. β 31 καΙ οΙ Α: οϊ τεβ 32 anon : μη η φοβ- {JVet 35 Εαν {J : αν Α 1383 b 2 ίσχόςω anon : seclusi, cf. Proleg. 134, ubi exemplis adde Dem. 9, 40 φίλων καΙ χώρας ΑΓ : χώρας καΙ φίλων {J 4 &σιν Α : &σινη {JVet τούτους παρ' &ν Spengel (anon) : τούτους η περl &ν Α : τοιούτους πφΙ &Ιν {J : hos de quibus Vet 5 καΙ όταν αδικώνται scήρsί : oril. ω, lac. cognoverat Thurot καΙ όλως 6 λογίων ω (anon) : post 9 άδικουμέ νοις transp. Thurot, secrevi ut additamentum philosophi τα προς {JVet anon : προς τοός Α : τα προς τοός Ν"Ο 6 λογίων βΑΤΟΟ : λογείων Α anon 9 έπιχ- Α : προεπιχ- βΓ anon 10 μηδε πείσεσθαι ω : secl. οίωνται Α : oίovται {J 13 δη Α : Spengel (ηοη legisse vid. anon) δ' {J (anon) 14 καΙ pVet anon : η Α vid. ad 1382& 21 16 τα Α: om. {J 17 δή Α : δ' {J 18 έπΙ Α: μεν ΕπΙ {J οσαΑanοn: & {JVet αΙσχρα δOKεi Α : δΟΚΕί αΙσχρα {J
27
εΙς Α
φοβ- μη ηl Α
J
ι
ΙΙ
91
6. 1383b 19-1384& 9
η αίITc';J η ων φροντί ~ει' τoιαVτα δ' εσ-τί v όσα απο κακία) 20
εΡΥα εσ-τίν, οΤον το άποβαλείν άσπίδα η φυΥείνο άπο δει καί το άποσ-τερησαι παρακαταθήκηνο άπ' άδι κία') Υάρ. καί το σvyyενέσθαι oIs ου δεί η οίί ου δεί η ότε μη δεί' άπ' άκολασία') Υάρ. καί το κερδαίνειν άπα
λία') Υάρ.
μικρων
η
αίσχρων,
η
άπ'
άδυνάτωiι,
οίον
πενήτων
-Ι 5
η
25 τεθνεώτωνο όθεν κα!. ή παροιμία, το καν άπο νΕΚρού φέρεινο
άπο
αίσχρoκeρδεία')
βοηθείν
δυνάμενον
κα!.
yccp
εί')
άvελεvθερίαs.
χρήματα,
η
ηττον
κα!.
βοηθείν.
το
μη
κα!.
τα
βοηθείσθαι παρα των ηττον ευπόρων. καΙ δανεί~εσθαι ότε δόξει 30
κα!.
κα!.
επαινείν
αίτείν,
αίτείν,
αίτείν ίνα
οτε δόξ1J
άπαιτείν,
κα!.
άπαιτείν
αίτείν, :<καί".τΟ
6
7
ότε
άποτετυχη
κότα μηδΕν ηττον' πάντα Υαρ άvελεvθeρίαsταVτα σημεία. [το
δ'
επαινείν
παρόντα') κολακεία).]
καΙ το
τάΥαθα
μεν
,:
υΠεΡεπαινείν τα .δε φαύλα ΣVναλείφειν, κα!. το υπεραλ Υείν άλΥούνη παρόντα, καί τC1λλα παπα όσα ΤOιαVτα' 35
1384"
κολακεία') Υαρ σημεία.
πρεσβύτεροι η
όλως
οΙ
η
καΙ το μη VπOμένεινπόνOυ') οΟς οΙ
τρυφωντες
άδυνατώτεροι'
η
εν
πάντα
εξοvσί
9
όντε') σημεία.
κα!. το υφ' έτέρου εί'i πάσχΕιν, καΙ το Πόλλάi<ις, καΙ δ ε& 10 εποίησΕν 5 τητος
όνειδί~εινo
σημεία.
κα!.
μικροψυχία')
το
περί
Υαρ
αυτού
πάντα και
λέΥειν
κα!.
ταπΕινό-
επαΥ- 11
Υέλλεσθαι, καί το τάλλότρια αύτού φάσκεινο άλα~oνεία') Υάρ. όμοίω') δΕ κα!. άπο των άλλων έκάστη') των τού ήθου') Κα/ιων τα εΡΥα κα!. τα σημεία καί τα όμοια' αίσχρα Υαρ καί αίσχυνηκά. καί επί τούτοι') το των καλων ων 12
1383 b 25 Diogen. V 84 &ν PAr." anon : ώι Α 20 το άποβαλείν 21 παρακ- β : παρακ- ή άδικησαι ΑΓ 22 oi'i Α : ΟΠΟV β 23 ή - δε; pVet anon : om. Α (Ar) μη F anon : ον ε 24 ήΙ Α: ή άπο β 25 καν β anon : om. AVet 30 αίτείν Ι ω : άπιστείν Richards ίνα δόξη ω anon : ά δόξει Bywater3 : ίνα μη δόξ1J Richards 32 το - κολακείας ω (Ar) : deΙ Kayser2 , secrevi ut addίtamentum Aristoteleum : καΙ το έπ- ... [κολακείας] Vahlen1 7 παρόντας AAnt : -τα β 34 άλΥοϋlΙΤΙ Α : έπ' άλΥ- β παρόντα Α (anon) : om. pVet 1384- 1 ή ... iΊ Α : ή οί ... ή F : iΊ 0\ ... ή 0\ ε 01lTes Α : om. pVet 3 δ Α : ά pVet 5 λέΥειν pVet anon : πάντα λέΥειll Α ipsa περιαvτoλoyία pudori est, cf. Dem. 18, 4. 321, Plut. de laude ipsius c. 1 init., c. 2 ρ. 539 Ε et passim, Alex. Rhet. gr. ΠΙ ρ. 4,9 Sp. 6 άλα~oνείας Α : -α pVet 7 άπα Α : έπΙ pVet 9 Υαρ ω : deΙ Vahlenl 64 (ηοη Muretus; de anon dubito) aicτχvvΤικά {JVet (anon) : άναίσχvντα Α cf. 1380· 31
19
ήΙ Α
anon : om.
Α : άποβάλλειν β
β
92 10
ΙΙ
6. 1384& 10-1384b 1
πάιιτε) μετέχουσιν Τι
οι ομοιοι πάντε) Τι
μετέχειll.
λέΥω' όμοεθνείs,
όμοιου)
δε
οί πλείστοι,
πολίταs,
μη
ήλικιώταs,;